ΨΗΦΙΣΜΑ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ

της 29 Ιουνίου 1995

για την ενιαία και αποτελεσματική εφαρμογή το κοινοτικού δικαίου και για τις κυρώσεις κατά των παραβάσεων των διατάξεών του περί εσωτερικής αγοράς

(95/C 188/01)

ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ,

Έχοντας υπόψη:

τη συνθήκη για την ίδρυση της Ευρωπαϊκής Κοινότητας,

τη δήλωση αριθ. 19 για την εφαρμογή του κοινοτικού δικαίου την οποία ενέκρινε η διάσκεψη των αντιπροσώπων των κυβερνήσεων των κρατών μελών στις 7 Φεβρουαρίου 1992, και η οποία προσαρτάται στην τελική πράξη της συνθήκης για την Ευρωπαϊκή Ένωση,

το ψήφισμα του Συμβουλίου της 7ης Δεκεμβρίου 1992 σχετικά με τα μέσα εξασφάλισης της ομαλής λειτουργίας της ενιαίας αγοράς (1),

την ανακοίνωση της Επιτροπής προς το Συμβούλιο της 22ας Δεκεμβρίου 1993 «Για την καλύτερη δυνατή αξιοποίηση της εσωτερικής αγοράς και το στρατηγικό πρόγραμμα» (2),

το ψήφισμα του Συμβουλίου της 16ης Ιουνίου 1994 σχετικά με την ανάπτυξη της διοικητικής συνεργασίας για την εφαρμογή και την επιβολή της κοινοτικής νομοθεσίας στο πλαίσιο της εσωτερικής αγοράς (3),

την από 3 Μαΐου 1995 ανακοίνωση της Επιτροπής προς το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο σχετικά με το ρόλο των κυρώσεων στην εφαρμογή της κοινοτικής νομοθεσίας στον τομέα της εσωτερικής αγοράς (4),

Έκτιμώντας:

ότι, στον τομέα της εσωτερικής αγοράς, η Κοινότητα πέρασε από μια φάση χαρακτηριζόμενη από σημαντική νομοθετική δραστηριότητα σε μια φάση κατά την οποία το ζητούμενο είναι η πρακτική λειτουργία των κοινών κανόνων, και δη η ορθή μεταφορά των οδηγιών στο εθνικό δίκαιο, γενικότερα δε η ενιαία και αποτελεσματική εφαρμογή των κοινοτικών κανόνων βάσει των συμπερασμάτων του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου του Έσεν (1994) 7

ότι η αποτελεσματικότητα των κυρώσεων αποτελεί ένα από τα στοιχεία του όλου μηχανισμού εφαρμογής των κανόνων της εσωτερικής αγοράς 7

ότι το άρθρο 5 της συνθήκης ορίζει πως τα κράτη μέλη λαμβάνουν κάθε γενικό ή ειδικό μέτρο κατάλληλο να εξασφαλίσει την πλήρωση των υποχρεώσεων που απορρέουν από τη συνθήκη ή προκύπτουν από τις πράξεις των θεσμικών οργάνων της Κοινότητας 7

ότι στη δήλωση αριθ. 19 για την εφαρμογή του κοινοτικού δικαίου αναγνωρίζεται μεν ότι εναπόκειται σε κάθε κράτος μέλος να καθορίζει τον καλύτερο τρόπο εφαρμογής του κοινοτικού δικαίου, λαμβανομένων υπόψη των θεσμών, του νομικού συστήματος και των λοιπών συνθηκών του, αλλά κρίνεται ουσιαστικό για την καλή λειτουργία της Κοινότητας, τα μέτρα που λαμβάνονται στα διάφορα κράτη μέλη να καταλήγουν σε εφαρμογή του κοινοτικού δικαίου εξίσου αποτελεσματική και αυστηρή με την εφαρμογή του εθνικού δικαίου 7

ότι, αν δεν υπάρχει πραγματική κύρωση ανάλογη με την παράβαση και ικανή να λειτουργήσει αποτρεπτικά για τις παραβάσεις του κοινοτικού δικαίου, θα κλονιστεί η αξιοπιστία της κοινής νομοθεσίας, θα επηρεασθεί αρνητικά η θέση των πολιτών της Ένωσης και μπορεί να θιγούν οι όροι ανταγωνισμού, καθώς και τα γενικά συμφέροντα που επιδιώκουν οι κοινού κανόνες 7

ότι ορισμένα κοινοτικά νομοθετήματα περιέχουν ήδη διατάξεις περί κυρώσεων για τις περιπτώσεις που δεν τηρούνται τα μέτρα τα οποία θεσπίζουν 7

ότι, όπως διευκρίνισε η νομολογία του Δικαστηρίου (5), εάν μια κοινοτική ρύθμιση δεν περιέχει ειδική διάταξη περί επιβολής κυρώσεων σε περίπτωση παράβασης, ή παραπέμπει προς τούτο στις νομοθετικές, κανονιστικές και διοικητικές διατάξεις του οικείου κράτους μέλους, το άρθρο 5 της συνθήκης επιβάλλει στα κράτη μέλη να λάβουν μέτρα πρόσφορα για την κατοχύρωση της εμβέλειας και της αποτελεσματικότητας του κοινοτικού δικαίου, ιδίως δε προσδίδοντας στην επιλεγόμενη κύρωση χαρακτήρα αποτελεσματικό, ανάλογο και αποτρεπτικό 7

ότι ιδιαίτερη προσοχή πρέπει να καταβληθεί στον τομέα της κοινής αγοράς υπό την προσήκουσα μορφή 7

ότι μια συνεπής και κοινή αντίληψη περί της αποτελεσματικότητας των κυρώσεων που επιβάλλονται στα πλαίσια της ενιαίας αγοράς μπορεί να συμβάλει στην εξασφάλιση τόσο του θεμιτού ανταγωνισμού υπό δικαίους όρους, όσο και της προστασίας των γενικών συμφερόντων που επιδιώκουν οι κοινοί κανόνες 7

ότι οι διατάξεις περί κυρώσεων πρέπει να μελετηθούν και στα πλαίσια της μεταφοράς των κοινοτικών νομοθετικών κειμένων στην έννομη τάξη των κρατών μελών 7

ότι, ενόψει των σημαντικών ενίοτε διαφορών τις οποίες επισημαίνει η Επιτροπή στα πλαίσια της ανάλυσης της μεταφοράς και εφαρμογής των κοινών κανόνων, είναι σημαντικό να εξασφαλισθεί μια βελτιωμένη διαφάνεια των εθνικών κυρώσεων, ώστε να είναι αποτελεσματικές, ανάλογες και αποτρεπτικές, όπως επεσήμανε η Επιτροπή στο Συμβούλιο με την ανακοίνωση της 3ης Μαΐου 1995 7

ότι, αν διαπιστωθούν σοβαρές δυσχέρειες για την καλή λειτουργία της εσωτερικής αγοράς, οφειλόμενες στις αποκλίσεις των εθνικών κυρώσεων, θα πρέπει να αναζητηθούν λύσεις, όταν αυτό απαιτείται, ώστε να εξασφαλισθεί ότι οι κυρώσεις θα διασφαλίζουν την εξίσου αποτελεσματική εφαρμογή της νομοθεσίας σε όλη την Ένωση, χωρίς να θίγονται οι αντίστοιχες αρμοδιότητες Κοινότητας και κρατών μελών και οι αρχές του εθνικού δικαίου των κρατών μελών, και υπό το πρίσμα της αρχής της επικουρικότητας και αναλογικότητας σύμφωνα με τα συμπεράσματα του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου του Εδιμβούργου (1992) 7

ότι και άλλα επίσης μέτρα συμβάλλουν σητν καλή λειτουργία της εσωτερικής αγοράς, όπως η ανάπτυξη της διοικητικής συνεργασίας και η βελτίωση της αποτελεσματικότητας των προσφυγών στην δικαιοσύνη,

ΤΟΝΙΖΕΙ, όπως και η Επιτροπή, ότι η ορθή εφαρμογή του κοινοτικού δικαίου εξαρτάται πρωτίστως από την ορθή και πραγματική μεταφορά των κοινών κανόνων στο εθνικό δίκαιο, αλλά και από την καλή διοικητική συνεργασία που θεμελιώνεται στη διαφάνεια 7 ότι, σύμφωνα με το ψήφισμα του Συμβουλίου της 16ης Ιουνίου 1994 και βάσει των αποτελεσμάτων των μελετών της Επιτροπής, η διοικητική συνεργασία πρέπει να ενισχύεται στους τομείς όπου δεν έχει αναπτυχθεί αρκετά, όταν συντρέχει λόγος, και πάντως πρέπει να ανταποκρίνεται στις απαιτήσεις τη ενιαίας και αποτελεσματικής εφαρμογής των κοινοτικών κανόνων 7

ΕΠΙΒΕΒΑΙΩΝΕΙ ότι, για την ομαλή λειτουργία της Κοινότητας, έχει ουσιαστική σημασία η τόνωση της αμοιβαίας εμπιστοσύνης και της διαφάνειας μεταξύ των διοικητικών υπηρεσιών και, δι' αυτής, η μέριμνα για την πραγματική, αποτελεσματική και ενιαία εφαρμογή της κοινοτικής νομοθεσίας σε όλα τα κράτη μέλη 7

ΑΝΑΓΝΩΡΙΖΕΙ ότι η έκταση του πεδίου εφαρμογής της νομοθεσίας περί εσωτερικής αγοράς, καθώς και η ιδιομορφία των διαφόρων τομέων, επιβάλλουν αξιόπιστη, ρεαλιστική και τομεακή αντιμετώπιση των κυρώσεων 7

ΣΥΜΦΩΝΕΙ ότι η διαφάνεια των εθνικών συστημάτων κυρώσεων που επιβάλλονται σε περιπτώσεις που δεν τηρούνται οι υποχρεώσεις οι απορρέουσες από το κοινοτικό δίκαιο είναι αναγκαία για να δοθεί στην Κοινότητα η δυνατότητα να διαπιστώνει αν τα εθνικά συστήματα είναι ανάλογα και αποτρεπτικά και θα έχει, επομένως, ως αποτέλεσμα τον περιορισμό των παρεμβάσεων της Κοινότητας, όσον αφορά τις κυρώσεις, στο απολύτως αναγκαίο για την καλή λειτουργία τη εσωτερικής αγοράς σε κάθε τομέα 7 ότι αν διαπιστωθούν σοβαρές δυσχέρειες για την καλή λειτουργία της εσωτερικής αγοράς, οφειλόμενες στις αποκλίσεις των εθνικών συστημάτων επιβολής κυρώσεων, θα πρέπει να αναζητηθούν λύσεις, όταν απαιτείται, ώστε να εξασφαλισθεί ισοδύναμη αποτελεσματικότητα των κυρώσεων στην Ένωση, χωρίς να θιγούν οι αντίστοιχες αρμοδιότητες Κοινότητας και κρατών μελών και οι αρχές του εθνικού δικαίου των κρατών μελών, υπό το πρίσμα της αρχής της επικουρικότητας και της αναλογικότητας 7

ΖΗΤΕΙ από τα κράτη μέλη:

α) να υποστηρίξουν ενεργά τις εργασίες που έχουν σχέση με τις κυρώσεις στον τομέα της εσωτερικής αγοράς 7

β) να ανταποκριθούν στην πρόσκληση της Επιτροπής να προσφέρουν τη συνεργασία τους στα πλαίσια των μελετών που έχει αναλάβει 7

γ) να μεριμνούν, κατά τη μεταφορά των κοινοτικών νομοθετημάτων στο εθνικό δίκαιο, για τη λήψη μέτρων με τα οποία το κοινοτικό δίκαιο θα εφαρμόζεται με αποτελεσματικότητα και αυστηρότητα ισοδύναμη προς την επιδεικνυόμενη κατά την εφαρμογή του εθνικού δικαίου, και να θεσπίζουν διατάξεις περί κυρώσεων οπωσδήποτε αποτελεσματικών, αναλόγων και αποτρεπτικών 7

δ) να διαβιβάζουν στην Επιτροπή, όταν αποδεικνύεται αναγκαίο στα πλαίσια της ενημέρωσης για τη μεταφορά του κοινοτικού δικαίου στην εθνική έννομη τάξη και την εφαρμογή του, κάθε χρήσιμη πληροφορία σχετικά με τα οικεία συστήματα κυρώσεων 7

ΠΡΟΤΡΕΠΕΙ την Επιτροπή, στα πλαίσια του ρόλου της του θεματοφύλακα της συνθήκης, αλλά και στα πλαίσια της εξουσίας της προς ανάληψη πρωτοβουλίας:

α) να βεβαιώνεται για την ορθή μεταφορά των οδηγιών στο εθνικό δίκαιο, και γενικότερα να μεριμνά για την πραγματική και αποτελεσματική εφαρμογή τη κοινοτικής νομοθεσίας περί εσωτερικής αγοράς, συμπεριλαμβανομένου και του τομέα των κυρώσεων, να εξακολουθήσει να καταβάλλει προσπάθειες στον τομέα της διοικητικής συνεργασίας όπου είναι απαραίτητο και να μεριμνήσει για τη βελτίωση της αποτελεσματικότητας των διαδικασιών προσφυγής στην δικαιοσύνη 7

β) να συνεχίσει και να επεκτείνει τις μελέτες που έχει αρχίσει όπου υπάρχουν ειδικά προβλήματα, για τα οποία θα μπορούσαν να εξευρεθούν ειδικές λύσεις 7

γ) να περιλαμβάνει, οσάκις απαιτείται, στις μελλοντικές προτάσεις κοινοτικών νομοθετικών κειμένων διατάξεις περί κυρώσεων, εμπνεόμενες από τα παραδείγματα διατύπωσης που περιέχονται στην ανακοίνωση της 3ης Μαΐου 1995 7

δ) να μεριμνά ώστε οι διατάξεις οι σχετικές με τις επιβλητές κυρώσεις να εντάσσονται εφεξής στα μέτρα των οποίων η γνωστοποίηση απαιτείται ρητώς από τις κοινοτικές διατάξεις περί εσωτερικής αγοράς 7

ε) να λαμβάνει, αν συντρέχει περίπτωση, μέτρα ή να προτείνει λύσεις των τυχόν προβλημάτων στα πλαίσια της κατ' αυτόν τον τρόπο οργανωμένης διαφάνειας, μεταξύ άλλων όταν απαιτείται να διασφαλισθεί ότι οι κυρώσεις θα εξασφαλίζουν την εξίσου αποτελεσματική εφαρμογή της νομοθεσίας στην Ευρωπαϊκή Ένωση, χωρίς να θίγονται οι αντίστοιχες αρμοδιότητες της Κοινότητας και των κρατών μελών και οι αρχές το δικαίου των κρατών μελών, υπό το πρίσμα της αρχής της επικουρικότητας και της αναλογικότητας 7

στ) να λάβει υπόψη της την όλη προβληματική των κυρώσεων κατά των παραβάσεων του κοινοτικού δικαίου, στην ετήσια έκθεσή της σχετικά με την πρακτική εφαρμογή του κοινοτικού δικαίου 7

ΑΝΑΛΑΜΒΑΝΕΙ να εξετάσει με ευρύ και εποικοδομητικό πνεύμα τις προτάσεις που ίσως κληθεί να υποβάλει η Επιτροπή τους ερχόμενους μήνες, ώστε να εξασφαλιστεί ότι οι κυρώσεις κατά των παραβάσεων των κανόνων της εσωτερικής αγοράς θα είναι αποτελεσματικές, ανάλογες και αποτρεπτικές.

(1) ΕΕ αριθ. C 334 της 18. 12. 1992, σ. 1.

(2) COM(93) 632 τελικό.

(3) ΕΕ αριθ. C 179 της 1. 7. 1994, σ. 1.

(4) COM(95) 162 τελικό.

(5) Συλλογή 1989, υπόθεση αριθ. 68/88, σημεία 23 και 24, σ. 2984.