Μνημόνιο της συμβουλευτικής επιτροπής της ΕΚΑΧ για το μέλλον της συνθήκης ΕΚΑΧ

(90/C 302/03)

(Εγκρίθηκε κατά την 287η σύνοδο της 12ης Νοεμβρίου 1990 με 49 ψήφους υπέρ, 1 ψήφο κατά και 11 αποχές)

Ι

1. Κατά την 287η σύνοδό της στις 12 Νοεμβρίου 1990, η συμβουλευτική επιτροπή της ΕΚΑΧ κλήθηκε να εκφέρει γνώμη σχετικά με το έγγραφο εργασίας της Επιτροπής για το μέλλον της συνθήκης ΕΚΑΧ. Το έγγραφο αυτό εξετάζει τις παρακάτω τρεις βασικές εναλλακτικές δυνατότητες:

- να διατηρηθούν, και μετά το 2002, οι ειδικοί κανόνες για τους τομείς άνθρακα και χάλυβα, με την επιφύλαξη της νομικής μορφής που θα πάρει η παράταση αυτή,

-να λήξει πρόωρα η συνθήκη ΕΚΑΧ πριν το 2002, με τη δυνατότητα να περιληφθούν ορισμένες διατάξεις της στη μελλοντική συνθήκη ΕΟΚ,

-να λήξει κανονικά η συνθήκη ΕΚΑΧ το 2002, με εννοούμενη τη δυνατότητα προσαρμογής ορισμένων διατάξεών της σε συνάρτηση με την εξέλιξη που θα έχει σημειωθεί στο σημερινό πολιτικό και οικονομικό πλαίσιο.

Η συμβουλευτική επιτροπή εξέτασε σε βάθος τις διάφορες αυτές εναλλακτικές δυνατότητες αφού άκουσε τις συμπληρωματικές εξηγήσεις των εκπροσώπων της Επιτροπής.

2. Η συμβουλευτική επιτροπή ζητά να διατηρηθούν τα ουσιαστικά στοιχεία της συνθήκης ΕΚΑΧ, βασιζόμενη στο παρακάτω σκεπτικό:

-η συνθήκη ΕΚΑΧ έπαιξε σημαντικό ρόλο στη διαδικασία της ευρωπαϊκής ενοποίησης. Αποτελεί παράδειγμα όσον αφορά κυρίως την επίτευξη της ενιαίας αγοράς, τη διαφάνεια της βιομηχανικής δραστηριότητας και τη συμμετοχή των επιχειρήσεων, των κοινωνικών εταίρων και των ενώσεών τους στις πολιτικές αποφάσεις που αφορούν τη βιομηχανία. Επιπλέον, η συνθήκη αυτή παρέχει στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή ειδικές αρμοδιότητες καλύτερα προσαρμοσμένες για την αποτελεσματική επίτευξη της ευρωπαϊκής οικοδόμησης,

-οι βιομηχανίες άνθρακα και χάλυβα έχουν ιδιαίτερα χαρακτηριστικά 7 η εξέλιξή τους ήταν και παραμένει στενά συνδεδεμένη με μια περιφερειακή και κοινωνική πολιτική. Εξάλλου, έχουν ακόμα να επιλύσουν σημαντικά προβλήματα, συνδεδεμένα με ορισμένα ειδικά χαρακτηριστικά, και ιδίως, για τη βιομηχανία άνθρακα, εξαιτίας της μεγάλης ανομοιότητας του κόστους παραγωγής, της διεύρυνσης της αγοράς προς την Ανατολή και της ενσωμάτωσής της στην ενεργειακή πολιτική. Αυτό απαιτεί και δικαιολογεί τη διατήρηση ενός πλαισίου που να λαμβάνει υπόψη του τα εν λόγω οικονομικά και κοινωνικά προβλήματα. Σήμερα, οι διατάξεις της συνθήκης ΕΚΑΧ αποτρέπουν την εκδήλωση των προβλημάτων αυτών.

ΙΙ

1. Ωστόσο, αναμφίβολα, το πολιτικό και οικονομικό πλαίσιο στο οποίο εντάσσονται οι βιομηχανίες άνθρακα και χάλυβα μεταβλήθηκε μετά την υπογραφή της συνθήκης ΕΚΑΧ. Η ευκαμψία της συνθήκης αυτής και οι εξουσίες που παρέχει στην Επιτροπή μέσα από μια σειρά διατάξεων, καθιστούν εύκολη την εφαρμογή των διατάξεων αυτών με τρόπο που λαμβάνει υπόψη το παραπάνω νέο πλαίσιο.

2. Αυτό δεν σημαίνει κατάργηση του προϋπολογισμού ΕΚΑΧ. Η ύπαρξή του έχει ουσιαστική σημασία για:

-την πραγματοποίηση της κοινωνικής πολιτικής έτσι όπως ορίζεται στο άρθρο 55 όσον αφορά τις κοινωνικές έρευνες και στο άρθρο 56 όσον αφορά την εκ νέου μετατροπή, την επιμόρφωση και την κοινωνική κινητικότητα,

-τη χορήγηση δανείων για επενδύσεις: τα δάνεια αυτά πρέπει να συνεχίσουν να χορηγούνται κατά τρόπο που να αποφεύγονται οι διακρίσεις, ειδικότερα στους τομείς της προστασίας του περιβάλλοντος, της τεχνολογικής έρευνας, των ενεργειακών προγραμμάτων, της προώθησης του χύλυβα και της ασφάλειας του εφοδιασμού με πρώτες ύλες,

-την εφαρμογή του συστήματος παροχής βοήθειας για την έρευνα και την ανάπτυξη.

3. Μια από τις σημαντικότερες διατάξεις που πρέπει να προσαρμοστούν είναι εκείνη που αφορά την εισφορά, η οποία πρέπει να διαχωριστεί σαφώς ακόμη και από την ύπαρξη του προϋπολογισμού ΕΚΑΧ. Η εισφορά αυτή, στο σημερινό της επίπεδο, είναι πλέον αδικαιολόγητη και πρέπει να μειωθεί σταδιακά. Η μείωση αυτή δικαιολογείται από την ύπαρξη σημαντικών αποθεμάτων που πρέπει να χρησιμοποιηθούν προς το άμεσο συμφέρον των ενλόγω βιομηχανιών και των εργαζομένων τους. Πράγματι, είναι σημαντικό ότι εάν η συνθήκη ΕΚΑΧ πάψει να ισχύει το 2002, το σύνολο των αποθεμάτων ΕΚΑΧ θα πρέπει τότε να διατεθεί προς αποκλειστικό όφελος της βιομηχανίας άνθρακα και χάλυβα και των εργαζομένων της. 4. Διατάξεις σε θέματα τιμών

Παράλληλα με τη διατήρηση μιας διαφάνειας και μιας σαφήνειας που να επαρκούν τόσο για τους παραγωγούς όσο και για τους χρήστες, οι σχετικές διατάξεις πρέπει να προσαρμοστούν ώστε να επιτρέπουν μεγαλύτερη ευλυγισία και να οδηγήσουν σε μείωση της γραφειοκρατίας.

5. Συμφωνίες και συγκεντρώσεις

Παράλληλα με την έντονη υποστήριξη της εξουσίας της Επιτροπής στον τομέα των συμφωνιών και συγκεντρώσεων, η συμβουλευτική επιτροπή συνιστά να εφαρμοστούν σαφείς, συνεκτικοί και διαφανείς κανόνες και διαδικασίες τόσο σε όλα τα προϊόντα άνθρακα και χάλυβα (εντός και εκτός ΕΚΑΧ) όσο και στον άνθρακα και τον οπτάνθρακα.

6. Εμπορική πολιτική

Ο σημερινός ρόλος της Επιτροπής σε θέματα διεθνούς εμπορίου άνθρακα και χάλυβα πρέπει να διατηρηθεί, με την προϋπόθεση ότι η Επιτροπή θα χρησιμοποιεί τα όργανα της ΓΣΔΕ, και ιδίως τη νομοθεσία κατά του ντάμπινγκ και των επιδοτήσεων, με τρόπο αυστηρό και αποτελεσματικό, ώστε να αποφευχθούν αθέμιτες εμπορικές πρακτικές. Επιπλέον, για να επιτευχθεί θεμιτός ανταγωνισμός στον τομέα του εμπορίου του χάλυβα, πρέπει να συναφθεί μια διεθνής πολυμερής συμφωνία.

Όσον αφορά τον άνθρακα, και εν αναμονή της επιθυμητής χάραξης μιας κοινής ενεργειακής πολιτικής, θα πρέπει να διατηρηθεί το σημερινό σύστημα.

ΙΙΙ

Στη συνθήκη ΕΚΑΧ, υπάρχουν και άλλες διατάξεις που πρέπει να διατηρηθούν αμετάβλητες.

1. Απαγόρευση των ενισχύσεων:

Η απαγόρευση που προβλέπεται από το άρθρο 4 στοιχείο γ) πρέπει να διατηρηθεί. Η απαγόρευση αυτή μπορεί να εφαρμοστεί με κατάλληλο τρόπο στη βιομηχανία άνθρακα και χάλυβα σε συνδυασμό με τον κώδικα ενισχύσεων, η εφαρμογή του οποίου πρέπει να παραταθεί.

Παραμοίως, για τον άνθρακα, πρέπει να προβλεφθεί να επιτραπούν μελλοντικά οι ειδικές ενισχύσεις, ώστε να ληφθούν υπόψη οι μακροπρόθεσμες ανάγκες σε θέματα ασφάλειας εφοδιασμού, καθώς και οι κοινωνικές και περιφερειακές αναγκαιότητες.

2.Σύστημα πληροφόρησης (Άρθρα 46, 47 και 48)

- παρακολούθηση: Η συνεχής παρακολούθηση των εξελίξεων της αγοράς στην οποία προβαίνει η Επιτροπή σε συνεργασία με τους παραγωγούς και τις ενώσεις σύμφωνα με το άρθρο 46, απαιτεί την ταχεία συλλογή στατιστικών ιδίως σε θέματα παραγωγής και παράδοσης. Η Επιτροπή διαθέτει ένα τέτοιο στατιστικό όργανο το οποίο και πρέπει να διατηρηθεί,

-προγράμματα προβλέψεων: Η σημερινή διαδικασία δημοσίευσης προγραμμάτων προβλέψεων παρέχει σ'όλους τους ενδιαφερόμενους ένα σημαντικό μέσο προσανατολισμού της δράσης τους και τους επιτρέπει να προσαρμοστούν ταχέως στη μεταβολή των συνθηκών της αγοράς.

Η συνεχής μελέτη των εξελίξεων της αγοράς και η δημοσίευση των προγραμμάτων προβλέψεων αποτελούν δύο έννοιες της συνθήκης στενά συνδεδεμένες.

Καθώς η εξέλιξη καθενός από τα προϊόντα μπορεί να είναι εντελώς διαφορετική και να αφορά τη ζήτηση, τις τιμές, τις εισαγωγές και τις εξαγωγές, τα προγράμματα προβλέψεων που βασίζονται αποκλειστικά στον ακατέργαστο χάλυβα δεν επαρκούν για την εκτίμηση της κατάστασης. Επιπλέον, περιορίζοντας τη δράση της σ' ένα τέτοιο πρόγραμμα, η Επιτροπή δεν θα εκπλήρωνε την υποχρέωση που απορρέει από τη συνθήκη να κατευθύνει όλα τα ενδιαφερόμενα μέρη στην άσκηση κατάλληλων πολιτικών.

3.Πληροφόρηση για τα επενδυτικά σχέδια

Η διαφάνεια των νέων επενδύσεων, και ιδίως η ετήσια έκθεση της Επιτροπής για τις «Επενδύσεις ΕΚΑΧ», βοηθά τις επιχειρήσεις να λάβουν τις επενδυτικές τους αποφάσεις και να αποφύγουν τις πλεονασματικές δυνατότητες παραγωγής. Το μέσο αυτό μπορεί επίσης να είναι πολύ χρήσιμο για τον καθορισμό και την πρόληψη νέων κρατικών ενισχύσεων για τις επενδύσεις. Η συμβουλευτική επιτροπή εκφράζει την ευχαρίστησή της που η Επιτροπή αναγνωρίζει το σημαντικό ρόλο που διαδραμάτισε κατά τις διάφορες φάσεις της εξέλιξης της ΕΚΑΧ. Επιθυμεί να συνεχίσει η Επιτροπή να την εμπλέκει στενά στην πολιτική άνθρακα και χάλυβα της Κοινότητας, καθώς και σε κάθε σκέψη για το μέλλον της συνθήκης.

ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ

Η συμβουλευτική επιτροπή έχει τη γνώμη ότι:

1. Η συνθήκη, που συνήφθη για διάρκεια 50 ετών (άρθρο 97 της συνθήκης ΕΚΑΧ), πρέπει να παραμείνει σε ισχύ μέχρι το 2002 ως ξεχωριστό νομικό μέσο.

2.Ωστόσο, η προσαρμογή ορισμένων διατάξεων της συνθήκης ΕΚΑΧ στο σύγχρονο πολιτικό και οικονομικό πλαίσιο μπορεί να τεθεί υπό εξέταση σύμφωνα με τη διαδικασία που προβλέπεται στο άρθρο 95 της συνθήκης ΕΚΑΧ.

3.Είναι σημαντικό να διατηρηθούν ως έχουν ορισμένες διατάξεις της συνθήκης (βλέπε παραπάνω) που αποδείχθηκαν χρήσιμες και αποτελεσματικές για τις βιομηχανίες άνθρακα και χάλυβα και για τους εργαζόμενους σε αυτές.

4.Ο προϋπολογισμός ΕΚΑΧ πρέπει να διατηρηθεί. Ωστόσο, οι πόροι πρέπει να προέρχονται ολοένα και περισσότερο από τη χρήση των αποθεμάτων ΕΚΑΧ, ενώ το ύψος της εισφοράς πρέπει να μειωθεί σταδιακά.