Ανακοίνωση της Επιτροπής σχετικά με την εφαρμογή της οδηγίας 89/618/Ευρατόμ του Συμβουλίου της 27ης Νοεμβρίου 1989 σχετικά με την ενημέρωση του πληθυσμού για τα εφαρμοστέα μέτρα προστασίας της υγείας και την ακολουθητέα συμπεριφορά σε περίπτωση έκτακτου κινδύνου από ακτινοβολίες

(91/C 103/03)

Στα πλαίσια της εφαρμογής της οδηγίας 89/618/Ευρατόμ του Συμβουλίου της 27ης Νοεμβρίου 1989 σχετικά με την ενημέρωση του πληθυσμού για τα εφαρμοστέα μέτρα προστασίας της υγείας και την ακολουθητέα συμπεριφορά σε περίπτωση έκτακτου κινδύνου από ακτινοβολίες [1], η Επιτροπή, αφού έλαβε τη γνώμη της ομάδας εμπειρογνωμόνων επιστημόνων που προβλέπεται στο άρθρο 31 της συνθήκης Ευρατόμ, επιθυμεί να ανακοινώσει τις ακόλουθες πληροφορίες που αφορούν τα άρθρα 5 και 6 της παραπάνω οδηγίας και τα παραρτήματά της:

Ι. ΓΕΝΙΚΕΣ ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΕΙΣ 1. Ο στόχος αυτής της ανακοίνωσης είναι να βοηθήσει τα κράτη μέλη κατά τη μεταφορά της οδηγίας στην εθνική νομοθεσία.

Η ανακοίνωση πρέπει να θεωρείται ως έγγραφο αναφοράς, δεδομένου ότι τα κράτη μέλη δεσμεύονται μόνο από τις διατάξεις της οδηγίας.

Προκειμένου η ανακοίνωση να αποβεί όσο το δυνατόν πιο χρήσιμη, αναφέρονται μερικά παραδείγματα ενδεικτικά των τρόπων με τους οποίους επιτυγχάνονται οι στόχοι σε ορισμένα κράτη μέλη.

2. Στόχος του Συμβουλίου ήταν, με την έκδοση της οδηγίας αυτής την 27η Νοεμβρίου 1989, να συμπληρώσει την οδηγία 80/836/Ευρατόμ του Συμβουλίου της 15ης Ιουλίου 1980 περί τροποποιήσεως των οδηγιών για τον καθορισμό των βασικών κανόνων προστασίας της υγείας του πληθυσμού και των εργαζομένων από τους κινδύνους που προκύπτουν από ιοντίζουσες ακτινοβολίες [2], και ιδίως το άρθρο 45, που απαιτεί από τα κράτη μέλη να προβλέπουν, σε περίπτωση ατυχήματος, στάθμες και μηχανισμούς επέμβασης για τη διαφύλαξη της υγείας του πληθυσμού.

3. Η οδηγία 89/618/Ευρατόμ προβλέπει δύο τύπους δράσης:

- εκ των προτέρων ενημέρωση που παρέχεται υπό κανονικές συνθήκες στον πληθυσμό που ενδέχεται να πληγεί (άρθρο 5 της οδηγίας),

- ενημέρωση που παρέχεται σε περίπτωση έκτακτου κινδύνου από ακτινοβολίες στον πληθυσμό που έχει πράγματι πληγεί (άρθρο 6 της οδηγίας).

Οι δύο αυτές κατηγορίες ενημέρωσης αλληλοσυμπληρώνονται και, κατά συνέπεια, θα πρέπει να παρέχονται και οι δύο όταν αυτό είναι δυνατό. Αυτό θα πρέπει να ισχύει πάντοτε για τις μόνιμες εγκαταστάσεις ή δραστηριότητες που καλύπτονται από το άρθρο 2. Για τα ατυχήματα που έχουν σχέση με μεταφορά ή με δορυφόρους που κινούνται με πυρηνική ενέργεια, δεν θα είναι συχνά δυνατό να παρασχεθεί «εκ των προτέρων ενημέρωση». Σε πολλές περιπτώσεις, όμως, μπορεί να είναι δυνατό να παρασχεθεί μια «πρώτη ενημέρωση» κατά τη φάση του προσυναγερμού, π.χ. αμέσως μόλις αρχίσει η πτώση ενός δορυφόρου η οποία θα διαρκέσει μερικές ημέρες ή εβδομάδες ή όταν εξοκείλει κάποιο πλοίο αλλά δεν ανοίξουν τα εμπορευματοκιβώτια ραδιενεργού υλικού που μεταφέρει. Κατά τη διάρκεια παρόμοιων φάσεων προσυναγερμού, η «πρώτη ενημέρωση» μπορεί να παρέχεται ως προπαρασκευή για κάθε μεταγενέστερη ενημέρωση που ίσως αποδειχθεί αναγκαία, αν το εν λόγω γεγονός προξενήσει σημαντική διαρροή ραδιενέργειας.

4. Οι δύο τύποι ενημέρωσης που προβλέπονται από την οδηγία αφορούν όχι μόνο τα μέτρα προστασίας και τη συμπεριφορά που πρέπει να ακολουθηθεί σε περίπτωση έκτακτου κινδύνου, αλλά και τις βασικές έννοιες της ραδιενέργειας και των αποτελεσμάτων της.

5. Η εμπειρία από την εφαρμογή του άρθρου 8 της οδηγίας 82/501/ΕΟΚ του Συμβουλίου της 24ης Ιουνίου 1982 περί του κινδύνου ατυχημάτων μεγάλης εκτάσεως τον οποίον περικλείουν ορισμένες βιομηχανικές δραστηριότητες [3], που είναι γνωστή και ως οδηγία «Seveso» και αφορά την ενημέρωση του πληθυσμού σχετικά με τους κινδύνους σοβαρών ατυχημάτων εκτός των πυρηνικών ατυχημάτων, έχει αποδείξει ότι, προκειμένου να είναι αποτελεσματική μια πολιτική ενημέρωσης του πληθυσμού σχετικά με τους κινδύνους της τεχνολογίας, πρέπει να εξασφαλίζει:

- υψηλό βαθμό συνεργασίας μεταξύ των εμπλεκομένων μερών (εθνικών αρχών, αρχών περιφερειακής και τοπικής αυτοδιοίκησης, εκμεταλλευτών εγκαταστάσεων).

Γι' αυτό το σκοπό, μπορούν να συναφθούν συμφωνίες μεταξύ των ενδιαφερόμενων μερών σχετικά με την κατανομή αρμοδιοτήτων μεταξύ τους, σχετικά με τις μεθόδους και το χρονοδιάγραμμα μετάδοσης της ενημέρωσης καθώς και το περιεχόμενο αυτής της ενημέρωσης,

- ενημέρωση του κοινού, η οποία πρέπει να αποτελεί αναπόσπαστο μέρος της διαδικασίας προγραμματισμού αντιμετώπισης έκτακτων αναγκών.

6. Όπου δίνονται παρόμοιες συμβουλές σχετικά με το σχεδιασμό αντιμετώπισης άλλων έκτακτων σοβαρών βιομηχανικών ατυχημάτων, ίσως είναι χρήσιμο να συμπεριλαμβάνονται όλες αυτές οι συμβουλές σε ένα έγγραφο, προκειμένου να αποφευχθεί η σύγχυση και η δυσανασχέτηση του κοινού.

ΙΙ. ΕΚ ΤΩΝ ΠΡΟΤΕΡΩΝ ΕΝΗΜΕΡΩΣΗ

Α. Οργάνωση της παροχής της ενημέρωσης (άρθρο 5)

1. Πρέπει να γίνει σαφής διαχωρισμός μεταξύ των περιφερειακών ή τοπικών πληθυσμών, για τους οποίους έχουν προβλεφθεί περιφερειακά ή τοπικά σχέδια επέμβασης σχετικά με μόνιμες εγκαταστάσεις, και του συνολικού πληθυσμού σχετικά με τον οποίο μπορεί να έχει καταρτιστεί εθνικό σχέδιο επέμβασης για την αντιμετώπιση και ατυχημάτων που προέρχονται από το εξωτερικό ή από δραστηριότητες που δεν συνδέονται με μόνιμες εγκαταστάσεις (π.χ. ατυχήματα που συμβαίνουν κατά τη μεταφορά ραδιενεργών υλών).

Η εκ των προτέρων ενημέρωση που πρέπει να παρασχεθεί σ' αυτές τις δύο κατηγορίες πληθυσμών δυνάμει του άρθρου 5 δεν είναι ίδια. Η ενημέρωση των πληθυσμών που γειτνιάζουν με τις μόνιμες εγκαταστάσεις μπορεί να είναι λεπτομερέστερη από την ενημέρωση του συνολικού πληθυσμού, διότι το σύνολο του πληθυσμού κινδυνεύει λιγότερο να πληγεί σε περίπτωση έκτακτου κινδύνου από ακτινοβολίες.

Μία από τις αποστολές της ενημέρωσης που παρέχεται σε περιφερειακό ή τοπικό επίπεδο είναι να «προετοιμάσει το έδαφος» με ειδική προκαταβολική ενημέρωση των ατόμων που διαδραματίζουν ζωτικό ρόλο στη μετάδοση των πληροφοριών, όπως είναι για παράδειγμα το προσωπικό των εγκαταστάσεων, οι τοπικοί πολιτικοί παράγοντες, οι δημοσιογράφοι, καθώς και εκείνοι που έχουν επιφορτιστεί με άμεσες ευθύνες για την εκτέλεση του σχεδίου επέμβασης.

2. Η συγκρότηση τοπικών επιτροπών που θα περιλαμβάνουν, π.χ. αντιπροσώπους των αρχών τοπικής αυτοδιοίκησης, των αρμόδιων εθνικών αρχών και των ενδιαφερόμενων οργανισμών, μπορεί να παίξει αποφασιστικό ρόλο στην παροχή επαρκούς και λεπτομερούς ενημέρωσης στον ενδιαφερόμενο πληθυσμό της περιοχής.

3. Το βασικό σχέδιο επέμβασης είναι ίσως ένα από τα πιο αποτελεσματικά εργαλεία ενημέρωσης, το οποίο μπορεί να δημοσιεύεται με κατάλληλη μορφή και να διατίθεται ευρέως στο κοινό.

Το κοινό πρέπει να έχει τη δυνατότητα να συμβουλεύεται το περιφερειακό ή τοπικό σχέδιο επέμβασης υπό όρους που θα καθορίζονται από τις αρμόδιες αρχές, λαμβανομένων υπόψη των αναγκών εθνικής ασφάλειας και απορρήτου.

4. Η ενημέρωση θα μπορούσε επίσης να παρέχεται και στο πλαίσιο των σχολικών προγραμμάτων όλων των επιπέδων.

5. Τα κράτη μέλη πρέπει να ενημερώνουν το κοινό με δική τους πρωτοβουλία, χωρίς προηγουμένως να τους έχει ζητηθεί κάτι τέτοιο (άρθρο 5 παράγραφος 3) της οδηγίας).

6. Οι αρμόδιες αρχές των κρατών μελών θα πρέπει να καθορίσουν τον τρόπο με τον οποίο θα ενημερώνονται τα άτομα, π.χ. με επιστολές ή με ενημερωτικά φυλλάδια που θα απευθύνονται σε αυτά, και να ορίσουν λεπτομερώς τον τρόπο με τον οποίο μπορεί να ενημερώνεται ο πληθυσμός της περιοχής ως σύνολο, π.χ. με τοιχοκόλληση σε ειδικό σημείο, δημοσίευση στις τοπικές εφημερίδες, εκπομπές στο τοπικό ραδιόφωνο ή τηλεόραση, διοργάνωση εκθέσεων με σχέδια, έντυπα, γεωγραφικούς πίνακες και μακέτες, διοργάνωση επισκέψεων σε εγκαταστάσεις και δημόσιων συνεδριάσεων.

Οι αρχές μπορούν να προσδιορίσουν, μέσα στα πλαίσια της ενημέρωσης που παρέχεται με δημόσια γνωστοποίηση, επιστολές ή ενημερωτικά φυλλάδια, τους τόπους και τους οργανισμούς όπου μπορεί να παρέχεται συμπληρωματική ενημέρωση.

Τα κράτη μέλη μπορούν επίσης να εξετάσουν το ενδεχόμενο να ενσωματώσουν τις πληροφορίες που μεταδίδονται εκ των προτέρων σε άλλα έντυπα που είναι πιθανότερο ότι θα παραμείνουν διαθέσιμα σε περίπτωση ανάγκης (π.χ. σε τηλεφωνικούς καταλόγους).

7. Τα κράτη μέλη ευθύνονται για τον καθορισμό των διαστημάτων κατά τα οποία πρέπει να παρέχονται οι πληροφορίες. Τα διαστήματα αυτά πρέπει να είναι αρκετά τακτικά, ώστε να εξασφαλίζεται διαρκής και ενημερωμένη πληροφόρηση, π.χ. κάθε δύο ή τρία έτη.

8. Όποια και αν είναι η κανονική συχνότητα επανάληψης της ενημέρωσης, οι παρεχόμενες πληροφορίες θα πρέπει επίσης να αναπροσαρμόζονται όταν οι βασικές τροποποιήσεις που επιφέρονται στα σχέδια επέμβασης έχουν πρακτικές συνέπειες για τον πληθυσμό: π.χ. οι τροποποιήσεις αυτές μπορεί να αφορούν αλλαγές στο σύστημα συναγερμού, τα προστατευτικά μέτρα και την περιοχή που καλύπτει το σχέδιο επέμβασης.

Β. Καθορισμός του περιεχομένου της ενημέρωσης (παράρτημα Ι της οδηγίας)

Η ΔΙΑΦΑΝΕΙΑ ΔΗΜΙΟΥΡΓΕΙ ΕΜΠΙΣΤΟΣΥΝΗ

1. Υπό κανονικές συνθήκες, η παρεχόμενη ενημέρωση θα πρέπει να έχει πριν απ' όλα παιδαγωγικό στόχο και να αποσκοπεί στη διαβεβαίωση του κοινού ότι υπάρχουν σχέδια αντιμετώπισης καταστάσεων ανάγκης, τόσο σε εθνικό επίπεδο σε σχέση με κινδύνους που συνδέονται με μη μόνιμες εγκαταστάσεις ή που προέρχονται από το εξωτερικό, όσο και σε περιφερειακό ή τοπικό επίπεδο για μόνιμες εγκαταστάσεις.

Προκειμένου το κοινό να λάβει σοβαρά υπόψη του το μήνυμα χωρίς να μεγαλοποιηθεί ο κίνδυνος, η ενημέρωση θα πρέπει να είναι αξιόπιστη και να επιτρέπει στον πληθυσμό να διαπιστώσει ότι τα σχέδια επέμβασης που έχουν καταρτιστεί θα μπορούσαν να εφαρμοστούν και στην περίπτωση πραγματικής κατάστασης έκτακτης ανάγκης.

2. Τα τέσσερα σημεία που ορίζονται στο παράτημα Ι πρέπει απαραιτήτως να καλύπτονται από την εκ των προτέρων ενημέρωση, έστω και αν πρόκειται για ενημέρωση που παρέχεται στο σύνολο του πληθυσμού μέσα στα πλαίσια εθνικού προγράμματος ενημέρωσης.

Η ενημέρωση που παρέχεται από τα κράτη μέλη μπορεί να περιλαμβάνει και άλλα θέματα που δεν αναφέρονται στο παράρτημα Ι. Η αρχή αυτή ορίζεται στο άρθρο 11 της οδηγίας.

Είναι επίσης σημαντικό να παρέχεται ενημέρωση σχετικά με την προστασία από την ακτινοβολία, όχι μόνο σε σχέση με τους κινδύνους της πυρηνικής ενέργειας, αλλά και σχετικά με το σύνολο των πηγών ακτινοβολίας που μπορεί να δημιουργήσουν έκτακτο ακτινολογικό κίνδυνο.

3. Βασικές γνώσεις για τη ραδιενέργεια και τα αποτελέσματά της

Τα παρακάτω στοιχεία θα μπορούσαν να καλύπτονται από ενημέρωση που παρέχεται εκ των προτέρων:

Βασικές έννοιες σχετικά με τη ραδιενέργεια:

Με ιδιαίτερη προσοχή στην χρησιμοποιούμενη ορολογία, οι επιστημονικές έννοιες θα πρέπει να αφορούν τις φυσικές και δοσιμετρικές πλευρές της ακτινοβολίας:

- εξήγηση των εννοιών «ραδιενέργεια» και «δόση»,

-επιστημονικές μονάδες που αναφέρονται σε αυτές τις ποσότητες (πρέπει να γίνεται μνεία μόνο των απαραίτητων μονάδων: Becquerel και Sievert),

-σύγκριση μεταξύ φυσικής και τεχνητής ραδιενέργειας.

Αποτελέσματα στον άνθρωπο και στο περιβάλλον:

-εξήγηση της διαφοράς μεταξύ ακτινοβόλησης και μόλυνσης,

-διάκριση μεταξύ άμεσων και απώτερων αποτελεσμάτων,

-οδοί μέσω των οποίων εκτίθεται ο άνθρωπος, συμπεριλαμβανομένης και της μεταφοράς μέσω της τροφικής αλυσίδας.

Θα ήταν επίσης χρήσιμο να συμπεριληφθούν, στα πλαίσια της γενικής αυτής ενημέρωσης, και ορισμένες πληροφορίες σχετικά με τις γενικές αρχές ακτινοπροστασίας.

4. Πιθανές περιπτώσεις έκτακτου κινδύνου από ακτινοβολίες και οι συνέπειές τους για τον πληθυσμό και το περιβάλλον

Η ενημέρωση του πληθυσμού που κατοικεί γύρω από μια εγκατάσταση θα πρέπει να περιλαμβάνει:

-μια απλή εξήγηση της δραστηριότητας που ασκείται στον τόπο της εγκατάστασης,

-την απίθανη περίπτωση να συμβεί ένα ατύχημα που θα έχει επιπτώσεις για τον πληθυσμό,

-τους τύπους διαρροής (αέρια, σκόνη, υγρά) που θα μπορούσαν να προκληθούν από την εγκατάσταση στην περίπτωση ατυχήματος, καθώς και την έκταση και την ταχύτητα εξάπλωσής τους.

Η διεθνής κλίμακα πυρηνικών περιστατικών (INES) μπορεί να αποδειχθεί πολύ χρήσιμη για την εξήγηση των συνεπειών των διαφόρων καταστάσεων.

5. Προβλεπόμενα μέτρα έκτακτης ανάγκης για την ειδοποίηση, προστασία και αρωγή του πληθυσμού σε περίπτωση έκτακτου κινδύνου από ακτινοβολίες

-Καθορισμός των μέσων συναγερμού (σειρήνα, ραδιόφωνο, τηλεόραση, αστυνομία).

-Όσον αφορά τα σχέδια τοπικής επέμβασης, γενική παρουσίαση της οργάνωσής τους και των προστατευτικών μέτρων.

6. Επαρκείς πληροφορίες σχετικά με τη συμπεριφορά που θα πρέπει να ακολουθήσει ο πληθυσμός σε περίπτωση έκτακτου κινδύνου από ακτινοβολίες

Η ενημέρωση σχετικά με τη συμπεριφορά που θα πρέπει να ακολουθήσει ο πληθυσμός βραχυπρόθεσμα (από τις πρώτες ώρες έως τις πρώτες ημέρες μετά το ατύχημα) θα μπορεί να περιλαμβάνει σύσταση στον πληθυσμό να παραμένει σε επιφυλακή για την περίπτωση που σημάνει συναγερμός, περιορισμό στα σπίτια, παρακολούθηση του ραδιοφώνου και αναμονή οδηγιών.

Η ενημέρωση σχετικά με τη συμπεριφορά που θα πρέπει να ακολουθηθεί πιο μακροπρόθεσμα μπορεί να αφορά τα μέτρα αυτοπροστασίας, την τήρηση των οδηγιών που έχουν δοθεί σχετικά με την απομόλυνση και, π.χ., τις προϋποθέσεις κατανάλωσης ορισμένων τροφίμων και πόσιμου νερού.

ΙΙΙ. ΕΝΗΜΕΡΩΣΗ ΣΕ ΠΕΡΙΠΤΩΣΗ ΕΚΤΑΚΤΟΥ ΚΙΝΔΥΝΟΥ ΑΠΟ ΑΚΤΙΝΟΒΟΛΙΕΣ

Α. Οργάνωση της διάδοσης των πληροφοριών (άρθρο 6 της οδηγίας)

1. Σε περίπτωση που συμβεί πραγματικά περιστατικό έκτακτου κινδύνου από ακτινοβολίες, η ενημέρωση πρέπει να παρέχεται με συνοχή, ταχύτητα και διαφάνεια, προκειμένου να ενθαρρύνει τον πληθυσμό που έχει πραγ ματικά πληγεί να ακολουθήσει την κατάλληλη συμπεριφορά: αυτό μπορεί να επιτευχθεί μόνο εάν κερδηθεί η εμπιστοσύνη του πληθυσμού.

Η αξιοπιστία της ενημέρωσης εξαρτάται σε πολύ μεγάλο βαθμό από το χρόνο που μεσολαβεί για τη μετάδοσή της και από την οργάνωση της μετάδοσής της.

Όπως ορίζεται στο άρθρο 6 παράγραφος 1, οι πληροφορίες πρέπει να παρέχονται χωρίς καθυστέρηση, εφόσον η έλλειψη ενημέρωσης και η άγνοια των γεγονότων μπορεί να προξενήσει ανησυχία και απρόβλεπτες αντιδράσεις από την πλευρά του κοινού. Γι' αυτό, τα κράτη μέλη μπορούν ενδεχομένως να αρχίζουν την ενημέρωση του πληθυσμού ήδη από τη φάση του προσυναγερμού (βλέπε παράρτημα II σημείο 2).

Πρέπει να χρησιμοποιούνται οι πιο άμεσες πηγές ενημέρωσης (τύπος και ραδιόφωνο, σε τοπικό, περιφερειακό και εθνικό επίπεδο, τηλεόραση, άμεση τηλεφωνική επικοινωνία και, ενδεχομένως, ηλεκτρονική μετάδοση πληροφοριών όπως το τελετέξτ).

Πρέπει να αποφευχθεί, στα μέτρα του δυνατού, η μετάδοση αντιφατικών πληροφοριών από τις πηγές ενημέρωσης, π.χ. με τη σύσταση ή τον ορισμό μιας εθνικής υπηρεσίας που θα είναι υπεύθυνη για τη μετάδοση των πληροφοριών και θα έχει και συντονιστικό ρόλο.

2. Η υποχρέωση που έχουν τα κράτη μέλη να ενημερώνουν τον πληθυσμό σε περίπτωση πραγματικού κινδύνου από ακτινοβολίες ισχύει για κάθε περίπτωση που ενδέχεται να έχει ως αποτέλεσμα να εκτεθεί ο πληθυσμός σε ακτινοβολία που υπερβαίνει το όριο ετήσιας δόσης που προβλέπεται από την οδηγία που καθορίζει τους βασικούς κοινοτικούς κανόνες σε θέματα ακτινοπροστασίας (βλέπε άρθρο 12 της οδηγίας 80/836/Ευρατόμ) κατά τη διάρκεια περιόδου ενός έτους μετά το ατύχημα. Β. Καθορισμός του περιεχομένου της ενημέρωσης (παράρτημα II της οδηγίας)

1. Η ενημέρωση πρέπει να είναι ανάλογη με την εκάστοτε περίπτωση και δεν είναι απαραίτητο να καλύπτει όλα τα σημεία που αναφέρονται στο παράρτημα II. Έτσι, μπορούμε να διακρίνουμε διάφορες περιπτώσεις:

- τις καταστάσεις προσυναγερμού (παράρτημα II σημείο 2),

-τις καταστάσεις όπου ο τύπος ατυχήματος είναι γνωστός [παράρτημα II σημείο 1 στοιχείο α],

-τις καταστάσεις για τις οποίες απαιτούνται μέτρα και συμπεριφορά προστασίας [παράρτημα II σημείο 1 στοιχεία β) και γ): πίνακας εναλλακτικών λύσεων ανάλογα με την περίσταση].

2. Οι κοινοί στόχοι της οδηγίας σχετικά με τα σχέδια έκτακτης ανάγκης όσον αφορά την ενημέρωση:

-καλύπτουν τις γενικές γραμμές των σχεδίων επέμβασης, που πρέπει να γνωστοποιούνται στο κοινό εκ των προτέρων,

-επίσης, θα πρέπει να περιλαμβάνουν και ενέργειες ενημέρωσης σε περίπτωση ατυχήματος, σύμφωνα με το παράρτημα II της οδηγίας.

3. Ανάλογα με την περίπτωση έκτακτου κινδύνου από ακτινοβολίες, η ενημέρωση θα πρέπει να καλύπτει τα παρακάτω σημεία:

Πληροφορίες σχετικά με την περίπτωση έκτακτου κινδύνου από ακτινοβολίες

Θα πρέπει να αναφέρονται:

-ο τόπος, η ημερομηνία και η ώρα του ατυχήματος,

-ο τύπος του έκτακτου κινδύνου από ακτινοβολίες,

-τα κύρια χαρακτηριστικά των ραδιενεργών ουσιών που έχουν διαρρεύσει,

-η απειλούμενη γεωγραφική ζώνη,

-η αναμενόμενη εξέλιξη της κατάστασης και η επίδραση των κλιματολογικών και μετεωρολογικών παραγόντων.

Οδηγίες προστασίας

-κυκλοφορία των ατόμων στο ύπαιθρο και παραμονή στις κατοικίες,

-προϋποθέσεις κατανάλωσης τροφίμων και πόσιμου νερού (διάλυση, καθαρισμός),

-περιορισμοί και προειδοποιήσεις σχετικά με την κατανάλωση,

-τύποι χορήγησης τροφίμων και νερού που δεν έχουν μολυνθεί,

-χρήση ενδυμάτων και υποδημάτων,

-ατομική υγιεινή,

-διανομή δισκίων ιωδίου,

-μέτρα που πρέπει να ληφθούν σε περίπτωση εκκένωσης:

- κρατικά μέσα μεταφοράς (στάσεις και ωράρια διέλευσης),

-προβλεπόμενα δρομολόγια για τα ιδιωτικής χρήσης οχήματα και περιορισμοί της οδικής κυκλοφορίας,

-τα καταφύγια και η χωρητικότητά τους,

-κέντρα υγειονομικής περίθαλψης και μέτρα που έχουν ληφθεί για την παροχή ιατρικής φροντίδας.

4. Ειδικές οδηγίες για ορισμένες πληθυσμιακές ομάδες

Ενδεχομένως μπορεί να παρασχεθεί και συμπληρωματική ενημέρωση ειδικά για τα παιδιά ή τις εγκύους (οδηγίες σχετικά με την κατανάλωση ορισμένων τροφίμων, ενημέρωση σχετικά με την έκθεση του εμβρύου) ή για τους αγρότες (οδηγίες σχετικά με τις συνθήκες συγκομιδής και την προστασία των κοπαδιών).

Όταν οι πληροφορίες μεταδίδονται και μέσω ιατρών, διδασκόντων και δημοσιογράφων, οι τελευταίοι θα πρέπει να ενημερώνονται πληρέστερα και λεπτομερέστερα και μάλιστα ήδη από τη φάση του προσυναγερμού, σε περίπτωση που αναγγελθεί τέτοια φάση.

Θα πρέπει επίσης να παρέχονται πληροφορίες και συμβουλές στους διευθυντές εκπαιδευτικών ιδρυμάτων, κοινωνικών ιδρυμάτων (π.χ. οίκων ευγηρίας), υγειονομικών κέντρων και βιομηχανικών εγκαταστάσεων ήδη από τη φάση του προσυναγερμού σχετικά με τη στάση που πρέπει να ακολουθήσουν οι ομάδες για τις οποίες είναι υπεύθυνοι.

5. Συμβουλές για συνεργασία στα πλαίσια των οδηγιών που έχουν δοθεί στον πληθυσμό

Ο πληθυσμός θα πρέπει να παροτρύνεται να ακολουθεί τις οδηγίες των αρμόδιων αρχών σε περίπτωση έκτακτου κινδύνου από ακτινοβολίες (π.χ. όταν πρόκειται για εγκλεισμό στα σπίτια ή σχέδιο εκκένωσης που πρέπει να τηρηθεί).

6. Υπενθύμιση των βασικών εννοιών σχετικά με τη ραδιενέργεια και τα αποτελέσματά της

Στην πράξη, ίσως αποδειχθεί δύσκολο κατά τις πρώτες ημέρες που ακολουθούν ένα ατύχημα να παρασχεθεί κατάλληλη συμπληρωματική ενημέρωση σχετικά με τις βασικές έννοιες της ραδιενέργειας και των αποτελεσμάτων της. Κατά συνέπεια, αυτού του είδους η ενημέρωση θα πρέπει ίσως να γίνεται σε μεταγενέστερη φάση.

IV. ΤΕΛΙΚΕΣ ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΕΙΣ

1. Η Επιτροπή προτείνει, τα κράτη μέλη να λάβουν κατάλληλα υπόψη την ανακοίνωση αυτή κατά τη θέσπιση ή τροποποίηση των κανονισμών και της διοικητικής πρακτικής που ενδείκνυνται για τη μεταφορά της οδηγίας στην εθνική νομοθεσία.

2. Η Επιτροπή υπενθυμίζει ότι το άρθρο 33 της συνθήκης Ευρατόμ απαιτεί από τα κράτη μέλη να κοινοποιούν στην Επιτροπή τα σχέδια νομοθετικών, κανονιστικών και διοικητικών διατάξεων που αποσκοπούν στην εξασφάλιση της τήρησης των βασικών κανόνων, προκειμένου η τελευταία να μπορεί ενδεχομένως να διατυπώνει συστάσεις. Αυτό συνεπάγεται ιδίως ότι κάθε σχέδιο ρύθμισης που αφορά το δικαίωμα του πληθυσμού στην ενημέρωση σχετικά με τους κινδύνους από ραδιενέργεια ή το σχέδιο επέμβασης πρέπει να υπόκειται σε παρόμοια διαδικασία, προκειμένου να εξασφαλίζεται η συμμόρφωση με την εν λόγω οδηγία.

[1] (1) ΕΕ αριθ. L 357 της 7. 12. 1989, σ. 31.

[2] (2) ΕΕ ειδ. έκδ. 12/002 της 31. 12. 1980, σ. 70.

[3] (3) ΕΕ αριθ. L 230 της 5. 8. 1982, σ. 1.

--------------------------------------------------