*****

ΑΠΟΦΑΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ

της 10ης Μαρτίου 1982

περί αμέσου ενισχύσεως κατά την αγορά καυσίμων πετρελαίου που χρησιμοποιούνται για τη θέρμανση θερμοκηπίων, η οποία χορηγείται από τη βελγική κυβέρνηση σε ορισμένους επαγγελματίες παραγωγούς οπωροκηπευτικών που υπόκεινται στο ειδικό καθεστώς του φόρου προστιθεμένης αξίας

(Τα κείμενα στην ολλανδική και γαλλική γλώσσα είναι τα μόνα αυθεντικά)

(82/175/ΕΟΚ)

Η ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΤΩΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΩΝ ΚΟΙΝΟΤΗΤΩΝ,

Έχοντας υπόψη:

τη συνθήκη περί ιδρύσεως της Ευρωπαϊκής Οικονομικής Κοινότητος, και ιδίως το άρθρο 93 παράγραφος 2 πρώτο εδάφιο,

τον κανονισμό (ΕΟΚ) αριθ. 1035/72 του Συμβουλίου της 18ης Μαΐου 1972 περί κοινής οργανώσεως της αγοράς στον τομέα των οπωροκηπευτικών (1), όπως τροποποιήθηκε τελευταία από τον κανονισμό (ΕΟΚ) αριθ. 1116/81 (2), και ιδίως το άρθρο 31,

τον κανονισμό (ΕΟΚ) αριθ. 234/68 του Συμβουλίου της 27ης Φεβρουαρίου 1968 περί κοινής οργανώσεως της αγοράς στον τομέα των ζώντων φυτών και των προϊόντων της ανθοκομίας (3), όπως τροποποιήθηκε τελευταία από την πράξη προσχωρήσεως της Ελλάδος, και ιδίως το άρθρο 11,

τον κανονισμό (ΕΟΚ) αριθ. 827/68 του Συμβουλίου της 28ης Ιουνίου 1968 περί κοινής οργανώσεως της αγοράς για ορισμένα προϊόντα που απαριθμούνται στο παράρτημα ΙΙ της συνθήκης (4), όπως τροποποιήθηκε τελευταία από τον κανονισμό (ΕΟΚ) αριθ. 2966/80 (5), και ιδίως το άρθρο 5,

αφού, σύμφωνα με τις διατάξεις του άρθρου 93 παράγραφος 2 πρώτο εδάφιο της συνθήκης ΕΟΚ, έδωσε τη δυνατότητα στους ενδιαφερομένους να υποβάλουν τις παρατηρήσεις τους και έχοντας υπόψη τις παρατηρήσεις αυτές,

Εκτιμώντας:

Ι

ότι με επιστολή της Μόνιμης Αντιπροσωπείας της στις Ευρωπαϊκές Κοινότητες, της 28ης Απριλίου 1981, η οποία έφθασε στην Επιτροπή την 30ή Απριλίου 1981, η βελγική κυβέρνηση πληροφόρησε την Επιτροπή, κατόπιν αιτήσεως της τελευταίας, δυνάμει του άρθρου 93 παράγραφος 3 της συνθήκης, σχετικά με ένα μέτρο ενισχύσεως κατά την αγορά καυσίμων πετρελαίου που χρησιμοποιούνται για τη θέρμανση υπέρ των επαγγελματιών παραγωγών οπωροκηπευτικών που υπόκεινται στο γεωργικό κατ' αποκοπήν καθεστώς του φόρου προστιθεμένης αξίας, ενίσχυση η οποία έχει σκοπό να αντισταθμίσει την αύξηση του φόρου προστιθεμένης αξίας επί των καυσίμων αυτών· ότι η ενίσχυση αυτή εθεσπίσθηκε, εντούτοις, δυνάμει της υπουργικής αποφάσεως αριθ. 81-11 της 2ας Δεκεμβρίου 1980, η οποία δημοσιεύθηκε στη βελγική Εφημερίδα της Κυβερνήσεως (Moniteur Belge) της 6ης Ιανουαρίου 1981, χωρίς προηγούμενη κοινοποίηση στην Επιτροπή, σύμφωνα με το άρθρο 93 παράγραφος 3 της συνθήκης, ως σχέδιο και σε κατάλληλο χρόνο να είναι δυνατή η υποβολή παρατηρήσεων εκ μέρους της·

ότι αυτό το μέτρο ενισχύσεως εμφανίζεται υπό την μορφή αμέσου ενισχύσεως κατά την αγορά καυσίμων πετρελαίου ύψους 1,20 FB/χγρ βαρέως μαζούτ και εξαιρετικά βαρέως μαζούτ και 0,90 FB/λίτρο πετρελαίου-ντήζελ και ελαφρού μαζούτ που χρησιμοποιούνται για τη θέρμανση των θερμοκηπίων των επαγγελματιών παραγωγών οπωροκηπευτικών που υπόκεινται στο γεωργικό κατ' αποκοπήν καθεστώς του φόρου προστιθέμενης αξίας· ότι η ενίσχυση εφαρμόζεται στις ποσότητες καυσίμων που παραδόθηκαν στους ενδιαφερομένους μεταξύ της 1ης Οκτωβρίου 1980 και της 31ης Δεκεμβρίου 1981 και πληρώθηκαν από αυτούς πριν από την 31η Μαρτίου 1982·

ότι, στην απάντηση της η βελγική κυβέρνηση εξέθεσε την άποψη ότι δεν πρόκειται περί ενισχύσεως αλλά για την εξουδετέρωση τροποποιήσεως που επήλθε την 1η Οκτωβρίου 1980 στα καθεστώτα των ειδικών φόρων καταναλώσεως και του φόρου προστιθεμένης αξίας επί των καυσίμων που χρησιμοποιούνται για την παραγωγή οπωροκηπευτικών σε θερμοκήπια· ότι οι ειδικοί φόροι καταναλώσεως επί του μαζούτ και επί του πετρελαίου-ντήζελ μειώθηκαν στο μηδέν , αλλά ο φόρος προστιθεμένης αξίας αυξήθηκε από 6 σε 16 %· ότι, επειδή είναι αδύνατο για τους επαγγελματίες παραγωγούς οπωροκηπευτικών που υπόκεινται στο γεωργικό κατ' αποκοπήν καθεστώς του φόρου προστιθεμένης αξίας να ανακτήσουν τη σημαντική αύξηση του κόστους των μέσων παραγωγής, η οποία προέκυψε από την τροποποίηση της φορολογίας που τα επηρεάζει, μέσω του κανονικού συστήματος του φόρου προστιθεμένης αξίας, η βελγική κυβέρνηση χρειάστηκε να παρέμβη υπέρ αυτών χορηγώντας τους αντιστάθμιση που καλύπτει την αύξηση από 6 σε 16 % του φόρου προστιθεμένης αξίας·

ότι, η ενίσχυση αυτή εμπίπτει στα άρθρα 92 έως 94 της συνθήκης δυνάμει των ειδικών άρθρων της αγοράς, που προαναφέρθηκαν·

ότι το νέο καθεστώς παρέχει πλεονέκτημα ίσο προς 0,64 FB/χγρ βαρέως μαζούτ και 0,30 FB/λίτρο πετρελαίου-ντήζελ σε σχέση με το προηγούμενο καθεστώς· ότι, συνεπεία των πλεονεκτημάτων αυτών προκύπτει αναπόφευκτα τροποποίηση της σχέσεως των τιμών των καυσίμων, και ιδίως υπέρ του βαρέως μαζούτ· ότι, συνεπώς, η αντιστάθμιση υπερέβη την απλή κάλυψη της αυξήσεως του φόρου προστιθεμένης αξίας επί των καυσίμων αυτών·

ότι, λαμβανομένων υπόψη των προηγουμένων, η άμεση ενίσχυση που έχει ως αποτέλεσμα τη μείωση του κόστους ορισμένων μέσων παραγωγής, συγκεκριμένα των καυσίμων πετρελαίου, υπέρ μιας κατηγορίας παραγωγών, συγκεκριμένα των επαγγελματιών παραγωγών οπωροκηπευτικών, και για ορισμένους κλάδους παραγωγής, συγκεκριμένα τις καλλιέργειες οπωροκηπευτικών σε θερμοκήπια, πληροί τα κριτήρια του άρθρου 92 παράγραφος 1 της συνθήκης και δεν μπορεί να τύχει καμιάς εξαιρέσεως από αυτές που προβλέπονται στην παράγραφο 3 του ιδίου άρθρου·

ότι η επιχειρηματολογία της βελγικής κυβερνήσεως, η οποία τείνει να τη δικαιολογήσει ως αντιτάθμιση της αυξήσεως του φόρου προστιθεμένης αξίας επί των καυσίμων, δεν μπορεί να ληφθεί υπόψη· ότι, συγκεκριμένα, η βελγική κυβέρνηση θα έπρεπε να παρέμβει στο πλαίσιο της 6ης οδηγίας του Συμβουλίου αριθ. 77/388/ΕΟΚ της 17ης Μαΐου 1977 περί εναρμονίσεως των νομοθεσιών των Κρατών μελών, των σχετικών με τους φόρους κύκλου εργασιών - Κοινό σύστημα φόρου προστιθεμένης αξίας: ομοιόμορφη φορολογική βάση (1), και ιδίως του άρθρου αυτής 25 που προβλέπει για τα Κράτη μέλη τη δυνατότητα να καθορίσουν διαφοροποιημένα κατ' αποκοπήν ποσοστά αντισταθμίσεων ανάλογα με τους διάφορους κλάδους της γεωργικής παραγωγής, εάν απέβλεπε να αντισταθμίσει πραγματικά την αύξηση του φόρου προστιθεμένης αξίας και όχι με τη χορήγηση μιας περιπτωσιακής ενισχύσεως, η οποία, λόγω της μορφής της, δεν είναι σε θέση να επιφέρει μια δίκαιη αντιστάθμιση εν προκειμένω·

ότι η Επιτροπή, υπό το φώς όλων των στοιχείων που προέκυψαν από την ανάλυσή της, αποφάσισε να κινήσει έναντι της ενισχύσεως αυτής, στις 19 Ιουνίου 1981, τη διαδικασία που προβλέπεται στο άρθρο 93 παράγραφος 2 της συνθήκης και δυνάμει αυτής ζήτησε από τους ενδιαφερομένους να υποβάλουν τις παρατηρήσεις τους·

ΙΙ

ότι η βελγική κυβέρνηση, στην απάντησή της που απηύθυνε στην Επιτροπή στις 17 Αυγούστου 1981, επανέλαβε την επιχειρηματολογία της ότι δεν πρόκειται περί ενισχύσεως αλλά απλώς για τη διατήρηση των ίσων όρων ανταγωνισμού, μετά την τροποποιήση της φορολογίας που επήλθε την 1η Οκτωβρίου 1980, μεταξύ παραγωγών οπωροκηπευτικών που υπόκεινται στο κανονισμό καθεστώς και εκείνων που υπόκεινται στο κατ' αποκοπήν καθεστώς του φόρου προστιθεμένης αξίας, δεδομένου ότι οι τελευταίοι δεν μπορούν να μεταφέρουν την αύξηση της φορολογικής επιβαρύνσεως στην πώληση, όπως συμβαίνει με τους πρώτους· ότι, εξάλλου, τα κρατικά κεφάλαια για τη χρηματοδότηση αυτού του μέτρου πρέπει να προέρχονται από τις εισπράξεις του φόρου προστιθεμένης εργασίας οι οποίες θα μεταφερθούν από το Υπουργείο Οικονομικών στο Γεωργικό Ταμείο· ότι, εντούτοις, η βελγική κυβέρνηση ανεγνώρισε ότι η αντιστάθμιση θα μπορούσε να επιτευχθεί με τη χρησιμοποίηση του ειδικού μηχανισμού του φόρου προστιθεμένης αξίας αλλά, λόγω του επείγοντος χαρακτήρος της αιτουμένης παρεμβάσεως δεν έγινε προσφυγή στο μηχανισμό αυτό· ότι, στη πραγματικότητα, η δημιουργία διαφοροποιημένου συντελεστού για την παραγωγή οπωροκηπευτικών σε θερμοκήπια θα απαιτούσε μακρές διαβουλεύσεις λόγω της υπάρξεως στο Βέλγιο ενός ενιαίου συντελεστού κατ' αποκοπήν επιστροφής του φόρου προστιθεμένης αξίας για τους αρχηγούς των γεωργικών εκμεταλλεύσεων όλων των τομέων·

ότι η απάντηση της βελγικής κυβερνήσεως δεν είναι σε θέση να μεταβάλει την εκτίμηση της Επιτροπής ως προς την ενίσχυση αυτή·

ότι πολλά Κράτη μέλη, καθώς και άλλοι ενδιαφερόμενοι, ανακοίνωσαν στην Επιτροπή τις παρατηρήσεις τους· ότι αυτοί συμμερίζονται τη γνώμη της Επιτροπής·

ΙΙΙ

ότι από τα προηγούμενα προκύπτει ότι η χορήγηση της ενισχύσεως που αποφασίσθηκε από τη βελγική κυβέρνηση είναι σε θέση να επηρεάσει τις συναλλαγές μεταξύ Κρατών μελών και να στρεβλώσει ή να θέσει σε κίνδυνο τον ανταγωνισμό κατά την έννοια του άρθρου 92 παράγραφος 1 της συνθήκης·

ότι το άρθρο 92 παράγραφος 1 της συνθήκης προβλέπει το ασυβίβαστο, κατ' αρχήν, με την κοινή αγορά των ενισχύσεων που πληρούν τα κριτήρια τα οποία αναφέρονται σ' αυτό· ότι οι εξαιρέσεις από το εν λόγω ασυμβίβαστο, που προβλέπονται στην παράγραφο 3 του ιδίου άρθρου, καθορίζουν επακριβώς τους επιδιωκομένους στόχους προς το συμφέρον της Κοινότητος και όχι μόνον προς το συμφέρον ειδικών τομέων της εθνικής οικονομίας· ότι οι εξαιρέσεις αυτές πρέπει να ερμηνεύονται αυστηρά κατά την εξέταση κάθε προγράμματος ενισχύσεως περιφερειακού ή τομεακού χαρακτήρος ή κάθε μεμονωμένης περιπτώσεως εφαρμογής καθεστώτων γενικών ενισχύσεων· ότι οι εξαιρέσεις αυτές μπορούν ιδίως να χορηγούνται μόνο στην περίπτωση που η Επιτροπή μπορεί να διαπιστώσει ότι η ενίσχυση είναι αναγκαία για την πραγματοποίηση ενός των στόχων που αναφέρονται στις εν λόγω διατάξεις·

ότι, στη συγκεκριμένη περίπτωση, η Επιτροπή θεωρεί ότι δεν υπάρχει αντιστάθμισμα που δύναται να επιτρέψει εξαίρεση πέρα από τις προβλεπόμενες στο άρθρο 92 παράγραφος 3 της συνθήκης·

ότι, συνεπώς, δεν πρόκειται προφανώς ούτε για μέτρο προοριζόμενο να ευνοήσει την οικονομική ανάπτυξη περιοχών όπου είναι ασυνήθιστα χαμηλό το βιοτικό επίπεδο ή όπου κυριαρχεί σοβαρή απασχόληση, ούτε για μέτρο προοριζόμενο να προωθήσει την πραγματοποίηση σχεδίου κοινού ευρωπαϊκού ενδιαφέροντος, ούτε ακόμη για μέτρο που αποβλέπει στην αποκατάσταση σοβαρής διαταράξεως της οικονομίας του υπόψη Κράτους μέλους και ότι, συνεπώς, δεν μπορεί να εφαρμοστεί το άρθρο 92 παράγραφος 3 υπό α και β της συνθήκης·

ότι, επιπλέον, η ενίσχυση κατά την αγορά καυσίμων, ως ενίσχυση αποσκοπούσα στη μείωση του κόστους ορισμένων μέσων παραγωγής, αποτελεί ενίσχυση για τη λειτουργία των εκμεταλλεύσων που την απολαμβάνουν, χωρίς διαρκές αποτέλεσμα· ότι, κατά γενικό κανόνα, η Επιτροπή αντετέθη πάντοτε ως προς τέτοιες ενισχύσεις, δεδομένου ότι, συνήθως, οι ενισχύσεις αυτές δεν πληρούν από μόνες τους τις προϋποθέσεις που θα μπορούσαν να τις καταστήσουν κατάλληλες ώστε να τύχουν της εξαιρέσεως της προβλεπομένης στο άρθρο 92 παράγραφος 3 υπό γ της συνθήκης, εφόσον οι ενισχύσεις αυτές δεν είναι φύσεως τέτοιας ώστε να διευκολύνουν την ανάπτυξη όπως αυτή προβλέπεται στην εν λόγω διάταξη·

ότι, εξάλλου, λαμβανομένης υπόψη της ανάλογης οικονομικής καταστάσεως που γνωρίζουν επί του παρόντος οι γεωργοί σε όλα τα Κράτη μέλη, καταστάσεως που χαρακτηρίζεται από στασιμότητα ή μείωση των εισοδημάτων έναντι κόστους παραγωγής σε ισχυρή άνοδο, λαμβανομένου επίσης υπόψη του ενδοκοινοτικού ανταγωνισμού που είναι ευαίσθητος για τα προϊόντα του εν λόγω τομέα, η ενίσχυση αυτή είναι σε θέση να μεταβάλει τους όρους συναλλαγών κατά μέτρο αντίθετο προς το κοινό συμφέρον·

ότι, συνεπώς, πρέπει να απαγορευθεί το εν λόγω μέτρο,

ΕΞΕΔΩΣΕ ΤΗΝ ΠΑΡΟΥΣΑ ΑΠΟΦΑΣΗ:

Άρθρο 1

Η άμεση ενίσχυση κατά την αγορά καυσίμων πετρελαίου που χρησιμοποιούνται για τη θέρμανση θερμοκηπίων, η οποία χορηγείται από τη βελγική κυβέρνηση στους επαγγελματίες παραγωγούς οπωροκηπευτικών που υπόκεινται στο ειδικό καθεστώς του φόρου προστιθεμένης αξίας, και η οποία κοινοποιήθηκε στην Επιτροπή στις 28 Απριλίου 1981 από τη βελγική κυβέρνηση και δημοσιεύθηκε στην υπουργική απόφαση αριθ. 81-11 της 2ας Δεκεμβρίου 1980, είναι ασυμβίβαστη με τις διατάξεις του άρθρου 92 της συνθήκης και πρέπει, συνεπώς, να καταργηθεί.

Άρθρο 2

Το Βασίλειο του Βελγίου θα πληροφορήσει την Επιτροπή, εντός μηνός από την κοινοποίηση της παρούσας αποφάσεως, σχετικά με τα μέτρα που θα ληφθούν προκειμένου να διασφαλισθεί η τήρηση της παρούσας απόφάσεως.

Άρθρο 3

Η παρούσα απόφαση απευθύνεται στο Βασίλειο του Βελγίου.

Έγινε στις Βρυξέλλες, στις 10 Μαρτίου 1982.

Για την 'Επιτροπή

Poul DALSAGER

Μέλος της Επιτροπής

(1) ΕΕ αριθ. L 118 της 20. 5. 1972, σ. 1.

(2) ΕΕ αριθ. L 118 της 30. 4. 1981, σ. 1.

(3) ΕΕ αριθ. L 55 της 2. 3. 1968, σ. 1.

(4) ΕΕ αριθ. L 151 της 30. 6. 1968, σ. 16.

(5) ΕΕ αριθ. L 307 της 18. 11. 1980, σ. 5.

(1) ΕΕ αριθ. L 145 της 13. 6. 1977, σ. 1.