Απόφαση της Επιτροπής

της 28ης Νοεμβρίου 2001

για το μέτρο που η Γερμανία έθεσε σε εφαρμογή υπέρ της χαλυβουργικής επιχείρησης Georgsmariënhütte Holding GmbH

[κοινοποιηθείσα υπό τον αριθμό Ε(2001) 3734]

(Το κείμενο στην γερμανική γλώσσα είναι το μόνο αυθεντικό)

(Κείμενο που παρουσιάζει ενδιαφέρον για τον ΕΟΧ)

(2002/259/ΕΚ, ΕΚΑΧ)

Η ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΤΩΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΩΝ ΚΟΙΝΟΤΗΤΩΝ,

Έχοντας υπόψη:

τη συνθήκη για την ίδρυση της Ευρωπαϊκής Κοινότητας, και ιδίως το άρθρο 88 παράγραφος 1 πρώτο εδάφιο,

τη συνθήκη για την ίδρυση της Ευρωπαϊκής Κοινότητας Άνθρακα και Χάλυβα, και ιδίως το άρθρο 4 στοιχείο γ),

τη συμφωνία για τον Ευρωπαϊκό Οικονομικό Χώρο, και ιδίως το άρθρο 62 παράγραφος 1 στοιχείο α), μαζί με το πρωτόκολλο αριθ. 14,

την απόφαση αριθ. 2496/96/EΚΑΧ της Επιτροπής, της 18ης Δεκεμβρίου 1996, σχετικά με τη θέσπιση κοινοτικών κανόνων για τις ενισχύσεις προς τη βιομηχανία σιδήρου και χάλυβα(1),

Αφού κάλεσε τους ενδιαφερόμενους να υποβάλουν τις παρατηρήσεις τους σύμφωνα με τα εν λόγω άρθρα(2),

Εκτιμώντας τα ακόλουθα:

1. ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑ

(1) Mε επιστολή της 23ης Ιουλίου 1999, η Γερμανία, κοινοποίησε στην Επιτροπή μια σύμβαση υπηρεσιών διαχείρισης που συνάφθηκε μεταξύ της γερμανικής δημόσιας αρχής "Bundesanstalt für Vereinigungsbedingte Sonderaufgaben" (εφεξής: "BvS"), της εταιρείας Gröditzer Stahlwerke GmbH και των θυγατρικών της, αφενός, και της Georgsmarienhütte Holding GmbH, αφετέρου.

(2) Με επιστολή της 29ης Ιουλίου 2000, η Επιτροπή κοινοποίησε στη Γερμανία την απόφασή της να κινήσει τη διαδικασία του άρθρου 88 παράγραφος 2 της συνθήκης ΕΚ και του άρθρου 6 παράγραφος 5 της απόφασης αριθ. 2496/96/EΚΑΧ (εφεξής "κώδικας ενισχύσεων στη χαλυβουργία") κατά του προαναφερθέντος μέτρου. Η απόφαση της Επιτροπής να κινήσει τη διαδικασία δημοσιεύθηκε στην Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων(3). Η Επιτροπή κάλεσε τα ενδιαφερόμενα μέρη να υποβάλουν τις παρατηρήσεις τους σχετικά με το μέτρο.

(3) Η Επιτροπή δεν έλαβε παρατηρήσεις από τρίτα μέρη.

(4) Η Γερμανία, στις 11 Οκτωβρίου 2000 και στις 6 Φεβρουαρίου, στις 6 Ιουνίου και στις 22 Αυγούστου, απάντησε στην επιστολή για την κίνηση της διαδικασίας και στις επιστολές της Επιτροπής της 11ης Δεκεμβρίου 2000 και της 12ης Απριλίου και της 14ης Ιουλίου 2001.

2. ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ ΤΟΥ ΜΕΤΡΟΥ

(5) Η Gröditzer Stahlwerke GmbH και οι θυγατρικές της(4) (εφεξής: "Gröditzer") εδρεύουν στη Σαξονία. Ήδη από το 1990 η Gröditzer ανήκε στην Treuhandanstalt (THA) και στους δημόσιους διαδόχους της, αντιστοίχως, EREL Verwaltungs GmbH und Co. Management KG (EREL), Beteiligungs-Management-Gesellschaft mbH (BMGB) και, τέλος, την BvS.

(6) Στις 25 Φεβρουαρίου 1997 η BMGB συνήψε μία συμφωνία "Kauf und Abtretungsvertrag über Geschäftsanteile" (εφεξής: "συμφωνία ιδιωτικοποίησης") με τον όμιλο Georgsmariënhütte(5), με σκοπό την ιδιωτικοποίηση της Gröditzer από τον όμιλο.

(7) Κατά τα έτη πριν από την ιδιωτικοποίησή της η Gröditzer έλαβε σημαντικά ποσά κρατικής ενίσχυσης, κυρίως από την THA και τους διαδόχους της υπό μορφή δανείων και εγγυήσεων μετοχών. Στα πλαίσια της συμφωνίας ιδιωτικοποίησης χορηγήθηκε νέα ενίσχυση. Η συμφωνία ιδιωτικοποίησης προέβλεπε ότι η GMH θα μπορούσε να καταστεί νόμιμος ιδιοκτήτης της Gröditzer μετά την έγκριση, από την Επιτροπή, της ενίσχυσης που καταβλήθηκε και που θα καταβληθεί στην Gröditzer. Ωστόσο, το άρθρο 17 της συμφωνίας ιδιωτικοποίησης προέβλεπε ότι η GMH είχε το δικαίωμα διαχείρισης της Gröditzer, εν αναμονή της μεταφοράς της νόμιμης ιδιοκτησίας.

(8) Σύμφωνα με το άρθρο 17 της συμφωνίας ιδιωτικοποίησης, η GMH έλαβε ετήσια αμοιβή 232000 γερμανικά μάρκα (DEM) για τις υπηρεσίες διαχείρισης. Η αμοιβή αυτή δεν περιλάμβανε τις δαπάνες απόσπασης των διαχειριστών της στην Gröditzer.

(9) Η Επιτροπή, στις 8 Ιουλίου 1999, έλαβε την απόφαση 1999/720/EΚ, ΕΚΑΧ(6) σχετικά με την κρατική ενίσχυση προς την Gröditzer Stahlwerke GmbH και τη θυγατρική της Walzwerk Burg GmbH. Η Επιτροπή αποφάσισε μεταξύ άλλων ότι η κρατική ενίσχυση 239 εκατ. DEM ήταν ασυμβίβαστη με τη συνθήκη ΕΚ και ΕΚΑΧ και ότι έπρεπε να ανακτηθεί.

(10) Ως συνέπεια αυτής της απόφασης η GMH και η BvS, νόμιμος διάδοχος του αρχικού συμβαλλομένου BMGB, έθεσαν τέλος στη συμφωνία ιδιωτικοποίησης η οποία κατά συνέπεια έπαυσε να ισχύει.

(11) Ταυτόχρονα, η BvS άρχισε τα απαραίτητα βήματα για την ανάκτηση της ασύμβατης ενίσχυσης από την Gröditzer. Επειδή τούτο οδήγησε σε υπεχρέωση της Gröditzer η BvS, ο μεγαλύτερος πιστωτής της, ζήτησε την κήρυξή της σε αφερεγγυότητα. Η Gröditzer Stahlwerke GmbH κηρύχθηκε σε προσωρινή αφερεγγυότητα από το πτωχευτικό δικαστήριο της Δρέσδης στις 20 Σεπτεμβρίου 1999 και σε αφερεγγυότητα στις 17 Ιανουαρίου 2000. Την ίδια ημερομηνία οι θυγατρικές της Stahlwerke Gröditz GmbH και Edelstahl Gröditz GmbH κηρύχθηκαν και αυτές σε προσωρινή αφερεγγυότητα.

(12) Στις 23 Ιουλίου 1999 οι γερμανικές αρχές πληροφόρησαν την Επιτροπή ότι, ενόψει της λήξης της συμφωνίας ιδιωτικοποίησης, η οποία άφησε την Gröditzer χωρίς διαχείριση και υποδομή ομίλου, μία νέα σύμβαση υπηρεσιών διαχείρισης (εφεξής: "σύμβαση διαχείρισης") συνάφθηκε μεταξύ της BvS, Gröditzer και GMH. Η ισχύς της σύμβασης διαχείρισης άρχισε (αναδρομικά) την 1η Ιουλίου 1999.

(13) Σύμφωνα με τη σύμβαση διαχείρισης η GMH παρέσχε ορισμένες υπηρεσίες διαχείρισης, όπως ενσωμάτωση στο δίκτυο πωλήσεων, αγορών και διανομής της, ασφάλιση και παροχή τεχνογνωσίας. Για αυτό τον λόγο:

α) η GMH απέσπασε τρεις διαχειριστές στην Gröditzer. Εξ αυτού προέκυψε μια μηνιαία δαπάνη προσωπικού 80000 DEM και περίπου 20000 DEM μηνιαίως για άλλες δαπάνες·

β) η συνολική αμοιβή για τις υπηρεσίες διαχείρισης της GMH συνίστατο από δύο συμπληρωματικά στοιχεία:

i) το άρθρο 12 παράγραφος 2 της σύμβασης διαχείρισης προέβλεπε την παροχή στην GMH μιας αμοιβής ύψους 1 % επί του κύκλου εργασιών της Gröditzer·

ii) η GMH έλαβε αμοιβή που υπολογίστηκε με βάση τη βελτίωση του αποτελέσματος εκμετάλλευσης της Gröditzer (άρθρο 12 παράγραφος 3 της σύμβασης διαχείρισης): η GMH έλαβε 15 % επί των βελτιώσεων μέχρι ποσού 1 εκατ. DEM και 30 % βελτιώσεων πέραν του ποσού του 1 εκατ. DEM·

γ) η BvS συμφώνησε να αναλάβει ορισμένες συμπληρωματικές υποχρεώσεις. Η ίδια συμφώνησε να είναι τόσο από κοινού όσο και ατομικά υπεύθυνη για την πληρωμή όλων των αμοιβών που η Gröditzer έπρεπε να καταβάλει στα πλαίσια της σύμβασης διαχείρισης στην GMH (άρθρο 12 παράγραφος 5 της σύμβασης)·

δ) το άρθρο 18 της σύμβασης διαχείρισης προέβλεπε επιπλέον ότι η BvS έπρεπε να πληρώσει αμοιβές για επιπλέον τρεις μήνες σε περίπτωση που ο σύνδικος πτώχευσης ασκούσε το δικαίωμά του να παύσει τη σύμβαση σύμφωνα με την παράγραφο 103 του γερμανικού πτωχευτικού δικαίου·

ε) η BvS ανέλαβε επίσης την υποχρέωση να χορηγήσει στον σύνδικο πτώχευσης της Gröditzer ένα δάνειο ώστε να συνεχιστεί η σύμβαση διαχείρισης σε περίπτωση που ο σύνδικος πτώχευσης επιθυμούσε να παύσει τη σύμβαση για χρηματοοικονομικούς λόγους (άρθρο 19 της σύμβασης).

(14) Από την 1η Ιουλίου μέχρι τις 31 Δεκεμβρίου 1999 το συνολικό ποσό που κατέβαλε η Gröditzer ανήλθε σε 1,7 εκατ. DEM. Το ποσό αυτό συνίστατο από μισθούς 520000 DEM για την απόσπαση των τριών διαχειριστών, από το τέλος που βασίζεται στο 1 % του κύκλου εργασιών και που ανέρχεται σε 738000 DEM και από το τέλος που σχετίζεται με το αποτέλεσμα και που ανέρχεται σε 445000 DEM.

(15) Από την 1η Ιανουαρίου μέχρι τις 31η Μαρτίου 2000 το συνολικό ποσό ανήλθε σε 685000 DEM. Τούτο συνίστατο από 240000 DEM για την απόσπαση των τριών διαχειριστών και από το τέλος που βασίζεται στο 1 % του κύκλου εργασιών και που ανέρχεται σε 445000 DEM. Οι σύνδικοι πτώχευσης και η GMH συμφώνησαν επίσης ότι το τέλος που σχετίζεται με το αποτέλεσμα δεν έπρεπε να πληρωθεί για αυτή την περίοδο, για τον λόγο ότι είχε πληρωθεί ένα τέλος αφερεγγυότητας σύμφωνα με το άρθρο 183 SGB III(7).

(16) Η σύμβαση διαχείρισης για την Gröditzer Stahlwerke GmbH έληξε με την έναρξη της διαδικασίας αφερεγγυότητας τον Ιανουάριο 2000 και σε ό,τι αφορούσε τις θυγατρικές της την 1η Απριλίου 2001, όταν άρχισαν οι δικαστικές διαδικασίες πτώχευσης.

(17) Ταυτόχρονα, οι σύνδικοι πτώχευσης συνήψαν μία νέα συμφωνία υπηρεσιών διαχείρισης με την GMH η οποία περιλαμβάνει συνολική αμοιβή 100000 DEM για την απόσπαση των τριών διαχειριστών. Η συμφωνία αυτή ίσχυσε μέχρι τις 30 Ιουνίου 2000. Εν τω μεταξύ, το χρονικό διάστημα παρατάθηκε μέχρι τις 31 Δεκεμβρίου 2001.

3. Η ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑ ΕΡΕΥΝΑΣ

(18) Η τυπική διαδικασία έρευνας άρχισε επειδή η Επιτροπή έτρεφε αμφιβολίες για το κατά πόσον η BvS και η Gröditzer καθόρισαν τους όρους της σύμβασης διαχείρισης σε συνθήκες ελεύθερης αγοράς. Οι αμφιβολίες αφορούσαν ιδίως τα τέλη, επειδή φαινόταν ότι αυτά ήταν σε σύγκριση δέκα φορές υψηλότερα από το τέλος που πλήρωσε η Gröditzer στην GMH στα πλαίσια της σύμβασης ιδιωτικοποίησης. Για αυτό η Επιτροπή είχε αμφιβολίες για το κατά πόσον οι όροι της σύμβασης διαχείρισης δεν μπορούσαν να περιέχουν στοιχεία κρατικής ενίσχυσης στην GMH και για το κατά πόσον η ενίσχυση αυτή θα μπορούσε να είναι συμβιβάσιμη με τη συνθήκη ΕΚ και με τη συνθήκη ΕΚΑΧ.

4. ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΕΙΣ ΤΗΣ ΓΕΡΜΑΝΙΑΣ ΚΑΙ ΤΩΝ ΑΛΛΩΝ ΕΝΔΙΑΦΕΡΟΜΕΝΩΝ ΜΕΡΩΝ

(19) Η Γερμανία, στην απάντησή της για την έναρξη της διαδικασίας, επαναλαμβάνει τη θέση της που ήδη είχε κοινοποιηθεί κατά την προκαταρκτική έρευνα, ότι δηλαδή η BvS συμφώνησε τους όρους της σύμβασης διαχείρισης σε συνθήκες ελεύθερης αγοράς. Η σύναψη της σύμβασης διαχείρισης, χωρίς διαδικασία διαγωνισμού για την προσωρινή διαχείριση, εδικαιολογείτο από τις περιστάσεις: η επείγουσα δράση ήταν επιβεβλημένη από το γεγονός ότι η επιχείρηση, λόγω της παύσης της συμφωνίας ιδιωτικοποίησης, παρέμεινε χωρίς διαχείριση. Επειδή ήταν δύσκολο να εξευρεθεί μια διαθέσιμη προσωρινή διαχείριση που να παρείχε παρόμοια υπηρεσία, η μόνη εναλλακτική λύση στην συναφθείσα σύμβαση ήταν το κλείσιμο της εταιρείας και η εκκαθάρισή της με διαδικασία πτώχευσης. Αυτή η εναλλακτική λύση θα είχε ως αποτέλεσμα τη μείωση του κύκλου εργασιών και κατά συνέπεια χαμηλότερες αποζημιώσεις στους πιστωτές, συμπεριλαμβανομένης της BvS(8).

(20) H Γερμανία υπέβαλε επίσης πληροφορίες που δείχνουν ότι η σύγκριση των όρων της σύμβασης διαχείρισης με τη σύμβαση ιδιωτικοποίησης δεν είναι δυνατή. Η συμφωνία ιδιωτικοποίησης υπογράφτηκε με την προοπτική ότι η GMH θα αποκτούσε τη νόμιμη ιδιοκτησία της Gröditzer. Η συμφωνία δεν συμπεριλάμβανε τις δαπάνες για την απόσπαση των διαχειριστών. Κατά συνέπεια το προϋπάρχον τέλος δεν βασιζόταν στις πραγματοποιηθείσες δαπάνες. Αναμενόταν να πραγματοποιηθεί μια συμπληρωματική επιστροφή με την βελτίωση του αποτελέσματος εκμετάλλευσης της Gröditzer. Η σύμβαση διαχείρισης συνάφθηκε μετά τη λήξη της συμφωνίας ιδιωτικοποίησης. Η GMH δεν μπορούσε να προβλέψει εάν θα μπορούσε να εξαγοράσει τη Gröditzer σε μια μεταγενέστερη περίοδο. Κατά συνέπεια, οι διαπραγματεύσεις έγιναν σε συνθήκες ελεύθερης αγοράς. Για το συμφέρον όλων των ενδιαφερομένων μερών το τέλος έπρεπε επίσης να συμπεριλαμβάνει ένα πριμ για βελτιώσεις του αποτελέσματος και του κύκλου εργασιών.

(21) Επιπλέον, υποβλήθηκε μια εκτίμηση εμπειρογνωμόνων, η οποία πραγματοποιήθηκε με αίτηση της GMH, σχετικά με το κατά πόσον ένας ιδιωτικός επενδυτής θα είχε συμφωνήσει για τη συμφωνία διαχείρισης στα πλαίσια συγκρίσιμων συνθηκών. Οι εμπειρογνώμονες επιβεβαίωσαν στην εκτίμησή τους ότι, μετά τη λήξη της ύπαρξης της συμφωνίας ιδιωτικοποίησης, μια προσωρινή διαχείριση ήταν απαραίτητη ώστε να μη μειωθεί η αξία της επιχείρησης. Τούτοι συμπέραναν ότι η συμφωνία διαχείρισης με τη GMH ήταν η καλύτερη διαθέσιμη λύση για την BvS. Όσον αφορά τα τέλη και τις συμπληρωματικές υποχρεώσεις, οι εμπειρογνώμονες συμπέραναν ότι η συνολική αποζημίωση της GMH, συμπεριλαμβανομένου του τέλους που συνδέεται με το αποτέλεσμα, είναι συγκρίσιμη με την αμοιβή άλλων προσωρινών διαχειριστών στον ίδιο τομέα(9).

(22) Σε ό,τι αφορά τις συμπληρωματικές υποχρεώσεις της BvS, οι εμπειρογνώμονες επιβεβαίωσαν ότι σε περιπτώσεις όπου μια εταιρεία αντιμετωπίζει διαδικασίες πτώχευσης ένας προσωρινός διαχειριστής θα ζητούσε πάντοτε εγγυήσεις από τον μέτοχο ή από τους πιστωτές της επιχείρησης. Ο κίνδυνος να μην καταβληθεί πληρωμή για την υπηρεσία του θα ήταν αλλιώς, δεδομένης της προσεχούς πτώχευσης, πολύ υψηλός.

(23) Η Γερμανία δήλωσε, επιπλέον, ότι οι άλλες συμπληρωματικές υποχρεώσεις που συμφωνήθηκαν από την BvS υπό μορφή δανείου στον σύνδικο πτώχευσης και καταβολής τέλους για επιπλέον τρεις μήνες μετά τη λήξη της σύμβασης δεν θα εφαρμόζονταν υπέρ της GMH. Η Γερμανία πληροφόρησε επίσης την Επιτροπή ότι η GMH αποφάσισε στις 18 Οκτωβρίου 2000 ότι δεν θα έκανε χρήση της κοινής και ατομικής ευθύνης όπως προβλεπόταν από το άρθρο 12 παράγραφος 5 της σύμβασης διαχείρισης ή για κάθε άλλη συμπληρωματική υποχρέωση της BvS όπως προβλεπόταν στη σύμβαση διαχείρισης(10).

(24) Δεν υποβλήθηκαν παρατηρήσεις από άλλα ενδιαφερόμενα μέρη.

5. ΕΚΤΙΜΗΣΗ ΤΟΥ ΜΕΤΡΟΥ

(25) Η Επιτροπή θεωρεί ότι η GMH Holding GmbH δεν είναι χαλυβουργική επιχείρηση ΕΚΑΧ. Ωστόσο, τούτη είναι απλώς μια επιχείρηση holding ενός ομίλου του οποίου το μεγαλύτερο μέρος του κύκλου εργασιών του παράγεται από χαλυβουργικές επιχειρήσεις ΕΚΑΧ. Δεν μπορεί να αποκλεισθεί ότι οι τελικοί δικαιούχοι των μέτρων μπορεί να είναι χαλυβουργικές επιχειρήσεις ΕΚΑΧ. Κατά συνέπεια, το μέτρο εκτιμάται σύμφωνα με το άρθρο 88 παράγραφος 3 της συνθήκης ΕΚ και το άρθρο 6 του κώδικα ενισχύσεων στη χαλυβουργία.

(26) Η BvS είναι ένα δημόσιο θεσμικό όργανο που ανήκει στη γερμανική δημόσια διοίκηση. Τούτη συνήψε τη σύμβαση υπηρεσιών διαχείρισης όχι μόνο ως δημόσιος μέτοχος και εκπρόσωπος της Gröditzer αλλά - τη στιγμή της σύμβασης - επίσης ως ο μεγαλύτερος πιστωτής της Gröditzer και στα πλαίσια της υποχρέωσης να ανακτήσει χρέη από την Gröditzer σύμφωνα με την απόφαση 1999/720/EΚ, ΕΚΑΧ.

(27) Το τέλος για τις υπηρεσίες διαχείρισης που παρείχε η GMH στα πλαίσια της σύμβασης διαχείρισης έπρεπε να πληρωθεί από την Gröditzer. Η Επιτροπή κατά συνέπεια σημειώνει ότι τα τέλη προέρχονται από κρατικούς πόρους και αποτελούν μεταφορά κρατικών πόρων στην GMH.

(28) Βάσει των ανωτέρω η Επιτροπή οφείλει να εκτιμήσει κατά πόσον οι όροι της σύμβασης υπηρεσιών διαχείρισης είναι συγκρίσιμοι με τους όρους μιας ίδιας σύμβασης σε οικονομία της αγοράς ή κατά πόσο τούτοι εμπεριέχουν κρατική ενίσχυση υπέρ της GMH. Τούτο ισχύει τόσο για τα τέλη όσο και για τις συμπληρωματικές υποχρεώσεις της BvS (ατομική ευθύνη της BvS· ανάληψη υποχρέωσης εκ μέρους της BvS για πληρωμή τριών μηνών σε περίπτωση αφερεγγυότητας και ανάληψη υποχρέωσης εκ μέρους της BvS για ένα δάνειο ώστε να συνεχιστεί η σύμβαση διαχείρισης).

(29) Όσον αφορά τον λόγο συμμετοχής στη σύμβαση, οι γερμανικές αρχές υποστηρίζουν ότι, δεδομένης της παύσης της σύμβασης ιδιωτικοποίησης μετά την έγκριση της απόφασης 1999/720/EΚ, ΕΚΑΧ, έπρεπε να βρεθεί επειγόντως λύση για τη συνέχιση της λειτουργίας της Gröditzer. Η δυσκολία εξεύρεσης προσωρινών διαχειριστών και η ανάγκη να ληφθεί απόφαση σε σύντομο διάστημα επέβαλαν τη συμμετοχή στη σύμβαση υπηρεσιών διαχείρισης. Εναλλακτική λύση στη συναφθείσα σύμβαση θα ήταν μόνο το κλείσιμο της εταιρείας και η εκκαθάρισή της στα πλαίσια της διαδικασίας πτώχευσης.

(30) Η Επιτροπή σημειώνει ότι η σύναψη σύμβασης διαχείρισης αποτελούσε ευνοϊκή εναλλακτική λύση για την BvS και για την Gröditzer σε σύγκριση με το κλείσιμο και την εκκαθάριση της εταιρείας. Παρόλα ταύτα, λαμβανομένης υπόψη της απουσίας οιασδήποτε προκήρυξης διαγωνισμού για τη σύμβαση διαχείρισης η Επιτροπή οφείλει να ελέγξει κατά πόσον η σύμβαση διαχείρισης πληροί τους όρους της ελεύθερης αγοράς. Τόσο τα τέλη όσο και οι συμπληρωματικές υποχρεώσεις της BvS πρέπει, κατά συνέπεια, να εξεταστούν στα πλαίσια των κανόνων περί κρατικών ενισχύσεων.

5.1. Τέλη που συμφωνήθηκαν από την BvS στα πλαίσια της σύμβασης διαχείρισης

(31) Όσον αφορά την αποζημίωση της GMH για τις υπηρεσίες διαχείρισης που παρείχε, η Επιτροπή σημείωσε κατά την έναρξη της διαδικασίας ότι τα τέλη εμφανίζονταν ως δέκα φορές υψηλότερα σε σχέση με το προϋπάρχον τέλος στα πλαίσια της συμφωνίας ιδιωτικοποίησης. Κατά συνέπεια, ήταν αμφίβολο κατά πόσον τα τέλη τηρούσαν τις συνθήκες της ελεύθερης αγοράς.

(32) Οι αμφιβολίες της Επιτροπής δεν αφορούσαν τις δαπάνες για την απόσπαση των τριών διαχειριστών (παράγραφος 12 σημείο 1 της σύμβασης διαχείρισης). Επίσης, λαμβανομένου υπόψη του μεγέθους της εταιρείας και των υπηρεσιών που παρείχαν οι διαχειριστές, το μέρος αυτό του τέλους εμφανιζόταν ως κατάλληλο. Η τήρηση των κριτηρίων της ελεύθερης αγοράς εκ μέρους αυτού του τέλους επιβεβαιώθηκε και από τις πληροφορίες που υποβλήθηκαν κατά τη διαδικασία έρευνας. Οι σύνδικοι πτώχευσης της Gröditzer το επιβεβαίωσαν, επίσης, με τη σύναψη τον Απρίλιο 2000 μιας νέας σύμβασης διαχείρισης με τη GMH η οποία προβλέπει το ίδιο τέλος για την απόσπαση των τριών διαχειριστών.

(33) Η Επιτροπή σημειώνει ότι το τέλος για την απόσπαση των τριών διαχειριστών φαίνεται να τηρεί τα κριτήρια της ελεύθερης αγοράς.

(34) Από τις πληροφορίες που υπέβαλε η Γερμανία κατά τη διαδικασία έρευνας συνάγεται ότι το σταθερό τέλος του 1 % του κύκλου εργασιών είναι συγκρίσιμο με τα τέλη που μια εταιρεία θα έπρεπε να πληρώσει σε ένα πωλητή του ίδιου τομέα. Η παράγραφος 6 της σύμβασης διαχείρισης προβλέπει ότι η GMH έπρεπε να παράσχει στην Gröditzer, μεταξύ άλλων, επιπλέον των υπηρεσιών διαχείρισης και υπηρεσίες αγορών, διανομής και πωλήσεων. Κατά τον ίδιο τρόπο η GMH ανέλαβε και καθήκοντα πωλητή για λογαριασμό της Gröditzer.

(35) Όσον αφορά το τέλος που συναρτάται προς το αποτέλεσμα, σύμφωνα με την παράγραφο 12 σημείο 3 της σύμβασης διαχείρισης, από τις υποβληθείσες πληροφορίες προκύπτει ότι ένα ποσοστό μέχρι το 30 % επί της ετήσιας βελτίωσης του αποτελέσματος θα τηρούσε τις συνθήκες της ελεύθερης αγοράς. Το συνολικό ποσό που πλήρωσε η Gröditzer το χρονικό διάστημα Ιουλίου-Δεκεμβρίου 1999 ανήλθε σε 445000 DEM, ποσό που αντιπροσωπεύει το 28 % επί της βελτίωσης του αποτελέσματος αυτής της περιόδου.

(36) Η Επιτροπή σημειώνει ότι ένα τέλος που συναρτάται προς το αποτέλεσμα θα έπρεπε κανονικά να βασίζεται στα κέρδη προ τόκων, φόρων, αποσβέσεων ή στο cash flow και όχι - όπως σ' αυτή την περίπτωση - σε μια απλή βελτίωση του αποτελέσματος. Διαφορετικά, το τέλος θα μπορούσε να πληρωθεί μόνο με βάση την αύξηση του κύκλου εργασιών.

(37) Η Επιτροπή σημειώνει επίσης ότι το ποσό του τέλους που συναρτάται προς το αποτέλεσμα δεν υπερβαίνει τα τέλη που πληρώθηκαν στα πλαίσια της εναλλακτικής προσωρινής διαχείρισης. Πρέπει επίσης να ληφθούν υπόψη οι δυσκολίες που αντιμετώπιζε η εταιρεία κατά την περίοδο σύναψης της σύμβασης και οι βελτιώσεις του cash flow και των κερδών προ τόκων, φόρων, αποσβέσεων, ως συνέπεια της διαχείρισης της GMH.

(38) Η Επιτροπή σημειώνει επιπλέον ότι η προϋπάρχουσα κατάσταση στα πλαίσια της συμφωνίας ιδιωτικοποίησης ήταν διαφορετική από την κατάσταση που διαμορφώθηκε στα πλαίσια της σύμβασης διαχείρισης. Στα πλαίσια της συμφωνίας ιδιωτικοποίησης η GMH επρόκειτο να αποκτήσει τον νόμιμο έλεγχο της Gröditzer. Τα τέλη για την παροχή διαχείρισης δεν συμπεριέλαβαν τις δαπάνες για την απόσπαση των διαχειριστών από την GMH στην Gröditzer. Κατά συνέπεια, προκύπτει ότι το λειτουργικό τέλος δεν βασιζόταν στις πλήρεις δαπάνες. Απεναντίας, όταν συνάφθηκε η σύμβαση διαχείρισης, η πτώχευση της Gröditzer ήταν προσεχής. Η GMH δεν μπορούσε κατά κανένα τρόπο να προβλέψει κατά πόσο μπορούσε να αποκτήσει τη Gröditzer αργότερα. Δεν μπορούσε να αναμένει πρόσθετη αποζημίωση μέσω της απόκτησης της νόμιμης ιδιοκτησίας της Gröditzer στα πλαίσια της σύμβασης διαχείρισης. Τα προϋπάρχοντα τέλη κατά συνέπεια δεν μπορούν να χρησιμεύσουν ως αναφορά για τα τέλη που πλήρωσε η Gröditzer στα πλαίσια της σύμβασης διαχείρισης.

(39) Η Επιτροπή, για να αξιολογήσει το κατά πόσον η συνολική αποζημίωση της GMH τηρεί τις συνθήκες της ελεύθερης αγοράς, συγκρίνει τη συνολική αποζημίωση της GMH με την αποζημίωση άλλων προσωρινών διαχειρίσεων για μια παρόμοια εταιρεία σε μια συγκρίσιμη κατάσταση.

(40) Η Επιτροπή σημειώνει ότι, σύμφωνα με την υποβληθείσα εκτίμηση των εμπειρογνωμόνων, οι προσωρινές διαχειρίσεις συνήθως αποζημιώνονται είτε με ημερήσιες αποδοχές για τους διαχειριστές, με μια καθορισμένη συνολική αμοιβή (αναλογική με την αμοιβή του σύνδικου πτώχευσης) είτε - όπως σ' αυτήν την περίπτωση - με συνδυασμό του τέλους που συναρτάται προς τον κύκλο εργασιών και προς το αποτέλεσμα.

(41) Οι εμπειρογνώμονες καθόρισαν ότι η αποζημίωση της GMH με βάση μια ημερήσια αμοιβή μπορούσε να οδηγήσει σε ετήσια αμοιβή περίπου 2,8 εκατ. DEM. Αποζημίωση με βάση μια σταθερή αμοιβή θα είχε οδηγήσει σε ετήσια αμοιβή τουλάχιστον 3,6 εκατ. DEM. Η αποζημίωση της GMH με βάση τη συναφθείσα σύμβαση διαχείρισης ανήλθε για την περίοδο από την 1η Ιουλίου μέχρι τις 31 Δεκεμβρίου 1999 σε 1,7 εκατ. DEM, η οποία σε ετήσια βάση ανέρχεται σε 3,4 εκατ. DEM.

(42) Η Επιτροπή σημειώνει ότι μια αμοιβή που βασίζεται μόνο σε μια ημερήσια αμοιβή θα στοίχιζε, συνολικά, λιγότερο στη Gröditzer. Ωστόσο, η ίδια σημειώνει επίσης ότι μια σταθερή αμοιβή δεν θα είχε συμπεριλάβει ένα πριμ για τη βελτίωση του αποτελέσματος ή του κύκλου εργασιών.

(43) Η Επιτροπή σημειώνει περαιτέρω ότι η GMH ανέλαβε συμπληρωματικές ευθύνες για να διαχειριστεί τη Gröditzer. Έπρεπε να παράσχει καθήκοντα διαχείρισης όπως προγραμματισμό, προϋπολογισμό και έλεγχο της Gröditzer. Έπρεπε επίσης να παράσχει τεχνογνωσία, πρόσβαση στο δικό της δίκτυο αγορών (με καλύτερους όρους για την Gröditzer) και υποδομή μάρκετινγκ. Επιπλέον, έπρεπε να εκτελέσει χρέη πωλητή για την Gröditzer.

(44) Η Επιτροπή, λαμβάνοντας υπόψη τις παρασχεθείσες υπηρεσίες διαχείρισης, την προσεχή πτώχευση της Gröditzer και τις βελτιώσεις των αποτελεσμάτων, θεωρεί ότι η συνολική αποζημίωση της GMH στα πλαίσια της σύμβασης διαχείρισης ανταποκρίνεται στις συνθήκες της ελεύθερης αγοράς.

5.2. Συμπληρωματικές υποχρεώσεις που συμφωνήθηκαν από τη BvS στα πλαίσια της συμφωνίας διαχείρισης

(45) Η Επιτροπή κατά την έναρξη της διαδικασίας εξέφρασε επίσης αμφιβολίες για τις συμπληρωματικές υποχρεώσεις της BvS, αφού η συμφωνία ιδιωτικοποίησης δεν συμπεριλάμβανε καμία υποχρέωση για την BvS να εγγυηθεί αμοιβές όπως εκείνες προς την εταιρεία holding του ομίλου. Η Επιτροπή είχε αμφιβολίες σχετικά με το κατά πόσον μια τέτοια επιβαρυντική συμπληρωματική υποχρέωση χορηγείτο σε συνθήκες ελεύθερης αγοράς. Η ίδια λογική ίσχυσε για τις υποχρεώσεις της BvS στα πλαίσια του άρθρου 18 της σύμβασης διαχείρισης (πληρωμή αμοιβών τριών μηνών μετά τη λήξη της συμφωνίας, από τον σύνδικο πτώχευσης, σύμφωνα με την παράγραφο 103 του γερμανικού πτωχευτικού δικαίου), καθώς και για την τρίτη συμπληρωματική υποχρέωση της BvS σύμφωνα με την παράγραφο 19 της σύμβασης διαχείρισης (χορήγηση δανείου στον σύνδικο πτώχευσης για τη χρηματοδότηση της συνέχισης της σύμβασης, σε περίπτωση που ο σύνδικος πτώχευσης αποφάσιζε να τερματίσει τη σύμβαση για χρηματοοικονομικούς λόγους).

(46) Η ατομική ευθύνη της BvS: Η Επιτροπή σημειώνει ότι η GMH παραιτήθηκε εξ ολοκλήρου της απαίτησής της επί της ατομικής ευθύνης της BvS. Η GMH δήλωσε ότι δεν θα θεωρήσει την BvS υπεύθυνη για τα μη καταβληθέντα ποσά που προέκυψαν από τη σύμβαση διαχείρισης. Η Επιτροπή, συνεπώς, σημειώνει με βάση τις υποβληθείσες πληροφορίες, ότι δεν θα πραγματοποιηθούν πληρωμές στα πλαίσια της ατομικής ευθύνης της BvS.

(47) Σύμφωνα με τη Γερμανία, η GMH ζήτησε την εγγύηση της BvS για να διασφαλίσει ότι θα αποζημιωνόταν τελικά για τις υπηρεσίες της που προβλέπονταν από τη συμφωνία διαχείρισης. Η εγγύηση είχε ως μόνο αποτέλεσμα να επηρεάσει την απόφαση της GMH να αναλάβει ή μη τη σύμβαση διαχείρισης.

(48) Με βάση τις υποβληθείσες πληροφορίες, η Επιτροπή σημειώνει ότι οι απαιτήσεις της GMH στα πλαίσια της σύμβασης διαχείρισης έπρεπε να εξασφαλιστούν. Διαφορετικά ο κίνδυνος αθέτησης, που οφείλετο στην προσεχή πτώχευση της Gröditzer την εποχή κατά την οποία συνάφθηκε η σύμβαση διαχείρισης, ήταν πολύ υψηλός. Μια εταιρεία που δεν εξασφαλίζει τις απαιτήσεις της στην ίδια περίπτωση θα κινδύνευε να παράσχει υπηρεσίες διαχείρισης χωρίς αποζημίωση.

(49) Η Επιτροπή σημειώνει επιπλέον ότι οι άλλες συμπληρωματικές υποχρεώσεις της BvS δεν τέθηκαν τελικά σε εφαρμογή υπέρ της GMH.

(50) Η Επιτροπή, λαμβάνοντας επίσης υπόψη τη συνολική αποζημίωση και τις ειδικές συνθήκες της σύμβασης, συμπεραίνει ότι οι συμπληρωματικές υποχρεώσεις της BvS δεν ευνόησαν τη GMH.

6. ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑ

(51) Η Επιτροπή συμπεραίνει ότι το ανωτέρω εκτιμηθέν μέτρο δεν αποτελεί κρατική ενίσχυση κατά την έννοια του άρθρου 87 παράγραφος 1 της συνθήκης ΕΚ ή του άρθρου 4 στοιχείο γ) της συνθήκης ΕΚΑΧ,

ΕΞΕΔΩΣΕ ΤΗΝ ΠΑΡΟΥΣΑ ΑΠΟΦΑΣΗ:

Άρθρο 1

Το μέτρο που η Γερμανία έθεσε σε εφαρμογή υπέρ της Georgsmarienhütte Holding GmbH όσον αφορά τη σύμβαση διαχείρισης με την Gröditzer Stahlwerke GmbH και τις θυγατρικές της, δεν αποτελεί ενίσχυση κατά την έννοια του άρθρου 87 παράγραφος 1 της συνθήκης ΕΚ ή του άρθρου 4 στοιχείο γ) της συνθήκης ΕΚΑΧ.

Άρθρο 2

Η παρούσα απόφαση απευθύνεται στην Ομοσπονδιακή Δημοκρατία της Γερμανίας.

Βρυξέλλες, 28 Νοεμβρίου 2001.

Για την Επιτροπή

Mario Monti

Μέλος της Επιτροπής

(1) ΕΕ L 338 της 28.12.1996, σ. 42.

(2) ΕΕ C 3 της 6.1.2001, σ. 31.

(3) Βλέπε υποσημείωση 2

(4) Στις 20 Απριλίου 1999 η Gröditzer Stahlwerke GmbH πώλησε το ενεργητικό της και το παθητικό της, και συνεπώς τις οικονομικές συναλλαγές της, στη νεοδημιουργηθείσα Edelstahl Gröditz GmbH και στην Stahlwerk Gröditz GmbH, οι οποίες είναι θυγατρικές της Stahl Gröditz Holding GmbH. Ο μοναδικός μέτοχος της Stahl Gröditz Holding GmbH είναι η BvS. Εν τω μεταξύ, η Stahl Gröditz GmbH πώλησε τις μετοχές της σε αυτές τις δύο θυγατρικές στην Gröditzer Stahlwerke GmbH.

(5) Από νομικής απόψεως, τα μέρη της συμφωνίας ήταν η Georgsmariënhütte GmbH και η Georgsmariënhütte Verwaltungsgesellschaft mbH με έδρα το Georgsmarienhütte, και η Bladenhorster Grundstückverwaltungs-gesellschaft mbH, με έδρα το Castrop-Rauxel. Η GMH Holding GmbH συστήθηκε το 1998 ως εταιρεία holding μετά από εσωτερική αναδιάρθρωση του ομίλου Georgsmariënhütte. Η εν λόγω εταιρεία ανέλαβε τα καθήκοντα γενικού συντονισμού του ομίλου Georgsmariënhütte. Στα πλαίσια της σύμβασης υπηρεσιών διαχείρισης, ο όρος GMH αναφέρεται στην Georgsmariënhütte Holding GmbH.

(6) ΕΕ L 292 της 13.11.1999, σ. 27.

(7) Σύμφωνα με τη Γερμανία, το τέλος αφερεγγυότητας θα είχε απεναντίας βελτιώσει το αποτέλεσμα και κατά συνέπεια θα είχε αδικαιολογήτως ευνοήσει την GMH.

(8) Τούτο είχε τη στήριξη μιας εκτίμησης εμπειρογνωμόνων για λογαριασμό του σύνδικου πτώχευσης ο οποίος έπρεπε να αποφασίσει κατά πόσον θα έπρεπε να προσπαθήσει να πωλήσει την επιχείρηση ως λειτουργική επιχείρηση ή κατά τμήματα. Η αξία του ενεργητικού εκτιμάτο σε 17 εκατ. DEM, ενώ η αξία του ενεργητικού για πώληση της επιχείρησης ως λειτουργικής θα ήταν 103 εκατ. DEM.

(9) McKinsey & Company· 1η Αυγούστου 2001.

(10) Αν και μερικά από τα τέλη δεν καταβλήθηκαν στην GMH πριν από την έναρξη της διαδικασίας πτώχευσης της Gröditzer. Τα τέλη αυτά καταχωρίστηκαν από τη GMH ως απαιτήσεις στη διαδικασία πτώχευσης.