ΑΠΟΦΑΣΗ (ΕΕ) 2022/639 ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ

της 27ης Αυγούστου 2021

σχετικά με το καθεστώς ενισχύσεων SA.54915 — 2020/C (πρώην 2019/Ν) Βέλγιο — Μηχανισμός αποζημίωσης ισχύος

[κοινοποιηθείσα υπό τον αριθμό C(2021) 6431]

(Το κείμενο στην αγγλική γλώσσα είναι το μόνο αυθεντικό)

(Κείμενο που παρουσιάζει ενδιαφέρον για τον ΕΟΧ)

Η ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ,

Έχοντας υπόψη τη Συνθήκη για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης, και ιδίως το άρθρο 108 παράγραφος 2 πρώτο εδάφιο,

Έχοντας υπόψη τη συμφωνία για τον Ευρωπαϊκό Οικονομικό Χώρο, και ιδίως το άρθρο 62 παράγραφος 1 στοιχείο α),

Αφού κάλεσε τα ενδιαφερόμενα μέρη να υποβάλουν τις παρατηρήσεις τους σύμφωνα με τις προαναφερθείσες διατάξεις (1) και έχοντας υπόψη τις παρατηρήσεις αυτές,

Εκτιμώντας τα ακόλουθα:

1. ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑ

(1) Μετά από διαδικασία προκαταρκτικής κοινοποίησης, το Βασίλειο του Βελγίου, με επιστολή της 19ης Δεκεμβρίου 2019, κοινοποίησε στην Επιτροπή, σύμφωνα με το άρθρο 108 παράγραφος 3 της Συνθήκης για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης (στο εξής: ΣΛΕΕ), μηχανισμό αποζημίωσης ισχύος (μηχανισμό αμοιβής δυναμικότητας) που καλύπτει ολόκληρη την αγορά (στο εξής: «μέτρο» ή «CRM»).

(2) Με επιστολή της 21ης Σεπτεμβρίου 2020, η Επιτροπή ενημέρωσε το Βέλγιο ότι είχε αποφασίσει να κινήσει τη διαδικασία του άρθρου 108 παράγραφος 2 της ΣΛΕΕ σχετικά με το μέτρο.

(3) Η απόφαση της Επιτροπής να κινήσει τη διαδικασία (στο εξής: απόφαση κίνησης της διαδικασίας) δημοσιεύθηκε στην Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης (2). Η Επιτροπή κάλεσε τα ενδιαφερόμενα μέρη να υποβάλουν τις παρατηρήσεις τους.

(4) Με επιστολή της 22ας Οκτωβρίου 2020, το Βέλγιο υπέβαλε τις παρατηρήσεις του σχετικά με την απόφαση κίνησης της διαδικασίας. Η Επιτροπή έλαβε επίσης παρατηρήσεις από 15 ενδιαφερόμενα μέρη. Τις διαβίβασε στο Βέλγιο, στο οποίο δόθηκε η δυνατότητα να απαντήσει. Οι παρατηρήσεις του ελήφθησαν με επιστολή της 24ης Δεκεμβρίου 2020.

(5) Στις 9 Ιουλίου 2021 το Βέλγιο συμφώνησε να παραιτηθεί από τα δικαιώματά του που απορρέουν από το άρθρο 342 της ΣΛΕΕ, σε συνδυασμό με το άρθρο 3 του κανονισμού αριθ. 1/1958 (3) και δέχθηκε η παρούσα απόφαση να εκδοθεί και να κοινοποιηθεί στην αγγλική γλώσσα.

2. ΑΝΑΛΥΤΙΚΗ ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ ΤΟΥ ΜΕΤΡΟΥ

2.1. Επισκόπηση του μέτρου

(6) Το Βέλγιο εκτιμά ότι από το 2025 θα αντιμετωπίσει πρόβλημα επάρκειας παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας, το οποίο θα είναι κυρίως αποτέλεσμα της απόφασής του να καταργήσει σταδιακά όλη την πυρηνική δυναμικότητα κατά την περίοδο 2022-2025 και του παροπλισμού των μονάδων παραγωγής θερμικής ενέργειας στο Βέλγιο και στις γειτονικές του χώρες.

(7) Ως εκ τούτου, στόχος του μέτρου είναι να διασφαλιστεί ότι υπάρχει επαρκής δυναμικότητα παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας και ότι η παραγωγή αυτή ανταποκρίνεται στην αναμενόμενη ζήτηση ηλεκτρικής ενέργειας.

(8) Στο πλαίσιο του CRM, οι δικαιούχοι θα επιλέγονται μέσω ανταγωνιστικής διαδικασίας υποβολής προσφορών και θα αποζημιώνονται για την οικεία διαθεσιμότητα ισχύος. Η στήριξη θα λάβει τη μορφή αποζημίωσης ισχύος για τη διάρκεια της συμφωνίας παροχής ισχύος. Σε αντάλλαγμα, οι επιτυχόντες προσφέροντες θα παρέχουν τη διαθέσιμη ισχύ τους για την κάλυψη της ζήτησης του διαχειριστή συστήματος μεταφοράς (στο εξής: ΔΣΜ) κατά τη διάρκεια ακραίων καταστάσεων που θα μπορούσαν να προκύψουν.

(9) Το Βέλγιο έχει θέσει τους εθνικούς του στόχους για απανθρακοποίηση στο εθνικό του σχέδιο για την ενέργεια και το κλίμα (στο εξής: ΕΣΕΚ) (4). Με βάση το εν λόγω ΕΣΕΚ, το μερίδιο των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας στην κατανάλωση ηλεκτρικής ενέργειας στο Βέλγιο προβλέπεται να αυξηθεί από 17 % το 2017 σε τουλάχιστον 40,4 % το 2030. Για την επίτευξη των στόχων αυτών θα απαιτηθεί η ενσωμάτωση σημαντικών ποσοτήτων ανανεώσιμων πηγών ενέργειας (στο εξής: ΑΠΕ), όπως η αιολική και η ηλιακή ενέργεια, τα διαλείποντα χαρακτηριστικά των οποίων ενδέχεται να αποτελέσουν πρόκληση για την επάρκεια και την ασφάλεια του εφοδιασμού.

(10) Παρότι η ανάπτυξη των ΑΠΕ δεν αποτελεί πρωταρχικό στόχο του, ο σχεδιασμός του CRM υιοθετεί τους φιλόδοξους στόχους για την περαιτέρω εισαγωγή των ΑΠΕ στο βελγικό ενεργειακό μείγμα και λειτουργεί συμπληρωματικά προς την περαιτέρω ανάπτυξη νέων διαλειπουσών ΑΠΕ.

2.2. Νομική βάση και ρυθμίσεις της κυβέρνησης

(11) Η νομική βάση του μέτρου είναι ο νόμος για την ηλεκτρική ενέργεια της 29ης Απριλίου 1999 σχετικά με την οργάνωση της βελγικής αγοράς ηλεκτρικής ενέργειας (στο εξής: νόμος για την ηλεκτρική ενέργεια), ο οποίος τροποποιήθηκε με νόμους (5) που δημοσιεύθηκαν στην Επίσημη Εφημερίδα του Βελγίου στις 16 Μαΐου 2019 και στις 19 Μαρτίου 2021.

(12) Επιπλέον, καταρτίστηκαν βασιλικά διατάγματα (6) και οι κανόνες λειτουργίας του βελγικού CRM (7) για την περαιτέρω ανάλυση των λεπτομερειών του CRM: 1) το βασιλικό διάταγμα της 28ης Απριλίου 2021 σχετικά με τον καθορισμό της μεθοδολογίας για τον υπολογισμό της δυναμικότητας και τις παραμέτρους των δημοπρασιών στο πλαίσιο του μηχανισμού αποζημίωσης ισχύος (8)· 2) το βασιλικό διάταγμα της 21ης Μαΐου 2021 σχετικά με τα κριτήρια επιλεξιμότητας που αφορούν τη σωρευτική στήριξη και το ελάχιστο όριο συμμετοχής (9)· 3) το βασιλικό διάταγμα της 4ης Ιουνίου 2021 σχετικά με τα κατώτατα επενδυτικά όρια και τις επιλέξιμες δαπάνες (10)· 4) το σχέδιο βασιλικού διατάγματος σχετικά με τον καθορισμό των προϋποθέσεων βάσει των οποίων οι κάτοχοι αλλοδαπής δυναμικότητας μπορούν να συμμετέχουν στον CRM (11)· και 5) το βασιλικό διάταγμα της 30ής Μαΐου 2021 σχετικά με τις ρυθμίσεις ελέγχου (12).

(13) Τον Αύγουστο του 2020 ο Elia, ο βελγικός ΔΣΜ, διεξήγαγε δημόσια διαβούλευση σχετικά με τους κανόνες λειτουργίας του βελγικού CRM (13).

2.3. Επάρκεια παραγωγής στο Βέλγιο

2.3.1. Πρότυπο αξιοπιστίας

(14) Πρωταρχικός στόχος του προτεινόμενου CRM είναι να εξασφαλιστεί η ασφάλεια του εφοδιασμού, όπως ορίζεται στο πρότυπο αξιοπιστίας.

(15) Όπως κοινοποιήθηκε το 2019, τα κριτήρια αξιοπιστίας στο Βέλγιο ορίστηκαν με βάση ένα διττό κριτήριο αναμενόμενης απώλειας φορτίου (Loss of Load Expectation, στο εξής: LOLE): ο προβλεπόμενος αριθμός ωρών κατά τις οποίες το σύνολο των πόρων παραγωγής που διαθέτει το βελγικό δίκτυο ηλεκτρικής ενέργειας δεν θα μπορεί να καλύψει το φορτίο και την ανάγκη για εφεδρείες λειτουργίας, λαμβανομένων επίσης υπόψη της απόκρισης ζήτησης, της αποθήκευσης και των γραμμών διασύνδεσης, δεν υπερβαίνει τις 3 ώρες για ένα στατιστικά κανονικό έτος. Ως δεύτερο κριτήριο, η LOLE δεν υπερβαίνει τις 20 ώρες για ένα στατιστικά μη κανονικό έτος (στο εξής: LOLE95) (14). Οι τιμές αυτές κατοχυρώνονται επίσης στον νόμο για την ηλεκτρική ενέργεια.

(16) Το πρότυπο αξιοπιστίας εκφράζει την εκτίμηση της αξίας που αποδίδουν οι καταναλωτές στην αποφυγή αποσυνδέσεων της παροχής ηλεκτρικής ενέργειας (στο εξής: VOLL) και το αναμενόμενο κόστος νέας δυναμικότητας στο Βέλγιο (στο εξής: CONE).

(17) Το άρθρο 23 παράγραφος 6 του κανονισμού (ΕΕ) 2019/943 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 5ης Ιουνίου 2019, σχετικά με την εσωτερική αγορά ηλεκτρικής ενέργειας (15) (στο εξής: κανονισμός για την ηλεκτρική ενέργεια) προβλέπει την καθιέρωση ενωσιακής μεθοδολογίας για τον υπολογισμό της VOLL, του CONE και του προτύπου αξιοπιστίας.

(18) Στις 2 Οκτωβρίου 2020 ο Οργανισμός Συνεργασίας των Ρυθμιστικών Αρχών Ενέργειας (στο εξής: ACER) ενέκρινε τη μεθοδολογία για τον υπολογισμό της VOLL (στο εξής: μεθοδολογία VOLL), του CONE (στο εξής: μεθοδολογία CONE) και του προτύπου αξιοπιστίας (στο εξής: μεθοδολογία RS). Οι τρεις μεθοδολογίες αναφέρονται από κοινού ως «μεθοδολογία VOLL/CONE/RS» (16).

(19) Στις 7 Ιουνίου 2021 το Βέλγιο υπέβαλε τον υπολογισμό της νέας VOLL, του νέου CONE και του προτύπου αξιοπιστίας σύμφωνα με τη μεθοδολογία VOLL/CONE/RS.

(20) Στις 28 Μαΐου 2021 η βελγική ρυθμιστική αρχή ενέργειας (στο εξής: CREG) διαβίβασε στον υπουργό Ενέργειας την οικεία πρόταση σχετικά με ένα πρότυπο αξιοπιστίας για το Βέλγιο. Το πρότυπο αξιοπιστίας που πρότεινε η CREG ήταν 2 ώρες και 43 λεπτά.

(21) Η Γενική Διεύθυνση Ενέργειας του Ομοσπονδιακού Υπουργείου Οικονομίας συνέστησε, στην οικεία γνωμοδότηση της 2ας Ιουνίου 2021, να στρογγυλοποιηθεί το πρότυπο αξιοπιστίας σε 3 ώρες, προκειμένου να διασφαλιστεί η συνοχή με προηγούμενες μελέτες σχετικά με την επάρκεια των εθνικών και ευρωπαϊκών πόρων, να καταστεί δυνατή η συμμόρφωση με την πρακτική της έκφρασης των προτύπων αξιοπιστίας σε στρογγυλοποιημένες ώρες όπως στις γειτονικές χώρες και να ληφθεί υπόψη το γεγονός ότι το μη οριακό έλλειμμα που διαπιστώθηκε για το Βέλγιο θα καλυφθεί με ενεργειακό μείγμα και όχι με μία μόνο τεχνολογία αναφοράς.

(22) Σύμφωνα με το σχέδιο βασιλικού διατάγματος σχετικά με τον καθορισμό του προτύπου αξιοπιστίας και την έγκριση των τιμών για το κόστος της VOLL και του CONE, το νέο πρότυπο αξιοπιστίας ορίζεται σε 3 ώρες.

(23) Το σχέδιο βασιλικού διατάγματος εγκρίνει επίσης την ενιαία εκτίμηση του κόστους της VOLL, με βάση την τιμή που καθόρισε η Γενική Διεύθυνση Ενέργειας του Ομοσπονδιακού Υπουργείου Οικονομίας από κοινού με το Γραφείο Σχεδιασμού, και του CONE βάσει της τεχνολογίας της απόκρισης ζήτησης (DSR) (17).

(24) Η VOLL θα οριστεί σε 16 033 EUR/MWh και το CONE σε 45 EUR/kW/έτος.

(25) Η VOLL υπολογίστηκε με τη χρήση μεθόδου τριγωνισμού, η οποία λάμβανε υπόψη τη λειτουργία παραγωγής και μια έρευνα σχετικά με την προθυμία πληρωμής που διεξήγαγε η CREG. Σύμφωνα με τις βελγικές αρχές, η έρευνα που διεξήγαγε η CREG δεν ήταν αξιόπιστη, καθώς, μεταξύ άλλων, το μοναδικό σενάριο που προτάθηκε (σε θερμοκρασία κάτω των + 5 °C) δεν ήταν αντιπροσωπευτικό για τα περισσότερα σενάρια σπανιότητας. Ως εκ τούτου, η βαρύτητα που δόθηκε στα αποτελέσματα της έρευνας για την εκτίμηση της VOLL ήταν περιορισμένη.

(26) Σύμφωνα με τον νόμο για την ηλεκτρική ενέργεια, οι σχετικοί με τον CRM υπολογισμοί θα πραγματοποιηθούν με βάση το πρότυπο αξιοπιστίας που θα ισχύει στις 15 Σεπτεμβρίου του έτους που προηγείται της δημοπρασίας.

(27) Λόγω του αυστηρού χρονοδιαγράμματος, το Βέλγιο υπολόγισε την ποσότητα προς προμήθεια στις δημοπρασίες Y-4 και Y-1, που προγραμματίστηκαν για τον Οκτώβριο του 2021 και του 2024 αντίστοιχα, με βάση το παλαιό πρότυπο αξιοπιστίας με την επιφύλαξη της δέσμευσης για προσαρμογή των ποσοτήτων, εάν χρειαστεί, σε περίπτωση που το νέο πρότυπο αξιοπιστίας και η εκτίμηση της επάρκειας δείξουν σημαντική χαμηλότερη ανάγκη ισχύος.

(28) Το Βέλγιο δεσμεύτηκε επίσης να επικαιροποιήσει τη VOLL με βάση νέα έρευνα σχετικά με την προθυμία πληρωμής, σύμφωνα με τη μεθοδολογία CONE/VOLL/RS και, εάν χρειαστεί, να καθορίσει νέο πρότυπο αξιοπιστίας πριν από τον Σεπτέμβριο του 2022, με σκοπό να χρησιμοποιηθεί το νέο πρότυπο αξιοπιστίας για τον καθορισμό της ποσότητας της οποία θα γίνει προμήθεια το αργότερο για τη δημοπρασία του 2023.

2.3.2. Εκτίμηση επάρκειας

(29) Σύμφωνα με τις βελγικές αρχές, από το 2025 το Βέλγιο θα αντιμετωπίσει πρόβλημα επάρκειας, κυρίως λόγω της σταδιακής κατάργησης της πυρηνικής ενέργειας που προγραμματίζεται για την περίοδο 2022-2025, το οποίο θα επιταθεί λόγω του παροπλισμού των μονάδων παραγωγής θερμικής ενέργειας σε γειτονικές χώρες. Το πρόβλημα της επάρκειας έχει διαπιστωθεί μέσω εθνικής μελέτης επάρκειας των πόρων με βάση διάφορα σενάρια.

(30) Η εθνική μελέτη επάρκειας που καλύπτει την περίοδο 2020-2030, την οποία δημοσίευσε ο βελγικός διαχειριστής συστήματος μεταφοράς Elia τον Ιούνιο του 2019 (στο εξής: μελέτη επάρκειας και ευελιξίας 2019) (18), εντόπισε συστηματική ανάγκη για νέα ισχύ τουλάχιστον 3,9 GW στο σενάριο «μεγάλος αντίκτυπος – χαμηλή πιθανότητα» (High Impact Low Probability, στο εξής: EU-HiLo), έως τον χειμώνα 2025-2026. Στο σενάριο αυτό λαμβάνεται υπόψη η εισαγόμενη ηλεκτρική ενέργεια και λαμβάνεται ως υπόθεση το ενδεχόμενο μη διαθεσιμότητας αρκετών γαλλικών πυρηνικών μονάδων (επιπλέον της «συνήθους» μη διαθεσιμότητας). Το ίδιο σενάριο χρησιμοποιήθηκε στο πλαίσιο της αξιολόγησης της ποσότητας του στρατηγικού αποθέματος (19). Από το βασικό σενάριο ΕΕ (20) (στο εξής: EU-BASE) προκύπτει έλλειψη 2,4 GW εάν διατηρηθεί η υφιστάμενη θερμική ισχύς του συστήματος (βλ. σχήμα 4-18 της μελέτης επάρκειας και ευελιξίας 2019).

(31) Τα αποτελέσματα της μελέτης επάρκειας και ευελιξίας 2019 δείχνουν, για το σενάριο EU-HiLo, ότι, χωρίς παρέμβαση, η LOLE θα φθάσει τις 10,5 ώρες το 2025, υπερβαίνοντας έτσι σημαντικά το εθνικό πρότυπο αξιοπιστίας όσον αφορά την ασφάλεια του εφοδιασμού. Ο δείκτης LOLE95 θα αυξηθεί ακόμη και σε 84 ώρες. Στον ακόλουθο πίνακα παρουσιάζονται τα αποτελέσματα της LOLE, όπως προκύπτουν από την εθνική μελέτη επάρκειας για το σενάριο EU-HiLo και το σενάριο EU-BASE: Πίνακας 1 Αποτελέσματα της LOLE για το Βέλγιο στη μελέτη επάρκειας και ευελιξίας 2025 2028 2030 EU-BASE EU-HiLo EU-BASE EU-HiLo EU-BASE EU-HiLo Υπολειπόμενη LOLE στην αγορά (ώρες) 9,4 10,5 6 6,9 6 6,2 Υπολειπόμενη LOLE95 στην αγορά (ώρες) 89 84 63 76 43 51 Πηγή: Μελέτη επάρκειας και ευελιξίας 2019.

(32) Στις 11 Ιουλίου 2019 η CREG δημοσίευσε ανάλυση της μελέτης επάρκειας και ευελιξίας 2019 (21). Στην ανάλυση αυτή, η CREG αμφισβήτησε, μεταξύ άλλων, τη χρήση του σεναρίου EU-HiLo ως κύριου σεναρίου. Σύμφωνα με την CREG, η μεθοδολογία για την αξιολόγηση της κερδοφορίας της υφιστάμενης και της νέας δυναμικότητας θα πρέπει να βελτιωθεί και θα πρέπει να ληφθούν υπόψη όλες οι διαθέσιμες εφεδρείες εξισορρόπησης στο Βέλγιο και στο εξωτερικό.

(33) Τον Νοέμβριο του 2019 το Ευρωπαϊκό δίκτυο διαχειριστών συστημάτων μεταφοράς ηλεκτρικής ενέργειας (στο εξής: ΕΔΔΣΜ-ηλ.) δημοσίευσε την ενδιάμεση πρόβλεψη επάρκειας του 2019 (στο εξής: MAF 2019) (22) στην οποία παρουσιάζονται τα ακόλουθα αποτελέσματα για το Βέλγιο το 2025: Πίνακας 2 Επίπεδα LOLE για το Βέλγιο στη MAF 2019 Βασικό σενάριο — 2025 Ευαισθησία χαμηλού άνθρακα (23) — 2025 Μέση LOLE 1,09 ώρες 1,61 ώρες LOLE95 3,15 ώρες - Πηγή: «Ενδιάμεση πρόβλεψη επάρκειας — 2019» του ΕΔΔΣΜ-ηλ.

(34) Ωστόσο, σύμφωνα με το Βέλγιο, η MAF 2019 του ΕΔΔΣΜ-ηλ. δεν παρουσιάζει τα αποτελέσματα της LOLE για το Βέλγιο με επαρκή ακρίβεια, καθώς λαμβάνει ως παραδοχή τη διαθεσιμότητα πρόσθετων 2,5 GW (24), η οποία στην πραγματικότητα δεν είναι εγγυημένη.

(35) Στην τελική του έκθεση του Απριλίου 2020 (25), το πενταμερές φόρουμ για την ενέργεια (26) (στο εξής: PLEF) παρουσίασε τα ακόλουθα αποτελέσματα για το Βέλγιο το 2025: Πίνακας 3 Επίπεδα LOLE για το Βέλγιο στη γενική εκτίμηση επάρκειας 2020 του PLEF Βασικό σενάριο — 2025 (27) Ευαισθησία χαμηλού φυσικού αερίου — 2025 (28) Ευαισθησία χαμηλής πυρηνικής ενέργειας / CH NTC 2025 (29) Μέση LOLE 3,3 ώρες 8,1 ώρες 4,6 ώρες Πηγή: Πενταμερές φόρουμ για την ενέργεια «Εκτίμηση επάρκειας παραγωγής — Απρίλιος 2020 — Τελική έκθεση».

(36) Τον Νοέμβριο του 2020, το ΕΔΔΣΜ-ηλ. εξέδωσε τη MAF 2020. Για το βασικό σενάριο 2025, τα αποτελέσματα της MAF 2020 δείχνουν μέση LOLE 0,4 ωρών, η οποία πληροί, ως εκ τούτου, το νομικό κριτήριο επάρκειας για το Βέλγιο που αντιστοιχεί σε LOLE 3 ωρών.

(37) Ωστόσο, στις παρατηρήσεις των χωρών που επισυνάπτονται στη MAF 2020, το Βέλγιο επισήμανε ότι: «Στη MAF 2020 λαμβάνεται ως παραδοχή σημαντική ποσότητα “νεότευκτης” ισχύος, η οποία κατανέμεται σε μεγάλο αριθμό χωρών. Θα πρέπει να σημειωθεί ότι, γενικά, δεν είναι βέβαιο πως η εν λόγω ισχύς θα επιτευχθεί τελικά το 2025 και, ως εκ τούτου, οι παραδοχές αυτές και τα επακόλουθα αποτελέσματα όπως παρουσιάζονται στη MAF 2020 θα πρέπει να ερμηνευθούν προσεκτικά. Επιπλέον, εδώ και αρκετά χρόνια το Βέλγιο αποτελεί μέρος της περιοχής στην οποία έχει ήδη υλοποιηθεί η σύζευξη των αγορών με βάση τη ροή ενέργειας. Ενώ ο Elia έχει αναπτύξει και εφαρμόσει μοντέλο προσομοίωσης με βάση τη ροή, π.χ. στη μελέτη του Elia του 2019, το οποίο χρησιμοποιήθηκε επίσης και στη μελέτη για την εκτίμηση επάρκειας παραγωγής 2020 του PLEF, η εν λόγω προσέγγιση δεν έχει ακόμη χρησιμοποιηθεί στην παρούσα μελέτη MAF 2020».

(38) Στην κοινοποίησή τους, οι βελγικές αρχές επισήμαναν ότι η μεθοδολογία και τα δεδομένα έχουν εναρμονιστεί σε ευρωπαϊκό επίπεδο, έτσι ώστε η μελέτη επάρκειας και ευελιξίας 2019 να είναι σύμφωνη με τη MAF 2019.

(39) Σύμφωνα με το άρθρο 23 παράγραφος 3 του κανονισμού για την ηλεκτρική ενέργεια, το ΕΔΔΣΜ-ηλ. θα πρέπει να αναπτύξει μεθοδολογία που θα χρησιμοποιείται για την αξιολόγηση της επάρκειας των πόρων σε ευρωπαϊκό επίπεδο (στο εξής: ERAA) και για κάθε αξιολόγηση της επάρκειας των πόρων σε εθνικό επίπεδο (στο εξής: NRAA) (βλ. άρθρο 24 του κανονισμού για την ηλεκτρική ενέργεια). Η μεθοδολογία αυτή θα πρέπει να εγκριθεί από τον ACER.

(40) Στις 2 Οκτωβρίου 2020 ο ACER ενέκρινε τη μεθοδολογία για την αξιολόγηση της επάρκειας των πόρων σε ευρωπαϊκό επίπεδο (στο εξής: μεθοδολογία ERAA) (30).

(41) Στις 30 Ιουνίου 2021 ο Elia δημοσίευσε νέα μελέτη επάρκειας και ευελιξίας για την περίοδο 2022-2032 (στο εξής: μελέτη επάρκειας και ευελιξίας 2021).

(42) Σύμφωνα με τη μεθοδολογία ERAA, ο Elia ενσωμάτωσε τα στοιχεία της μεθοδολογίας ERAA που περιγράφονται κατωτέρω στο πλαίσιο της μελέτης επάρκειας και ευελιξίας 2021: α) Κλιματικά έτη: ο Elia επέλεξε να εφαρμόσει την πρώτη επιλογή που περιγράφεται στη μεθοδολογία ERAA, δηλαδή να βασιστεί στην καλύτερη πρόβλεψη των μελλοντικών κλιματικών προβολών. β) Αξιολόγηση της οικονομικής βιωσιμότητας: ο Elia ανέπτυξε μέθοδο για τον υπολογισμό της οικονομικής βιωσιμότητας των διαφόρων πάγιων στοιχείων του συστήματος ηλεκτρικής ενέργειας, σύμφωνα με τη μεθοδολογία ERAA. γ) Με βάση τη ροή: το πλαίσιο μοντελοποίησης του Elia ενσωματώνει όλες τις γνωστές και προγραμματισμένες εισαγωγές σχεδιασμού της αγοράς στη βασιζόμενη στη ροή μέθοδο υπολογισμού μεταφορικής ικανότητας, όπως η επέκταση της περιοχής στο κεντρικό δίκτυο· «προηγμένη υβριδική σύζευξη»· ή κανόνες για το ελάχιστο υπολειπόμενο διαθέσιμο περιθώριο (στο εξής: minRAM) που θεσπίστηκαν με τον κανονισμό για την ηλεκτρική ενέργεια. δ) Ευελιξία: η μελέτη περιλαμβάνει τόσο τον υπολογισμό των συνολικών αναγκών και μέσων ευελιξίας του συστήματος όσο και αξιολόγηση της διαστασιολόγησης των εφεδρειών διατήρησης της συχνότητας και των εφεδρειών αποκατάστασης της συχνότητας για κάθε έτος-στόχο, ώστε να αντικατοπτρίζονται οι ανάγκες αποθεμάτων που θα καλύπτουν τις αποκλίσεις σύμφωνα με τις νομικές απαιτήσεις που μοντελοποιούνται στις προσομοιώσεις επάρκειας. Επιπλέον, τα χαρακτηριστικά ευελιξίας της υπεράκτιας αιολικής ενέργειας βελτιώνονται και συμπεριλαμβάνονται οι τεχνολογίες «power to-x» ως νέες τεχνολογίες. Τέλος, ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στον αντίκτυπο της ενσωμάτωσης του δεύτερου κύματος υπεράκτιας δυναμικότητας ηλεκτροπαραγωγής και των διασυνοριακών πλατφορμών εξισορρόπησης. ε) Ενοποίηση τομέα: όσον αφορά τη σύζευξη τομέων, οι διασυνδέσεις μεταξύ του συστήματος ηλεκτρικής ενέργειας και διαφόρων τομέων, όπως οι τομείς των μεταφορών, της θέρμανσης και του φυσικού αερίου, λαμβάνονται υπόψη μέσω της ενσωμάτωσης παραδοχών για τα ηλεκτρικά οχήματα, τις αντλίες θερμότητας και τις δυναμικότητες παραγωγής των θερμικών μονάδων φυσικού αερίου αντίστοιχα. Για να γίνουν κατανοητές οι επιπτώσεις της χρήσης ηλεκτρικής ενέργειας για την παραγωγή υδρογόνου στη μοντελοποίηση που χρησιμοποιείται στην εν λόγω μελέτη, προστέθηκαν ηλεκτρολυτικές κυψέλες ως (ευέλικτη) κατανάλωση ηλεκτρικής ενέργειας στο Βέλγιο και στο εξωτερικό. Επιπλέον, δόθηκε ιδιαίτερη προσοχή στην ψηφιοποίηση της πρόσθετης κατανάλωσης ηλεκτρικής ενέργειας από τις μεταφορές και τη θερμότητα. στ) Δεκαετής ορίζοντας: η μελέτη βασίζεται σε δεκαετή ορίζοντα (2022-2032). Προκειμένου να μειωθεί ο αριθμός των προσομοιώσεων και υπολογισμών, δεν προσομοιώθηκαν όλες οι αναλύσεις ευαισθησίας και τα σενάρια για όλα τα έτη: ορισμένα έτη καθοριστικής σημασίας αναλύθηκαν διεξοδικότερα. Πολλές αναλύσεις ευαισθησίας πραγματοποιήθηκαν στο Βέλγιο και στο εξωτερικό προκειμένου να γίνουν αντιληπτές και να κατανοηθούν οι επιπτώσεις των διαφόρων συγκεκριμένων παραδοχών. Για λόγους σύγκρισης, στο πλαίσιο της ERAA 2021 αναμένεται να προσομοιωθούν μόνο τα έτη 2025 και 2030. ζ) Παραλλαγές με και χωρίς μηχανισμούς ισχύος: σύμφωνα με τον κανονισμό για την ηλεκτρική ενέργεια και τη μεθοδολογία ERAA, ο Elia συμπεριέλαβε σενάρια τόσο με όσο και χωρίς μηχανισμούς ισχύος που καλύπτουν ολόκληρη την αγορά στην Ευρώπη.

(43) Οι βελγικές αρχές ανέφεραν ότι στην εν λόγω μελέτη εφαρμόστηκαν οι βασικές μεθοδολογικές απαιτήσεις που ορίζονται στη μεθοδολογία ERAA.

(44) Βάσει του κανονισμού για την ηλεκτρική ενέργεια, η NRAA πρέπει να περιλαμβάνει τα κεντρικά σενάρια αναφοράς. Τα σενάρια αυτά περιλαμβάνουν, μεταξύ άλλων, αξιολόγηση της οικονομικής βιωσιμότητας των πάγιων στοιχείων παραγωγής. Η μεθοδολογία ERAA διευκρινίζει επίσης ότι πρέπει να καθοριστούν δύο κεντρικά σενάρια αναφοράς, ένα με μηχανισμούς ισχύος που θα καλύπτουν ολόκληρη την Ευρώπη και ένα άλλο χωρίς τέτοιους μηχανισμούς ισχύος.

(45) Κατά συνέπεια, στη μελέτη επάρκειας και ευελιξίας 2021 διερευνήθηκαν δύο κεντρικά σενάρια: α) ««EU-BASE»»: αντικατοπτρίζει ένα σενάριο που λαμβάνει υπόψη ήδη εγκεκριμένους μηχανισμούς ισχύος που καλύπτουν ολόκληρη την αγορά στη Γαλλία, τη Μεγάλη Βρετανία, την Πολωνία, την Ιταλία και την Ιρλανδία και λαμβάνει ως παραδοχή ότι οι μηχανισμοί αυτοί θα τεθούν σε εφαρμογή έως το τέλος του χρονοδιαγράμματος της εν λόγω μελέτης· β) «EU-noCRM»: αυτό αντικατοπτρίζει ένα σενάριο που αποκλείει τα έσοδα από τον μηχανισμό ισχύος που καλύπτει ολόκληρη την αγορά, συνεπώς με την παραδοχή ότι στην Ευρώπη δεν υπάρχουν μηχανισμοί ισχύος για το σύνολο της αγοράς.

(46) Η μελέτη επάρκειας και ευελιξίας 2021 λαμβάνει υπόψη τη συμβολή όλων των πόρων, συμπεριλαμβανομένων των υφιστάμενων και μελλοντικών δυνατοτήτων παραγωγής, αποθήκευσης ενέργειας, τομεακής ενοποίησης, απόκρισης ζήτησης, καθώς και εισαγωγής και εξαγωγής, και τη συμβολή τους στην ευέλικτη λειτουργία του συστήματος.

(47) Οι βελγικές αρχές ανέφεραν ότι η μοντελοποίηση των μέγιστων τιμών εκκαθάρισης που πραγματοποιήθηκε στη μελέτη επάρκειας και ευελιξίας 2021 λαμβάνει υπόψη όλες τις διαθέσιμες νομικές διατάξεις, όπως το ισχύον ανώτατο όριο τιμών, τον κανόνα του 60 % (31), όπως ορίζεται στον κανονισμό (ΕΕ) 2015/1222 της Επιτροπής, της 24ης Ιουλίου 2015, σχετικά με τον καθορισμό κατευθυντήριων γραμμών για την κατανομή της δυναμικότητας και τη διαχείριση της συμφόρησης (32), και την απόφαση αριθ. 04/2017 του ACER της 14ης Νοεμβρίου 2017.

(48) Η μελέτη επάρκειας και ευελιξίας 2021 μοντελοποιεί την αυτόματη αύξηση της μέγιστης τιμής εκκαθάρισης από το 2025 και μετά. Σύμφωνα με τις βελγικές αρχές, είναι πολύ πιθανό να μη λάβει χώρα καμία LOLE πριν από το 2025 και, ως εκ τούτου, δεν θα μοντελοποιηθεί καμία μέγιστη αύξηση της τιμής εκκαθάρισης πριν από το 2025. Ωστόσο, ακόμη και αν σημειωνόταν αύξηση των ανώτατων τιμών, σύμφωνα με τις βελγικές αρχές, η μοντελοποίηση δείχνει ότι τα αποτελέσματα της αξιολόγησης της οικονομικής βιωσιμότητας για το 2025 δεν θα μεταβληθούν (βλ. σχήμα 3-72 της μελέτης επάρκειας και ευελιξίας 2021). Το Βέλγιο δεσμεύτηκε να διασφαλίσει ότι η νέα μελέτη επάρκειας, η οποία πρόκειται να δημοσιευθεί έως τον Ιούνιο του 2023, θα λαμβάνει πλήρως υπόψη τη μεθοδολογία για δυναμικές αυξήσεις τιμών από την έναρξη της περιόδου προσομοίωσης και μετά.

(49) Σύμφωνα με τη μελέτη επάρκειας και ευελιξίας 2021, από το 2025, μόλις ολοκληρωθεί η σταδιακή κατάργηση της πυρηνικής ενέργειας, το Βέλγιο θα αντιμετωπίσει διαρθρωτική ανάγκη για νέα ισχύ. Η ανάγκη αυτή ανέρχεται σε 2 GW το 2025 στο κεντρικό σενάριο «EU-BASE» και αυξάνεται σταδιακά σε 3,9 GW έως το 2032. Η αυξημένη ανάγκη συνδέεται με την αναμενόμενη αύξηση της κατανάλωσης ηλεκτρικής ενέργειας και τη μείωση των εισαγωγών σε περιόδους σπανιότητας στο Βέλγιο.

(50) Η μελέτη επάρκειας και ευελιξίας 2021 προβλέπει ότι μόνο ένα πολύ μικρό μερίδιο της νέας ισχύος θα είναι βιώσιμο μέσω της αμιγώς ενεργειακής αγοράς έως το 2025.

(51) Κατά συνέπεια, οι βελγικές αρχές θεωρούν ότι, αν δεν ληφθεί κανένα μέτρο, το Βέλγιο θα αντιμετωπίσει πρόβλημα επάρκειας πόρων από το 2025 και μετά.

(52) Η μελέτη επάρκειας και ευελιξίας 2021 αντιπροσωπεύει την πλέον πρόσφατη και βέλτιστη εικόνα της ανάγκης δημιουργίας του CRM.

2.3.3. Ανεπάρκειες της αγοράς

(53) Το Βέλγιο έχει εντοπίσει ορισμένες ανεπάρκειες της αγοράς που αποτελούν εμπόδιο για μια εύρυθμη, ασφαλή, οικονομικά προσιτή και βιώσιμη αγορά ηλεκτρικής ενέργειας.

(54) Η πρώτη ανεπάρκεια της αγοράς οφείλεται σε διάφορους παράγοντες που εμποδίζουν τη μετάδοση αποδοτικών μηνυμάτων των τιμών, στο γεγονός ότι αποτρέπεται η άνοδος των τιμών στη VOLL και σε άλλες ατέλειες σχεδιασμού της αγοράς.

(55) Ο συνδυασμός αυτών των ανεπαρκειών της αγοράς και των σχετικών ρυθμιστικών μέτρων μπορεί να τείνει προς την «αποδυνάμωση» των μηνυμάτων των τιμών στις αγορές ηλεκτρικής ενέργειας, έτσι ώστε οι τιμές να μην αυξηθούν σε «αποδοτικό» επίπεδο σε περιόδους σπανιότητας. Ως αποτέλεσμα, προκαλείται χρόνια έλλειψη εσόδων για τους φορείς εκμετάλλευσης σταθμών και τους φορείς απόκρισης ζήτησης, με αποτέλεσμα να επηρεάζεται η ικανότητά τους να ανακτούν το σταθερό και μεταβλητό κόστος τους, το λεγόμενο συνήθως «missing money» (απώλεια χρημάτων), και να μην μπορούν οι δυνάμεις της αγοράς να επιτύχουν το απαιτούμενο επίπεδο επάρκειας.

(56) Θεωρητικά, η έλλειψη δυνατότητας των καταναλωτών να επιλέξουν το επιθυμητό επίπεδο αξιοπιστίας θα μπορούσε να αντιμετωπιστεί σε μια αμιγώς ενεργειακή αγορά μέσω της αύξησης των τιμών σε ρυθμιστικό επίπεδο που αντικατοπτρίζει την τιμή στην οποία οι καταναλωτές δεν θα επιθυμούσαν πλέον να πληρώνουν για ενέργεια, καθώς και αν επιτραπεί στους παραγωγούς να λαμβάνουν προσόδους λόγω σπανιότητας. Ωστόσο, λόγω της χαμηλής απόκρισης ζήτησης, είναι δύσκολο να αποτυπωθούν οι πραγματικές τιμές της VOLL και οι αυξήσεις τιμών δημιουργούν προβλήματα πολιτικής αποδοχής.

(57) Σύμφωνα με τις βελγικές αρχές, η δεύτερη ανεπάρκεια της αγοράς οφείλεται στην απροθυμία ανάληψης κινδύνων των επενδυτών σε ένα πλαίσιο αυξημένης αστάθειας και υψηλής ρυθμιστικής αβεβαιότητας. Η αυξανόμενη διείσδυση των διαλειπουσών ανανεώσιμων πηγών ενέργειας αυξάνει την αστάθεια των τιμών και επιτείνει την αβεβαιότητα σχετικά με τη δυνατότητα των συμβατικών τεχνολογιών να ανακτήσουν το πάγιο κόστος τους στην αγορά ηλεκτρικής ενέργειας. Σύμφωνα με το Βέλγιο, μικρές τροποποιήσεις των όρων που σχετίζονται με το επίπεδο εισαγωγής των ΑΠΕ, π.χ. στόχοι όσον αφορά την ηλιακή, τη χερσαία αιολική και την υπεράκτια αιολική ενέργεια, θα μπορούσαν να έχουν σημαντικό αντίκτυπο στα έσοδα των συμβατικών τεχνολογιών παραγωγής ενέργειας. Η σοβαρότητα του προβλήματος της «απώλειας χρημάτων» επιτείνεται όλο και περισσότερο καθώς αυξάνεται η διαλείπουσα παραγωγική ικανότητα. Ως εκ τούτου, σύμφωνα με τις βελγικές αρχές, αυξάνεται ο οικονομικός κίνδυνος που συνδέεται με τις επενδύσεις σε ευέλικτες συμβατικές τεχνολογίες παραγωγής. Επιπλέον, σύμφωνα με το Βέλγιο, οι τιμές της ενέργειας συνήθως δεν προβλέπουν χρονικό ορίζοντα προθεσμιακής αντιστάθμισης κινδύνων άνω των τριών ετών, ο οποίος είναι σύντομος για τη διαμόρφωση ενδεχομένου επένδυσης για τους επενδυτές. Επιπροσθέτως, σύμφωνα με τις βελγικές αρχές, ακόμη και αν οι προθεσμιακές αγορές μπορούσαν να καλύψουν τις προσαυξητικές αλλαγές στην προσφορά και τη ζήτηση, δεν θα ήταν σε θέση να παράσχουν αντιστάθμιση σε περίπτωση σημαντικών διαρθρωτικών κραδασμών, όπως η σχεδιαζόμενη σταδιακή κατάργηση της πυρηνικής ενέργειας στο Βέλγιο.

(58) Τρίτον, η αξιοπιστία των συστημάτων ηλεκτρικής ενέργειας παρουσιάζει ορισμένα χαρακτηριστικά δημόσιου αγαθού. Αυτό οφείλεται στο γεγονός ότι οι επενδύσεις για υψηλότερο επίπεδο ασφάλειας εφοδιασμού είναι προς όφελος όλων των πολιτών, ενώ, όπως εξηγήθηκε ανωτέρω, δεν είναι δυνατή η επιλεκτική αποσύνδεση των περισσοτέρων μεμονωμένων τελικών καταναλωτών από τον διαχειριστή του δικτύου βάσει της προθυμίας πληρωμής τους. Ως εκ τούτου, οι παραγωγοί θα έχουν πιθανώς μη βέλτιστα κίνητρα για να επενδύσουν σε δυναμικότητα παραγωγής με αποτέλεσμα να μην επιτυγχάνονται τελικά βέλτιστα επίπεδα αξιοπιστίας του συστήματος.

(59) Σύμφωνα με τις βελγικές αρχές, τα ζητήματα αυτά λαμβάνουν ιδιαίτερη μορφή στο Βέλγιο, δεδομένου ότι πρόκειται για σχετικά μικρή και άκρως διασυνδεδεμένη αγορά και, ως εκ τούτου, επηρεάζεται επίσης από παρόμοιους κινδύνους εφοδιασμού από τις γειτονικές αγορές ηλεκτρικής ενέργειας. Κατά συνέπεια, σύμφωνα με τις βελγικές αρχές, η επάρκεια του Βελγίου επηρεάζεται σε μεγάλο βαθμό από την κατάσταση στις γειτονικές αγορές ηλεκτρικής ενέργειας.

(60) Το 2018 η Επιτροπή ενέκρινε στρατηγικό απόθεμα για το Βέλγιο έως τις 31 Μαρτίου 2022 (33). Στόχος του στρατηγικού αποθέματος είναι η κάλυψη της ζήτησης αιχμής κατά τις χειμερινές περιόδους, όταν η αγορά δεν κατορθώνει να την καλύψει, με τη διατήρηση μέρους της υφιστάμενης δυναμικότητας παραγωγής και απόκρισης ζήτησης εκτός της αγοράς ως εφεδρικής δυναμικότητας που θα ενεργοποιείται μόνο όταν εξαντλούνται οι πόροι εξισορρόπησης.

2.3.4. Μεταρρυθμίσεις της αγοράς

(61) Στις 25 Νοεμβρίου 2019 η Επιτροπή έλαβε από το βελγικό Υπουργείο Ενέργειας σχέδιο εφαρμογής (34), το οποίο καταρτίστηκε σύμφωνα με το άρθρο 20 παράγραφος 3 του κανονισμού για την ηλεκτρική ενέργεια και το οποίο απαιτεί από τα κράτη μέλη που αντιμετωπίζουν ζητήματα που αφορούν την επάρκεια να καθορίσουν μέτρα για να εξαλείψουν τις ρυθμιστικές στρεβλώσεις ή τις αδυναμίες της αγοράς στις αγορές τους σε ένα σχέδιο εφαρμογής. Κατόπιν δημόσιας διαβούλευσης, η Επιτροπή εξέδωσε, στις 30 Απριλίου 2020, γνωμοδότηση σχετικά με το σχέδιο εφαρμογής του Βελγίου, σύμφωνα με το άρθρο 20 παράγραφος 5 του κανονισμού για την ηλεκτρική ενέργεια (35). Το Βέλγιο ενέκρινε και υπέβαλε στην Επιτροπή τελική έκδοση του σχεδίου εφαρμογής του (36).

(62) Όσον αφορά τις αγορές εξισορρόπησης, το Βέλγιο εισήγαγε τη λεγόμενη «συνιστώσα άλφα» στον οικείο μηχανισμό τιμολόγησης ανισορροπίας. Αποτελεί μια επιπλέον συνιστώσα της τιμής ανισορροπίας που καθορίζεται από τα συμβαλλόμενα μέρη με ευθύνη εξισορρόπησης για την ενίσχυση του μηνύματος των τιμών σε πραγματικό χρόνο όταν αυξάνονται οι αποκλίσεις του συστήματος στη βελγική ζώνη ελέγχου. Στη γνωμοδότησή της, η Επιτροπή κάλεσε το Βέλγιο να εξετάσει αν η λειτουργία της τιμολόγησης σπανιότητας θα πρέπει να εφαρμόζεται όχι μόνο στα συμβαλλόμενα μέρη με ευθύνη εξισορρόπησης αλλά και στους παρόχους υπηρεσίας εξισορρόπησης. Η λειτουργία αυτή μπορεί να υποστηρίξει την ασφάλεια του εφοδιασμού διασφαλίζοντας ότι τα συμβαλλόμενα μέρη με ευθύνη εξισορρόπησης και οι πάροχοι υπηρεσίας εξισορρόπησης καταβάλλουν την ίδια τιμή για την ενέργεια που παράγεται/καταναλώνεται, καθώς η διαφοροποίηση των τιμών μπορεί να οδηγήσει σε αναποτελεσματικό αρμπιτράζ από τους παράγοντες της αγοράς. Η Επιτροπή θεωρεί επίσης ότι η λειτουργία της τιμολόγησης σπανιότητας θα πρέπει να ενεργοποιείται από την έλλειψη εφεδρειών στο σύστημα και θα πρέπει να βαθμονομείται ώστε να αυξάνονται οι τιμές της ενέργειας εξισορρόπησης στη VOLL όταν οι εφεδρείες του συστήματος εξαντλούνται. Η Επιτροπή κάλεσε το Βέλγιο να εξετάσει το ενδεχόμενο να τροποποιήσει αναλόγως το οικείο σύστημα τιμολόγησης σπανιότητας το αργότερο έως την 1η Ιανουαρίου 2022. Επιπλέον, το Βέλγιο εφαρμόζει διαδικασία εκκαθάρισης αποκλίσεων, ενώ επίσης προετοιμάζεται να ενταχθεί στις πλατφόρμες εξισορρόπησης της ΕΕ για αΕΑΣ (αυτόματη εφεδρεία αποκατάστασης συχνότητας) και χΕΑΣ (χειροκίνητη εφεδρεία αποκατάστασης συχνότητας), οι οποίες αναμένεται να έχουν τεθεί σε λειτουργία έως το τέλος του 2021 και του 2022 αντίστοιχα. Εξάλλου, το Βέλγιο δεσμεύτηκε για τα ακόλουθα όσον αφορά την προμήθεια υπηρεσιών εξισορρόπησης και επικουρικών υπηρεσιών: α) το αργότερο έως τον Ιούλιο του 2020 οι ΕΔΣ (εφεδρείες διατήρησης της συχνότητας) έπρεπε να δημοπρατούνται σε καθημερινή βάση και η προμήθειά τους έπρεπε να πραγματοποιείται αποκλειστικά σε περιφερειακό επίπεδο· β) το αργότερο έως τον Ιούλιο του 2020 η αΕΑΣ έπρεπε να δημοπρατείται σε καθημερινή βάση και όλες οι τεχνολογίες, όλοι οι παράγοντες και όλα τα επίπεδα ηλεκτρικής τάσης θα μπορούν να συμμετέχουν στην αγορά. Η ενέργεια εξισορρόπησης που ενεργοποιήθηκε αμείβεται μέσω τιμολόγησης με βάση το οριακό κόστος μόλις υπάρξει επαρκής ρευστότητα· γ) από τον Φεβρουάριο του 2020 οι διαστάσεις και το μέγεθος της χΕΑΣ προσδιορίζονται σε καθημερινή βάση, ενώ η ενέργεια εξισορρόπησης που ενεργοποιήθηκε αμείβεται μέσω τιμολόγησης με βάση το οριακό κόστος.

(63) Στην ετήσια έκθεση, την οποία υπέβαλε το Βέλγιο τον Ιούλιο του 2021, επιβεβαιώνεται ότι οι ενέργειες αυτές έχουν ήδη υλοποιηθεί.

(64) Στο Βέλγιο, η απόκριση ζήτησης είναι επιλέξιμη για συμμετοχή στις χονδρεμπορικές αγορές ηλεκτρικής ενέργειας (συμπεριλαμβανομένων της αγοράς επόμενης ημέρας και της ενδοημερήσιας αγοράς), καθώς και στην αγορά εξισορρόπησης, και αντιμετωπίζεται με παρόμοιο τρόπο όπως και οι άλλοι συμμετέχοντες στην αγορά και πάροχοι υπηρεσίας εξισορρόπησης. Η απόκριση ζήτησης μπορεί να εκπροσωπείται είτε μεμονωμένα είτε μέσω φορέων συγκέντρωσης. Για την περαιτέρω διευκόλυνση της απόκρισης ζήτησης, το Βέλγιο δεσμεύτηκε στο σχέδιο εφαρμογής του (που υποβλήθηκε το 2019) για την εγκατάσταση έξυπνων μετρητών που θα είναι διαφορετικοί για καθεμία από τις περιφέρειές του: α) Φλάνδρα (37): 1) το αργότερο έως το 2023 το 33 % των πελατών θα διαθέτουν έξυπνο μετρητή· 2) το αργότερο έως το 2028 το 66 % των πελατών στη Φλάνδρα θα διαθέτουν έξυπνο μετρητή· 3) το αργότερο έως το 2034 το 100 % των πελατών στη Φλάνδρα θα διαθέτουν έξυπνο μετρητή. β) Βαλονία: 1) το αργότερο έως την 1η Ιανουαρίου 2023 θα εγκατασταθούν σε συστηματική βάση έξυπνοι μετρητές i) για οικιακούς καταναλωτές σε αδυναμία εξόφλησης των λογαριασμών τους, ii) όταν πρέπει να αλλάξει ο μετρητής, iii) για νέες συνδέσεις με το δίκτυο, iv) όταν ο καταναλωτής το ζητήσει· 2) το αργότερο έως τις 31 Δεκεμβρίου 2029 θα εγκατασταθεί το 80 % των έξυπνων μετρητών για i) καταναλωτές με κατανάλωση ίση ή μεγαλύτερη από 6 000 kWh, ii) παραγωγούς-καταναλωτές, όταν η καθαρή ηλεκτρική ισχύς που μπορεί να αναπτυχθεί είναι ίση ή μεγαλύτερη από 5 kWe· iii) για σημεία φόρτισης ανοικτά στο κοινό· γ) περιφέρεια των Βρυξελλών: θα εγκατασταθούν έξυπνοι μετρητές i) όταν πρέπει να αλλάξουν οι μετρητές ή ii) για νέες συνδέσεις με το δίκτυο.

(65) Το 2020 το ποσοστό ηλεκτρικών διασυνδέσεων στο Βέλγιο ανερχόταν σε 21 %. Με τα έργα που έχουν ήδη προγραμματιστεί (βλ. ομοσπονδιακό σχέδιο ανάπτυξης 2020-2030 (38)), έως το 2030 το ποσοστό ηλεκτρικών διασυνδέσεων στο Βέλγιο θα ανέλθει περίπου στο 30 % (39). Οι ακόλουθες ενισχύσεις δικτύων στο Βέλγιο τέθηκαν πρόσφατα σε λειτουργία ή θα τεθούν σε λειτουργία κατά τα επόμενα έτη: α) ALEGrO: η υλοποίηση του έργου κοινού ενδιαφέροντος (στο εξής: ΕΚΕ) ALEGrO για γραμμή διασύνδεσης 1 GW μεταξύ Βελγίου και Γερμανίας ανατέθηκε το 2020 (40). β) ΝΕΜΟ: το ΕΚΕ NEMO για γραμμή διασύνδεσης 1 GW μεταξύ Βελγίου και Ηνωμένου Βασιλείου έχει τεθεί σε εφαρμογή από το 2019. γ) BRABO: το ΕΚΕ BRABO αφορά την αναβάθμιση του βελγικού δικτύου ηλεκτρικής ενέργειας με σκοπό, μεταξύ άλλων, την αύξηση της ικανότητας εισαγωγής από τις Κάτω Χώρες.

2.4. Δικαιούχοι

2.4.1. Επιλεξιμότητα

(66) Ο CRM θα είναι ανοικτός σε όλες τις δυναμικότητες που μπορούν να συμβάλουν στην επάρκεια των πόρων, τόσο στην υφιστάμενη όσο και στη νέα δυναμικότητα, στην αποθήκευση και στην απόκριση ζήτησης. Θα επιτρέπεται η συγκέντρωση δυναμικότητας, μεταξύ άλλων και από διαφορετικές τεχνολογίες.

(67) Θα επιτρέπεται επίσης η συμμετοχή αλλοδαπής δυναμικότητας. Οι κανόνες περιγράφονται περαιτέρω στην ενότητα 2.10.

(68) Δικαιούχοι του CRM θα είναι οι πάροχοι ισχύος που θα επιλεγούν στο πλαίσιο της ανταγωνιστικής διαδικασίας υποβολής προσφορών.

2.4.2. Ελάχιστο όριο συμμετοχής

(69) Το ελάχιστο όριο συμμετοχής ορίστηκε σε 1 MW, κυρίως για τους ακόλουθους λόγους: α) εναρμόνιση με την αγορά εξισορρόπησης· β) η τιμή είναι αποτέλεσμα συνεχούς διαλόγου με τους συμμετέχοντες στην αγορά, συμπεριλαμβανομένων διαφόρων επίσημων δημόσιων διαβουλεύσεων· γ) η υπέρβαση του ορίου του 1 MW συνεπάγεται ότι πολλές μικρές δυναμικότητες πρέπει να ξεκινήσουν την υποχρεωτική διαδικασία προεπιλογής του CRM και να αντιμετωπίσουν το σχετικό κόστος, ακόμη και αν δεν έχουν την πρόθεση να συμμετάσχουν στη δημοπρασία CRM· δ) η μετάβαση κάτω από το όριο του 1 MW αυξάνει επίσης σημαντικά τον διοικητικό φόρτο.

(70) Το βασιλικό διάταγμα σχετικά με τα κριτήρια επιλεξιμότητας που αφορούν τη σωρευτική στήριξη και το ελάχιστο όριο συμμετοχής προβλέπει την αξιολόγηση του επιπέδου του ελάχιστου ορίου συμμετοχής κατά τη διάρκεια ισχύος του CRM, τουλάχιστον ανά πενταετία.

(71) Οι κανόνες συγκέντρωσης επιτρέπουν τη συμμετοχή μικρότερων παρόχων ισχύος που δεν πληρούν την απαίτηση του ελάχιστου ορίου.

2.4.3. Συγκέντρωση

(72) Οι πάροχοι πολλαπλών δυναμικοτήτων μπορούν να επιλέξουν να συγκεντρωθούν σε ενιαία μονάδα αγοράς δυναμικότητας τουλάχιστον 1 MW χωρίς περιορισμό του μέγιστου μεγέθους. Ο μόνος περιορισμός είναι ότι τα σημεία παράδοσης για τα οποία ισχύουν τα καθημερινά προγράμματα των αγορών ενέργειας (σήμερα πρόκειται συνήθως για σημεία παράδοσης μεγέθους άνω των 25 MW) δεν μπορούν να αποτελούν μέρος συγκεντρωτικού χαρτοφυλακίου. Η συγκέντρωση επιτρέπεται σε όλες τις τεχνολογίες. Επιπλέον, η ανακατανομή των συνιστωσών εντός μιας συγκεντρωτικής μονάδας της αγοράς ισχύος (στο εξής: CMU) επιτρέπεται προκειμένου να αυξηθεί η ευελιξία έναντι των φορέων συγκέντρωσης και να ενθαρρυνθεί η συμμετοχή τους στη διαδικασία δημοπρασίας.

(73) Οι κανόνες συγκέντρωσης θα επανεξετάζονται και θα τροποποιούνται περιοδικά, εάν κριθεί απαραίτητο από τις βελγικές αρχές, προκειμένου να διασφαλιστεί ότι οι κανόνες συγκέντρωσης δεν αποτελούν εμπόδιο για τη συμμετοχή στη δημοπρασία.

2.4.4. Μη πιστοποιημένη δυναμικότητα

(74) Στον μηχανισμό προβλέπεται ειδική κατηγορία «μη πιστοποιημένης δυναμικότητας». Ορίζεται ως δυναμικότητα η οποία, κατά την έναρξη της διαδικασίας προεπιλογής Y-4, δεν μπορεί να συνδεθεί με σημείο παράδοσης και, ως εκ τούτου, δεν μπορεί να τηρήσει τις απαιτήσεις προεπιλογής του σημείου παράδοσης. Η κατηγορία είναι ανοικτή σε όλες τις τεχνολογίες και αποσκοπεί στην προώθηση της συμμετοχής δυναμικοτήτων που ενδέχεται να αντιμετωπίσουν περισσότερες δυσκολίες στην παροχή του συνήθους απαιτούμενου επιπέδου ωριμότητας κατά την Υ-4. Η μη πιστοποιημένη δυναμικότητα αντιπροσωπεύει λιγότερο ώριμα έργα, π.χ. όταν το σημείο παράδοσης δεν είναι ακόμη γνωστό· δεν είναι διαθέσιμο σχέδιο εκτέλεσης του έργου και το έργο ωριμάζει περαιτέρω μόνο κατά την περίοδο πριν από την παράδοση. Οι βελγικές αρχές εξήγησαν ότι η έννοια της «μη πιστοποιημένης δυναμικότητας» εισήχθη κατόπιν αιτήματος της αγοράς και μπορεί να είναι ιδιαίτερα χρήσιμη για τους φορείς συγκέντρωσης / τους παρόχους DSR, οι οποίοι θεωρούν ότι είναι σε θέση να βρουν αυτή τη δυναμικότητα κατά την περίοδο πριν από την παράδοση, αλλά, για παράδειγμα, πρέπει ακόμη να οριστικοποιήσουν συμφωνίες με τοποθεσίες ζήτησης / εξετάζουν πολλαπλές προοπτικές. Μη πιστοποιημένη δυναμικότητα θα πρέπει να προσφέρεται μόνο στη δημοπρασία Y-4. Στην κατηγορία αυτή μπορεί να αποδοθεί μόνο η συνήθης κατηγορία δυναμικότητας μονοετούς σύμβασης (βλ. αιτιολογικές σκέψεις 138 και 145).

(75) Για να περιοριστεί ο κίνδυνος για την ασφάλεια του συστήματος όταν χρησιμοποιούνται ως βάση λιγότερο ώριμα έργα, η συνολική δυναμικότητα που πρέπει να γίνεται δεκτή στην κατηγορία αυτή περιορίζεται σε 200 MW για την πρώτη δημοπρασία. Ο νόμος για την ηλεκτρική ενέργεια προβλέπει ότι η απόφαση σχετικά με αυτή τη μέγιστη συνολική δυναμικότητα λαμβάνεται ανά δημοπρασία. Το κατώτατο όριο θα μπορούσε να εξελιχθεί περαιτέρω σε βάθος χρόνου με βάση τη θετική αξιοποίηση της πείρας.

2.4.5. Απομείωση

2.4.5.1. Γενικοί κανόνες

(76) Ο CRM είναι ανοικτός σε όλους τους κατόχους δυναμικότητας σε συνάρτηση με το ποσοστό διαθεσιμότητάς τους και τη συμβολή τους στον στόχο της επάρκειας των πόρων. Πράγματι, οι CMU δεν αναμένεται να είναι διαθέσιμοι 100 % του χρόνου στο 100 % της ισχύος αναφοράς τους, π.χ. λόγω καιρικών συνθηκών, κύκλων συντήρησης, βλαβών.

(77) Για τον λόγο αυτόν, για κάθε τεχνολογία υπολογίζεται συντελεστής απομείωσης προκειμένου να αξιολογηθούν η αξιοπιστία της και η συμβολή της στην ασφάλεια του εφοδιασμού κατά τη διάρκεια περιόδων ιδιαίτερα σημαντικών από άποψη επάρκειας (των λεγόμενων «προσομοιούμενων ωρών σπανιότητας»). Ως εκ τούτου, μόνο οι κάτοχοι δυναμικότητας μπορούν να συμμετέχουν στη δημοπρασία και, ως εκ τούτου, είναι επιλέξιμοι μόνο για συμβάσεις παροχής ισχύος μέχρι την απομειωμένη ισχύ τους (41).

(78) Η μεθοδολογία για τον υπολογισμό αυτών των παραμέτρων απομείωσης διαφέρει ανά τεχνολογία και προσδιορίζεται λεπτομερέστερα στο βασιλικό διάταγμα, το οποίο καθορίζει τη μεθοδολογία για τον υπολογισμό της δυναμικότητας και τις παραμέτρους των δημοπρασιών. Θα εξαρτάται από την κατηγορία δυναμικότητας: α) οι συντελεστές απομείωσης για τις θερμικές τεχνολογίες με ημερήσιο προγραμματισμό καθορίζονται βάσει στατιστικής ανάλυσης από ιστορικά δεδομένα, με υποτιμολόγηση του ρυθμού εξαναγκασμένων διακοπών, καθώς η παράμετρος αυτή θεωρείται ανεξάρτητη από τις κλιματικές συνθήκες· β) οι συντελεστές απομείωσης για τις θερμικές τεχνολογίες χωρίς ημερήσιο προγραμματισμό προσδιορίζονται με μετρήσεις. Εάν οι μετρήσεις είναι ανεπαρκείς, προσομοιώνονται με διαίρεση της αναμενόμενης μέσης συμβολής των τεχνολογιών αυτών κατά τη διάρκεια των προσομοιούμενων ωρών σπανιότητας με τη συγκεντρωτική ονομαστική ισχύ αναφοράς της τεχνολογίας· γ) οι συντελεστές απομείωσης για τις τεχνολογίες που εξαρτώνται από τις καιρικές συνθήκες με ημερήσιο προγραμματισμό και για τις τεχνολογίες που εξαρτώνται από τις καιρικές συνθήκες χωρίς ημερήσιο προγραμματισμό που δεν έχουν επιλέξει συμφωνία επιπέδου υπηρεσιών [βλ. σημείο ε) κατωτέρω] θα προσδιορίζονται με διαίρεση της σχετικής μέσης συμβολής των εν λόγω τεχνολογιών κατά τη διάρκεια των προσομοιούμενων ωρών σπανιότητας με τη συγκεντρωτική ονομαστική ισχύ αναφοράς της εφαρμοζόμενης τεχνολογίας· δ) οι συντελεστές απομείωσης για τεχνολογία με ημερήσιο προγραμματισμό περιορισμένης ενέργειας θα προσδιορίζονται με διαίρεση της αναμενόμενης μέσης συμβολής των τεχνολογιών αυτών κατά τη διάρκεια των προσομοιούμενων ωρών σπανιότητας με τη συγκεντρωτική ονομαστική ισχύ αναφοράς· ε) συμφωνία επιπέδου υπηρεσιών (στο εξής: ΣΕΥ) (συνήθως απόκριση ζήτησης ή μικρή ικανότητα αποθήκευσης, αλλά είναι επίσης προσβάσιμη σε όλες τις τεχνολογίες χωρίς ημερήσιο προγραμματισμό, συμπεριλαμβανομένων των ΑΠΕ): ο συντελεστής απομείωσης συνδέεται με κάθε ΣΕΥ που επιλέγεται από την ίδια τη CMU κατά τη διαδικασία προεπιλογής (και όπως καθορίζεται στη σύμβαση παροχής ισχύος) ανάλογα με τους επιλεγμένους ενεργειακούς περιορισμούς. Με τον τρόπο αυτόν οι τεχνολογίες χωρίς ημερήσιο προγραμματισμό μπορούν να καθορίζουν για τις ίδιες ποιες ΣΕΥ ανταποκρίνονται καλύτερα στους τεχνικούς περιορισμούς τους, αντί να εντάσσονται σε προκαθορισμένη ΣΕΥ. Επιπλέον, ο φορέας συγκέντρωσης μπορεί να επιλέξει την πλέον κατάλληλη ΣΕΥ για το χαρτοφυλάκιό του.

(79) Στις 4 Μαΐου 2021 το Βέλγιο υπέβαλε επικαιροποιημένους συντελεστές απομείωσης που παρουσιάζονται στον κατωτέρω πίνακα: Πίνακας 4 Συντελεστές απομείωσης Συμφωνία επιπέδου υπηρεσιών (ΣΕΥ) Διαθεσιμότητα/Διάρκεια [ώρες] ΣΕΥ Αποθήκευση μεγάλης κλίμακας 1 ώρα 11 % 11 % 2 ώρες 19 % 19 % 3 ώρες 28 % 28 % 4 ώρες 36 % 36 % 6 ώρες 52 % 52 % 8 ώρες 65 % 65 % Θερμικές τεχνολογίες με ημερήσιο προγραμματισμό Υποκατηγορία Συντελεστής απομείωσης Αεριοστρόβιλος συνδυασμένου κύκλου 91 % Αεριοστρόβιλος ανοικτού κύκλου 90 % Στροβιλοκινητήρες 96 % Κινητήρες αερίου 95 % Κινητήρες ντίζελ 93 % ΣΠΗΘ 93 % Βιομάζα 93 % Απόβλητα 93 % Πυρηνική ενέργεια 96 % Λιθάνθρακας 90 % Τεχνολογίες περιορισμένης ενέργειας με ημερήσιο προγραμματισμό Διαθεσιμότητα/Διάρκεια [ώρες] Συντελεστής απομείωσης 1 11 % 2 19 % 3 28 % 4 36 % 5 -6 52 % 7 -8 65 % Τεχνολογίες εξαρτώμενες από τις καιρικές συνθήκες Υποκατηγορία Συντελεστής απομείωσης Υπεράκτια αιολική ενέργεια 15 % Χερσαία αιολική ενέργεια 6 % Ηλιακή ενέργεια 4 % Υδροηλεκτρική ενέργεια τρέχοντος ύδατος 34 % Θερμικές τεχνολογίες χωρίς ημερήσιο προγραμματισμό Υποκατηγορία Συντελεστής απομείωσης Συγκεντρωτικές θερμικές τεχνολογίες 62 % Πηγή: Κοινοποίηση (42).

(80) Οι κανόνες απομείωσης μπορούν να επανεξετάζονται σε ετήσια βάση και να τροποποιούνται, εάν χρειάζεται. Ειδικότερα, ο ΔΣΜ θα προβαίνει σε διαβουλεύσεις σχετικά με τον κατάλογο των υφιστάμενων τεχνολογιών στην αγορά. Εάν ληφθούν πληροφορίες ότι ένας νέος τύπος τεχνολογίας δεν περιλαμβάνεται στον κατάλογο, ο τύπος αυτός θα μπορούσε να ληφθεί υπόψη κατά την ετήσια βαθμονόμηση των συντελεστών απομείωσης. Ως εκ τούτου, εάν χρειαστεί, οι συντελεστές απομείωσης και οι τεχνολογίες θα επικαιροποιούνται σε ετήσια βάση και θα επανεξετάζονται.

2.4.6. Κανόνες που εφαρμόζονται στη διασυνοριακή συμμετοχή

(81) Όσον αφορά τη διασυνοριακή συμμετοχή, η μέγιστη ισχύς εισόδου που είναι διαθέσιμη για τη συμμετοχή έμμεσης αλλοδαπής δυναμικότητας σε ζώνη ελέγχου θα καθορίζεται από τον διαχειριστή συστήματος για κάθε άμεσα ηλεκτρικά συνδεδεμένη ζώνη αγοράς στην περιοχή ελέγχου του Βελγίου, σύμφωνα με το άρθρο 26 του κανονισμού για την ηλεκτρική ενέργεια.

(82) Εν αναμονή της έγκρισης των σχετικών στρατηγικών, προτάσεων ή αποφάσεων για την εφαρμογή του άρθρου 26 του κανονισμού για την ηλεκτρική ενέργεια, η συμβολή κάθε ζώνης αγοράς που συνδέεται άμεσα με το Βέλγιο καθορίζεται από τη συμβολή των ζωνών αυτών κατά τη διάρκεια των προσομοιούμενων ωρών σπανιότητας, όπως περιγράφεται στην ενότητα 2.10.1.

2.4.7. Κανόνες που εφαρμόζονται στη μη πιστοποιημένη δυναμικότητα

(83) Για να διασφαλιστούν ισότιμοι όροι ανταγωνισμού με άλλες συμβατικές δυναμικότητες στη δημοπρασία Y-4, ο Elia θα χρησιμοποιήσει τους συντελεστές απομείωσης που θα είναι γνωστοί κατά τον χρόνο της δημοπρασίας Y-4 ως παράμετρο εισόδου για την τυπική διαδικασία προεπιλογής μη πιστοποιημένης δυναμικότητας (καθώς η τυπική διαδικασία προεπιλογής που σχετίζεται με την εν λόγω δυναμικότητα μπορεί να οργανωθεί έως και 24 μήνες μετά τη δημοπρασία Y-4).

2.5. Διαδικασία δημοπρασίας και κανόνες τιμολόγησης

2.5.1. Συχνότητα δημοπρασιών

(84) Σύμφωνα με την κοινοποίηση, ο ΔΣΜ θα διοργανώνει δημοπρασίες στο πλαίσιο του CRM ανάλογα με το επίπεδο των πόρων δυναμικότητας που απαιτούνται ώστε να διασφαλιστεί κατάλληλο επίπεδο επάρκειας πόρων για την επίτευξη του προτύπου αξιοπιστίας.

(85) Δημοπρασία ισχύος διενεργείται κάθε έτος για παράδοση σε τέσσερα έτη σε «δημοπρασία Υ-4». Μια ακόμη δημοπρασία με ορίζοντα ενός έτους πραγματοποιείται το αμέσως προηγούμενο έτος από το έτος παράδοσης της κύριας δημοπρασίας (στο εξής: δημοπρασία Υ-1). Η πρώτη δημοπρασία Υ-4 προγραμματίζεται να διοργανωθεί το 2021, ενώ η πρώτη δημοπρασία Υ-1 αναμένεται να πραγματοποιηθεί το 2024.

2.5.2. Προσδιορισμός της ποσότητας προς δημοπράτηση

(86) Σε παλαιότερη έκδοση του νόμου για την ηλεκτρική ενέργεια, το άρθρο 7 undecies παράγραφος 2 προέβλεπε ότι ο ΔΣΜ προτείνει τη μεθοδολογία για τον προσδιορισμό των παραμέτρων που καθορίζουν την ποσότητα της προς αγορά δυναμικότητας. Βάσει του κανονισμού για την ηλεκτρική ενέργεια, ο οποίος εφαρμόζεται από την 1η Ιανουαρίου 2020, το κράτος μέλος εγκρίνει την ποσότητα προς δημοπράτηση βάσει πρότασης της ρυθμιστικής αρχής CREG. Ως εκ τούτου, η επιτροπή CRM (Ομοσπονδιακό Υπουργείο Οικονομίας, CREG, Elia και το ιδιαίτερο γραφείο του υπουργού Ενέργειας) αποφάσισε ήδη το 2019 ότι η CREG θα καταρτίσει πρόταση μεθοδολογίας για τις παραμέτρους που καθορίζουν την ποσότητα της οποίας θα γίνει προμήθεια στο πλαίσιο των δημοπρασιώνες. Οι ακόλουθες αιτιολογικές σκέψεις παρέχουν περισσότερες λεπτομέρειες σχετικά με τη χρονολογική σειρά.

(87) Στις 22 Νοεμβρίου 2019 ο Elia εκπόνησε σχέδιο πρότασης βασιλικού διατάγματος για τον προσδιορισμό της μεθοδολογίας για τις παραμέτρους των δημοπρασιών (όπως συντελεστές απομείωσης, τιμές άσκησης δικαιώματος και τιμές αναφοράς, ανώτατη ενδιάμεση τιμή), συμπεριλαμβανομένης της διαδικασίας καθορισμού του σεναρίου για τον προσδιορισμό της απαιτούμενης δυναμικότητας (43). Στις 6 Δεκεμβρίου 2019 η CREG εξέδωσε γνώμη (44) σχετικά με την πρόταση του Elia, στην οποία εξηγεί κυρίως ότι η χρήση του σεναρίου EU-HiLo για τον προσδιορισμό της δυναμικότητας που πρόκειται να αγοραστεί δεν είναι σκόπιμη (45) και δεν συνάδει με το άρθρο 24 παράγραφος 1 του κανονισμού για την ηλεκτρική ενέργεια.

(88) Στις 18 Μαρτίου 2020 η CREG διαβίβασε στον Βέλγο υπουργό Ενέργειας σχέδιο πρότασης 2064 για τον καθορισμό της ποσότητας ισχύος της οποία θα γίνει προμήθεια. Το σχέδιο πρότασης βασίστηκε σε μεγάλο βαθμό στο σημείωμα (Z) 2024 της CREG, το οποίο απεστάλη στον υπουργό στις 20 Δεκεμβρίου 2019 κατόπιν δημόσιας διαβούλευσης (46). Η CREG ενέκρινε την τελική πρόταση στις 24 Μαρτίου 2020 (47). Η πρόταση: α) δημιουργεί δημοσιονομικό περιορισμό στο πλαίσιο του οποίου το κόστος του CRM πρέπει να είναι χαμηλότερο από το κόστος για τον καταναλωτή λόγω της αναμενόμενης μη παρεχόμενης ενέργειας (EENS) (48) που αποφεύγεται από τον CRM. Το κόστος του CRM είναι το κόστος της δυναμικότητας που ζητείται για τη συμμόρφωση με το πρότυπο αξιοπιστίας. Το αναμενόμενο κόστος της έλλειψης ενέργειας είναι η EENS πολλαπλασιαζόμενη επί την προθυμία πληρωμής των πελατών που, ακούσια, δεν λαμβάνουν την ενέργεια αυτή (VOLL). Σε περίπτωση κινδύνου για την ασφάλεια του εφοδιασμού, η εν λόγω VOLL αντιπροσωπεύει το κόστος της μη προμήθειας που έχει ανακοινωθεί εκ των προτέρων. Χρησιμοποιώντας τις τιμές της VOLL του βελγικού Ομοσπονδιακού Γραφείου Σχεδιασμού (Planbureau) (49) και μιας μελέτης του ACER (50), η CREG εξάγει τον ακόλουθο δημοσιονομικό περιορισμό: Πηγή: CREG «Πρόταση (E)2064 — 24 Μαρτίου 2020». β) Εξάγει την ακόλουθη καμπύλη ζήτησης, όπου η στοχευόμενη προς δημοπράτηση ποσότητα είναι C-Q (51): Πηγή: CREG «Πρόταση (E)2064 — 24 Μαρτίου 2020».

(89) Λαμβάνοντας υπόψη τα αποτελέσματα της δημόσιας διαβούλευσης σχετικά με το σημείωμα 2024 της CREG, το βελγικό Υπουργείο Ενέργειας κατέληξε στο συμπέρασμα ότι η μεθοδολογία που πρότεινε η CREG (ιδίως ο δημοσιονομικός περιορισμός) δεν παρείχε επαρκείς εγγυήσεις ότι ο στόχος του CRM για τη «διασφάλιση του απαιτούμενου επιπέδου ασφάλειας του εφοδιασμού» θα τηρηθεί σύμφωνα με τα νομικά κριτήρια.

(90) Κατά συνέπεια, το βελγικό Υπουργείο Ενέργειας εκπόνησε εναλλακτική μέθοδο για τον καθορισμό των παραμέτρων που προσδιορίζουν την ποσότητα ισχύος που αγοράζεται στο πλαίσιο του μηχανισμού ισχύος, λαμβάνοντας υπόψη την πρόταση βασιλικού διατάγματος του Elia που αναφέρεται στην αιτιολογική σκέψη 87 και την πρόταση της CREG που αναφέρεται στην αιτιολογική σκέψη 88. Από τις 23 Μαρτίου 2020 έως τις 27 Μαρτίου 2020 πραγματοποιήθηκε δημόσια διαβούλευση σχετικά με την εν λόγω προσαρμοσμένη μεθοδολογία. Σύμφωνα με τον τροποποιημένο νόμο για τον CRM, το προσαρμοσμένο άρθρο 7 undecies παράγραφος 2 του νόμου για την ηλεκτρική ενέργεια προβλέπει ότι οι παράμετροι που καθορίζουν την ποσότητα της οποίας γίνεται προμήθεια καθορίζονται σε βασιλικό διάταγμα, βάσει πρότασης της ρυθμιστικής αρχής. Το τελικό βασιλικό διάταγμα δημοσιεύθηκε στην Επίσημη Εφημερίδα του Βελγίου στις 30 Απριλίου 2021, μετά την έγκριση του τροποποιημένου νόμου για τον CRM (52). Οι αιτιολογικές σκέψεις 91 έως 99 περιγράφουν τη διαδικασία όπως προβλέπεται στο εν λόγω τελικό βασιλικό διάταγμα.

(91) Κάθε χρόνο η ποσότητα δυναμικότητας που απαιτείται για την τήρηση του προτύπου αξιοπιστίας σε συγκεκριμένο μελλοντικό έτος παράδοσης (δηλ. η ποσότητα-στόχος) θα καθορίζεται βάσει πρότασης της ρυθμιστικής αρχής. Η ρυθμιστική αρχή υποβάλλει την εν λόγω πρόταση λαμβάνοντας υπόψη τα δεδομένα που παρέχει ο ΔΣΜ, αλλά επίσης τα δεδομένα αυτά υπολογίζονται από τον ΔΣΜ βάσει σεναρίου και ενδιάμεσων τιμών που έχουν προταθεί από τη ρυθμιστική αρχή και έχουν καθοριστεί από τον υπουργό. Η ποσότητα-στόχος καθορίζεται με βάση το νόμιμο πρότυπο αξιοπιστίας, το οποίο αντιστοιχεί σε ορισμένη τιμή LOLE. Το σενάριο βαθμονομείται ώστε να διασφαλίζεται ότι πληρούται το εν λόγω κριτήριο. Μόλις βαθμονομηθεί το σενάριο, πραγματοποιείται προσομοίωση της αγοράς η οποία οδηγεί στον προσδιορισμό των προσομοιούμενων ωρών σπανιότητας. Η ποσότητα-στόχος υπολογίζεται στη συνέχεια ως το άθροισμα του μέσου φορτίου κατά τη διάρκεια των προσομοιούμενων ωρών σπανιότητας και της ανάγκης εξισορρόπησης, από το οποίο αφαιρείται το μέσο EENS κατά τη διάρκεια των προσομοιούμενων ωρών σπανιότητας.

(92) Το σενάριο που αναφέρεται στην αιτιολογική σκέψη 91 θα είναι ένα από τα κεντρικά σενάρια αναφοράς που θα χρησιμοποιηθούν για τον προσδιορισμό του ζητήματος επάρκειας πόρων, είτε από την τελευταία ERAA (53) είτε από την τελευταία NRAA (54), και θα επικαιροποιηθεί με τις πλέον πρόσφατες διαθέσιμες πληροφορίες (55). Η διαδικασία για την οριστικοποίηση της ποσότητας δυναμικότητας προς προμήθεια πρέπει επίσης να τηρεί τα σχετικά μέρη του κανονισμού για την ηλεκτρική ενέργεια.

(93) Το βασιλικό διάταγμα προβλέπει την ακόλουθη διαδικασία για τον καθορισμό του σεναρίου αναφοράς. Ως συμβολή στην απόφαση του υπουργού Ενέργειας, ο βελγικός ΔΣΜ θα δημοσιεύσει σύσταση, μετά από δημόσια διαβούλευση με τα μέρη της αγοράς σχετικά με τα δεδομένα και τις παραδοχές. Στη συνέχεια, η ρυθμιστική αρχή θα υποβάλει πρόταση σχετικά με το σενάριο αναφοράς, λαμβάνοντας υπόψη τη μεθοδολογία όπως προβλέπεται στο βασιλικό διάταγμα. Τέλος, το Ομοσπονδιακό Υπουργείο Οικονομίας θα δημοσιεύσει συμβουλές σχετικά με την εν λόγω πρόταση. Η τελική απόφαση για την επιλογή σεναρίου εμπίπτει στην αρμοδιότητα του υπουργού Ενέργειας.

(94) Το συνολικό ανώτατο όριο δημοπρασίας καθορίζει τη μέγιστη αποζημίωση που μπορεί να ληφθεί από μια προσφορά στη δημοπρασία CRM και εφαρμόζεται σε όλες τις κατηγορίες δυναμικότητας. Με τον περιορισμό της μέγιστης αποζημίωσης που μπορεί να ληφθεί, το συνολικό ανώτατο όριο δημοπρασίας περιορίζει τη δυνατότητα κατάχρησης της ισχύος στην αγορά μέσω της υποβολής ακατάλληλων προσφορών. Η συνολική ανώτατη τιμή δημοπρασίας υπολογίζεται με τον πολλαπλασιασμό του καθαρού κόστους της νέας εισόδου (στο εξής: net-CONE) (56) με συντελεστή Χ. Η τιμή του διορθωτικού συντελεστή Χ λαμβάνει υπόψη τις αβεβαιότητες που σχετίζονται με την εκτίμηση του net-CONE, τόσο σε επίπεδο μεταβλητότητας του ακαθάριστου κόστους της νέας εισόδου που συνδέεται με διαφορετικές τεχνολογίες όσο και στον καθορισμό των ετήσιων ενδοπεριθωριακών προσόδων στην αγορά ενέργειας και των καθαρών εσόδων στην αγορά για τις επικουρικές υπηρεσίες εξισορρόπησης. Η συνολική ανώτατη τιμή δημοπρασίας για την πρώτη δημοπρασία ισούται με 75 kW/EUR/έτος, η οποία ισούται με το net-CONE πολλαπλασιαζόμενο με διορθωτικό συντελεστή 1,50 (57).

(95) Η καμπύλη ζήτησης για τις δημοπρασίες Υ-4 σχεδιάζεται με βάση 3 σημεία, όπως φαίνεται στο παρακάτω σχήμα:

(96) Η καμπύλη ζήτησης για τις δημοπρασίες Y-1 σχεδιάστηκε με βάση τα ίδια σημεία Β και Γ όπως και για τις δημοπρασίες Y-4, αλλά η ποσότητα-στόχος προσαρμόζεται ώστε να ληφθεί υπόψη η δυναμικότητα για την οποία έχει ήδη συναφθεί σύμβαση στη δημοπρασία Y-4 που αντιστοιχεί στην ίδια περίοδο παράδοσης. Το σημείο Α αντιστοιχεί, στον άξονα των τεταγμένων, στη συνολική ανώτατη τιμή δημοπρασίας, και στον άξονα των τετμημένων, στην ποσότητα-στόχο.

(97) Οι βελγικές αρχές θεωρούν ότι ο σχεδιασμός των καμπυλών ζήτησης τηρεί δύο αρχές: α) τη διασφάλιση της ασφάλειας του εφοδιασμού: αυτό σημαίνει ότι, μόλις ολοκληρωθούν οι δημοπρασίες Y-4 και Y-1, το πρότυπο αξιοπιστίας θα πρέπει να τηρείται, διαφορετικά ο CRM δεν θα έχει επιτύχει τον στόχο του. Δεδομένου ότι το σημείο Β αντιστοιχεί στην ποσότητα που απαιτείται για την τήρηση του προτύπου αξιοπιστίας, θα πρέπει να διασφαλίζεται ότι τουλάχιστον η ποσότητα αυτή αποτελεί αντικείμενο σύμβασης. Δεδομένου ότι, μετά από δημοπρασία Y-4, εξακολουθεί να υπάρχει δυνατότητα σύναψης συμβάσεων για περαιτέρω δυναμικότητα στη δημοπρασία Y-1, είναι δυνατό να διαμορφωθεί μεταξύ του σημείου Α και του σημείου Β στη Υ-4 κλιμακωτή καμπύλη, η οποία επιτρέπει τη σύναψη συμβάσεων για ποσότητα μικρότερη από την ποσότητα που βαθμονομείται για το σημείο Β στην εν λόγω δημοπρασία Y-4. Ωστόσο, η σύναψη συμβάσεων για ποσότητα χαμηλότερη από αυτή που συνδέεται με το σημείο Β στη Υ-1 δεν θα εξασφάλιζε την τήρηση του προτύπου αξιοπιστίας. Αυτό εξηγεί την κάθετη τομή στη Y-1 μεταξύ του σημείου Α και του σημείου Β· και β) την εξασφάλιση μηχανισμού αναλογικού, ελάχιστου κόστους: αυτό σημαίνει ότι η συνολική ποσότητα της οποίας γίνεται προμήθεια δεν θα πρέπει να υπερβαίνει την ποσότητα που απαιτείται για την τήρηση του προτύπου αξιοπιστίας, διότι διαφορετικά θα διογκωνόταν το συνολικό κόστος του μηχανισμού. Αυτό εξηγεί γιατί η καμπύλη ζήτησης είναι κάθετη μεταξύ του σημείου Β και της τομής με τον άξονα X τόσο στη δημοπρασία Y-4 όσο και στη δημοπρασία Y-1.

(98) Σύμφωνα με τον νόμο για την ηλεκτρική ενέργεια, μια ελάχιστη ποσότητα ισχύος πρέπει να δεσμεύεται για δημοπρασίες Y-1 και να αφαιρείται από την ποσότητα-στόχο για τη δημοπρασία Y-4. Αυτή η δεσμευμένη ποσότητα είναι τουλάχιστον ίση με τη δυναμικότητα που απαιτείται, κατά μέσο όρο, για την κάλυψη της συνολικής μέγιστης δυναμικότητας για λιγότερες από 200 ώρες λειτουργίας ανά έτος. Σύμφωνα με το βασιλικό διάταγμα, προκειμένου να καθοριστεί η μεθοδολογία για τον υπολογισμό της δυναμικότητας και τις παραμέτρους των δημοπρασιών στο πλαίσιο του μηχανισμού αποζημίωσης ισχύος, η δυναμικότητα που απαιτείται για την κάλυψη της συνολικής μέγιστης δυναμικότητας για λιγότερες από 200 ώρες κατά μέσο όρο θα καθορίζεται, για κάθε ενότητα 100 MW, από τον μέσο αριθμό ωρών που απαιτούνται για τη συμμόρφωση με το κριτήριο ασφάλειας του εφοδιασμού με βάση την καμπύλη διάρκειας φορτίου. Πρόκειται για τις ώρες που χρειάζονται ορισμένες δυναμικότητες για την κάλυψη της μέγιστης κατανάλωσης ηλεκτρικής ενέργειας. Η εκτίμηση της καμπύλης ζήτησης είχε ως αποτέλεσμα τη δέσμευση περίπου 2,5 GW για τη δημοπρασία Y-1 που προβλέπεται για το 2024. Σύμφωνα με το Βέλγιο, η απόφαση να δεσμευθεί μέρος της ποσότητας προς προμήθεια για τη δημοπρασία Υ-1 αντικατοπτρίζει την προθυμία του να δώσει έμφαση στην τεχνική ουδετερότητα και τον τεχνικά ανοικτό χαρακτήρα του μηχανισμού. Το μέτρο αυτό ενθαρρύνει τη συμμετοχή των παρόχων απόκρισης ζήτησης, καθώς ενδέχεται να είναι πιο δύσκολο για τις εν λόγω δυναμικότητες να προγραμματίζουν τη διαθεσιμότητά τους πολύ νωρίτερα, γεγονός που περιπλέκει πιθανώς τη συμμετοχή τους στη δημοπρασία Υ-4. Παρά την εν λόγω μετατόπιση της ποσότητας ισχύος στη δημοπρασία Y-1, όλοι οι κάτοχοι δυναμικότητας επιτρέπεται να συμμετέχουν τόσο στη διαδικασία δημοπρασίας Y-4 όσο και στη διαδικασία δημοπρασίας Y-1 για συγκεκριμένη περίοδο παράδοσης.

(99) Πρόβλεψη της εφαρμογής του τελικού σχεδίου βασιλικού διατάγματος: α) Ο Elia ξεκίνησε δημόσια διαβούλευση σχετικά με τα σενάρια, τις αναλύσεις ευαισθησίας και τα δεδομένα για τον υπολογισμό της παραμέτρου CRM για τη δημοπρασία Υ-4 για την περίοδο παράδοσης 2025-2026. Η δημόσια διαβούλευση πραγματοποιήθηκε από τις 5 Μαΐου έως τις 5 Ιουνίου 2020 (59). Ο Elia πραγματοποίησε τη διαβούλευση με αντικείμενο τα δεδομένα από τη MAF 2019 του ΕΔΔΣΜ-ηλ., τα οποία επικαιροποιήθηκαν με τις πλέον πρόσφατες διαθέσιμες πληροφορίες από δημόσιες πηγές, και τις αναλύσεις ευαισθησίας που πρέπει να συμπεριληφθούν στο σενάριο αναφοράς που μπορεί να έχει αντίκτυπο στην ασφάλεια εφοδιασμού του Βελγίου, σύμφωνα με το βασιλικό διάταγμα (βλ. αιτιολογική σκέψη 93). Μετά τη δημόσια διαβούλευση, ο Elia συνέστησε να ενσωματωθεί στο σενάριο αναφοράς ανάλυση ευαισθησίας «χαμηλής ζήτησης» και ανάλυση ευαισθησίας που αντιστοιχεί στο σενάριο ΕΕ-HiLo (60) (βλ. αιτιολογική σκέψη 30). Στη συνέχεια, στις 10 Ιουλίου 2020 η CREG ενέκρινε πρόταση σεναρίου αναφοράς (61), στην οποία επαναλαμβάνει κυρίως τις επικρίσεις της κατά της σύσταση του Elia να συμπεριληφθεί ανάλυση ευαισθησίας όσον αφορά τη μείωση της διαθεσιμότητας της γαλλικής πυρηνικής ενέργειας κατά 4 μονάδες (βλ. αιτιολογική σκέψη 87), επισημαίνοντας επίσης τον υφιστάμενο μηχανισμό ισχύος στη Γαλλία για τη διασφάλιση της επάρκειας και τον κίνδυνο αύξησης της δυναμικότητας προς προμήθεια. Ωστόσο, λίγο καιρό αργότερα, η Γενική Διεύθυνση Ενέργειας του Ομοσπονδιακού Υπουργείου Οικονομίας εξέδωσε γνωμοδότηση προς τον υπουργό Ενέργειας (62), στην οποία συνιστά να ενσωματωθεί στο σενάριο αναφοράς τροποποίηση της αναμενόμενης ζήτησης, καθώς η ζήτηση αυτή σημείωσε πτώση λόγω των επιπτώσεων της πανδημίας COVID-19. Περιλάμβανε επίσης πρόσθετη μη διαθεσιμότητα πυρηνικών μονάδων στη Γαλλία. Ως εκ τούτου, η Γενική Διεύθυνση Ενέργειας του Ομοσπονδιακού Υπουργείου Οικονομίας απέρριψε τις περισσότερες από τις επικρίσεις της CREG, κάλεσε ωστόσο τον Elia να επανεξετάσει την ανάλυσή του με βάση τις ενέργειες του PLEF (βλ. αιτιολογική σκέψη 35). β) Η CREG διοργάνωσε δημόσια διαβούλευση από την 1η Ιουλίου 2020 έως τις 13 Ιουλίου 2020 σχετικά με πρόταση για τις τιμές του gross-CONE, το μέσο σταθμισμένο κόστος κεφαλαίου (ΜΣΚΚ) και τον διορθωτικό συντελεστή Χ (63). Το Υπουργείο Ενέργειας αποφασίζει ετησίως με βάση την πρόταση της CREG, αλλά μπορεί να παρεκκλίνει από αυτήν.

(100) Η καμπύλη ζήτησης για τη δημοπρασία Y-4 του Οκτωβρίου 2021 βασίζεται στο κεντρικό σενάριο της MAF 2019, με επικαιροποιημένα στοιχεία και διορθώσεις με βάση την «Εκτίμηση επάρκειας παραγωγής» που διενεργήθηκε από το PLEF και δημοσιεύτηκε τον Απρίλιο του 2020 (βλ. επίσης αιτιολογικές σκέψεις 287 έως 289).

(101) Η μελέτη επάρκειας και ευελιξίας 2021 χρησιμοποιεί το κεντρικό σενάριο της MAF 2020, το οποίο συμπληρώνεται με το πλέον πρόσφατο σύνολο δεδομένων που είναι διαθέσιμο για κάθε χώρα και συλλέγεται στο πλαίσιο του ΕΔΔΣΜ-ηλ., καθώς και με δημόσιες πληροφορίες ή με επικαιροποιημένες εθνικές μελέτες για άλλες χώρες. Σύμφωνα με το Βέλγιο, με τη χρήση της ίδιας πηγής (MAF) ως συνόλου δεδομένων τόσο για τις εκτιμήσεις επάρκειας πόρων όσο και για τη βαθμονόμηση της καμπύλης ζήτησης εξασφαλίζεται η συνοχή.

(102) Το Βέλγιο διευκρίνισε ότι η ανάλυση ευαισθησίας που χρησιμοποιήθηκε στους υπολογισμούς της καμπύλης ζήτησης για την πρώτη δημοπρασία σχετικά με τη μη διαθεσιμότητα της γαλλικής πυρηνικής δυναμικότητας (σύμφωνα με την «Εκτίμηση επάρκειας παραγωγής» που διενεργήθηκε από το PLEF) έχει επίσης μοντελοποιηθεί στη μελέτη επάρκειας και ευελιξίας 2021.

(103) Η εκτιμώμενη ποσότητα της οποίας θα γίνει προμήθεια στις πρώτες δημοπρασίες Y-4 και Y-1 ανέρχεται περίπου σε 9,5 GW. Η συνολική ποσότητα καθορίζεται ανά δημοπρασία και βασίζεται στη μεθοδολογία που περιγράφεται στην ενότητα 2.5.2. Στην καμπύλη ζήτησης για τη δημοπρασία Y-4, οι βελγικές αρχές έχουν δεσμεύσει σημαντική ποσότητα για τη δημοπρασία Υ-1, διασφαλίζοντας ότι θα πραγματοποιηθεί νέα βαθμονόμηση πλησιέστερα στο έτος παράδοσης και αποφεύγοντας τη δημοπράτηση υπερβολικής δυναμικότητας στην πρώτη δημοπρασία Y-4. Αυτή η σημαντική δέσμευση για την Υ-1 επιτρέπει στις βελγικές αρχές να αντιμετωπίσουν μικρές αποκλίσεις που οφείλονται σε νέα δεδομένα εισόδου και μεθοδολογικές βελτιώσεις, αλλά επίσης εξασφαλίζει ότι παρέχονται πολλές δυνατότητες συμμετοχής των νέων και καινοτόμων τεχνολογιών, με αποτέλεσμα να εξασφαλίζεται στην πράξη η τεχνολογική ουδετερότητα του μέτρου.

(104) Συνολικά, περίπου το 54 % της μέσης κατανάλωσης αιχμής σε στιγμές σπανιότητας θα αποτελέσει αντικείμενο συμβάσεων στη δημοπρασία Υ-4 το 2021, με αποτέλεσμα να μειωθεί η ποσότητα-στόχος στην απολύτως απαραίτητη.

(105) Το Βέλγιο δεσμεύτηκε να διασταυρώσει και να προσαρμόσει, εάν χρειαστεί, τις ποσότητες προς προμήθεια στη δημοπρασία Τ-4 το 2023 και στη δημοπρασία Τ-1 το 2026 στα αποτελέσματα της NRAA 2023.

2.5.3. Στάδιο προεπιλογής

(106) Υποχρεωτική διαδικασία προεπιλογής εφαρμόζεται σε όλους τους κατόχους δυναμικότητας ηλεκτροπαραγωγής άνω του 1 MW. Ωστόσο, οι προεπιλεγμένες δυναμικότητες δεν είναι υποχρεωτικό να συμμετέχουν στη διαδικασία υποβολής προσφορών (αυτοεξαίρεση). Για να διευκολυνθεί αυτή η υποχρεωτική προεπιλογή, προβλέπεται ταχεία διαδικασία προεπιλογής με την οποία δίνεται η δυνατότητα στους κατόχους δυναμικότητας να εκπληρώσουν την υποχρέωση προεπιλογής με ελάχιστη προσπάθεια (απαιτείται μόνο ελάχιστη ποσότητα πληροφοριών, όπως ο αναγνωριστικός αριθμός, το είδος του σημείου παράδοσης και η συνολική εγκατεστημένη ισχύς): μετά από ταχεία διαδικασία προεπιλογής, η δυναμικότητα αντιμετωπίζεται αυτόματα ως αυτοεξαίρεση.

(107) Οι απαιτήσεις προεπιλογής περιλαμβάνουν όριο εκπομπών: οι πάροχοι ισχύος που υπερβαίνουν το κατωτέρω όριο εκπομπών δεν μπορούν να συμμετέχουν στη δημοπρασία ισχύος: α) για δυναμικότητες που ξεκίνησαν παραγωγή από τις 4 Ιουλίου 2019 και μετά, ισχύει όριο εκπομπών 550 gr CO2 ορυκτής προέλευσης ανά kWh ηλεκτρικής ενέργειας· β) οι δυναμικότητες που ξεκίνησαν παραγωγή πριν από τις 4 Ιουλίου 2019 δεν μπορούν να εκπέμπουν περισσότερο από 550 gr CO2 ορυκτής προέλευσης ανά kWh ηλεκτρικής ενέργειας, ούτε περισσότερο από 350 kg CO2 ορυκτής προέλευσης κατά μέσο όρο ετησίως ανά εγκατεστημένη kWe.

(108) Επιπλέον, στο πλαίσιο της διαδικασίας προεπιλογής, οι υποψήφιοι πρέπει να παρέχουν προσωρινή χρηματική εγγύηση προκειμένου να τους επιτραπεί να συμμετάσχουν στη δημοπρασία. Αυτή η προσωρινή χρηματική εγγύηση τίθεται σε ισχύ με την επιλογή της CMU στη δημοπρασία. Εάν ο πάροχος ισχύος, μετά την επιλογή του στη δημοπρασία, δεν τηρήσει τις συμβατικές του υποχρεώσεις ή σε περίπτωση που δεν είναι διατεθειμένος να υπογράψει τη σύμβαση παροχής ισχύος, θα επιβληθούν οικονομικές κυρώσεις στο πλαίσιο της διαδικασίας ελέγχου πριν από την παράδοση. Ο συμβατικός αντισυμβαλλόμενος έχει το δικαίωμα να απαιτήσει χρηματική εγγύηση σε περίπτωση που οι εν λόγω κυρώσεις παραμείνουν ανεξόφλητες. Κατά τον χρόνο προεπιλογής, το ποσό της προσωρινής χρηματικής εγγύησης θα ανέρχεται σε 20 000 EUR/MW για εικονικές και πρόσθετες CMU και σε 10 000 EUR/MW για υφιστάμενες CMU, σε συνάρτηση με την επιλέξιμη ποσότητα της CMU (δεδομένου ότι η συμβατική δυναμικότητα δεν είναι ακόμη γνωστή και με τη διασφάλιση ότι η χρηματική εγγύηση είναι ανάλογη προς το μέγεθος του έργου και τον επακόλουθο κίνδυνο για το σύστημα σε περίπτωση μη παράδοσης). Εάν η τελική συμβατική δυναμικότητα της CMU είναι χαμηλότερη από την επιλέξιμη ποσότητά της, το ποσό της χρηματικής εγγύησης μειώνεται για τη θετική διαφορά μεταξύ της επιλέξιμης ποσότητας και της συμβατικής δυναμικότητας, πολλαπλασιαζόμενη επί 20 000 EUR (για εικονικές και πρόσθετες CMU) ή 10 000 EUR (για υφιστάμενες CMU).

(109) Επιπλέον, τα μέρη που επιθυμούν να υποβάλουν αίτηση προεπιλογής για νέες εγκαταστάσεις (για 15ετή σύμβαση παροχής ισχύος) που λειτουργούν με ορυκτά καύσιμα πρέπει να αναγνωρίσουν ότι η σύναψη σύμβασης παροχής ισχύος δεν τους απαλλάσσει από την ισχύουσα και τη μελλοντική νομοθεσία και τους στόχους που έχουν καθοριστεί από την Ευρωπαϊκή Ένωση και/ή το Βέλγιο για τη μείωση των εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου. Επιπροσθέτως, πρέπει να αναγνωρίσουν ότι η σύναψη σύμβασης παροχής ισχύος τους δεσμεύει να συμβάλλουν στη χάραξη πολιτικής για την επίτευξη αυτών των στόχων. Για τον σκοπό αυτόν, πρέπει να επισυνάψουν γραπτή δήλωση με την οποία δεσμεύονται: α) να εξετάσουν την τεχνική και οικονομική σκοπιμότητα της μείωσης των εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου, σύμφωνα με τη σχετική ευρωπαϊκή και βελγική νομοθεσία και τους σχετικούς στόχους, της οικείας εγκατάστασης έως τις 31 Δεκεμβρίου 2026· β) να καταρτίσουν, έως τις 31 Δεκεμβρίου 2027, σχέδιο μείωσης των εκπομπών στο οποίο θα αναφέρεται ο τρόπος με τον οποίο θα συμβάλουν στη μετάβαση στην κλιματική ουδετερότητα το 2050, με ενδιάμεσους στόχους για τα έτη 2035 και 2045· και γ) να επιτύχουν μηδενικές ή αρνητικές εκπομπές έως το 2050. Τα μέρη που συμμετέχουν στην κατάρτιση σχεδίου μείωσης των εκπομπών μπορούν να αποφασίσουν να εκπονήσουν από κοινού την εν λόγω μελέτη.

(110) Η συμμόρφωση με τις δεσμεύσεις που καθορίζονται στην αιτιολογική σκέψη 109 πρέπει να αποδειχθεί στη Γενική Διεύθυνση Ενέργειας του Ομοσπονδιακού Υπουργείου Οικονομίας.

2.5.4. Ειδικά χαρακτηριστικά σχεδιασμού των δημοπρασιών

2.5.4.1. Κανόνας τιμολόγησης

(111) Ο μηχανισμός ανταγωνιστικών δημοπρασιών χρησιμοποιεί τη μορφή δημοπρασίας με σφραγισμένες προσφορές, κατά την οποία οι προσφέροντες υποβάλλουν ανώνυμα προσφορές και στη συνέχεια η αγορά εκκαθαρίζεται σε έναν μόνο γύρο. Σύμφωνα με τις βελγικές αρχές, η μορφή δημοπρασίας με σφραγισμένες προσφορές, λόγω της μη παροχής πληροφοριών στην αγορά κατά τη διάρκεια της εκκαθάρισης της αγοράς και της μη παροχής στους προσφέροντες της δυνατότητας επικαιροποίησης των προσφορών τους, περιορίζει το ενδεχόμενο κατάχρησης της ισχύος στην αγορά. Επισημαίνουν επίσης ότι με τη διαδικασία υποβολής σφραγισμένων προσφορών, σε αντίθεση με τις δημοπρασίες που διεξάγονται με τη μέθοδο της φθίνουσας τιμής προσφοράς, οι προσφέροντες δεν δεσμεύονται για (συνήθως) 2-3 ημέρες κατά τις οποίες πρέπει να είναι διαθέσιμοι για να αντιδράσουν στις πληροφορίες που διατίθενται για τη διαδικασία της δημοπρασίας. Η λιγότερο περίπλοκη και χρονοβόρα διαδικασία δημοπρασιών θα μπορούσε να μειώσει περαιτέρω το εμπόδιο εισόδου, κάτι το οποίο είναι ιδιαίτερα σημαντικό για τους νέους και μικρούς παράγοντες και για τα μέρη απόκρισης ζήτησης, των οποίων η κύρια δραστηριότητα δεν είναι η αγορά ενέργειας.

(112) Σε όλους τους επιτυχόντες προσφέροντες θα χορηγείται αποζημίωση ισχύος, σύμφωνα με τον κανόνα τιμολόγησης με βάση την τιμή προσφοράς για όλες τις δημοπρασίες που αφορούν τουλάχιστον τις δύο αρχικές περιόδους παράδοσης (δημοπρασίες Y-4 και Y-1 για τις περιόδους παράδοσης που ξεκινούν τον Νοέμβριο του 2025 και τον Νοέμβριο του 2026). Με άλλα λόγια, οι επιτυχόντες πάροχοι ισχύος θα λαμβάνουν την τιμή προσφοράς τους ως αποζημίωση ισχύος.

(113) Μετά την υποβολή έκθεσης αξιολόγησης στο Κοινοβούλιο, θα μπορούσε να εφαρμοστεί ο κανόνας τιμολόγησης βάσει πληρωμής με ενιαία τιμή εκκαθάρισης για τις δημοπρασίες που αφορούν μεταγενέστερες περιόδους παράδοσης. Σύμφωνα με τον κανόνα πληρωμής με ενιαία τιμή εκκαθάρισης, η αποζημίωση ισχύος ισούται με την τιμή προσφοράς της ακριβότερης επιλεγείσας προσφοράς (με τον περιορισμό της ενδιάμεσης ανώτατης τιμής, βλ. ενότητα 2.5.4.2).

(114) Οι βελγικές αρχές θεωρούν ότι η κατάσταση επάρκειας στο Βέλγιο περίπου το 2025 θα απαιτήσει νέα δυναμικότητα (βλ. αιτιολογική σκέψη 29). Ως εκ τούτου, στις αρχικές δημοπρασίες CRM θα ανταγωνίζονται πιθανότατα κάτοχοι δυναμικότητας με πολύ ετερογενείς δομές κόστους. Κατά συνέπεια, οι βελγικές αρχές ανησυχούν ότι ορισμένοι πάροχοι ισχύος θα μπορούσαν να επωφεληθούν από υψηλές αποδόσεις κάτω του οριακού κόστους στο πλαίσιο του CRM και, ως εκ τούτου, απροσδόκητα κέρδη, εάν εφαρμοστεί ο κανόνας τιμολόγησης βάσει πληρωμής με ενιαία τιμή εκκαθάρισης. Σύμφωνα με το Βέλγιο, θεωρητικά, σε περίπτωση τέλειας πληροφόρησης όταν οι συμμετέχοντες στην αγορά μπορούν να προβλέψουν τη δυνητική τιμή εκκαθάρισης της αγοράς στο πλαίσιο της πληρωμής με ενιαία τιμή εκκαθάρισης, ο κανόνας τιμολόγησης με βάση την τιμή προσφοράς θα οδηγούσε στο ίδιο αποτέλεσμα, καθώς οι προσφέροντες έχουν κίνητρο να υποβάλουν προσφορά σ’ αυτή την αναμενόμενη τιμή εκκαθάρισης. Ωστόσο, στην πράξη, ορισμένος βαθμός αβεβαιότητας και μη προβλεψιμότητας σε σχέση με τη δυνητική αγοραία τιμή πληρωμής με ενιαία τιμή εκκαθάρισης συνδέεται αναπόφευκτα με τις πρώτες δημοπρασίες CRM. Ως εκ τούτου, στο πλαίσιο του κανόνα τιμολόγησης με βάση την τιμή προσφοράς, οι παράγοντες της αγοράς μπορεί να ενεργούν πιο συνετά για να αποφύγουν τον κίνδυνο μη επιλογής και, ως εκ τούτου, η πληρωμή με βάση την τιμή προσφοράς μπορεί να οδηγήσει σε λιγότερο δαπανηρό αποτέλεσμα.

(115) Ωστόσο, το Βέλγιο θεωρεί ότι το πλεονέκτημα οικονομικής αποδοτικότητας των δημοπρασιών που βασίζονται στην πληρωμή με βάση την τιμή προσφοράς είναι πιθανό να μειώνεται με την πάροδο του χρόνου, όχι μόνο επειδή η απαίτηση για νέα δυναμικότητα ενδέχεται να εκλείψει, αλλά και επειδή οι επαναλαμβανόμενες δημοπρασίες που βασίζονται στην πληρωμή με βάση την τιμή προσφοράς επιτρέπουν στους συμμετέχοντες στην αγορά να προβλέπουν καλύτερα την τιμή εκκαθάρισης της αγοράς αναφοράς, με αποτέλεσμα μια «επίπεδη» καμπύλη προσφοράς. Επιπλέον, σε περίπτωση που το πρόβλημα της απώλειας χρημάτων εξαλειφθεί μεσομακροπρόθεσμα, η πληρωμή με βάση την τιμή προσφοράς θα μπορούσε να εμποδίσει την τάση μηδενισμού της τιμής, δεδομένου ότι οι πάροχοι ισχύος δεν έχουν κίνητρο να υποβάλουν μηδενικές προσφορές στο πλαίσιο του κανόνα τιμολόγησης με βάση την τιμή προσφοράς.

(116) Το Βέλγιο θεωρεί ότι, μετά τις μεταγενέστερες δημοπρασίες, ο κανόνας τιμολόγησης βάσει πληρωμής με ενιαία τιμή εκκαθάρισης θα μπορούσε να αποτελέσει την καλύτερη επιλογή προκειμένου να τονωθεί ο ανταγωνισμός, να δοθεί διαφανές μήνυμα των τιμών και να καταστεί δυνατό οι αποζημιώσεις ισχύος να τείνουν να μηδενίζονται όταν το επίπεδο της παρεχόμενης ισχύος αναμένεται να είναι επαρκές για την κάλυψη του επιπέδου της ζητούμενης ισχύος. Σημαντικό χαρακτηριστικό του κανόνα τιμολόγησης βάσει πληρωμής με ενιαία τιμή εκκαθάρισης είναι ότι η ορθολογική συμπεριφορά υποβολής προσφορών είναι η υποβολή προσφορών σε πραγματικό κόστος. Επιπλέον, δεδομένου ότι η τιμολόγηση βάσει πληρωμής με ενιαία τιμή εκκαθάρισης παρέχει διαφανές μήνυμα των τιμών προς την αγορά, η πληροφορία αυτή μπορεί να είναι ιδιαίτερα πολύτιμη για τις μικρές μονάδες και τους νέους παράγοντες της αγοράς, καθώς μπορεί να τους δώσει καλύτερη εικόνα σχετικά με τις τρέχουσες και τις μελλοντικές αναμενόμενες συνθήκες της αγοράς, ενθαρρύνοντας έτσι τη συμμετοχή σε βάθος χρόνου. Επιπλέον, ο κανόνας τιμολόγησης βάσει πληρωμής με ενιαία τιμή εκκαθάρισης διευκολύνει τις συμβατικές ρυθμίσεις, ιδίως για τις συγκεντρώσεις. Ως εκ τούτου, το Βέλγιο θα προβλέψει διαδικασία που θα επιτρέπει τη μετάβαση στον κανόνα τιμολόγησης βάσει πληρωμής με ενιαία τιμή εκκαθάρισης, όταν αποδεικνύεται ότι αυτό είναι επωφελές.

2.5.4.2. Ανώτατη ενδιάμεση τιμή

(117) Όπως περιγράφεται λεπτομερώς στην ενότητα 2.6, μια CMU που απαιτεί σημαντικές επενδύσεις μπορεί να υποβάλει αίτηση για πολυετή σύμβαση παροχής ισχύος. Προς το παρόν, ο κανόνας αυτός δεν ισχύει για την έμμεση αλλοδαπή συμμετοχή, η οποία μπορεί να συνάψει μόνο μονοετή σύμβαση (βλ. αιτιολογικές σκέψεις 143 και 144). Σύμφωνα με τις βελγικές αρχές, οι CMU εντός της κατηγορίας των μονοετών συμβάσεων πρέπει να καλύψουν μηδενικές ή χαμηλές απαιτήσεις όσον αφορά το επενδυτικό κόστος (διαφορετικά θα μπορούσαν να υπαχθούν σε πολυετή σύμβαση). Ως εκ τούτου, προβλέπεται να εφαρμοστεί στις CMU που ανήκουν στην κατηγορία των μονοετών συμβάσεων ανώτατη ενδιάμεση τιμή, ώστε να αποφεύγονται τα απροσδόκητα κέρδη. Ο κανόνας αυτός θα ισχύει επίσης για τις συμβάσεις που αποδίδονται σε έμμεση αλλοδαπή δυναμικότητα (βλ. αναλυτικά στην ενότητα 2.10.1).

(118) Οι CMU εντός της κατηγορίας των μονοετών συμβάσεων δεν θα επιτρέπεται να υποβάλλουν προσφορές σε τιμή υψηλότερη από την ενδιάμεση τιμή. Επιπλέον, ακόμη και στο πλαίσιο του κανόνα πληρωμής με ενιαία τιμή εκκαθάρισης (βλ. αιτιολογική σκέψη 113), οι εν λόγω CMU δεν θα λάμβαναν πληρωμές δυναμικότητας υψηλότερες από την ανώτατη ενδιάμεση τιμή.

(119) Σύμφωνα με τις βελγικές αρχές, η ανώτατη ενδιάμεση τιμή θα εμποδίσει επίσης τους παράγοντες της αγοράς με σημαντική ισχύ στην αγορά να αποφασίσουν στρατηγικά τη διακοπή λειτουργίας ή το κλείσιμο της υπάρχουσας δυναμικότητας, με ουσιαστικό αποτέλεσμα την απόσυρση δυναμικότητας από την αγορά, γεγονός που θα επηρέαζε την τιμή εκκαθάρισης της αγοράς. Με τον περιορισμό των μέγιστων αποζημιώσεων ισχύος για δυναμικότητες που ανήκουν στην κατηγορία δυναμικότητας μονοετών συμβάσεων (μεταξύ των οποίων υφιστάμενα πάγια στοιχεία), η ανώτατη ενδιάμεση τιμή θα περιόριζε το ενδεχόμενο υπερβολικών αποδόσεων κάτω του οριακού κόστους.

(120) Οι βελγικές αρχές επισημαίνουν ότι η ανώτατη ενδιάμεση τιμή θα πρέπει, αφενός, να είναι αρκετά χαμηλή ώστε να αποφεύγονται τα απροσδόκητα κέρδη, αλλά, αφετέρου, δεν θα πρέπει να είναι υπερβολικά χαμηλή ώστε να αποτρέπει τις συνήθεις αποδόσεις για τους επενδυτές ή ακόμη και να εμποδίζει τη συμμετοχή CMU στη δημοπρασία CRM και να δημιουργεί ανεπιθύμητο σήμα εξόδου.

(121) Σύμφωνα με τη μεθοδολογία που περιγράφεται στο βασιλικό διάταγμα που καθορίζει τη μεθοδολογία για τον υπολογισμό των παραμέτρων των δημοπρασιών στο πλαίσιο του μηχανισμού αποζημίωσης ισχύος, η ανώτατη ενδιάμεση τιμή βαθμονομείται στο αναμενόμενο επίπεδο «απώλειας χρημάτων» της τεχνολογίας με τις χειρότερες σήμερα επιδόσεις στην αγορά, λαμβανομένων υπόψη τόσο του κόστους όσο και των εσόδων.

(122) Λαμβάνονται υπόψη οι ακόλουθες δαπάνες: α) το ετήσιο πάγιο κόστος λειτουργίας και συντήρησης· β) το ετήσιο κόστος μη ετήσιας συντήρησης (εξαιρουμένου του κόστους που σχετίζεται με την αύξηση της δυναμικότητας ή την παράταση της διάρκειας ζωής μιας εγκατάστασης)· γ) το κόστος ενεργοποίησης για δοκιμή διαθεσιμότητας.

(123) Αυτές οι συνιστώσες κόστους διαιρούνται με τους εφαρμοστέους συντελεστές απομείωσης, καθώς η ανώτατη ενδιάμεση τιμή εφαρμόζεται στη δημοπρασία στην οποία οι τιμές εκφράζονται ανά απομειούμενο MW. Οι βελγικές αρχές παρείχαν τα στοιχεία που παρουσιάζονται στον πίνακα 5 κατωτέρω (64). Πίνακας 5 Συνολικό ετήσιο κόστος για περιορισμένο κατάλογο υφιστάμενων τεχνολογιών (65) Ετήσιο πάγιο κόστος λειτουργίας και συντήρησης [EUR/kW/έτος] Κόστος ενεργοποίησης για δοκιμή διαθεσιμότητας [EUR/kW/έτος] Συντελεστής απομείωσης (66) ΧΑΜΗΛΟ ΜΕΣΑΙΟ ΥΨΗΛΟ CCGT 29 30 41 0 91 % OCGT 19 19 40 0 90 % Στροβιλοκινητήρες 23 29 29 0 96 % Απόκριση αγοράς 5 10 15 0,18 36 % Πηγή: Κοινοποίηση.

(124) Λαμβάνονται υπόψη τα ακόλουθα ετήσια έσοδα: α) ετήσιες αποδόσεις κάτω του οριακού κόστους που αποκτώνται στην αγορά ηλεκτρικής ενέργειας· β) ετήσια καθαρά έσοδα από την παροχή υπηρεσιών εξισορρόπησης σχετιζόμενων με τη συχνότητα.

(125) Οι βελγικές αρχές παρείχαν τα στοιχεία που παρουσιάζονται στον πίνακα 6 κατωτέρω. Πίνακας 6 Συνολικά ετήσια έσοδα για περιορισμένο κατάλογο υφιστάμενων τεχνολογιών (67) Συνολικά ετήσια έσοδα [EUR/kW/έτος] (68) ΧΑΜΗΛΑ ΜΕΣΑΙΑ ΥΨΗΛΑ CCGT 5 11 20 OCGT 10,2 12,6 15,5 Στροβιλοκινητήρες 19,3 23,2 27 Απόκριση αγοράς 14,3 17,1 20 Πηγή: Κοινοποίηση.

(126) Τέλος, η «απώλεια χρημάτων» υπολογίζεται με αφαίρεση των ετήσιων εσόδων από τις ετήσιες τιμές κόστους. Στον αριθμό που προκύπτει προστίθεται περιθώριο αβεβαιότητας 5 %, ώστε να λαμβάνονται υπόψη οι γενικές αβεβαιότητες που συνδέονται με την εκτίμηση της «απώλειας χρημάτων», ιδίως δεδομένου ότι η βαθμονόμηση της ανώτατης ενδιάμεσης τιμής απαιτεί τη γενίκευση των στοιχείων κόστους και εσόδων ανά τεχνολογία και ότι η εκτίμηση αυτή πραγματοποιείται έως και αρκετά έτη πριν από τη σχετική περίοδο παράδοσης.

(127) Οι βελγικές αρχές παρείχαν τα στοιχεία του πίνακα 7. Τα διάφορα «επίπεδα» για την τιμή της «απώλειας χρημάτων» αντιστοιχούν στην ακόλουθη κατηγοριοποίηση: το επίπεδο 1 λαμβάνει υπόψη στοιχεία χαμηλού κόστους και στοιχεία υψηλών εσόδων· το επίπεδο 2 λαμβάνει υπόψη στοιχεία χαμηλού κόστους και στοιχεία μεσαίων εσόδων· το επίπεδο 3 λαμβάνει υπόψη στοιχεία χαμηλού κόστους και στοιχεία χαμηλών εσόδων· το επίπεδο 4 λαμβάνει υπόψη στοιχεία μεσαίου κόστους και στοιχεία υψηλών εσόδων· το επίπεδο 5 λαμβάνει υπόψη στοιχεία μεσαίου κόστους και στοιχεία μεσαίων εσόδων· το επίπεδο 6 λαμβάνει υπόψη στοιχεία μεσαίου κόστους και στοιχεία χαμηλών εσόδων. Πίνακας 7 Τιμές «απώλειας χρημάτων» που προκύπτουν για περιορισμένο κατάλογο υφιστάμενων τεχνολογιών (69) «Απώλεια χρημάτων» [EUR/απομειούμενοkW/έτος] Επίπεδο 1 Επίπεδο 2 Επίπεδο 3 Επίπεδο 4 Επίπεδο 5 Επίπεδο 6 CCGT 10,4 20,8 27,7 11,5 21,9 28,8 OCGT 4,1 7,5 10,3 4,1 7,5 10,3 Στροβιλοκινητήρες 0 0 4 2,2 6,4 10,6 Απόκριση αγοράς 0 0 0 0 0 0 Πηγή: Κοινοποίηση.

(128) Με βάση τη συμβολή και τα στοιχεία που υπέβαλε ο Elia, καθώς και με βάση τις συμβουλές της ρυθμιστικής αρχής σχετικά με τα στοιχεία αυτά, οι βελγικές αρχές όρισαν την ανώτατη ενδιάμεση τιμή για την πρώτη δημοπρασία, δηλαδή τη δημοπρασία Y-4 με περίοδο παράδοσης από τον Νοέμβριο του 2025 έως τον Οκτώβριο του 2026, σε 20 EUR/απομειούμενοkW/έτος.

(129) Κατά τη διάρκεια της επίσημης διαδικασίας έρευνας, το Βέλγιο έθεσε σε εφαρμογή μηχανισμό που επιτρέπει μεμονωμένη παρέκκλιση από την ανώτατη ενδιάμεση τιμή (70).

(130) Ο μηχανισμός παρέκκλισης θεσπίστηκε στο βασιλικό διάταγμα για τον καθορισμό της μεθοδολογίας υπολογισμού της δυναμικότητας και των παραμέτρων των δημοπρασιών στο πλαίσιο του CRM. Ο μηχανισμός παρέκκλισης εφαρμόζεται εξίσου τόσο στην εθνική όσο και στην έμμεση διασυνοριακή δυναμικότητα.

(131) Με βάση το βασιλικό διάταγμα, για την πρώτη δημοπρασία, λόγω του περιορισμένου χρονικού διαστήματος που μεσολαβεί μεταξύ του σχεδιασμού του μηχανισμού παρέκκλισης και της προετοιμασίας της πρώτης δημοπρασίας, η παρέκκλιση θα χορηγηθεί εκ των υστέρων, δηλαδή μετά την περάτωση της δημοπρασίας. Το Βέλγιο εξήγησε ότι οι δυνητικοί δικαιούχοι θα υποβάλλουν αίτηση παρέκκλισης πριν από τις δημοπρασίες και θα παρέχουν όλες τις σχετικές πληροφορίες πριν από τις δημοπρασίες. Όλα τα κριτήρια και οι κανόνες για την παρέκκλιση θα καθοριστούν με διαφάνεια πριν από τις δημοπρασίες. Η παρέκκλιση δεν θα εξαρτάται από τις υποβληθείσες προσφορές οποιουδήποτε συμμετέχοντος στη δημοπρασία. Τέλος, εάν συναχθεί εκ των υστέρων το συμπέρασμα ότι ορισμένες μονάδες δεν πληρούν τις προϋποθέσεις για παρέκκλιση και οι πληρωμές τους μειώνονται, αυτό δεν επηρεάζει το αποτέλεσμα (σύμβαση, πληρωμή και κατακυρωθείσα ποσότητα) για άλλες μονάδες που συμμετείχαν στη δημοπρασία.

2.5.4.3. Κανόνες εκκαθάρισης

(132) Η δημοπρασία ισχύος θα πρέπει να εκκαθαρίζεται με επιλογή του συνδυασμού των προσφορών που μεγιστοποιεί την κοινωνική ευημερία, λαμβανομένων υπόψη της καμπύλης ζήτησης (που καθορίζεται διοικητικά) και της καμπύλης προσφοράς (με τη συγκέντρωση των διαφόρων προσφορών των κατόχων δυναμικότητας), καθώς και των συνιστωσών ποσότητας και τιμής των διαφόρων προσφορών. Η κοινωνική πρόνοια στο πλαίσιο αυτό υπολογίζεται ως το άθροισμα του πλεονάσματος καταναλωτή (πλεόνασμα για την κοινωνία από την κάλυψη της ζήτησης για ασφάλεια εφοδιασμού σε τιμή χαμηλότερη από την προθυμία πληρωμής δυναμικότητας, όπως ορίζεται από την καμπύλη ζήτησης) και του πλεονάσματος παραγωγού (πλεόνασμα για τους παρόχους ισχύος από την επιλογή των προσφορών τους σε τιμή υψηλότερη από την τιμή προσφοράς).

(133) Εάν πολλαπλές λύσεις εκκαθάρισης (δηλ. συνδυασμός προσφορών) είναι ισοδύναμες όσον αφορά τη μεγιστοποίηση του οικονομικού πλεονάσματος, επιλέγεται η λύση με τις χαμηλότερες εκπομπές CO2. Εάν δύο λύσεις είναι ισοδύναμες τόσο από την άποψη της μεγιστοποίησης του οικονομικού πλεονάσματος όσο και από την άποψη του σταθμισμένου μέσου όρου εκπομπών CO2, επιλέγεται η λύση με τη χαμηλότερη σταθμισμένη μέση διάρκεια σύμβασης με στόχο τον περιορισμό του εγκλωβισμού για διάστημα αρκετών ετών (71).

(134) Ο αλγόριθμος δημοπρασίας θα λαμβάνει επίσης υπόψη τους περιορισμούς του δικτύου, κατά τρόπο ώστε να απορρίπτει ορισμένους συνδυασμούς προσφορών οι οποίοι δεν είναι εφικτοί από κοινού στο δίκτυο. Το σύνολο των περιορισμών δικτύου που σχετίζονται με το δίκτυο ΔΣΜ και θα εφαρμόζονται κατά την εκκαθάριση των δημοπρασιών θα καθορίζεται πριν από την εκκαθάριση των δημοπρασιών και θα καθοδηγείται είτε από λόγους ασφάλειας του συστήματος είτε από περιορισμούς φυσικής απόστασης.

2.6. Διάρκεια σύμβασης

(135) Σύμφωνα με τις βελγικές αρχές, με σύμβαση παροχής ισχύος μεγαλύτερης διάρκειας δίνεται η δυνατότητα στον πάροχο ισχύος να εξασφαλίσει μακροπρόθεσμη χρηματοδότηση για την κατανομή του επενδυτικού κόστους σε μεγαλύτερο χρονικό διάστημα. Με τον τρόπο αυτόν, θα μπορούσε να μειωθεί η αποζημίωση ισχύος που απαιτείται ανά έτος και να διασφαλιστεί η ανταγωνιστικότητα ενός νέου έργου έναντι των υφιστάμενων έργων στην αγορά. Το δυναμικό νέας εισόδου σε ανταγωνιστική τιμή έχει επίσης ύψιστη σημασία για τον έλεγχο της ισχύος των υφιστάμενων παρόχων ισχύος στην αγορά.

(136) Ωστόσο, συμβάσεις παροχής ισχύος μεγαλύτερης διάρκειας μπορεί επίσης να έχουν ως αποτέλεσμα την «περιχαράκωση» σε μια τεχνολογία στην αγορά ενέργειας για μεγαλύτερο χρονικό διάστημα. Ως εκ τούτου, το βελγικό κράτος επέλεξε διαφορετικές κατηγορίες δυναμικότητας (1 έτος, έως 3, 8 και 15 έτη). Κατά συνέπεια, στις νέες επενδύσεις δεν χορηγείται αμέσως σύμβαση παροχής ισχύος για τη μέγιστη περίοδο (15 ετών), ώστε να αποφευχθεί η περιχαράκωση της μελλοντικής αγοράς ενέργειας σε νέες (και δυνητικά φιλικότερες προς το περιβάλλον) τεχνολογίες.

(137) Στο βασιλικό διάταγμα της 12ης Δεκεμβρίου 2019 (72) που πρότεινε η CREG, οι επιλέξιμες δαπάνες καθορίζονται ως: «αρχικές και έκτακτες επενδυτικές δαπάνες, για τις οποίες εκδίδεται εντολή πληρωμής από την ημερομηνία δημοσίευσης των αποτελεσμάτων της δημοπρασίας κατά την οποία επιλέγεται και πραγματοποιείται η προσφορά για την εν λόγω δυναμικότητα το αργότερο την παραμονή της πρώτης ημέρας της περιόδου παροχής ισχύος, οι οποίες είναι αναγκαίες για την κατασκευή και/ή την παροχή των βασικών υλικών τεχνικών στοιχείων της δυναμικότητας, και για τον σκοπό της προσφοράς στη βελγική αγορά πρόσθετης δυναμικότητας, από την πρώτη περίοδο παράδοσης που καλύπτεται από τη σύμβαση παροχής ισχύος». Για την υφιστάμενη δυναμικότητα, οι δαπάνες που έχουν ως αποτέλεσμα την προσφορά πρόσθετης δυναμικότητας είναι: i) οι δαπάνες που είναι αναγκαίες ώστε να μπορεί η δυναμικότητα να τηρεί τα περιβαλλοντικά πρότυπα και, κατά συνέπεια, να διατηρείται στην αγορά· ii) οι δαπάνες που είναι αναγκαίες για την αύξηση της εγκατεστημένης ισχύος ή της τεχνικής διάρκειας ζωής της εγκατάστασης και iii) για την άμεση αλλοδαπή δυναμικότητα, οι δαπάνες που είναι αναγκαίες για τη σύνδεση της μονάδας με δίκτυο εντός της βελγικής περιοχής ελέγχου (βλ. ενότητα 2.10.2).

(138) Το προτεινόμενο βασιλικό διάταγμα προβλέπει τα κατώτατα όρια που παρουσιάζονται στον πίνακα 8. Τα εν λόγω κατώτατα επενδυτικά όρια έχουν υπολογιστεί έτσι ώστε να διασφαλίζεται ότι το μέσο εκτιμώμενο ετήσιο επενδυτικό κόστος είναι ίσο μεταξύ των κατηγοριών δυναμικότητας που συνδέονται με μέγιστη διάρκεια σύμβασης παροχής ισχύος 15, 8 και 3 ετών. Η CREG θα προτείνει την επικαιροποίηση των κατώτατων επενδυτικών ορίων όταν αυτό κρίνεται αναγκαίο και τουλάχιστον κάθε 3 έτη (73). Τα κατώτατα όρια λαμβάνουν υπόψη την εγκατεστημένη ισχύ και όχι την απομειωμένη ισχύ. Σύμφωνα με το Βέλγιο, σε περίπτωση που η απομειωμένη ισχύς που προσφέρεται από τη CMU αντί της εγκατεστημένης ισχύος ληφθεί υπόψη για τα κατώτατα επενδυτικά όρια, οι δυναμικότητες με υψηλό συντελεστή απομείωσης θα φθάσουν ευκολότερα τα κατώτατα επενδυτικά όρια για τις πολυετείς συμβάσεις, γεγονός που θα ήταν αντίθετο με τον στόχο του CRM. Πίνακας 8 Κατώτατα επενδυτικά όρια για μακροπρόθεσμες συμβάσεις αποζημίωσης ισχύος Διάρκεια σύμβασης Κατώτατα όρια που προτείνονται από την CREG Νέα πρόταση της βελγικής κυβέρνησης Έτη EUR/kW EUR/kW 15 600 360 8 400 239 3 177 106 Πηγή: SPF Economie.

(139) Η CREG θα παρακολουθεί το επενδυτικό κόστος για να διασφαλίσει, τόσο πριν όσο και μετά την υποβολή της μονάδας, ότι η κατηγορία δυναμικότητας που έχει οριστεί για κάθε πάροχο ισχύος είναι κατάλληλη. Ειδικότερα, ο πάροχος ισχύος πρέπει να παρέχει εκ των υστέρων επενδυτικό φάκελο τον οποίο μπορεί να χρησιμοποιήσει η ρυθμιστική αρχή για την εκ των υστέρων οικεία αξιολόγηση της κατηγορίας δυναμικότητας που του έχει οριστεί. Εάν από την εκ των υστέρων ανάλυση προκύψει ότι δεν πληρούνταν τα κριτήρια κόστους (συμπεριλαμβανομένου περιορισμένου εύρους ανοχής για να ληφθούν υπόψη μικρές αβεβαιότητες), θα μπορούσαν να αναθεωρηθούν οι συμβατικοί όροι (π.χ. αναταξινόμηση της CMU στην κατάλληλη κατηγορία σύμβασης). Επιπλέον, σε περίπτωση που ο εκ των υστέρων επενδυτικός φάκελος δεν παρασχεθεί (εγκαίρως), είναι επίσης δυνατή η αναταξινόμηση της CMU στην κατηγορία δυναμικότητας 1 έτους από τη ρυθμιστική αρχή.

(140) Σύμφωνα με την αρχική πρόταση, κατηγορία σύμβασης αποδίδεται επίσης στις συγκεντρωτικές προσφορές. Εάν μια συγκεντρωτική προσφορά αποτελείται από δυναμικότητες που αντιστοιχούν σε διαφορετικές κατηγορίες σύμβασης, στη συγκεντρωτική προσφορά αποδίδεται η κατηγορία σύμβασης που αντιστοιχεί στη δυναμικότητα με την κατηγορία βραχύτερης σύμβασης.

(141) Η πρόταση αυτή αναθεωρήθηκε μετά την επίσημη διαδικασία έρευνας. Με βάση το βασιλικό διάταγμα που καθορίζει τα κατώτατα επενδυτικά όρια, τα κριτήρια επιλεξιμότητας για τις επενδυτικές δαπάνες και τη διαδικασία κατάταξης, κάθε δυναμικότητα που αποτελεί μέρος συγκεντρωτικής προσφοράς κατατάσσεται σε μια κατηγορία δυναμικότητας. Βάσει της ταξινόμησης των δυναμικοτήτων, η CREG καθορίζει, κατά περίπτωση, τους διάφορους συνδυασμούς ταξινόμησης και συνδέει κάθε συνδυασμό με μέγιστη ονομαστική ισχύ αναφοράς που αντιστοιχεί στο άθροισμα των ονομαστικών δυναμικοτήτων αναφοράς των δυναμικοτήτων της συγκεντρωτικής προσφοράς, οι οποίες κατατάσσονται σε κατηγορία δυναμικότητας ίση ή μεγαλύτερη από την καθορισμένη κατηγορία δυναμικότητας. Βάσει αυτού, ο διαχειριστής της συγκεντρωτικής προσφοράς επιλέγει την κατηγορία δυναμικότητας που εφαρμόζεται στη συγκεντρωτική προσφορά.

(142) Μετά την επίσημη διαδικασία έρευνας, το Βέλγιο τροποποίησε επίσης τις διατάξεις του βασιλικού διατάγματος σχετικά με τις επιλέξιμες επενδυτικές δαπάνες. Το τροποποιημένο βασιλικό διάταγμα ορίζει ότι μόνο οι δαπάνες για την προσαρμογή σε μελλοντικά ενωσιακά πρότυπα θα είναι επιλέξιμες στο πλαίσιο του CRM.

(143) Σύμφωνα με τις βελγικές αρχές, η δυνατότητα για πολυετείς συμβάσεις δεν μπορεί να προβλεφθεί για την αλλοδαπή δυναμικότητα, καθώς μακροπρόθεσμα δεν μπορεί να εξασφαλίζεται πάντα επαρκής ισχύς εισόδου. Η ισχύς εισόδου δεν εξαρτάται μόνο από το επίπεδο της διασύνδεσης και τη διαθεσιμότητά της, αλλά και από τον κίνδυνο παράλληλης καταπόνησης του συστήματος με τις γειτονικές χώρες. Αυτός ο κίνδυνος μπορεί να ποικίλλει σημαντικά σε βάθος χρόνου, ανάλογα με την επάρκεια και την κατάσταση της αγοράς σε άλλες χώρες.

(144) Ωστόσο, οι βελγικές αρχές δεσμεύτηκαν να επανεξετάσουν τη δυνατότητα πρόσβασης αλλοδαπών δυναμικοτήτων σε πολυετείς συμβάσεις. Η πρώτη επανεξέταση θα πραγματοποιηθεί έως τις 15 Ιανουαρίου 2023 και στη συνέχεια ανά διετία. Εάν από την επανεξέταση προκύψει ότι οι κίνδυνοι που σχετίζονται με το επίπεδο και τη διαθεσιμότητα της γραμμής διασύνδεσης και ο κίνδυνος καταπόνησης του ταυτόχρονου συστήματος μετριάζονται επαρκώς, έτσι ώστε οι συμβάσεις παροχής ισχύος άνω του ενός έτους για έμμεση αλλοδαπή δυναμικότητα να μη δημιουργούν αδικαιολόγητους κινδύνους για την επάρκεια, μπορούν να χορηγούνται πολυετείς συμβάσεις για αλλοδαπές δυναμικότητες.

(145) Τέλος, η μη πιστοποιημένη δυναμικότητα μπορεί να είναι επιλέξιμη μόνο για μονοετή σύμβαση παροχής ισχύος, διότι είναι δύσκολο να αιτιολογηθούν ακριβή στοιχεία κόστους που θα επέτρεπαν την κατάταξή τους σε μία από τις κατηγορίες πολυετών συμβάσεων (βλ. ενότητα 2.4.4).

2.7. Υποχρεώσεις

2.7.1. Επιλογές αξιοπιστίας

(146) Στον βελγικό μηχανισμό ισχύος, ο συμβατικός αντισυμβαλλόμενος αγοράζει τη δυναμικότητα από τους παρόχους ισχύος με τη μορφή επιλογών αξιοπιστίας. Οι πάροχοι ισχύος που επιλέγονται κατά τη δημοπρασία πωλούν τις επιλογές αξιοπιστίας στον κεντρικό αγοραστή και εισπράττουν γι’ αυτές σταθερή αποζημίωση ισχύος. Όταν η τιμή αναφοράς υπερβαίνει ένα προκαθορισμένο επίπεδο, τη λεγόμενη τιμή άσκησης, ο πάροχος ισχύος έχει υποχρέωση επιστροφής της διαφοράς μεταξύ της τιμής αναφοράς και της τιμής άσκησης έναντι του κεντρικού αγοραστή, η οποία υπολογίζεται με βάση τις συμβατικές ποσότητες δυναμικότητας.

(147) Ως εκ τούτου, το ανώτατο όριο εσόδων για τον πάροχο ισχύος στην αμιγώς ενεργειακή αγορά ορίζεται στην τιμή άσκησης, αλλά εξασφαλίζεται στους παρόχους ισχύος σταθερή και ορισμένη αποζημίωση ισχύος σε αντάλλαγμα. Με άλλα λόγια, οι πάροχοι ισχύος παραιτούνται από μέρος των αβέβαιων προσόδων λόγω σπανιότητας για να λάβουν ως αντάλλαγμα ορισμένη αποζημίωση ισχύος, μειώνοντας σημαντικά τον κίνδυνο ευμετάβλητων εσόδων και, ως εκ τούτου, τους κινδύνους που συνδέονται με την επένδυση που πρόκειται να πραγματοποιηθεί. Ο στόχος της επιλογής αξιοπιστίας είναι διττός. Κατά κύριο λόγο, η υποχρέωση επιστροφής περιορίζει το ενδεχόμενο απροσδόκητων κερδών και, δευτερευόντως, παρέχει κίνητρα στις CMU να είναι διαθέσιμες σε περιόδους σημαντικές για την ασφάλεια του εφοδιασμού.

2.7.2. Τιμή αναφοράς

(148) Το Βέλγιο επέλεξε την τιμή της αγοράς επόμενης ημέρας ως τιμή αναφοράς. Σύμφωνα με το Βέλγιο, τα κύρια πλεονεκτήματά της είναι τα εξής: α) η τιμή της αγοράς επόμενης ημέρας αποτελεί το πλέον συναφές σήμα της αγοράς σχετικά με ζητήματα επάρκειας, δεδομένου ότι οι περισσότεροι παράγοντες που διαμορφώνουν τις θέσεις των παραγόντων της αγοράς ενσωματώνονται στον προγραμματισμό και τις προβλέψεις παραγωγής· β) η τιμή της αγοράς επόμενης ημέρας έχει ισχυρή λειτουργία σήματος και αντιπροσωπεύει την ισχυρότερη αγορά άμεσης παράδοσης με την υψηλότερη ρευστότητα, λόγω του λεπτομερούς χαρακτήρα της και της μεγάλης ακρίβειας των παραδοχών, που αντικατοπτρίζεται στις ανταλλασσόμενες ποσότητες· γ) μετά την αντιστοίχιση επόμενης ημέρας στο βελγικό σύστημα, όλοι οι υπόχρεοι εξισορρόπησης πρέπει να έχουν επιτύχει εξισορρόπηση (ορισμός επόμενης ημέρας στις 15:00) και, σ’ αυτή τη μοναδική στιγμή, η αγορά εκκαθαρίζεται. Με τον τρόπο αυτόν, η τιμή της αγοράς επόμενης ημέρας αποτελεί την τελευταία ευκαιρία στο χρονοδιάγραμμα των προϊόντων ηλεκτρικής ενέργειας για τη διασταύρωση του συνόλου της εναπομένουσας ζήτησης και προσφοράς μετά την προθεσμιακή αγορά και πριν από τις ανάγκες ευελιξίας της ενδοημερήσιας αγοράς και της εξισορρόπησης· δ) λόγω της χρονικής της θέσης στις αγορές άμεσης παράδοσης, αναμένεται να επιτρέπει σε όλες τις τεχνολογίες (π.χ. επίσης βραδεία δυναμικότητα) να αντιδράσουν.

(149) Το Βέλγιο εξήγησε ότι η μεθοδολογία της τιμής αναφοράς μπορεί να επανεξεταστεί στο μέλλον για να εξασφαλιστεί ότι στέλνει το πλέον κατάλληλο μήνυμα των τιμών, μόλις η ληκτότητα άλλων αγορών άμεσης παράδοσης αυξηθεί σε επίπεδο πλησίον της αγοράς επόμενης ημέρας. Ειδικότερα, οι τιμές της ενδοημερήσιας αγοράς μπορούν να επανεξεταστούν όταν η ρευστότητα είναι επαρκής και συνεχής.

(150) Το Βέλγιο επέλεξε ενιαία τιμή άσκησης με ορισμένες διορθώσεις για να εξασφαλιστεί ο ανοικτός χαρακτήρας των τεχνολογιών του συστήματος και να περιοριστούν τα απροσδόκητα κέρδη κατά τη βαθμονόμηση. Σύμφωνα με τις βελγικές αρχές, οι διορθώσεις αυτές είναι αναγκαίες για να περιοριστεί ο κίνδυνος ενιαίας τιμής άσκησης για τη συμμετοχή ορισμένων τεχνολογιών στον CRM. Ειδικότερα, οι τεχνολογίες με βραχυπρόθεσμο οριακό κόστος πάνω από την τιμή άσκησης μπορεί να παρεμποδίζονται χωρίς αυτές τις διορθώσεις.

(151) Όπως προβλέπεται στο άρθρο 7 undecies παράγραφος 2 του νόμου για την ηλεκτρική ενέργεια, η παράμετρος της τιμής άσκησης θα βαθμονομείται κάθε χρόνο με υπουργική απόφαση το αργότερο έως τις 31 Μαρτίου του εν λόγω έτους (τόσο για τη δημοπρασία Y-4 όσο και για τη δημοπρασία Y-1) και με βάση τη μεθοδολογία που καθορίζεται στο βασιλικό διάταγμα για τις παραμέτρους των δημοπρασιών.

(152) Θα βασίζεται σε ανάλυση των συγκεντρωτικών καμπυλών που συγκεντρώνουν το ελαστικό τμήμα του όγκου αντίδρασης της αγοράς που παρατηρήθηκε στην τιμή της αγοράς επόμενη ημέρας σταθμισμένη σε περίοδο 3 ετών για τις σχετικές περιόδους κατά τη διάρκεια αυτών των 3 ετών (καθημερινές χειμερινής περιόδου). Η μεθοδολογία υποδεικνύει ότι η βαθμονομημένη τιμή άσκησης θα πρέπει να επιλέγεται μεταξύ του αντίστοιχου εύρους [75 %· 85 %] του ελαστικού ως προς την τιμή όγκου αντίδρασης της αγοράς που αντιδρά σ’ αυτήν και λαμβανομένων υπόψη ορισμένων κατευθυντήριων αρχών: α) πρώτο κριτήριο: το βραχυπρόθεσμο οριακό κόστος (SRMC) των τεχνολογιών με ημερήσιο προγραμματισμό θα πρέπει να καλύπτεται από την επιλεγμένη τιμή άσκησης· β) δεύτερο κριτήριο: η βαθμονόμηση της τιμής άσκησης λαμβάνει υπόψη το σχήμα της καμπύλης βαθμονόμησης· γ) τρίτο κριτήριο: η βαθμονόμηση της τιμής άσκησης λαμβάνει υπόψη την εξέλιξη της αγοράς ενέργειας· δ) τέταρτο κριτήριο: σταθερότητα των τιμών άσκησης σε βάθος χρόνου· και ε) πέμπτο κριτήριο: εύλογη πιθανότητα η τιμή αναφοράς να φθάσει την τιμή άσκησης.

(153) Για την αξιολόγηση του πρώτου κριτηρίου, λαμβάνονται υπόψη τα αποτελέσματα και οι υποθέσεις που χρησιμοποιήθηκαν στη μελέτη επάρκειας και ευελιξίας 2019, ιδίως στις ενότητες 2.9.3 και 2.9.4. Ο υπολογισμός του εν λόγω βραχυπρόθεσμου οριακού κόστους βασίζεται σε διάφορες παραδοχές: εκτίμηση των τιμών των καυσίμων, εκτίμηση της δυνητικής εξέλιξης της τιμής του CO2, εκτίμηση των επιδόσεων («της απόδοσης») των διαφόρων τεχνολογιών που εξετάστηκαν στη μελέτη επάρκειας και ευελιξίας 2019 (στην προκειμένη περίπτωση CCGT, OCGT και κινητήρες ντίζελ).

(154) Το Βέλγιο πρότεινε ενδεικτικό βαθμονομημένο εύρος τιμών άσκησης με βάση τις τελευταίες 3 χειμερινές περιόδους (χειμώνας 2016/2017 έως χειμώνα 2018/2019) που θα περιοριστεί σε [320· 500] EUR/MWh.

(155) Αυτό σημαίνει ότι η τιμή άσκησης μπορεί να εξελιχθεί με την πάροδο του χρόνου (αλλά παραμένει σταθερή για τη διάρκεια της σύμβασης παροχής ισχύος μιας CMU), σύμφωνα με τις εξελίξεις στην αγορά ενέργειας, και ότι οι συμβάσεις παροχής ισχύος ως αποτέλεσμα μιας δημοπρασίας δεν περιλαμβάνουν απαραιτήτως την ίδια τιμή άσκησης με τις συμβάσεις παροχής ισχύος που σχετίζονται με άλλη δημοπρασία. Σε κάθε περίπτωση, οι πάροχοι ισχύος θα ενημερώνονται για την εφαρμοστέα τιμή άσκησης πριν από κάθε δημοπρασία, ώστε να μπορούν να συνυπολογίζουν τις πληροφορίες αυτές στις προσφορές τους.

(156) Επιπλέον, το Βέλγιο επέλεξε να προσφέρει στις CMU χωρίς ατομική υποχρέωση προγραμματισμού (οι πάροχοι απόκρισης ζήτησης και οι φορείς συγκέντρωσης συνήθως εμπίπτουν σ’ αυτήν την κατηγορία) τη δυνατότητα να αντικαταστήσουν την ενιαία τιμή άσκησης από τη δηλωθείσα αγοραία τιμή τους (δηλ. το βραχυπρόθεσμο οριακό κόστος τους) στην υποχρέωση επιστροφής, όταν η τιμή αυτή θα είναι υψηλότερη από την ενιαία τιμή άσκησης. Με άλλα λόγια, οι εν λόγω CMU χωρίς ατομική υποχρέωση προγραμματισμού (και, ως εκ τούτου, οι πάροχοι απόκρισης ζήτησης) υπόκεινται στην υποχρέωση επιστροφής μόνο σε περίπτωση που η τιμή αναφοράς υπερβαίνει τη δηλωθείσα αγοραία τιμή τους (DMP), η οποία αντιπροσωπεύει την τιμή πάνω από την οποία οι εν λόγω πάροχοι ισχύος έχουν δηλώσει ότι παρέχουν ενέργεια στην αγορά ενέργειας. Δηλαδή, σε περίπτωση που η βαθμονόμηση της ενιαίας τιμής άσκησης είχε ως αποτέλεσμα τιμή χαμηλότερη από το οικείο κόστος ενεργοποίησης, οι εν λόγω CMU δεν είναι υποχρεωμένες να επιστρέψουν έσοδα που δεν είχαν εισπραχθεί στην αγορά ενέργειας (σε περίπτωση που η τιμή αναφοράς υπερέβαινε την τιμή άσκησης, αλλά ήταν χαμηλότερη από τη δηλωθείσα αγοραία τιμή τους). Το μέτρο αυτό θεσπίστηκε μετά τη διαδικασία δημόσιας διαβούλευσης για να μετριαστεί η ανησυχία των παρόχων απόκρισης ζήτησης και άλλων μερών ότι σε διαφορετική περίπτωση θα αντιμετώπιζαν περισσότερες δυσκολίες συμμετοχής, καθώς ενδέχεται να υπόκεινται σε επιστροφές χωρίς καταμερισμό και χωρίς να έχουν καν εισπράξει τα έσοδα. Σύμφωνα με το Βέλγιο, διασφαλίζει επίσης τον ανοικτό χαρακτήρα των τεχνολογιών, περιορίζοντας παράλληλα τα απροσδόκητα κέρδη. Ειδικότερα, σύμφωνα με τις αρχές, αυτό το στοιχείο σχεδιασμού θα πρέπει να διευκολύνει ρητά τη συμμετοχή της απόκρισης ζήτησης στον CRM και κάθε άλλης τεχνολογίας με υψηλότερο βραχυπρόθεσμο οριακό κόστος.

(157) Επιπλέον, οι CMU χωρίς ατομική υποχρέωση προγραμματισμού μπορούν να αποφασίσουν να δηλώσουν διάφορες τιμές επόμενης ημέρας ως δηλωθείσες αγοραίες τιμές. Αυτό έχει ιδιαίτερη σημασία για τους φορείς συγκέντρωσης, οι οποίοι μπορεί να διαθέτουν χαρτοφυλάκιο αποτελούμενο από CMU με διαφορετικές οριακές τιμές και να αντικατοπτρίζουν την καμπύλη του πραγματικού κόστους τους. Με τον τρόπο αυτόν αποφεύγεται η εφαρμογή της υποχρέωσης επιστροφής στην ενέργεια που δεν έχει πωληθεί στην αγορά και για την οποία εν έχει εισπραχθεί κανένα έσοδο.

2.7.3. Επιστροφές

2.7.3.1. Περιγραφή

(158) Όταν η τιμή της ηλεκτρικής ενέργειας στη χονδρική αγορά επόμενης ημέρας υπερβαίνει την τιμή άσκησης, ο πάροχος ισχύος πρέπει να καταβάλλει τη διαφορά μεταξύ της τιμής αναφοράς και της τιμής άσκησης στον Elia, υπολογιζόμενη με βάση τις συμβατικές ποσότητες δυναμικότητας. Ως εκ τούτου, το ανώτατο όριο εσόδων για τον πάροχο ισχύος στην αμιγώς ενεργειακή αγορά ορίζεται στην τιμή άσκησης, αλλά εξασφαλίζεται στους παρόχους ισχύος σταθερή και ορισμένη αποζημίωση ισχύος σε αντάλλαγμα.

(159) Ο πάροχος ισχύος θα υπόκειται στην υποχρέωση επιστροφής, ανεξάρτητα από το αν πωλούσε ηλεκτρική ενέργεια σε υψηλές τιμές κατά τη διάρκεια της σχετικής περιόδου εκκαθάρισης.

(160) Είναι σημαντικό να προστεθεί ότι η επιλογή αξιοπιστίας είναι σχεδιασμένη κατά τρόπο ώστε οι προγραμματισμένες και μη προγραμματισμένες διακοπές λειτουργίας των παγίων στοιχείων που κοινοποιούνται δεόντως εκ των προτέρων να εξαιρούνται από την υποχρέωση επιστροφής στον βαθμό που δεν είναι διαθέσιμες. Πράγματι, η υποχρέωση επιστροφής αποσκοπεί στην αποφυγή απροσδόκητων κερδών με την επιστροφή των μη αναμενόμενων εσόδων από την αγορά ενέργειας. Ωστόσο, σε περίπτωση διακοπών (προγραμματισμένων και μη), δεν παρέχεται ενέργεια. Κατά συνέπεια, σε περίπτωση (δεόντως κοινοποιημένων) διακοπών, είναι αδύνατο για τον πάροχο ισχύος να επιτύχει τα υψηλότερα ενεργειακά έσοδα που προκύπτουν από τη ραγδαία αύξηση των τιμών κα