ΨΗΦΙΣΜΑ ΤΗΣ ΣΥΜΒΟΥΛΕΥΤΙΚΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΤΗΣ ΕΚΑΧ

Σχετικά με τη Λευκή Βίβλο «μια ενεργειακή πολιτική της Ευρωπαϊκής Ένωσης»

(96/C 232/03)

(Κείμενο που παρουσιάζει ενδιαφέρον για τον ΕΟΧ)

(Εγκρίθηκε ομόφωνα, με μία αποχή, κατά την 330ή σύνοδο της 27ης Ιουνίου 1996)

Η ΣΥΜΒΟΥΛΕΥΤΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΚΟΙΝΟΤΗΤΑΣ ΑΝΘΡΑΚΑ ΚΑΙ ΧΑΛΥΒΑ,

αναφερόμενη:

- στο έγγραφο COM(94) 659 τελικό της 11ης Ιανουαρίου 1995 με τίτλο «Πράσινη Βίβλος για μια ενεργειακή πολιτική της Ευρωπαϊκής Ένωσης»,

- στην έγκριση από το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο της έκθεσης του κ. van Velzen για την Πράσινη Βίβλο (έγγρ. Α4-0212/95),

- στη γνώμη της Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής για την Πράσινη Βίβλο (1),

- στο ψήφισμα της Συμβουλευτικής Επιτροπής της ΕΚΑΧ για την Πράσινη Βίβλο (2),

έχοντας στη συνέχεια λάβει γνώση:

- του εγγράφου COM(95) 682 (Λευκή Βίβλος) με τίτλο «Μια ενεργειακή πολιτική της Ευρωπαϊκής Ένωσης»,

- του ψηφίσματος του Συμβουλίου των Υπουργών «Ενέργειας» της 7ης Μαΐου 1996 (ανακοίνωση τύπου αριθ. 6803/96),

- των εξηγήσεων που έδωσε ο εκπρόσωπος της Επιτροπής για το ίδιο θέμα κατά την 328η σύνοδο της Συμβουλευτικής Επιτροπής ΕΚΑΧ της 14ης Μαρτίου 1996,

επιθυμεί να κάνει γνωστή τη θέση της επί του περιεχομένου της Λευκής Βίβλου και να συμβάλει στον προσανατολισμό του ενδεικτικού προγράμματος εργασίας, που προτάθηκε από την Επιτροπή, εκδίδοντας το ακόλουθο ψήφισμα:

Η ΣΥΜΒΟΥΛΕΥΤΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ

Α. διαπιστώνοντας ότι

- για να συμβάλει στους κεντρικούς στόχους των ευρωπαϊκών συνθηκών, η Λευκή Βίβλος αναθέτει δικαίως στην ενεργειακή πολιτική τρεις στόχους:

- τη συνολική ανταγωνιστικότητα,

- την ασφάλεια του ενεργειακού εφοδιασμού,

- την προστασία του περιβάλλοντος,

και αναγνωρίζει ότι ο συμβιβασμός, μέσα σε πνεύμα συνοχής, των τριών αυτών στόχων συνεπάγεται επιλογές προτεραιότητας οι οποίες θα πρέπει οπωσδήποτε να ενσωματωθούν, όσο αυτό είναι δυνατό, σε μια μακροπρόθεσμη οπτική,

- η Λευκή Βίβλος αναγνωρίζει ότι η οικονομική και κοινωνική συνοχή αποτελούν μια άλλη πλευρά που πρέπει να ληφθεί υπόψη, αλλά δεν τονίζει επαρκώς την αναγκαιότητα αυτή σε σχέση με τις περιφέρειες και υποπεριφέρειες της Ένωσης,

- η Λευκή Βίβλος θεωρεί δικαίως ότι η ανάλυση «κόστος-πλεονεκτήματα» αποτελεί ουσιαστικό μέσο σε μια στρατηγική στα πλαίσια της οποίας λαμβάνονται υπόψη οι περιβαλλοντικοί στόχοι, σε συνδυασμό με τη συνολική ανταγωνιστικότητα και την ασφάλεια εφοδιασμού,

- η αύξηση της ενεργειακής κατανάλωσης εκτός του ΟΟΣΑ θα προκαλέσει σημαντικές αλλαγές σε όλες τις αγορές και θα μπορούσε να επηρεάσει ολόκληρο τον κόσμο, και ιδιαίτερα την Ευρώπη, μεταβάλλοντας σημαντικά τα παραδοσιακά διαγράμματα ενεργειακής ροής. Οι μεταβολές αυτές θα μπορούσαν να προκαλέσουν εντάσεις σε όλους τους ενεργειακούς φορείς, συνοδευόμενες από αντίκτυπο επί του άνθρακα, λαμβανομένης υπόψη της ανάπτυξης των αγορών των στερεών καυσίμων στον υπόλοιπο κόσμο (π.χ. Νοτιοανατολική Ασία),

- η Επιτροπή προβλέπει στη Λευκή Βίβλο της ότι η κατανάλωση φυσικού αερίου αναμένεται τουλάχιστον να διπλασιαστεί μέχρι το έτος 2020,

- η ανισότητα μεταξύ των διαθέσιμων αποθεμάτων στερεών καυσίμων, αφενός, και υδρογονανθράκων, αφετέρου, τόσο σε παγκόσμιο όσο και σε ευρωπαϊκό επίπεδο, αποτελεί γεγονός που αναγνωρίζεται από όλες τις ενεργειακές μελέτες και ότι, σύμφωνα με τη Λευκή Βίβλο, η ενεργειακή εξάρτηση της Ευρωπαϊκής Ένωσης θα περάσει από 50 % σήμερα σε ± 75 % το 2020,

- η Επιτροπή υπολογίζει κυρίως στις δυνάμεις της αγοράς ως μέσο που θα πρέπει να εγγυηθεί την ασφάλεια εφοδιασμού. Όμως αυτές μπορεί να αποδειχθούν ανεπαρκείς για τον ενεργειακό τομέα, οι επενδύσεις του οποίου, μακροπρόθεσμου κατ' ανάγκη χαρακτήρα, θα πρέπει να μπορέσουν να ενταχθούν στο πλαίσιο μιας αξιόπιστης ενεργειακής πολιτικής, που να λαμβάνει υπόψη της τους κανόνες της εσωτερικής αγοράς.

Β. εκτιμώντας ότι

- η Λευκή Βίβλος επιφυλάσσει έναν ανεπαρκή ρόλο στα στερεά καύσιμα (εγχώρια και εισαγόμενα):

α) πράγματι, τα στερεά καύσιμα, λαμβανομένου υπόψη του όγκου των αποθεμάτων τους, σε σύγκριση με εκείνον των υδρογονανθράκων, παρέχουν σε μακροπρόθεσμη βάση μια πραγματική ασφάλεια εφοδιασμού,

β) επιπλέον, η γεωπολιτικά ευνοϊκή κατανομή των τόπων παραγωγής τους παρέχει, σε παγκόσμιο επίπεδο, μια εξασφάλιση σταθερότητας,

- η τεράστια ανάπτυξη του μεριδίου του φυσικού αερίου στις ενεργειακές ανάγκες, όπως προβλέπεται από τη Λευκή Βίβλο, κινδυνεύει να δημιουργήσει προβλήματα εφοδιασμού και τιμών,

- η διαφοροποίηση των πρωτογενών καυσίμων («energy mix») είναι το καλύτερο μέσο, όπως το αναγνωρίζει η Λευκή Βίβλος, για την εξασφάλιση ασφάλειας εφοδιασμού, την ελαχιστοποίηση των περιβαλλοντικών κινδύνων και την εγγύηση της συνολικής ανταγωνιστικότητας, συγχρόνως,

- η παγκοσμιοποίηση καθιστά αναγκαίο να δίνεται ιδιαίτερη προσοχή στη συνολική ανταγωνιστικότητα της ευρωπαϊκής οικονομίας, στην οποία η ενεργειακή πολιτική θα πρέπει να συμβάλλει συγχρόνως μέσω της ολοκλήρωσης της εσωτερικής αγοράς, του καλύτερου συντονισμού των κοινοτικών και εθνικών πολιτικών, τηρώντας τις αρχές της αλληλεγγύης και επικουρικότητας, και της συνεχώς μεγαλύτερης συνεκτίμησης των ενεργειακών πλευρών στις διεθνείς οικονομικές σχέσεις της Ένωσης.

ΓΙΑ ΟΛΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ Η ΣΥΜΒΟΥΛΕΥΤΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ:

1. ΣΥΜΜΕΡΙΖΕΤΑΙ τη γενική φιλοσοφία της Λευκής Βίβλου, και ιδίως τη θέληση της Επιτροπής να αναλάβει αμέσως μια σειρά πρωτοβουλιών ώστε να περάσουμε στη φάση της δράσης.

2. ΖΗΤΑ από την Επιτροπή να συνεχίσει τις προσπάθειές της για μια πραγματική ολοκλήρωση της αγοράς ηλεκτρικής ενέργειας, που βρίσκεται σε καλό δρόμο, και, στη συνέχεια, της αγοράς του φυσικού αερίου, λαμβάνοντας υπόψη τις ιδιαίτερες εθνικές υποχρεώσεις που αφορούν τον εφοδιασμό σε ηλεκτρική ενέργεια.

3. ΖΗΤΑ από την Επιτροπή να μελετήσει την εφαρμογή μέσων που θα οδηγήσουν, εν καιρώ, σε πραγματική ενεργειακή διαφοροποίηση, προσφεύγοντας σε όλες τις μορφές ενέργειας, συμπεριλαμβανομένων των ανανεώσιμων και των εγχωρίων πηγών, και φροντίζοντας να μην παραμεληθεί καμία από αυτές. Αυτά τα μέσα διαφοροποίησης θα πρέπει να λάβουν υπόψη όλες τις κοινωνικές συνέπειες που θα έχει η εφαρμογή τους.

4. ΖΗΤΑ από την Επιτροπή να αυξήσει τις προσπάθειές της για την έρευνα σε θέματα καύσης και χρησιμοποίησης του άνθρακα, ο οποίος, όπως διαπιστώνει η Λευκή Βίβλος, θα διατηρήσει μεγάλο μέρος της αγοράς θερμοηλεκτρικής ενέργειας και θα διαδραματίζει πάντοτε σημαντικό ρόλο στον εφοδιασμό της βιομηχανίας σιδήρου και χάλυβα.

5. ΕΝΘΑΡΡΥΝΕΙ την Επιτροπή να καταρτίσει πρόγραμμα τακτικής παρακολούθησης των ενεργειακών τάσεων και να δημιουργήσει συμβουλευτική επιτροπή ενέργειας, όπως προτείνει η Λευκή Βίβλος. Η επιτροπή αυτή θα πρέπει να αποτελείται όχι μόνο από τους κυριότερους οικονομικούς και κοινωνικούς παράγοντες των διαφόρων ενεργειακών τομέων, αλλά επίσης, σε ισότιμη βάση, από εκπροσώπους των βιομηχανικών κλάδων που είναι μεγάλοι καταναλωτές ενέργειας καθώς και από εκπροσώπους των διανομέων ενέργειας, ώστε να εξασφαλιστεί ότι θα λαμβάνονται υπόψη όλα τα συμφέροντα και θα υπάρχει η μέγιστη δυνατή διαφάνεια.

6. ΕΠΙΜΕΝΕΙ στη σπουδαιότητα των εγχωρίων πόρων άνθρακα και λιγνίτη που εξασφαλίζουν περισσότερο από το 50 % του εφοδιασμού της Ευρωπαϊκής Ένωσης σε στερεά καύσιμα και συμβάλλουν στη μείωση της ενεργειακής μας εξάρτησης.

7. ΖΗΤΑ, σε ό,τι αφορά το περιβάλλον, να ευνοήσει η Επιτροπή τα μη φορολογικά μέσα (πρότυπα, οικειοθελείς συμφωνίες, ορθολογική χρησιμοποίηση της ενέργειας κ.λπ.), να εκπονείται πριν από κάθε μέτρο (π.χ. φόρος CO2/ενέργειας) μια μελέτη «κόστους/πλεονεκτημάτων» και να μη λαμβάνεται κανένα μέτρο δυσμενούς διάκρισης ούτε εις βάρος μιας συγκεκριμένης μορφής ενέργειας ούτε ελλείψει μιας συντονισμένης προσέγγισης με τα άλλα μεγάλα οικονομικά παγκόσμια σύνολα, πράγμα που αποτελεί το μοναδικό μέσο βελτιστοποίησης των περιβαλλοντικών αποτελεσμάτων και αποφυγής των εμποδίων που βλάπτουν τη συνολική ανταγωνιστικότητα της ευρωπαϊκής οικονομίας.

8. ΚΑΛΕΙ την Επιτροπή να συμπεριλάβει στην ενεργειακή της πολιτική τις χρήσιμες διατάξεις της συνθήκης ΕΚΑΧ, και ιδίως την υποστήριξη, μετά τη λήξη της συνθήκης αυτής, δραστηριοτήτων έρευνας στους τομείς του άνθρακα και της χαλυβουργίας που συμβάλλουν στους στόχους τους οποίους η Λευκή Βίβλος αναθέτει στην ενεργειακή πολιτική (βλέπε υπόμνημα της Συμβουλευτικής Επιτροπής ΕΚΑΧ για τα θέματα που σχετίζονται με τη λήξη της συνθήκης ΕΚΑΧ το 2002 (1).

(1) ΕΕ αριθ. C 256 της 2. 10. 1995.

(2) ΕΕ αριθ. C 206 της 11. 8. 1995.

(1) ΕΕ αριθ. C 206 της 11. 8. 1995.