ΑΠΌΦΑΣΗ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΊΟΥ

της 3ης Δεκεμβρίου 2013

για τον καθορισμό του ειδικού προγράμματος υλοποίησης του προγράμματος Ορίζων 2020 – Πρόγραμμα-πλαίσιο για την έρευνα και την καινοτομία (2014 – 2020) και για την κατάργηση των αποφάσεων 2006/971/ΕΚ, 2006/972/ΕΚ, 2006/973/ΕΚ, 2006/974/ΕΚ και 2006/975/ΕΚ

(Κείμενο που παρουσιάζει ενδιαφέρον για τον ΕΟΧ)

(2013/743/ΕΕ)

ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ,

Έχοντας υπόψη τη Συνθήκη για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης, και ιδίως το άρθρο 182 παράγραφος 4,

Έχοντας υπόψη την πρόταση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής,

Κατόπιν διαβιβάσεως του σχεδίου νομοθετικής πράξης στα εθνικά κοινοβούλια,

Έχοντας υπόψη τη γνώμη του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου,

Έχοντας υπόψη τη γνώμη της Ευρωπαϊκής Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής (1),

Έχοντας υπόψη τη γνώμη της Επιτροπής των Περιφερειών (2),

αποφασίζοντας σύμφωνα με ειδική νομοθετική διαδικασία,

Εκτιμώντας τα ακόλουθα:

ΕΞΕΔΩΣΕ ΤΗΝ ΠΑΡΟΥΣΑ ΑΠΟΦΑΣΗ:

ΤΙΤΛΟΣ I

ΓΕΝΙΚΕΣ ΔΙΑΤΑΞΕΙΣ

Άρθρο 1

Αντικείμενο

Με την παρούσα απόφαση θεσπίζεται το ειδικό πρόγραμμα για την εφαρμογή του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 1291/2013 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου και καθορίζονται οι ειδικοί στόχοι για την ενωσιακή στήριξη των δραστηριοτήτων έρευνας και καινοτομίας που αναφέρονται στο άρθρο 1 του εν λόγω κανονισμού, καθώς και οι κανόνες εφαρμογής.

Άρθρο 2

Θέσπιση του ειδικού προγράμματος

1. Το ειδικό πρόγραμμα για την υλοποίηση του προγράμματος-πλαισίου «Ορίζων 2020» για την έρευνα και την καινοτομία (2014-2020) (εφεξής «το ειδικό πρόγραμμα»), θεσπίζεται δια του παρόντος για την περίοδο από την 1η Ιανουαρίου 2014 έως την 31η Δεκεμβρίου 2020.

2. Σύμφωνα με το άρθρο 5, παράγραφοι 3 και 4, του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 1291/2013, το ειδικό πρόγραμμα περιλαμβάνει τα ακόλουθα μέρη:

Άρθρο 3

Ειδικοί στόχοι

1. Το μέρος Ι, με τίτλο «Επιστήμη αριστείας», ενισχύει την αριστεία στην ευρωπαϊκή έρευνα βάσει της προτεραιότητας «Επιστήμη αριστείας» που καθορίζεται στο άρθρο 5, παράγραφος 2, στοιχείο α) του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 1291/2013, επιδιώκοντας την επίτευξη των εξής ειδικών στόχων:

Οι αδρές γραμμές των δραστηριοτήτων για τους εν λόγω ειδικούς στόχους καθορίζονται στο μέρος Ι του παραρτήματος Ι.

2. Το μέρος ΙΙ, με τίτλο «Βιομηχανική υπεροχή», ενισχύει τη βιομηχανική υπεροχή και την ανταγωνιστικότητα σύμφωνα με την προτεραιότητα «Βιομηχανική υπεροχή» που καθορίζεται στο άρθρο 5, παράγραφος 2, στοιχείο β), του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 1291/2013, επιδιώκοντας την επίτευξη των εξής ειδικών στόχων:

Οι γενικές γραμμές των δραστηριοτήτων για τους εν λόγω ειδικούς στόχους καθορίζονται στο μέρος ΙΙ του παραρτήματος Ι.

Ισχύουν ειδικοί όροι για τη χρήση των μηχανισμών χρηματοδοτικής διευκόλυνσης στο πλαίσιο του ειδικού στόχου του στοιχείου β) του πρώτου εδαφίου. Οι εν λόγω όροι καθορίζονται στο σημείο 2 του μέρους ΙΙ του παραρτήματος Ι.

Η Επιτροπή εξουσιοδοτείται να εκδίδει κατ’ εξουσιοδότηση πράξεις σύμφωνα με το άρθρο 11 σχετικά με τις τροποποιήσεις του μεριδίου επενδύσεων από τη διευκόλυνση κεφαλαίου του προγράμματος «Ορίζων 2020» της συνολικής επένδυσης της ΕΕ σε επενδύσεις κατά τη φάση επέκτασης ή ανάπτυξης όσον αφορά τα χρηματοπιστωτικά μέσα που αναφέρονται στο σημείο 2 του μέρους ΙΙ του παραρτήματος Ι.

3. Το μέρος ΙΙΙ «Κοινωνιακές προκλήσεις» συμβάλλει στην επίτευξη της προτεραιότητας «Κοινωνιακές προκλήσεις» που καθορίζεται στο άρθρο 5, παράγραφος 2, στοιχείο γ), του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 1291/2013 επιδιώκοντας δράσεις έρευνας, τεχνολογικής ανάπτυξης, επίδειξης και καινοτομίας που συμβάλλουν στην επίτευξη των εξής ειδικών στόχων:

Οι αδρές γραμμές των δραστηριοτήτων για τους εν λόγω ειδικούς στόχους καθορίζονται στο μέρος ΙΙΙ του παραρτήματος Ι.

4. Το τμήμα ΙV «Εξάπλωση της αριστείας και διεύρυνση της συμμετοχής» θα συμβάλλει στον ειδικό στόχο «Εξάπλωση της αριστείας και διεύρυνση της συμμετοχής» κατά το άρθρο 5 παρ. 3 του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 1291/2013 αξιοποιώντας πλήρως το δυναμικό της ευρωπαϊκής δεξαμενής ταλέντων και θα μεριμνήσει ώστε τα κέρδη μιας οικονομίας με άξονα την καινοτομία να μεγιστοποιηθούν και ταυτόχρονα να διαδοθούν ευρέως σε ολόκληρη την Ένωση σύμφωνα με την αρχή της αριστείας.

Οι αδρές γραμμές των δραστηριοτήτων για τους εν λόγω ειδικούς στόχους καθορίζονται στο μέρος ΙV του παραρτήματος Ι.

5. Το τμήμα (V) «Η επιστήμη στην κοινωνία και μαζί με την κοινωνία», θα συμβάλει στον ειδικό στόχο «Η επιστήμη στην κοινωνία και μαζί με την κοινωνία» του άρθρου 5 παρ. 3 του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 1291/2013 αναπτύσσοντας αποτελεσματική συνεργασία ανάμεσα στην επιστήμη και στην κοινωνία,προσελκύοντας νέα ταλέντα για την επιστήμη και συνδυάζοντας την επιστημονική αριστεία με την κοινωνική ευαισθητοποίηση και ευθύνη.

Οι αδρές γραμμές των δραστηριοτήτων για τους εν λόγω ειδικούς στόχους καθορίζονται στο μέρος V του παραρτήματος Ι.

6. Το μέρος VI «Μη πυρηνικές άμεσες δράσεις του Κοινού Κέντρου Ερευνών (ΚΚΕρ)» συμβάλλει στην επίτευξη όλων των προτεραιοτήτων που καθορίζονται στο άρθρο 5, παράγραφος 2, του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 1291/2013, με ειδικό στόχο την παροχή επιστημονικής και τεχνικής υποστήριξης προσαρμοσμένης στις ανάγκες των πελατών, για τις ενωσιακές πολιτικές.

Οι αδρές γραμμές των δραστηριοτήτων του εν λόγω ειδικού στόχου καθορίζονται στο μέρος VI του παραρτήματος Ι.

7. Το ειδικό πρόγραμμα θα αξιολογηθεί σε ό,τι αφορά τα αποτελέσματα και τον αντίκτυπο με γνώμονα δείκτες επιδόσεων.

Περαιτέρω λεπτομέρειες για τους βασικούς δείκτες επιδόσεων παρατίθενται στο παράρτημα ΙΙ.

Άρθρο 4

Προϋπολογισμός

1. Σύμφωνα με το άρθρο 6 παράγραφος 1 του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 1291/2013 το χρηματοδοτικό κονδύλιο για την υλοποίηση του ειδικού προγράμματος είναι 74 316,9 εκατομμύρια EUR].

2. Το ποσό που αναφέρεται στην παράγραφο 1 του παρόντος άρθρου κατανέμεται στα έξι μέρη που καθορίζονται στο άρθρο 2, παράγραφος 2 της παρούσας απόφασης σύμφωνα με το άρθρο 6 παράγραφος 2 του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 1291/2013 Η ενδεικτική κατανομή του προϋπολογισμού για τους ειδικούς στόχους που καθορίζονται στο άρθρο 3 της παρούσας απόφασης και το μέγιστο συνολικό ποσό της συμμετοχής στις δράσεις του ΚΚΕρ καθορίζονται στο παράρτημα ΙΙ του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 1291/2013.

3. Το πολύ 5 % των ποσών που αναφέρονται στο άρθρο 6, παράγραφος 2, του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 1291/2013 για τα μέρη Ι-V του ειδικού προγράμματος διατίθεται για διοικητικές δαπάνες της Επιτροπής. Η Επιτροπή μεριμνά ώστε διαρκούντος του προγράμματος η διοικητική του δαπάνη να ελαττωθεί, προσπαθώντας να φθάσει ένα στόχο 4,6 % ή και λιγότερο το 2020. Τα αριθμητικά αυτά στοιχεία θα υποβληθούν σε επανεξέταση στα πλαίσια της ενδιάμεσης αξιολόγησης του «Ορίζων 2020» κατά τα οριζόμενα στο άρθρο 32 παράγραφος 3 του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 1291/2013.

4. Εάν απαιτείται, μπορούν να εγγραφούν πιστώσεις στον προϋπολογισμό μετά το 2020 για την κάλυψη των τεχνικών και διοικητικών δαπανών που απαιτούνται για τη διαχείριση των δραστηριοτήτων που δεν θα έχουν ολοκληρωθεί μέχρι τις 31 Δεκεμβρίου 2020.

ΤΙΤΛΟΣ ΙΙ

ΥΛΟΠΟΙΗΣΗ

Άρθρο 5

Προγράμματα εργασιών

1. Το ειδικό πρόγραμμα υλοποιείται μέσω προγραμμάτων εργασιών.

2. Η Επιτροπή εγκρίνει κοινά ή χωριστά προγράμματα εργασιών για την υλοποίηση των μερών Ι-V του ειδικού προγράμματος που αναφέρονται στο άρθρο 2 παράγραφος 2 στοιχεία α), β), γ), δ) και ε), πλην της υλοποίησης των δράσεων στο πλαίσιο του ειδικού στόχου «Ευρωπαϊκό Συμβούλιο Έρευνας-ΕΣΕ» που αναφέρεται στο στοιχείο α) του άρθρου 3 παράγραφος 1. Οι εν λόγω εκτελεστικές πράξεις εκδίδονται σύμφωνα με τη διαδικασία εξέτασης που προβλέπεται στο άρθρο 10, παράγραφος 4.

3. Τα προγράμματα εργασιών για την υλοποίηση των δράσεων στο πλαίσιο του ειδικού στόχου «Ευρωπαϊκό Συμβούλιο Έρευνας-ΕΣΕ» ως αναφέρονται στο σημείο α) του άρθρου 3 παρ. 1 όπως θεσπίζονται από το επιστημονικό συμβούλιο βάσει του άρθρου 7 παράγραφος 2 στοιχείο β) εγκρίνονται από την Επιτροπή μέσω εκτελεστικής πράξης, σύμφωνα με τη συμβουλευτική διαδικασία που αναφέρεται στο άρθρο 10 παράγραφος 3. Η Επιτροπή παρεκκλίνει από το πρόγραμμα εργασιών που καταρτίζει το επιστημονικό συμβούλιο μόνο σε περίπτωση που κρίνει ότι δεν έχουν τηρηθεί οι διατάξεις της παρούσας απόφασης. Στην περίπτωση αυτή, η Επιτροπή εγκρίνει το πρόγραμμα εργασιών μέσω εκτελεστικής πράξης εκδιδόμενης με τη διαδικασία εξέτασης που προβλέπεται στο άρθρο 10 παράγραφος 4. Η Επιτροπή αιτιολογεί δεόντως το εν λόγω μέτρο.

4. Η Επιτροπή εγκρίνει μέσω εκτελεστικής πράξης χωριστό πολυετές πρόγραμμα εργασιών για το μέρος VI του ειδικού προγράμματος που αναφέρεται στο άρθρο 2 παράγραφος 2 στοιχείο στ). Η πράξη αυτή θεσπίζεται με την διαδικασία εξέτασης του άρθρου 10 παρ. 4.

Το εν λόγω πρόγραμμα εργασιών λαμβάνει υπόψη τη γνωμοδότηση του Διοικητικού Συμβουλίου του ΚΚΕρ που αναφέρεται στην απόφαση 96/282/Ευρατόμ.

5. Τα προγράμματα εργασιών λαμβάνουν υπ’ όψιν την κατάσταση της επιστήμης, της τεχνολογίας και της καινοτομίας σε εθνικό, ενωσιακό και διεθνές επίπεδο, καθώς και τις σχετικές εξελίξεις στους τομείς των πολιτικών, της αγοράς και της κοινωνίας. Όπου απαιτείται, περιλαμβάνουν πληροφορίες περί συντονισμού των δραστηριοτήτων έρευνας και καινοτομίας των κρατών μελών (συμπεριλαμβανομένων των περιφερειών τους), μεταξύ άλλων σε τομείς στους οποίους υπάρχουν πρωτοβουλίες κοινού προγραμματισμού. Τα προγράμματα επικαιροποιούνται όπου απαιτείται.

6. Στα προγράμματα εργασιών για την υλοποίηση των μερών Ι έως V που αναφέρονται στο άρθρο 2, παράγραφος 2, στοιχεία α)-ε) της παρούσας απόφασης καθορίζονται οι προς επίτευξη στόχοι, τα αναμενόμενα αποτελέσματα, η μέθοδος υλοποίησης και ο συνολικός τους προϋπολογισμός, συμπεριλαμβανομένων, όπου απαιτείται, ενδεικτικών πληροφοριών σχετικά με τις δαπάνες που σχετίζονται με το κλίμα. Περιλαμβάνεται επίσης περιγραφή των προς χρηματοδότηση δράσεων, ένδειξη του ποσού που κατανέμεται σε κάθε δράση, ενδεικτικό χρονοδιάγραμμα υλοποίησης, επίσης δε πολυετής προσέγγιση και στρατηγικές κατευθύνσεις για τα επόμενα έτη υλοποίησης. Όσον αφορά τις επιχορηγήσεις, τα εν λόγω προγράμματα περιλαμβάνουν τις προτεραιότητες, τα κριτήρια επιλογής και χορήγησης και το σχετικό βάρος των διαφόρων κριτηρίων χορήγησης, καθώς και το μέγιστο ποσοστό χρηματοδότησης των συνολικών επιλέξιμων δαπανών. Προσδιορίζουν επίσης τυχόν πρόσθετες υποχρεώσεις διάδοσης και αξιοποίησης των συμμετεχόντων, σύμφωνα με το άρθρο 43 του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 1290/2013 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (14). Τα προγράμματα εργασιών επιτρέπουν στρατηγικές προσεγγίσεις από την κορυφή προς τη βάση και αντιστρόφως, ανάλογα με την περίπτωση, οι οποίες προσεγγίζουν τους στόχους με καινοτόμες μεθόδους.

Επιπλέον, τα εν λόγω προγράμματα εργασιών περιλαμβάνουν τμήμα στο οποίο προσδιορίζονται τα οριζόντια θέματα, κατά τα προβλεπόμενα στο άρθρο 14 και στο πλαίσιο του σημείου «Οριζόντια θέματα και μέτρα στήριξης» του Παραρτήματος Ι του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 1291/2013, τα οποία καλύπτουν δύο ή περισσότερους ειδικούς στόχους τόσο στο πλαίσιο της ίδιας προτεραιότητας όσο και στο πλαίσιο δύο ή περισσότερων προτεραιοτήτων. Οι εν λόγω δράσεις υλοποιούνται κατά ενοποιημένο τρόπο.

7. Η Επιτροπή εγκρίνει μέσω εκτελεστικών πράξεων, σύμφωνα με τη διαδικασία εξέτασης που αναφέρεται στο άρθρο 10 παράγραφος 4, τα ακόλουθα μέτρα:

Άρθρο 6

Ευρωπαϊκό Συμβούλιο Έρευνας

1. Η Επιτροπή προβαίνει στη σύσταση Ευρωπαϊκού Συμβουλίου Έρευνας (ΕΣΕ), το οποίο είναι το κύριο όργανο υλοποίησης των δράσεων του μέρους Ι με τίτλο «Επιστήμη αριστείας», οι οποίες σχετίζονται με τον ειδικό στόχο «Ευρωπαϊκό Συμβούλιο Έρευνας-ΕΣΕ» του σημείου α) του άρθρου 3 παρ.1 της παρούσας απόφασης. Το ΕΣΕ διαδέχεται το ΕΣΕ που συστάθηκε με την απόφαση 2007/134/ΕΚ.

2. Το ΕΣΕ αποτελείται από το ανεξάρτητο επιστημονικό συμβούλιο που προβλέπεται στο άρθρο 7 και την ειδική εκτελεστική δομή που προβλέπεται στο άρθρο 8.

3. Το ΕΣΕ έχει πρόεδρο εκλεγόμενο μεταξύ έμπειρων επιστημόνων διεθνούς κύρους.

Ο πρόεδρος διορίζεται από την Επιτροπή βάσει διαφανούς διαδικασίας πρόσληψης στην οποία συμμετέχει ανεξάρτητη ειδική επιτροπή αναζήτησης, για τετραετή θητεία η οποία μπορεί να ανανεωθεί άπαξ. Η διαδικασία πρόσληψης και ο επιλεγόμενος υποψήφιος λαμβάνουν την έγκριση του επιστημονικού συμβουλίου.

Ο πρόεδρος προεδρεύει του επιστημονικού συμβουλίου, εξασφαλίζει την ηγεσία του και τη σχέση του με την ειδική εκτελεστική δομή και το εκπροσωπεί στον κόσμο της επιστήμης.

4. Το ΕΣΕ λειτουργεί σύμφωνα με τις αρχές της επιστημονικής αριστείας, της αυτονομίας, της αποδοτικότητας, της αποτελεσματικότητας, της διαφάνειας και της λογοδοσίας. Εξασφαλίζει τη συνέχεια των δράσεων του ΕΣΕ που διεξήχθησαν βάσει της απόφασης 2006/972/ΕΚ.

5. Οι δραστηριότητες του ΕΣΕ υποστηρίζουν την έρευνα που διεξάγεται σε όλους τους τομείς από μεμονωμένες και διεθνικές ομάδες που ανταγωνίζονται σε ευρωπαϊκό επίπεδο. Οι επιχορηγήσεις του ΕΣΕ για την έρευνα αιχμής διατίθενται με μοναδικό κριτήριο την αριστεία.

6. Η Επιτροπή ενεργεί ως εγγυητής της αυτονομίας και της ακεραιότητας του ΕΣΕ και διασφαλίζει την ορθή εκτέλεση των καθηκόντων που του έχουν ανατεθεί.

Η Επιτροπή διασφαλίζει ότι η υλοποίηση των δράσεων του ΕΣΕ συνάδει με τις αρχές που ορίζονται στην παράγραφο 4 του παρόντος άρθρου, καθώς και με την χαρασσομένη από το Επιστημονικό Συμβούλιο συνολική στρατηγική του ΕΣΕ που αναφέρεται στο άρθρο 7, παράγραφος 2, σημείο α).

Άρθρο 7

Επιστημονικό Συμβούλιο

1. Το επιστημονικό συμβούλιο απαρτίζεται από επιστήμονες, μηχανικούς και ακαδημαϊκούς υψίστου κύρους και ανάλογης εξειδίκευσης - γυναίκες και άνδρες διαφόρων ηλικιών -οι οποίοι καλύπτουν ευρύ φάσμα ερευνητικών πεδίων και ενεργούν υπό την προσωπική τους ιδιότητα, ανεξάρτητα από ξένα συμφέροντα.

Τα μέλη του επιστημονικού συμβουλίου διορίζονται από την Επιτροπή με ανεξάρτητη και διαφανή διαδικασία επιλογής που συμφωνείται από κοινού με το επιστημονικό συμβούλιο και η οποία περιλαμβάνει διαβούλευση με την επιστημονική κοινότητα και έκθεση προς το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο.

Η θητεία τους περιορίζεται σε τέσσερα έτη, με δυνατότητα άπαξ ανανέωσης με εκ περιτροπής σύστημα που εξασφαλίζει τη συνέχεια του έργου του επιστημονικού συμβουλίου.

2. Το επιστημονικό συμβούλιο:

Η Επιτροπή παρεκκλίνει από τις θέσεις που καθορίζει το επιστημονικό συμβούλιο σύμφωνα με τα στοιχεία α), γ), δ) και ε) της πρώτης παραγράφου μόνο σε περίπτωση που κρίνει ότι δεν έχουν τηρηθεί οι διατάξεις της παρούσας απόφασης. Στην περίπτωση αυτή, η Επιτροπή λαμβάνει μέτρα ώστε να συνεχιστεί η υλοποίηση του ειδικού προγράμματος και να επιτευχθούν οι στόχοι του, καθορίζοντας και αιτιολογώντας δεόντως τα σημεία απόκλισης από τις θέσεις του επιστημονικού συμβουλίου.

3. Το επιστημονικό συμβούλιο ενεργεί σύμφωνα με την εντολή που καθορίζεται στο σημείο 1.1, του μέρους Ι του Παραρτήματος I.

4. Το επιστημονικό συμβούλιο ενεργεί αποκλειστικά και μόνο με γνώμονα την επίτευξη του ειδικού στόχου «Ευρωπαϊκό Συμβούλιο Έρευνας-ΕΣΕ» του άρθρου 3 παρ.1 σημείο α), σύμφωνα με τις αρχές που καθορίζονται στο άρθρο 6 παράγραφος 4. Ενεργεί με ακεραιότητα και εντιμότητα και εκτελεί το έργο του με αποτελεσματικότητα και τη μεγαλύτερη δυνατή διαφάνεια.

Άρθρο 8

Ειδική εκτελεστική δομή

1. Η ειδική εκτελεστική δομή ευθύνεται για τη διοικητική υλοποίηση και την εκτέλεση του προγράμματος, όπως περιγράφεται στο σημείο 1.2 του μέρους Ι του Παραρτήματος Ι, και υποστηρίζει το επιστημονικό συμβούλιο στην εκτέλεση όλων των καθηκόντων του.

2. Η Επιτροπή διασφαλίζει ότι η ειδική εκτελεστική δομή εξυπηρετεί απόλυτα, αποτελεσματικά και με την απαιτούμενη ευελιξία τους στόχους και τις απαιτήσεις του ΕΣΕ και μόνο.

ΤΙΤΛΟΣ III

ΤΕΛΙΚΕΣ ΔΙΑΤΑΞΕΙΣ

Άρθρο 9

Παρακολούθηση και ενημέρωση σχετικά με την εφαρμογή

1. Η Επιτροπή παρακολουθεί και υποβάλλει ετήσιες εκθέσεις σχετικά με την εφαρμογή του «Ορίζων 2020» σύμφωνα με το άρθρο 31 του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 1291/2013 και το παράρτημα ΙΙΙ της παρούσας απόφασης.

2. Η Επιτροπή ενημερώνει τακτικά την επιτροπή που αναφέρεται στο άρθρο 10 σχετικά με τη συνολική πρόοδο της εφαρμογής των έμμεσων δράσεων του ειδικού προγράμματος ώστε να δίνει τη δυνατότητα στην επιτροπή να συμβάλλει εγκαίρως και με τον κατάλληλο τρόπο στην προετοιμασία των προγραμμάτων εργασίας, ιδίως την πολυετή προσέγγιση και τους στρατηγικούς προσανατολισμούς, και της παρέχει εγκαίρως πληροφορίες σχετικά με όλες τις δράσεις που προτείνονται ή χρηματοδοτούνται από το «Ορίζων 2020», όπως ορίζεται στο παράρτημα IV της παρούσας απόφασης.

Άρθρο 10

Διαδικασία επιτροπής

1. Η Επιτροπή επικουρείται από επιτροπή («επιτροπή προγράμματος»). Πρόκειται για επιτροπή κατά την έννοια του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 182/2011.

2. Η επιτροπή συνεδριάζει με διαφορετικές συνθέσεις όπως ορίζεται στο παράρτημα V, ανάλογα με το αντικείμενο που πρόκειται να εξεταστεί.

3. Οσάκις γίνεται αναφορά στην παρούσα παράγραφο, εφαρμόζεται το άρθρο 4 του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 182/2011.

4. Οσάκις γίνεται αναφορά στην παρούσα παράγραφο, εφαρμόζεται το άρθρο 5 του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 182/2011.

5. Στις περιπτώσεις που η επιτροπή πρέπει να γνωμοδοτήσει με έγγραφη διαδικασία, η εν λόγω διαδικασία λύεται χωρίς αποτέλεσμα, εάν εντός της προθεσμίας για την παροχή της γνωμοδότησης ο πρόεδρος της επιτροπής λάβει σχετική απόφαση, ή όταν μια απλή πλειοψηφία των μελών της επιτροπής καταθέσει σχετικό αίτημα.

Άρθρο 11

Εκτέλεση της εξουσιοδότησης

1. Ανατίθεται στην Επιτροπή η εξουσία να εκδίδει κατ’ εξουσιοδότηση πράξεις υπό τους όρους του παρόντος άρθρου.

2. Η εξουσία έκδοσης κατ’ εξουσιοδότηση πράξεων σύμφωνα με το άρθρο 3 παράγραφος 2 ανατίθεται στην Επιτροπή καθ’ όλη την διάρκεια του «Ορίζων 2020».

3. Η εξουσιοδότηση που αναφέρεται στο άρθρο 3 παράγραφος 2 μπορεί να ανακληθεί ανά πάσα στιγμή από το Συμβούλιο. Η απόφαση ανάκλησης τερματίζει την εξουσιοδότηση που ορίζεται στην εν λόγω απόφαση. Τίθεται σε ισχύ την επόμενη ημέρα από τη δημοσίευση της απόφασης στην Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης ή σε μεταγενέστερη ημερομηνία που ορίζεται σε αυτήν. Η απόφαση δεν θίγει το κύρος καμίας από τις ήδη ισχύουσες κατ’ εξουσιοδότηση πράξεις.

4. Μόλις η Επιτροπή εκδώσει κατ’ εξουσιοδότηση πράξη, την κοινοποιεί στο Συμβούλιο.

5. Μια κατ’ εξουσιοδότηση πράξη η οποία εκδίδεται σύμφωνα με το άρθρο 3 παράγραφος 2 τίθεται σε ισχύ μόνο εφόσον δεν διατυπωθούν, εντός διμήνου από την ως άνω κοινοποίησή της, αντιρρήσεις από το Συμβούλιο ή εφόσον, πριν από την εκπνοή της προθεσμίας αυτής, το Συμβούλιο έχει ενημερώσει την Επιτροπή ότι δεν θα διατυπώσει αντιρρήσεις. Η εν λόγω προθεσμία παρατείνεται κατά έναν μήνα με πρωτοβουλία του Συμβουλίου.

6. Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο ενημερώνεται για την έκδοση κατ’ εξουσιοδότηση πράξεων από την Επιτροπή ή για τυχόν αντιρρήσεις κατ’ αυτών ή για την ανάκληση της εξουσιοδότησης από το Συμβούλιο.

Άρθρο 12

Κατάργηση διατάξεων και μεταβατικές διατάξεις

1. Οι αποφάσεις 2006/971/ΕΚ, 2006/972/ ΕΚ, 2006/973/ ΕΚ, 2006/974/ ΕΚ και 2006/975/ ΕΚ καταργούνται από την 1η Ιανουαρίου 2014.

2. Ωστόσο, οι δράσεις οι οποίες έχουν αρχίσει να υλοποιούνται βάσει των αποφάσεων που αναφέρονται στην παράγραφο 1 του παρόντος άρθρου και οι συναφείς με αυτές οικονομικές υποχρεώσεις εξακολουθούν να διέπονται από τις εν λόγω αποφάσεις μέχρι την ολοκλήρωσή τους. Εάν απαιτηθεί, τα υπόλοιπα καθήκοντα των επιτροπών που συστάθηκαν βάσει των αποφάσεων της παραγράφου 1 του παρόντος άρθρου μεταφέρονται στην επιτροπή του άρθρου 10.

3. Οι πιστώσεις για το ειδικό πρόγραμμα μπορούν επίσης να καλύψουν δαπάνες για τεχνική και διοικητική βοήθεια που είναι αναγκαίες για να εξασφαλιστεί η μετάβαση μεταξύ του ειδικού προγράμματος και των μέτρων που καλύπτονται από τις αποφάσεις αριθ. 2006/971/ΕΚ, 2006/972/ΕΚ, 2006/973/ΕΚ, 2006/974/ΕΚ και 2006/975/ΕΚ.

Άρθρο 13

Έναρξη ισχύος

Η παρούσα απόφαση αρχίζει να ισχύει την τρίτη ημέρα από τη δημοσίευσή της στην Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Άρθρο 14

Αποδέκτες

Η παρούσα απόφαση απευθύνεται στα κράτη μέλη.

(1) ΕΕ C 181, 21.6.2012, σ. 111.

(2) ΕΕ C 277, 13.9.2012, σ. 143.

(3) Κανονισμός (ΕΕ) αριθ. 1291/2013 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 11 Δεκεμβρίου 2013, σχετικά με το Πρόγραμμα «Ορίζων 2020» – το πρόγραμμα-πλαίσιο για την έρευνα και την καινοτομία (2014-2020) και την κατάργηση της απόφασης αριθ.1982/2006 (Βλέπε σελίδα 104 της παρούσας Επίσημης Εφημερίδας).

(4) Απόφαση αριθ. 1982/2006/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 18ης Δεκεμβρίου 2006, σχετικά με το έβδομο πρόγραμμα-πλαίσιο δραστηριοτήτων έρευνας, τεχνολογικής ανάπτυξης και επίδειξης της Ευρωπαϊκής Κοινότητας (2007-2013) (ΕΕ L 412 της 30.12.2006, σ. 1).

(5) Απόφαση 2007/134/ΕΚ της Επιτροπής, της 2ας Φεβρουαρίου 2007, για την ίδρυση του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου Έρευνας (ΕΕ L 57, 24.2.2007, σ. 14.).

(6) Απόφαση του Συμβουλίου της 27ης Νοεμβρίου 2001 για τη σύνδεση των Υπερπόντιων Χωρών και Εδαφών με την Ευρωπαϊκή Κοινότητα («Overseas association») (EE L 314 της 30.11.2001, σ. 1).

(7) Κανονισμός (ΕΕ) αριθ. 182/2011 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 16ης Φεβρουαρίου 2011, για τη θέσπιση κανόνων και γενικών αρχών σχετικά με τους τρόπους ελέγχου από τα κράτη μέλη της άσκησης των εκτελεστικών αρμοδιοτήτων από την Επιτροπή (ΕΕ L 55, 28.2.2011, σ. 13.).

(8) Απόφαση 96/282/Ευρατόμ της Επιτροπής, της 10ης Απριλίου 1996, περί αναδιοργάνωσης του Κοινού Κέντρου Ερευνών (ΕΕ L 107, 30.4.1996, σ. 12).

(9) :Απόφαση 2006/971/ΕΚ του Συμβουλίου, της 19ης Δεκεμβρίου 2006, σχετικά με το ειδικό πρόγραμμα Συνεργασία για την εκτέλεση του 7 ου προγράμματος πλαισίου της Ευρωπαϊκής Κοινότητας για τις δραστηριότητες έρευνας, τεχνολογικής ανάπτυξης και επίδειξης (2007-2013) (ΕΕ L 400, 30.12.2006, σ. 86).

(10) Απόφαση 2006/972/ΕΚ του Συμβουλίου, της 19ης Δεκεμβρίου 2006, σχετικά με το ειδικό πρόγραμμα Ιδέες με το οποίο τίθεται σε εφαρμογή το 7ο πρόγραμμα-πλαίσιο δραστηριοτήτων έρευνας, τεχνολογικής ανάπτυξης και επίδειξης της Ευρωπαϊκής Κοινότητας (2007-2013) (ΕΕ L 400, 30.12.2006, σ. 243).

(11) Απόφαση του Συμβουλίου, της 19ης Δεκεμβρίου 2006, σχετικά με το ειδικό πρόγραμμα Άνθρωποι για 2006/973/ΕΚ την εκτέλεση του 7ου προγράμματος πλαισίου της Ευρωπαϊκής Κοινότητας για τις δραστηριότητες έρευνας, τεχνολογικής ανάπτυξης και επίδειξης (2007-2013) (ΕΕ L 400, 30.12.2006, σ. 271).

(12) Απόφαση του Συμβουλίου, της 19ης Δεκεμβρίου 2006, σχετικά με το ειδικό πρόγραμμα Ικανότητες 2006/974/ΕΚ με το οποίο τίθεται σε εφαρμογή το 7ο πρόγραμμα πλαίσιο δραστηριοτήτων έρευνας, τεχνολογικής ανάπτυξης και επίδειξης της Ευρωπαϊκής Κοινότητας (2007-2013) (ΕΕ L 400, 30.12.2006, σ. 300).

(13) Απόφαση 2006/975/ΕΚ του Συμβουλίου, της 19ης Δεκεμβρίου 2006, περί του ειδικού προγράμματος που θα υλοποιηθεί με άμεσες δράσεις από το Κοινό Κέντρο Ερευνών με το οποίο τίθεται σε εφαρμογή το 7ο πρόγραμμα πλαίσιο δραστηριοτήτων έρευνας, τεχνολογικής ανάπτυξης και επίδειξης της Ευρωπαϊκής Κοινότητας (2007-2013) (ΕΕ L 400, 30.12.2006, σ. 367).

(14) Κανονισμός (ΕΕ) αριθ. 1290/2013 του ΕΚ και του Συμβουλίου της11 Δεκεμβρίου 2013 για την θέσπιση κανόνων για τη συμμετοχή και διάδοση στο πλαίσιο του «Ορίζων 2020»-Πρόγραμμα-πλαίσιο έρευνας και καινοτομίας(2014-2020)- και για την κατάργηση του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1906/2006 (Βλέπε σελίδα 81 της παρούσας Επίσημης Εφημερίδας).

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ Ι

ΚΑΤΕΥΘΥΝΤΗΡΙΕΣ ΓΡΑΜΜΕΣ ΤΩΝ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΩΝ

Κοινά στοιχεία για τις έμμεσες δράσεις

1. ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΣ

1.1. Γενικές παρατηρήσεις

Ο κανονισμός (ΕΕ) αριθ. 1291/2013 προβλέπει ένα σύνολο αρχών για την προώθηση μιας προγραμματικής προσέγγισης με βάση την οποία οι δραστηριότητες συμβάλλουν κατά στρατηγικό και ενοποιημένο τρόπο στην επίτευξη των στόχων του, έτσι ώστε να εξασφαλίζεται μεγάλος βαθμός συμπληρωματικότητας με άλλες συναφείς πολιτικές και με άλλα προγράμματα ανά την Ένωση.

Οι έμμεσες δράσεις του προγράμματος «Ορίζων 2020» θα υλοποιούνται μέσω των μορφών χρηματοδότησης που προβλέπονται στον κανονισμό (ΕΕ, Ευρατόμ) αριθ. 966/2012 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (1) και ειδικότερα, με επιδοτήσεις, βραβεία, δημόσιες συμβάσεις και χρηματοπιστωτικά μέσα. Όλες οι μορφές χρηματοδότησης θα χρησιμοποιούνται με ευελιξία σε όλο το φάσμα των γενικών και συγκεκριμένων στόχων του προγράμματος «Ορίζων 2020», ενώ η χρήση τους θα καθορίζεται με βάση τις ανάγκες και τις ιδιαιτερότητες του συγκεκριμένου στόχου.

Θα δίδεται ιδιαίτερη προσοχή στη διασφάλιση μιας ισόρροπης προσέγγισης στην έρευνα και την καινοτομία, η οποία δεν θα περιορίζεται μόνο στην ανάπτυξη νέων προϊόντων και υπηρεσιών βάσει επιστημονικών και τεχνολογικών καινοτομιών, αλλά θα ενσωματώνει και πτυχές όπως η χρήση των υφιστάμενων τεχνολογιών σε νεωτερικές εφαρμογές, η συνεχής βελτίωση, καθώς και η μη τεχνολογική και κοινωνική καινοτομία. Μόνο μια ολιστική προσέγγιση της καινοτομίας μπορεί να αντιμετωπίσει ταυτόχρονα τις κοινωνιακές προκλήσεις και να δημιουργήσει νέες ανταγωνιστικές επιχειρήσεις και βιομηχανίες.

Ειδικότερα, όσον αφορά την προτεραιότητα για τις κοινωνιακές προκλήσεις, τις τεχνολογίες γενικής εφαρμογής και τον ειδικό στόχο «Υπεροχή στις γενικής εφαρμογής και βιομηχανικές τεχνολογίες», θα δοθεί ιδιαίτερη έμφαση στις δραστηριότητες έρευνας και καινοτομίας που συμπληρώνονται από επικουρικές δραστηριότητες που ωφελούν τους τελικούς χρήστες και την αγορά, όπως επίδειξη, δοκιμαστική εφαρμογή ή απόδειξη ορθότητας της ιδέας. Επίσης, όπου απαιτείται, θα περιλαμβάνονται δραστηριότητες για τη στήριξη της κοινωνικής καινοτομίας και παράπλευρων πτυχών της ζήτησης όπως τυποποίηση σε προκαταρκτικό στάδιο ή συμβάσεις προεμπορικής προώθησης, συμβάσεις προμήθειας καινοτόμων λύσεων, τυποποίηση και άλλα μέτρα επικεντρωμένα στον χρήστη, που θα συμβάλλουν στην ταχύτερη διάθεση και διανομή καινοτόμων προϊόντων και υπηρεσιών στην αγορά. Επιπροσθέτως, θα υπάρχει επαρκής δυνατότητα για προσεγγίσεις από τη βάση προς την κορυφή και οι δραστηριότητες στα προγράμματα εργασίας θα καθορίζονται σε γενικές γραμμές. Θα υπάρχουν ανοικτά, ελαφρά και ταχέα συστήματα στο πλαίσιο όλων των προκλήσεων και των τεχνολογιών, παρέχοντας την ευκαιρία στους καλύτερους ερευνητές και επιχειρηματίες και στις καλύτερες επιχειρήσεις της Ευρώπης να προβάλουν πρωτοποριακές λύσεις της δικής τους επιλογής.

Η αναλυτική θέσπιση προτεραιοτήτων κατά την υλοποίηση του προγράμματος «Ορίζων 2020» θα απαιτήσει στρατηγική προσέγγιση του προγραμματισμού της έρευνας, με την εφαρμογή μεθόδων διακυβέρνησης που να εναρμονίζονται στενά με την ανάπτυξη πολιτικών, υπερβαίνοντας ωστόσο τα όρια των παραδοσιακών τομεακών πολιτικών. Ως βάση θα έχει αξιόπιστα στοιχεία, αναλύσεις και προβλέψεις, ενώ η πρόοδος θα υπολογίζεται σύμφωνα με αξιόπιστη δέσμη δεικτών επιδόσεων. Η οριζόντια προσέγγιση του προγραμματισμού και της διακυβέρνησης θα επιτρέψει τον αποτελεσματικό συντονισμό όλων των ειδικών στόχων του προγράμματος «Ορίζων 2020» παράλληλα με την αντιμετώπιση των προκλήσεων που ενυπάρχουν σε αυτούς, όπως για παράδειγμα η βιωσιμότητα, η κλιματική αλλαγή, οι κοινωνικές και ανθρωπιστικές επιστήμες ή οι επιστήμες και οι τεχνολογίες της θάλασσας.

Επίσης, η θέσπιση προτεραιοτήτων θα βασίζεται σε ευρύ φάσμα πληροφοριών και γνωμοδοτήσεων. Όπου απαιτείται, θα περιλαμβάνει ομάδες ανεξάρτητων εμπειρογνωμόνων που θα συγκροτούνται ειδικά για την παροχή συμβουλών σχετικά με την υλοποίηση του προγράμματος «Ορίζων 2020» ή οποιουδήποτε από τους ειδικούς του στόχους. Οι εν λόγω ομάδες εμπειρογνωμόνων θα διαθέτουν το ανάλογο επίπεδο εξειδίκευσης και γνώσης στους τομείς που θα καλύπτουν και ποικιλία επαγγελματικών ιστορικών, όπως φερ’ ειπείν συμμετοχή στα πανεπιστήμια, στη βιομηχανία και στην κοινωνία των πολιτών. Θα λαμβάνονται επίσης υπόψη, εφόσον κρίνεται σκόπιμο, υποδείξεις της Επιτροπής Ευρωπαϊκού Χώρου Έρευνας και Καινοτομίας (ERAC), άλλων ομάδων σχετιζόμενων με τον ΕΧΕ και της Ομάδας «Πολιτική για τις επιχειρήσεις» της Ευρωπαϊκής Επιτροπής όσον αφορά τον προσδιορισμό και τον σχεδιασμό στρατηγικών προτεραιοτήτων.

Ο καθορισμός των προτεραιοτήτων μπορεί επίσης να λάβει υπόψη τα στρατηγικά ερευνητικά θεματολόγια από τις ευρωπαϊκές τεχνολογικές πλατφόρμες, τις πρωτοβουλίες κοινού προγραμματισμού ή στοιχεία από τις ευρωπαϊκές συμπράξεις καινοτομίας. Όπου απαιτείται, οι συμπράξεις μεταξύ δημόσιων φορέων και οι συμπράξεις δημόσιων και ιδιωτικών φορέων που υποστηρίζονται από το πρόγραμμα «Ορίζων 2020» θα συμβάλλουν και αυτές στη διαδικασία καθορισμού προτεραιοτήτων και υλοποίησης, σύμφωνα με τον κανονισμό (ΕΕ) αριθ. 1291/2013. Ακόμη, οι τακτικές αλληλεπιδράσεις με τους τελικούς χρήστες, τους πολίτες και τις οργανώσεις της κοινωνίας των πολιτών, με κατάλληλες μεθοδολογίες, όπως διασκέψεις συναίνεσης, συμμετοχικές αξιολογήσεις τεχνολογιών ή άμεση εμπλοκή σε διαδικασίες έρευνας και καινοτομίας, θα αποτελέσουν ακρογωνιαίο λίθο της διαδικασίας θέσπισης προτεραιοτήτων.

Καθώς το πρόγραμμα «Ορίζων 2020» είναι επταετές, το οικονομικό, κοινωνικό και πολιτικό πλαίσιο εντός του οποίου θα λειτουργεί ενδέχεται να αλλάξει σημαντικά κατά τη διάρκεια εφαρμογής του. Το πρόγραμμα «Ορίζων 2020» πρέπει να μπορεί να προσαρμόζεται στις αλλαγές αυτές. Κατά συνέπεια, στο πλαίσιο ενός εκάστους ειδικού στόχου θα υπάρχει η δυνατότητα στήριξης δραστηριοτήτων πέραν των περιγραφών που εκτίθενται κατωτέρω, οσάκις το αιτιολογεί δεόντως η αντιμετώπιση σημαντικών εξελίξεων, πολιτικών αναγκών ή απρόβλεπτων γεγονότων.

Οι δραστηριότητες που στηρίζονται στο πλαίσιο των διαφόρων μερών και των ειδικών στόχων τους πρέπει να υλοποιούνται με τρόπο που να εξασφαλίζει τη συμπληρωματικότητα και τη συνοχή μεταξύ τους, όπως κρίνεται σκόπιμο.

1.2. Πρόσβαση σε κεφάλαια επιχειρηματικού κινδύνου

Το πρόγραμμα «Ορίζων 2020» θα βοηθήσει εταιρείες και οντότητες άλλων τύπων να αποκτήσουν πρόσβαση σε δάνεια, εγγυήσεις και χρηματοδοτήσεις κεφαλαιακής συμμετοχής μέσω δύο μηχανισμών διευκόλυνσης.

Μέσω του μηχανισμού πιστωτικής διευκόλυνσης θα παρέχονται δάνεια σε μεμονωμένους δικαιούχους για επενδύσεις σε έρευνα και καινοτομία, εγγυήσεις σε χρηματοπιστωτικούς διαμεσολαβητές που χορηγούν δάνεια σε δικαιούχους, συνδυασμοί δανείων και εγγυήσεων και εγγυήσεις ή τριτεγγυήσεις για εθνικά, περιφερειακά και τοπικά σχέδια χρηματοδότησης δανείων. Θα περιλαμβάνεται θυρίδα ΜΜΕ με στόχο τη χορήγηση δανείων σε καθοδηγούμενες από έρευνα και καινοτομία ΜΜΕ, προκειμένου να συμπληρωθεί η χρηματοδότηση των ΜΜΕ μέσω του μηχανισμού διευκόλυνσης για την εγγύηση δανείων υπό το πρόγραμμα για την ανταγωνιστικότητα των επιχειρήσεων και τις μικρομεσαίες επιχειρήσεις (COSME).(2014-2020)

Ο μηχανισμός διευκόλυνσης κεφαλαιακής συμμετοχής θα παρέχει κεφάλαια επιχειρηματικού κινδύνου ή/και ενδιάμεσα κεφάλαια σε μεμονωμένες επιχειρήσεις σε αρχικό στάδιο (θυρίδα εκκίνησης). Με τον μηχανισμό διευκόλυνσης θα μπορούν επίσης να πραγματοποιούνται επενδύσεις επέκτασης και ανάπτυξης σε συνδυασμό με τον μηχανισμό κεφαλαιακής συμμετοχής για την ανάπτυξη στο πλαίσιο του COSME, συμπεριλαμβανομένων και αμοιβαίων κεφαλαίων που επενδύουν σε άλλα κεφάλαια (funds-of-funds).

Οι εν λόγω μηχανισμοί διευκόλυνσης θα είναι ζωτικής σημασίας για τον ειδικό στόχο «Πρόσβαση σε κεφάλαια επιχειρηματικού κινδύνου» αλλά μπορούν, όπου απαιτείται, να χρησιμοποιηθούν και σε άλλους ειδικούς στόχους του προγράμματος «Ορίζων 2020».

Ο μηχανισμός διευκόλυνσης κεφαλαιακής συμμετοχής και η θυρίδα ΜΜΕ του μηχανισμού πιστωτικής διευκόλυνσης θα υλοποιηθούν ως μέρος δύο ενωσιακών χρηματοπιστωτικών μέσων που παρέχουν ίδια κεφάλαια ή δάνεια για την ενίσχυση της έρευνας, της καινοτομίας και της ανάπτυξης των ΜΜΕ, σε συνδυασμό με τους μηχανισμούς διευκόλυνσης κεφαλαιακής συμμετοχής και πιστωτικής διευκόλυνσης στο πλαίσιο του COSME.

1.3. Κοινοποίηση, αξιοποίηση και διάδοση

Μια βασική προστιθέμενη αξία της έρευνας και καινοτομίας που χρηματοδοτείται σε ενωσιακό επίπεδο είναι η δυνατότητα διάδοσης, αξιοποίησης και κοινοποίησης των αποτελεσμάτων σε κλίμακα ηπείρου ώστε να ενισχυθεί ο αντίκτυπός τους. Κατά συνέπεια, το πρόγραμμα «Ορίζων 2020» θα περιλαμβάνει, σε όλους τους ειδικούς του στόχους, συγκεκριμένη στήριξη σε δράσεις διάδοσης (συμπεριλαμβανομένης της ανοικτής πρόσβασης στις επιστημονικές δημοσιεύσεις), κοινοποίησης και διαλόγου, με ιδιαίτερη έμφαση στην κοινοποίηση αποτελεσμάτων στους τελικούς χρήστες, τους πολίτες, τον ακαδημαϊκό κόσμο, τις οργανώσεις της κοινωνίας των πολιτών, τη βιομηχανία και τους φορείς χάραξης πολιτικής. Στο πλαίσιο αυτό, το πρόγραμμα «Ορίζων 2020» μπορεί να χρησιμοποιεί δίκτυα μεταβίβασης πληροφοριών. Κατά την κοινοποίηση στο πλαίσιο του προγράμματος «Ορίζων 2020» θα προβάλλεται το γεγονός της επίτευξης των αποτελεσμάτων μέσω χρηματοδοτικής στήριξης από την Ένωση και θα επιδιώκεται η ευαισθητοποίηση του κοινού όσον αφορά τη σημασία της έρευνας και της καινοτομίας μέσω εκδόσεων, εκδηλώσεων, αρχείων καταγραφής γνώσης, βάσεων δεδομένων, διαδικτυακών τόπων ή στοχοθετημένης χρήσης των μέσων κοινωνικής δικτύωσης.

2. ΣΥΜΠΛΗΡΩΜΑΤΙΚΟΤΗΤΕΣ ΚΑΙ ΟΡΙΖΟΝΤΙΑ ΘΕΜΑΤΑ ΚΑΙ ΜΕΤΡΑ ΣΤΗΡΙΞΗΣ

Το πρόγραμμα «Ορίζων 2020» δομείται γύρω από τους στόχους που ορίζονται ως προς τις τρεις προτεραιότητές του: «Επιστήμη αριστείας», «Βιομηχανική υπεροχή» και «Κοινωνιακές προκλήσεις». Θα δοθεί ιδιαίτερη προσοχή στη διασφάλιση επαρκούς συντονισμού μεταξύ των προτεραιοτήτων αυτών και στην πλήρη αξιοποίηση των συνεργειών μεταξύ όλων των ειδικών στόχων για τη μεγιστοποίηση του συνδυασμένου τους αντικτύπου στους ανωτέρου επιπέδου στόχους πολιτικής της Ένωσης. Οι στόχοι του προγράμματος «Ορίζων 2020» θα επιδιωχθούν επομένως με ιδιαίτερη έμφαση στην εξεύρεση αποτελεσματικών λύσεων, υπερβαίνοντας κατά πολύ τα όρια μιας προσέγγισης που βασίζεται απλά σε παραδοσιακούς κλάδους της επιστήμης και της τεχνολογίας και σε οικονομικούς τομείς.

Θα προωθηθούν οριζόντιες δράσεις μεταξύ σε όλο το μέρος Ι «Επιστήμη Αριστείας», το μέρος II «Βιομηχανική υπεροχή», το μέρος III «Κοινωνιακές προκλήσεις», το μέρος ΙV «Εξάπλωση της αριστείας και διεύρυνση της συμμετοχής» και το μέρος V «Η επιστήμη στην κοινωνία και μαζί με την κοινωνία», με σκοπό την από κοινού ανάπτυξη νέων γνώσεων, μελλοντικών και αναδυόμενων τεχνολογιών, ερευνητικών υποδομών και βασικών δεξιοτήτων. Οι ερευνητικές υποδομές θα αξιοποιηθούν επίσης για ευρύτερη χρήση στην κοινωνία, για παράδειγμα στις δημόσιες υπηρεσίες, για την προώθηση της επιστήμης, της ασφάλειας των πολιτών και του πολιτισμού. Επιπροσθέτως, ο καθορισμός προτεραιοτήτων κατά την υλοποίηση των άμεσων δράσεων του ΚΚΕρ και των δραστηριοτήτων του Ευρωπαϊκού Ινστιτούτου Καινοτομίας και Τεχνολογίας (EIT) θα συντονίζεται επαρκώς με τα άλλα μέρη του προγράμματος «Ορίζων 2020».

Επιπλέον, σε πολλές περιπτώσεις, η αποτελεσματική συμβολή στους στόχους της στρατηγικής «Ευρώπη 2020» και της εμβληματικής πρωτοβουλίας «Ένωση καινοτομίας» θα απαιτήσει την ανάπτυξη λύσεων με διεπιστημονικά χαρακτηριστικά, οι οποίες ως εκ τούτου θα καλύπτουν πολλαπλούς ειδικούς στόχους του προγράμματος «Ορίζων 2020». Το πρόγραμμα «Ορίζων 2020» περιλαμβάνει ειδικές διατάξεις για την παροχή κινήτρων όσον αφορά τις εν λόγω οριζόντιες δράσεις, συμπεριλαμβανομένης της αποτελεσματικής ομαδοποίησης προϋπολογισμών. Περιλαμβάνονται επίσης, π.χ. η δυνατότητα χρήσης των διατάξεων περί χρηματοπιστωτικών μέσων και ειδικού μέσου ΜΜΕ για την προτεραιότητα σχετικά με τις κοινωνιακές προκλήσεις και τον ειδικό στόχο για τις τεχνολογίες γενικής εφαρμογής και τις βιομηχανικές τεχνολογίες.

Οι οριζόντιες δράσεις θα είναι επίσης ζωτικής σημασίας για την προώθηση των αλληλεπιδράσεων της προτεραιότητας των κοινωνιακών προκλήσεων και του ειδικού στόχου για τις τεχνολογίες γενικής εφαρμογής και τις βιομηχανικές τεχνολογίες οι οποίες απαιτούνται για τη δημιουργία σημαντικών τεχνολογικών καινοτομιών. Στα παραδείγματα όπου δύνανται να αναπτυχθούν τέτοιου είδους αλληλεπιδράσεις περιλαμβάνονται: ο τομέας των ηλεκτρονικών υπηρεσιών υγείας, τα ευφυή δίκτυα, τα ευφυή συστήματα μεταφορών, η ενσωμάτωση της δράσης για το κλίμα, η νανοϊατρική, τα προηγμένα υλικά για ελαφρά οχήματα ή η ανάπτυξη βιομηχανικών διεργασιών και προϊόντων βιολογικής προέλευσης. Κατά συνέπεια, θα αναπτυχθούν έντονες συνέργειες στο πλαίσιο της προτεραιότητας των κοινωνιακών προκλήσεων και της ανάπτυξης τεχνολογιών γενικής εφαρμογής και βιομηχανικών τεχνολογιών. Αυτό θα ληφθεί ρητά υπ’ όψιν κατά την ανάπτυξη των πολυετών στρατηγικών και τον καθορισμό προτεραιοτήτων για κάθε έναν από τους ειδικούς αυτούς στόχους. Οι ενδιαφερόμενοι που αντιπροσωπεύουν τις διάφορες απόψεις θα πρέπει να συμμετέχουν πλήρως στην υλοποίηση, σε πολλές δε περιπτώσεις θα χρειαστούν επίσης δράσεις που θα συνδυάζουν τη χρηματοδότηση από τον ειδικό στόχο για τις τεχνολογίες γενικής εφαρμογής και τις βιομηχανικές τεχνολογίες και τους οικείους ειδικούς στόχους της προτεραιότητας για τις κοινωνιακές προκλήσεις.

Ιδιαίτερη προσοχή θα δοθεί επίσης στον συντονισμό των δραστηριοτήτων που χρηματοδοτούνται μέσω του προγράμματος «Ορίζων 2020» με τις δραστηριότητες που υποστηρίζονται από άλλα χρηματοδοτικά προγράμματα της Ένωσης, όπως η Κοινή Γεωργική Πολιτική και η Κοινή Αλιευτική Πολιτική, το πρόγραμμα Life+,το Erasmus ή το πρόγραμμα Υγεία για την Ανάπτυξη και με τα εξωτερικά και αναπτυξιακά χρηματοδοτικά προγράμματα της Ένωσης. Αυτό περιλαμβάνει την κατάλληλη συνάρθρωση με την πολιτικής συνοχής στο πλαίσιο των εθνικών και περιφερειακών στρατηγικών έρευνας και καινοτομίας για έξυπνη εξειδίκευση, όπου η υποστήριξη στην ανάπτυξη ικανοτήτων για την έρευνα και την καινοτομία σε περιφερειακό επίπεδο δύναται να αποτελέσει ένα «σκαλί προς την αριστεία», η σύσταση περιφερειακών κέντρων αριστείας δύναται να συμβάλει στη μείωση του χάσματος καινοτομίας στην Ευρώπη ή η υποστήριξη μεγάλης κλίμακας προγραμμάτων επίδειξης και προγραμμάτων δοκιμαστικής εφαρμογής δύναται να συμβάλει στην επίτευξη του στόχου της δημιουργίας βιομηχανικής υπεροχής στην Ευρώπη.

A. Κοινωνικές και ανθρωπιστικές επιστήμες

Οι έρευνες των κοινωνικών και ανθρωπιστικών επιστημών θα ενσωματωθούν πλήρως σε όλους τους ειδικούς στόχους του προγράμματος «Ορίζων 2020». Θα περιλαμβάνονται άφθονες ευκαιρίες στήριξης αυτού του είδους ερευνών μέσω των ειδικών στόχων «Ευρωπαϊκό Συμβούλιο Έρευνας-ΕΣΕ«, «Marie Sklodowska-Curie» ή «Ερευνητικές υποδομές.».

Για τον σκοπό αυτόν, οι κοινωνικές και ανθρωπιστικές επιστήμες θα ενταχθούν ως ουσιώδες στοιχείο των δραστηριοτήτων που απαιτούνται για την ενίσχυση της βιομηχανικής υπεροχής και την αντιμετώπιση των κοινωνιακών προκλήσεων. Όσον αφορά τις τελευταίες, περιλαμβάνουν την κατανόηση των καθοριστικών παραγόντων υγείας και τη βελτιστοποίηση της αποτελεσματικής παροχής υγειονομικής περίθαλψης, τη στήριξη πολιτικών ενίσχυσης των αγροτικών περιοχών, τη διερεύνηση και διαφύλαξη της πολιτιστικής κληρονομιάς και του πολιτιστικού πλούτου της Ευρώπης, την προώθηση ενημερωμένων επιλογών των καταναλωτών, τη δημιουργία συμμετοχικού ψηφιακού οικολογικού συστήματος βασισμένου στη γνώση και την πληροφόρηση, την αξιόπιστη λήψη αποφάσεων σχετικά με την ενεργειακή πολιτική και τη διασφάλιση ενός φιλικού προς τον καταναλωτή ευρωπαϊκού δικτύου ηλεκτρικής ενέργειας παράλληλα με τη μετάβαση σε ένα βιώσιμο ενεργειακό σύστημα, τη στήριξη στοιχειοθετημένης και προνοητικής πολιτικής μεταφορών, τη στήριξη στρατηγικών αντιμετώπισης της κλιματικής αλλαγής και μετριασμού των επιπτώσεών της, τις πρωτοβουλίες και τα μέτρα για την αποδοτικότητα των πόρων για τη μετάβαση προς μια πράσινη και βιώσιμη οικονομία, καθώς και για να γίνουν κατανοητές οι πολιτισμικές και κοινωνικοοικονομικές πτυχές των θεμάτων ασφάλειας, κινδύνων και διαχείρισης (συμπεριλαμβανομένων πτυχών της νομοθεσίας και των ανθρωπίνων δικαιωμάτων).

Επιπλέον, ο ειδικός στόχος «Η Ευρώπη σε ένα μεταβαλλόμενο κόσμο: πολυδεκτικές, καινοτόμες και στοχαστικές κοινωνίες» θα υποστηρίξει τις έρευνες των κοινωνικών και ανθρωπιστικών επιστημών σε θέματα οριζόντιας φύσης, όπως η δημιουργία ευφυούς και αειφόρου ανάπτυξης, οι κοινωνικές, πολιτισμικές και συμπεριφορικές μεταβολές στις ευρωπαϊκές κοινωνίες, η κοινωνική καινοτομία, η καινοτομία στον δημόσιο τομέα ή η θέση της Ευρώπης ως παγκόσμιου παράγοντα.

B. Επιστήμη και κοινωνία

Η σχέση και η αλληλεπίδραση μεταξύ επιστήμης και κοινωνίας, καθώς και η προαγωγή της υπεύθυνης έρευνας και καινοτομίας και της επιστημονικής εκπαίδευσης, η επιστημονική επικοινωνία και κουλτούρα θα εμπεδωθούν και η εμπιστοσύνη του κοινού στην επιστήμη και στην καινοτομία θα ενισχυθεί μέσω δραστηριοτήτων του προγράμματος «Ορίζων 2020», ενθαρρύνοντας την ενημερωμένη συμμετοχή των πολιτών και της κοινωνίας των πολιτών και τον διάλογο μαζί τους για την έρευνα και την καινοτομία.

Γ. Ισότητα των φύλων

Η προαγωγή της ισότητας των φύλων στην επιστήμη και την καινοτομία αποτελεί δέσμευση της Ένωσης. Στο πρόγραμμα «Ορίζων 2020», η ισότητα των φύλων αντιμετωπίζεται ως οριζόντιο ζήτημα προκειμένου να αποκατασταθούν οι ανισορροπίες μεταξύ γυναικών και ανδρών και προκειμένου να ενσωματωθεί η διάσταση του φύλου στον προγραμματισμό και το περιεχόμενο της έρευνας και της καινοτομίας.

Δ. ΜΜΕ

Το πρόγραμμα «Ορίζων 2020» θα ενθαρρύνει και θα υποστηρίζει την αυξανόμενη συμμετοχή των ΜΜΕ ολοκληρωμένα σε όλους τους ειδικούς στόχους.

Εκτός από τη δημιουργία καλύτερων όρων για τη συμμετοχή των ΜΜΕ στο πρόγραμμα «Ορίζων 2020», σύμφωνα με το άρθρο 22 του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 1291/2013, θα εφαρμοστούν στον ειδικό στόχο «Υπεροχή τεχνολογιών γενικής εφαρμογής και βιομηχανικών τεχνολογιών» και στην προτεραιότητα «Κοινωνιακές προκλήσεις» ειδικά μέτρα που ορίζονται στα πλαίσια του ειδικού στόχου «Καινοτομία στις ΜΜΕ» (ειδικό μέσο ΜΜΕ). Αυτή η ενοποιημένη προσέγγιση αναμένεται να οδηγήσει στη διάθεση τουλάχιστον του 20 % του συνόλου των συνδυαζόμενων προϋπολογισμών τους σε ΜΜΕ.

Θα δοθεί ιδιαίτερη προσοχή στη δέουσα εκπροσώπηση των ΜΜΕ σε συμπράξεις του δημόσιου και του ιδιωτικού τομέα για τις οποίες γίνεται λόγος στο άρθρο 25 του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 1291/2013.

Ε. Η Επιτάχυνση της Καινοτομίας (FTI)

Η FTI θα επισπεύσει σημαντικά το χρόνο από τη σύλληψη της ιδέας έως την εμπορική της υλοποίηση, και αναμένεται ότι θα αυξήσει τη συμμετοχή της βιομηχανίας και τον αριθμό των αιτούντων που συμμετέχουν για πρώτη φορά στο «Ορίζων 2020».

Η FTI, όπως ορίζεται στο άρθρο 24 του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 1291/2013, θα υποστηρίξει δράσεις καινοτομίας στο πλαίσιο του ειδικού στόχου «Υπεροχή στις γενικής εφαρμογής και βιομηχανικές τεχνολογίες» και στο πλαίσιο της προτεραιότητας των κοινωνιακών προκλήσεων, με λογική «από τη βάση στην κορυφή» βάσει μονίμως ανοικτής πρόσκλησης, και χρόνο επιχορήγησης που δεν υπερβαίνει το εξάμηνο. Η Επιτάχυνση της Καινοτομίας θα συμβάλει στην ανάπτυξη της καινοτομίας στην Ευρώπη, ενισχύοντας την ανταγωνιστικότητα της Ένωσης.

ΣΤ. Διεύρυνση της συμμετοχής

Οι δυνατότητες έρευνας και καινοτομίας των κρατών μελών, παρά την όποια πρόσφατη σύγκλιση, παραμένουν πολύ διαφορετικές, με μεγάλες αποκλίσεις μεταξύ των «πρωτοπόρων της καινοτομίας» και των «μέτριων καινοτόμων». Οι δραστηριότητες θα συμβάλουν στη μείωση του χάσματος έρευνας και καινοτομίας στην Ευρώπη με την προώθηση συνεργιών με τα Ευρωπαϊκά Διαρθρωτικά και Επενδυτικά Ταμεία (ΕSI) και επίσης με τη λήψη ειδικών μέτρων για την προώθηση της αριστείας στις περιφέρειες με χαμηλές επιδόσεις στην έρευνα, την ανάπτυξη και την καινοτομία (ΕΑΚ), διευρύνοντας έτσι τη συμμετοχή στο πρόγραμμα «Ορίζων 2020» και συμβάλλοντας στην υλοποίηση του ΕΧΕ.

Ζ. Διεθνής συνεργασία

Η διεθνής συνεργασία με εταίρους σε τρίτες χώρες είναι απαραίτητη για την αποτελεσματική αντιμετώπιση πολλών ειδικών στόχων που ορίζονται στο πρόγραμμα «Ορίζων 2020» και ειδικότερα εκείνων που σχετίζονται με τις εξωτερικές και αναπτυξιακές πολιτικές και τις διεθνείς δεσμεύσεις της Ένωσης. Αυτό ισχύει για όλες τις κοινές κοινωνιακές προκλήσεις που αντιμετωπίζει το πρόγραμμα «Ορίζων 2020». Η διεθνής συνεργασία είναι επίσης σημαντική για την έρευνα αιχμής και τη βασική έρευνα προκειμένου να αξιοποιηθούν τα οφέλη που προκύπτουν από αναδυόμενες ευκαιρίες στις επιστήμες και την τεχνολογία. Η προώθηση ερευνητών και η κινητικότητα του προσωπικού που ασχολείται με την καινοτομία σε διεθνή κλίμακα είναι κατά συνέπεια σημαντική για την ενίσχυση αυτής της παγκόσμιας συνεργασίας. Οι δραστηριότητες σε διεθνές επίπεδο είναι εξίσου σημαντικές για τη βελτίωση της ανταγωνιστικότητας της ευρωπαϊκής βιομηχανίας, με την προώθηση της διείσδυσης και της εμπορίας καινοτόμων τεχνολογιών, για παράδειγμα μέσω της ανάπτυξης διεθνών προτύπων και κατευθυντηρίων γραμμών διαλειτουργικότητας και μέσω της προώθησης της αποδοχής και της εφαρμογής ευρωπαϊκών λύσεων εκτός Ευρώπης. Κάθε διεθνής δραστηριότητα πρέπει να στηρίζεται από ένα αποδοτικό και δίκαιο πλαίσιο μετάδοσης γνώσης, στοιχείο κρίσιμο για την καινοτομία και την ανάπτυξη.

Η διεθνής συνεργασία στο πλαίσιο του προγράμματος «Ορίζων 2020» θα έγκειται κυρίως στη συνεργασία με τρεις μεγάλες ομάδες χωρών:

(1) εκβιομηχανισμένες και αναδυόμενες οικονομίες,

(2) χώρες της διεύρυνσης και γειτονικές χώρες και

(3) αναπτυσσόμενες χώρες.

Όπου απαιτείται, το πρόγραμμα «Ορίζων 2020» θα προωθεί τη συνεργασία σε διπεριφερειακό ή πολυμερές επίπεδο. Η διεθνής συνεργασία στην έρευνα και την καινοτομία αποτελεί βασική πτυχή των παγκόσμιων δεσμεύσεων της Ένωσης και διαδραματίζει σημαντικό ρόλο στην εταιρική σχέση της Ένωσης με τις αναπτυσσόμενες χώρες, όπως η πρόοδος προς την επίτευξη των αναπτυξιακών στόχων της χιλιετίας, του ΟΗΕ.

Το άρθρο 27 του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 1291/2013 καθορίζει τις γενικές αρχές για τη συμμετοχή νομικών οντοτήτων τρίτων χωρών και διεθνών οργανισμών. Καθώς η έρευνα και η καινοτομία εν γένει επωφελούνται σε μεγάλο βαθμό από ένα άνοιγμα προς τις τρίτες χώρες, στο πρόγραμμα «Ορίζων 2020» θα συνεχίσει να ισχύει η αρχή του γενικότερου ανοίγματος, με ταυτόχρονη ενθάρρυνση της αμοιβαίας πρόσβασης στα προγράμματα των τρίτων χωρών. Όπου κρίνεται σκόπιμο και εφόσον πρόκειται για τη διαφύλαξη των ευρωπαϊκών συμφερόντων όσον αφορά την πνευματική ιδιοκτησία, είναι δυνατό να υιοθετείται μια πιο συντηρητική προσέγγιση.

Επιπλέον, θα υλοποιηθεί σειρά στοχοθετημένων δράσεων, δια της στρατηγικής μεθόδευσης της διεθνούς συνεργασίας βάσει του κοινού συμφέροντος, των προτεραιοτήτων και του αμοιβαίου οφέλους και δια της προώθησης του συντονισμού και των συνεργειών με δραστηριότητες κρατών μελών. Αυτό θα περιλαμβάνει έναν μηχανισμό στήριξης κοινών προσκλήσεων και τη δυνατότητα συγχρηματοδότησης προγραμμάτων μαζί με τρίτες χώρες ή διεθνείς οργανισμούς. Θα επιδιωχθούν συνέργειες με άλλες πολιτικές της Ένωσης·

Θα συνεχίσει να επιδιώκεται η παροχή στρατηγικών συστάσεων από το Στρατηγικό Φόρουμ για τη Διεθνή Συνεργασία στον τομέα της επιστήμης και της τεχνολογίας (SFIC).

Με την επιφύλαξη άλλων ευκαιριών συνεργασίας, παραδείγματα τομέων στους οποίους μπορεί να αναπτυχθεί η σχετική διεθνής συνεργασία είναι:

α) Η συνέχιση της Σύμπραξης Ευρωπαϊκών και Αναπτυσσόμενων Χωρών για τις Κλινικές Δοκιμές (EDCTP2) στον τομέα των κλινικών δοκιμών για ιατρικές παρεμβάσεις κατά του HIV, της ελονοσίας, της φυματίωσης και παραμελημένων νοσημάτων,

β) Υποστήριξη μέσω ετήσιας συνδρομής στο Επιστημονικό Πρόγραμμα «Ανθρώπινα Σύνορα» (HFSP) για να επιτραπεί στα κράτη μέλη που δεν ανήκουν στην ομάδα G7 να επωφεληθούν πλήρως από τη χρηματοδότηση του HFSP,

γ) Διεθνής κοινοπραξία για τα σπάνια νοσήματα με ορισμένα κράτη μέλη και τρίτες χώρες. Στόχος αυτής της πρωτοβουλίας είναι η ανάπτυξη έως το 2020 διαγνωστικών δοκιμών για τα περισσότερα σπάνια νοσήματα και 200 νέων θεραπειών για σπάνια νοσήματα,

δ) Υποστήριξη των δραστηριοτήτων του Διεθνούς Φόρουμ για τη Βασισμένη στη Γνώση Βιοοικονομία και της Ομάδας Δράσης ΕΕ-ΗΠΑ για την έρευνα στη βιοτεχνολογία, καθώς και των συνεργασιών με συναφείς διεθνείς οργανισμούς και πρωτοβουλίες (όπως οι παγκόσμιες ερευνητικές συμμαχίες για τα θερμοκηπιακά αέρια της γεωργίας και την υγεία των ζώων),

ε) Συνεισφορά σε πολυμερείς διαδικασίες και πρωτοβουλίες, όπως η Διακυβερνητική Επιτροπή για την Αλλαγή του Κλίματος (IPCC), η Διακυβερνητική Πλατφόρμα για τη Βιοποικιλότητα και τις Οικοσυστημικές Υπηρεσίες (IPBES) και η Ομάδα «Γεωσκόπηση» (GEO),

στ) Ο Διάλογος για το Διάστημα ανάμεσα στην Ένωση και τις ΗΠΑ και τη Ρωσία, τα δύο κύρια κράτη που δραστηριοποιούνται στο διάστημα, είναι εξαιρετικά πολύτιμος και διαμορφώνει τη βάση της στρατηγικής συνεργασίας σε συμπράξεις για το διάστημα,

ζ) Ο εκτελεστικός διακανονισμός για δράσεις συνεργασίας μεταξύ Ευρωπαϊκής Ένωσης και Ηνωμένων Πολιτειών της Αμερικής στον τομέα της εσωτερικής ασφάλειας/ασφάλειας των πολιτών/έρευνας, ο οποίος υπεγράφη στις 18 Νοεμβρίου 2010,

η) Συνεργασία με αναπτυσσόμενες χώρες, συμπεριλαμβανομένων χωρών της υποσαχάριας Αφρικής, στον τομέα της αποκεντρωμένης παραγωγής ενέργειες για τη μείωση της φτώχειας,

θ) Συνέχιση της συνεργασίας με τη Βραζιλία στον τομέα της έρευνας ως προς τη νέα γενεά βιοκαυσίμων και άλλες χρήσεις της βιομάζας.

Επιπλέον, θα υποστηριχθούν εξειδικευμένες οριζόντιες δραστηριότητες προκειμένου να διασφαλιστεί η συγκροτημένη και αποτελεσματική ανάπτυξη διεθνούς συνεργασίας καθ’ όλη τη διάρκεια του προγράμματος «Ορίζων 2020».

Η. Αειφόρος ανάπτυξη και κλιματική αλλαγή

Το πρόγραμμα «Ορίζων 2020» θα ενθαρρύνει και θα υποστηρίζει δραστηριότητες αξιοποίησης του ηγετικού ρόλου της Ευρώπης στον αγώνα για την ανάπτυξη νέων διαδικασιών και τεχνολογιών για την αειφόρο ανάπτυξη υπό ευρεία έννοια, και την αντιμετώπιση της κλιματικής αλλαγής. Μια τέτοια οριζόντια προσέγγιση, πλήρως ενσωματωμένη σε όλες τις προτεραιότητες του προγράμματος «Ορίζων 2020», θα βοηθήσει την Ένωση να ευημερήσει σε έναν κόσμο με χαμηλές εκπομπές διοξειδίου του άνθρακα και περιορισμένους πόρους, οικοδομώντας παράλληλα μια αποδοτική ως προς τους πόρους, βιώσιμη και ανταγωνιστική οικονομία.

Θ. Γεφύρωση του χάσματος μεταξύ ανακάλυψης και εφαρμογής στην αγορά

Οι δράσεις διασύνδεσης σε ολόκληρο το πρόγραμμα «Ορίζων 2020» έχουν σκοπό να οδηγήσουν από την επινόηση στην αγορά εφαρμογών, καταλήγοντας στην εκμετάλλευση και την εμπορική αξιοποίηση των ιδεών όπου δει. Οι δράσεις πρέπει να βασίζονται σε ευρεία αντίληψη της καινοτομίας και να οδηγούν σε διατομεακή καινοτομία.

Ι. Οριζόντια μέτρα στήριξης

Τα οριζόντια θέματα θα υποστηρίζονται από διάφορα οριζόντια μέτρα στήριξης, μεταξύ των ο ποίων η στήριξη προκειμένου: να γίνει ελκυστικότερο το επάγγελμα του ερευνητή, πράγμα που συμπεριλαμβάνει τις γενικές αρχές της Ευρωπαϊκής Χάρτας του Ερευνητή, όπως ορίζονται στη σύσταση της Επιτροπής της 11ης Μαρτίου 2005 (2) να ενισχυθεί η βάση τεκμηρίωσης και να αναπτυχθούν και να υποστηριχθούν το ΕΧΕ (συμπεριλαμβανομένων των πέντε πρωτοβουλιών του ΕΧΕ) και η εμβληματικη πρωτοβουλία «Ένωση Καινοτομίας», να αναγνωριστούν, με την απονομή συμβολικών βραβείων, οι δικαιούχοι και τα έργα του «Ορίζων 2020» με άριστες επιδόσεις στους διάφορους τομείς, να βελτιωθεί το πλαίσιο προϋποθέσεων υπέρ της Ένωσης Καινοτομίας, συμπεριλαμβανομένων των αρχών της σύστασης που εξέδωσε η Επιτροπή σχετικά με τη διαχείριση της διανοητικής ιδιοκτησίας (3) και να διερευνηθεί η δυνατότητα καθιέρωσης ευρωπαϊκού μηχανισμού αξιοποίησης των δικαιωμάτων πνευματικής ιδιοκτησίας· διοίκηση και συντονισμός των διεθνών δικτύων για άριστους ερευνητές και καινοτόμους, όπως η Ευρωπαϊκή συνεργασία στην επιστήμη και στην τεχνολογία(COST).

3. ΣΥΜΠΡΑΞΕΙΣ

Προκειμένου να επιτευχθεί αειφόρος ανάπτυξη στην Ευρώπη, πρέπει να βελτιστοποιηθεί η συμβολή των δημόσιων και ιδιωτικών φορέων. Αυτό είναι απαραίτητο για την ενοποίηση του ΕΧΕ και για την υλοποίηση της Ένωσης Καινοτομίας, του Ψηφιακού θεματολογίου για την Ευρώπη και άλλων εμβληματικών πρωτοβουλιών στο πλαίσιο της στρατηγικής «Ευρώπη 2020». Επιπροσθέτως, η υπεύθυνη έρευνα και καινοτομία προϋποθέτουν την εξεύρεση των βέλτιστων λύσεων από τις αλληλεπιδράσεις μεταξύ των εταίρων οι οποίοι έχουν διαφορετικές απόψεις, αλλά κοινά συμφέροντα.

Το πρόγραμμα «Ορίζων 2020» περιλαμβάνει ένα πεδίο εφαρμογής και ένα σαφές σύνολο κριτηρίων για τη σύσταση συμπράξεων μεταξύ δημόσιων φορέων και συμπράξεων μεταξύ δημόσιων και ιδιωτικών φορέων. Οι συμπράξεις μεταξύ δημόσιου και ιδιωτικού τομέα δύνανται να βασίζονται σε συμβατική διευθέτηση μεταξύ δημόσιων και ιδιωτικών φορέων και, σε λίγες περιπτώσεις, να αποτελούν θεσμικές συμπράξεις δημόσιου και ιδιωτικού τομέα (όπως οι Κοινές Τεχνολογικές Πρωτοβουλίες (ΚΤΠ) και οι Κοινές Επιχειρήσεις).

Οι υφιστάμενες συμπράξεις μεταξύ δημόσιων φορέων και μεταξύ δημόσιων και ιδιωτικών φορέων δύνανται να ενισχυθούν από το πρόγραμμα «Ορίζων 2020», υπό την προϋπόθεση ότι σχετίζονται με την επίτευξη των στόχων του εν λόγω προγράμματος, συμβάλλουν στην υλοποίηση του ΕΧΕ, πληρούν τα κριτήρια που ορίζονται στο πρόγραμμα και έχουν πραγματοποιήσει σημαντική πρόοδο υπό το έβδομο πρόγραμμα-πλαίσιο.

Οι πρωτοβουλίες βάσει του άρθρου 185 της ΣΛΕΕ που υποστηρίζονται από το έκτο πρόγραμμα πλαίσιο δραστηριοτήτων έρευνας, τεχνολογικής ανάπτυξης και επίδειξης της Ευρωπαϊκής Κοινότητας, με σκοπό τη συμβολή στη δημιουργία του ευρωπαϊκού χώρου έρευνας και στην καινοτομία («Εκτο πρόγραμμα πλαίσιο») το οποίο θεσπίστηκε με την απόφαση αριθ. 1513/2002/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (4), και/ή από το έβδομο πρόγραμμα πλαίσιο, και για τις οποίες δύναται να δοθεί περαιτέρω ενίσχυση βάσει των ανωτέρω όρων, είναι οι εξής: η Σύμπραξη Ευρωπαϊκών και Αναπτυσσομένων Χωρών για τις Κλινικές Δοκιμές (EDCTP), το Κοινό πρόγραμμα «Αυτόνομη Διαβίωση Υποβοηθούμενη από το Περιβάλλον (ΑΔΥΠ)», το Πρόγραμμα έρευνας και ανάπτυξης στη Βαλτική (BONUS), το Eurostars και το Ευρωπαϊκό Ερευνητικό Πρόγραμμα Μετρολογίας. Περαιτέρω στήριξη ενδέχεται να παρασχεθεί στον Ευρωπαϊκό Συνασπισμό Ενεργειακής Έρευνας (EERA) που συστήθηκε στο πλαίσιο του Ευρωπαϊκού Στρατηγικού Σχεδίου Ενεργειακών Τεχνολογιών (σχέδιο ΣΕΤ). Μέσω του προγράμματος «Ορίζων 2020» μπορούν να στηρίζονται και πρωτοβουλίες κοινού προγραμματισμού, με τη βοήθεια των μέσων του άρθρου 26 του κανονισμού (EE) αριθ. 1291/2013, όπως επίσης μέσω πρωτοβουλιών βάσει του άρθρου 185 της Συνθήκης.

Οι Κοινές Επιχειρήσεις που θεσπίστηκαν στο έβδομο πρόγραμμα πλαίσιο βάσει του άρθρου 187 της ΣΛΕΕ και για τις οποίες δύναται να δοθεί περαιτέρω ενίσχυση βάσει των παραπάνω όρων, είναι οι εξής: η Πρωτοβουλία για τα Καινοτόμα Φάρμακα (ΠΚΦ), το Clean Sky, το ερευνητικό σχέδιο ΑΤΜ του Ενιαίου Ευρωπαϊκού Ουρανού (SESAR), η Κοινή επιχείρηση «Κυψέλες καυσίμου και υδρογόνου (FCH)», και η ECSEL (Ηλεκτρονικά συστατικά στοιχεία και συστήματα για την ευρωπαϊκή πρωτοπορία).

Άλλες συμπράξεις δημόσιου και ιδιωτικού τομέα στις οποίες παρέχεται ενίσχυση από το έβδομο πρόγραμμα πλαίσιο και για τις οποίες δύναται να δοθεί περαιτέρω ενίσχυση βάσει των ανωτέρω όρων είναι οι εξής: Εργοστάσια του Μέλλοντος, Ενεργειακώς Αποδοτικά Κτίρια, Ευρωπαϊκή Πρωτοβουλία Πράσινων Αυτοκινήτων, Διαδίκτυο του Μέλλοντος. Περαιτέρω ενίσχυση μπορεί επίσης να παρασχεθεί στις Ευρωπαϊκές Βιομηχανικές Πρωτοβουλίες που συγκροτήθηκαν βάσει του σχεδίου SET.

Ακόμη, στο πλαίσιο του προγράμματος «Ορίζων 2020» μπορούν να ξεκινήσουν και άλλες συμπράξεις μεταξύ δημόσιων φορέων και μεταξύ δημόσιων και ιδιωτικών φορέων, εφόσον πληρούν τα καθορισμένα κριτήρια.

ΜΕΡΟΣ I

ΕΠΙΣΤΗΜΗ ΑΡΙΣΤΕΙΑΣ

1. ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΕΡΕΥΝΑΣ (ΕΣΕ)

Το (ΕΣΕ) θα προωθήσει την έρευνα αιχμής παγκόσμιου επιπέδου. Η έρευνα στα όρια της σύγχρονης γνώσης και πέραν αυτών έχει κρίσιμη σημασία για την οικονομική και κοινωνική ευημερία και ταυτόχρονα αποτελεί πραγματικά κινδυνώδες εγχείρημα, δεδομένου ότι διεισδύει σε νέους τομείς της έρευνας που συνιστούν μεγίστη πρόκληση και καταργούν τα σύνορα μεταξύ επιστημονικών κλάδων.

Προκειμένου να δώσει ώθηση σε σημαντικές εξελίξεις στα όρια της γνώσης, το ΕΣΕ θα υποστηρίξει μεμονωμένες ομάδες για να πραγματοποιήσουν έρευνα σε όποιον τομέα της βασικής επιστημονικής και τεχνολογικής έρευνας εμπίπτει στο πεδίο εφαρμογής του προγράμματος «Ορίζων 2020», περιλαμβανομένης της μηχανικής, των κοινωνικών και των ανθρωπιστικών επιστημών. Εάν ωστόσο κριθεί σκόπιμο, είναι δυνατό να ληφθούν υπόψη ειδικές ερευνητικές ομάδες-στόχοι (π.χ. ερευνητές στην αρχή του έργου τους/ νεοεμφανιζόμενες ομάδες) βάσει των στόχων του ΕΣΕ και των αναγκών για αποτελεσματική υλοποίηση. Θα δοθεί ιδιαίτερη προσοχή σε τομείς που αναδύονται και αναπτύσσονται γρήγορα στα όρια της γνώσης, και στη διεπαφή μεταξύ επιστημονικών ή τεχνολογικών κλάδων.

Θα υποστηριχθούν επίσης ανεξάρτητοι ερευνητές κάθε ηλικίας και φύλου, όπως ερευνητές που αρχίζουν την πορεία τους για να αναδειχθούν κορυφαίοι και αυτοδύναμοι ερευνητές, από οποιαδήποτε χώρα του κόσμου, προκειμένου να διεξάγουν την έρευνά τους στην Ευρώπη.

Το ΕΣΕ δίνει ιδιαίτερη προτεραιότητα στο να βοηθά τους καλύτερους πρωτοεμφανιζόμενους ερευνητές με άριστες ιδέες, ούτως ώστε να καταστούν βαθμηδόν ανεξάρτητοι, παρέχοντας κατάλληλη στήριξη στην κρίσιμη φάση συγκρότησης ή εδραίωσης της δικής τους ερευνητικής ομάδας ή προγράμματος. Το ΕΣΕ θα συνεχίσει επίσης να παρέχει ενδεδειγμένα επίπεδα υποστήριξης σε καταξιωμένους ερευνητές.

Το πρόγραμμα ακολουθεί μια προσέγγιση η οποία έχει ως γνώμονα τις ιδέες και τις πρωτοβουλίες των ερευνητών. Αυτό σημαίνει ότι το ΕΣΕ θα υποστηρίζει έργα που διεξάγονται από ερευνητές επί ερευνητικών αντικειμένων της επιλογής των ίδιων των ερευνητών, τα οποία εμπίπτουν στο πεδίο εφαρμογής των προσκλήσεων υποβολής προτάσεων. Οι προτάσεις θα αξιολογούνται με αποκλειστικό κριτήριο την αριστεία όπως αυτή θα κρίνεται μέσω αξιολόγησης ομοτίμων, κατά την οποία θα λαμβάνεται υπόψη η αριστεία σε νέες ομάδες, πρωτοεμφανιζόμενους ερευνητές καθώς και καθιερωμένες ομάδες, και θα δίδεται ιδιαίτερη προσοχή σε προτάσεις που είναι έντονα πρωτοποριακές και εμπεριέχουν αντιστοίχως μεγάλα επιστημονικά διακυβεύματα.

Το Επιστημονικό συμβούλιο θα λειτουργεί ως αυτόνομος φορέας χρηματοδότησης με προσανατολισμό την επιστήμη και θα απαρτίζεται από ένα Επιστημονικό Συμβούλιο και μια ευέλικτη και αποδοτική ως προς το κόστος ειδική εκτελεστική δομή.

Το Επιστημονικό Συμβούλιο του ΕΣΕ θα διαμορφώνει τη γενική επιστημονική στρατηγική και θα είναι πλήρως υπεύθυνο για τις αποφάσεις ως προς τον τύπο έρευνας που θα χρηματοδοτηθεί.

Το Επιστημονικό Συμβούλιο θα θεσπίζει το πρόγραμμα εργασιών για την εκπλήρωση των στόχων του ΕΣΕ βάσει της επιστημονικής στρατηγικής του, όπως αναφέρεται παρακάτω. Θα ορίζει τις αναγκαίες διεθνείς πρωτοβουλίες συνεργασίας σύμφωνα με την επιστημονική του στρατηγική, μεταξύ των οποίων και επικοινωνιακές δραστηριότητες για μεγαλύτερη προβολή της εικόνας του ΕΣΕ μεταξύ των καλύτερων ερευνητών από τον υπόλοιπο κόσμο.

Το Επιστημονικό Συμβούλιο θα παρακολουθεί διαρκώς τη λειτουργία του ΕΣΕ και των διαδικασιών αξιολόγησής του, εξετάζοντας πώς μπορούν να επιτευχθούν καλύτερα οι γενικότεροι στόχοι του. Θα διαμορφώνει το μίγμα των μέτρων υποστήριξης του ΕΣΕ προκειμένου να καλύπτονται οι προκύπτουσες ανάγκες.

Το ΕΣΕ θα έχει ως στόχο την αριστεία και για τις δικές του δραστηριότητες. Οι διοικητικές δαπάνες και οι δαπάνες προσωπικού του ΕΣΈ που αφορούν το Επιστημονικό Συμβούλιο και την ειδική εκτελεστική δομή θα συμβαδίζουν με μια φειδωλή και οικονομικά πρόσφορη διαχείριση. Οι διοικητικές δαπάνες θα περιορίζονται στο ελάχιστο, με διασφάλιση των αναγκαίων πόρων για υψηλής ποιότητας υλοποίηση, ώστε να μεγιστοποιείται η χρηματοδότηση για έρευνα αιχμής.

Θα δίδονται βραβεία ΕΣΕ καθώς και επιχορηγήσεις με βάση απλές, διαφανείς διαδικασίες που θα εστιάζονται στην αριστεία, θα ενθαρρύνουν την ανάληψη πρωτοβουλιών και θα συνδυάζουν την ευελιξία με τη λογοδοσία. Το ΕΣΕ θα εξακολουθήσει να αναζητά περαιτέρω τρόπους για την απλούστευση και βελτίωση των διαδικασιών του προκειμένου να διασφαλίζει την τήρηση των αρχών αυτών.

Δεδομένης της μοναδικής δομής και του ρόλου του ΕΣΕ ως χρηματοδοτικού οργάνου στον τομέα της επιστήμης, η υλοποίηση και η διαχείριση των δραστηριοτήτων του ΕΣΕ θα εξετάζεται και θα αξιολογείται σε συνεχή βάση με την πλήρη συμμετοχή του Επιστημονικού Συμβουλίου για να αξιολογούνται τα επιτεύγματά του και να προσαρμόζονται και να βελτιώνονται οι διαδικασίες και οι δομές βάσει της εμπειρίας.

1.1. Το Επιστημονικό Συμβούλιο

Για τη εκτέλεση των καθηκόντων του, όπως ορίζονται στο άρθρο 7, το Επιστημονικό Συμβούλιο:

(1) Επιστημονική στρατηγική: — θα διαμορφώνει τη γενική επιστημονική του στρατηγική ΕΣΕ, λαμβάνοντας υπόψη τις επιστημονικές προοπτικές και τις ευρωπαϊκές επιστημονικές ανάγκες, — σε μόνιμη βάση, και σύμφωνα με την επιστημονική στρατηγική, θα εξασφαλίζει την κατάρτιση του προγράμματος εργασιών και τις αναγκαίες τροποποιήσεις, περιλαμβανομένων των προσκλήσεων υποβολής προτάσεων, των κριτηρίων αξιολόγησης των προτάσεων και, κατά περίπτωση, τον ορισμό ειδικών ομάδων-στόχων (π.χ. νέες/ αναδυόμενες ομάδες),

(2) Επιστημονική διαχείριση, παρακολούθηση και έλεγχος ποιότητας: — όπου κρίνεται σκόπιμο, από επιστημονική άποψη, θα διαμορφώνει θέσεις για την εκτέλεση και διαχείριση των προσκλήσεων υποβολής προτάσεων, των κριτηρίων αξιολόγησης, των διαδικασιών αξιολόγησης από ομότιμους κριτές, όπου θα περιλαμβάνονται η επιλογή των εμπειρογνωμόνων, οι μέθοδοι αξιολόγησης από ομότιμους κριτές και αξιολόγησης των προτάσεων και οι αναγκαίοι κανόνες και κατευθυντήριες γραμμές εφαρμογής, βάσει των οποίων θα προσδιορίζονται οι προς χρηματοδότηση προτάσεις υπό την επίβλεψη του Επιστημονικού Συμβουλίου·καθώς και διαμόρφωση θέσεων για κάθε άλλο ζήτημα που επηρεάζει τα επιτεύγματα και τον αντίκτυπο των δραστηριοτήτων του ΕΣΕ και την ποιότητα της διεξαγόμενης έρευνας, συμπεριλαμβανομένων των βασικών διατάξεων της πρότυπης συμφωνίας επιχορήγησης του ΕΣΕ, — θα παρακολουθεί την ποιότητα των δραστηριοτήτων και θα αξιολογεί την υλοποίηση και τα επιτεύγματα του προγράμματος, θα κάνει δε συστάσεις για επανορθωτικές ή μελλοντικές δράσεις.

(3) Κοινοποίηση και διάδοση: — θα εξασφαλίζει τη διαφάνεια στην κοινοποίηση των δραστηριοτήτων και των επιτευγμάτων του ΕΣΕ στην επιστημονική κοινότητα, σε βασικούς ενδιαφερόμενους και στο ευρύ κοινό, — θα υποβάλλει τακτικά στην Επιτροπή εκθέσεις σχετικά με τις δραστηριότητές του.

Το Επιστημονικό Συμβούλιο έχει την απόλυτη αρμοδιότητα των αποφάσεων ως προς τον επιλέξιμο για χρηματοδότηση τύπο έρευνας και θα εγγυάται την ποιότητα των δραστηριοτήτων από επιστημονική σκοπιά.

Εφόσον παρίσταται ανάγκη, το Επιστημονικό Συμβούλιο συσκέπτεται με την κοινότητα των επιστημόνων, των μηχανικών και των ακαδημαϊκών, με περιφερειακούς και εθνικούς οργανισμούς χρηματοδότησης της έρευνας και άλλους αρμοδίους.

Τα μέλη του Επιστημονικού Συμβουλίου λαμβάνουν αμοιβή έναντι των καθηκόντων που επιτελούν και, όπου συντρέχει περίπτωση, επιστροφή των εξόδων ταξιδίου και διαμονής.

Ο πρόεδρος του ΕΣΕ εδρεύει στις Βρυξέλλες κατά τη διάρκεια της θητείας του και αφιερώνει τον περισσότερο χρόνο του/ της (5) στις εργασίες που αφορούν το ΕΣΕ. Το ύψος της αποζημίωσής του αναλογεί προς εκείνο των ανωτάτων στελεχών της Επιτροπής.

Το Επιστημονικό Συμβούλιο εκλέγει από τα μέλη του τρεις αντιπροέδρους, οι οποίοι επικουρούν τον πρόεδρο στην εκπροσώπησή του και στην οργάνωση των εργασιών του. Μπορούν επίσης να κατέχουν και τον τίτλο του αντιπροέδρου του ΕΣΕ.

Στους τρεις αντιπροέδρους παρέχεται στήριξη για να εξασφαλιστεί επαρκής τοπική διοικητική βοήθεια στα ιδρύματα από τα οποία προέρχονται.

1.2. Ειδική εκτελεστική δομή

Η ειδική εκτελεστική δομή θα είναι υπεύθυνη για όλες τις πτυχές της διοικητικής εφαρμογής και της εκτέλεσης του προγράμματος, όπως προβλέπεται στο πρόγραμμα εργασιών. Θα είναι ιδίως υπεύθυνη για την εφαρμογή των διαδικασιών αξιολόγησης, εξέτασης από ομότιμους κριτές και επιλογής κατά τρόπο σύμφωνο με τη στρατηγική που θα έχει καθορίσει το Επιστημονικό Συμβούλιο, καθώς και για τη χρηματοοικονομική και επιστημονική διαχείριση των επιχορηγήσεων.

Η ειδική εκτελεστική δομή θα υποστηρίζει το Επιστημονικό Συμβούλιο κατά την εκτέλεση όλων των καθηκόντων του όπως ορίζονται παραπάνω, θα παρέχει πρόσβαση στα αναγκαία έγγραφα και δεδομένα που κατέχει και θα τηρεί ενήμερο το Επιστημονικό Συμβούλιο σχετικά με τις δραστηριότητές της.

Προκειμένου να διασφαλιστεί αποτελεσματική σύνδεση με την ειδική εκτελεστική δομή σχετικά με ζητήματα στρατηγικής και λειτουργίας, η ηγεσία του Επιστημονικού Συμβουλίου και ο διευθυντής της ειδικής εκτελεστικής δομής πραγματοποιούν τακτικές συναντήσεις συντονισμού.

Η διαχείριση του ΕΣΕ ασκείται από προσωπικό που θα προσληφθεί για το σκοπό αυτό, το οποίο, όπου απαιτείται, θα περιλαμβάνει και υπαλλήλους θεσμικών οργάνων της Ένωσης, και θα καλύπτει μόνο τις πραγματικές διοικητικές ανάγκες για να εξασφαλίζει τη σταθερότητα και τη συνέχεια που απαιτούνται για μια αποτελεσματική διοίκηση.

1.3. Ρόλος της Επιτροπής

Για την εκπλήρωση των αρμοδιοτήτων της όπως ορίζονται στα άρθρα 6, 7 και 8, η Επιτροπή:

— θα εξασφαλίζει τη συνέχεια και την ανανέωση του Επιστημονικού Συμβουλίου και θα παρέχει υποστήριξη σε μια μόνιμη επιτροπή επιλογής για τον εντοπισμό μελλοντικών μελών του Επιστημονικού Συμβουλίου,

— θα εξασφαλίζει τη συνέχεια της ειδικής εκτελεστικής δομής και την εκχώρηση καθηκόντων και αρμοδιοτήτων σε αυτή, λαμβάνοντας υπόψη τις απόψεις του Επιστημονικού Συμβουλίου,

— θα διορίζει το διευθυντή και τα ανώτατα στελέχη της ειδικής εκτελεστικής δομής λαμβάνοντας υπόψη την άποψη του Επιστημονικού Συμβουλίου,

— θα εξασφαλίζει την έγκαιρη έγκριση του προγράμματος εργασιών, των θέσεων όσον αφορά τη μεθοδολογία υλοποίησης και τους αναγκαίους κανόνες εφαρμογής όπως προβλέπεται στους κανόνες υποβολής και στην πρότυπη συμφωνία επιχορήγησης του ΕΣΕ, λαμβάνοντας υπόψη τις θέσεις του Επιστημονικού Συμβουλίου,

— θα ενημερώνει τακτικά και θα διαβουλεύεται με την επιτροπή προγράμματος σχετικά με την υλοποίηση των δραστηριοτήτων του ΕΣΕ.

2. ΜΕΛΛΟΝΤΙΚΕΣ ΚΑΙ ΑΝΑΔΥΟΜΕΝΕΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΕΣ

Οι δραστηριότητες στον τομέα των μελλοντικών και αναδυόμενων τεχνολογιών (FET) θα συγκεκριμενοποιούν διάφορες λογικές παρέμβασης, από πλήρως ανοικτές μέχρι ποικίλων διαβαθμίσεων διάρθρωσης των θεμάτων, των κοινοτήτων και των χρηματοδοτήσεων, γύρω από τρεις άξονες - Ανοικτές FET, Πρόδρομες FET και Εμβληματικές FET.

2.1. Ανοικτές FET: προώθηση καινοτομικών ιδεών

Για την επιτυχή διερεύνηση νέων βάσεων για ριζικά νέες επιστημονικές γνώσεις και τεχνολογίες του μέλλοντος, είναι απαραίτητη η υποστήριξη ενός ευρέος συνόλου οραματικών και συνεργατικών ερευνητικών προγραμμάτων έρευνας και τεχνολογίας υψηλού κινδύνου σε πρώιμο στάδιο. Επειδή είναι σαφές ότι δεν έχει θεματικό ή κανονιστικό χαρακτήρα, η δραστηριότητα αυτή αφήνει χώρο για νέες ιδέες, όποτε προκύψουν και από όπου και αν προέρχονται, μέσα στο ευρύτερο δυνατό φάσμα θεμάτων και επιστημονικών τομέων, και δίνει έντονα ερεθίσματα για δημιουργική σκέψη έξω από τα καθιερωμένα πλαίσια. Η υποβοήθηση της ανάπτυξης τέτοιων ευαίσθητων ιδεών προϋποθέτει μια ευέλικτη, τολμηρή και σε μεγάλο βαθμό διεπιστημονική ερευνητική προσέγγιση, που υπερβαίνει τα αυστηρά τεχνολογικά όρια. Η προσέλκυση και η προώθηση της συμμετοχής νέων φορέων υψηλού δυναμικού στην έρευνα και την καινοτομία, όπως νέων ερευνητών και ΜΜΕ υψηλής τεχνολογίας, είναι επίσης σημαντική για την ανάδειξη των επιστημονικών και βιομηχανικών ηγετών του μέλλοντος.

2.2. Πρόδρομες FET: μέριμνα για αναδυόμενα θέματα και κοινότητες

Οι καινοτόμοι τομείς και τα θέματα θα πρέπει να έχουν μελετηθεί, μέσω εργασίας για τη συγκρότηση αναδυόμενων κοινοτήτων και υποβοήθησης κατά τον σχεδιασμό και την εκπόνηση θεμάτων μετασχηματιστικής έρευνας. Τα κύρια οφέλη αυτής της διαρθρωτικής, αλλά και διερευνητικής προσέγγισης είναι η ανάδυση καινοτομικών τομέων που δεν είναι ακόμη έτοιμοι να περιληφθούν στους ερευνητικούς χάρτες πορείας της βιομηχανίας, καθώς και η δημιουργία και διάρθρωση ερευνητικών κοινοτήτων γύρω απ’ αυτούς. Αποτελεί το βήμα από τις συνεργασίες μεταξύ μικρού αριθμού ερευνητών προς δέσμη έργων που το καθένα τους καλύπτει πτυχές ενός ερευνητικού θέματος και που ανταλλάσσουν αποτελέσματα. Αυτό θα γίνει σε στενή διασύνδεση με τις προτεραιότητες κοινωνιακών προκλήσεων και βιομηχανικής υπεροχής.

2.3. Εμβληματικές FET: επιδίωξη μεγαλόπνοων διατομεακών επιστημονικών και τεχνολογικών εγχειρημάτων

Οι ερευνητικές πρωτοβουλίες στο πλαίσιο της πρόκλησης αυτής βασίζονται στην επιστήμη και την τεχνολογία, είναι μεγάλης κλίμακας, διεπιστημονικές και συγκροτημένες γύρω από έναν ιδανικό ενοποιητικό στόχο. Αντιμετωπίζουν μεγάλες επιστημονικές και τεχνολογικές προκλήσεις που απαιτούν συνεργασία μεταξύ διαφόρων επιστημονικών κλάδων, κοινοτήτων και προγραμμάτων. Το επιστημονικό και τεχνολογικό προβάδισμα πρέπει να παρέχει ισχυρή και ευρεία βάση για μελλοντική τεχνολογική καινοτομία και οικονομική εκμετάλλευση, καθώς και καινοφανή οφέλη με δυνητικά μεγάλη επίδραση για την κοινωνία. Η συνολικότητα και το μέγεθός τους συνεπάγονται ότι μπορούν να επιτευχθούν μόνο μέσω συνεργατικής, μακροπρόθεσμης και διαρκούς προσπάθειας.

2.4. Ειδικές πτυχές υλοποίησης

Ένα Γνωμοδοτικό Συμβούλιο FET, στο οποίο θα συμμετέχουν επιστήμονες και μηχανικοί υψίστου κύρους και εξειδίκευσης, θα εισφέρει τη συμβολή των ενδιαφερόμενων μερών στη συνολική επιστημονική στρατηγική, καθώς και τις απόψεις τους για τον καθορισμό του προγράμματος εργασιών.

Οι FET θα εξακολουθήσουν να καθοδηγούνται από την επιστήμη και την τεχνολογία και να στηρίζονται σε έναν ευέλικτο και αποτελεσματικό μηχανισμό υλοποίησης. Θα υιοθετηθούν απλές διοικητικές διαδικασίες προκειμένου να διατηρηθεί η εστίαση στην αριστεία όσον αφορά την τεχνολογική καινοτομία με μοχλό την επιστήμη, να προωθηθεί η ανάληψη πρωτοβουλίας και να συνδυαστούν η ταχύτητα της λήψης αποφάσεων και η ευελιξία με την υπευθυνότητα. Θα χρησιμοποιηθούν οι καταλληλότερες προσεγγίσεις για την ανίχνευση του ερευνητικού τοπίου των FET (π.χ. ανάλυση χαρτοφυλακίου) και για τη συμμετοχή κοινοτήτων ενδιαφερόμενων (π.χ. διαβουλεύσεις). Στόχος θα είναι η διαρκής βελτίωση και η αναζήτηση περαιτέρω τρόπων για την απλούστευση και βελτίωση των διαδικασιών προκειμένου να διασφαλίζεται η τήρηση των αρχών αυτών. Θα διεξάγονται αξιολογήσεις της αποτελεσματικότητας και του αντικτύπου των δραστηριοτήτων FET, συμπληρωματικά προς τις αξιολογήσεις σε επίπεδο προγράμματος.

Δεδομένης της αποστολής τους για την ανάπτυξη της έρευνας για τις τεχνολογίες του μέλλοντος με μοχλό την επιστήμη, οι FET προσπαθούν να συνδέσουν φορείς από την επιστήμη, την τεχνολογία και την καινοτομία, συμπεριλαμβανομένων, κατά περίπτωση, και των χρηστών, και στο μέτρο του δυνατού τόσο από τον δημόσιο όσο και από τον ιδιωτικό τομέα. Γι’ αυτό, οι FET πρέπει να παίξουν ενεργό και καταλυτικό ρόλο για την προώθηση νέων τρόπων σκέψης, νέων πρακτικών και νέων συνεργασιών.

Οι Ανοικτές FET συνενώνουν δραστηριότητες για την αναζήτηση ελπιδοφόρων νέων ιδεών από τη βάση. Το υψηλό διακύβευμα που προκύπτει από κάθε τέτοια ιδέα αντισταθμίζεται από τον μεγάλο αριθμό των ιδεών που διερευνώνται. Η αποδοτικότητα ως προς το χρόνο και τους πόρους, το χαμηλό ευκαιριακό κόστος για τους προτείνοντες και το αναμφισβήτητα θετικό κλίμα έναντι των μη συμβατικών και διεπιστημονικών ιδεών αποτελούν τα βασικά χαρακτηριστικά για τις δραστηριότητες αυτές. Με ευέλικτα και γρήγορα, διαρκώς ανοιχτά σε υποβολή προτάσεων σχέδια θα αναζητηθούν νέες ερευνητικές ιδέες, υψηλού διακυβεύματος και πολλά υποσχόμενες, και θα συμπεριληφθούν μέθοδοι για τον εντοπισμό νέων φορέων καινοτομίας με μεγάλες δυνατότητες, όπως νέοι ερευνητές και ΜΜΕ υψηλής τεχνολογίας. Συμπληρώνοντας τις δραστηριότητες των Ανοικτών FET, οι δραστηριότητες στο πλαίσιο των προτεραιοτήτων «Βιομηχανική υπεροχή» και «Κοινωνιακές προκλήσεις» μπορούν να προωθήσουν ριζικά νέες χρήσεις των γνώσεων και των τεχνολογιών.

Η δραστηριότητα των πρόδρομων FET θα δημοσιεύει τακτικά προσκλήσεις για, καινοτομικά θέματα με μεγάλα διακυβεύματα και υψηλό δυναμικό, χρηματοδοτούμενα σε επίπεδο που επιτρέπει την επιλογή αρκετών έργων. Τα εν λόγω έργα θα υποστηρίζονται από δράσεις συγκρότησης κοινοτήτων που προωθούν δραστηριότητες όπως κοινές εκδηλώσεις, ανάπτυξη νέων προγραμμάτων σπουδών και χάρτες πορείας για την έρευνα. Η επιλογή των θεμάτων θα λαμβάνει υπόψη την αριστεία στην έρευνα με μοχλό την επιστήμη με στόχο τις τεχνολογίες του μέλλοντος, το δυναμικό για τη δημιουργία κρίσιμης μάζας και τον αντίκτυπο στην επιστήμη και την τεχνολογία.

Θα μπορούσαν να υλοποιηθούν ορισμένες μεγάλης κλίμακας και εστιασμένες πρωτοβουλίες (εμβληματικές FET) υπό την προϋπόθεση της θετικής έκβασης των προπαρασκευαστικών σχεδίων FET. Αυτές θα πρέπει να βασίζονται σε ανοικτές συμπράξεις που επιτρέπουν τον προαιρετικό συνδυασμό ενωσιακών, εθνικών και ιδιωτικών συνεισφορών, με ισορροπημένη διακυβέρνηση που να επιτρέπει στους έχοντες την κυριότητα του προγράμματος να ασκούν την ανάλογη επιρροή, καθώς και μεγάλο βαθμό αυτονομίας και ευελιξίας κατά την υλοποίηση, επιτρέποντας παράλληλα στην εμβληματική FET να ακολουθεί πιστά έναν ευρείας αποδοχής ερευνητικό χάρτη πορείας. Η επιλογή των θεμάτων που θα υλοποιηθούν ως εμβληματικά θα βασίζεται στην επιστημονική και τεχνολογική αριστεία και θα λαμβάνει υπόψη τον ενιαίο στόχο, τον δυνητικό αντίκτυπο, την ενσωμάτωση των ενδιαφερόμενων και των πόρων στο πλαίσιο ενός συγκροτημένου ερευνητικού χάρτη πορείας και, όπου συντρέχει περίπτωση, την υποστήριξη από ενδιαφερόμενους φορείς και εθνικά/ περιφερειακά ερευνητικά προγράμματα. Οι δραστηριότητες αυτές θα πραγματοποιηθούν με τα υφιστάμενα μέσα χρηματοδότησης.

Οι δραστηριότητες στους τρεις άξονες των FET συμπληρώνονται από δραστηριότητες δικτύωσης βασισμένες σε κοινότητες για τη δημιουργία μιας γόνιμης και εύρωστης ευρωπαϊκής βάσης για την επιστημονικά καθοριζόμενη έρευνα με στόχο τις τεχνολογίες του μέλλοντος. Θα στηρίζουν τις μελλοντικές εξελίξεις των δραστηριοτήτων FET, θα ενισχύουν το διάλογο σχετικά με τις επιπτώσεις των νέων τεχνολογιών και θα επιταχύνουν τον αντίκτυπο.

3. ΔΡΑΣΕΙΣ «MARIE SKLODOWSKA-CURIE»

3.1. Προώθηση νέων δεξιοτήτων μέσω της άριστης αρχικής κατάρτισης των ερευνητών

Η Ευρώπη χρειάζεται μια ισχυρή και δημιουργική βάση ανθρώπινων πόρων, με δυνατότητα μετακίνησης μεταξύ χωρών και τομέων, με τον ορθό συνδυασμό δεξιοτήτων για την ανάπτυξη καινοτομίας και τη μετατροπή των γνώσεων και των ιδεών σε νέα προϊόντα και υπηρεσίες προς όφελος της οικονομίας και της κοινωνίας.

Αυτό θα επιτευχθεί ειδικότερα με τη δημιουργία και την υποστήριξη της αριστείας μέσω ενός σημαντικού μεριδίου της υψηλής ποιότητας αρχικής κατάρτισης των νέων ερευνητών και των διδακτορικών φοιτητών σε όλα τα κράτη μέλη και τις συνδεδεμένες χώρες, η οποία, όπου συντρέχει περίπτωση, να περιλαμβάνει συμμετοχή από τρίτες χώρες. Εάν οι νέοι ερευνητές εφοδιαστούν με διάφορες δεξιότητες που θα τους επιτρέπουν να αντιμετωπίσουν υφιστάμενες και μελλοντικές προκλήσεις, θα ανοιγούν βελτιωμένες προοπτικές σταδιοδρομίας για την επόμενη γενιά ερευνητών τόσο στο δημόσιο, όσο και στον ιδιωτικό τομέα, πράγμα που θα καταστήσει ελκυστικότερες τις ερευνητικές σταδιοδρομίες για τους νέους.

Η δράση θα υλοποιηθεί μέσω της υποστήριξης προγραμμάτων ερευνητικής κατάρτισης ανά την ΕΕ επιλεγόμενων με όρους ανταγωνισμού, τα οποία υλοποιούνται από συμπράξεις πανεπιστημίων, ερευνητικών ιδρυμάτων, ερευνητικών υποδομών, επιχειρήσεων, ΜΜΕ και άλλων κοινωνικοοικονομικών φορέων από διάφορες χώρες εντός και εκτός Ευρώπης. Θα υποστηριχθούν επίσης μεμονωμένα ιδρύματα ικανά να παράσχουν το ίδιο εμπλουτισμένο περιβάλλον. Θα πρέπει να διασφαλίζεται η ευελιξία στην υλοποίηση των στόχων προκειμένου να αντιμετωπιστούν οι διάφορες ανάγκες. Συνήθως, οι επιτυχείς συμπράξεις θα έχουν τη μορφή δικτύων ερευνητικής κατάρτισης που μπορούν να προσφέρουν καινοτόμες μορφές εκπαίδευσης όπως κοινά ή πολλαπλά διδακτορικά, ή βιομηχανικά διδακτορικά, ενώ τα μεμονωμένα ιδρύματα θα συμμετέχουν συνήθως σε καινοτόμα διδακτορικά προγράμματα. Τα βιομηχανικά διδακτορικά είναι ένα σημαντικό στοιχείο για την προώθηση καινοτόμου πνεύματος μεταξύ των ερευνητών και τη δημιουργία στενότερων δεσμών μεταξύ βιομηχανίας και ακαδημαϊκής κοινότητας. Στο πλαίσιο αυτό, προβλέπεται η υποστήριξη των καλύτερων νέων ερευνητών από κάθε χώρα ώστε να συμμετάσχουν σε αυτά τα προγράμματα αριστείας, τα οποία μπορούν να περιλαμβάνουν, μεταξύ άλλων, παροχή συμβουλών για τη μεταβίβαση γνώσεων και πείρας.

Τα εν λόγω προγράμματα κατάρτισης θα έχουν ως αντικείμενο την ανάπτυξη και τη διεύρυνση βασικών ερευνητικών ικανοτήτων, εφοδιάζοντας παράλληλα τους ερευνητές με δημιουργική σκέψη, επιχειρηματικό πνεύμα και δεξιότητες καινοτομίας που θα ανταποκρίνονται στις μελλοντικές ανάγκες της αγοράς εργασίας. Τα προγράμματα θα παρέχουν επίσης κατάρτιση σε μεταβιβάσιμες ικανότητες όπως ομαδική εργασία, ανάληψη κινδύνων, διαχείριση έργου, τυποποίηση, επιχειρηματικότητα, δεοντολογία, δικαιώματα πνευματικής ιδιοκτησίας, επικοινωνία και κοινωνιακές προεκτάσεις που είναι απαραίτητες για τη δημιουργία, την ανάπτυξη, την εμπορική διάθεση και τη διάδοση της καινοτομίας.

3.2. Προαγωγή της αριστείας μέσω διασυνοριακής και διατομεακής κινητικότητας

Η Ευρώπη πρέπει να καταστεί ελκυστική για τους νέους ερευνητές, Ευρωπαίους και μη. Αυτό θα επιτευχθεί ειδικότερα με την υποστήριξη δελεαστικών ευκαιριών σταδιοδρομίας για έμπειρους ερευνητές τόσο στο δημόσιο, όσο και στον ιδιωτικό τομέα και με την ενθάρρυνση της μετακίνησής τους μεταξύ χωρών, τομέων και επιστημονικών πεδίων με σκοπό τη βελτίωση του δυνατοτήτων τους για δημιουργικότητα και καινοτομία.

Θα χρηματοδοτηθούν οι καλύτεροι ή πιο ελπιδοφόροι ερευνητές με πείρα, ανεξαρτήτως εθνικότητας, οι οποίοι θέλουν να αναπτύξουν τις ικανότητές τους μέσω μιας διεθνικής ή διεθνούς εμπειρίας κινητικότητας. Μπορούν να υποστηριχθούν σε οποιοδήποτε στάδιο της σταδιοδρομίας τους, ακόμη και στο πιο πρώιμο, ακριβώς μετά την απόκτηση του διδακτορικού τους τίτλου ή ισοδύναμης εμπειρίας. Οι ερευνητές αυτοί θα χρηματοδοτούνται υπό την προϋπόθεση ότι θα μετακινούνται από μία χώρα σε άλλη με σκοπό τη διεύρυνση ή την εμβάθυνση των ικανοτήτων τους σε πανεπιστήμια, ερευνητικά ιδρύματα, ερευνητικές υποδομές, επιχειρήσεις, ΜΜΕ ή άλλους κοινωνικοοικονομικούς φορείς της επιλογής τους και θα εργάζονται σε προγράμματα έρευνας και καινοτομίας που ανταποκρίνονται στις προσωπικές ανάγκες και τα ενδιαφέροντά τους. Θα προτρέπονται να μετακινηθούν από τον δημόσιο στον ιδιωτικό τομέα ή αντίστροφα μέσω της υποστήριξης προσωρινών θέσεων εργασίας. Αυτό αναμένεται να ενισχύσει τον καινοτόμο χαρακτήρα του ιδιωτικού τομέα και να προαγάγει τη διατομεακή κινητικότητα. Θα υποστηρίζονται επίσης ευκαιρίες μερικής απασχόλησης που επιτρέπουν συνδυασμένες θέσεις τόσο στο δημόσιο, όσο και στον ιδιωτικό τομέα, για να βελτιωθεί η μεταφορά γνώσεων μεταξύ τομέων και να ενθαρρυνθεί η δημιουργία νέων επιχειρήσεων. Αυτές οι εξατομικευμένες ερευνητικές ευκαιρίες θα βοηθήσουν τους υποσχόμενους ερευνητές να καταστούν πλήρως ανεξάρτητοι και θα προωθήσουν τις αλλαγές σταδιοδρομίας από το δημόσιο στον ιδιωτικό τομέα.

Προκειμένου να αξιοποιηθεί πλήρως το υφιστάμενο δυναμικό των ερευνητών, θα προωθηθούν επίσης ευκαιρίες εκπαίδευσης και απόκτησης νέων γνώσεων σε τριτοβάθμιο ερευνητικό ίδρυμα τρίτης χώρας, επανέναρξης της ερευνητικής σταδιοδρομίας μετά από διακοπή και (επαν)ένταξης των ερευνητών σε κάποια πιο μακροπρόθεσμη ερευνητική θέση στην Ευρώπη, περιλαμβανομένης και της χώρας προέλευσής τους, έπειτα από μια εμπειρία διακρατικής ή διεθνούς κινητικότητας.

3.3. Τόνωση της καινοτομίας μέσω αμοιβαίας γονιμοποίησης των γνώσεων

Οι κοινωνιακές προκλήσεις καθίστανται ολοένα και πιο παγκόσμιες, οι δε διασυνοριακές και διατομεακές συνεργασίες είναι κρίσιμης σημασίας για την επιτυχή αντιμετώπισή τους. Η ανταλλαγή γνώσεων και ιδεών μεταξύ έρευνας και αγοράς (και το αντίστροφο) είναι συνεπώς ζωτικής σημασίας και μπορεί να επιτευχθεί μόνο μέσω της σύνδεσης των ανθρώπων. Αυτή θα προωθηθεί μέσω της υποστήριξης ευέλικτων ανταλλαγών άκρως ειδικευμένου προσωπικού έρευνας και καινοτομίας μεταξύ τομέων, χωρών και επιστημονικών κλάδων, οι οποίες θα καλύπτουν και τις πτυχές του επαναπατρισμού και της επανένταξης.

Η ευρωπαϊκή χρηματοδότηση θα στηρίξει βραχυπρόθεσμες ανταλλαγές προσωπικού έρευνας και καινοτομίας στο πλαίσιο συνεργασιών με πανεπιστήμια, ερευνητικά ιδρύματα, ερευνητικές υποδομές, επιχειρήσεις, ΜΜΕ και άλλους κοινωνικοοικονομικούς φορείς στην Ευρώπη, καθώς και μεταξύ της Ευρώπης και τρίτων χωρών, για την ενίσχυση της διεθνούς συνεργασίας. Θα είναι ανοικτή στο προσωπικό έρευνας και καινοτομίας σε όλα τα επίπεδα σταδιοδρομίας, από τα χαμηλότερα (μετά το πτυχίο) έως τα υψηλότερα (διοίκηση), περιλαμβανομένου επίσης του διοικητικού και του τεχνικού προσωπικού.

3.4. Αύξηση του διαρθρωτικού αντικτύπου μέσω συγχρηματοδότησης των δραστηριοτήτων

Η τόνωση περιφερειακών, εθνικών ή διεθνών προγραμμάτων για την προώθηση της αριστείας και τη διάδοση βέλτιστων πρακτικών των δράσεων Marie Skłodowska-Curie ως προς τις πανευρωπαϊκές δυνατότητες κινητικότητας για την κατάρτιση των ερευνητών, την ανάπτυξη σταδιοδρομίας και την ανταλλαγή προσωπικού θα αυξήσει τον αριθμητικό και διαρθρωτικό αντίκτυπο των δράσεων Marie Skłodowska-Curie. Αυτό θα κάνει και πιο ελκυστικά τα κέντρα αριστείας σε όλη την Ευρώπη.

Αυτό θα επιτευχθεί μέσω της συγχρηματοδότησης νέων ή υφιστάμενων περιφερειακών, εθνικών και διεθνών προγραμμάτων, δημόσιων άμα και ιδιωτικών, ώστε να ανοιχθούν και να προβλέψουν διεθνή, διατομεακή και διεπιστημονική ερευνητική κατάρτιση καθώς και διασυνοριακή και διατομεακή κινητικότητα του προσωπικού έρευνας και καινοτομίας σε όλες τις φάσεις της σταδιοδρομίας του.

Αυτό θα επιτρέψει την αξιοποίηση συνεργιών μεταξύ ενωσιακών δράσεων και δράσεων σε περιφερειακό και εθνικό επίπεδο, καταπολεμώντας τον κατακερματισμό των στόχων, των μεθόδων αξιολόγησης και των εργασιακών συνθηκών των ερευνητών. Στο πλαίσιο των δραστηριοτήτων συγχρηματοδότησης, θα προωθηθεί δυναμικά η χρήση των συμβάσεων εργασίας.

3.5. Ειδικές δράσεις υποστήριξης και πολιτικής

Για αποτελεσματική ανταπόκριση στην πρόκληση, θα είναι απαραίτητη η παρακολούθηση της προόδου. Το πρόγραμμα Marie Skłodowska-Curie θα υποστηρίξει την ανάπτυξη δεικτών και την ανάλυση δεδομένων σχετικά με την κινητικότητα, τις δεξιότητες και τις σταδιοδρομίες των ερευνητών και για την ισότητα των φύλων με σκοπό τον προσδιορισμό κενών και εμποδίων στις δράσεις αυτές και την αύξηση του αντικτύπου αυτών. Κατά την υλοποίηση των δραστηριοτήτων αυτών θα επιδιωχθούν συνεργίες και στενή συνεργασία με τις δράσεις υποστήριξης πολιτικών για ερευνητές, τους εργοδότες και τους χρηματοδότες τους στο πλαίσιο του ειδικού στόχου «Η Ευρώπη σε ένα μεταβαλλόμενο κόσμο - πολυδεκτικές, καινοτόμες και στοχαστικές κοινωνίες». Θα χρηματοδοτηθούν ειδικές δράσεις με σκοπό την υποστήριξη πρωτοβουλιών για την ευαισθητοποίηση σχετικά με τη σημασία της σταδιοδρομίας στον τομέα της έρευνας, και τη διάδοση των αποτελεσμάτων της έρευνας και της καινοτομίας που απορρέουν από εργασίες οι οποίες υποστηρίζονται από δράσεις Marie Skłodowska-Curie.

Για την περαιτέρω αύξηση του αντικτύπου των δράσεων Marie Skłodowska-Curie, η δικτύωση μεταξύ των ερευνητών Marie Skłodowska-Curie (σημερινών και παλαιών) θα βελτιωθεί μέσω μιας στρατηγικής υπηρεσιών για αποφοίτους. Οι υπηρεσίες αυτές θα ποικίλλουν από την προώθηση ενός φόρουμ για επαφές και ανταλλαγές μεταξύ ερευνητών, την παροχή δυνατοτήτων για τη διερεύνηση συνεργασιών και ευκαιριών απασχόλησης, έως την διοργάνωση κοινών εκδηλώσεων και τη συμμετοχή των εταίρων σε δραστηριότητες προβολής ως πρεσβευτές των δράσεων Marie Skłodowska-Curie και του ΕΧΕ.

3.6. Ειδικές πτυχές υλοποίησης

Οι δράσεις Marie Skłodowska-Curie θα είναι ανοικτές σε δραστηριότητες κατάρτισης και ανάπτυξης σταδιοδρομίας στο πλαίσιο όλων των τομέων έρευνας και καινοτομίας που καλύπτονται από τη ΣΛΕΕ, από τη βασική έρευνα έως την εμπορική αξιοποίηση και τις υπηρεσίες καινοτομίας. Τα πεδία έρευνας και καινοτομίας, καθώς και οι τομείς, θα επιλέγονται ελεύθερα από τους αιτούντες.

Για να επωφεληθούν από την παγκόσμια βάση γνώσεων, οι δράσεις Marie Skłodowska-Curie θα είναι ανοικτές σε ερευνητές και προσωπικό καινοτομίας καθώς και σε πανεπιστήμια, ερευνητικά ιδρύματα, ερευνητικές υποδομές, επιχειρήσεις και άλλους κοινωνικοοικονομικούς φορείς από όλες τις χώρες, όχι μόνο τις ευρωπαϊκές, υπό τους όρους που καθορίζονται στον κανονισμό (ΕΕ) 1290/2013

Σε όλες τις δραστηριότητες που περιγράφονται ανωτέρω, θα δίδεται προσοχή στην ενθάρρυνση της ενεργού συμμετοχής των επιχειρήσεων, ειδικότερα των ΜΜΕ, καθώς και άλλων κοινωνικοοικονομικών φορέων, προκειμένου για την επιτυχή υλοποίηση και τον αντίκτυπο των δράσεων Marie Skłodowska-Curie. Μέσω όλων των δράσεων Marie Skłodowska-Curie προωθείται μακροπρόθεσμη συνεργασία μεταξύ της ανώτατης εκπαίδευσης, των ερευνητικών οργανισμών και του δημόσιου και ιδιωτικού τομέα, στην οποία να λαμβάνεται υπόψη η προστασία των δικαιωμάτων πνευματικής ιδιοκτησίας.

Οι δράσεις Marie Skłodowska-Curie θα αναπτυχθούν σε στενή συνέργεια με άλλα προγράμματα που στηρίζουν αυτούς τους στόχους πολιτικής, μεταξύ άλλων το πρόγραμμα «Erasmus +» και οι «Κοινότητες Γνώσης και Καινοτομίας» του ΕΙΤ.

Διατηρείται η δυνατότητα, εάν προκύψουν ιδιαίτερες ανάγκες, να επικεντρωθούν ορισμένες δραστηριότητες του προγράμματος Marie Skłodowska-Curie σε συγκεκριμένες κοινωνιακές προκλήσεις, τύπους ιδρυμάτων έρευνας και καινοτομίας ή γεωγραφικές περιοχές, ούτως ώστε να συνεκτιμηθεί η εξέλιξη των ευρωπαϊκών απαιτήσεων από πλευράς δεξιοτήτων, ερευνητικής κατάρτισης, ανάπτυξης σταδιοδρομιών και ανταλλαγής γνώσεων.

Προκειμένου να υπάρχει άνοιγμα προς όλες τις δεξαμενές ταλέντων, θα λαμβάνονται γενικά μέτρα για την αποφυγή τυχόν στρεβλώσεων κατά την πρόσβαση στις χορηγίες, π.χ. προώθηση ίσων ευκαιριών για ερευνητές και ερευνήτριες σε όλες τις δράσεις Marie Skłodowska-Curie και συγκριτική αξιολόγηση της συμμετοχής των φύλων. Ακόμη, οι δράσεις Marie Skłodowska-Curie θα στηρίξουν τους ερευνητές ώστε να εδραιωθούν στο πλαίσιο μιας πιο σταθερής σταδιοδρομίας και να επιτύχουν μια ορθή ισορροπία εργασίας/ ζωής, λαμβάνοντας υπόψη την οικογενειακή τους κατάσταση, και θα τους διευκολύνουν να ξαναρχίσουν την ερευνητική τους σταδιοδρομία μετά από διακοπή. Οι αρχές της Ευρωπαϊκής Χάρτας του Ερευνητή και του Κώδικα Δεοντολογίας για την Πρόσληψη Ερευνητών, οι οποίες προάγουν ανοικτές προσλήψεις και ελκυστικές συνθήκες εργασίας, συνιστάται να υιοθετηθούν και να εφαρμοστούν από όλους τους μετέχοντες που χρηματοδοτούνται.

Για περαιτέρω βελτίωση της διάδοσης και της συμμετοχής του κοινού, μπορεί να ζητηθεί από τους δικαιούχους των δράσεων Marie Skłodowska-Curie να σχεδιάσουν κατάλληλες δραστηριότητες προβολής στο ευρύ κοινό. Το σχέδιο αυτό θα αξιολογείται κατά τη διαδικασία αξιολόγησης, καθώς και κατά την επακολούθηση του έργου.

4. ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΕΣ ΥΠΟΔΟΜΕΣ

Οι δραστηριότητες θα έχουν ως στόχο την ανάπτυξη άριστων ευρωπαϊκών ερευνητικών υποδομών για το 2020 και μετά, την προώθηση του δυναμικού τους ως προς την καινοτομία και το ανθρώπινο δυναμικό και την ενίσχυση της ευρωπαϊκής πολιτικής. Θα επιδιωχθεί ο συντονισμός με τις χρηματοδοτικές πηγές συνοχής προκειμένου να διασφαλιστούν οι συνέργειες και μια συνεκτική προσέγγιση για την ανάπτυξη των ερευνητικών υποδομών. Θα ενθαρρύνονται οι συνέργειες με τις δράσεις Marie Skłodowska-Curie.

4.1. Ανάπτυξη των ευρωπαϊκών ερευνητικών υποδομών για το 2020 και πέραν αυτού

4.1.1. Ανάπτυξη νέων ερευνητικών υποδομών παγκόσμιας κλάσης

Στόχος είναι διευκολυνθεί και να στηριχθεί η προετοιμασία, η υλοποίηση, η μακροπρόθεσμη βιωσιμότητα και η αποτελεσματική λειτουργία των ερευνητικών υποδομών όπως προσδιορίζονται από το Ευρωπαϊκό Στρατηγικό Φόρουμ Ερευνητικών Υποδομών (ESFRI) και άλλες παγκόσμιας κλάσης ερευνητικές υποδομές οι οποίες θα βοηθήσουν την Ευρώπη να ανταποκριθεί στις μεγάλες προκλήσεις στην επιστήμη, τη βιομηχανία και την κοινωνία. Ο στόχος αυτός θα καλύψει συγκεκριμένα τις υποδομές εκείνες που σχεδιάζουν να διαμορφώσουν, διαμορφώνουν τώρα ή έχουν ήδη διαμορφώσει τη διακυβέρνησή τους, π.χ. βάσει της κοινοπραξίας ευρωπαϊκής ερευνητικής υποδομής (ERIC) ή άλλης ισοδύναμης δομής σε ευρωπαϊκό ή διεθνές επίπεδο.

Η ενωσιακή χρηματοδότηση θα συμβάλει, ανάλογα με την περίπτωση, στα ακόλουθα:

α) την προπαρασκευαστική φάση μελλοντικών υποδομών (π.χ. λεπτομερή σχέδια κατασκευής, νομικές διευθετήσεις, πολυετής προγραμματισμός, πρώιμη έναρξη της βιομηχανίας),

β) την φάση υλοποίησης (π.χ. εργασίες Ε&Α και τεχνολογικές εργασίες από κοινού με την βιομηχανία και τους χρήστες, ανάπτυξη περιφερειακών εταιρικών εγκαταστάσεων (6) με στόχο την πιο ισόρροπη ανάπτυξη του ΕΧΕ)· ή/και

γ) την φάση λειτουργίας (π.χ. δραστηριότητες πρόσβασης, διαχείρισης δεδομένων, προβολής, κατάρτισης και διεθνούς συνεργασίας).

Στο πλαίσιο της εν λόγω δραστηριότητας θα υποστηριχτούν επίσης μελέτες σχεδιασμού για νέες ερευνητικές υποδομές μέσω μιας προσέγγισης εκ των κάτω.

4.1.2. Ενοποίηση και άνοιγμα υφιστάμενων εθνικών και περιφερειακών ερευνητικών υποδομών ευρωπαϊκού ενδιαφέροντος

Στόχος είναι το άνοιγμα, κατά περίπτωση, των βασικών εθνικών και περιφερειακών ερευνητικών υποδομών σε όλους τους Ευρωπαίους ερευνητές, από τα πανεπιστήμια αλλά και τη βιομηχανία, και η εξασφάλιση της βέλτιστης χρήσης και κοινής τους ανάπτυξης.

Η Ένωση θα υποστηρίξει δίκτυα και ομάδες που συγκεντρώνουν και ενοποιούν, σε ευρωπαϊκή κλίμακα, εθνικές ερευνητικές υποδομές ζωτικής σημασίας. Θα δοθεί χρηματοδότηση για την υποστήριξη, ειδικότερα, της διεθνικής και εικονικής πρόσβασης των ερευνητών και της εναρμόνισης και της βελτίωσης των υπηρεσιών που παρέχουν οι υποδομές.

4.1.3. Ανάπτυξη, εγκατάσταση και λειτουργία ηλεκτρονικών υποδομών που βασίζονται στις ΤΠΕ (7)

Στόχος είναι να επιτευχθεί έως το 2020 παγκόσμια πρωτοπορία στη δικτύωση, την πληροφορική και τα επιστημονικά δεδομένα σε έναν ενιαίο και ανοικτό ευρωπαϊκό χώρο για την επιγραμμική έρευνα, όπου οι ερευνητές θα απολαμβάνουν παντού προηγμένης τεχνολογίας και αξιόπιστες υπηρεσίες δικτύωσης και πληροφορικής και απρόσκοπτη και ανοικτή πρόσβαση σε περιβάλλοντα ηλεκτρονικής επιστήμης και παγκόσμιους πόρους δεδομένων.

Για την επίτευξη του στόχου αυτού, θα παρέχεται υποστήριξη σε: παγκόσμια δίκτυα έρευνας και εκπαίδευσης που παρέχουν προηγμένες, τυποποιημένες και μεταβλητής κλίμακας διατομεακές υπηρεσίες κατ’ αίτηση· υποδομές δικτύου και νέφους που παρέχουν εικονικά απεριόριστη υπολογιστική ικανότητα και ικανότητα επεξεργασίας δεδομένων· οικοσύστημα εγκαταστάσεων υπερυπολογιστών, που πλησιάζουν την κλίμακα exa· υποδομή λογισμικού και υπηρεσιών, π.χ. για προσομοίωση και οπτικοποίηση· συνεργατικά εργαλεία σε πραγματικό χρόνο· και μια διαλειτουργική, ανοικτή και αξιόπιστη υποδομή επιστημονικών δεδομένων.

4.2. Προώθηση του δυναμικού καινοτομίας των ερευνητικών υποδομών και των ανθρώπινων πόρων τους

4.2.1. Αξιοποίηση του δυναμικού καινοτομίας των ερευνητικών υποδομών

Στόχος είναι η τόνωση της καινοτομίας τόσο στις ίδιες τις υποδομές όσο και σε βιομηχανίες, όπως τη βιομηχανία που τις παρέχει και τις χρησιμοποιεί.

Για το σκοπό αυτό, θα παρέχεται υποστήριξη σε:

α) συμπράξεις Ε&Α με τη βιομηχανία για την ανάπτυξη των ικανοτήτων της Ένωσης και τη βιομηχανική παροχή σε τομείς υψηλής τεχνολογίας όπως τα επιστημονικά όργανα ή οι ΤΠΕ,

β) προεμπορική ανάθεση συμβάσεων σε φορείς ερευνητικών υποδομών, ώστε να προωθήσουν την καινοτομία και να υιοθετήσουν νωρίς ή να αναπτύξουν τεχνολογίες αιχμής,

γ) ερεθίσματα προς τη βιομηχανία για να χρησιμοποιεί ερευνητικές υποδομές, π.χ. ως πειραματικές εγκαταστάσεις δοκιμών ή κέντρα βάσης γνώσεων· και

δ) προώθηση της ενσωμάτωσης των ερευνητικών υποδομών σε τοπικά, περιφερειακά και παγκόσμια οικοσυστήματα καινοτομίας.

Οι δράσεις της Ευρωπαϊκής Ένωσης θα επηρεάσουν επίσης τη χρήση ερευνητικών υποδομών -και ειδικότερα ηλεκτρονικών υποδομών- για τις δημόσιες υπηρεσίες, την κοινωνική καινοτομία, τον πολιτισμό και την εκπαίδευση και κατάρτιση.

4.2.2. Ενίσχυση του ανθρώπινου κεφαλαίου των ερευνητικών υποδομών

Η πολυπλοκότητα των ερευνητικών υποδομών και η αξιοποίηση του πλήρους δυναμικού τους απαιτεί επαρκείς δεξιότητες από τους διαχειριστές, τους μηχανικούς και τους τεχνικούς τους, καθώς και τους χρήστες.

Η ενωσιακή χρηματοδότηση θα στηρίξει την κατάρτιση του προσωπικού διαχείρισης και τη λειτουργία ερευνητικών υποδομών πανευρωπαϊκού ενδιαφέροντος, την ανταλλαγή προσωπικού και βέλτιστων πρακτικών μεταξύ των εγκαταστάσεων και την επαρκή προσφορά ανθρώπινων πόρων σε βασικά επιστημονικά πεδία, καθώς και την πρώτη εμφάνιση ειδικών επιστημονικών εκπαιδευτικών προγραμμάτων. Θα ενθαρρυνθούν οι συνέργειες με τις δράσεις Marie Sklodowska-Curie.

4.3. Ενίσχυση της πολιτικής για τις ευρωπαϊκές ερευνητικές υποδομές και της διεθνούς συνεργασίας

4.3.1. Ενίσχυση της ευρωπαϊκής πολιτικής για τις ερευνητικές υποδομές

Στόχος είναι η αξιοποίηση των συνεργειών μεταξύ εθνικών και ενωσιακών πρωτοβουλιών με την συγκρότηση συμπράξεων μεταξύ αρμόδιων χάραξης πολιτικών, χρηματοδοτικών φορέων ή συμβουλευτικών ομάδων (π.χ. ESFRI, e-Infrastructure Reflection Group (e-IRG), οργανισμοί EIROforum, εθνικές δημόσιες αρχές), η ανάπτυξη συμπληρωματικότητας και συνεργασίας μεταξύ ερευνητικών υποδομών και δραστηριοτήτων υλοποίησης άλλων πολιτικών της Ένωσης (όπως η περιφερειακή πολιτική, η πολιτική συνοχής, η βιομηχανική πολιτική, η πολιτική υγείας, η πολιτική απασχόλησης ή η αναπτυξιακή πολιτική) και η διασφάλιση του συντονισμού μεταξύ διαφορετικών χρηματοδοτικών πηγών της Ένωσης. Οι δράσεις της Ένωσης θα υποστηρίξουν επίσης την έρευνα, την παρακολούθηση και την αξιολόγηση των ερευνητικών υποδομών σε επίπεδο Ένωσης, καθώς και συναφείς μελέτες πολιτικής και επικοινωνιακές δράσεις.

Ο «Ορίζων 2020» θα διευκολύνει τις προσπάθειες των κρατών μελών να βελτιστοποιήσουν τα ερευνητικά τους μέσα, στηρίζοντας μια ενημερωμένη πανευρωπαϊκή βάση δεδομένων για προσβάσιμες υποδομές έρευνας στην Ευρώπη.

4.3.2. Διευκόλυνση της στρατηγικής διεθνούς συνεργασίας

Στόχος είναι η προώθηση της ανάπτυξης των παγκόσμιων ερευνητικών υποδομών, δηλαδή ερευνητικών υποδομών που απαιτούν χρηματοδότηση και συμφωνίες σε παγκόσμια κλίμακα. Ακόμη, στόχος είναι η προώθηση της συνεργασίας των ευρωπαϊκών ερευνητικών υποδομών με τα εκτός Ευρώπης αντίστοιχά τους, η οποία να διασφαλίζει την παγκόσμια διαλειτουργικότητα και εμβέλειά τους και να επιδιώκει τη σύναψη διεθνών συμφωνιών σχετικά με την αμοιβαία χρήση, το άνοιγμα ή τη συγχρηματοδότηση υποδομών. Από αυτή την άποψη θα ληφθούν δεόντως υπόψη οι συστάσεις της ομάδας ανώτερων υπαλλήλων Carnegie για τις παγκόσμιες ερευνητικές υποδομές. Θα δοθεί επίσης προσοχή στη διασφάλιση επαρκούς συμμετοχής της Ευρωπαϊκής Ένωσης στο συντονισμό με διεθνείς φορείς όπως τα Ηνωμένα Έθνη ή ο ΟΟΣΑ.

4.4. Ειδικές πτυχές υλοποίησης

Κατά τη διάρκεια της υλοποίησης, θα ζητηθεί η γνώμη ανεξάρτητων ομάδων εμπειρογνωμόνων, καθώς και ενδιαφερόμενων και συμβουλευτικών οργάνων όπως το ESFRI και το e-IRG.

Η υλοποίηση θα ακολουθήσει μια τρισχιδή προσέγγιση: εκ των κάτω, όπου το ακριβές περιεχόμενο και οι εταίροι των έργων δεν είναι γνωστά· στοχευμένη, όπου οι ειδικές ερευνητικές υποδομές ή/ και οι σχετικές κοινότητες έχουν καθοριστεί επακριβώς· και με επώνυμους δικαιούχους, για παράδειγμα όπου παρέχεται συνεισφορά για τις λειτουργικές δαπάνες στον φορέα των υποδομών (ή την κοινοπραξία φορέων).

Οι στόχοι των τομέων δραστηριοτήτων που εκτίθενται στις ενότητες 4.2 και 4.3 θα επιδιώκονται με ειδικές δράσεις, καθώς και στο πλαίσιο δράσεων που αναπτύσσονται βάσει της παραγράφου 4.1 κατά περίπτωση.

ΜΕΡΟΣ II

ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΗ ΥΠΕΡΟΧΗ

1. ΥΠΕΡΟΧΗ ΣΤΙΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΕΣ ΕΥΡΕΙΑΣ ΕΦΑΡΜΟΓΗΣ ΚΑΙ ΤΙΣ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΕΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΕΣ

Γενικές παρατηρήσεις

H επιτυχημένη γνώση, ενσωμάτωση και εξάπλωση τεχνολογιών γενικής εφαρμογής από την ευρωπαϊκή βιομηχανία αποτελεί βασικό παράγοντα ενίσχυσης της παραγωγικότητας και της ικανότητας καινοτομίας της Ευρώπης και παράγοντα διασφάλισης της προηγμένης, βιώσιμης και ανταγωνιστικής ευρωπαϊκής οικονομίας, της παγκόσμιας ηγετικής θέσης της Ευρώπης σε τομείς εφαρμογής υψηλής τεχνολογίας και της ικανότητας ανάπτυξης αποτελεσματικών και βιώσιμων λύσεων για την αντιμετώπιση των προκλήσεων της κοινωνίας, μεταξύ άλλων με συνεκτίμηση των αναγκών των χρηστών. Οι δραστηριότητες καινοτομίας θα συνδυαστούν με την Ε&Α ως ενιαίο μέρος της χρηματοδότησης.

Ενοποιημένη προσέγγιση των βασικών τεχνολογιών γενικής εφαρμογής Σημαντική συνιστώσα του ειδικού στόχου «Υπεροχή στις τεχνολογίες γενικής εφαρμογής και τις βιομηχανικές τεχνολογίες» είναι οι Βασικές Τεχνολογίες Γενικής Εφαρμογής (ΒΤΓΕ)· ως τέτοιες νοούνται η μικροηλεκτρονική και η νανοηλεκτρονική, η φωτονική, η νανοτεχνολογία, η βιοτεχνολογία, τα προηγμένα υλικά και τα προηγμένα συστήματα κατασκευής. Πολλά καινοτόμα προϊόντα ενσωματώνουν ταυτόχρονα αρκετές από αυτές τις τεχνολογίες, ως μεμονωμένα ή ενσωματωμένα μέρη. Ενώ κάθε τεχνολογία προσφέρει τεχνολογική καινοτομία, το συσσωρευμένο όφελος από τις πολυάριθμες αλληλεπιδράσεις των ΒΤΓΕ και άλλων βιομηχανικών τεχνολογιών γενικής εφαρμογής και τους συνδυασμούς τους, είναι επίσης δυνατό να οδηγήσει σε τεχνολογικά άλματα. Η αξιοποίηση οριζόντιων βασικών τεχνολογιών γενικής εφαρμογής θα βελτιώσει την ανταγωνιστικότητα και την απήχηση των προϊόντων και θα αποτελέσει κίνητρο για την ανάπτυξη και τη δημιουργία θέσεων εργασίας. Θα προσφέρει επίσης νέες ευκαιρίες για την αντιμετώπιση κοινωνιακών προκλήσεων. Συνεπώς θα αξιοποιηθούν οι πολυάριθμες αλληλεπιδράσεις των εν λόγω τεχνολογιών. Θα παρασχεθεί συγκεκριμένη στήριξη για μεγαλύτερης κλίμακας έργα δοκιμαστικής εφαρμογής και επίδειξης που θα υλοποιηθούν σε διάφορα περιβάλλοντα και σε διάφορες συνθήκες. Θα περιλαμβάνονται ΒΤΓΕ και εγκάρσιες δραστηριότητες ΒΤΓΕ (πολλαπλές ΒΤΓΕ) που συγκεντρώνουν και ενοποιούν διάφορες μεμονωμένες τεχνολογίες, με αποτέλεσμα την επικύρωση της τεχνολογίας σε βιομηχανικό περιβάλλον με αποτέλεσμα ένα πλήρες και εξειδικευμένο σύστημα, έτοιμο ή σχεδόν έτοιμο να εισέλθει στην αγορά. Η εκτεταμένη συμμετοχή του ιδιωτικού τομέα σε αυτές τις δραστηριότητες και η επίδειξη του τρόπου συμβολής των αποτελεσμάτων των σχεδίων στην αγοραία αξία για την Ένωση θα αποτελεί προαπαιτούμενο και, κατά συνέπεια, η υλοποίηση θα μπορούσε να λάβει τη μορφή συμπράξεων μεταξύ δημόσιου και ιδιωτικού τομέα Προς τούτο και μέσω της δομής υλοποίησης του «Ορίζων 2020» θα καταρτιστεί κοινό πρόγραμμα οριζόντιων δραστηριοτήτων ΒΤΓΕ. Λαμβάνοντας υπόψη τις ανάγκες της αγοράς και τις απαιτήσεις των κοινωνιακών προκλήσεων, το πρόγραμμα θα έχει στόχο να εξασφαλίσει γενικά δομικά στοιχεία βασικών και πολλαπλών τεχνολογιών γενικής εφαρμογής για διάφορους τομείς εφαρμογών συμπεριλαμβανομένων και των κοινωνιακών προκλήσεων. Επιπλέον, θα επιδιωχθούν συνέργειες, εφόσον είναι σκόπιμο, μεταξύ των δραστηριοτήτων ΒΤΓΕ και των δραστηριοτήτων της πολιτικής συνοχής στο πλαίσιο εθνικών και περιφερειακών στρατηγικών Ε&Κ για ευφυή εξειδίκευση καθώς και με το ΕΙΚΤ, την Ευρωπαϊκή Τράπεζα Επενδύσεών (ΕΤΕπ) και, εφόσον είναι σκόπιμο, με τις κατευθυνόμενες δραστηριότητες των κρατών μελών που εντάσσονται στις πρωτοβουλίες κοινού προγραμματισμού.

Ειδικές πτυχές της υλοποίησης

Οι δραστηριότητες καινοτομίας θα περιλαμβάνουν την ενοποίηση μεμονωμένων τεχνολογιών, επιδείξεις της ικανότητας παραγωγής και παράδοσης καινοτόμων προϊόντων, συστημάτων, διαδικασιών και υπηρεσιών, δοκιμαστικές εφαρμογές με χρήστες και πελάτες για να αποδειχτεί η δυνατότητα υλοποίησης και η προστιθέμενη αξία, και επιδείξεις μεγάλης κλίμακας για να διευκολυνθεί η υιοθέτηση των αποτελεσμάτων της έρευνας από την αγορά. Θα δοθεί η δέουσα προσοχή στα σχέδια μικρής και μεσαίας κλίμακας. Επιπλέον, η υλοποίηση στο πλαίσιο του παρόντος Μέρους θα ενθαρρύνει τη συμμετοχή ερευνητικών ομάδων μικρού και μεσαίου μεγέθους, συμβάλλοντος επίσης σε ενεργότερη συμμετοχή των ΜΜΕ.

Θα ενοποιηθούν διάφορες μεμονωμένες τεχνολογίες με αποτέλεσμα την επικύρωση της τεχνολογίας σε βιομηχανικό περιβάλλον με αποτέλεσμα ένα πλήρες και εξειδικευμένο σύστημα, έτοιμο για την αγορά. Η εκτεταμένη συμμετοχή του ιδιωτικού τομέα σε αυτές τις δραστηριότητες θα αποτελεί προαπαιτούμενο, μεταξύ άλλων μέσω συμπράξεων δημόσιου και ιδιωτικού τομέα.

Η τεχνολογική ώθηση και οι πρωτοβουλίες καινοτομίας θα συμπληρωθούν από δράσεις από πλευρά της ζήτησης. Αυτές περιλαμβάνουν την βέλτιστη χρήση της δημόσιας προμήθειας καινοτομίας, την ανάπτυξη των κατάλληλων τεχνολογικών προδιαγραφών και των τεχνικών δραστηριοτήτων προς υποστήριξη της τυποποίησης και της ρύθμισης. την ιδιωτική ζήτηση και τη ευαισθητοποίηση των χρηστών ώστε να δημιουργηθούν φιλικότερες προς την καινοτομία αγορές.

Για τη νανοτεχνολογία και την βιοτεχνολογία ειδικότερα, η συνεργασία με τους ενδιαφερόμενους και το κοινό θα έχει ως στόχο την ενημέρωση σχετικά με τα οφέλη και τους κινδύνους. Θα αντιμετωπιστούν συστηματικά η αξιολόγηση της ασφάλειας και η διαχείριση των συνολικών κινδύνων κατά την εξάπλωση των εν λόγω τεχνολογιών. Κατά περίπτωση, οι κοινωνικές και ανθρωπιστικές επιστήμες θα συμβάλουν στην συνεκτίμηση των αναγκών και των προτιμήσεων των χρηστών καθώς και στη διασφάλιση της συμμετοχής της κοινωνίας και της συνειδητής επιλογής των καταναλωτών.

Οι δραστηριότητες που υποστηρίζονται βάσει του παρόντος Μέρους θα συμπληρώνουν την στήριξη της έρευνας και της καινοτομίας στον τομέα των τεχνολογιών γενικής εφαρμογής που μπορεί να παρέχεται από εθνικές ή περιφερειακές αρχές βάσει των ταμείων της πολιτικής συνοχής, στο πλαίσιο στρατηγικών ευφ