Κανονισμός (ΕΚ) αριθ. 764/2000 του Συμβουλίου

της 10ης Απριλίου 2000

σχετικά με την εφαρμογή δράσεων που αποβλέπουν στην εμβάθυνση της τελωνειακής ένωσης ΕΚ-Τουρκίας

ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ,

Έχοντας υπόψη:

τη συνθήκη για την ίδρυση της Ευρωπαϊκής Κοινότητας, και ιδίως το άρθρο 308,

την πρόταση της Επιτροπής(1),

τη γνώμη του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου(2),

Εκτιμώντας τα ακόλουθα:

(1) Το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο του Λουξεμβούργου, της 12ης και 13ης Δεκεμβρίου 1997, επιβεβαίωσε την επιλεξιμότητα της Δημοκρατίας της Τουρκίας για προσχώρηση στην Ευρωπαϊκή Ένωση.

(2) Η Επιτροπή υπέβαλε στο Συμβούλιο, στις 4 Μαρτίου 1998, ανακοίνωση με τίτλο "Ευρωπαϊκή στρατηγική για την Τουρκία - οι αρχικές επιχειρησιακές προτάσεις της Επιτροπής", με σκοπό να προετοιμάσει την Τουρκία για την προσχώρηση.

(3) Το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο του Κάρντιφ, της 15ης και 16ης Ιουνίου 1998, θεώρησε ότι η ανακοίνωση αυτή παρείχε μια καλή βάση για την ανάπτυξη και την εξέλιξη των σχέσεων μεταξύ Ευρωπαϊκής Ένωσης και Τουρκίας.

(4) Το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο του Κάρντιφ κάλεσε την Επιτροπή να υποβάλει τις αναγκαίες προτάσεις για την εφαρμογή στην πράξη της ευρωπαϊκής στρατηγικής.

(5) Το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο του Κάρντιφ υπενθύμισε ότι η ευρωπαϊκή στρατηγική απαιτεί χρηματοδοτική στήριξη.

(6) Στα συμπεράσματα του Συμβουλίου της 13ης Σεπτεμβρίου 1999 γίνεται αναφορά στη χρηματοδοτική βοήθεια υπέρ της Τουρκίας.

(7) Η τελωνειακή ένωση ΕΚ-Τουρκίας άρχισε να ισχύει στις 31 Δεκεμβρίου 1995 και η Τουρκία συνεχίζει την εφαρμογή οικονομικών μεταρρυθμίσεων.

(8) Το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο του Ελσίνκι, της 10ης και 11ης Δεκεμβρίου 1999, δήλωσε ότι η Τουρκία είναι υποψήφιο κράτος που προορίζεται να προσχωρήσει στην Ένωση με βάση τα ίδια κριτήρια τα οποία ισχύουν για τα λοιπά υποψήφια κράτη.

(9) Οι διατάξεις του παρόντος κανονισμού βασίζονται στο σεβασμό των δημοκρατικών αρχών, του κράτους δικαίου, των ανθρωπίνων δικαιωμάτων και των θεμελιωδών ελευθεριών, καθώς και στην τήρηση του διεθνούς δικαίου, τα οποία αποτελούν ουσιώδη στοιχεία των πολιτικών της Ευρωπαϊκής Κοινότητας και των κρατών μελών της.

(10) Η Κοινότητα αποδίδει μεγάλη σημασία στο γεγονός ότι είναι αναγκαίο η Τουρκία να βελτιώσει και να προωθήσει τις δημοκρατικές πρακτικές της και το σεβασμό των θεμελιωδών δικαιωμάτων του ανθρώπου, καθώς και να επεκτείνει τη συμμετοχή της κοινωνίας των πολιτών στην ανάπτυξη αυτής της διαδικασίας.

(11) Ενόψει της ανάπτυξης στενών σχέσεων μεταξύ αυτής της χώρας και της Ευρωπαϊκής Ένωσης, το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο εξέδωσε τα ακόλουθα ψηφίσματα: στις 13 Δεκεμβρίου 1995 σχετικά με την κατάσταση των ανθρωπίνων δικαιωμάτων στην Τουρκία(3), στις 17 Σεπτεμβρίου 1998 σχετικά με τις εκθέσεις της Επιτροπής για την εξέλιξη των σχέσεων με την Τουρκία μετά τη θέση σε ισχύ της τελωνειακής ένωσης(4), στις 3 Δεκεμβρίου 1998 σχετικά με την ανακοίνωση της Επιτροπής προς το Συμβούλιο και το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο για την περαιτέρω ανάπτυξη των σχέσεων με την Τουρκία και σχετικά με την ανακοίνωση της Επιτροπής προς το Συμβούλιο με τίτλο "Ευρωπαϊκή στρατηγική για την Τουρκία - οι αρχικές επιχειρησιακές προτάσεις της Επιτροπής"(5) και, τέλος, στις 6 Οκτωβρίου 1999 σχετικά με την κατάσταση των σχέσεων μεταξύ Τουρκίας και Ευρωπαϊκής Ένωσης, ιδίως όσον αφορά τη σημασία του σεβασμού των ανθρωπίνων δικαιωμάτων στην Τουρκία.

(12) Ένα ποσό δημοσιονομικής αναφοράς κατά την έννοια του σημείου 34 της διοργανικής συμφωνίας της 6ης Μαΐου 1999 μεταξύ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, του Συμβουλίου και της Επιτροπής(6) εγγράφεται στον παρόντα κανονισμό για όλη τη διάρκεια του προγράμματος, εντασσόμενο στο πολυετές χρηματοδοτικό πλαίσιο της συνολικής μεσογειακής χρηματοδότησης, χωρίς να θίγονται οι αρμοδιότητες της αρχής που είναι αρμόδια για τον προϋπολογισμό, όπως καθορίζονται στη συνθήκη.

(13) Τα μέτρα που απαιτούνται για την εφαρμογή του παρόντος κανονισμού θεσπίζονται σύμφωνα με την απόφαση 1999/468/ΕΚ του Συμβουλίου, της 28ης Ιουνίου 1999, για τον καθορισμό των όρων άσκησης των εκτελεστικών αρμοδιοτήτων που ανατίθενται στην Επιτροπή(7).

(14) Για την έκδοση του παρόντος κανονισμού, η συνθήκη δεν προβλέπει άλλες εξουσίες εκτός από τις εξουσίες του άρθρου 308,

ΕΞΕΔΩΣΕ ΤΟΝ ΠΑΡΟΝΤΑ ΚΑΝΟΝΙΣΜΟ:

Άρθρο 1

Η Κοινότητα συμβάλλει στις προσπάθειες προετοιμασίας της Τουρκίας για την προσχώρηση προσεγγίζοντας την Ευρωπαϊκή Ένωση σε όλους τους τομείς που συνδέονται με την εμβάθυνση της τελωνειακής ένωσης.

Άρθρο 2

Το ποσό της δημοσιονομικής αναφοράς για την εκτέλεση του παρόντος κανονισμού για το διάστημα 2000-2002 είναι 15 εκατομμύρια ευρώ.

Η αρχή που είναι αρμόδια για τον προϋπολογισμό εγκρίνει τις ετήσιες πιστώσεις μέσα στα όρια των δημοσιονομικών προοπτικών.

Άρθρο 3

1. Από τα έργα και τις δράσεις συνεργασίας μπορούν να επωφεληθούν όχι μόνον το τουρκικό κράτος και οι περιφέρειες αλλά και οι τοπικές αρχές, οι περιφερειακές οργανώσεις, οι δημόσιοι οργανισμοί, οι τοπικές ή παραδοσιακές κοινότητες, οι οργανώσεις στήριξης των επιχειρήσεων, οι συνεταιρισμοί και η κοινωνία των πολιτών, και ιδίως οι ενώσεις, τα ιδρύματα και οι μη κυβερνητικές οργανώσεις.

2. Όταν απουσιάζει ένα στοιχείο ουσιώδες για τη συνέχιση των μέτρων στήριξης υπέρ της Τουρκίας, ιδίως στην περίπτωση της παραβίασης των δημοκρατικών αρχών, του κράτους δικαίου, των ανθρωπίνων δικαιωμάτων και των θεμελιωδών ελευθεριών, καθώς και του διεθνούς δικαίου, το Συμβούλιο μπορεί, αποφασίζοντας με ειδική πλειοψηφία και κατόπιν προτάσεως της Επιτροπής, να αποφασίσει τη λήψη κατάλληλων μέτρων.

3. Η Επιτροπή ενημερώνει, σχετικά με τον ενδεικτικό προγραμματισμό της, την επιτροπή που προβλέπεται στο άρθρο 7 ("επιτροπή MED"), καθώς και τη μεικτή κοινοβουλευτική επιτροπή και τη μεικτή οικονομική και κοινωνική επιτροπή ΕΕ-Τουρκίας.

Άρθρο 4

Τα σχέδια και οι δράσεις συνεργασίας μπορούν να αποτελέσουν αντικείμενο χρηματοδότησης, ιδίως στους παρακάτω τομείς:

α) στήριξη της εναρμόνισης της τουρκικής νομοθεσίας με την κοινοτική νομοθεσία και ενίσχυση της θεσμικής ανάπτυξης που συνδέεται με την προσαρμογή αυτή·

β) πρόσβαση στην εσωτερική αγορά, κυρίως με τη δημιουργία των αναγκαίων μέσων στον τομέα της πιστοποίησης και της ποιότητας·

γ) στήριξη της απελευθέρωσης των κινήσεων των κεφαλαίων μεταξύ της Κοινότητας και της Τουρκίας·

δ) συνεργασία με σκοπό την εμβάθυνση της τελωνειακής ένωσης μεταξύ της Ευρωπαϊκής Κοινότητας και της Τουρκίας, ιδίως με την ενσωμάτωση της Τουρκίας στο πανευρωπαϊκό σύστημα κανόνων καταγωγής και με τη στήριξη της συμμετοχής της Τουρκίας στις συμβάσεις για τη διαμετακόμιση και το ενιαίο διοικητικό έγγραφο·

ε) στήριξη της προσαρμογής της γεωργικής πολιτικής της Τουρκίας προκειμένου να εγκρίνει τα μέτρα της ΚΑΠ που είναι αναγκαία για την καθιέρωση της ελεύθερης κυκλοφορίας των γεωργικών προϊόντων·

στ) συνεργασία στον κτηνιατρικό και φυτοϋγειονομικό τομέα·

ζ) συμμετοχή σε ορισμένα προγράμματα και σε ορισμένους κοινοτικούς φορείς, ιδίως στους τομείς του περιβάλλοντος, της έρευνας, της εκπαίδευσης, της κατάρτισης και της νεολαίας·

η) συνεργασία στους τομείς της πολιτικής ανταγωνισμού, των καταναλωτών, των νέων τεχνολογιών και της κοινωνίας των πληροφοριών·

θ) συνεργασία στον τομέα της δικαιοσύνης και των εσωτερικών υποθέσεων·

ι) κάθε είδους συνεργασία που αποβλέπει στην υπεράσπιση και προώθηση της δημοκρατίας, του κράτους δικαίου, των ανθρωπίνων δικαιωμάτων και της προστασίας των μειονοτήτων.

Άρθρο 5

1. Η χρηματοδοτική στήριξη δυνάμει του παρόντος κανονισμού λαμβάνει τη μορφή μη επιστρεπτέων ενισχύσεων.

2. Τα μέσα που μπορούν να εφαρμοστούν στο πλαίσιο των δράσεων που αναφέρονται στον παρόντα κανονισμό περιλαμβάνουν κυρίως, εντός των ορίων που καθορίζει η αρμόδια για τον προϋπολογισμό αρχή κατά την ετήσια διαδικασία προϋπολογισμού, τεχνική βοήθεια, κατάρτιση ή άλλες υπηρεσίες, προμήθειες και έργα, καθώς και λογιστικούς ελέγχους και αποστολές αξιολόγησης και ελέγχου.

3. Η κοινοτική χρηματοδότηση μπορεί να καλύπτει ιδίως τις δαπάνες επενδύσεων, με εξαίρεση την αγορά ακινήτων και τις περιοδικές δαπάνες (που περιλαμβάνουν τα διοικητικά έξοδα και τα έξοδα συντήρησης και λειτουργίας), λαμβάνοντας υπόψη το γεγονός ότι το σχέδιο πρέπει να προβλέπει την ανάληψη των περιοδικών δαπανών από τους δικαιούχους.

4. Για κάθε δράση συνεργασίας ζητείται η χρηματοδοτική συνδρομή των εταίρων που ορίζονται στο άρθρο 3. Η συνδρομή αυτή ζητείται μέσα στα όρια των δυνατοτήτων των συγκεκριμένων εταίρων και σε συνάρτηση με τη φύση κάθε δράσης. Σε ορισμένες ειδικές περιπτώσεις και όταν ο εταίρος είναι είτε μη κυβερνητική οργάνωση είτε οργάνωση σε κοινοτική βάση, η συνδρομή μπορεί να παρέχεται σε είδος.

5. Μπορεί επίσης να αναζητηθούν δυνατότητες συγχρηματοδότησης με άλλους χορηγούς βοήθειας, και ιδίως με τα κράτη μέλη.

6. Λαμβάνονται τα αναγκαία μέτρα προκειμένου να υπογραμμισθεί ο κοινοτικός χαρακτήρας των παρεχομένων ενισχύσεων δυνάμει του παρόντος κανονισμού.

7. Η Επιτροπή σε συνεργασία με τα κράτη μέλη μπορεί να αναλάβει κάθε αναγκαία πρωτοβουλία για να εξασφαλίσει τον ικανοποιητικό συντονισμό με τους άλλους χορηγούς βοήθειας.

Άρθρο 6

1. Η Επιτροπή αξιολογεί, εγκρίνει και διαχειρίζεται τις δράσεις που αναφέρονται στον παρόντα κανονισμό, σύμφωνα με τις ισχύουσες δημοσιονομικές διαδικασίες, και ιδίως εκείνες τις οποίες προβλέπει ο δημοσιονομικός κανονισμός της 21ης Δεκεμβρίου 1977 που εφαρμόζεται στο γενικό προϋπολογισμό των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων(8).

2. Κατά την αξιολόγηση των έργων και προγραμμάτων λαμβάνονται υπόψη οι ακόλουθοι παράγοντες:

α) η αποτελεσματικότητα και η βιωσιμότητα των δράσεων·

β) οι πολιτιστικές και κοινωνικές πτυχές, καθώς και οι πτυχές που αφορούν την ισότητα των φύλων και το περιβάλλον·

γ) η διαφύλαξη και προστασία του περιβάλλοντος στο πλαίσιο του σεβασμού των αρχών της βιώσιμης ανάπτυξης·

δ) η αναγκαία θεσμική ανάπτυξη για την επίτευξη των στόχων της δράσης·

ε) η κτηθείσα εμπειρία από δράσεις αυτού του είδους.

3. Οι αποφάσεις που αφορούν δράσεις των οποίων η χρηματοδότηση δυνάμει του παρόντος κανονισμού υπερβαίνει τα 2 εκατομμύρια ευρώ ανά δράση λαμβάνονται σύμφωνα με τη διαδικασία που προβλέπεται στο άρθρο 7 παράγραφος 2.

Η Επιτροπή ενημερώνει συνοπτικά την επιτροπή MED σχετικά με τις αποφάσεις χρηματοδότησης που προτίθεται να λάβει για τα σχέδια και προγράμματα αξίας μικρότερης ή ίσης των 2 εκατομμυρίων ευρώ. Η ενημέρωση αυτή γίνεται το αργότερο μία εβδομάδα πριν από τη λήψη της απόφασης.

Η Επιτροπή λαμβάνει όλα τα αναγκαία μέτρα προκειμένου να διευκολύνει τη χορήγηση των ενισχύσεων στις μικρές μη κυβερνητικές οργανώσεις που δεν έχουν κερδοσκοπικό χαρακτήρα.

4. Όταν η υπέρβαση ή η συμπληρωματική ανάγκη είναι μικρότερη ή ίση του 20 % της αρχικής ανάληψης υποχρέωσης που καθορίστηκε με την απόφαση χρηματοδότησης, η Επιτροπή μπορεί να εγκρίνει, χωρίς να προσφεύγει στη γνώμη της επιτροπής MED, τις αναγκαίες συμπληρωματικές αναλήψεις υποχρεώσεων για την κάλυψη των υπερβάσεων που είχαν προβλεφθεί ή διαπιστώθηκαν στο πλαίσιο των δράσεων αυτών.

Όταν η συμπληρωματική ανάληψη υποχρέωσης που αναφέρεται στο πρώτο εδάφιο είναι μικρότερη των 4 εκατομμυρίων ευρώ, ενημερώνεται η επιτροπή MED για την απόφαση που έλαβε η Επιτροπή. Όταν η εν λόγω συμπληρωματική ανάληψη υποχρέωσης είναι μεγαλύτερη από 4 εκατομμύρια ευρώ αλλά μικρότερη του 20 % της αρχικής ανάληψης υποχρέωσης, απαιτείται η γνώμη της ανωτέρω επιτροπής.

5. Κάθε συμφωνία ή σύμβαση χρηματοδότησης που συνάπτεται δυνάμει του παρόντος κανονισμού, προβλέπει κυρίως ότι η Επιτροπή και το Ελεγκτικό Συνέδριο μπορούν να προβαίνουν σε επιτόπιους ελέγχους σύμφωνα με τις συνήθεις διαδικασίες που ορίζει η Επιτροπή στο πλαίσιο των ισχυουσών διατάξεων, και ιδίως σύμφωνα με τις διαδικασίες του δημοσιονομικού κανονισμού.

6. Στο μέτρο που οι δράσεις αποτελούν αντικείμενο συμβάσεων χρηματοδότησης μεταξύ της Κοινότητας και της Τουρκίας, οι συμβάσεις αυτές προβλέπουν ότι η καταβολή φόρων, δασμών και επιβαρύνσεων δεν χρηματοδοτείται από την Κοινότητα.

7. Η συμμετοχή στους διαγωνισμούς είναι ανοικτή επί ίσοις όροις σε κάθε φυσικό ή νομικό πρόσωπο των κρατών μελών και της Τουρκίας.

8. Οι προμήθειες προέρχονται από τα κράτη μέλη ή την Τουρκία.

Άρθρο 7

1. Η Επιτροπή επικουρείται από την επιτροπή που συγκροτήθηκε με τον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 1488/96(9), καλούμενη "επιτροπή MED".

2. Οσάκις γίνεται αναφορά στην παρούσα παράγραφο, εφαρμόζονται τα άρθρα 4 και 7 της απόφασης 1999/468/ΕΚ.

Η περίοδος που προβλέπεται στο άρθρο 4 παράγραφος 3 της απόφασης 1999/468/ΕΚ ορίζεται σε τρεις μήνες.

3. Η επιτροπή θεσπίζει τον εσωτερικό κανονισμό της.

Άρθρο 8

Μία φορά το χρόνο, στο πλαίσιο συνεδρίασης της επιτροπής MED, λαμβάνει χώρα ανταλλαγή απόψεων με βάση την παρουσίαση, από τον αντιπρόσωπο της Επιτροπής, του ενδεικτικού προγραμματισμού των δράσεων που πρόκειται να διεξαχθούν κατά το επόμενο έτος.

Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο ενημερώνεται σχετικά με τις προτάσεις και το αποτέλεσμα των συζητήσεων.

Άρθρο 9

Η Επιτροπή υποβάλλει, εντός του πρώτου τριμήνου του έτους, ετήσια έκθεση προς το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο. Η έκθεση αυτή περιλαμβάνει τουλάχιστον τα ακόλουθα στοιχεία:

α) λεπτομερή περιληπτική έκθεση των δράσεων που χρηματοδοτήθηκαν κατά το προηγούμενο οικονομικό έτος·

β) τον ενδεικτικό προγραμματισμό που προβλέπεται για το τρέχον οικονομικό έτος καθώς και την πρόοδο που έχει σημειωθεί όσον αφορά τις δράσεις που περιλαμβάνονται στον προγραμματισμό αυτό·

γ) τις προβλέψεις σχετικά με το πρόγραμμα και τις δράσεις που πρόκειται να διεξαχθούν κατά το επόμενο οικονομικό έτος·

δ) συνοπτική παρουσίαση των αξιολογήσεων που έγιναν, ενδεχομένως, για ειδικές δράσεις·

ε) ενημέρωση σχετικά με τους οργανισμούς με τους οποίους έχουν συναφθεί συμφωνίες ή συμβάσεις.

Άρθρο 10

Η Επιτροπή προβαίνει, σε τακτά χρονικά διαστήματα, σε αξιολογήσεις των δράσεων που χρηματοδοτούνται από την Κοινότητα, προκειμένου να εξακριβωθεί κατά πόσον έχουν επιτευχθεί οι στόχοι των δράσεων αυτών και για να καθορίσει τις κατευθυντήριες γραμμές για τη βελτίωση της αποτελεσματικότητας των μελλοντικών δράσεων.

Η Επιτροπή υποβάλλει στην επιτροπή MED περιληπτική έκθεση των αξιολογήσεων που έγιναν και που θα μπορούσαν, ενδεχομένως, να εξεταστούν από την εν λόγω επιτροπή.

Οι εκθέσεις αξιολόγησης είναι στη διάθεση των κρατών μελών που θα τις ζητήσουν.

Άρθρο 11

Το αργότερο στις 30 Ιουνίου 2002, η Επιτροπή υποβάλλει προς το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο συνολική αξιολόγηση των δράσεων που χρηματοδοτούνται από την Κοινότητα στο πλαίσιο του παρόντος κανονισμού, καθώς επίσης και προτάσεις σχετικά με το μέλλον του παρόντος κανονισμού και, εφόσον κριθεί αναγκαίο, προτάσεις τροποποιήσεων.

Άρθρο 12

Ο παρών κανονισμός αρχίζει να ισχύει την εικοστή ημέρα από τη δημοσίευσή του στην Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων.

Ο παρών κανονισμός είναι δεσμευτικός ως προς όλα τα μέρη του και ισχύει άμεσα σε κάθε κράτος μέλος.

Λουξεμβούργο, 10 Απριλίου 2000.

Για το Συμβούλιο

Ο Πρόεδρος

J. Gama

(1) ΕΕ C 408 της 29.12.1998, σ. 14.

(2) Γνώμη που διατυπώθηκε στις 4 Δεκεμβρίου 1999 (δεν έχει ακόμη δημοσιευθεί στην Επίσημη Εφημερίδα).

(3) ΕΕ C 17 της 22.1.1996, σ. 46.

(4) ΕΕ C 313 της 12.10.1998, σ. 176.

(5) ΕΕ C 398 της 21.12.1998, σ. 57.

(6) ΕΕ C 172 της 18.6.1999, σ. 1.

(7) ΕΕ L 184 της 17.7.1999, σ. 23.

(8) ΕΕ L 356 της 31.12.1977, σ. 1· κανονισμός όπως τροποποιήθηκε τελευταία από τον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 2673/1999 (ΕΕ L 326 της 18.12.1999, σ. 1).

(9) Κανονισμός (ΕΚ) αριθ. 1488/96 του Συμβουλίου, της 23ης Ιουλίου 1996, σχετικά με τα συνοδευτικά χρηματοδοτικά και τεχνικά μέτρα (MEDA) για τη μεταρρύθμιση των οικονομικών και κοινωνικών δομών στα πλαίσια της ευρωμεσογειακής εταιρικής σχέσης (ΕΕ L 189 της 30.7.1996, σ. 1)· κανονισμός όπως τροποποιήθηκε τελευταία από τον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 780/98 (ΕΕ L 113 της 15.4.1998, σ. 3).