ΑΠΟΦΑΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ της 24ης Ιουνίου 1996 σχετικά με τη διαδικασία εφαρμογής του άρθρου 85 της συνθήκης ΕΚ και του άρθρου 53 της συμφωνίας ΕΟΧ (IV/34.607 - Banque Nationale de Paris - Dresdner Bank) (Τα κείμενα στη γερμανική και γαλλική γλώσσα είναι τα μόνα αυθεντικά) (Κείμενο που παρουσιάζει ενδιαφέρον για τον ΕΟΧ) (96/454/ΕΚ)

Η ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΤΩΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΩΝ ΚΟΙΝΟΤΗΤΩΝ,

Έχοντας υπόψη:

τη συνθήκη για την ίδρυση της Ευρωπαϊκής Κοινότητας,

τη συμφωνία για τον Ευρωπαϊκό Οικονομικό Χώρο,

τον κανονισμό αριθ. 17 του Συμβουλίου, της 6ης Φεβρουαρίου 1962, που αποτελεί τον πρώτο κανονισμό εφαρμογής των άρθρων 85 και 86 της συνθήκης (1), όπως τροποποιήθηκε τελευταία από την πράξη προσχώρησης της Αυστρίας, της Φινλανδίας και της Σουηδίας, και ιδίως τα άρθρα 2, 6 και 8,

την αίτηση αρνητικής πιστοποίησης και την κοινοποίηση για τη χορήγηση απαλλαγής, που υποβλήθηκαν, στις 27 Ιανουαρίου 1993, δυνάμει του άρθρου 2 και του άρθρου 4 του κανονισμού αριθ. 17,

την περίληψη της αίτησης και της κοινοποίησης που δημοσιεύθηκε (2), σύμφωνα με το άρθρο 19 παράγραφος 3 του κανονισμού αριθ. 17 και με το άρθρο 3 του πρωτοκόλλου 21 της συμφωνίας για τον Ευρωπαϊκό Οικονομικό Χώρο,

Μετά από διαβουλεύσεις με τη συμβουλευτική επιτροπή συμπράξεων και δεσποζουσών θέσεων,

Εκτιμώντας ότι:

Α. ΤΑ ΠΡΑΓΜΑΤΙΚΑ ΠΕΡΙΣΤΑΤΙΚΑ

1. Η ΚΟΙΝΟΠΟΙΗΘΕΙΣΑ ΣΥΜΦΩΝΙΑ ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΑΣ

(1) Η κοινοποίηση

Η συμφωνία συνεργασίας κοινοποιήθηκε επίσημα στην Επιτροπή των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων σύμφωνα με τα άρθρα 2 και 4 του κανονισμού αριθ. 17, στις 27 Ιανουαρίου 1993. Προβλέπει μία σφαιρική και κατ'αρχήν αποκλειστική συνεργασία σε παγκόσμιο επίπεδο μεταξύ της Banque Nationale de Paris (BNP) και της Dresdner Bank AG (DB) στον τραπεζικό τομέα. Συνήφθη για αόριστο χρόνο και εγκρίθηκε από τις γενικές συνελεύσεις των δύο τραπεζών.

(2) Οι επιδιωκόμενοι στόχοι της συνεργασίας

- Οι δύο τράπεζες επιδιώκουν να αντιμετωπίσουν τον αυξανόμενο ανταγωνισμό στον τραπεζικό τομέα λόγω της ύπαρξης νέων ανταγωνιστών, όπως οι ξένες τράπεζες, οι ασφαλιστικές εταιρείες, οι εταιρείες που έχουν ιδρύσει δική τους τράπεζα, αλλά και οι εταιρείες που εκδίδουν πιστωτικές κάρτες οι οποίες προσφέρουν ένα διαρκώς διευρυνόμενο φάσμα χρηματοπιστωτικών υπηρεσιών. Για την επίτευξη του στόχου αυτού, οι δύο τράπεζες θέλουν να υλοποιήσουν από κοινού σχέσεις συνεργασίας για να μειώσουν το κόστος, ιδιαίτερα μέσω της έντονης συνεργασίας σε επίπεδο τεχνικοοικονομικής στήριξης και σε ορισμένους συγκεκριμένους τομείς της διεθνούς τους δραστηριότητας.

- Οι δύο τράπεζες θέλουν να ανταποκριθούν στην πρόκληση της Ενιαίας Αγοράς και της διεθνοποίησης των αγορών, που απαιτεί ολοένα και περισσότερο την παροχή διεθνών χρηματοπιστωτικών υπηρεσιών στους πελάτες. Για το σκοπό αυτό θέλουν να ενισχύσουν την παρουσία τους σε χώρες εκτός της Γερμανίας και της Γαλλίας («τρίτες χώρες») για να μπορούν να ανταγωνίζονται καλύτερα τις ξένες τράπεζες, αλλά και για να μπορούν να προσφέρουν στους πελάτες τους στη Γερμανία και τη Γαλλία ένα διαρκώς διευρυνόμενο φάσμα διεθνών χρηματοπιστωτικών υπηρεσιών.

(3) Αρχή στην οποία βασίζεται η συνεργασία

Η BNP και η DB θέλουν να παραμείνουν η καθεμία:

- στην εγχώρια αγορά τους, μία από τις κορυφαίες τράπεζες γενικών εργασιών,

- στην ευρωπαϊκή αγορά, μια από τις πρώτες τράπεζες γενικών εργασιών, με υποκαταστήματα και θυγατρικές τουλάχιστον σε όλες τις σημαντικές ευρωπαϊκές χώρες,

- παρούσες σε όλα τα σημαντικά χρηματοπιστωτικά κέντρα προσφέροντας τις κατάλληλες υπηρεσίες.

(4) Τα τέσσερα σκέλη της συνεργασίας

α) Συνεργασία στον τομέα της οργάνωσης και μέσω της ανταλλαγής πληροφοριών

Προκειμένου να υλοποιηθούν σχέσεις συνεργασίας, να μειωθούν οι δαπάνες και οι κίνδυνοι και να βελτιωθούν οι υπηρεσίες που παρέχονται στους πελάτες, η συμφωνία προβλέπει προσέγγιση των δύο τραπεζών στον τομέα της οργάνωσης. Ειδικότερα συμφωνήθηκε ότι θα πραγματοποιείται ανταλλαγή πληροφοριών και κοινή ανάπτυξη στον τομέα των εργαλείων της πληροφορικής, της μηχανοργάνωσης γραφείου και των οικονομικών πληροφοριών. Συμφωνήθηκε επίσης η εφαρμογή των ενδεικνυόμενων συμφωνιών και των κατάλληλων τεχνικών μέσων για τη μείωση του κόστους και του χρόνου διαβίβασης των διασυνοριακών πληρωμών. Οι εταίροι θα ανταλλάσσουν επίσης προσωπικό και θα διαβουλεύονται πριν από κάθε δημόσια ανακοίνωση, συμπεριλαμβανομένης κάθε ανακοίνωσης σχετικά με τη συνεργασία τους.

Θα πραγματοποιείται επίσης ανταλλαγή πληροφοριών σχετικά με οικονομικά και γενικά θέματα και καταστάσεις, καθώς και με νέες επιχειρηματικές ευκαιρίες, νέα προϊόντα και ειδικές τεχνικές χρηματοδότησης.

β) Ειδικοί τομείς συνεργασίας

Στον τομέα των διεθνών χρηματοδοτήσεων, οι εταίροι, οι επιχειρήσεις τους στις τρίτες χώρες και η εταιρεία χόλντινγκ, στην οποία θα συνενώσουν οι εταίροι, σε εύθετο χρόνο, τις δραστηριότητές τους στις τρίτες χώρες [βλέπε κατωτέρω, στοιχείο γ)] θα εμφανίζονται στην αγορά ως ένας και μόνος αντισυμβαλλόμενος. Οι εταίροι θα καλούνται να συμμετάσχουν σε κάθε μορφή χρηματοδότησης (άμεσα δάνεια, χρηματοδοτική μίσθωση, χρηματοπιστωτικά μέσα ή άλλες χρηματοδοτικές εργασίες) στην οποία συμμετέχουν τράπεζες εκτός των εγχωρίων. Ο εταίρος που θα προσκληθεί κατ' αυτόν τον τρόπο δεν θα μπορεί να αρνηθεί να συμμετάσχει στην προτεινόμενη χρηματοδότηση παρά για λογικές αιτίες που θα πρέπει να εξηγήσει στον άλλο εταίρο. Εάν άλλοι οικονομικοί οργανισμοί καλούν έναν από τους εταίρους σε συνεργασία, θα καταβάλει κάθε προσπάθεια για να κληθεί και ο άλλος.

Στους τομείς των εμπορικών τραπεζών, των κεφαλαιαγορών και της διάθεσης τίτλων σε τρίτες χώρες, οι εταίροι θα συνεργάζονται στην αναζήτηση σχέσεων συνεργασίας και στην εξοικονόμηση πόρων όσον αφορά την ανάπτυξη νέων προϊόντων και προκειμένου να πραγματοποιήσουν μια αποτελεσματική επένδυση.

Στον τομέα των τίτλων και της διάθεσής τους, των παράγωγων προϊόντων, της διαχείρισης στοιχείων του ενεργητικού και της επενδυτικής τραπεζικής, οι δύο τράπεζες θα συνεργάζονται χωρίς γεωγραφικό περιορισμό. Η μορφή συνεργασίας εξαρτάται από το είδος του συγκεκριμένου προϊόντος: μπορεί να αφορά την ανάπτυξη νέων προϊόντων ή στρατηγικών, το συντονισμένο μάρκεντιγκ ή την ανταλλαγή πληροφοριών.

γ) Συνεργασία σχετικά με τις δραστηριότητες εκτός της Γερμανίας και της Γαλλίας («τρίτες χώρες»)

Το σκέλος αυτό της συνεργασίας αποσκοπεί στην ενίσχυση των δυνατοτήτων συνεργασίας των δύο τραπεζών προκειμένου να προσφέρουν διεθνείς χρηματοπιστωτικές υπηρεσίες στην πελατεία τους μέσω της βελτίωσης και της ενοποίησης των επιχειρήσεών τους στις τρίτες χώρες.

Για το σκοπό αυτόν οι εταίροι υποχρεούνται κατά την αναζήτηση σχέσεων συνεργασίας να ενοποιούν, σε εύθετο χρόνο, τις υφιστάμενες τραπεζικές τους δραστηριότητες στις τρίτες χώρες, εκτός από τις Ηνωμένες Πολιτείες της Αμερικής. Αυτή η ενοποίηση των δραστηριοτήτων στις τρίτες χώρες μπορεί να γίνει κυρίως μέσω της συγχώνευσης των δραστηριοτήτων τους σε μία ή περισσότερες κοινές θυγατρικές, μέσω της απόκτησης συμμετοχής κατά 50 % στη θυγατρική του άλλου εταίρου ή μέσω της ίδρυσης, την κατάλληλη στιγμή, μιας εταιρείας χόλντινγκ υπό κοινό έλεγχο, που θα αποτελεί, σε πρώτη φάση, χρηματοπιστωτικό χόλντιγκ και θα μπορεί στο μέλλον να γίνει κανονική τράπεζα.

Σε περίπτωση νέων δραστηριοτήτων κάθε εταίρος θα ενημερώνει τον άλλο και θα συζητά μαζί του βάσει μελέτης σκοπιμότητας ώστε να καταλήξουν σε κοινά συμεπράσματα. Ο εταίρος θα κληθεί να συμμετάσχει σε μια τέτοια δραστηριότητα. Ο εταίρος δεν μπορεί να απορρίψει την προσφορά μιας τέτοιας συμμετοχής, εκτός εάν η απόρριψη βασίζεται σε πολύ ουσιαστικούς λόγους.

Εάν ένας εταίρος επιθυμεί να διαθέσει τη μερίδα του σε μία από τις κοινές δραστηριότητες, χρειάζεται τη ρητή συναίνεση του άλλου. Σε περίπτωση πώλησης πρέπει να προτείνει τη μερίδα του στον άλλο εταίρο. Εάν ένας εταίρος επιθυμεί να πωλήσει μια επιχείρηση που κατέχει στο σύνολό της, πρέπει να πληροφορήσει τον άλλο και να του δώσει τη δυνατότητα να εκφράσει τη γνώμη του.

Όσον αφορά τη συνεργασία μεταξύ των εταίρων, της εταιρείας χόλντινγκ και των επιχειρήσεων που έχουν την έδρα τους στις τρίτες χώρες, η συμφωνία προβλέπει για τις διεθνείς πράξεις ότι, σε περίπτωση που ένας από τους εταίρους δεν έχει τα απαραίτητα μέσα για να παράσχει μια υπηρεσία, απευθύνεται στον άλλο εταίρο ή παραπέμπει τον πελάτη σ'αυτόν. Οι εταίροι υποχρεούνται επίσης να χορηγούν πιστώσεις στους πελάτες του εταίρου στις χώρες όπου ο τελευταίος δεν ασκεί δραστηριότητες, με την επιφύλαξη όρων και ενδεχομένως εγγυήσεων που θα καθορισθούν με κοινή συμφωνία μεταξύ όλων των ενδιαφερομένων μερών. Όσον αφορά τις διατραπεζικές δραστηριότητες [πράξεις σε συνάλλαγμα, τίτλους, χρηματοοικονομικά δικαιώματα (options), προθεσμιακά συμβόλαια (futures), συμβάσεις ανταλλαγής νομισμάτων και επιτοκίων (swaps) κ.λπ.] οι εταίροι υποχρεούνται επίσης να δίνουν προτεραιότητα στις πράξεις μεταξύ των φορέων που συμμετέχουν στη συνεργασία υπό τον όρο ότι οι πράξεις αυτές προσφέρονται με ανταγωνιστικούς όρους.

Τα γραφεία εκπροσώπησης των δύο εταίρων σε τρίτες χώρες θα ενοποιήσουν τις εγκαταστάσεις τους διατηρώντας ταυτόχρονα την ανεξαρτησία τους και την ιδιαίτερη ταυτότητά τους, εκτός από τις περιπτώσεις που θα κριθεί προτιμότερο να υπάρχει ένα κοινό γραφείο εκπροσώπησης.

Εάν ένας από τους εταίρους (εφεξής ο πληροφορών) επιθυμεί να συνάψει συμφωνία συνεργασίας με ένα τρίτο μέρος, ακόμη και περιορισμένη από γεωγραφική ή τομεακή άποψη, πρέπει να πληροφορήσει τον άλλο (εφεξής τον πληροφορούμενο) για την πρόθεσή του. Εάν ο πληροφορούμενος δεν χορηγήσει τη συγκατάθεσή του, πρέπει να εξηγήσει του λόγους στον πληροφορούντα. Εάν ο πληροφορών, αφού σταθμίσει δεόντως τους λόγους άρνησης του πληροφορούμενου, εξακολουθήσει να έχει την ίδια πρόθεση και εάν επιπλέον η προβλεπόμενη συμφωνία δεν αφορά κανένα ζωτικό συμφέρον του πληροφορούμενου, αλλά, αντίθετα, μπορεί να αποτελεί ζωτικό συμφέρον του πληροφορούντα, ο τελευταίος είναι ελεύθερος να δράσει κατά τη βούλησή του.

δ) Συνεργασία στη γαλλική και τη γερμανική αγορά

Το σκέλος αυτό της συνεργασίας αποσκοπεί να διευρύνει το φάσμα των υπηρεσιών που παρέχονται μέσω των δύο δικτύων και να ενισχύσει κατ'αυτόν τον τρόπο την ανταγωνιστικότητα των δύο τραπεζών.

Με την προοπτική αυτήν κάθε εταίρος δεσμεύεται να θέσει στη διάθεση του άλλου όλες τις υπηρεσίες του στην καλύτερη τιμή και να προσφέρει ο ίδιος το ευρύτερο δυνατό φάσμα υπηρεσιών του άλλου εταίρου στη δική του πελατεία. Οι κοινές δραστηριότητες των δύο εταίρων στις τρίτες χώρες θα δώσουν τη δυνατότητα στις δύο τράπεζες να παρέχουν στην εγχώρια πελατεία τους νέες υπηρεσίες που θα προέρχονται από τις χώρες αυτές.

Ως προς τις αυτόνομες δραστηριότητες των δύο τραπεζών στην εγχώρια αγορά τους, η συμφωνία διευκρινίζει ότι οι εταίροι είναι ελεύθεροι να ενεργούν κατά τη βούλησή τους, εκτός εάν ένας εταίρος θελήσει να συνάψει συμφωνία συνεργασίας με έναν εθνικό ανταγωνιστή 7 πριν υπογράψει μια τέτοια συμφωνία, πρέπει να ενημερώσει τον εταίρο του.

Εάν ένας εταίρος δεν είναι σε θέση να προτείνει μία διεθνή υπηρεσία στην εγχώρια πελατεία του, θα πρέπει να απευθυνθεί στον άλλο εταίρο, σε μία επιχείρηση στις «τρίτες χώρες» ή στην εταιρεία χόλντιγκ, από τη στιγμή που η τελευταία θα γίνει κανονική τράπεζα.

Όσον αφορά τις δραστηριότητες μιας από τις τράπεζες στην εγχώρια αγορά της άλλης, η συμφωνία συνεργασίας δεν περιέχει κανέναν περιορισμό ως προς την πρόσβαση στις αγορές αυτές μέσω των υφιστάμενων θυγατρικών, της ίδρυσης νέων θυγατρικών ή υποκαταστημάτων ή την εξαγορά ενός εθνικού ανταγωνιστή του εταίρου. Αντίθετα, όσον αφορά τη δυνατότητα ανάπτυξης δραστηριοτήτων στην εγχώρια αγορά του εταίρου μέσω συνεργασίας με έναν εθνικό ανταγωνιστή του τελευταίου, η κοινοποιηθείσα συμφωνία συνεργασίας περιορίζει τις δυνατότητες δράσης των δύο τραπεζών: οι δύο τράπεζες δεν μπορούν να υπογράψουν συμφωνία με έναν εθνικό ανταγωνιστή της άλλης, παρά με τη ρητή συναίνεση της τελευταίας. Ειδικότερα, εάν πρόκειται για συμφωνία συνεργασίας, ακόμη και περιορισμένης γεωγραφικά ή τομεακά, που ένας εταίρος (εφεξής ο πληροφορών) προτίθεται να διαπραγματευθεί με ένα τρίτο μέρος προκειμένου να συνάψει με αυτό συμφωνία συνεργασίας, πρέπει να πληροφορήσει τον άλλο εταίρο (εφεξής τον πληροφορούμενο) για την πρόθεσή του. Εάν ο πληροφορούμενος δεν χορηγήσει τη συγκατάθεσή του, πρέπει να εξηγήσει του λόγους στον πληροφορούντα.

Ενώ η συμφωνία που κοινοποιήθηκε αρχικά στην Επιτροπή έδινε στον πληροφορούμενο το απόλυτο δικαίωμα να αρνηθεί να χορηγήσει τη συγκατάθεσή του (παράρτημα Α. 1 παράγραφος 3 τελευταία πρόταση), οι δύο τράπεζες δέχθηκαν, κατόπιν αιτήματος της Επιτροπής, να περιορίσουν αυτό το δικαίωμα καθολικής και ανυπέρβλητης άρνησης στις περιπτώσεις κατά τις οποίες η συμφωνία συνεργασίας με το τρίτο μέρος προβλέπει τη χρησιμοποίηση τεχνογνωσίας ή επιχειρηματικού απορρήτου που έχει λάβει ο πληροφορών από τον πληροφορούμενο ή είναι αποτέλεσμα της συνεργασίας. Ως «τεχνογνωσία» στο πλαίσιο αυτό νοείται η τεχνογνωσία όπως ορίζεται στο άρθρο 10 του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 240/96 της Επιτροπής, της 31ης Ιανουαρίου 1996, σχετικά με την εφαρμογή του άρθρου 85 παράγραφος 3 σε κατηγορίες συμφωνιών μεταφοράς τεχνολογίας (3). Αυτοί οι περιορισμοί του δικαιώματος άρνησης χορήγησης της συγκατάθεσης για τη συνεργασία μίας εκ των τραπεζών με έναν εθνικό ανταγωνιστή της άλλης καθορίστηκαν σε παράρτημα της συμφωνίας συνεργασίας, η οποία κοινοποιήθηκε στην Επιτροπή στις 23 Ιανουαρίου 1995.

Πρέπει να διευκρινιστεί ότι η συγκατάθεση του εταίρου δεν απαιτείται εάν η συμφωνία αφορά τρέχουσα υπόθεση καθημερινής συναλλαγής, αν και στον τομέα αυτόν οι δύο εταίροι συμφωνούν να υπάρχει αμοιβαία προτιμησιακή μεταχείριση.

(5) Τα όργανα που συγκροτούνται βάσει της συμφωνίας

Η διευθυντική επιτροπή της BNP και ο Vorstand της DB θα συναντώνται δύο φορές ετησίως για να λάβουν τις απαραίτητες αποφάσεις σε θέματα κοινής στρατηγικής και για να αποφανθούν σχετικά με τις προτάσεις της κοινοποιηθείσας συμφωνίας συνεργασίας που θα τους έχουν υποβληθεί ομόφωνα από την επιτροπή.

Η επιτροπή αυτή, που θα συνέρχεται τρεις φορές ετησίως υπό την προεδρία μίας από τις δύο τράπεζες, η οποία θα ανατίθεται εκ περιτροπής σε κάθε σύνοδο σε μία από αυτές, θα έχει το καθήκον να καθορίζει τις προτεραιότητες και τα μέτρα που πρέπει να ληφθούν από τους δύο εταίρους. Πρέπει κυρίως να εξετάζει τις συστάσεις της γραμματείας και να διατυπώνει προτάσεις για τις απαιτούμενες τροποποιήσεις που θα επιφέρουν στη συμφωνία οι σύνοδοι της διευθυντικής επιτροπής της BNP και του Vorstand της DB, που συνέρχονται δύο φορές ετησίως.

Η γραμματεία της συνεργασίας θα αποτελείται από εκπροσώπους των δύο εταίρων. Πρέπει να βοηθά τους εταίρους στην πρακτική εφαρμογή της συνεργασίας, αλλά πρέπει επίσης να διατυπώνει συστάσεις όσον αφορά τις απαραίτητες βελτιώσεις της συμφωνίας, τις οποίες υποβάλλει στην Επιτροπή.

(6) Απόκτηση διασταυρούμενης συμμετοχής

Οι εταίροι προτίθενται να ενισχύσουν τη συνεργασία τους σε εύθετο χρόνο δημιουργώντας διασταυρούμενες συμμετοχές ύψους 10 %.

2. ΥΦΙΣΤΑΜΕΝΕΣ ΣΧΕΣΕΙΣ ΜΕΤΑΞΥ ΤΗΣ BNP ΚΑΙ ΤΗΣ DB

(7) Η BNP και η DB έχουν συμφωνήσει στο παρελθόν να διορίζεται ένα διευθυντικό στέλεχος της BNP στο Εποπτικό Συμβούλιο της DB και ένα διευθυντικό στέλεχος DB στο Διοικητικό Συμβούλιο της BNP.

Επιπλέον, ίδρυσαν μια κοινή επιχείρηση για να διεισδύσουν στην αγορά της πρώην Τσεχοσλοβακίας. Εξάλλου, η BNP και η DB κατέχουν η καθεμία το 37 % στην BNP-KH-Dresdner Bank RT με έδρα την Ουγγαρία, ενώ η Orszαgos Kereskedelmi ιs Hitelbank Rt κατέχει το 26 %. Οι δύο αυτές πράξεις έχουν εγκριθεί από την Επιτροπή (4).

Η BNP και η DB κατέχουν επίσης τις εξής κοινές συμμετοχές:

- United Overseas Bank, Γενεύη, Λουγκάνο, Λουξεμβούργο, Μονακό, Μπαχάμες, Μοντεβιδέο: η BNP και η DB κατέχουν η καθεμία το 50 %,

- BNP-AK-Dresdner Bank AS Κωνσταντινούπολη, Σμύρνη: BNP 30 %, DB 30 % και Groupe AK-Bank 40 %,

- Sociιtι Financiθre pour les pays d'Outre-mer, η οποία αναπτύσσει δραστηριότητες στην Αφρική: BNP 48,4 %, DB 25,8 %, BBL 25,8 %,

- BNP-Dresdner Bank (Polska) SA, Βαρσοβία: BNP 50 %, DB 50 %,

- BNP-Dresdner Bank (Rossija), Πετρούπολη (+ υποκατάστημα στη Μόσχα): BNP 33 %, Dresdner Bank 33 %, Europabank (θυγατρική κατά 100 % της DB) 17 %, SFA (Sociιtι Financiθre Auxiliθre, Παρίσι, θυγατρική κατά 100 % της BNP) 17 %,

- BNP-Dresdner Bank (Bulgaria) AD, Σόφια: BNP και DB από 40 %, EBR 20 %.

3. ΟΙ ΣΥΜΜΕΤΕΧΟΥΣΕΣ ΕΤΑΙΡΕΙΕΣ ΣΤΗΝ ΚΟΙΝΟΠΟΙΗΘΕΙΣΑ ΣΥΜΦΩΝΙΑ ΚΑΙ Η ΘΕΣΗ ΤΟΥΣ ΣΤΙΣ ΧΡΗΜΑΤΑΓΟΡΕΣ

(8) Η Banque Nationale de Paris

Η BNP είναι μια διεθνής τράπεζα που ασκεί τις χρηματοπιστωτικές της δραστηριότητες άμεσα ή μέσω θυγατρικών κυρίως στη Γαλλία, αλλά και στα άλλα ευρωπαϊκά κράτη, στις γαλλόφωνες χώρες και στον υπόλοιπο κόσμο. Στη Γερμανία διαθέτει ένα υποκατάστημα στη Φρανκφούρτη στο οποίο υπάγονται δύο καταστήματα. Εξάλλου κατέχει μια θυγατρική η οποία ειδικεύεται στην συγχωνεύσεις και τις εξαγορές.

Το σύνολο του ενοποιημένου ισολογισμού της ανήλθε το 1994 (1993) στα 222 (224) δισεκατομμύρια Ecu. Οι 13 169 (13 851) από τους 54 469 (56 141) εργαζομένους της εργάζονται στο εξωτερικό. Η BNP διαθέτει συνολικά 2 511 (2 575) καταστήματα, από τα οποία τα 497 (567) βρίσκονται εκτός Γαλλίας.

Ο όμιλος BNP κατέχει το 100 % του κεφαλαίου της εταιρείας ασφαλίσεων ζωής Natio -Vie. Έχει ιδρύσει κοινή επιχείρηση με την UAP, την Natio-Assurance, για τη διάθεση στην αγορά συμβολαίων ασφάλισης ζημιών της UAP.

Το κεφάλαιο κατανέμεται ως εξής:

>ΘΕΣΗ ΠΗΝΑΚΑ>

Βάσει του συνόλου του ενοποιημένου ισολογισμού του 1993, η BNP κατέχει την τέταρτη θέση στη Γαλλία, την έβδομη στην Ευρώπη και τη δέκατη ένατη θέση σε παγκόσμιο επίπεδο.

(9) β) Η Dresdner Bank

Η DB είναι διεθνής τράπεζα που ασκεί τις χρηματοπιστωτικές της δραστηριότητες άμεσα ή μέσω θυγατρικών κυρίως στη Γερμανία, αλλά και σε άλλες χώρες της Ευρώπης και του υπόλοιπου κόσμου. Μεταξύ αυτών συγκαταλέγονται και δύο θυγατρικές στη Γαλλία. Η μία είναι η Veuve Morin-Pons SA, που διαθέτει υποκαταστήματα στο Παρίσι, τη Λιόν και το Στρασβούργο, Η δεύτερη είναι η Banque Ιnternationale de Placement στο Παρίσι.

Το σύνολο του ενοποιημένου ισολογισμού της ανήλθε το 1994 (1993) σε 210 (197) δισεκατομμύρια Ecu. Από τους 44 884 εργαζομένους της (1994), 3 000 περίπου εργάζονται στο εξωτερικό. Από το σύνολο των 1 583 θυγατρικών της, οι 58 βρίσκονται εκτός Γερμανίας.

Σε ορισμένα ομόσπονδα κράτη της Γερμανίας η DB είναι - όσον αφορά τη διάθεση ασφαλιστικών συμβολαίων - αντιπρόσωπος της Sociιtι Allianz, ενώ σε άλλα ομόσπονδα κράτη είναι αντιπρόσωπος της εταιρείας Hamburg-Mannheimer.

Το κεφάλαιό της κατανέμεται ως εξής:

>ΘΕΣΗ ΠΗΝΑΚΑ>

Βάσει του ισολογισμού του 1993, η DB κατέχει τη 2η θέση στη Γερμανία, τη δωδέκατη στην Ευρώπη και την εικοστή θέση στον κόσμο.

4. Η ΘΕΣΗ ΤΩΝ ΔΥΟ ΤΡΑΠΕΖΩΝ ΣΕ ΚΑΘΕΝΑ ΑΠΟ ΤΑ ΚΡΑΤΗ ΤΟΥ ΕΟΧ ΤΟ 1994

(10) Η κοινοποιηθείσα συνεργασία επηρεάζει όλες τις δραστηριότητες των δύο τραπεζών. Θα επηρεάσει ουσιαστικά όλες τις αγορές τραπεζικών και χρηματοπιστωτικών υπηρεσιών στις οποίες δραστηριοποιούνται οι δύο τράπεζες, εκτός από τον τομέα των ασφαλιστικών υπηρεσιών.

Ο κατωτέρω πίνακας αφορά τη θέση των δύο τραπεζών στα διάφορα κράτη μέλη του ΕΟΧ, για όλες τις δραστηριότητες. Τα ποσοστά δείχνουν τη θέση της BNP και της DB στις χώρες αυτές εάν συγκριθούν για κάθε χώρα τα αποτελέσματα που πραγματοποίησε κάθε μια από τις δύο τράπεζες με τα συνολικά αποτελέσματα όλων των τραπεζών.

>ΘΕΣΗ ΠΗΝΑΚΑ>

Στις υπόλοιπες χώρες του ΕΟΧ, η θέση κάθε μιας από τις δύο τράπεζες είναι, με εξαίρεση την BNP στην Ιρλανδία, αμελητέα, δηλαδή για δύο περιπτώσεις (στην Ιρλανδία για την DB και στην Ελλάδα για την BNP) είναι μικρότερη του 1,4 % και για τις υπόλοιπες δεν υπερβαίνει το 1 %.

Στους πέντε βασικούς τομείς τραπεζικής δραστηριότητας (δάνεια σε τράπεζες, δάνεια σε πελάτες, τίτλοι, καταθέσεις τραπεζών και καταθέσεις πελατών οι αντίστοιχες θέσεις της BNP και της DB δεν αποκλίνουν περισσότερο από 2 % σε σύγκριση με την ανωτέρω θέση τους.

Τα μερίδια αγοράς για το 1994 μπορούν να συνοψισθούν ως εξής:

Γερμανική αγορά

Από τα αναλυτικά στοιχεία που προσκομίστηκαν για 46 διαφορετικές τραπεζικές και χρηματοπιστωτικές υπηρεσίες προκύπτει ότι τα μερίδια που κατέχει η DB στις αγορές υπηρεσιών προς τους ιδιώτες και τις μικρές επιχειρήσεις υπερβαίνουν το ανώτερο αριθμητικό στοιχείο, κατά 2 % περίπου σε περιορισμένο αριθμό περιπτώσεων σε μία μόνον περίπτωση κατά ± 5 %, ενώ στις περισσότερες περιπτώσεις το αριθμητικό στοιχείο αυτό είναι μικρότερο από το προαναφερθέν ποσοστό. Αντίθετα, τα μερίδια αγοράς στις αγορές των εμπορικών πελατών υπερβαίνουν ως επί το πλείστον καθαρά το αριθμητικό στοιχείο που αναγράφεται ανωτέρω κατά ± 5 %. Το μερίδιο αγοράς της DB ανέρχεται σε ± 20 % για δύο τραπεζικές υπηρεσίες που παρέχονται στους εμπορικούς πελάτες. Η θέση της BNP για τις διάφορες τραπεζικές υπηρεσίες που προσφέρει στη γερμανική αγορά είναι αμελητέα.

Γαλλική αγορά

Από τα αναλυτικά στοιχεία για 26 διαφορετικές τραπεζικές και χρηματοπιστωτικές υπηρεσίες προκύπτει ότι η θέση που κατέχει η BNP στις αγορές υπηρεσιών που παρέχονται στους ιδιώτες και στις μικρές επιχειρήσεις αντιστοιχεί, με μικρές αποκλίσεις, στον αριθμό που αναγράφεται ανωτέρω. Μόνο σε μία αγορά η θέση της είναι περίπου 10 %. Τα μερίδια αγοράς για τις υπηρεσίες που παρέχονται στους εμπορικούς πελάτες είναι ελαφρώς υψηλότερα από αυτά που αναγράφονται ανωτέρω, εκτός από μία εξαιρετική περίπτωση, στην οποία το μερίδιο κυμαίνεται γύρω στο 20 %. Η θέση της DB στη Γαλλία όσον αφορά τις διάφορες τραπεζικές υπηρεσίες που παρέχει στη γαλλική αγορά είναι αμελητέα.

Αγορά του Λουξεμβούργου

Οι αριθμοί που προσκομίστηκαν για πέντε είδη υπηρεσιών κυμαίνονται, όσον αφορά την DB, σε δύο περιπτώσεις κάτω του 5 % της αγοράς, και σε δύο το μερίδιο της αγοράς είναι αμελητέο. Τα στοιχεία σχετικά με την BNP για τα ίδια πέντε είδη υπηρεσιών κυμαίνονται σε μία περίπτωση κάτω του 3 %, σε δύο περιπτώσεις κάτω από 1,5 % και σε μία περίπτωση κάτω του 8 %, ενώ η θέση της DB στον τομέα αυτό είναι περίπου 11 %.

(11) Μετά τη δημοσίευση ανακοίνωσης δυνάμει του άρθρου 19 παράγραφος 3 (5), του κανονισμού αριθ. 17 της Επιτροπής, η Επιτροπή δεν έλαβε παρατηρήσεις τρίτων μερών.

Β. ΝΟΜΙΚΗ ΕΚΤΙΜΗΣΗ

1. ΑΡΘΡΟ 85 ΠΑΡΑΓΡΑΦΟΣ 1 ΤΗΣ ΣΥΝΘΗΚΗΣ ΕΚ ΚΑΙ ΑΡΘΡΟ 53 ΠΑΡΑΓΡΑΦΟΣ 1 ΤΗΣ ΣΥΜΦΩΝΙΑΣ ΕΟΧ

(12) α) Συμφωνία μεταξύ επιχειρήσεων

Η κοινοποιηθείσα συμφωνία συνεργασίας αποτελεί συμφωνία μεταξύ επιχειρήσεων.

β) Περιορισμός του ανταγωνισμού

(13) αα) Ορισμός των σχετικών αγορών στον τομέα των χρηματοπιστωτικών υπηρεσιών

Κατά παράδοση, οι τραπεζικές δραστηριότητες και οι άλλες χρηματοπιστωτικές υπηρεσίες μπορούν να χωριστούν σε τρεις μεγάλες κατηγορίες: τις τραπεζικές υπηρεσίες στο ευρύ συναλλακτικό κοινό («retail banking»), τις τραπεζικές υπηρεσίες ευρέος φάσματος σε μεγάλους επιχειρηματικούς φορείς και δημόσιους οργανισμούς («wholesale banking») και τις δραστηριότητες που συνδέονται με τις χρηματοπιστωτικές αγορές (6). Καθεμία από τις τρεις αυτές κατηγορίες περιλαμβάνει μεγάλο αριθμό διαφορετικών δραστηριοτήτων και υπηρεσιών καθεμία από τις οποίες συνιστά διαφορετική αγορά του σχετικού προϊόντος ή της υπηρεσίας (7), στο βαθμό όπου κάποια υπηρεσία ή προϊόν δεν μπορεί να υποκατασταθεί επαρκώς από κάποια άλλη υπηρεσία ή προϊόν.

Οι τραπεζικές υπηρεσίες στο ευρύ κοινό («retail banking») περιλαμβάνουν μεγάλο αριθμό δραστηριοτήτων: τους τρεχούμενους λογαριασμούς, τους λογαριασμούς ταμιευτηρίου, την αποταμίευση εκτός ισολογισμού (εταιρείες επενδύσεων μεταβλητού κεφαλαίου-SICAV, τα αμοιβαία κεφάλαια, τα συνταξιοδοτικά ταμεία κ.λπ.), τους λογαριασμούς προθεσμίας, τις πιστώσεις προς τους πελάτες, τα ενυπόθηκα δάνεια ή άλλου είδους δάνεια, τα δάνεια καταναλωτικής πίστης προς τους πελάτες, κάθε άλλη μορφή χορήγησης πιστώσεων προς τους πελάτες, τις επιταγές, τις διεθνείς ευρω-επιταγές (8), τις χρεωστικές κάρτες, τις πιστωτικές κάρτες (9), τις ταξιδιωτικές επιταγές κ.λπ. Στις δραστηριότητες αυτές προστίθενται οι άλλες τραπεζικές εργασίες, όπως είναι οι συναφείς υπηρεσίες (θυρίδες θησαυροφυλακίου . . .), η πώληση μετοχών και η διαχείριση καταθέσεων τίτλων.

Οι τραπεζικές υπηρεσίες ευρέος φάσματος προς επιχειρηματικούς φορείς και δημόσιους οργανισμούς («wholesale banking») περιλαμβάνουν τις εξής δραστηριότητες: καταθέσεις βιομηχανιών πελατών, επενδυτικά δάνεια στις επιχειρήσεις συμπεριλαμβανομένων των διεθνών χρηματοδοτήσεων, των δανείων προς τους οργανισμούς τοπικής αυτοδιοίκησης, των βραχυπρόθεσμων χρεογράφων, της πρακτορείας επιχειρηματικών απαιτήσεων (factoring) και της χρηματοδοτικής μίσθωσης (leasing) (10).

Οι δραστηριότητες που συνδέονται με τις χρηματοπιστωτικές αγορές περιλαμβάνουν μεταξύ άλλων τις ακόλουθες χρηματοπιστωτικές υπηρεσίες: συμβουλές για συγχωνεύσεις και εξαγορές, άντληση κεφαλαίων και ανάληψη της διάθεσης χρεογράφων, παρέμβαση και μεσολάβηση στις χρηματοπιστωτικές αγορές, διαχείριση ενεργητικού (11).

Όσον αφορά τις σχετικές γεωγραφικές αγορές, επιβάλλεται η ακόλουθη διάκριση: οι ιδιώτες και οι μικρές επιχειρήσεις δεν έχουν πρόσβαση παρά μόνο στα πιστωτικά ιδρύματα τα οποία είναι εγκατεστημένα στο κράτος μέλος στο οποίο διαμένουν, για λόγους που έχουν σχέση με το ύψος των σχετικών ποσών, το νόμισμα, την έλλειψη διαφάνειας των αλλοδαπών τραπεζικών αγορών και τις γλωσσικές δυσκολίες. Οι σχετικές γεωγραφικές αγορές, οι οποίες αφορούν τις δραστηριότητες του τομέα των «τραπεζικών υπηρεσιών στο ευρύ κοινό», είναι εθνικές (12).

Οι τραπεζικές υπηρεσίες στις επιχειρήσεις και στα νομικά πρόσωπα δημοσίου δικαίου («wholesale banking») είναι ουσιαστικά εθνικές, δεδομένου ότι η παροχή των υπηρεσιών αυτών απαιτεί στενή σχέση μεταξύ της τράπεζας και του πελάτη της για να είναι δυνατή η κατάλληλη εξυπηρέτηση (13). Αυτό ωστόσο δεν ισχύει για τις δραστηριότητες στις οποίες συμμετέχουν τράπεζες από περισσότερες χώρες, όπως είναι οι διεθνείς χρηματοδοτήσεις. Στην περίπτωση αυτή, η γεωγραφική αγορά είναι διεθνής.

Όσον αφορά τις δραστηριότητες στις χρηματοπιστωτικές αγορές, η Επιτροπή διαπίστωσε ότι οι δραστηριότητες έκδοσης μετοχών ή χρεωστικών τίτλων («equity and debt issues») αποτελούν παγκόσμιες δραστηριότητες, όπου οι σχετικοί φορείς ανταγωνίζονται σε διεθνές επίπεδο (14). Όσον αφορά τις αγορές για τις συναλλαγές χρηματαγοράς, τις αγορές για αγοραπωλησίες συναλλάγματος και τις αγορές για συναλλαγές σε παράγωγα προϊόντα («money market trading, foreing exchange trading and derivative trading»), η Επιτροπή διαπίστωσε ότι η διάσταση των αγορών αυτών είναι διεθνής (15). Αντίθετα, όσον αφορά την παροχή συμβουλών για συγχωνεύσεις και εξαγορές («marger and acquisition advice»), η γεωγραφική αγορά έχει, μέχρι σήμερα, εθνική διάσταση (16). Για τις άλλες υπηρεσίες του τμήματος αυτού των τραπεζικών εργασιών, η γεωγραφική διάσταση είναι επίσης διεθνής, έστω και αν οι υπηρεσίες παρέχονται συχνά από εθνικά υποκαταστήματα σε τοπικούς πελάτες.

(14) Στο επόμενο κεφάλαιο [(σημείο ββ.)] θα εξεταστούν οι περιοριστικές επιπτώσεις της συμφωνίας συνεργασίας στις εθνικές τραπεζικές αγορές. Το τμήμα γγ.) θα αφιερωθεί στα αποτελέσματα της συμφωνίας στις διεθνείς τραπεζικές και χρηματοπιστωτικές αγορές.

(15) ββ) Περιοριστικές επιπτώσεις της κοινοποιηθείσας συμφωνίας στις τραπεζικές αγορές καθόσον έχουν εθνική διάσταση

i) Γερμανία και Γαλλία

Επί του παρόντος, η παρουσία καθεμίας από τις δύο τράπεζες στην εθνική αγορά τραπεζικών υπηρεσιών της άλλης (της BNB στη γερμανική αγορά, DB στη γαλλική αγορά), δεν είναι, όπως δείχνουν τα στοιχεία του ισολογισμού καθώς και τα μερίδια αγοράς στις χώρες αυτές, σημαντική. Η συνεργασία στον τομέα της οργάνωσης (συμπεριλαμβανομένης της ανάπτυξης νέων εργαλείων πληροφορικής και ανταλλαγής πληροφοριών), των κεφαλαιαγορών και της διαχείρισης των στοιχείων του ενεργητικού δεν πρόκειται συνεπώς να οδηγήσει σε πραγματικό περιορισμό του υφιστάμενου ανταγωνισμού. Η ίδια διαπίστωση ισχύει και για τη συμφωνία βάσει της οποίας τίθενται στη διάθεση του άλλου εταίρου τραπεζικά προϊόντα για να διαθέσει στην εθνική του αγορά.

Αντίθετα, η συμφωνία θα προκαλέσει σημαντικό περιορισμό του δυνητικού ανταγωνισμού μεταξύ των δύο αυτών τραπεζών, για τους εξής λόγους:

Αρχικά, πρέπει να σημειωθεί ότι πριν από μερικά χρόνια το Συμβούλιο κατάργησε ένα σημαντικό εμπόδιο εισόδου στις αλλοδαπές αγορές, υποχρεώνοντας τα κράτη μέλη να καθιερώσουν μια ενιαία άδεια για την άσκηση της τραπεζικής δραστηριότητας, το αργότερο την 1η Ιανουαρίου 1993 (17). Με τον τρόπο αυτό διευκολύνθηκε αισθητά η πρόσβαση των τραπεζών στις αγορές αυτές στην Κοινότητα. Στο προσεχές μέλλον θα αυξηθούν οι δυνατότητες επέκτασης των δραστηριοτήτων πέρα από τα εθνικά σύνορα με την είσοδο στο τρίτο στάδιο της νομισματικής ένωσης, βάσει του άρθρου 109 Ι παράγραφος 4 της συνθήκης, καθώς και με την εισαγωγή του ενιαίου νομίσματος. Εξάλλου, οι νέες δυνατότητες διανομής τραπεζικών υπηρεσιών [μέσω θυρίδων αυτόματων συναλλαγών, μέσω τηλεφώνου και ηλεκτρονικού υπολογιστή (home banking)] πρόκειται επίσης να διευκολύνουν τη διανομή των τραπεζικών υπηρεσιών εκτός της εγχώριας αγοράς, χωρίς να είναι αναγκαία η δημιουργία ενός δαπανηρού κλασικού δικτύου διανομής.

Με τις μεταβολές αυτές του κανονισμού και τεχνικού πλαισίου, οι μεγάλες τράπεζες παροχής πλήρους φάσματος υπηρεσιών θα είναι σε θέση να αναπτύσσουν ανεξάρτητα τις δραστηριότητές τους σε αγορές εκτός από τις εγχώριες. Στη συγκεκριμένη περίπτωση, τα μέρη της συμφωνίας ανήκουν στην κατηγορία των μεγάλων αυτών τραπεζών όσον αφορά τις χώρες στις οποίες βρίσκονται στα κεντρικά τους γραφεία (σύμφωνα με τον ενοποιημένο ισολογισμό του 1993: η BNB στη Γαλλία βρίσκεται στην τέταρτη θέση, η DB στη Γερμανία στη δεύτερη θέση) και σε ευρωπαϊκό επίπεδο (βάσει του ενοποιημένου ισολογισμού του 1993, η BNB βρίσκεται στην έβδομη θέση και η DB στη δωδέκατη). Για το λόγο αυτό, τα ποσοστά που αφορούν τις διάφορες τραπεζικές δραστηριότητες που αναφέρθηκαν ανωτέρω στο σημείο 10 και είναι ενδεικτικά της θέσης των δύο τραπεζών στις χώρες τους δεν αντικατοπτρίζουν, από μόνα τους, την ισχύ τους στην αγορά. Πρέπει να αναφερθεί επίσης ότι οι εν λόγω χώρες αποτελούν μεγάλες γειτονικές γεωγραφικές αγορές στις οποίες οι δύο τράπεζες είναι ήδη παρούσες. Επειδή υφίστανται πάντοτε σημαντικές διαφορές στο επίπεδο των τραπεζικών και χρηματοπιστωτικών υπηρεσιών μεταξύ των μεγάλων τραπεζών και των διαφόρων κρατών μελών, είναι ιδιαίτερα πιθανό ότι οι μεγάλες κυρίως τράπεζες θα προσπαθήσουν να διανείμουν ορισμένα από τα προϊόντα αυτά και εκτός των χωρών τους με ανεξάρτητο τρόπο, μετά την καθιέρωση της νομισματικής ένωσης.

Η συνεργασία στον τομέα της οργάνωσης και ανταλλαγής πληροφοριών δεν θα βελτιώσει μόνο τις εσωτερικές επιδόσεις των δύο τραπεζών από άποψη εσωτερικής διαχείρισης. Θα οδηγήσει επίσης σε μια ανταλλαγή τεχνογνωσίας στον τομέα των ηλεκτρονικών τραπεζικών εργαλείων προσιτών στην πελατεία, με αποτέλεσμα τη βελτίωση, εναρμόνιση και διασύνδεση των ηλεκτρονικών συστημάτων των τραπεζών. Οι δύο τράπεζες θα είναι σε θέση να προτείνουν ένα ευρύτερο φάσμα παρόμοιων και βελτιωμένων ηλεκτρονικών υπηρεσιών στις δύο χώρες. Με την εναρμόνιση αυτή, οι δύο αυτές τράπεζες δεν θα έχουν πλέον συμφέρον, για το μεγαλύτερο μέρος των προσφερόμενων προϊόντων και υπηρεσιών, να αποκτούν ανεξάρτητα πρόσβαση στην τραπεζική αγορά της χώρας του άλλου εταίρου και να παρέχουν τέτοιου είδους ηλετρονικές τραπεζικές υπηρεσίες.

Για το μεγαλύτερο μέρος των υφιστάμενων τραπεζικών προϊόντων καθώς και εκείνων που θα αναπτυχθούν μελλοντικά, οι τράπεζες πρόκειται να θέσουν στη διάθεση του εταίρου τους τα δικά τους προϊόντα για τη διανομή τους στην εγχώρια αγορά του. Με τον τρόπο αυτό, οι δύο τράπεζες εξασφαλίζουν μια ενιαία παρουσία στις τραπεζικές αγορές της χώρας του εταίρου. Για τις υπηρεσίες και τα προϊόντα που θα καταστούν με τον τρόπο αυτό διαθέσιμα δεν θα υπάρχει πλέον οικονομικό συμφέρον ανεξάρτητης ανάπτυξης δραστηριοτήτων στη χώρα του εταίρου και θα ενισχυθεί με τον τρόπο αυτό ο ανταγωνισμός μεταξύ των μεγάλων τραπεζών στη Γερμανία και τη Γαλλία. Για τα προϊόντα αυτά, η συμφωνία θα περιορίσει τον αυτόνομο ανταγωνισμό των δύο τραπεζών στη Γαλλία και τη Γερμανία.

Η συνεργασία για την αμοιβαία διανομή των προϊόντων που αναφέρθηκε στην προηγούμενη παράγραφο υπόκειται εξάλλου σε συμφωνία των δύο τραπεζών όσον αφορά τις διάφορες υπηρεσίες και προϊόντα. Εάν κάποιος από τους εταίρους δεν επιθυμεί να διανείμει ο ίδιος μία υπηρεσία ή ένα προϊόν που του προτείνει ο άλλος εταίρος, ο τελευταίος δεν είναι ελεύθερος να συνεργαστεί με μία άλλη τράπεζα για τη διανομή της υπηρεσίας αυτής ή του προϊόντος αυτού. Σύμφωνα με τη ρήτρα αποκλειστικότητας που περιλαμβάνεται στο παράρτημα Α.1 παράγραφος 3 της συμφωνίας [βλέπε ανωτέρω αιτιολογική σκέψη 4 στοιχείο δ) πέμπτο και έκτο εδάφιο], ο εταίρος που αρνείται τη διάθεση ενός προϊόντος στη χώρα του έχει επίσης τη δυνατότητα να εμποδίσει τον άλλο εταίρο να διανείμει το προϊόν αυτό μέσω κάποιας άλλης τράπεζας της ιδίας χώρας, εφόσον το εν λόγω προϊόν περιλαμβάνει κοινή τεχνογνωσία ή επαγγελματικά απόρρητα. Για τα νέα κυρίως προϊόντα τα οποία είναι δυνατόν να καταστήσουν την εμπορία ενός ήδη υφιστάμενου προϊόντος δυσκολότερη, η ρήτρα αυτή είναι δυνατό να περιορίσει το δυνητικό ανταγωνισμό μεταξύ των δύο τραπεζών. Το γεγονός ότι μια τέτοια εκτός της συμφωνίας συνεργασία μιας από τις τράπεζες δεν μπορεί να απαγορευτεί από την άλλη τράπεζα παρά μόνο εάν η τελευταία έχει έννομο συμφέρον να προβάλει βέτο (επειδή η εν λόγω υπηρεσία ή το προϊόν βασίζονται σε κοινή τεχνογνωσία ή τεχνογνωσία και απόρρητα στοιχεία της τελευταίας αυτής τράπεζας) απλώς περιορίζει τις επιτώσεις της εν λόγω ρήτρας, χωρίς να τις εξαλείφει.

ii) Οι «τρίτες χώρες»

Η συνεργασία θα επηρεάσει επίσης τις τραπεζικές αγορές στις «τρίτες χώρες». Τα μέτρα σε επίπεδο οργάνωσης και ανταλλαγής πληροφοριών, η ομαδοποίηση των φορέων στις χώρες αυτές και η ιδιαίτερα στενή συνεργασία, για παράδειγμα, στο μάρκετινγκ τίτλων, θα ενισχύσει την αδύνατη θέση των δύο αυτών τραπεζών στις εν λόγω χώρες και θα τους επιτρέψει να ανταγωνιστούν καλύτερα τις τράπεζες που είναι εγκατεστημένες στις χώρες αυτές. Ωστόσο, λόγω της ασθενικής παρουσίας των τραπεζών αυτών και της προβλεπόμενης ανάπτυξης των δραστηριοτήτων τους στις χώρες αυτές, μπορεί να αποκλειστεί η πιθανότητα αισθητού περιορισμού του ανταγωνισμού στις αγορές αυτές.

Όσον αφορά την αγορά του Λουξεμβούργου, η συμφωνία δεν περιορίζει σημαντικά τον ανταγωνισμό: η αγορά τραπεζικών και χρηματοπιστωτικών υπηρεσιών του Λουξεμβούργου είναι ιδιαίτερα ανοικτή, είναι δε παρόντες σ' αυτήν όλοι οι μεγάλοι ευρωπαϊκοί και διεθνείς τραπεζικοί όμιλοι. Κάτω από τις συνθήκες αυτές, δεν προβλέπεται να υπάρξει σημαντικός περιορισμός του ανταγωνισμού στη χώρα αυτή.

(16) γγ) Περιορισμοί του ανταγωνισμού στις τράπεζες και χρηματοπιστωτικές αγορές καθόσον έχουν διεθνή διάσταση

Όσον αναφέρθηκε ανωτέρω (στην τελευταία παράγραφο της αιτιολογικής σκέψης 13), ορισμένες τραπεζικές δραστηριότητες προς τις επιχειρήσεις, καθώς και η πλειοψηφία των δραστηριοτήτων στις χρηματοπιστωτικές αγορές, έχουν διεθνή διάσταση. Η συμφωνηθείσα συνεργασία στον τομέα των διεθνών χρηματοδοτήσεων, των κεφαλαιαγορών, των τίτλων και της διαπραγμάτευσής τους, των παράγωγων προϊόντων, της διαχείρισης των στοιχείων του ενεργητικού και της επενδυτικής τραπεζικής [βλέπε αιτιολογική σκέψη 4 στοιχείο β)] παράγει συνεπώς τα αποτελέσματά της σε τομείς στους οποίους η τραπεζική δραστηριότητα έχει διεθνή διάσταση. Λόγω του σχετικού μεγέθους των δύο αυτών τραπεζών σε διεθνή κλίμακα και στις χρηματοπιστωτικές αγορές, η συνεργασία στους τομείς αυτούς δεν θα επιτρέψει στην BNB και στην DB να περιορίσουν σημαντικά τον ανταγωνισμό όσον αφορά τις δραστηριότητες αυτές. Αντίθετα, η συνεργασία αυτή τονώνει τον ανταγωνισμό εφόσον θα ενισχύσει τη θέση των δύο τραπεζών σε διεθνές επίπεδο κατά τρόπο ώστε αυτές να είναι πλέον σε θέση να ανταγωνιστούν τις μεγάλες διεθνείς τράπεζες, ιδιαίτερα εκείνες της Αμερικής και της Ασίας.

(17) γ) Επίδραση στις διασυνοριακές συναλλαγές

Η επίδραση στις συναλλαγές μεταξύ της Γερμανίας και της Γαλλίας απορρέει από το γεγονός ότι οι δύο τράπεζες δεν θα έχουν πλέον οικονομικό συμφέρον, μετά τη θέση σε ισχύ της συμφωνίας, να ανταγωνιστούν για την πλειοψηφία των υπηρεσιών και προϊόντων στις αντίστοιχες εθνικές τους αγορές. Αυτό ισχύει τόσο για τους τομείς στους οποίους γίνεται ανταλλαγή τεχνογνωσίας για την ανάπτυξη νέων υπηρεσιών και προϊόντων όσο και για τους τομείς εκείνους στους οποίους θα τεθούν προϊόντα στη διάθεση του άλλου εταίρου με σκοπό την προώθησή τους μέσω των δικών του καταστημάτων στην οικεία εθνική αγορά.

Στο βαθμό στον οποίο οι δύο τράπεζες δεν συμφωνήσουν για μία τέτοια αμοιβαία διανομή των υπηρεσιών και προϊόντων τους, η ρήτρα που επιτρέπει στη μία από τις τράπεζες να εμποδίζει τον εταίρο της να προβαίνει σε διανομή στην εγχώρια αγορά του σε συνεργασία με μια τρίτη τράπεζα, παρέχει σε καθεμία από τις συμβαλλόμενες τράπεζες το δικαίωμα απαγόρευσης του διασυνοριακού ανταγωνισμού και επηρεάζει συνεπώς τις συναλλαγές τραπεζικών υπηρεσιών μεταξύ των δύο κρατών μελών.

2. ΔΥΝΑΤΟΤΗΤΑ ΑΠΑΛΛΑΓΗΣ ΤΗΣ ΣΥΜΦΩΝΙΑΣ ΒΑΣΕΙ ΤΟΥ ΑΡΘΡΟΥ 85 ΠΑΡΑΓΡΑΦΟΣ 3 ΤΗΣ ΣΥΝΘΗΚΗΣ ΕΚ ΚΑΙ ΤΟΥ ΑΡΘΡΟΥ 53 ΠΑΡΑΓΡΑΦΟΣ 3 ΤΗΣ ΣΥΜΦΩΝΙΑΣ ΕΟΧ ΟΣΟΝ ΑΦΟΡΑ ΤΟΝ ΠΕΡΙΟΡΙΣΜΟ ΤΟΥ ΑΝΤΑΓΩΝΙΣΜΟΥ ΣΤΙΣ ΕΓΧΩΡΙΕΣ ΑΓΟΡΕΣ ΤΡΑΠΕΖΙΚΩΝ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΣΤΗ ΓΕΡΜΑΝΙΑ ΚΑΙ ΤΗ ΓΑΛΛΙΑ

(18) α) Βελτίωση του προϊόντος και της διανομής

Η βελτίωση της παροχής χρηματοπιστωτικών υπηρεσιών προς τους ιδιώτες και τις επιχειρήσεις προκύπτει από το γεγονός ότι οι δύο τράπεζες πρόκειται, στο πλαίσιο της συνεργασίας, να βελτιώσουν την οργάνωσή τους, κυρίως με την εισαγωγή νέων εργαλείων πληροφορικής και με τη διεύρυνση των πηγών λήψης οικονομικών δεδομένων. Με τη μεταφορά της υπάρχουσας τεχνογνωσίας η οποία, σύμφωνα με έκθεση που υποβλήθηκε στην Επιτροπή, θα περιλαμβάνει τουλάχιστον το ήμιση των δραστηριοτήτων τους, οι δύο τράπεζες θα είναι σε θέση να παρέχουν βελτιωμένες ή νέες υπηρεσίες στους πελάτες τους. Για παράδειγμα, με την έναρξη ισχύος της συνεργασίας, θα μπορούν να προσφέρουν στην πελατεία τους νέες υπηρεσίες και προϊόντα ηλεκτρονικής τραπεζικής, νέες δυνατότητες όσον αφορά τη διαχείριση των λογαριασμών και των πιστώσεων σε εθνικό και διασυνοριακό επίπεδο, νέες μορφές πληροφορικής και χρηματοοικονομικών συμβουλών και νέες δυνατότητες διαχείρισης των συναλλαγών στις κεφαλαιαγορές, νέα είδη τίτλων και παράγωγων προϊόντων. Θα είναι επίσης σε θέση να αναπτύσσουν νέες μορφές επενδυτικών δανείων και χρηματοδοτήσεων για εισαγωγές και εξαγωγές.

Με τη συνεργασία θα βελτιωθεί επίσης η διανομή των υπηρεσιών και προϊόντων που θα παρέχει ο άλλος εταίρος. Σχεδόν για το ήμισυ των υπηρεσιών που εξετάστηκαν θα υπάρξει τέτοιου είδους βελτίωση μετά τη δέσμευση καθεμίας από τις δύο τράπεζες να θέτει στη διάθεση του εταίρου της τα δικά της προϊόντα με σκοπό τη διανομή τους μέσω των καταστημάτων του στην εγχώρια αγορά του. Με τον τρόπο αυτό θα καταστεί δυνατή η χρέωση από το κατάστημα ενός των εταίρων τρεχούμενου λογαριασμού στον άλλο εταίρο. Η διασύνδεση των συστημάτων πληροφορικής θα επιτρέψει επίσης τη βελτίωση των διασυνοριακών τραπεζικών υπηρεσιών, συμπεριλαμβανομένων και των διασυνοριακών πληρωμών. Η συνεργασία θα ανταποκριθεί άρα στον στόχο της Επιτροπής να βελτιωθούν οι υπηρεσίες που παρέχονται μέσω των συστημάτων διασυνοριακών πληρωμών (18).

(19) β) Όφελος για τους χρήστες

Οι χρήστες, κυρίως οι ιδιώτες και οι επιχειρήσεις στη Γερμανία και τη Γαλλία θα επωφεληθούν από τις ποιοτικές και ποσοτικές βελτιώσεις των τραπεζικών υπηρεσιών και από την αμοιβαία διανομή τους μέσω υποκαταστημάτων των δύο τραπεζών και με την καθιέρωση και λειτουργία νέων μορφών και μέσων ηλεκτρονικής τραπεζικής.

(20) γ) Αναγκαιότητα των περιορισμών για την επίτευξη των στόχων αυτών

Οι ρήτρες σχετικά με τη συνεργασία μεταξύ των δύο τραπεζών, κυρίως δε αυτές που αφορούν τη μεταξύ τους ανταλλαγή τεχνογνωσίας, αλλά επίσης και η διάθεση των προϊόντον στον εταίρο με σκοπό τη διανομή στην εγχώρια αγορά του, είναι απαραίτητες για την επίτευξη των ανωτέρω αναφερθέντων στόχων.

Το γεγονός ότι κάθε μία από τις τράπεζες έχει δικαίωμα άρνησης εάν ο άλλος εταίρος επιθυμεί να συνεργαστεί με ανταγωνιστή της πρώτης τράπεζας στην εγχώρια αγορά της, στην περίπτωση στην οποία η συνεργασία αυτή περιλαμβάνει κοινή τεχνογνωσία ή τεχνογνωσία και επαγγελματικά απόρρητα της πρώτης τράπεζας, αποτελεί απαραίτητο στοιχείο για την επίτευξη των βελτιώσεων αυτών. Χωρίς το δικαίωμα άρνησης, καμία από τις δύο τράπεζες δεν θα είναι διατεθειμένη να διαθέσει στην άλλη την αναγκαία τεχνογνωσία για τη βελτίωση των υπηρεσιών. Πρέπει επίσης να δοθεί στις δύο τράπεζες η δυνατότητα προστασίας των επαγγελματικών τους απορρήτων, εφόσον η διασύνδεση των συστημάτων πληροφορικής θα παράσχει αναπόφευκτα πρόσβαση και σε ορισμένες πληροφορίες του εταίρου που αποτελούν επαγγελματικά απόρρητα.

(21) δ) Εξάλειψη του ανταγωνισμού

Όσον αφορά τη γαλλική και τη γερμανική αγορά, αποκλείεται η περίπτωση εξάλειψης του ανταγωνισμού. Δεδομένης της σχετικής θέσης των δύο τραπεζών έναντι των άλλων ανταγωνιστών τους που λειτουργούν στις δύο αυτές χώρες και τις θέσεις τους στους διάφορους τομείς τραπεζικών δραστηριοτήτων (βλέπε αιτιολογική σκέψη 10), δεν προβλέπεται ότι η συνεργασία στο επίπεδο της διανομής και της ανάπτυξης νέων υπηρεσιών και προϊόντων θα επιτρέπει την εξάλειψη του ανταγωνισμού στους διάφορους κλάδους τραπεζικής δραστηριότητας.

Επιπλέον, τα νέα τραπεζικά προϊόντα που πρόκειται να προτείνουν μελλοντικά οι δύο τράπεζες δεν προστατεύονται με δικαίωμα διανοητικής ιδιοκτησίας. Είναι άρα ιδιαίτερα πιθανό ότι και άλλα πιστωτικά ιδρύματα, κυρίως οι μεγάλες τράπεζες με πλήρες φάσμα δραστηριοτήτων που λειτουργούν στις αγορές αυτές και ορισμένες από τις οποίες ασκούν σημαντικές δραστηριότητες με αλλοδαπά πιστωτικά ιδρύματα, θα είναι επίσης σε θέση να προτείνουν νέα προϊόντα.

3. ΔΙΑΡΚΕΙΑ ΤΗΣ ΑΠΑΛΛΑΓΗΣ

(22) Βάσει του άρθρου 8 του κανονισμού 17, η απόφαση εφαρμογής του άρθρου 85 παράγραφος 3 της συνθήκης εκδίδεται για ορισμένο χρόνο. Για να καθορίσει την περίοδο απαλλαγής, η Επιτροπή έλαβε υπόψη, από την μιά πλευρά, το γεγονός ότι, οι χρηματοπιστωτικές αγορές θα υποστούν στο μέλλον θεμελιώδεις μεταβολές, κυρίως λόγω της καθιέρωσης της νομισματικής ένωσης. Η αλλαγή αυτή θα οδηγήσει κατά πάσα πιθανότητα, μεσοπρόθεσμα σε αύξηση του ανταγωνισμού στις χρηματοπιστωτικές αγορές στην Ευρώπη. Από την άλλη πλευρά, η κοινοποιηθείσα συνεργασία είναι πολύπλευρη και θα αφορά σχεδόν όλες τις δραστηριότητες της BNB και της DB. Η αποτελεσματική εφαρμογή της θα διαρκέσει πολλά χρόνια. Η χορήγηση απαλλαγής για μια περίοδο δέκα ετών αποδεικνύεται επομένως κατάλληλη πριν να επανεξεταστούν, μετά από ενδεχόμενη αίτηση των δύο εταίρων, οι επιπτώσεις της συνεργασίας στον ανταγωνισμό. Η περίοδος αυτή αρχίζει να ισχύει από την ημερομηνία κατά την οποία οι δύο τράπεζες διαβεβαίωσαν ότι είναι έτοιμες να τροποποιήσουν τη ρήτρα που τους παρείχε το δικαίωμα απόλυτης άρνησης στην περίπτωση κατά την οποία η μία από αυτές επιθυμεί να συνάψει συμφωνία συνεργασίας με εθνικό ανταγωνιστή του άλλου εταίρου, δηλαδή από τις 23 Ιανουαρίου 1995.

ΕΞΕΔΩΣΕ ΤΗΝ ΠΑΡΟΥΣΑ ΑΠΟΦΑΣΗ:

Άρθρο 1

Σύμφωνα με το άρθρο 85 παράγραφος 3 της συνθήκης και το άρθρο 53 παράγραφος 3 της συμφωνίας ΕΟΧ, οι διατάξεις του άρθρου 85 παράγραφος 1 της συνθήκης και του άρθρου 53 παράγραφος 1 της συμφωνίας ΕΟΧ κηρύσσονται ανεφάρμοστες για την περίοδο από 23 Ιανουαρίου 1995 έως 22 Ιανουαρίου 2005 όσον αφορά τη συμφωνία συνεργασίας μεταξύ της Banque Nationale de Paris SA και της Dresdner Bank AG, όπως κοινοποιήθηκε στην Επιτροπή με την τροποποίησή της σχετικά στο παράρτημα Α.1 τρίτο εδάφιο τελευταία φράση.

Άρθρο 2

Η παρούσα απόφαση απευθύνεται:

1. Banque Nationale de Paris SA

16, boulevard des Italiens,

F-75009 Paris.

2. Dresdner Bank AG,

Jόrgen-Ponto-Plaz 1,

D-60301 Frankfurt am Main.

Βρυξέλλες, 24 Ιουνίου 1996.

Για την Επιτροπή

Karel VAN MIERT

Μέλος της Επιτροπής

(1) ΕΕ αριθ. 13 της 21. 2. 1962, σ. 204/62.

(2) ΕΕ αριθ. C 312 της 23. 11. 1995, σ. 13.

(3) ΕΕ αριθ. L 31 της 9. 2. 1996, σ. 2.

(4) Απόφαση της Επιτροπής, της 4ης Φεβρουαρίου 1991, στην υπόθεση IV/Μ.021-BNP/Dresdner Bank (ΟΚΗΒ), ΕΕ αριθ. C 34 της 9. 2. 1991, σ. 20 7 απόφαση της Επιτροπής, της 26ης Αυγούστου 1991, στην υπόθεση IV/Μ.124 -BNP-Dresdner Bank (CS), ΕΕ αριθ. C 226 της 31. 8. 1991, σ. 28.

(5) ΕΕ αριθ. C 312 της 23. 11. 1995, σ. 13.

(6) Απόφαση της Επιτροπής, της 11ης Απριλίου 1995, στην υπόθεση IV/Μ.573 ING - Barings, σημείο 13, ΕΕ αριθ. C 114 της 6. 5. 1995, σ. 6 7 απόφαση της Επιτροπής, της 23ης Νοεμβρίου 1995, στην υπόθεση IV/Μ.643 - CGER-Banque/SNCI, σημείο 11, ΕΕ αριθ. C 293 της 8. 11. 1995, σ. 8.

(7) Βλέπε ανακοίνωση της Επιτροπής, της 3ης Σεπτεμβρίου 1986, όσον αφορά τις συμφωνίες ήσσονος σημασίας που δεν εμπίπτουν στις διατάξεις του άρθρου 85 παράγραφος 1 της συνθήκης για την ίδρυση της Ευρωπαϊκής Οικονομικής Κοινότητας σημείο 11 ΕΕ αριθ. C 231 της 12. 9. 1986, σ. 2.

(8) Απόφαση της Επιτροπής 92/212/ΕΟΚ σημείο 8 επ., ΕΕ αριθ. L 95 της 9. 4. 1992, σ. 50.

(9) Απόφαση της Επιτροπής, της 20ής Δεκεμβρίου 1993, στην υπόθεση IV/M.391 - BAI/Banca Popolare di Lecco, σημείο 7. ΕΕ αριθ. C 4 της 6. 1. 1994, σ. 3.

(10) Απόφαση της Επιτροπής, της 20ής Οκτωβρίου 1995, στην υπόθεση IV/M.643 - CGER-Banque/SNCI, σημείο 11, ΕΕ αριθ. C 293, της 8. 11. 1995, σ. 8.

(11) Απόφαση της Επιτροπής της 30ής Αυγούστου 1993 στην υπόθεση IV/M.319 - BHF-Charterhouse, σημείο 6, ΕΕ αριθ. C 247 της 10. 9. 1993, σ. 4. για τη λεπτομερή περιγραφή των αγορών αυτών βλ. απόφαση της Επιτροπής, της 28ης Ιουνίου 1995, στην υπόθεση IV/M.597 - Swiss Bank Corporation/S.G. Warbung, σημεία 8-19, ΕΕ αριθ. C 180 της 14. 7. 1995, σ. 4.

(12) Απόφαση της Επιτροπής, της 28ης Ιουλίου 1995, στην υπόθεση IV/M.611 - Dresdner Bank/Kleinwort Benson, σημείο 11, ΕΕ αριθ. C 207 της 12. 8. 1995, σ. 11.

(13) Απόφαση της Επιτροπής, της 17ης Ιουλίου 1995, στην υπόθεση IV/M.596 - Mitsubishi Bank/Bank of Tokyo, σημείο 8, ΕΕ αριθ. C 198 της 2. 8. 1995, σ. 5.

(14) Απόφαση της Επιτροπής, της 28ης Ιουνίου 1995, στην υπόθεση IV/M.597 - Swiss Bank Corporation/SG Warburg, σημείο 12, ΕΕ αριθ. C 180 της 14. 7. 1995, σ. 4.

(15) Απόφαση της Επιτροπής, της 28ης Ιουλίου 1995, στην υπόθεση IV/M.611 - Dresdner Bank/Kleinwort Benson, σημείο 12, ΕΕ αριθ. C 207 της 12. 8. 1995, σ. 11 7 απόφαση της Επιτροπής, της 30ής Αυγούστου 1993 στην υπόθεση IV/M.319 - BHF/CCF/Charterhouse, σημείο 8, ΕΕ αριθ. C 247 της 10. 9. 1993, σ. 4.

(16) Απόφαση της Επιτροπής, της 28ης Ιουνίου 1995, στην υπόθεση IV/M.597 - Swiss Bank Corporation/S.G. Warburg, σημείο 9, ΕΕ αριθ. C 180 της 14. 7. 1995, σ. 4.

(17) Οδηγία 89/646/ΕΟΚ δεύτερη οδηγία του Συμβουλίου, της 15ης Δεκεμβρίου 1989, για τον συντονισμό των νομοθετικών, κανονιστικών και διοικητικών διατάξεων που αφορούν την ανάληψη και την άσκηση δραστηριότητας πιστωτικού ιδρύματος και την τροποποίηση της οδηγίας 77/780/ΕΟΚ, ΕΕ αριθ. L 386 της 30. 12. 1989, σ. 1.

(18) Ανακοίνωση της Επιτροπής σχετικά με την εφαρμογή των κανόνων ανταγωνισμού της Επιτροπής της ΕΚ στις διασυνοριακές μεταφορές πίστωσης σημείο 2, ΕΕ αριθ. C 251 της 27. 9. 1995, σ. 3 7 βλέπε επίσης ανακοίνωση της 18ης Νοεμβρίου 1994 [(COM(94) 436 σχετικά με τις μεταφορές χρηματικών ποσών στην ΕΕ: διαφάνεια, αποτελεσματικότητα και σταθερότητα.]