ΑΠΟΦΑΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ

της 12ης Απριλίου 1999

σχετικά με διαδικασία εφαρμογής των άρθρων 85 και 86 της συνθήκης ΕΚ και των άρθρων 53 και 54 της συμφωνίας για τον ΕΟΧ

(Υποθέσεις IV/D-1/30.373 - P& Ι Clubs. IGA και IV/D-1/37.143 - P& Ι Clubs. Pooling Agreement)

[κοινοποιηθείσα υπό τον αριθμό Ε(1999) 221]

(Το κείμενο στην αγγλική γλώσσα είναι το μόνο αυθεντικό)

(Κείμενο που παρουσιάζει ενδιαφέρον για τον ΕΟΧ)

(1999/329/ΕΚ)

Η ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΤΩΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΩΝ ΚΟΙΝΟΤΗΤΩΝ,

Έχοντας υπόψη:

τη συνθήκη για την ίδρυση της Ευρωπαϊκής Κοινότητας,

τη συμφωνία για τον Ευρωπαϊκό Οικονομικό Χώρο,

τον κανονισμό αριθ. 17 του Συμβουλίου, της 6ης Φεβρουαρίου 1962, πρώτο κανονισμό για την εφαρμογή των άρθρων 85 και 86 της συνθήκης(1), όπως τροποποιήθηκε από την πράξη προσχώρησης της Αυστρίας, της Φινλανδίας και της Σουηδίας, και ιδίως τα άρθρα 2, 6 και 8 αυτού,

τις κοινοποιήσεις οι οποίες υποβλήθηκαν δυνάμει του άρθρου 4 του κανονισμού αριθ. 17 στις 18 Ιουνίου 1981 και στις 27 Ιουλίου 1984 για αρνητική πιστοποίηση και απαλλαγή της Internationa1 Group Agreement, την αίτηση της 20ής Φεβρουαρίου 1995 για ανανέωση της απαλλαγής που χορηγήθηκε στις 16 Δεκεμβρίου 1985 καθώς και την κοινοποίηση της 7ης Ιουλίου 1998 για την απαλλαγή της International Group Pooling Agreement και την κοινοποίηση της 21ης Οκτωβρίου 1998 για την απαλλαγή της International Group Agreement,

την ανακοίνωση δυνάμει του άρθρου 19 παράγραφος 3 του κανονισμού αριθ. 17 για την International Group Pooling Agreement στις 14 Αυγούστου 1998(2), και την ανάλογη ανακοίνωση όσον αφορά την International Group Agreement στις 21 Οκτωβρίου 1998(3),

μετά από διαβούλευση με τη συμβουλευτική επιτροπή συμπράξεων και δεσποζουσών θέσεων,

Εκτιμώντας τα ακόλουθα:

Α. ΤΑ ΠΡΑΓΜΑΤΙΚΑ ΠΕΡΙΣΤΑΤΙΚΑ

1. ΕΙΣΑΓΩΓΗ

(1) Η παρούσα υπόθεση αφορά το συμβιβάσιμο με τους κανόνες ανταγωνισμού της συνθήκης ΕΚ και της συμφωνίας για τον ΕΟΧ δύο συμφωνιών που συνάφθηκαν εντός του International Group of P& Ι Clubs (στο εξής IG), ήτοι της International Group Pooling Agreement (στο εξής συμφωνία IGPA) και της International Group Agreement (στο εξής συμφωνία IGA).

(2) Η συμφωνία IGA κοινοποιήθηκε στην Επιτροπή αρχικά το 1981. Η Επιτροπή χορήγησε επίσημη απαλλαγή για μία δεκαετία η οποία έληξε τον Φεβρουάριο του 1995 με αποτέλεσμα ο IG να ζητήσει ανανέωση της απαλλαγής.

(3) Τον Ιούνιο του 1997 η Επιτροπή έστειλε κοινοποίηση αιτιάσεων στον IG θεωρώντας ότι τόσο η συμφωνία IGPA όσο και η συμφωνία IGA παρέβαιναν τους κανόνες ανταγωνισμού της συνθήκης ΕΚ. Της κοινοποίησης των αιτιάσεων προηγήθηκε καταγγελία κατά της συμφωνίας IGPA από τη Greek Shipping Cooperation Committee (GSCC), ναυτιλιακό οργανισμό εδρεύοντα στο Λονδίνο, ο οποίος επιλαμβάνεται θεμάτων που αφορούν πλοία ελληνικής ιδιοκτησίας.

(4) Μετά την κοινοποίηση των αιτιάσεων ο IG αποφάσισε να τροποποιήσει τις συμφωνίες του προκειμένου να συμμορφωθεί με τους κανόνες ανταγωνισμού των ΕΚ και του ΕΟΧ. Η τροποποιημένη συμφωνία IGPA κοινοποιήθηκε τον Ιούλιο του 1998 και η τροποποιημένη συμφωνία IGA τον Οκτώβριο του 1998. Αρχίζουν να ισχύουν τον Φεβρουάριο του 1999.

2. ΤΑ ΜΕΡΗ

(5) Οι σύλλογοι προστασίας και αποζημίωσης (Protection & Indemnity Clubs - σύλλογοι P& Ι) αποτελούν μη κερδοσκοπικούς φορείς αλληλασφάλισης για την ασφάλιση προστασίας και αποζημίωσης (Protection & Indemnity - P& Ι) των μελών τους, ήτοι των πλοιοκτητών. Καθένας από τους συλλόγους P& Ι διοικείται από διοικητικό συμβούλιο το οποίο εκπροσωπεί τα μέλη ενώ η καθημερινή διαχείριση ανατίθεται σε ειδικευμένα διοικητικά στελέχη διοριζόμενα από αυτό.

(6) Ο International Group of P& Ι Clubs (Διεθνής όμιλος συλλόγων προστασίας και αποζημίωσης - IG) αποτελεί τον παγκόσμιο φορέα των συλλόγων P& Ι. Σε αυτόν συμμετέχουν 19 σύλλογοι P& Ι (επτά από το Ηνωμένο Βασίλειο, τέσσερις από τις Βερμούδες, τρεις από το Λουξεμβούργο, δύο από τη Νορβηγία, ένας από τις ΗΠΑ, την Ιαπωνία και τη Σουηδία).

3. Η ΑΓΟΡΑ ΤΗΣ ΑΣΦΑΛΙΣΗΣ P& I

(7) Η άμεση ναυτασφάλιση διαιρείται σε δύο μεγάλες κατηγορίες: η μία καλύπτει τους κινδύνους ζημιών στα πλοία (σκάφος, μηχανήματα κ.λπ.) και κατά κανόνα προσφέρεται από εμπορικούς ασφαλιστές ενώ η άλλη, καλούμενη ασφάλιση προστασίας και αποζημίωσης (Protection & Indemnity - P& Ι) καλύπτει συμβατικές και αστικές ευθύνες και, κατά παράδοση, προσφέρεται από συλλόγους αλληλασφάλισης πλοιοκτητών, τους συλλόγους P& Ι.

(8) Η ασφάλιση προστασίας και αποζημίωσης αποτελεί γενική έννοια η οποία περιλαμβάνει ασφάλιση διαφόρων ειδών κινδύνων: τραυματισμός ή θάνατος πληρώματος, επιβατών και άλλων ατόμων, σύγκρουση πλοίων, ζημίες περιουσίας τρίτων (π.χ. λιμενικού εξοπλισμού κ.λπ.), ρύπανση, φορτίο κ.λπ. (π.χ. δαπάνες μεταφοράς ναυαγίου). Οι περισσότεροι ασφαλιστές P& Ι προσφέρουν όλα αυτά τα είδη κάλυψης υπό το ίδιο ασφαλιστήριο συμβόλαιο.

(9) Περίπου το 89 % της παγκόσμιας χωρητικότητας και περίπου το 100 % της ευρωπαϊκής (ΕΕ + ΕΖΕΣ), καλύπτεται ασφαλιστικά από συλλόγους P& Ι, μέλη του IG. Μέχρι στιγμής καλύπτουν αξία ανερχόμενη περίπου σε 3,9 δισεκατομμύρια Ευρώ (4,25 δισεκατομμύρια δολάρια ΗΠΑ).

(10) Τα μερίδια των μεμονωμένων συλλόγων P& Ι του IG στην παγκόσμια αγορά κυμαίνονται μεταξύ 16,3 % (UK Mutual) και κάτω του 1 % (American Club). Παρακάτω ακολουθεί λεπτομερής ανάλυση των στοιχείων αυτών για κάθε σύλλογο P& Ι για το ασφαλιστικό έτος 1998/99(4).

>ΘΕΣΗ ΠΙΝΑΚΑ>

(11) Η εναπομένουσα χωρητικότητα ασφαλίζεται από μικρούς ανεξάρτητους συλλόγους P& Ι ή εμπορικούς ναυτασφαλιστές ή δεν ασφαλίζεται καθόλου για κινδύνους του τύπου αυτού. Οι ανεξάρτητοι φορείς αλληλασφάλισης P& Ι, κατά κανόνα, εστιάζονται σε συγκεκριμένους τύπους πλοίων, όπως ξηρού φορτίου ή ακτοπλοϊκά ή αλιευτικά σκάφη και παρέχουν χαμηλή ασφαλιστική κάλυψη P& Ι. Ο μεγαλύτερος από αυτούς είναι ο Ocean Marine mutual associations.

(12) Ορισμένοι σύλλογοι P& Ι, μέλη του IG προσφέρουν ανεξάρτητη ασφαλιστική κάλυψη για συγκεκριμένους τύπους σκαφών. Για παράδειγμα, η Shipowners Mutual Protection απέσυρε όλα τα αλιευτικά σκάφη από τους διακανονισμούς του IG το 1996 και σήμερα προσφέρει κάλυψη μέχρι 500 εκατομμύρια δολάρια ΗΠΑ.

(13) Ορισμένοι εμπορικοί ασφαλιστές όπως οι Lloyd's Syndicates, Southern Seas (Chubb Insurance), Terra Νoνa και HΙH προσφέρουν άμεση ασφάλιση P& Ι. Το μερίδιο αγοράς το οποίο έχουν σήμερα δεν είναι σημαντικό.

4. ΟΙ ΣΥΜΦΩΝΙΕΣ

4.1. Η συμφωνία IGPA

(14) Η συμφωνία αυτή αποτελεί στην ουσία συμφωνία διαμοιρασμού απαιτήσεων μεταξύ συλλόγων αλληλασφάλισης. Σκοπός της είναι η αναλογική κατανομή μεταξύ όλων των συλλόγων P& Ι απαιτήσεων κατά ενός εξ αυτών οι οποίες υπερβαίνουν κάποιο όριο. Υπογράφηκε για πρώτη φορά το 1899 μεταξύ έξι συλλόγων P& Ι με έδρα το Ηνωμένο Βασίλειο. Έκτοτε υπέστη επανειλημμένες τροποποιήσεις και έχουν προσχωρήσει σε αυτήν και άλλοι σύλλογοι.

(15) Στη συμφωνία IGPA συμμετέχουν μόνον 18 σύλλογοι. Το εναπομένον μέλος του IG, η SMP (από το Λουξεμβούργο) συμμετέχει έμμεσα με αντασφάλιση ενός από τους άλλους συλλόγους.

4.1.1. Η συμφωνία διαμοιρασμού απαιτήσεων (claim-sharing agreement)

(16) Η συμφωνία διαμοιρασμού απαιτήσεων προβλέπει διάφορα επίπεδα ασφαλιστικής κάλυψης:

α) τα πρώτα 4,57 εκατομμύρια ευρώ (5 εκατομμύρια δολάρια ΗΠΑ) οποιασδήποτε ζημίας αναλαμβάνει ο σύλλογος του οποίου το μέλος έχει την ευθύνη. Αυτό είναι γνωστό ως "κράτηση" του συλλόγου. Οι περισσότερες απαιτήσεις τις οποίες αντιμετωπίζουν οι σύλλογοι ανήκουν σε αυτό το επίπεδο κάλυψης (99 % από άποψη αριθμού και 82 % από άποψη αξίας για την περίοδο 1985-1995)·

β) από 4,57 εκατομμύρια ευρώ (5 εκατομμύρια δολάρια ΗΠΑ) μέχρι 27,42 εκατομμύρια ευρώ (30 εκατομμύρια δολάρια ΗΠΑ) το ποσό κατανέμεται μεταξύ των συλλόγων P& I στο πλαίσιο της συμφωνία IGPA. Την περίοδο 1985-1995 σε αυτό το επίπεδο κάλυψης αυτήν εμφανίσθηκαν περίπου 20 απαιτήσεις αποζημίωσης κατ' έτος·

γ) απαιτήσεις υπεράνω των 27,42 εκατομμύρια ευρώ (30 εκατομμύρια δολάρια ΗΠΑ) και μέχρι του ποσού των 1,8 δισεκατομμύρια ευρώ (2 δισεκατομμύρια δολάρια ΗΠΑ) καλύπτονται από την συλλογική γενική σύμβαση αντασφάλισης υπέρβασης ζημίας (Group General Excess Loss Reinsurance Contract) που έχουν συνάψει οι σύλλογοι P& Ι με εμπορικές ασφαλιστικές επιχειρήσεις. Σε αυτό το επίπεδο κάλυψης εμφανίζονται μία έως δύο απαιτήσεις αποζημίωσης κατ' έτος·

δ) απαιτήσεις υπεράνω του ορίου που καλύπτεται από τη γενική σύμβαση αντασφάλισης υπέρβασης ζημίας και μέχρι του ποσού των 3,9 δισεκατομμύρια ευρώ περίπου (4,25 δισεκατομμύρια δολάρια ΗΠΑ) κατανέμονται εκ νέου μεταξύ των συλλόγων βάσει της συμφωνίας IGPA. Πρόκειται για εξαιρετικά μεγάλη απαίτηση (overspill). Μέχρι σήμερα δεν έχουν υπάρξει απαιτήσεις αποζημίωσης του ύψους αυτού.

(17) Η έκφραση του ορίου των "3,9 δισεκατομμύρια ευρώ περίπου (4,25 δισεκατομμύρια δολάρια ΗΠΑ) στην περίπτωση της εξαιρετικά μεγάλης απαίτησης (overspill)" πρέπει να εξηγηθεί. Το ανώτατο αυτό όριο δεν είναι αυστηρά καθορισμένο. Εάν προκύψει απαίτηση αποζημίωσης του ύψους αυτού τα μέλη θα πρέπει να καταβάλουν έκαστο μέχρι το 2,5 % της ανώτατης υποχρέωσης την οποία θα εκαλούντο να καλύψουν βάσει του άρθρου 6 παράγραφος 1 της International Convention on Limitation of Liability for Maritime Claims του 1976 (ρήτρα 14.2 της συμφωνίας IGPA). Το άρθρο αυτό θεσπίζει μία σειρά ανώτατων ποσών τα οποία οι πλοιοκτήτες οφείλουν να καλύψουν σε περίπτωση καταστροφής βάσει της χωρητικότητας του υπόψη πλοίου(5). Το ποσό των 3,9 δισεκατομμυρίων ευρώ περίπου (4,25 δισεκατομμύρια δολάρια ΗΠΑ) προκύπτει από την πρόσθεση του 2,5 % των μέγιστων υποχρεώσεων για καθένα από τα πλοία που ασφαλίζουν οι σύλλογοι P& Ι που συμμετέχουν στη συμφωνία IGPA.

(18) Όπως προαναφέρθηκε σε επίπεδο κράτησης, το σύνολο της απαίτησης καλύπτεται από τον σύλλογο στον οποίο ανήκει ο ασφαλισμένος πλοιοκτήτης που φέρει την ευθύνη. Σε καθένα από τα υπόλοιπα επίπεδα, οι απαιτήσεις διαμοιράζονται μεταξύ των συλλόγων σύμφωνα με διάφορους κανόνες:

α) από 4,57 εκατομμύρια ευρώ (5 εκατομμύρια δολάρια ΗΠΑ) μέχρι 27,42 εκατομμύρια ευρώ (30 εκατομμύρια δολάρια ΗΠΑ) οι απαιτήσεις μοιράζονται σύμφωνα με την αναλογία κάθε συλλόγου σε απαιτήσεις, χωρητικότητα και συνολικών εισφορών (calls - προκαταβολών και συμπληρωματικών). Καθένας από τους συντελεστές αυτούς αντιστοιχεί στο 1/3 του τελικού ποσοστού (για τον λόγο αυτόν η μέθοδος αυτή καλείται μέθοδος του 1/3). Υπάρχουν, ωστόσο, δύο προϋποθέσεις για τη μέθοδο αυτή. Πρώτον, αναπροσαρμογή του συντελεστή ζημίας για να ληφθεί υπόψη αν στο παρελθόν ο σύλλογος έλαβε περισσότερες ή λιγότερες εισφορές από εκείνες που χορήγησε σε άλλα μέλη. Δεύτερον, μεταξύ 18,3 εκατομμύρια ευρώ (20 εκατομμύρια δολάρια ΗΠΑ) και 27,42 εκατομμύρια ευρώ (30 εκατομμύρια δολάρια ΗΠΑ), στο σύλλογο που προξενεί την απαίτηση επιβάλλεται πρόστιμο 20 % (ρήτρα 10.1 και παράρτημα VI της PΑ)·

β) το κόστος της Group General Excess Loss Reinsurance Contract μοιράζεται μεταξύ των συλλόγων σύμφωνα με την χωρητικότητα που ασφαλίζει ο καθένας. Ωστόσο, το καταβλητέο ανά τόνο ποσό εξαρτάται από τον τύπο του σκάφους. Σκάφη που στο παρελθόν προξένησαν απαιτήσεις αυτής της κατηγορίας έχουν μεγαλύτερα τέλη ανά τόνο. Μάλιστα, στα δεξαμενόπλοια αναλογεί το 80 % των απαιτήσεων που ανέρχονται στο επίπεδο αυτό και κατά συνέπεια τα τέλη που τους αντιστοιχούν ανά τόνο είναι πολύ υψηλότερα·

γ) μία απαίτηση επιπέδου overspill μοιράζεται σε όλους τους συλλόγους ανάλογα με το ποσοστό που αντιπροσωπεύει το όριο ευθύνης κάθε συλλόγου στο άθροισμα των ορίων των συμμετεχόντων συλλόγων, το οποίο υπολογίζεται όπως αναφέρεται προηγουμένως (βλέπε αιτιολογική σκέψη 17 ανωτέρω).

(19) Εντούτοις, επισημαίνεται ότι σε περίπτωση απαιτήσεων "overspill", οι σύλλογοι P& Ι δικαιούνται να αφαιρέσουν από την συνεισφορά τους τα ποσά που δεν δύνανται "να ανακτήσουν από οικονομική άποψη" από τα μέλη τους (ρήτρα 14.3 της συμφωνίας IGPA). Μία επιτροπή εμπειρογνωμόνων καθορίζει τα "μη δυνάμενα να ανακτηθούν από οικονομική άποψη" ποσά σε περίπτωση διαφωνίας μεταξύ συλλόγων (ρήτρα 15 της συμφωνίας IGPA). Η ρήτρα αυτή περιορίζει την έκθεση των συλλόγων σε απαιτήσεις και εμποδίζει την καταβολή από μέρους τους ποσών τα οποία δεν πρόκειται ποτέ να ανακτήσουν στο ακέραιο.

4.1.2. Ελάχιστο κοινό επίπεδο κάλυψης

(20) Όπως προαναφέρεται (βλέπε αιτολογική σκέψη 16 ανωτέρω) όλα τα μέλη των συλλόγων P& I υποχρεούνται να συμμετάσχουν στο διαμοιρασμό απαιτήσεων μέχρι του ποσού των 3,9 δισεκατομμυρίων ευρώ (4,25 δισεκατομμύρια δολάρια ΗΠΑ).

(21) Πριν από τις 20 Φεβρουαρίου 1998, το ποσό αυτό ήταν περίπου 16,5 δισεκατομμύρια ευρώ (18 δισεκατομμύρια δολάρια ΗΠΑ) ήτοι το 20 % της μέγιστης ευθύνης σύμφωνα με την International Convention on Limitation of Liability for Maritime Claims του 1976. Στην κοινοποίηση των αιτιάσεων η Επιτροπή θεώρησε ότι το υψηλό αυτό ελάχιστο επίπεδο κάλυψης αντίκειται στο άρθρο 85 δεδομένου ότι εμποδίζει τον ανταγωνισμό μεταξύ συλλόγων για κάλυψη κάτω του ποσού των 16,5 δισεκατομμυρίων ευρώ περίπου (18 δισεκατομμύρια δολάρια ΗΠΑ) για την οποία υπάρχει σημαντική ζήτηση. Θεώρησε επίσης ότι η συμφωνία αυτή περί ενός υψηλού κοινού επιπέδου κάλυψης αποτελεί κατάχρηση σύμφωνα με το άρθρο 86, της συλλογικής δεσπόζουσας θέσης των συλλόγων P& Ι, η οποία συνίσταται στον περιορισμό του εύρους της ασφαλιστικής κάλυψης που διατίθεται στην αγορά εις βάρος των καταναλωτών.

(22) Αντιδρώντας στην κοινοποίηση των αιτιάσεων, οι σύλλογοι P& Ι του IG συμφώνησαν να μειώσουν το ελάχιστο κοινό επίπεδο κάλυψης από 16,5 δισεκατομμύρια ευρώ περίπου (18 δισεκατομμύρια δολάρια ΗΠΑ) σε 3,9 δισεκατομμύρια ευρώ (4,25 δισεκατομμύρια δολάρια ΗΠΑ).

(23) Ο IG κοινοποίησε επίσης τροποποίηση της συμφωνίας IGPA η οποία διευκρινίζει ότι οι σύλλογοι P& Ι είναι ελεύθεροι, εκτός των ορίων της συμφωνίας IGPA, να παράσχουν υψηλότερα επίπεδα κάλυψης από το ελάχιστο κοινό επίπεδο και, συνεπώς, να ανταγωνίζονται μεταξύ τους στον τομέα αυτόν (τροποποίηση της ρήτρας 5 του παραρτήματος ΙΙΙ της συμφωνίας IGPA). Επίσης είναι ελεύθεροι να προσφέρουν μεμονωμένα, εκτός των ορίων της συμφωνίας αυτής, χαμηλότερα επίπεδα κάλυψης.

4.1.3. Έγκριση των όρων στα ασφαλιστήρια των συλλόγων

(24) Η συμφωνία IGPA περιλαμβάνει επίσης ορισμένες ρήτρες άσχετες προς τη μέθοδο διαμοιρασμού των απαιτήσεων μεταξύ συλλόγων P& Ι οι οποίες, ωστόσο, συνδέονται άμεσα με αυτήν. Οι όροι στα ασφαλιστήρια συμβόλαια ("rules" - κανόνες) κάθε συλλόγου εγκρίνονται από τα άλλα μέλη της συμφωνίας IGPA (ρήτρα 16 της συμφωνίας IGPA). Επί του παρόντος τα τρία τέταρτα των συλλόγων P& I έχουν την ευχέρεια να αποφασίσουν να μην γίνουν δεκτά στους κόλπους του συστήματος εισφορών (κοινοπραξία) σύλλογοι με τους κανόνες και λογιστικές πρακτικές των οποίων δεν συμφωνούν.

4.1.4. Διατάξεις αντασφάλισης

(25) Η συμφωνία IGPA περιλαμβάνει επίσης και διατάξεις τις οποίες πρέπει να τηρούν υποχρεωτικά οι σύλλογοι οι οποίοι επιθυμούν να προσφέρουν αντασφάλιση προς τρίτους ασφαλιστές, είτε πρόκειται για αμοιβαίους είτε για εμπορικούς ασφαλιστές.

(26) Αρχικά περιείχε μόνον αντικειμενικούς όρους που έπρεπε να πληρούν οι φορείς αλληλασφάλισης στους οποίους θα παρείχε αντασφάλιση ένα σύλλογος P& I. Δεν περιείχε όρους για εμπορικούς ασφαλιστές. Τούτο επέτρεπε στον IG να πραγματοποιεί, ενδεχομένως, διακρίσεις μεταξύ εμπορικών ασφαλιστών παρέχοντας αντασφάλιση μόνο σε ορισμένους απ' αυτούς. Επιπλέον η συμφωνία IGPA δεν περιείχε διαδικαστικούς κανόνες για να εξασφαλίζει ότι οι σύλλογοι P& I θα σέβονται τους αντικειμενικούς όρους που ορίσθηκαν για τους φορείς αλληλασφάλισης. Στην κοινοποίηση των αιτιάσεων η Επιτροπή θεώρησε, για τον λόγο αυτό, ότι δεν θεσπίζονται αντικειμενικά κριτήρια και κατάλληλες διαδικασίες στο πλαίσιο της συμφωνίας IGPA ώστε να κρίνεται κατά πόσο ένας σύλλογος δύναται να προσφέρει αντασφάλιση σε τρίτο ασφαλιστή. Τούτο συνιστά παράβαση του άρθρου 86 της συνθήκης.

(27) Ο IG κοινοποίησε τροποποιήσεις των υπόψη διατάξεων (τροποποιήσεις στο παράρτημα Χ της συμφωνίας IGPA). Οι τροποποιήσεις προβλέπουν ότι οι σύλλογοι που επιθυμούν να προσφέρουν αντασφάλιση σε τρίτο ασφαλιστή οφείλουν να υποβάλουν αίτηση στον IG. Τα μέρη της συμφωνίας IGPA θα πρέπει να αποφασίσουν κατά πόσο ο τρίτος ασφαλιστής πληροί διάφορα κριτήρια εκ των οποίων άλλα είναι γενικής φύσεως και άλλα αφορούν συγκεκριμένα τους αμοιβαίους και τους εμπορικούς ασφαλιστές. Όσον αφορά τα γενικής φύσεως κριτήρια ο ασφαλιστής οφείλει να διακρίνεται από οικονομική ευρωστία, η κάλυψη P& I την οποία προσφέρει οφείλει να αντιστοιχεί σε εκείνη που παρέχουν οι υπόλοιποι σύλλογοι του IG και να συμμετάσχει με δίκαιη αναλογία στο διαμοιρασμό απαιτήσεων του συστήματος εισφορών (Pool) και στα τέλη της σύμβασης υπέρβασης ζημίας. Εκτός αυτού, εάν ο ασφαλιστής αποτελεί αμοιβαίο ασφαλιστή (μη ευνοούμενος από τη νομοθεσία της χώρας του η οποία περιορίζει τη δυνατότητα επιλογής του ασφαλιστή από μέρους των πλοιοκτητών στη χώρα αυτή), πρέπει να λειτουργεί όντως σε αμοιβαία και μη κερδοσκοπική βάση, η πείρα και τα ασφαλιστήριά του όσον αφορά τη διεκπεραίωση των απαιτήσεων πρέπει να είναι συμβιβάσιμη με εκείνη των σύλλόγων P& I και πρέπει συμμορφώνεται με τους κανόνες της συμφωνίας IGA. Εάν πρόκειται για εμπορικό ασφαλιστή (ευνοούμενος από τη νομοθεσία της χώρας του η οποία περιορίζει τη δυνατότητα επιλογής του ασφαλιστή από μέρους των πλοιοκτητών στη χώρα αυτή) ο αντασφαλίζων σύλλογος αναλαμβάνει την ευθύνη της διεκπεραίωσης απαιτήσεων και τον καθορισμό των ασφαλίστρων των πλοιοκτητών σε αμοιβαία βάση εξ ονόματος του ασφαλιστή.

(28) Όσον αφορά τα διαδικαστικά, μία υποεπιτροπή του IG εκδίδει σύσταση για την αίτηση εντός 30 ημερών από τη λήψη όλων των σχετικών πληροφοριών (η προθεσμία αυτή παρατείνεται για 30 ακόμη ημέρες κατά την περίοδο ανανέωσης). Οι σύλλογοι στη συνέχεια, ψηφίζουν βάσει της σύστασης. Εάν η απόφαση είναι αρνητική, στον ασφαλιστή του οποίου η αντασφάλιση δεν γίνεται δεκτή αποστέλλεται κοινοποίηση προς το σκοπό αυτόν εντός δέκα ημερών από την ψηφοφορία στην οποία αναφέρονται οι σχετικοί λόγοι. Ο ασφαλιστής δικαιούται να κάνει προσφυγή κατά της άρνησης. Η προσφυγή εξετάζεται από τρεις διαιτητές οι οποίοι αποφαίνονται κατά πόσο οι σύλλογοι εφάρμοσαν τους προαναφερόμενους όρους σε λογικά πλαίσια. Τα μέρη ορίζουν έναν διαιτητή ενός 14 ημερών από την αίτηση διαιτησίας ενώ ο τρίτος διαιτητής ορίζεται από τους άλλους δύο διαιτητές και πρέπει να είναι δικηγόρος πεπειραμένος σε εμπορικής και ασφαλιστικής φύσης θέματα, εντός δέκα ημερών από τον διορισμό των άλλων δύο διαιτητών. Οι διαιτητές προσδιορίζουν οι ίδιοι το διαδικαστικό μέρος και ενεργούν με τη δέουσα ταχύτητα. Εκδίδουν την απόφασή τους γραπτά, αναφερόμενοι στους λόγους που οδήγησαν σε αυτήν. Η απόφασή τους έχει δεσμευτικό χαρακτήρα.

4.2. Η International Group Agreement (συμφωνία IGA)

(29) Αρχικά επρόκειτο για συμφωνία κυρίων μεταξύ των συλλόγων προκειμένου να θεσπισθούν ορισμένοι κανόνες ως προς τον τρόπο κάλυψης P& I πλοιοκτητών οι οποίοι ήδη συμμετέχουν σε άλλο σύλλογο. Στις αρχές της δεκαετίας του 1980 έλαβε τη μορφή γραπτής συμφωνίας μεταξύ όλων των μελών του International Group. Θεσπίζει τους κανόνες τους οποίους οφείλουν να τηρούν τα μέρη της συμφωνίας IGPA. Τα κύρια χαρακτηριστικά της περιγράφονται στις αιτιολογικές σκέψεις 30 έως 40.

4.2.1. Οι διαδικασίες προσφοράς ασφαλίστρων (quotation)

(30) Η συμφωνία IGA περιορίζει την ελευθερία των συλλόγων P& I να υποβάλουν στους πλοιοκτήτες προσφορές ασφαλίστρων για πλοία ασφαλισμένα σε άλλους συλλόγους για να τους προσελκύσουν. Το ασφάλιστρο αντιπροσωπεύει την εισφορά ενός πλοίου στα διάφορα στοιχεία κόστους του ασφαλίζοντας συλλόγου P& I ήτοι το κόστος απαιτήσεων για τον σύλλογο κάτω του επιπέδου κράτησης, κόστος απαιτήσεων διαμοιραζόμενο με άλλους συλλόγους βάσει της συμφωνίας IGPA, κόστος αντασφάλισης και, σε ορισμένες περιπτώσεις, ειδικό τέλος για τα έξοδα διοίκησης του συλλόγου. Η εισφορά αυτή υπολογίζεται κατά την έναρξη του ασφαλιστικού έτους και κατά κανόνα καταβάλλεται σε δόσεις. Στις αρχές του ασφαλιστικού έτους ο πλοιοκτήτης καταβάλλει μία προκαταβολή για κάθε ασφαλισμένο πλοίο (advance call). Ο πλοιοκτήτης καταβάλλει περαιτέρω συμπληρωματικές εισφορές (supplementary calls) σε μεταγενέστερο στάδιο (συνήθως δύο ως τρία έτη) όταν γίνουν γνωστές οι συνολικές υποχρεώσεις, τα έξοδα διοίκησης και τα έσοδα από επενδύσεις του συλλόγου στον οποίο ανήκει, για το έτος εκείνο.

(31) Η συμφωνία IGA ορίζει ότι κατά την υποβολή προσφοράς για την ασφάλιση πλοίου από τις 20 του επομένου Φεβρουαρίου (το ασφαλιστικό έτος αρχίζει στις 20 Φεβρουαρίου και συνεπώς όλες οι κινήσεις από τον ένα σύλλογο στον άλλο ισχύουν από τότε) δεν επιτρέπεται η προσφορά χαμηλότερου ασφαλίστρου από εκείνο που προσφέρει ο σύλλογος που ήδη ασφαλίζει τα υπόψη πλοία (ο πρώτος σύλλογος - "holding Club") εκτός εάν μία επιτροπή ειδικών που συγκαλεί ο νέος σύλλογος κρίνει ότι η τιμή του "holding Club" είναι αδικαιολόγητα υψηλή. Η επιτροπή αποτελείται από τρία άτομα: ένα από κάθε άμεσα ενδιαφερόμενο σύλλογο και έναν ανεξάρτητο εμπειρογνώμονα διοριζόμενο από τον IG.

(32) Με αίτημα της Επιτροπής το 1985 εφαρμόσθηκε μια νέα διαδικασία: ο νέος σύλλογος δύναται να υποβάλει χαμηλότερη προσφορά από τον πρώτο σύλλογο εάν υπάρχει δεσμευτική συμφωνία με τον πλοιοκτήτη πριν από τις 30 Σεπτεμβρίου και ο νέος σύλλογος ενημερώσει σχετικά τον πρώτο εντός τριών ημερών. Εάν ο πρώτος σύλλογος κρίνει ότι η τιμή του νέου συλλόγου είναι αδικαιολόγητα χαμηλή δύναται να προσφύγει σε επιτροπή εμπειρογνωμόνων.

(33) Η κοινοποίηση των αιτιάσεων που εκδόθηκε στις 2 Ιουνίου 1997 διαπιστώνει ότι οι διαδικασίες αυτές αντίκεινται στο άρθρο 85 της συνθήκης δεδομένου ότι εμποδίζουν τον ανταγωνισμό μεταξύ συλλόγων P& I όσον αφορά την προσφορά τιμών και ότι δεν είναι απαραίτητες για τη λειτουργία της συμφωνίας IGPA. Φαίνεται ότι η νέα διαδικασία που εφαρμόσθηκε το 1985 δεν αύξησε ικανοποιητικά τον ανταγωνισμό. Κατά τα πρώτα έτη εφαρμογής της γίνονταν αρκετές αιτήσεις για προσφορές για πλοία τον Σεπτέμβριο. Ωστόσο, μόνον σε μία περίπτωση η διαδικασία αυτή χρησιμοποιήθηκε όντως για την αλλαγή συλλόγου. Τα τελευταία έτη η διαδικασία αυτή εγκαταλείφθηκε εντελώς(6).

(34) Ο IG κοινοποίησε τώρα τροποποίηση στις διαδικασίες υποβολής προσφοράς η οποία μειώνει το πεδίο εφαρμογής τους. Από τις 20 Φεβρουαρίου 1999, οι διαδικασίες προσφοράς για το επόμενο ασφαλιστικό έτος δεν θα ισχύουν για όλα τα στοιχεία κόστους ενός συλλόγου P& I όπως σήμερα αλλά θα περιορίζονται στο κόστος των απαιτήσεων και της αντασφάλισης, πράγμα που σημαίνει ότι τα έξοδα διοίκησης δεν θα υπεισέρχονται στην υποβολή προσφορών.

(35) Βάσει της τροποποίησης, οι σύλλογοι θα παραμείνουν ελεύθεροι είτε να χρεώνουν χωριστά τα έξοδα διοίκησης (ως διακεκριμένο στοιχείο κόστους επί της προσφερόμενης τιμής στις αρχές του έτους) είτε να τα καλύπτουν από τα επενδυτικά τους έσοδα. Στην τελευταία περίπτωση τα έξοδα διοίκησης των συλλόγων θα λαμβάνονται υπόψη όταν καθορίζονται οι συμπληρωματικές εισφορές τους. Σε αμφότερες τις περιπτώσεις οι διαδικασίες προσφοράς της συμφωνίας IGA θα ισχύουν για τιμές απαλλαγμένες από κάθε στοιχείο των εξόδων διοίκησης. Στην πρώτη περίπτωση οι τροποποιημένες διαδικασίες προσφοράς θα επιτρέπουν σε νέους συλλόγους με χαμηλά έξοδα διοίκησης να προσφέρουν χαμηλότερες τιμές πράγμα που θα έχει άμεσο αντίκτυπο στο ύψος της προκαταβολής που θα καλούνται να καταβάλουν οι πλοιοκτήτες. Στη δεύτερη περίπτωση, όπου ο νέος σύλλογος δεν περιλαμβάνει στην τιμή του συγκεκριμένο στοιχείο εξόδων διοίκησης, οι τροποποιημένες διαδικασίες θα εξακολουθήσουν να ωφελούν τους πλοιοκτήτες διότι, αλλάζοντας σύλλογο, θα επωφελούνται από τα τυχόν χαμηλότερα έξοδα διοίκησης τα αναμενόμενα για τον νέο σύλλογο κατά το ασφαλιστικό έτος της μεταπήδησής τους σε αυτόν. Τα έξοδα διοίκησης των συλλόγων θα λαμβάνονται υπόψη κατά τον καθορισμό των συμπληρωματικών εισφορών. Ο IG αναμένει ότι με την τροποποίηση των διαδικασιών προσφοράς θα επικρατήσει η δεύτερη περίπτωση δεδομένου ότι οι περισσότεροι σύλλογοι θα προτιμήσουν να υποβάλουν προσφορά η οποία δεν θα περιλαμβάνει συγκεκριμένο στοιχείο των εξόδων διοίκησης.

(36) Οι τροποποιημένες διαδικασίες προσφοράς θα συμπληρωθούν με διατάξεις που θα αποσκοπούν στην αύξηση της διαφάνειας του ύψους των εξόδων διοίκησης κάθε συλλόγου P& I. Οι σύλλογοι θα υπολογίζουν κατ' έτος έναν πενταετή μέσο συντελεστή δαπανών ο οποίος θα εκφράζει το ποσοστό που αντιπροσωπεύουν τα έξοδα διοίκησης επί των εσόδων από ασφάλιστρα συν τις επενδύσεις. Ο συντελεστής αυτός θα περιλαμβάνεται στους δημοσιευόμενους λογαριασμούς κάθε συλλόγου και θα παρέχεται, όποτε γίνεται προσφορά για πλοίο ασφαλισμένο από άλλο σύλλογο, τόσο από το νέο όσο και από τον πρώτο σύλλογο.

(37) Ο υπολογισμός του συντελεστή μέσης δαπάνης, των εξόδων διοίκησης και των εσόδων από επενδύσεις θα προσδιορισθεί σύμφωνα με τις ισχύουσες λογιστικές οδηγίες της Κοινότητας ιδίως με την οδηγία 91/674/ΕΟΚ του Συμβουλίου, της 19ης Δεκεμβρίου 1991, για τους ετήσιους και τους ενοποιημένους λογαριασμούς των ασφαλιστικών επιχειρήσεων(7). Στα έξοδα διοίκησης περιλαμβάνονται όλες οι δαπάνες λειτουργίας ενός συλλόγου (εκτός των δαπανών από τη διεκπεραίωση απαιτήσεων και δυνητικών απαιτήσεων) όπως προμήθειες, άλλα έξοδα αγορών και αποσβέσεις. Στα έσοδα από επενδύσεις περιλαμβάνονται όλες οι κεφαλαιουχικές και συναλλαγματικές ζημίες και κέρδη, ανεξάρτητα από το εάν έχουν ρευστοποιηθεί ή όχι, που σημειώθηκαν κατά το οικονομικό έτος μείον τα σχετικά έξοδα.

4.2.2. Προσφορά ασφαλίστρων για δεξαμενόπλοια

(38) Η συμφωνία IGA περιλαμβάνει διάφορους κανόνες για την προσφορά ασφαλίστρων για δεξαμενόπλοια. Πρώτον, ο IG συνιστά ετησίως μία ελάχιστη λογική προμήθεια για απαιτήσεις από δεξαμενόπλοια που μοιράζονται βάσει της συμφωνίας IGPA. Δεύτερον, η συμφωνία IGA ορίζει ρητά ότι οι προσφορές για δεξαμενόπλοια πρέπει να λαμβάνουν υπόψη δίκαια και στο κατάλληλο ύψος, όλα τα συναφή στοιχεία κόστους (ρήτρα 6 2) και θεσπίζει διαδικασία η οποία επιτρέπει στους συλλόγους να παραπέμπουν σε επιτροπή εμπειρογνωμόνων την αποδοχή ασφαλειών δεξαμενόπλοιων από οποιοδήποτε άλλο σύλλογο. Στις περιπτώσεις αυτές, η επιτροπή θα δικαιούται να αποφασίζει κατά πόσο ο σύλλογος που ασφαλίζει το δεξαμενόπλοιο έχει κάνει δίκαιες και επαρκείς προβλέψεις για όλα τα στοιχεία κόστους (ρήτρα 12 4). Παραπομπή στην επιτροπή εμπειρογνωμόνων έγινε μόνον μία φορά από το 1985 μέχρι σήμερα.

(39) Ο IG κοινοποίησε τροποποίηση με την οποία εξασφαλίζεται η συνοχή του κανονισμού αυτού με τις τροποποιήσεις των διαδικασιών προσφοράς που προτάθηκαν προηγουμένως. Από την αρχή του νέου οικονομικού έτους η συμφωνία IGA θα ορίζει ότι οι προσφορές για δεξαμενόπλοια πρέπει να περιλαμβάνουν δίκαιες και επαρκείς προβλέψεις για όλα τα στοιχεία κόστους πλην των εξόδων διοίκησης.

4.2.3. Ποσά αποδέσμευσης

(40) Όταν ένας πλοιοκτήτης εγκαταλείπει το σύλλογό του υποχρεούται να καλύψει ένα μέρος των ευθυνών που επισυνέβησαν στο σύλλογο κατά την περίοδο κατά την οποία ήταν μέλος ακόμη και εάν την εποχή της αποχώρησής τους οι ευθύνες αυτές είναι απροσδιόριστες. Από το 1985 και μετά, η συμφωνία IGA επιτρέπει στους πλοιοκτήτες να επιλέξουν μεταξύ δύο δυνατοτήτων: να παράσχουν τραπεζική επιστολή ή να εξαγοράσουν τις ευθύνες αυτές έναντι ποσού καθοριζόμενου από τον σύλλογο. Εάν το μέλος θεωρήσει ότι το ποσό αυτό είναι αδικαιολόγητα υψηλό, δύναται να προσφύγει σε επιτροπή εμπειρογνωμόνων σύμφωνα με τα όσα εξηγούνται προηγουμένως (βλέπε αιτιολογική σκέψη 31).

5. ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑ

(41) Ο IG υπέβαλε κοινοποίηση ορισμένων ρυθμίσεων στην Επιτροπή τον Ιούνιο του 1981 η οποία κάλυπτε μόνον τη συμφωνία IGA και ορισμένες δευτερεύουσες συμφωνίες της συμφωνίας IGPA, όπως οι συμφωνίες αντασφάλισης (που τώρα περιλαμβάνονται στο παράρτημα Χ της συμφωνίας IGPA, βλέπει αιτιολογική σκέψη 25). Η συμφωνία IGPA καθεαυτή δεν κοινοποιήθηκε.

(42) Μετά από προκαταρτική εξέταση η Επιτροπή έκρινε ότι οι κοινοποιηθείσες συμφωνίες περιέκλειαν διάφορες ρήτρες μη δυνάμενες να απαλλαγούν βάσει του άρθρου 85 παράγραφος 3. Τον Φεβρουάριο του 1983, κίνησε διαδικασία και απέστειλε στους αιτούντες κοινοποίηση των αιτιάσεων πριν από τη λήψη σχετικής απόφασης βάσει του άρθρου 15 παράγραφος 6 του κανονισμού αριθ. 17 για την άρση των ωφελημάτων από την απαλλαγή που αφορά την επιβολή προστίμων. Τον Δεκέμβριο του 1983, η Greek Shipping Cooperation Committee - GSCC - έλαβε μέρος στη διαδικασία υποβάλλοντας επίσημη καταγγελία κατά της συμφωνίας IGA.

(43) Τον Ιούλιο του 1984 η Επιτροπή εξέδωσε κοινοποίηση των αιτιάσεων επί της ουσίας της υπόθεσης θεωρώντας ότι ορισμένες από τις διατάξεις της συμφωνίας IGA παρέβαιναν το άρθρο 85 παράγραφος 1 και δεν ικανοποιούσαν τους όρους απαλλαγής του άρθρου 85 παράγραφος 3. Μετά από σημαντικές τροποποιήσεις (π.χ. εισαγωγή της διαδικασίας της 30ής Σεπτεμβρίου) συνήφθη νέα συμφωνία IGA η οποία τέθηκε σε ισχύ τον Φεβρουάριο του 1985. Η νέα συμφωνία κοινοποιήθηκε κανονικά και με την απόφαση 85/615/ΕΟΚ της Επιτροπής(8), στις 16 Δεκεμβρίου 1985 έλαβε δεκαετή απαλλαγή (στο εξής απόφαση P& I Clubs).

(44) Ο IG ζήτησε την ανανέωση της απαλλαγής αυτής τον Φεβρουάριο του 1995. Στην παρούσα υπόθεση δημοσιεύτηκε ανακοίνωση τον Ιούλιο του 1995 με την οποία οι τρίτοι ενδιαφερόμενοι καλούνται να υποβάλουν τις παρατηρήσεις τους(9). Η GSCC διετύπωσε ορισμένες ανησυχίες τις οποίες τον Δεκέμβριο του 1995 αποφάσισε να μετατρέψει σε επίσημη καταγγελία. Αργότερα λήφθηκαν παρατηρήσεις και από την Ocean Marine, ένα ανεξάρτητο σύλλογο P& I και από το Σύνδεσμο Ελλήνων Εφοπλιστών.

(45) Στις 2 Ιουνίου 1997 η Επιτροπή απέστειλε κοινοποίηση των αιτιάσεων στον IG στην οποία αναφέρει ότι κατά τη γνώμη της τόσο η συμφωνία IGPA όσο και η συμφωνία IGA αντιβαίνουν στους κοινοτικούς κανόνες ανταγωνισμού. Ο IG απάντησε στις 14 Σεπτεμβρίου 1997 και τις 27 Απριλίου 1998 ακολούθησε ακρόαση. Εκτός από τον IG, παρατηρήσεις υπέβαλαν και οι GSCC, UGS και Ocean Marine.

(46) Στις 7 Ιουλίου, ο IG κοινοποίησε τη συμφωνία IGPA, τροποποιημένη ως αποτέλεσμα διαπραγματεύσεων με την Επιτροπή. Στις 14 Αυγούστου 1998, η Επιτροπή δημοσίευσε ανακοίνωση δυνάμει του άρθρου 19 παράγραφος 3 του κανονισμού αριθ. 17, στην οποία ανέφερε ότι επρόκειτο να λάβει θετική στάση έναντι της κοινοποιηθείσας συμφωνίας IGPA.

(47) Στις 24 Σεπτεμβρίου 1998 ο IG ανακοίνωσε επίσημα στην Επιτροπή ότι προτίθετο να κοινοποιήσει μία σειρά τροποποιήσεων σε σχέση με την International Group Agreement. Ενόψει αυτού, η Επιτροπή στις 21 Οκτωβρίου 1998 δημοσίευσε ανακοίνωση δυνάμει του άρθρου 19 παράγραφος 3 του κανονισμού αριθ. 17 σχετικά με την τροποποιημένη συμφωνία IGA. Την ίδια ημερομηνία ο IG κοινοποίησε τις τροποποιήσεις της συμφωνίας IGA.

(48) Επισημαίνεται ότι το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο έχει εκδηλώσει μεγάλο ενδιαφέρον για την παρούσα υπόθεση. Στις 22 Ιανουαρίου 1996, το μέλος του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου κ. David Cassidy υπέβαλε τρεις γραπτές ερωτήσεις(10). Το μέλος του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου κ. Von Wogau υπέβαλε προφορική ερώτηση (0-0053/96) σε συνεδρίαση της 15ης Μαρτίου 1996(11), και τέλος, εκδόθηκε ψήφισμα στις 27 Μαρτίου 1996(12), σχετικά με το ότι μία καταστροφή με ζημίες ύψους 20 δισεκατομμύρια δολάρια ΗΠΑ "θα έθετε σε κίνδυνο τους ίδιους τους συλλόγους P& I" καλώντας την Επιτροπή "να μελετήσει διάφορες λύσεις για το πρόβλημα αυτό" οι οποίες "πρέπει να σέβονται απολύτως την αρχή σύμφωνα με την οποία ο ρυπαίνων πληρώνει" καθώς και να "εξετάσει τη δυνατότητα απαλλαγής του άρθρου 85 παράγραφος 3 βάσει των πορισμάτων της μελέτης αυτής". Τέλος, ο κ. Cassidy υπέβαλε άλλη γραπτή ερώτηση τον Ιανουάριο του 1998 (E-0213/98)(13), ενώ προφορική ερώτηση υποβλήθηκε στη συνεδρίαση της 11ης Μαΐου 1998 από τον κ. Wijsenbeek (H-0410/88).

Β. ΝΟΜΙΚΗ ΕΚΤΙΜΗΣΗ

1. ΑΡΘΡΟ 85 ΤΗΣ ΣΥΝΘΗΚΗΣ

(49) Βάσει του άρθρου 85 παράγραφος 1 της συνθήκης οποιαδήποτε συμφωνία μεταξύ επιχειρήσεων η οποία έχει ως αντικείμενο ή αποτέλεσμα τον περιορισμό του ανταγωνισμού εντός της κοινής αγοράς απαγορεύεται στο βαθμό που δύναται να επηρεάσει το εμπόριο μεταξύ κρατών μελών. Ωστόσο, οι συμφωνίες αυτές δύνανται να εξαιρεθούν από την απαγόρευση αυτή εφόσον πληρούν ορισμένα κριτήρια που θεσπίζονται στο άρθρο 85 παράγραφος 3.

1.1. Συμφωνία μεταξύ επιχειρήσεων

(50) Η συμφωνία IGPA και η συμφωνία IGA αποτελούν συμφωνίες μεταξύ των συλλόγων P& I οι οποίοι πρέπει να θεωρηθούν ως μη κερδοσκοπικές επιχειρήσεις ασχολούμενες με οικονομική δραστηριότητα. Στην πράξη ανταγωνίζονται μεταξύ τους καθώς και με άλλες κερδοσκοπικές επιχειρήσεις δραστηριοποιούμενες σε ορισμένους τομείς ασφάλισης προστασίας και αποζημίωσης.

(51) Το Δικαστήριο των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων έχει ήδη κρίνει ότι οι μη κερδοσκοπικές επιχειρήσεις δύνανται να εκλαμβάνονται ως επιχειρήσεις κατά την έννοια του άρθρου 85 παράγραφος 1 (βλέπε απόφαση της 29ης Οκτωβρίου 1980 στις συνεκδικασθείσες υποθέσεις 215 και 218/75 (FEDETAB), σκέψη 88)(14).

1.2 Προσδιορισμός της αγοράς

(52) Οποιοσδήποτε περιορισμός του ανταγωνισμού κατά την έννοια του άρθρου 85 παράγραφος 1 της συνθήκης ΕΚ πρέπει να αξιολογηθεί στο πλαίσιο μίας σχετικής αγοράς. Οι σχετικές αγορές στην προκειμένη περίπτωση, τόσο από άποψη προϊόντος όσο και από γεωγραφική άποψη προσδιορίζονται παρακάτω.

1.2.1. Αγορά προϊόντος

Ανάλυση της ζήτησης

(53) Από άποψη ζήτησης, η άμεση ναυτασφάλιση δύναται να διαιρεθεί σαφώς σε δύο διακεκριμένες αγορές προϊόντος: σε ασφάλιση σκάφους και σε ασφάλιση P& I. Τα δύο είδη καλύπτουν διαφορετικές ανάγκες και κατά παράδοση λαμβάνονται υπόψη χωριστά από τους πλοιοκτήτες: ασφαλίζονται για τα σώματα σκαφών σε εμπορικές ασφαλιστικές επιχειρήσεις μεν, αλλά συμμετέχουν σε συλλόγους αλληλασφάλισης προκειμένου να μοιρασθούν τους κινδύνους P& I. Η ασφάλιση σκάφους ήδη θεωρείται χωριστή αγορά στην απόφαση 93/3/ΕΟΚ της Επιτροπής (Lloyd's Underwrίters' Association και Institute of London Underwritersls)(15).

(54) Επίσης από την πλευρά της ζήτησης, η ασφάλιση P& I, δύναται θεωρητικά να χωρισθεί σε διάφορα πολύ συγκεκριμένα τμήματα ανάλογα με τον τύπο του ασφαλιζόμενου σκάφους (δεξαμενόπλοια, αλιευτικά σκάφη, ξηρού φορτίου κ.λπ.), τον τύπο της κάλυψης (ζημίες περιουσίας, ρύπανση, τραυματισμός πληρώματος κ.λπ.) ή ακόμη το ύψος της κάλυψης (απεριόριστη, περιορισμένη κάλυψη κ.λπ.). Στην πράξη η μη τυποποιημένη ασφάλιση όπως η προκείμενη περίπτωση, αποτελεί ένα εύπλαστο προϊόν προσαρμοζόμενο στα χαρακτηριστικά του ασφαλιζομένου.

(55) Οι ασφάλειες σκάφους και P& I διαφέρουν επίσης από την ναυτική αντασφάλιση. Η ζήτηση για κάθε τύπο ασφάλισης είναι διαφορετική: στις πρώτες δύο περιπτώσεις η ζήτηση προέρχεται από πλοιοκτήτες ενώ στην τρίτη από ειδικευμένους ασφαλιστές. Η ναυτιλιακή αντασφάλιση κατά κανόνα παρέχεται από ειδικούς αντασφαλιστές. Ωστόσο, σε ορισμένες περιπτώσεις δύναται να παρέχεται από ασφαλιστές προστασίας και αποζημίωσης - P& I. Μάλιστα οι σύλλογοι P& I προσφέρουν αντασφάλιση. σε μικρά ανεξάρτητους αμοιβαίους ασφαλιστές P& I.

Ανάλυση της προσφοράς

(56) Από την πλευρά της προσφοράς, πρέπει πρώτα να εξετασθεί κατά πόσο οι προϋποθέσεις για την προσφορά ασφάλισης προστασίας και αποζημίωσης είναι παρόμοιες με εκείνες που ισχύουν για την προσφορά άλλου είδους ασφάλισης και κατά πόσο άλλοι ασφαλιστές θα μπορούσαν να προσφέρουν σύντομα ασφάλιση προστασίας και αποζημίωσης. Στην περίπτωση αυτή η αγορά προϊόντος πρέπει να διευρυνθεί προκειμένου να συμπεριλάβει τους άλλους ασφαλιστές. Οι κανονιστικοί φραγμοί για την είσοδο στην αγορά ασφάλισης P& I επιχειρήσεων που ήδη παρέχουν ασφάλιση εκτός από την ασφάλεια ζωής, δεν είναι σημαντικοί. Ωστόσο, υπάρχουν δύο άλλα είδη φραγμών που έχουν μεγαλύτερη σημασία.

(57) Πρώτον, η ασφάλιση P& I απαιτεί χαρακτηριστικά τα οποία οι άλλες ασφαλιστικές επιχειρήσεις δεν δύνανται να αναπτύξουν σε σύντομο χρονικό διάστημα. Τα χαρακτηριστικά αυτά κατά βάση περιλαμβάνουν μια τεχνική γνώση των κινδύνων P& I, εκτεταμένα δίκτυα εκπροσώπων στους σημαντικότερους λιμένες του κόσμου που δύνανται να αντιμετωπίσουν αποτελεσματικά απαιτήσεις P& I και μια εξελιγμένη μονάδα διεκπεραίωσης απαιτήσεων.

(58) Δεύτερο και πολύ σημαντικότερο είναι ότι υπάρχουν πολύ μεγάλες οικονομίες κλίμακας στην παροχή υψηλού επιπέδου ασφάλισης P& I. Γενικά, η ασφάλιση είναι πάντοτε θέμα κλίμακας. Προκειμένου να προσφέρει ασφάλιση για συγκεκριμένο είδος κινδύνου, ο ασφαλιστής οφείλει να καλύψει έναν ελάχιστο αριθμό μονάδων. Ο ελάχιστος αυτός αριθμός του επιτρέπει τέτοια κατανομή του κινδύνου ώστε να μειώνεται το "απρόβλεπτο" των απαιτήσεων δηλαδή εξασφαλίζει ότι οι απαιτήσεις έχουν κάποια τακτική εξέλιξη (η οποία δύναται να παρατηρηθεί από την εξέλιξη τους στο παρελθόν). Με άλλα λόγια, εάν ασφαλίζει έναν ελάχιστο αριθμό μονάδων υπάρχει μεγάλη πιθανότητα ότι δεν θα αντιμετωπίσει απρόβλεπτες απαιτήσεις δεδομένου ότι η συχνότητα και η ένταση των εγειρόμενων απαιτήσεων θα ανταποκρίνεται σε προγενέστερους και γνωστούς ρυθμούς.

Κατά κανόνα, το ελάχιστο μέγεθος είναι κάπως μεγαλύτερο για καταστροφικούς κινδύνους (δηλαδή κινδύνους μεγάλης εντάσεως αλλά μικρής συχνότητας) από τους κανονικούς.

(59) Στον τομέα της ασφάλισης P& I, η ελάχιστη απαιτούμενη κλίμακα για την προσφορά κάλυψης είναι υψηλή σε σχέση με την όλη έκταση της αγοράς. Αυτό σημαίνει ότι οι οικονομίες κλίμακας αντιπροσωπεύουν σημαντικούς φραγμούς εισόδου στην αγορά. Πράγματι, προκειμένου να επιτύχει την ελάχιστη κλίμακα ο ασφαλιστής πραγματοποιεί σημαντικές δαπάνες, μη δυνάμενες να ανακτηθούν σε περίπτωση αποτυχίας. Από τη στιγμή που εισέλθει στην αγορά ο ασφαλιστής είναι υποχρεωμένος να ικανοποιήσει όλες τις απαιτήσεις που απορρέουν από τα ασφαλιστήριά του. Οι χαμένες δαπάνες ισοδυναμούν με τη διαφορά μεταξύ εισπραχθέντων ασφαλίστρων, ποσό υπολογιζόμενο βάσει στοιχείων του παρελθόντος, και ικανοποιηθεισών απαιτήσεων. Εάν δεν καλύπτεται η ελάχιστη κλίμακα (αποτυχία εισόδου στην αγορά), η διαφορά αυτή δύναται να είναι πολύ μεγάλη δεδομένου ότι οι απαιτήσεις παρουσιάζουν μεγάλη διακύμανση (άρα τα εκτιμώμενα ποσά δεν επιτυγχάνονται). Η γενική αυτή υπόθεση σχετικά με τις οικονομίες κλίμακας στον τομέα της ασφάλισης προστασίας και αποζημίωσης εξακολουθεί να ισχύει παρότι είναι εμφανές ότι οι οικονομίες αυτές μειώνονται όταν μειώνεται το ύψος της προσφερόμενης κάλυψης.

(60) Ο συνδυασμός των δύο αυτών φραγμών εμποδίζει τις περισσότερες ασφαλιστικές εταιρείες που παρέχουν ασφάλιση εκτός της ασφάλισης ζωής καθώς και σε ειδικούς αντασφαλιστές να κινηθούν στον χώρο της ασφάλισης P& I. Ωστόσο, οι ασφαλιστές ναυτιλιακών σκαφών ενδεχομένως να μπορούν να αξιοποιήσουν την εμπειρία τους και τις ευκολίες απαιτήσεων που προσφέρουν προκειμένου να καλύψουν κινδύνους προστασίας και αποζημίωσης ευκολότερα από άλλους ασφαλιστές. Σε χαμηλότερα επίπεδα κάλυψης P& I, οπότε οι οικονομίες κλίμακας είναι μικρές, δύνανται να κινηθούν στην εν λόγω αγορά. Εξάλλου, όπως προαναφέρθηκε, ορισμένοι ήδη προσφέρουν ασφάλιση P& I μέχρι 459 εκατομμύρια ευρώ (500 εκατομμύρια δολάρια ΗΠΑ).

(61) Όσον αφορά την αγορά αντασφάλισης προς άμεσους ασφαλιστές P& I, οι οικονομίες κλίμακας αποτελούν τον κυριότερο φραγμό εισόδου και οι κανονιστικοί και τεχνικοί φραγμοί δεν έχουν μεγάλη σημασία. Συνεπώς, αντασφάλιση σε άλλους ασφαλιστές P& I δύνανται να προσφέρουν όχι μόνον οι σύλλογοι P& I αλλά και οι ναυτιλιακοί αντασφαλιστές που είναι σε θέση να επιτύχουν μια ελάχιστη κλίμακα. Στην πράξη, οι ναυτιλιακοί αντασφαλιστές παρέχουν αντασφάλιση για χαμηλά επίπεδα κάλυψης σε ανεξάρτητους αμοιβαίους ασφαλιστές P& I καθώς και σε συλλόγους P& I μέχρι του ποσού των 1,8 δισεκατομμυρίων ευρώ (2 δισεκατομμύρια δολαρίων ΗΠΑ). Αντασφάλιση για υψηλότερα ποσά είναι σε θέση να προσφέρουν σήμερα μόνον οι σύλλογοι P& I.

1.2.2. Γεωγραφική αγορά

(62) Η αγορά ασφαλειών κατά ναυτιλιακών ζημιών, συμβατικών και αστικής ευθύνης, έχει παγκόσμιο χαρακτήρα. Γενικά οι πλοιοκτήτες εξασφαλίζουν ότι οι στόλοι τους καλύπτονται υπό τους καλύτερους δυνατούς όρους που προσφέρουν οι σύλλογοι P& I ανεξάρτητα από το που είναι εγκατεστημένοι. Ο IG καθώς και οι περισσότεροι μικροί ασφαλιστές P& I καλύπτουν πλοία νηολογημένα σε όλο τον κόσμο. Η αγορά αντασφάλισης κινδύνων P& I έχει επίσης παγκόσμιο χαρακτήρα.

1.2.3. Συμπέρασμα

(63) Το συμπέρασμα είναι ότι η ασφάλιση P& I αποτελεί ενιαία αγορά προϊόντος με παγκόσμιο χαρακτήρα. Η δυνατότητα υποκατάστασης από άλλα προϊόντα ναυτασφάλισης, τόσο από πλευράς ζήτησης όσο και από πλευράς προσφοράς παρουσιάζει αδυναμίες. Υπάρχει μόνον μία μικρή δυνατότητα υποκατάστασης από πλευράς προσφοράς με ναυτασφαλιστές σώματος σκάφους όσον αφορά ασφάλιση P& I χαμηλής κάλυψης (μέχρι 459 εκατομμύρια ευρώ (500 εκατομμύρια δολάρια ΗΠΑ)) όπου δύνανται να κινηθούν και οι ανεξάρτητοι αμοιβαίοι ασφαλιστές ή οι εμπορικοί ασφαλιστές.

(64) Όσον αφορά την αντασφάλιση P& I, πρέπει να γίνεται διάκριση ανάλογα με το ύψος της προσφερόμενης κάλυψης. Μέχρι 2 δισεκατομμύρια δολάρια ΗΠΑ, η αντασφάλιση P& I δύναται να θεωρηθεί ως μέρος της ευρύτερης παγκόσμιας αγοράς ναυτιλιακής αντασφάλισης. Όσον αφορά τα υψηλότερα επίπεδα κάλυψης, οι ναυτιλιακοί αντασφαλιστές δεν επιτυγχάνουν σήμερα το ελάχιστο απαιτούμενο μέγεθος προκειμένου να προσφέρουν αντασφάλιση P& I και συνεπώς, η αντασφάλιση P& I για επίπεδα υψηλότερα από 1,8 δισεκατομμύρια ευρώ (2 δισεκατομμύρια δολάρια ΗΠΑ) θα πρέπει να ληφθεί ως χωριστή αγορά.

1.3. Περιορισμός του ανταγωνισμού

1.3.1. Η συμφωνiα IGPA

(65) Μια συμφωνία διαμοιρασμού απαιτήσεων όπως η συμφωνία IGPA, περιλαμβάνει συμφωνία μεταξύ των συμβαλλομένων όσον αφορά διάφορες πτυχές της ασφαλιστικής τους δραστηριότητας. Πράγματι, κάθε συμφωνία διαμοιρασμού απαιτήσεων είναι φυσικό να προβλέπει ότι τα μέλη της αποφασίζουν από κοινού τουλάχιστον τους όρους των συμβολαίων και το επίπεδο της προσφερόμενης κάλυψης. Η συμφωνία αυτή δεν τους επιτρέπει να προσφέρουν διαφορετικά ασφαλιστικά προϊόντα μέσω της συμφωνίας διαμοιρασμού απαιτήσεων.

(66) Μια τέτοια συμφωνία δεν μπορεί να θεωρηθεί αντίθετη με τον ανταγωνισμό τουλάχιστον στις περιπτώσεις κατά τις οποίες ο διαμοιρασμός απαιτήσεων είναι αναγκαίος για να επιτρέψει στα μέλη να παρέχουν το είδος της ασφάλισης που δεν θα μπορούσαν να προσφέρουν από μόνα τους. Πράγματι, δεν μπορεί να υπάρξει περιορισμός του ανταγωνισμού όταν τα μέλη της κοινοπραξίας δεν αποτελούν πραγματικούς ή δυνητικούς ανταγωνιστές διότι δεν είναι σε θέση να ασφαλίσουν από μόνα τους τους κινδύνους που καλύπτει η κοινοπραξία Αντίθετα, ο εν λόγω διαμοιρασμός απαιτήσεων ενισχύει στην πραγματικότητα τον ανταγωνισμό διότι επιτρέπει σε πολλούς ασφαλιστές που δεν είναι σε θέση να παρέχουν τέτοια κάλυψη, να ενώσουν τις δυνάμεις τους και να αποτελέσουν νέο φορέα.

(67) Εφόσον ο διαμοιρασμός απαιτήσεων δεν αποτελεί παράβαση του άρθρου 85 παράγραφος 1, οι περιορισμοί που επιβάλλονται στα μέλη της συμφωνίας διαμοιρασμού απαιτήσεων, οι οποίοι είναι απαραίτητοι για την ορθή λειτουργία της συμφωνίας δεν καλύπτονται από το άρθρο 85 παράγραφος 1. Πρέπει να θεωρηθούν βοηθητικοί ή ότι συνδέονται άμεσα με τον διαμοιρασμό απαιτήσεων (βλέπε για παράδειγμα, την απόφαση του Δικαστηρίου της 15ης Δεκεμβρίου 1994 στην υπόθεση C-250/92, Gottrup-Klim κατά Dansk Landbrugs Grovvareselskab)(16), όπου οι περιορισμοί οι αναγκαίοι για την ορθή λειτουργία της συνεργατικής θεωρήθηκαν ότι δεν καλύπτονται από το άρθρο 85 παράγραφος 1.

1.3.1.1. Αναγκαιότητα του διαμοιρασμού απαιτήσεων στα πλαίσια του IG

(68) Κατωτέρω εξετάζεται εάν ο διαμοιρασμός απαιτήσεων στα πλαίσια του IG που καλύπτει περίπου το 89 % της παγκόσμιας χωρητικότητας πλοίων, είναι αναγκαίος για να επιτρέψει στους συλλόγους P& I να παρέχουν ασφάλιση P& I έως 3,9. δισεκατομμύρια ευρώ (4,25 δισεκατομμύρια δολάρια ΗΠΑ) όπως ισχύει σήμερα. Το συμπέρασμα είναι ότι οι ρυθμίσεις διαμοιρασμού απαιτήσεων του IG είναι πράγματι αναγκαίες για να προσφέρουν το ισχύον επίπεδο κάλυψης διότι το ελάχιστο μέγεθος που απαιτείται για την προσφορά αυτής της κάλυψης μπορεί να επιτευχθεί μόνο ασφαλίζοντας περισσότερο από το 50 % της παγκόσμιας χωρητικότητας. Κατά συνέπεια, δεν υπάρχει δυνατότητα ύπαρξης δεύτερου βιώσιμου φορέα παροχής τέτοιας κάλυψης.

(69) Όπως παρουσιάστηκε αναλυτικά (βλέπε αιτιολογικές σκέψεις 58 και 59 ανωτέρω), στον τομέα της ασφάλισης υπάρχουν συνήθως οικονομίες κλίμακας. Για να προσφερθεί ασφάλιση για ένα συγκεκριμένο είδος κινδύνου, πρέπει να ασφαλιστεί ένας ελάχιστος αριθμός μονάδων. Αυτός ο ελάχιστος αριθμός μονάδων μπορεί να επιτευχθεί είτε από έναν μόνο ασφαλιστή είτε από διάφορους ασφαλιστές που συμφωνούν να ασφαλίσουν από κοινού ορισμένα είδη κινδύνων. Αυτό συμβαίνει στην περίπτωση των κοινοπραξιών συνασφάλισης ή αμοιβαίας αντασφάλισης μεταξύ εμπορικών ασφαλιστών αλλά και στην περίπτωση συμφωνιών διαμοιρασμού απαιτήσεων μεταξύ αλληλασφαλιστικών οργανισμών όπως ο υπό εξέταση στην παρούσα υπόθεση.

(70) Συνήθως, το ελάχιστο μέγεθος που απαιτείται για να προσφέρεται ένα συγκεκριμένο είδος ασφάλισης μπορεί να εκτιμηθεί άμεσα εξετάζοντας τα μερίδια αγοράς των ασφαλιστών που προσφέρουν μεμονωμένα αυτό το είδος ασφάλειας. Στην αγορά ασφάλισης P& I, όπως αναφέρθηκε ήδη (βλέπε αιτιολογικές σκέψεις 11 έως 13 ανωτέρω) υπάρχουν πολύ λίγοι ασφαλιστές που δεν συμμετέχουν στον IG. Επιπλέον, αυτοί οι ανεξάρτητοι ασφαλιστές (η Ocean Marine με μερίδιο αγοράς περίπου 2 % είναι ο μεγαλύτερος) παρέχουν σχετικά χαμηλά επίπεδα κάλυψης P& I, συνήθως μέχρι 450 εκατομμύρια ευρώ (500 εκατομμύρια δολάρια ΗΠΑ). Κατά συνέπεια, δεν μπορούν να χρησιμοποιηθούν ως βάση σύγκρισης προκειμένου να καθοριστεί το ελάχιστο μέγεθος που απαιτείται για την παροχή κάλυψης P& I έως περίπου 3,9 δισεκατομμύρια ευρώ (4,25 δισεκατομμύρια δολάρια ΗΠΑ).

(71) Στις περιπτώσεις στις οποίες δεν μπορεί να υπολογισθεί άμεσα το ελάχιστο μέγεθος για την παροχή συγκεκριμένου επιπέδου ασφαλιστικής κάλυψης διότι δεν υπάρχουν ασφαλιστές που προσφέρουν μεμονωμένα αυτή την ασφάλιση, πρέπει να χρησιμοποιηθούν έμμεσοι μέθοδοι. Το ελάχιστο μέγεθος μπορεί να υπολογισθεί έμμεσα εξετάζοντας τη διαθεσιμότητα αντασφάλισης που παρέχεται σε ασφαλιστές που κατέχουν διαφορετικά μερίδια αγοράς. Στην ουσία, το μέγιστο επίπεδο αντασφάλισης που παρέχεται σε ένα σύλλογο P& I θα καθορίζει συνήθως το μέγιστο επίπεδο της κάλυψης που ο σύλλογος αυτός είναι σε θέση να προσφέρει μεμονωμένα.

(72) Όσον αφορά το μέγιστο επίπεδο αντασφάλισης που διατίθεται σε ανεξάρτητους ασφαλιστές P& I, ζητήθηκαν πληροφορίες από μεσίτες ναυτασφάλισης του Λονδίνου με ηγετική θέση καθώς και από τους κύριους αντασφαλιστές της IG. Όλες οι απαντήσεις τους συμπίπτουν και υποστηρίζουν ότι το 30 % της παγκόσμιας χωρητικότητας επαρκεί για την χορήγηση αντασφάλισης έως 1,38 δισεκατομμύρια ευρώ (1,5 δισεκατομμύρια δολάρια ΗΠΑ), το 45 % έως 1,8 δισεκατομμύρια ευρώ (2 δισεκατομμύρια δολάρια ΗΠΑ) αλλά για ποσά μεγαλύτερα από 2,75 δισεκατομμύρια ευρώ (3 δισεκατομμύρια δολάρια ΗΠΑ) απαιτείται περισσότερο από το 50 % και συνεπώς, υπάρχει δυνατότητα να υπάρχει στην αγορά μόνο ένας φορέας που θα προσφέρει τέτοια κάλυψη. Τούτο σημαίνει ότι σήμερα, ο διαμοιρασμός απαιτήσεων μεταξύ των σύλλόγων P& I έχει αφ' εαυτού προανταγωνιστικό χαρακτήρα.

(73) Θα μπορούσε θεωρητικά να υποστηριχθεί ότι πρέπει να διατίθεται αντασφάλιση που αντιστοιχεί σε υψηλότερα επίπεδα κάλυψης για πλοία που αντιπροσωπεύουν χαμηλότερο επίπεδο κινδύνου. Ζητήθηκε σχετικά από μεσίτες και αντασφαλιστές να προσδιορίσουν τη μέγιστη αντασφάλιση που διατίθεται σε έναν υποθετικό σύλλογο που δεν καλύπτει δεξαμενόπλοια ή επιβατηγά πλοία, δηλαδή τα δύο είδη πλοίων από τα οποία προέκυψαν κατά το παρελθόν οι μεγαλύτερες απαιτήσεις. Σύμφωνα με τις απαντήσεις που παραλήφθηκαν, τα όρια της αντασφάλισης για τον υποθετικό αυτόν σύλλογο είναι τα ίδια με αυτά που ισχύουν για συλλόγους που καλύπτουν όλα τα είδη πλοίων.

(74) Λαμβάνοντας υπόψη τα στοιχεία που αναφέρθηκαν στις αιτιολογικές σκέψεις 72 και 73, προκύπτει αναγκαστικά το συμπέρασμα ότι η συμφωνία διαμοιρασμού απαιτήσεων του IG αποτελεί τη μόνη διαθέσιμη εναλλακτική για την παροχή κάλυψης έως 3,9 δισεκατομμύρια ευρώ (4,2 δισεκατομμύρια δολάρια ΗΠΑ) περίπου. Κατά συνέπεια, είναι πέραν πάσης αμφιβολίας ότι όλοι οι περιορισμοί οι αναγκαίοι για την ορθή λειτουργία της συμφωνίας διαμοιρασμού απαιτήσεων (εγγενείς περιορισμοί) πρέπει να θεωρηθούν συμβατοί με το άρθρο 85 παράγραφος 1 της συνθήκης ΕΚ.

1.3.1.2. Περιορισμοί που συνδέονται άμεσα με τη συμφωνία IGPA

1.3.1.2.1. Το ελάχιστο κοινό επίπεδο κάλυψης

(75) Τόσο η καταγγελία της GSCC όσο και η κοινοποίηση των αιτιάσεων θεώρησαν ότι η ρήτρα της προηγούμενης έκδοσης της συμφωνίας IGPA που προέβλεπε ενιαίο επίπεδο κάλυψης που θα προσφέρεται απ' όλους τους συλλόγους [έως 16,5 δισεκατομμύρια ευρώ (18 δισεκατομμύρια δολάρια ΗΠΑ)] δεν είναι αναγκαία για την ορθή λειτουργία της συμφωνίας IGPA και ότι περιόριζε τον ανταγωνισμό. Πράγματι, δεν επέτρεπε σε συλλόγους να προσφέρουν στους πλοιοκτήτες διαφορετικά επίπεδα κάλυψης. Με άλλα λόγια, δεν επέτρεπε σε κάθε πλοιοκτήτη να διαπραγματευθεί το επίπεδο κάλυψης την οποία πράγματι επιθυμούσε ή είχε ανάγκη, ανάλογα με τη φύση του κινδύνου που αντιπροσώπευε ο στόλος του.

(76) Σήμερα, η συμφωνία IGPA έχει τροποποιηθεί έτσι ώστε να προβλέπει σαφώς ότι οι σύλλογοι P& I είναι ελεύθεροι να προσφέρουν επίπεδα κάλυψης υψηλότερα από το από κοινού συμφωνηθέν επίπεδο, περίπου 3,9 δισεκατομμύρια ευρώ (4,25 δισεκατομμύρια δολάρια ΗΠΑ). Κατά συνέπεια, η τροποποιημένη έκδοση της συμφωνίας IGPA δεν προβλέπει πλέον ενιαίο επίπεδο κάλυψης αλλά μάλλον ένα ελάχιστο επίπεδο κάλυψης που πρέπει να προσφέρεται από κοινού από όλα τα συμβαλλόμενα μέρη της συμφωνίας. Για τον λόγο αυτό, οι σύλλογοι είναι πλέον ελεύθεροι να προσφέρουν υψηλότερα επίπεδα κάλυψης. Είναι επίσης ελεύθεροι να προσφέρουν χωριστά χαμηλότερα επίπεδα κάλυψης.

(77) Ουσιαστικά, μια συμφωνία διαμοιρασμού απαιτήσεων δεν μπορεί να λειτουργήσει ορθά χωρίς να συμφωνηθεί από όλα τα μέλη της τουλάχιστον ένα επίπεδο προσφερόμενης κάλυψης. Πράγματι, κανένα μέλος δεν θα ήταν διατεθειμένο να διαμοιραστεί απαιτήσεις με τις οποίες επιβαρύνουν την κοινοπραξία άλλοι σύλλογοι ύψους μεγαλυτέρου από το ύψος των απαιτήσεων με τις οποίες το ίδιο το μέλος θα επιβαρύνει την κοινοπραξία. Τούτο μπορεί να συμβεί σε μία εμπορική κοινοπραξία διότι όλα τα μέλη καταβάλλουν καθαρά ασφάλιστρα στην κοινοπραξία και αυτά κυμαίνονται ανάλογα με το επίπεδο της παρεχόμενης κάλυψης. Πάντως, σε μία συμφωνία διαμοιρασμού απαιτήσεων μεταξύ αλληλασφαλιστικών επιχειρήσεων οι οποίες δεν καταβάλλουν ασφάλιστρα, δεν υπάρχει εφικτός τρόπος να εξαναγκαστούν τα μέλη από τα οποία προέρχονται οι μεγαλύτερες απαιτήσεις να αποζημιώσουν τα άλλα μέλη.

(78) Τούτο δεν σημαίνει ότι οι σύλλογοι μέλη του IG παραιτήθηκαν από τη δυνατότητα να προσφέρουν συλλογικά άλλα επίπεδα κάλυψης. Όλα τα μέλη ή μόνον ορισμένα από αυτά που επιθυμούν να διαμοιραστούν υψηλότερες απαιτήσεις μπορούν να συνάψουν πρόσθετες ειδικές συμφωνίες ώστε να προσφέρουν υψηλότερη κάλυψη πέραν του συμφωνηθέντος ελάχιστου επιπέδου κάλυψης που θα παρέχεται μέσω της συμφωνίας διαμοιρασμού απαιτήσεων. Η κοινοποίηση των αιτιάσεων αναφέρθηκε σε τεκμηριωμένα στοιχεία από τα οποία προέκυπτε ότι ο IG εξέτασε κατά το παρελθόν τη δυνατότητα δημιουργίας αρκετών τέτοιων συστημάτων. Πέραν των στοιχείων αυτών, διάφοροι σύλλογοι P& I, στις απαντήσεις τους όταν τους ζητήθηκαν πληροφορίες, αποδέχθηκαν ότι είναι δυνατόν από τεχνική άποψη να εφαρμοσθούν τέτοια συστήματα.

(79) Προκύπτει επομένως το συμπέρασμα, ότι η ρήτρα που προβλέπει κοινό επίπεδο κάλυψης δεν περιλαμβάνει περιορισμό του ανταγωνισμού κατά την έννοια του άρθρου 85 παράγραφος 1. Πράγματι, οι σύλλογοι συμφώνησαν απλώς να προσφέρουν ένα ελάχιστο επίπεδο κάλυψης μέσω της συμφωνίας διαμοιρασμού απαιτήσεων η οποία αποτελεί αναγκαία συμφωνία για τη λειτουργία ενός τέτοιου συστήματος. Διατηρούν τη δυνατότητα να προσφέρουν χωριστά ή μαζί με άλλους συλλόγους, όποιο επίπεδο κάλυψης θεωρήσουν κατάλληλο.

1.3.1.2.2. Κοινή έγκριση ασφαλιστηρίων και λογιστικών πρακτικών

(80) Η συμφωνία IGPA περιλαμβάνει ρήτρα που προβλέπει ότι οι κανόνες που εφαρμόζονται στα ασφαλιστήρια κάθε συλλόγου υπόκεινται στην έγκριση των τριών τετάρτων των μελών της συμφωνίας IGPA. Η ρήτρα αυτή δεν επιτρέπει στους συλλόγους P& I να προσφέρουν διαφορετικούς όρους στα ασφαλιστήρια μέσω της συμφωνίας διαμοιρασμού απαιτήσεων.

(81) Πάντως, όπως κάθε κοινοπραξία συνασφάλισης ή αμοιβαίας αντασφάλισης, η συμφωνία διαμοιρασμού απαιτήσεων μπορεί να λειτουργήσει ορθά μόνον εφόσον όλα τα μέλη συμφωνούν με τους όρους που κάθε μέλος περιλαμβάνει στα ασφαλιστήριά του. Πράγματι, κανένα μέλος δεν μπορεί να εξαναγκαστεί να συμβάλλει στην παροχή ασφαλιστικής κάλυψης με όρους με τους οποίους δεν έχει συμφωνήσει. Κατά συνέπεια, η ρήτρα της συμφωνίας IGPA που ορίζει ότι τα ασφαλιστήρια (rules) κάθε συλλόγου υπόκεινται στην έγκριση των λοιπών μελών της κοινοπραξίας μπορεί να θεωρηθεί αναγκαία για τη λειτουργία της συμφωνίας διαμοιρασμού κερδών του IG.

1.3.1.2.3. Η κοινή αγορά αντασφάλισης

(82) Όπως αναφέρθηκε (βλέπε αιτιολογική σκέψη 16 ανωτέρω), το τμήμα κάθε απαίτησης που υπερβαίνει τα 27,4 εκατομμύρια ευρώ (30 εκατομμύρια δολάρια ΗΠΑ) και μέχρι το ποσό των 1,8 δισεκατομμύρια ευρώ (2 δισεκατομμύρια δολάρια ΗΠΑ) καλύπτεται από τη σύμβαση Group General Excess Loss Reinsurance Contract. Αυτή η σύμβαση αντασφάλισης συμφωνείται συνολικά από τους συλλόγους με εμπορικούς ασφαλιστές σύμφωνα με τη ρήτρα 12 της συμφωνίας IGPA. Αποτελεί μια συμφωνία κοινής αγοράς αντασφάλισης.

(83) Ο κοινός εφοδιασμός μπορεί να θεωρηθεί αντίθετος προς το άρθρο 85 παράγραφος 1. Στην απόφαση 80/917/ΕΟΚ(17)National Sulphuric Acid Association, η Επιτροπή κατέληξε στο συμπέρασμα ότι η κοινοπραξία αγορών για την προμήθεια θείου που ίδρυσε ένας σύνδεσμος στον οποίο συμμετείχαν όλοι οι παραγωγοί θειικού οξέος στο Ηνωμένο Βασίλειο, περιόριζε τον ανταγωνισμό. Στην υπόθεση αυτή, η συμφωνία αγορών είχε απαλλαγεί, μεταξύ άλλων, διότι εξασφάλιζε τη σταθερή προσφορά θείου σε περιόδους έλλειψης και διότι τα μέλη της κοινοπραξίας δεν ήταν υποχρεωμένα να καλύψουν όλες τις ανάγκες τους σε θείο μέσω της κοινοπραξίας.

(84) Η κοινή αγορά αντασφάλισης δεν συμπεριλαμβάνεται συνήθως στη λειτουργία μιας συμφωνίας διαμοιρασμού απαιτήσεων διότι κάθε μέλος της συμφωνίας αυτής θα μπορούσε να αντασφαλίσει μεμονωμένα το δικό του μερίδιο απαιτήσεων. Πάντως, σ' αυτή τη συγκεκριμένη υπόθεση αποδείχθηκε (βλέπε αιτιολογικές σκέψεις 72 έως 74) ότι, χωρίς την κοινή αγορά αντασφάλισης, οι περισσότεροι σύλλογοι P& I δεν θα ήταν σε θέση να επιτύχουν αντασφάλιση στο επίπεδο που έχουν σήμερα. Πράγματι, για την προσφορά τέτοιας κάλυψης απαιτείται ελάχιστο μέγεθος μεγαλύτερο από το 50 % της παγκόσμιας χωρητικότητας και ο μεγαλύτερος σύλλογος P& I, σήμερα καλύπτει μόνο το 16,34 % αυτού (βλέπε αιτιολογική σκέψη 10). Κατά συνέπεια, προκύπτει ότι η κοινή αγορά αντασφάλισης είναι αναγκαία για τον IG προκειμένου να προσφέρει κάλυψη με τους σημερινούς όρους. Για τον λόγο αυτόν, δεν εμπίπτει στην απαγόρευση του άρθρου 85 παράγραφος 1.

1.3.2. Η συμφωνία IGA (International Group Agreement)

1.3.2.1. Κανόνες σχετικοί με τα ποσά αποδέσμευσης

(85) Οι μέθοδοι για τον υπολογισμό των εισφορών αποδέσμευσης, όπως αναφέρεται στην αιτιολογική σκέψη 27 της απόφασης 85/615/ΕΟΚ, "παρόλο που δεν θεσπίζουν σαφείς περιορισμούς (...) μπορούν να χρησιμοποιηθούν για να ενισχύσουν τους περιορισμούς στην αλλαγή συλλόγων. Οι κανόνες αυτοί θα μπορούσαν πράγματι να χρησιμοποιηθούν για να περιορίσουν περαιτέρω τη δυνατότητα ενός εφοπλιστή να αναζητά καλύτερα ασφάλιστρα που προσφέρονται από άλλον σύλλογο. Το ύψος του ποσού αποδέσμευσης που απαιτεί ο πρώτος σύλλογος στην περίπτωση αποχώρησης θα μπορούσε πράγματι να αποτελέσει ανασταλτικό παράγοντα στη μετακίνηση από ένα σύλλογο σε άλλο".

(86) Εν πάση περιπτώσει, οι κανόνες που αφορούν το ποσό αποδέσμευσης είναι άμεσα συνδεδεμένοι με την ορθή λειτουργία της συμφωνίας IGPA. Πράγματι, είναι αναγκαίοι για να μην επιτρέπουν σε έναν πλοιοκτήτη ο οποίος αποχώρησε από έναν σύλλογο να αποφεύγει την καταβολή των ποσών που εξακολουθεί να οφείλει στον σύλλογο αυτό για να καλύψει τις απαιτήσεις που προέκυψαν κατά τη διάρκεια της περιόδου που ήταν μέλος και δεν έχουν εκκαθαριστεί ακόμη κατά το χρόνο της αποχώρησής του. Οι κανόνες αυτοί δεν είναι δυσανάλογοι με το στόχο αυτό: απαιτούν μόνο μία τραπεζική εγγύηση (δεν απαιτείται καταβολή του ποσού μέχρι τον προσδιορισμό των απαιτήσεων) και διατηρείται το δικαίωμα προσφυγής σε ανεξάρτητη επιτροπή εμπειρογνωμόνων όσον αφορά το ποσό αποδέσμευσης.

1.3.2.2. Κανόνες καθορισμού ασφαλίστρων για πλοία

(87) Οι διαδικασίες καθορισμού ασφαλίστρων για πλοία περιορίζουν την ελευθερία των συλλόγων P& I να ανταγωνίζονται για τα ασφάλιστρα των πλοίων που ασφαλίζονται σε αυτούς. Πριν από την τροποποίηση της IGA, περιόριζαν τους συλλόγους κατά τον προσδιορισμό του συνόλου των ασφαλίστρων. Μετά την τροποποίηση της IGA, οι σύλλογοι θα είναι ελεύθεροι να καθορίζουν το τμήμα των ασφαλίστρων που θα καλύπτει τα έξοδα διοίκησης αλλά εξακολουθούν να έχουν περιορισμούς όσον αφορά τον καθορισμό του υπολοίπου τμήματος των ασφαλίστρων. Πράγματι, η διαδικασία της 20ής Φεβρουαρίου δεν επιτρέπει στους συλλόγους P& I να προσφέρουν χαμηλότερα ασφάλιστρα από ότι ο σύλλογος που ήδη ασφαλίζει το σχετικό πλοίο, για το τμήμα των ασφαλίστρων πέραν των εξόδων διοίκησης, εκτός από την περίπτωση κατά την οποία επιτροπή εμπειρογνωμόνων κρίνει ότι ο σύλλογος που ήδη ασφαλίζει το σχετικό πλοίο έχει καθορίσει αδικαιολόγητα υψηλό ασφάλιστρο για το υπόψη τμήμα των ασφαλίστρων.

(88) Το ύψος του τμήματος των ασφαλίστρων για το οποίο ισχύουν περιορισμοί κατά τον καθορισμό του από τους συλλόγους, είναι εκείνο που αντιστοιχεί στο κόστος των απαιτήσεων που θα πρέπει να καταβληθούν από τους συλλόγους. Πράγματι, οι διαδικασίες καθορισμού ασφαλίστρων εφαρμόζονται τόσο για τις απαιτήσεις που διαμοιράζονται μεταξύ των συλλόγων (δηλαδή, απαιτήσεις μεταξύ 4,57 εκατομμυρίων ευρώ (5 εκατομμύρια δολάρια ΗΠΑ) και 27,4 εκατομμύρια ευρώ (30 εκατομμύρια δολάρια ΗΠΑ) και αντασφάλιση), όσο και για το κόστος που βαρύνει μεμονωμένα κάθε σύλλογο (δηλαδή, απαιτήσεις έως 4,57 εκατομμύρια ευρώ (5 εκατομμύρια δολάρια ΗΠΑ), το λεγόμενο επίπεδο κράτησης).

1.3.2.2.1. Η αναγκαιότητα τον περιορισμού

(89) Κάθε συμφωνία διαμοιρασμού απαιτήσεων απαιτεί κάποιο βαθμό πειθαρχίας μεταξύ των συμβαλλομένων μερών της συμφωνίας όσον αφορά τα ασφάλιστρα που αντιστοιχούν στις δαπάνες που κατανέμονται. Κανένας σύλλογος δεν θα ήταν πράγματι διατεθειμένος να μοιράζεται απαιτήσεις με άλλο σύλλογο ο οποίος θα προσέφερε χαμηλότερο ασφάλιστρο για να καλύψει τις ίδιες απαιτήσεις. Κανείς πελάτης δεν θα παρέμενε στον πρώτο σύλλογο διότι θα ήξερε ότι θα μπορούσε να επιτύχει ακριβώς την ίδια κάλυψη από το δεύτερο σύλλογο, κάλυψη που παρέχουν επίσης όλοι οι σύλλογοι P& I, αλλά με χαμηλότερο ασφάλιστρο.

(90) Στην παρούσα περίπτωση, οι σύλλογοι P& I διαμοιράζονται απαιτήσεις από 4,57 εκατομμύρια ευρώ (5 εκατομμύρια δολάρια ΗΠΑ) έως 27,4 εκατομμύρια ευρώ (30 εκατομμύρια δολάρια ΗΠΑ), αγοράζουν από κοινού αντασφάλιση για να αντιμετωπίσουν υψηλότερες απαιτήσεις μέχρι 1,8 δισεκατομμύρια ευρώ (2 δισεκατομμύρια δολάρια ΗΠΑ) και, σε περίπτωση που εμφανιστεί ακόμα μεγαλύτερη απαίτηση (απαίτηση overspill), θα τη διαμοιραστούν μέχρι 3,9 δισεκατομμύρια ευρώ (4,25 δισεκατομμύρια δολάρια ΗΠΑ). Φαίνεται αναγκαίο ότι πρέπει να συμφωνούν, με κάποιο βαθμό πειθαρχίας, στον καθορισμό των ασφαλίστρων που αντιστοιχούν στα ποσά αυτά. Η πειθαρχία επιτυγχάνεται μέσω των διαδικασιών καθορισμού ασφαλίστρων και, όσον αφορά τα δεξαμενόπλοια, επίσης μέσω της σύστασης για την κάλυψη του ύψους των απαιτήσεων που διαμοιράζεται η κοινοπραξία.

(91) Οι κανόνες αυτοί δεν είναι δυσανάλογοι με τους στόχους που προσπαθούν να επιτύχουν. Πράγματι, οι διαδικασίες καθορισμού ασφαλίστρων αναθέτουν στον σύλλογο που ήδη ασφαλίζει το σχετικό πλοίο, το καθήκον να καθορίσει το κατάλληλο ασφάλιστρο και απλώς έχουν σκοπό να εξασφαλίσουν ότι κατά τον καθορισμό των ασφαλίστρων από τον σύλλογο, όσον αφορά το κόστος των απαιτήσεων, δεν θα υπάρχει ανταγωνισμός από άλλον σύλλογο, με τον οποίο ο πρώτος διαμοιράζεται απαιτήσεις. Μόνο στην περίπτωση δεξαμενόπλοιων, ο IG προχωρεί ένα βήμα περισσότερο και προτείνει κάθε χρόνο ένα μη δεσμευτικό ασφάλιστρο για το κόστος των απαιτήσεων που διαμοιράζονται στα πλαίσια της συμφωνίας IGPA. Αυτός ο ιδιαίτερος κανόνας εξηγείται από τα ειδικά χαρακτηριστικά των κινδύνων που αντιπροσωπεύουν τα δεξαμενόπλοια (είναι συνήθως καταστροφές, δηλαδή έχουν την τάση να εμφανίζονται σπάνια αλλά εφόσον εμφανιστούν περιλαμβάνουν πολύ υψηλές υποχρεώσεις).

(92) Οι τροποποιημένες διαδικασίες καθορισμού ασφαλίστρων πάντως, ισχύουν επίσης για ορισμένες δαπάνες οι οποίες δεν διαμοιράζονται μεταξύ των συλλόγων, το κόστος κράτησης [δηλαδή το κόστος απαιτήσεων έως 4,57 εκατομμύρια ευρώ (5 εκατομμύρια δολάρια ΗΠΑ)]. Για το κόστος αυτό οι διαδικασίες καθορισμού ασφαλίστρων υπερβαίνουν το απόλυτα αναγκαίο για τη διατήρηση της συμφωνίας διαμοιρασμού απαιτήσεων. Πράγματι, δεν υπάρχει λόγος να εξασφαλίζεται ότι οι σύλλογοι δεν ανταγωνίζονται μεταξύ τους για το κόστος το οποίο δεν διαμοιράζονται. Οι σύλλογοι που μπορούν να επιτύχουν μείωση του κόστους αυτού κάτω του επιπέδου του κόστους του ανταγωνιστή τους θα πρέπει να είναι σε θέση να χρεώνουν χαμηλότερα ασφάλιστρα. Ο ανταγωνισμός τιμών για το κόστος κράτησης που περιέχεται στα ασφάλιστρα δεν μπορεί να θέσει σε κίνδυνο τη συμφωνία διαμοιρασμού απαιτήσεων.

(93) Κατά συνέπεια, προκύπτει το συμπέρασμα ότι οι διαδικασίες καθορισμού ασφαλίστρων, εφόσον αφορούν το τμήμα των ασφαλίστρων που αντιστοιχεί σε απαιτήσεις κάτω του επιπέδου κράτησης δεν έχουν άμεση σχέση με τη συμφωνία διαμοιρασμού απαιτήσεων.

1.3.2.2.2. Δυνατότητα εκτίμησης του περιορισμού

(94) Λαμβάνοντας υπόψη ότι οι σύλλογοι P& I έχουν περίπου το 89 % της παγκόσμιας αγοράς ασφάλισης P& I και ότι υπάρχει πολύ περιορισμένος ανταγωνισμός από ασφαλιστές που δεν ανήκουν στο σύστημα αυτό, κάθε περιορισμός του ανταγωνισμού ασφαλίστρων μεταξύ των συλλόγων έχει σημαντική επίπτωση στην παγκόσμια αγορά ασφάλισης P& I.

(95) Μετά την τροποποίηση της συμφωνίας IGA, θα επιτρέπεται ο ανταγωνισμός τιμών στο τμήμα των ασφαλίστρων που αντιστοιχεί στα έξοδα διοίκησης. Τούτο δεν σημαίνει πάντως ότι οι περιορισμοί που ισχύουν για το τμήμα των ασφαλίστρων που αντιπροσωπεύει το κόστος των απαιτήσεων κάτω από το επίπεδο κράτησης, δεν έχουν σημαντική επίπτωση στον ανταγωνισμό μεταξύ των συλλόγων. Πράγματι, οι απαιτήσεις κάτω από το επίπεδο κράτησης αντιπροσωπεύουν σε αξία το 82 % και σε αριθμό το 99 % όλων των απαιτήσεων που καλύπτει η IG (βλέπε αιτιολογική σκέψη 16 ανωτέρω).

(96) Είναι γεγονός ότι ο περιορισμός διαρκεί για μόνον ένα έτος. Πράγματι, ένα έτος μετά την αλλαγή του συλλόγου από τον πλοιοκτήτη, ο νέος σύλλογος μπορεί να προσφέρει χαμηλότερα ασφάλιστρα από αυτά που είναι υποχρεωμένος να προσφέρει κατά το πρώτο έτος. Από αυτό το γεγονός πάντως, δεν προκύπτει ότι ο περιορισμός δεν είναι σημαντικός. Όταν ο πλοιοκτήτης σχεδιάζει να αλλάξει σύλλογο, ο νέος σύλλογος μπορεί να επιτύχει ανταγωνιστικό πλεονέκτημα καθορίζοντας χαμηλότερη τιμή ασφαλίστρων και συνεπώς, έχει κίνητρο να το πράξει εκείνη τη στιγμή και όχι ένα χρόνο αργότερα.

(97) Ούτε μπορεί να υποστηριχθεί ότι η διαδικασία της 20ής Φεβρουαρίου δεν έχει σημαντικό αποτέλεσμα στον ανταγωνισμό διότι υφίσταται εναλλακτική διαδικασία, αυτή της 30ής Σεπτεμβρίου, που επιτρέπει στους συλλόγους να καθορίζουν χαμηλότερο ασφάλιστρο από αυτό του συλλόγου που ήδη ασφαλίζει το σχετικό πλοίο. Μολονότι η Επιτροπή πίστευε τούτο κατά το 1985 όταν θεσπίστηκε η διαδικασία της 30ής Σεπτεμβρίου, απεδείχθη έκτοτε στην πράξη ότι η διαδικασία αυτή δεν είχε τα αναμενόμενα αποτελέσματα. Στην ουσία, χρησιμοποιήθηκε στην πράξη με επιτυχία μόνο μία φορά για την αλλαγή συλλόγου (βλέπε αιτιολογική σκέψη 33 ανωτέρω).

(98) Στην ουσία δεν αποτελεί έκπληξη το γεγονός ότι η διαδικασία της 30ής Σεπτεμβρίου φαίνεται ότι δεν αποτελεί την κατάλληλη λύση. Υπάρχουν δύο λόγοι γι' αυτό. Πρώτον, μπορεί να χρησιμοποιηθεί μόνο πέντε μήνες πριν από την ημερομηνία ανανέωσης του ασφαλιστηρίου. Είναι βέβαια πολύ νωρίς για ένα σύλλογο να προβεί σε ακριβή καθορισμό των ασφαλίστρων (για παράδειγμα, είναι πολύ νωρίς για να υπολογισθεί το επίπεδο των τελών αντασφάλισης που θα επικρατούν κατά την ημερομηνία αυτή). Δεύτερον, εάν ο σύλλογος που ήδη ασφαλίζει το σχετικό πλοίο ζητήσει από την επιτροπή ανεξαρτήτων εμπειρογνωμόνων να εξετάσει εάν το καθορισθέν ασφάλιστρο είναι αδικαιολόγητα χαμηλό και η επιτροπή θεωρήσει ότι αυτό πράγματι είναι πολύ χαμηλό, η ποινή για τον σύλλογο που καθόρισε το ασφάλιστρο είναι εξαιρετικά μεγάλη: χάνει την αντασφάλιση από τους άλλους συλλόγους για το εν λόγω πλοίο για δύο ολόκληρα χρόνια.

1.3.2.3. Κανόνες που αφορούν το ελάχιστο κόστος για δεξαμενόπλοια

(99) Ο IG προτείνει κάθε χρόνο την πρόβλεψη που οι σύλλογοι πρέπει να περιλάβουν στον υπολογισμό των ασφαλίστρων προκειμένου να ληφθεί υπόψη το κόστος των απαιτήσεων από δεξαμενόπλοια που θα προκύψει για την κοινοπραξία (βλέπε αιτιολογικές σκέψεις 38 και 39 ανωτέρω). Μολονότι η πρόταση δεν είναι δεσμευτική, η συμφωνία IGA επιτρέπει στους συλλόγους να φέρουν ενώπιον μιας επιτροπής κάθε καθορισμό ασφαλίστρων για δεξαμενόπλοια από άλλο σύλλογο που θεωρούν ότι δεν περιέχει επαρκή πρόβλεψη όλων των στοιχείων του κόστους των απαιτήσεων. Εφόσον η επιτροπή θεωρήσει ότι αυτό πράγματι συμβαίνει, αφαιρείται από τον σύλλογο το όφελος της κοινοπραξίας για δύο έτη. Η μεγάλη ποινή που συνοδεύει την απόφαση της επιτροπής ότι ο καθορισμός των ασφαλίστρων δεν περιέχει επαρκή πρόβλεψη όλων των στοιχείων του κόστους των απαιτήσεων, αποτρέπει τους συλλόγους από το να αποκλίνουν στην ουσία από τη σύσταση.

(100) Όσον αφορά το γεγονός ότι η σύσταση περιλαμβάνει επίσης το κόστος κράτησης, για τους ίδιους λόγους με αυτούς που αναφέρθηκαν αναλυτικά προηγουμένως (βλέπε αιτιολογικές σκέψεις 88 έως 97 ανωτέρω), πρέπει να θεωρηθεί ότι αποτελεί σημαντικό περιορισμό του ανταγωνισμού και ότι δεν έχει άμεση σχέση με την ορθή λειτουργία της συμφωνίας IGPA.

1.3.3. Επιπτώσεις στο εμπόριο μεταξύ κρατών μελών

(101) Οι συμφωνίες του IG έχουν σημαντικές επιπτώσεις στο εμπόριο μεταξύ των κρατών μελών. Πρώτον, οι σύλλογοι P& I, μέλη του IG, είναι εγκατεστημένοι σε περισσότερα από ένα κράτος μέλος καθώς επίσης και σε τρίτες χώρες. Δεύτερον, τα μέλη του IG παρέχουν κάλυψη σε πλοία κάθε χώρας των ΕΚ καθώς επίσης και σε πλοία τρίτων χωρών. Στην ουσία, σχεδόν το σύνολο του στόλου της Κοινότητας είναι ασφαλισμένο στον IG.

1.3.4. Συμπέρασμα: περιορισμοί του ανταγωνισμού στην αγορά ασφάλισης P& I

(102) Συμπεραίνεται ότι, τόσο οι διαδικασίες καθορισμού ασφαλίστρων, όσο και η σύσταση για το ελάχιστο κόστος για δεξαμενόπλοια αποτελούν περιορισμούς του ανταγωνισμού εφόσον εφαρμόζονται για το κόστος κράτησης. Οι περιορισμοί αυτοί έχουν σημαντική αρνητική επίπτωση στον ανταγωνισμό στην παγκόσμια αγορά ασφάλισης P& I και επιδρούν ουσιαστικά στο εμπόριο μεταξύ των κρατών μελών. Κατά συνέπεια, εμπίπτουν στην απαγόρευση του άρθρου 85, παράγραφος 1 της συνθήκης ΕΚ.

1.4. Απαλλαγή σύμφωνα με το άρθρο 85 παράγραφος 3

1.4.1. Δυνατότητα εφαρμογής της συνολικής απαλλαγής της ασφάλισης

(103) Υποστηρίχθηκε ότι η συμφωνία IGPA και η συμφωνία IGA καλύπτονται από τον ορισμό των συμφωνιών αμοιβαίας αντασφάλισης κατά την έννοια του άρθρου 10 παράγραφος 2, στοιχείο β) του κανονισμού (ΕΟΚ) αριθ. 3932/92 της Επιτροπής, της 21ης Δεκεμβρίου 1992, περί εφαρμογής του άρθρου 85 παράγραφος 3 της συνθήκης σε ορισμένες κατηγορίες συμφωνιών, αποφάσεων και εναρμονισμένων πρακτικών στον τομέα των ασφαλίσεων(18). Το άρθρο αυτό ορίζει τον όμιλο αμοιβαίας αντασφάλισης ως όμιλο που συστήνεται από ασφαλιστικές επιχειρήσεις για την αμοιβαία αντασφάλιση του συνόλου ή μέρους των υποχρεώσεών τους οι οποίες απορρέουν από μία συγκεκριμένη κατηγορία κινδύνων.

(104) Πράγματι, από τη νομολογία δεν προκύπτει σαφώς εάν η συνολική απαλλαγή της ασφάλισης καλύπτει επίσης συμφωνίες διαμοιρασμού απαιτήσεων μεταξύ αλληλασφαλιστικών επιχειρήσεων, αλλά στην παρούσα υπόθεση δεν χρειάζεται να δοθεί απάντηση στο ζήτημα αυτό, διότι οι ρυθμίσεις του IG δεν πληρούν το σύνολο των απαιτούμενων προϋποθέσεων ώστε να καλύπτονται από τη συνολική απαλλαγή. Ειδικότερα, το μερίδιο αγοράς των μελών του είναι σημαντικά υψηλότερο από το απαιτούμενο 15 %.

1.4.2. Μεμονωμένη απαλλαγή

(105) Ακόμη και εάν οι συμφωνίες του IG δεν καλύπτονται από τον ορισμό του ομίλου αμοιβαίας αντασφάλισης του κανονισμού (ΕΟΚ) αριθ. 3932/92, μπορεί να χορηγηθεί μεμονωμένη απαλλαγή για τις διατάξεις των συμφωνιών αυτών που είναι αντίθετες προς το άρθρο 85 παράγραφος 1, δηλαδή τις διαδικασίες καθορισμού ασφαλίστρων και τους κανόνες ελάχιστου κόστους για δεξαμενόπλοια, εφόσον εφαρμόζονται για το επίπεδο κράτησης.

1.4.2.1. Προώθηση της οικονομικής προόδου

(106) Όπως αναφέρεται αναλυτικά προηγουμένως (βλέπε αιτιολογική σκέψη 72 ανωτέρω) μια ασφαλιστική επιχείρηση προκειμένου να παρέχει ασφάλεια P& I ύψους έως 3,9 δισεκατομμύρια ευρώ (4,25 δισεκατομμύρια δολάρια ΗΠΑ) σε σημερινό κόστος, πρέπει να διαθέτει μερίδιο αγοράς μεγα ύτερο του 50 % ώστε να μην αντιμετωπίσει εξαιρετικά κυμαινόμενες απαιτήσεις και να επιτύχει επαρκή αντασφάλιση. Καμία ασφαλιστική επιχείρηση δεν έχει μόνη της τόσο μεγάλο μερίδιο αγοράς και, για τον λόγο αυτό, η μόνη μέθοδος που διαθέτει σήμερα ο κλάδος για να παρέχει τέτοια κάλυψη είναι η κάλυψη των κινδύνων από μια κοινοπραξία ασφαλιστικών επιχειρήσεων που συνολικά αντιπροσωπεύουν μερίδιο αγοράς μεγαλύτερο από το 50 %. Κατά συνέπεια, οι συμφωνίες του IG συμβάλλουν στην οικονομική πρόοδο εξασφαλίζοντας ότι διατίθεται στην αγορά ασφαλιστική κάλυψη P& I μέχρι ύψους 3,9 δισεκατομμύρια ευρώ (4,25 δισεκατομμύρια δολάρια ΗΠΑ).

(107) Η διαθεσιμότητα κάλυψης μέχρι το ποσό των 3,9 δισεκατομμύρια ευρώ (4,25 δισεκατομμύρια δολάρια ΗΠΑ) έχει άμεσα οφέλη για τον πλοιοκτήτη. Παρέχοντας την κάλυψη αυτή, ο IG ικανοποιεί το μεγαλύτερο μέρος της παγκόσμιας ζήτησης για ασφάλεια P& I και επιτρέπει την πραγματοποίηση θαλασσίων μεταφορών και άλλων θαλασσίων δραστηριοτήτων με επαρκή κάλυψη των συμβατικών υποχρεώσεων και της αστικής ευθύνης.

(108) Οι τελικοί πελάτες του πλοιοκτήτη, είτε αυτοί είναι οι επιβάτες είτε οι μεταφορείς εμπορευμάτων, επωφελούνται επίσης από την παροχή ασφάλισης τέτοιου επιπέδου. Πράγματι, χωρίς τη συμφωνία IGPA, δεν θα υπήρχε γενικά καμία ασφάλιση σ' αυτά τα υψηλά επίπεδα και στην περίπτωση απαιτήσεων αυτού του ύψους είναι πιθανό ότι ορισμένοι από τους πελάτες αυτούς δεν θα μπορούσαν να αποζημιωθούν από τον πλοιοκτήτη. Το ίδιο θα ίσχυε και για κάθε τρίτο που θα υφίστατο εξωσυμβατικές ζημίες που προκλήθηκαν από τον πλοιοκτήτη (για παράδειγμα, θαλάσσια ρύπανση).

1.4.2.2. Αναγκαιότητα τον περιορισμού

(109) Όπως εξηγήθηκε αναλυτικά προηγουμένως (βλέπε σημεία 88 έως 99) εφόσον οι κανόνες για τον καθορισμό των ασφαλίστρων και οι κανόνες για το ελάχιστο κόστος για δεξαμενόπλοια ισχύουν για το κόστος που δεν διαμοιράζεται μεταξύ των συλλόγων, ειδικότερα το κόστος κράτησης, [δηλαδή, το κόστος των απαιτήσεων μέχρι το ποσό των 4,57 εκατομμύρια ευρώ (5 εκατομμύρια δολάρια ΗΠΑ)], οι κανόνες αυτοί δεν έχουν άμεση σχέση με τη συμφωνία διαμοιρασμού απαιτήσεων.

(110) Πάντως, στην παρούσα περίπτωση η Επιτροπή αναγνωρίζει ότι μπορεί να είναι ανέφικτη ή εν πάση περιπτώσει ιδιαίτερα πολύπλοκη και δυσχερής η επινόηση κατάλληλης μεθόδου η οποία θα εξασφάλιζε ότι οι κανόνες για τον καθορισμό των ασφαλίστρων και οι κανόνες για το ελάχιστο κόστος για δεξαμενόπλοια θα εφαρμόζονται ουσιαστικά μόνο για το κόστος που διαμοιράζεται στα πλαίσια της συμφωνίας IGPA και όχι για το κόστος κράτησης.

(111) Πράγματι, όταν ένας σύλλογος καθορίζει τα ασφάλιστρα για ένα πλοίο, πραγματοποιεί συνολική αξιολόγηση του κινδύνου που συνδέεται με το συγκεκριμένο πλοίο. Με άλλα λόγια, εξετάζει τη συχνότητα και το ύψος των απαιτήσεων που το εν λόγω πλοίο μπορεί να προκαλέσει για το σύλλογο. Εφόσον οι διαδικασίες καθορισμού ασφαλίστρων ή οι κανόνες για το ελάχιστο κόστος των δεξαμενοπλοίων πρέπει να εφαρμόζονται μόνο για το τμήμα των ασφαλίστρων που αντιστοιχεί στο κόστος που κατανέμεται, ο σύλλογος θα είναι υποχρεωμένος να προβεί τεχνητά σε χωριστή και διαφορετική εκτίμηση της πιθανότητας το εν λόγω πλοίο να προκαλέσει απαιτήσεις ύψους μικρότερου από 4,57 εκατομμύρια ευρώ (5 εκατομμύρια δολάρια ΗΠΑ). Επειδή η εκτίμηση του κινδύνου βασίζεται σε υποκειμενικές παραμέτρους (για παράδειγμα, τα μέτρα ασφάλειας του πλοίου, την εκπαίδευση του πληρώματος,...), θα είναι εύκολο για τον σύλλογο να επηρεάσει αυτή την αξιολόγηση μειώνοντας τη σημασία του κόστους κράτησης και αυξάνοντας τη σημασία του κόστους που κατανέμεται. Επειδή το κόστος κράτησης θα παραμείνει εκτός των διαδικασιών καθορισμού ασφαλίστρων, μειώνοντας τη σημασία του κόστους κράτησης, ο σύλλογος μπορεί επομένως να μειώσει το ασφάλιστρό του και να το χρησιμοποιήσει ως ανταγωνιστικό στοιχείο για την προσέγγιση πελατών. Όσον αφορά τα δεξαμενόπλοια, επειδή θα αυξηθεί τεχνητά η αναλογία του κόστους που κατανέμεται, ο σύλλογος θα είναι σε θέση να τηρήσει ταυτόχρονα και τη σύσταση που αφορά το ελάχιστο κόστος.

(112) Κάθε σύστημα ελέγχου σχεδιασμένο ώστε να αποφεύγονται αυτοί οι χειρισμοί θα απαιτούσε τη στενή παρακολούθηση της αξιολόγησης των κινδύνων που πραγματοποιούν οι σύλλογοι και, ειδικότερα, εάν από την αύξηση ή τη μείωση της πιθανότητας να προκύψουν απαιτήσεις μικρότερες από το επίπεδο κράτησης, προκύπτουν απαράδεκτα ασφάλιστρα. Λαμβάνοντας υπόψη την υποκειμενικότητα που περικλείει η εκτίμηση του κινδύνου, συνεπάγεται ότι το καθήκον αυτό θα ήταν ιδιαίτερα πολύπλοκο και χρονοβόρο. Θα ήταν περισσότερο πολύπλοκο από τα καθήκοντα που έχουν ανατεθεί σήμερα στην επιτροπή ανεξαρτήτων εμπειρογνωμόνων, η οποία καλείται μόνο να ελέγξει το εύλογο της εκτίμησης του κινδύνου που κάνουν οι σύλλογοι συνολικά, και όχι χωριστά για κάθε συνιστώσα αυτού. Επιπλέον, εφόσον το επίπεδο κράτησης παραμείνει εκτός των διαδικασιών καθορισμού των ασφαλίστρων, ο αριθμός των αντιφατικών καθορισμών των ασφαλίστρων θα αυξηθεί πολύ και, κατά συνέπεια, ο αριθμός των περιπτώσεων που θα υποβάλλονται στην επιτροπή. Δεν φαίνεται σκόπιμο να ανατεθεί στην υφιστάμενη επιτροπή ανεξαρτήτων εμπειρογνωμόνων ή σε νέο φορέα που θα δημιουργηθεί ενδεχομένως προς τούτο, να ελέγχει έγκαιρα και κατά συνεπή τρόπο μεγάλο αριθμό αντιφατικών και, εν πολλοίς, υποκειμενικών υπολογισμών των ασφαλίστρων.

1.4.2.3. Μη αποκλεισμός του ανταγωνισμού

(113) Οι διαδικασίες καθορισμού ασφαλίστρων και η σύσταση σχετικά με το ελάχιστο κόστος δεξαμενοπλοίων δεν αποκλείουν τον ανταγωνισμό στην αγορά ασφάλισης P& I. Παρότι ο IG καλύπτει το 89 % της παγκόσμιας αγοράς ασφάλισης P& I υπάρχει ανταγωνισμός μεταξύ των συλλόγων P& I.

(114) Ο ανταγωνισμός μεταξύ των συλλόγων P& I στο τμήμα των ασφαλίστρων που αντικατοπτρίζει το κόστος των απαιτήσεων (το τμήμα που υπόκειται στις διαδικασίες καθορισμού ασφαλίστρων) αποτελεί πολύ σημαντική παράμετρο ανταγωνισμού αλλά δεν είναι η μόνη. Οι σύλλογοι παραμένουν ελεύθεροι να ανταγωνίζονται σε παραμέτρους άσχετες προς την τιμή (όπως το επίπεδο υπηρεσίας για τον χειρισμό απαιτήσεων) καθώς επίσης και για το τμήμα των ασφαλίστρων που αντιστοιχεί στα έξοδα διοίκησης. Πράγματι, υπάρχει δυνατότητα μείωσης των εξόδων διοίκησης και, κατά συνέπεια, ανταγωνισμού στο αντίστοιχο τμήμα των ασφαλίστρων. Αυτές οι μειώσεις μπορούν να επιτευχθούν με οικονομίες κλίμακας, με την αποδοτικότητα στη διοίκηση και με πίεση στους φορείς διαχείρισης να μειώσουν το περιθώριο κέρδους (πρέπει να υπομνησθεί ότι οι φορείς διαχείρισης συλλόγων είναι συνήθως, ανεξάρτητες κερδοσκοπικές επιχειρήσεις). Στην περίπτωση που οι σύλλογοι αποφασίσουν να μην χρεώνουν ιδιαίτερο τμήμα των ασφαλίστρων για τα έξοδα διοίκησης αλλά να τα καλύπτουν από τα επενδυτικά τους έσοδα (βλέπε αιτιολογική σκέψη 35 ανωτέρω), θα εξακολουθήσει να υπάρχει ανταγωνισμός διότι η μείωση των εξόδων διοίκησης θα αντικατοπτρίζεται σε μικρότερες συμπληρωματικές εισφορές για τους πλοιοκτήτες.

(115) Επιπλέον, η ενσωμάτωση των κανόνων διαφάνειας (βλέπε αιτιολογική σκέψη 36 ανωτέρω) στην τροποποιημένη συμφωνία IGA θα συμβάλει στην αύξηση του ανταγωνισμού όσον αφορά τα έξοδα διοίκησης. Πράγματι, η υποχρέωση όλων των συλλόγων να δημοσιεύουν τον μέσο συντελεστή δαπανών πενταετίας, που εκφράζεται ως το ποσοστό των εξόδων διοίκησης ως προς τα έσοδα που προέρχονται από ασφάλιστρα και από επενδύσεις, επιτρέπει στους πλοιοκτήτες να συγκρίνουν την αποδοτικότητα των διαφόρων συλλόγων όσον αφορά το τμήμα των ασφαλίστρων που οι σύλλογοι μπορούν να καθορίζουν ελεύθερα και να επιλέγουν ανάλογα.

1.4.3. Συμπέρασμα

(116) Από αυτά που αναφέρθηκαν λεπτομερώς στις προηγούμενες παραγράφους, προκύπτει το συμπέρασμα ότι τόσο οι διαδικασίας καθορισμού ασφαλίστρων όσο και η σύσταση για το ελάχιστο κόστος δεξαμενόπλοιων, εφόσον εφαρμόζονται για το κόστος κράτησης είναι αντίθετες προς το άρθρο 85 παράγραφος 1 της συνθήκης ΕΚ, αλλά πληρούν όλες τις προϋποθέσεις του άρθρου 85 παράγραφος 3 και, κατά συνέπεια, μπορούν να αποτελέσουν αντικείμενο μεμονωμένης απαλλαγής. Πράγματι, μπορούν να θεωρηθούν ότι είναι αναγκαίες για να επιτευχθούν τα οικονομικά πλεονεκτήματα και τα οφέλη για τους καταναλωτές τα οποία προέρχονται από τη συμφωνία IGPA και ότι δεν αποκλείουν τον ανταγωνισμό στην αγορά ασφάλισης P& I.

(117) Πάντως, η διαδικασία καθορισμού ασφαλίστρων όσο και η σύσταση για το ελάχιστο κόστος δεξαμενοπλοίων, εφόσον εφαρμόζονται για το κόστος κράτησης, θα τύχουν απαλλαγής μόνο εφόσον η συμφωνία IGPA παραμένει αναγκαία προκειμένου να επιτρέψει στους συλλόγους P& I να αποκτήσουν ένα ελάχιστο μέγεθος που τους επιτρέπει να παρέχουν επίπεδο κάλυψης που δεν θα μπορούσαν να παρέχουν μόνοι τους (βλέπε αιτιολογική σκέψη 72).

Η Επιτροπή θα ανακαλέσει την απαλλαγή που χορηγήθηκε με την παρούσα απόφαση σύμφωνα με το άρθρο 8 παράγραφος 3 του κανονισμού αριθ. 17 εάν τα μέλη του IG κατέχουν από κοινού μερίδιο αγοράς μεγαλύτερο από το διπλάσιο του ελάχιστου μεγέθους που απαιτείται από οικονομική άποψη ώστε να παρέχουν το επίπεδο κάλυψης που συμφωνείται εκάστοτε στα πλαίσια του IG. Πράγματι, εάν συνέβαινε αυτό, θα μπορούσαν να δημιουργηθούν δύο φορείς στην αγορά και, κατά συνέπεια, η συμφωνία IGPA δεν θα θεωρείτο πλέον αναγκαία ώστε να επιτευχθεί το ελάχιστο μέγεθος. Πρέπει να διευκρινιστεί ότι το ελάχιστο μέγεθος αντιστοιχεί στο μερίδιο αγοράς που είναι αναγκαίο για να εξασφαλιστεί σαφώς ότι η κάλυψη μπορεί να παρέχεται με κόστος απαιτήσεων ανά τόνο που είναι παρόμοιο με το κόστος απαιτήσεων ανά τόνο που φέρουν τα μέλη του IG κατά τον ίδιο χρόνο.

2. ΑΡΘΡΟ 86 ΤΗΣ ΣΥΝΘΗΚΗΣ

(118) Βάσει του άρθρου 86, απαγορεύεται κατά το μέτρο που δύναται να επηρεάσει το εμπόριο μεταξύ κρατών μελών, η καταχρηστική εκμετάλλευση από μία ή περισσότερες επιχειρήσεις της δεσπόζουσας θέσης τους εντός της κοινής αγοράς ή σημαντικού τμήματός της.

2.1. Δεσπόζουσα θέση

(119) Το Δικαστήριο (απόφαση στην υπόθεση 85/76, Hοffmann-La Roche κατά Επιτροπής, σκέψεις 38-39)(19), περιγράφει τη δεσπόζουσα θέση ως: "... την κατάσταση οικονομικής ισχύος μιας επιχείρησης που της δίνει την εξουσία να εμποδίζει τη διατήρηση αποτελεσματικού ανταγωνισμού στην εν λόγω αγορά, παρέχοντάς της τη δυνατότητα να συμπεριφέρεται σε σημαντική έκταση ανεξάρτητα έναντι των ανταγωνιστών, των πελατών της και, τελικά, των καταναλωτών. Μια τέτοια θέση,..., δεν αποκλείει την ύπαρξη κάποιου ανταγωνισμού αλλά δίνει στην επιχείρηση που την κατέχει τη δυνατότητα, αν όχι να αποφασίζει, τουλάχιστον να επηρεάζει σημαντικά τις συνθήκες υπό τις οποίες θα αναπτυχθεί αυτός ο ανταγωνισμός και, εν πάση περιπτώσει, τη δυνατότητα να συμπεριφέρεται σε ευρεία έκταση χωρίς να πρέπει να λάβει υπόψη της τις συνθήκες αυτές και χωρίς παρόλα αυτά να ζημιώνεται από τη συμπεριφορά αυτή..."

(120) Την εν λόγω δεσπόζουσα θέση μπορεί να κατέχει μια μεμονωμένη επιχείρηση ή μια ομάδα επιχειρήσεων. Το Πρωτοδικείο έκρινε ότι υφίσταται συλλογική δεσπόζουσα θέση όταν "δύο ή περισσότερες ανεξάρτητες οικονομικές ενότητες συνδέονται, σε μία συγκεκριμένη αγορά, με τέτοιους οικονομικούς δεσμούς ώστε, εκ του λόγου αυτού, να κατέχουν από κοινού δεσπόζουσα θέση σε σχέση με τους άλλους επιχειρηματίες της αγοράς" (απόφαση στις υποθέσεις Τ-68/89, 77/89 και 78/89, Società Italian Vetro & Ors κατά Επιτροπής(20). Τούτο επαναλήφθηκε πρόσφατα από το Πρωτοδικείο (υποθέσεις Τ-24/93, Τ-25/93, Τ-26/93, και Τ-28/93, Société Maritime Belge κατά Επιτροπής, απόφαση της 8ης Οκτωβρίου 1996)(21), που επιβεβαίωσε την απόφαση της Επιτροπής που θεωρούσε ότι υφίστανται συλλογικές δεσπόζουσες θέσεις στην περίπτωση των ναυτιλιακών διασκέψεων (Cewal)(22) είχε ήδη υποστηρίξει αυτό στην απόφαση 92/262/ΕΟΚ(23)(Εφοπλιστικές επιτροπές της Γαλλίας και των κρατών της Δυτικής Αφρικής).

(121) Οι σύλλογοι P& I που είναι μέλη του IG είναι ανεξάρτητες ενότητες που συνδέονται με ισχυρούς οικονομικούς δεσμούς και λόγω αυτού του γεγονότος, κατέχουν από κοινού δεσπόζουσα θέση στην παγκόσμια αγορά απευθείας ασφάλισης P& I καθώς επίσης και στην παγκόσμια αγορά αντασφάλισης P& I για επίπεδα κάλυψης υψηλότερα από 1,8 δισεκατομμύρια ευρώ (2 δισεκατομμύρια δολάρια ΗΠΑ περίπου) (βλέπε αιτιολογικές σκέψεις 52 έως 64 ανωτέρω για την περιγραφή της σχετικής αγοράς.)

(122) Οι σύλλογοι P& I που είναι μέλη του IG, συνήψαν συμφωνία διαμοιρασμού απαιτήσεων που δημιουργεί ισχυρούς οικονομικούς δεσμούς μεταξύ τους: διαμοιράζονται τις απαιτήσεις που επιβαρύνουν τα μέλη μέχρι ένα ορισμένο επίπεδο, ακολουθούν συγκεκριμένες κοινές διαδικασίες για να προσφέρουν ασφάλιση σε μέλη άλλων συλλόγων P& I, αγοράζουν αντασφάλιση από κοινού, συμφωνούν όρους ασφάλισης που θα παρέχονται από τα μέλη τους και συνεργάζονται όσον αφορά πολλές άλλες πτυχές σχετικές με την ασφάλιση P& I. Επιπλέον, συμφωνώντας να έχουν κοινούς όρους ασφάλισης και ιδίως, να παρέχουν ενιαίο επίπεδο κάλυψης, έχουν ενιαία γραμμή δράσης στην αγορά.

(123) Αυτή η συλλογική θέση που κατέχουν οι σύλλογοι P& I του IG είναι σαφώς δεσπόζουσα. Σύμφωνα με το Δικαστήριο (απόφαση στην υπόθεση C-62/86, AKZO Chemie BV κατά Επιτροπής(24), σκέψη 60 και Hoffmann-La Roche σκέψη 41): "παρόλο ότι η σημασία των μεριδίων αγοράς μπορεί να είναι διαφορετική σε κάθε αγορά, μπορεί να θεωρηθεί δικαιολογημένα ότι ιδιαίτερα σημαντικά μερίδια συνιστούν, από μόνα τους, πλην εξαιρετικών περιστάσεων, απόδειξη της ύπαρξης δεσπόζουσας θέσης".

(124) Στην υπόθεση AKZO Chemie BV το Δικαστήριο πρόσθεσε ότι: "Αυτό συμβαίνει όταν πρόκειται για μερίδιο 50 %". Κατά συνέπεια, λαμβάνοντας υπόψη μόνο τα στοιχεία που αφορούν το μερίδιο αγοράς προκύπτει το συμπέρασμα ότι ο IG των συλλόγων P& I που ασφαλίζει περίπου το 89 % του παγκόσμιου στόλου, κατέχει δεσπόζουσα θέση σε όλες τις παγκόσμιες αγορές ασφάλισης P& Ι όπου έχει δραστηριότητα.

(125) Το Δικαστήριο, στην απόφασή του στην υπόθεση Hoffmann-La Roche (σκέψη 42), θεώρησε ότι η αξιόλογη διαφορά μεταξύ των μεριδίων της επιχείρησης και των μεριδίων των αμέσως επομένων ανταγωνιστών αποτελεί επίσης συμπληρωματικό κριτήριο για τη μέτρηση του βαθμού ισχύος της επιχείρησης αυτής στην αγορά. Είναι σαφές, ότι στην παρούσα υπόθεση η διαφορά μεταξύ του μεριδίου αγοράς του IG και αυτού των ανταγωνιστών του είναι πολύ μεγάλη.

(126) Επιπλέον, στην παρούσα υπόθεση, άλλοι παράγοντες που προσδιορίστηκαν ήδη στην απόφαση Hoffmann-La Roche (σκέψη 42) αυξάνουν τη βεβαιότητα του συμπεράσματος ότι ο IG κατέχει σημαντικό μερίδιο ισχύος στην αγορά. Πρώτον, έχει τη δυνατότητα να προσφέρει όλα τα επίπεδα κάλυψης P& Ι, πράγμα που δεν έχουν οι ανταγωνιστές του. Δεύτερον, έχει αποκτήσει μεγάλη εμπειρία και φήμη προσφέροντας ασφάλιση P& Ι επί εκατό σχεδόν έτη. Τρίτον, έχει επιπλέον παρουσία σε όλο τον κόσμο με ένα ευρύ δίκτυο ανταποκριτών. Όλα αυτά τα πλεονεκτήματα πέραν του μεγάλου μεριδίου του στην αγορά, επιτρέπουν στον IG των συλλόγων P& Ι να κατέχει σαφώς δεσπόζουσα θέση και να συμπεριφέρεται σε μεγάλο βαθμό ανεξάρτητα από τους ανταγωνιστές του.

2.2 Κατάχρηση δεσπόζουσας θέσης

(127) Η κοινοποίηση των αιτιάσεων θεωρούσε ότι οι συμφωνίες IG οδηγούσαν σε δύο διαφορετικές καταχρήσεις δεσπόζουσας θέσης, δηλαδή τον περιορισμό του επιπέδου της προσφερόμενης κάλυψης και παροχή αντασφάλισης με όρους που δημιουργούν διακρίσεις. Εξηγείται στις αιτιολογικές σκέψεις 129-133 ότι, λαμβάνοντας υπόψη τις τροποποιήσεις της συμφωνίας IGPA, δεν μπορεί να θεωρείται πλέον ότι οι συμφωνίες IG οδηγούν σε κατάχρηση δεσπόζουσας θέσης. Τούτο δεν αποκλείει το γεγονός ότι ο IG ή τα μέλη του, δρώντας από κοινού μπορούν να προβούν σε καταχρήσεις της συλλογικής δεσπόζουσας θέσης μέσω της συμπεριφοράς τους στην αγορά. Τούτο πάντως, δεν αποτελεί το αντικείμενο της παρούσας απόφασης που περιορίζεται στην εξέταση των κοινοποιηθέντων συμφωνιών.

2.2.1. Καταχρήσεις με χαρακτήρα εκμετάλλευσης. Περιορισμός των προϊόντων που προσφέρονται στην αγορά

(128) Μέσω της συμφωνίας για ενιαίο επίπεδο κάλυψης, ο IG εκμεταλλεύτηκε τους πελάτες του προσφέροντας ενιαίο ασφαλιστικό προϊόν που δεν ικανοποίησε ένα πολύ σημαντικό μερίδιο της ζήτησης. Τούτο αποτέλεσε κατάχρηση κατά την έννοια του άρθρου 86 δεύτερο εδάφιο στοιχείο β) της συνθήκης ΕΚ. Θα πρέπει πάντως να υπομνησθεί ότι η Επιτροπή δεν έχει αρμοδιότητα να αποφασίσει το επίπεδο της κάλυψης που πρέπει να παρέχει ο IG. Η Επιτροπή είναι μόνο σε θέση να παρέμβει όσον αφορά το θέμα αυτό εφόσον υπάρχουν σαφή και αναμφισβήτητα στοιχεία ότι πολύ σημαντικό τμήμα της ζήτησης δεν διαθέτει μία υπηρεσία που σαφώς χρειάζεται και ότι, συνεπώς, ο IG εκμεταλλεύεται στην πράξη τη δεσπόζουσα θέση που κατέχει με καταχρηστικό τρόπο.

(129) Τούτο δεν συμβαίνει πλέον. Πρώτον, όπως ήδη αναφέρθηκε λεπτομερώς (βλέπε αιτιολογική σκέψη 76 ανωτέρω), η συμφωνία IGPA διευκρινίστηκε και αναφέρει ότι οι σύλλογοι P& Ι είναι ελεύθεροι να προσφέρουν χωριστά χαμηλότερα ή υψηλότερα επίπεδα κάλυψης καθώς επίσης και να συνάπτουν συνεργατικές συμφωνίες που ενδέχεται να θεωρούν κατάλληλες για τον σκοπό αυτό.

(130) Δεύτερον, από τη στιγμή που ο IG θέσπισε νέο ελάχιστο κοινό επίπεδο κάλυψης περίπου 3,9 δισεκατομμύρια ευρώ (4,25 δισεκατομμύρια δολάρια ΗΠΑ), καλύπτεται το μεγαλύτερο τμήμα της ζήτησης. Πράγματι, οι περισσότεροι οργανισμοί πλοιοκτητών σε όλον τον κόσμο γνωστοποίησαν τις απόψεις τους για το θέμα αυτό στην Επιτροπή χωρίς να διαμαρτυρηθούν για το νέο επίπεδο κάλυψης. Μόνο ένα μέρος από τον ελεγχόμενο από Έλληνες στόλο, ο οποίος αντιστοιχεί συνολικά περίπου στο 15 % της παγκόσμιας χωρητικότητας, παραμένει μη ικανοποιημένο από το νέο επίπεδο κάλυψης.

(131) Το συμπέρασμα αυτό ενισχύεται από το γεγονός ότι το νέο επίπεδο κάλυψης δεν μπορεί, από αντικειμενική άποψη, να θεωρηθεί ότι δεν μπορεί να καλύψει τις ανάγκες των πελατών. Υποστηρίχθηκε ότι εάν παρουσιαστεί εξαιρετικά μεγάλη απαίτηση (overspill), μεγάλο τμήμα του κλάδου των ναυτιλιακών επιχειρήσεων θα κηρύξει πτώχευση προσπαθώντας να καλύψει απαιτήσεις μέχρι του ποσού του προηγούμενου επιπέδου κάλυψης, περίπου 16,5 δισεκατομμύρια ευρώ (18 δισεκατομμύρια δολάρια ΗΠΑ) (πρέπει να διευκρινιστεί ότι τα ασφάλιστρα που χρεώνουν οι σύλλογοι P& I δεν λαμβάνουν υπόψη το κόστος εξαιρετικά μεγάλης απαίτησης τα μέλη των συλλόγων P& Ι απλώς καλούνται να διαμοιραστούν το κόστος μιας τέτοιας ζημίας εφόσον εμφανιστεί). Τούτο δεν μπορεί να συμβεί με το νέο χαμηλότερο όριο κάλυψης που ανέρχεται περίπου σε 3,9 δισεκατομμύρια ευρώ (4,25 δισεκατομμύρια δολάρια ΗΠΑ).

(132) Πράγματι, υπάρχουν αρκετά στοιχεία για να αναμένεται βάσιμα ότι ο ναυτιλιακός κλάδος θα είναι σε θέση να αντιμετωπίσει απαίτηση μέχρι 3,9 δισεκατομμύρια ευρώ (4,25 δισεκατομμύρια δολάρια ΗΠΑ). Πρώτον, βάσει της εμπειρίας από μεγάλες απαιτήσεις κατά το παρελθόν, συμπεραίνεται ότι το σύνολο της απαίτησης δεν θα πρέπει να καταβληθεί σε ένα μόνο έτος αλλά κατά τη διάρκεια περιόδου αρκετών ετών, ανάλογα με το ρυθμό διακανονισμού των απαιτήσεων. Δεύτερον, ορισμένοι σύλλογοι διαθέτουν σημαντικά αποθέματα που μπορούν να χρησιμοποιηθούν ώστε να ικανοποιήσουν τμήμα της εξαιρετικά μεγάλης απαίτησης (στις 20 Φεβρουαρίου 1997 τα αποθέματα ήταν περίπου 0,9 δισεκατομμύρια ευρώ) και για τον λόγο αυτό, θα μειωθεί η επιβάρυνση των μεμονωμένων πλοιοκτητών. Τρίτον, εν πάση περιπτώσει, κατά το παρελθόν (δηλαδή κατά τη διάρκεια της πετρελαϊκής κρίσης της δεκαετίας του 1970) ο κλάδος κατόρθωσε να αντιμετωπίσει αυξήσεις κόστους αντίστοιχες με μια εξαιρετικά μεγάλη απαίτηση. Τέλος, η απαίτηση αυτή θα αντιπροσωπεύει για τα περισσότερα πλοία ένα μικρό σχετικά ποσοστό του ετήσιου κόστους λειτουργίας τους (μικρότερο από 10 %) που δεν είναι πιθανό να οδηγήσει τις επιχειρήσεις σε πτώχευση.

(133) Λαμβάνοντας υπόψη όλα τα ανωτέρω, κρίνεται ότι οι κανόνες για το ελάχιστο κοινό επίπεδο κάλυψης δεν συνιστούν πλέον παράβαση του άρθρου 86 της συνθήκης ΕΚ.

2.2.2. Καταχρήσεις με χαρακτήρα αποκλεισμού. Παροχή αντασφάλισης πραγματοποιώντας διακρίσεις.

(134) Η συμφωνία IGPA επιτρέπει σε ανεξάρτητους ασφαλιστές P& Ι να αντασφαλίζονται σε ένα από τα μέλη του IG εφόσον πληρούνται ορισμένες προϋποθέσεις. Η κοινοποίηση των αιτιάσεων θεωρούσε ότι η συμφωνία IGPA δεν περιέχει προϋποθέσεις αντικειμενικές και οι οποίες δεν δημιουργούν διακρίσεις για να αποφασιστεί σε ποιες εμπορικές ασφαλιστικές επιχειρήσεις P& I μπορεί να χορηγηθεί αντασφάλιση από τα μέλη της (οι προϋποθέσεις αυτές αντίθετα θεωρήθηκαν αντικειμενικές σε σχέση με ανεξάρτητες αλληλασφαλιστικές επιχειρήσεις P& Ι). Επιπλέον, η συμφωνία IGPA δεν περιλαμβάνει ούτε διαδικαστικούς κανόνες που θα επέτρεπαν σε ανεξάρτητους ασφαλιστές P& Ι (εμπορικές επιχειρήσεις και αλληλασφαλιστικούς φορείς) να ελέγχουν την ορθή εφαρμογή των κανόνων του IG σχετικά με την αντασφάλιση, όπως η υποχρέωση έγγραφης κοινοποίησης και αιτιολόγησης της άρνησης χορήγησης αντασφάλισης, ούτε μια διαδικασία προσφυγής.

(135) Η απουσία αντικειμενικών όρων και διαδικαστικής ρήτρας διασφάλισης στη συμφωνία IGPA θεωρήθηκε κατάχρηση της δεσπόζουσας θέσης κατά την έννοια του άρθρου 86 της συνθήκης ΕΚ. Πράγματι, όπως αναφέρθηκε αναλυτικά, ο IG είναι σήμερα ο μόνος φορέας της αγοράς που προσφέρει κάλυψη P& Ι μέχρι περίπου 3,9 δισεκατομμύρια ευρώ (4,25 δισεκατομμύρια δολάρια ΗΠΑ) και κανένας ανεξάρτητος ασφαλιστής δεν είναι σε θέση να φθάσει μόνος του στο ελάχιστο αναγκαίο μέγεθος ώστε να προσφέρει τέτοια κάλυψη. Επιπλέον, οι ανεξάρτητοι ασφαλιστές δεν είναι σε θέση να επιτύχουν αντασφάλιση για μεγάλη κάλυψη P& Ι λόγω των περιορισμένων μεριδίων τους στην αγορά. Λαμβάνοντας υπόψη τα ανωτέρω, ο IG θα μπορούσε εύκολα να προκαλέσει στρέβλωση του ανταγωνισμού αποφασίζοντας βάσει μη αντικειμενικών κριτηρίων σε ποιους ανεξάρτητους ασφαλιστές θα παρείχε αντασφάλιση.

(136) Όπως εξηγήθηκε προηγουμένως (βλέπε αιτιολογικές σκέψεις 27 και 28), ο IG έχει πλέον συμπεριλάβει αντικειμενικούς όρους για την παροχή αντασφάλισης σε εμπορικούς ασφαλιστές και καθιέρωσε επαρκείς διαδικασίες για να επιτρέψει σε τυχόν ανεξάρτητο ασφαλιστή P& Ι ο οποίος ζητά αντασφάλιση από τον IG να εξασφαλίσει έγκαιρα ότι η εξέταση των προϋποθέσεων γίνεται κατά τον ορθό τρόπο. Πράγματι, ο IG υποχρεούται να απαντήσει στο αίτημα εντός 30 ημερών από την παραλαβή όλων των σχετικών πληροφοριών (το διάστημα αυτό μπορεί να παραταθεί για 30 ακόμη ημέρες κατά τη διάρκεια της περιόδου ανανέωσης). Εφόσον η απόφαση είναι αρνητική, ο ασφαλιστής στον οποίο δεν παρέχεται αντασφάλιση θα λαμβάνει επιστολή στην οποία θα αναφέρονται οι λόγοι της άρνησης. Ο ασφαλιστής έχει το δικαίωμα να προσφύγει κατά της άρνησης αυτής. Λαμβάνοντας υπόψη τα ανωτέρω, κρίνεται ότι οι κανόνες αντασφάλισης ανεξάρτητων ασφαλιστών P& Ι δεν συνιστούν πλέον παράβαση του άρθρου 86 της συνθήκης ΕΚ.

3. ΑΡΘΡΑ 53 ΚΑΙ 54 ΤΗΣ ΣΥΜΦΩΝΙΑΣ ΓΙΑ ΤΟΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟ ΧΩΡΟ

(137) Σύμφωνα με το άρθρο 53 της συμφωνίας για τον ΕΟΧ, οι συμφωνίες μεταξύ επιχειρήσεων που έχουν ως αντικείμενο ή ως αποτέλεσμα τον περιορισμό του ανταγωνισμού στο έδαφος που καλύπτει η συμφωνία αυτή, απαγορεύονται εφόσον δύνανται να επηρεάσουν το εμπόριο μεταξύ των συμβαλλομένων μερών.

(138) Σύμφωνα με το άρθρο 56 παράγραφος 1 της συμφωνίας για τον ΕΟΧ, η Επιτροπή των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων λαμβάνει αποφάσεις για υποθέσεις που διέπονται από το άρθρο 53 της συμφωνίας αυτής, για τις περιπτώσεις όπου η επίμαχη συμφωνία επηρεάζει το εμπόριο μεταξύ κρατών μελών της ΕΚ και ο κύκλος εργασιών των σχετικών επιχειρήσεων στο έδαφος των κρατών της ΕΖΕΣ είναι μικρότερος από το 33 % του κύκλου εργασιών στο έδαφος του ΕΟΧ.

(139) Στην παρούσα υπόθεση, ο κύκλος εργασιών των συλλόγων P& Ι στο έδαφος της ΕΖΕΣ είναι μικρότερος από το 33 % του κύκλου εργασιών στο έδαφος του ΕΟΧ. Κατά συνέπεια, η Επιτροπή είναι αρμόδια να αξιολογήσει εάν ο IG παρέβη το άρθρο 53 της συνθήκης ΕΟΧ. Προς τούτο, όλα τα επιχειρήματα που αναπτύχθηκαν στην απόφαση αυτή σχετικά με το άρθρο 85 ισχύουν στην παρούσα υπόθεση επίσης και για το άρθρο 53 της συμφωνίας για τον ΕΟΧ.

(140) Σύμφωνα με το άρθρο 54 της συμφωνίας για τον ΕΟΧ, απαγορεύεται η καταχρηστική εκμετάλλευση από μία ή περισσότερες επιχειρήσεις της δεσπόζουσας θέσης τους στο έδαφος που καλύπτει η συμφωνία ή σε σημαντικό τμήμα αυτού.

(141) Σύμφωνα με το άρθρο 56 παράγραφος 2 της συμφωνίας για τον ΕΟΧ, η Επιτροπή λαμβάνει αποφάσεις για υποθέσεις που διέπονται από το άρθρο 54 της συμφωνίας, στις περιπτώσεις όπου υπάρχει δεσπόζουσα θέση στην επικράτεια της Κοινότητας καθώς επίσης και στην επικράτεια των κρατών της ΕΖΕΣ και εφόσον ο κύκλος εργασιών της δεσπόζουσας επιχείρησης στην επικράτεια των κρατών της ΕΖΕΣ είναι μικρότερος από το 33 % του κύκλου εργασιών της στην επικράτεια του ΕΟΧ.

(142) Στην παρούσα υπόθεση, οι σύλλογοι P& Ι κατέχουν παγκοσμίως συλλογική δεσπόζουσα θέση και ο κύκλος εργασιών τους στα κράτη της ΕΖΕΣ είναι μικρότερος από το 33 % του κύκλου εργασιών τους στο σύνολο της επικράτειας του ΕΟΧ. Κατά συνέπεια, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή είναι αρμόδια να αποφασίσει εάν παρέβησαν το άρθρο 54 της συμφωνίας για τον ΕΟΧ. Προς τούτο, όλα τα επιχειρήματα που αναπτύχθηκαν στην απόφαση αυτή σχετικά με το άρθρο 86 ισχύουν στην παρούσα υπόθεση επίσης και για το άρθρο 54 της συμφωνίας για τον ΕΟΧ,

ΕΞΕΔΩΣΕ ΤΗΝ ΠΑΡΟΥΣΑ ΑΠΟΦΑΣΗ:

Άρθρο 1

Βάσει των στοιχείων που έχει στη διάθεσή της η Επιτροπή, δεν υπάρχουν λόγοι για να αναλάβει δράση, βάσει του άρθρου 85 παράγραφος 1 της συνθήκης ΕΚ και του άρθρου 53 παράγραφος 1 της συμφωνίας για τον ΕΟΧ όσον αφορά την τροποποιημένη συμφωνία Pooling Agreement και τη συμφωνία International Group Agreement, με εξαίρεση τους κανόνες που αφορούν τις διαδικασίες καθορισμού ασφαλίστρων και το ελάχιστο κόστος δεξαμενοπλοίων, εφόσον εφαρμόζονται για το επίπεδο κράτησης.

Άρθρο 2

Βάσει των στοιχείων που έχει στη διάθεσή της η Επιτροπή, δεν υπάρχουν λόγοι για να αναλάβει δράση, βάσει του άρθρου 86 της συνθήκης ΕΚ και του άρθρου 54 της συμφωνίας για τον ΕΟΧ όσον αφορά τη συμφωνία Pooling Agreement και τη συμφωνία International Group Agreement όπως τροποποιήθηκαν.

Άρθρο 3

Σύμφωνα με το άρθρο 85 παράγραφος 3 της συνθήκης ΕΚ και το άρθρο 53 παράγραφος 3 της συμφωνίας για τον ΕΟΧ, οι διατάξεις του άρθρου 85 παράγραφος 1 της συνθήκης ΕΚ και του άρθρου 53 παράγραφος 1 της συμφωνίας για τον ΕΟΧ κηρύσσονται ανεφάρμοστες για τους κανόνες που αφορούν τις διαδικασίες καθορισμού ασφαλίστρων και το ελάχιστο κόστος δεξαμενόπλοιων που περιλαμβάνονται στη συμφωνία IGA, όπως τροποποιήθηκε, εφόσον εφαρμόζονται για το κόστος κράτησης. Η εξαίρεση ισχύει από τις 20 Φεβρουαρίου 1999, ημερομηνία κατά την οποία θα αρχίσουν να ισχύουν οι τροποποιήσεις της συμφωνίας IGPA και της συμφωνίας IGA που κοινοποιήθηκαν τελευταία, έως τις 20 Φεβρουαρίου 2009.

Άρθρο 4

Ο International Group of P& Ι Clubs ενημερώνει την Επιτροπή κάθε έτος για κάθε τροποποίηση ή/και προσθήκη στην κοινοποιηθείσα συμφωνία καθώς και για τη σύναψη οποιασδήποτε νέας συμφωνίας εντός του ομίλου.

Ο International Group υποβάλλει επίσης στην Επιτροπή κάθε χρόνο έκθεση όπου εξηγεί εάν η συμφωνία Pooling Agreement παραμένει αναγκαία για να επιτρέψει τα P& Ι Clubs να παράσχουν το επίπεδο κάλυψης που είχαν συμφωνήσει εκάστοτε. Η έκθεση αυτή περιλαμβάνει λεπτομερή αναφορά της εξέλιξης της αγοράς άμεσης ασφάλισης και αντασφάλισης P& Ι. Όσον αφορά την άμεση ασφάλιση P& Ι, η έκθεση θα περιλαμβάνει μερίδια αγοράς και επίπεδα κάλυψης που παρέχουν τόσο ο IG όσο και κάθε ένα από τα μέλη του, καθώς επίσης και εκτιμήσεις των μεριδίων αγοράς και επίπεδα κάλυψης που παρέχουν τρίτοι φορείς. Όσον αφορά την αντασφάλιση P& Ι, η έκθεση θα εξηγεί λεπτομερώς τη διάρθρωση του Group General Excess Loss Reinsurance Contract (επίπεδα αντασφάλισης, καταβαλλόμενα ασφάλιστρα, αντασφαλιστές που συμμετέχουν με τα αντίστοιχα μερίδια) και τα εκτιμώμενα επίπεδα της παρεχόμενης κάλυψης σε άλλους φορείς P& Ι.

Ο IG υποβάλλει επίσης κάθε χρόνο έκθεση με στατιστικά στοιχεία όσον αφορά τη λειτουργία των διαδικασιών καθορισμοί ασφαλίστρων και τους κανόνες καθορισμού ασφαλίστρων για δεξαμενόπλοια.

Άρθρο 5

Η απόφαση απευθύνεται στον: The International Group of P& Ι Clubs 78 Fenchurch Street UK - London EC3M 4BT

Βρυξέλλες, 12 Απριλίου 1999.

Για την Επιτροπή

Karel VAN MIERT

Μέλος της Επιτροπής

(1) ΕΕ 13 της 21.2.1962, σ. 204/62.

(2) ΕΕ C 256 της 14.8.1998, σ. 2.

(3) ΕΕ C 322 της 21.10.1998, σ. 31.

(4) Ο κατάλογος αναφέρει συγκεντρωτικά στοιχεία για το σύλλογο Standard (Λονδίνο, Ευρώπη και Βερμούδες), το σύλλογο Steamship Mutual (Λονδίνο, Ευρώπη και Βερμούδες) και Skuld (Νορβηγία και Βερμούδες).

(5) Το άρθρο 6, παράγραφος 1, στοιχείο β περιλαμβάνει πίνακα από 50000 δολάρια ΗΠΑ για πλοία ολικής χωρητικότητας 500 τόνων μέχρι 5,5 εκατομμύρια δολάρια ΗΠΑ για πλοία ολικής χωρητικότητας 170000 τόνων.

(6) Εφαρμογή της διαδικασίας της 30ής Σεπτεμβρίου: 1986: 8 αιτήσεις, ουδεμία αλλαγή συλλόγου. 1987: 3 αιτήσεις, μία αλλαγή συλλόγου. 1988: ουδεμία αίτηση. 1989: δεν υπάρχουν διαθέσιμα στοιχεία. 1990: 13 αιτήσεις, ουδεμία αλλαγή συλλόγου. 1991: 34 αιτήσεις, ουδεμία αλλαγή συλλόγου. 1992: 86 αιτήσεις, ουδεμία αλλαγή συλλόγον. 1993: μία αίτηση, ουδεμία αλλαγή συλλόγου. 1994: ουδεμία αίτηση.

(7) ΕΕ L 374 της 31.12.1991, σ. 7.

(8) ΕΕ L 376 της 31.12.1985, σ. 2.

(9) ΕΕ C 181 της 15.7.1995, σ. 16.

(10) ΕΕ C 122 της 25.4.1990, σ. 32.

(11) Παράρτημα ΕΕ 4-478 της 15.3.1996.

(12) ΕΕ C 117 της 22.4.1996, σ. 20.

(13) ΕΕ C 304 της 2.10.1998, σ. 54.

(14) Συλλογή 1980, σ. 3125.

(15) ΕΕ L 4 της 8.1.1993, σ. 26.

(16) Συλλογή 1994, Ι-5641.

(17) ΕΕ L 260 της 3.10.1980, σ. 24.

(18) ΕΕ L 398 της 31.12.1992, σ. 7.

(19) Συλλογή 1979, σ. 461.

(20) Συλλογή 1992, ΙΙ-1403.

(21) Συλλογή 1996, ΙΙ-1201.

(22) ΕΕ L 34 της 10.2.1993, σ. 20.

(23) ΕΕ L 134 της 18.5.1992, σ. 1.

(24) Συλλογή 1991, Ι-3359.