Ανακοίνωση βάσει του άρθρου 19, παράγραφος 3 του κανονισμού αριθ. 17 του Συμβουλίου

Σχετικά με την αίτηση για αρνητική πιστοποίηση ή απαλλαγή σύμφωνα με το άρθρο 81, παράγραφος 3 της συνθήκης ΕΚ (υπόθεση αριθ. 37.632 - κανονισμός της UEFA για το "αδιάβλητο των αγώνων που διοργανώνει η UEFA μεταξύ σωματείων: ανεξαρτησία των σωματείων")

(1999/C 363/02)

(Κείμενο που παρουσιάζει ενδιαφέρον για τον ΕΟΧ)

Ι. ΤΑ ΠΡΑΓΜΑΤΙΚΑ ΠΕΡΙΣΤΑΤΙΚΑ

1. Η ΚΟΙΝΟΠΟΙΗΣΗ

1. Στις 14 Οκτωβρίου 1999, η Union des Associations Européennes de Football (UEFA) υπέβαλε αίτηση για αρνητική πιστοποίηση ή, άλλως, απαλλαγή σύμφωνα με το άρθρο 81 παράγραφος 3 της συνθήκης ΕΚ, όσον αφορά τον κανονισμό με τίτλο "Αδιάβλητο των αγώνων που διοργανώνει η UEFA μεταξύ των σωματείων: ανεξαρτησία των σωματείων".

2. Η UEFA είναι μία ένωση με έδρα στη Nyon της Ελβετίας. Αποτελεί τη διοικούσα αρχή η οποία είναι αρμόδια για το ευρωπαϊκό ποδόσφαιρο. Η συμμετοχή στην UEFA είναι ανοικτή για όλες τις ευρωπαϊκές εθνικές ποδοσφαιρικές ομοσπονδίες. Η UEFA αποτελείται σήμερα από 51 μέλη, 18 από τα οποία βρίσκονται στο έδαφος της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Κατά κανόνα, υπάρχει μία ενιαία ομοσπονδία σε κάθε κράτος της ΕΕ και του ΕΟΧ, η οποία είναι υπεύθυνη για την οργάνωση του αθλήματος σε εθνικό επίπεδο. Εξαίρεση αποτελεί το Ηνωμένο Βασίλειο, όπου για ιστορικούς λόγους η Αγγλία, η Ουαλία, η Σκοτία και η Βόρειος Ιρλανδία έχουν διαφορετικές ομοσπονδίες. Ως συνομοσπονδία της FIFA (Fédération Internationale de Football Association) για την Ευρώπη, η UEFA ρυθμίζει τις ποδοσφαιρικές διοργανώσεις σε ολόκληρη την Ευρώπη. Η UEFA οργανώνει επίσης και διεξάγει τις διεθνείς ποδοσφαιρικές συναντήσεις και τα διεθνή τουρνουά σε ευρωπαϊκή κλίμακα. Μέχρι την ευρωπαϊκή ποδοσφαιρική περιόδο 1998/1999, η UEFA οργάνωνε τρεις βασικές διοργανώσεις μεταξύ σωματείων: το κύπελλο πρωταθλητριών, το κύπελλο κυπελλούχων και το κύπελλο UEFA. Προσφάτως, η UEFA κατήργησε το κύπελλο κυπελλούχων. Ως εκ τούτου, από την περίοδο 1999/2000 και μετά, θα διοργανώνονται μόνο το κύπελλο πρωταθλητριών (που θα παρέχει πρόσβαση σε μεγάλο αριθμό σωματείων) και το κύπελλο UEFA.

2. Ο ΚΟΙΝΟΠΟΙΟΥΜΕΝΟΣ ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΣ

3. Ο κοινοποιούμενος κανονισμός θεσπίστηκε από την εκτελεστική επιτροπή της UEFA στις 19 Μαΐου 1998. Στις 24 Νοεμβρίου 1998, σε μία έκτακτη διάσκεψη των προέδρων των ομοσπονδιών μελών της UEFA ενέκρινε ομόφωνα ψήφισμα στο οποίο οι ομοσπονδίες επιβεβαίωσαν "την πλήρη υποστήριξη τους για τον κανονισμό της UEFA και τις αθλητικές αρχές στις οποίες βασίζεται".

4. Ο κανονισμός με τίτλο "Αδιάβλητο των αγώνων που διοργανώνει η UEFA μεταξύ σωματείων: ανεξαρτησία των σωματείων" έχει ως εξής:

"Α. Γενική αρχή

Η προστασία του αδιάβλητου των αθλητικών συναντήσεων μεταξύ σωματείων που διοργανώνει η UEFA είναι θεμελιώδους σημασίας. Για την επίτευξη του στόχου αυτού, η UEFA διατηρεί το δικαίωμα να παρεμβαίνει και να λαμβάνει κατάλληλα μέτρα σε οποιαδήποτε περίπτωση το ίδιο πρόσωπο ή νομική οντότητα είναι σε θέση να επηρεάζει τη διοίκηση, διαχείριση ή/και την αθλητική επίδοση μιας ή περισσότερων από τις ομάδες που συμμετέχουν στην ίδια διοργάνωση της UEFA.

Β. Κριτήρια

Όσον αφορά τη συμμετοχή στις διοργανώσεις μεταξύ σωματείων της UEFA, ισχύουν τα ακόλουθα κριτήρια επιπλέον των αντίστοιχων συναφών κανονισμών:

1. Κανένα από τα σωματεία το οποία συμμετέχουν σε μία από τις διοργανώσεις της UEFA δεν μπορεί, είτε άμεσα είτε έμμεσα:

α) να διατηρεί ή να διαπραγματεύεται τίτλους ή μετοχές άλλου σωματείου, ή

β) να είναι μέλος οποιουδήποτε άλλου σωματείου, ή

γ) να ενέχεται καθ' οιονδήποτε τρόπο στη διοίκηση, διαχείριση ή/και αθλητική επίδοση άλλου σωματείου, ή

δ) να διατηρεί οποιαδήποτε εξουσία στη διοίκηση, διαχείριση ή/και αθλητική επίδοση οποιουδήποτε άλλου σωματείου,

το οποίο συμμετέχει στην ίδια οργάνωση της UEFA.

2. Κανένα πρόσωπο δεν μπορεί συγχρόνως, είτε άμεσα είτε έμμεσα, να συμμετέχει υπό οιαδήποτε ιδιότητα στη διοίκηση, διαχείριση ή/και αθλητική επίδοση περισσοτέρων του ενός σωματείων που συμμετέχουν στην ίδια διοργάνωση της UEFA.

3. Στην περίπτωση κατά την οποία δύο ή περισσότερα σωματεία βρίσκονται κάτω από κοινό έλεγχο, μόνο ένα από αυτά μπορεί να συμμετέχει σε κάθε διοργάνωση. Στο πλαίσιο αυτό, κάποιο φυσικό ή νομικό πρόσωπο διαθέτει τον έλεγχο ενός σωματείου εφόσον:

α) κατέχει την πλειοψηφία των δικαιωμάτων ψήφου των μετόχων, ή

β) έχει το δικαίωμα να διορίζει ή να ανακαλεί την πλειοψηφία των μελών της διαχειριστκής, διοικητικής ή εποπτικής αρχής, ή

γ) είναι μέτοχος και ελέγχει από μόνο του πλειοψηφία των δικαιωμάτων ψήφου των μετόχων βάσει συμφωνίας με άλλους μετόχους του υπό εξέταση σωματείου.

4. Η επιτροπή διοργάνωσης αγώνων μεταξύ σωματείων της UEFA θα λάβει οριστική απόφαση σχετικά με τη συμμετοχή σωματείων στις εν λόγω διοργανώσεις. Περαιτέρω, διατηρεί το δικαίωμα να λάβει μέτρα έναντι σωματείων τα οποία παύουν να ικανοποιούν τα ανωτέρω κριτήρια στο μέσο της διοργάνωσης."

5. Η ανωτέρω επιτροπή όρισε τα κριτήρια για την επιλογή των σωματείων που μπορούν να συμμετάσχουν σε κάθε διοργάνωση, στην περίπτωση κατά την οποία δύο ή περισσότερα σωματεία κάτω από "κοινό έλεγχο" επιθυμούν να συμμετάσχουν σε μία διοργάνωση της UEFA. Τα κριτήρια επιλογής έχουν ως εξής:

"Κριτήρια συμμετοχής

Εάν δύο ή περισσότερα σωματεία επηρεάζονται από τους νέους κανονισμούς για τη διαφύλαξη της ακεραιότητας των διοργανώσεων της UEFA, η επιτροπή για τη διοργάνωση αγώνων μεταξύ σωματείων της UEFA θα εφαρμόζει τα ακόλουθα κριτήρια με την κατωτέρω σειρά, ώστε να καθορίσει ποιο σωματείο γίνεται δεκτό στην κάθε υπό εξέταση διοργάνωση:

Α. Συμμετοχή ενός σωματείου

I. Συντελεστής σωματείου UEFA (σωρευτικός συντελετής για τις πέντε τελευταίες περιόδους):

Το σωματείο με τον υψηλότερο συντελεστή γίνεται δεκτό να συμμετάσχει στην υπό εξέταση διοργάνωση της UEFA.

II. Συντελεστής UEFA για την εθνική ομοσπονδία (σωρευτικός συντελεστής των πέντε τελευταίων περιόδων)

Εάν δύο ή περισσότερα σωματεία έχουν τον ίδιο συντελεστή (βλέπε σημείο I ανωτέρω), λαμβάνεται υπόψη ο τρέχων συνετελεστής UEFA για τις αντίστοιχες εθνικές ομοσπονδίες. Το σωματείο, του οποίου η ομοσπονδία έχει τον υψηλότερο συνετελεστή γίνεται δεκτό στην υπό εξέταση διοργάνωση της UEFA.

III. Κλήρωση

Εάν δύο ή περισσότερα σωματεία έχουν τον ίδιο συντελεστή για την εθνική τους ομοσπονδία (βλέπε σημείο II ανωτέρω), λαμβάνεται απόφαση μετά από κλήρωση.

Β. Πλήρωση κενής θέσης

Η εθνική ομοσπονδία ενός σωματείου που δεν γίνεται δεκτό σε μία διοργάνωση της UEFA βάσει των ανωτέρω κριτηρίων μπορεί να πληρώσει τη θέση η οποία καθίσταται κενή με κάποιο άλλο από τα σωματεία που ανήκουν σε αυτήν. Κατά κανόνα, η κενή αυτή θέση πρέπει να πληρωθεί από το σωματείο το οποίο στην τελική κατάταξη της εγχώριας διοργάνωσης πρωταθλήματος βρίσκεται ακριβώς πριν από το σωματείο το οποίο δεν γίνεται δεκτό (για το κύπελλο πρωταθλητριών UEFA και για το κύπελλο UEFA). Στο κύπελλο κυπελλούχων της UEFA, στη θέση του σωματείου που δεν γίνεται δεκτό μπορεί να συμμετάσχει ο δευτεραθλητής ή ένας από τους συμμετέχοντες, στα ημιτελικά. Η επιτροπή για τη διοργάνωση αγώνων μεταξύ σωματείων της UEFA έχει το δικαίωμα να επιβεβαιώσει τη συμμετοχή του σωματείου που προτείνεται προς αντικατάσταση."

6. Συνοψίζοντας, ο κανονισμός ορίζει ότι: α) κανένα σωματείο δεν πρέπει να έχει οικονομικό ή διαχειριστικό συμφέρον σε άλλο σωματείο που συμμετέχει στην ίδια διοργάνωση της UEFA· β) κανένα πρόσωπο δεν πρέπει να συμμετέχει στη διοίκηση ενός ή περισσοτέρων άλλων σωματείων που συμμετέχουν στην ίδια διοργάνωση της UEFA και γ) κανένα πρόσωπο ή εταιρεία δεν μπορεί να ελέγχει περισσότερα από ένα σωματεία που συμμετέχουν στην ίδια διοργάνωση της UEFA.

3. ΤΑ ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΑ ΤΗΣ UEFA ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΡΝΗΤΙΚΗ ΠΙΣΤΟΠΟΙΗΣΗ

7. Σύμφωνα με την UEFA, ο κανονισμός: α) έχει ως στόχο να διατηρήσει το αδιάβλητο των αγώνων και την αβεβαιότητα του αποτελέσματος στις διεθνείς συναντήσεις μεταξύ σωματείων· β) επιχειρεί να επιτύχει το στόχο αυτό με την αποφυγή της "σύγκρουσης συμφερόντων" που είναι δυνατό να προκύψει στην περίπτωση κατά την οποία κάποιο πρόσωπο ή εταιρεία μπορεί να επηρεάσει την αθλητική επίδοση δύο (ή περισσοτέρων) ομάδων που συμμετέχουν στην ίδια διοργάνωση, γεγονός που μπορεί να οδηγήσει σε επηρεασμό των αποτελεσμάτων· γ) δεν στοχεύει σε οικονομικές ή εμπορικές δραστηριότητες, πλην όμως ενδιαφέρεται για το ποδόσφαιρο ως άθλημα· δ) ο κανονισμός δεν εμπίπτει στο πεδίο εφαρμογής των διατάξεων περί ανταγωνισμού της συνθήκης ΕΚ επειδή επιδιώκει αθλητικό στόχο· ο κανονισμός δεν περιορίζει τον ανταγωνισμό πλην όμως, εάν πρόκειται να συμβεί κάτι τέτοιο στην αγορά συμμετοχών ιδιοκτησίας ποδοσφαιρικών σωματείων που είναι σε θέση να συμμετάσχουν σε διοργανώσεις της UEFA, ο κανονισμός εξακολουθεί να μην αντιβαίνει στο άρθρο 81 της συνθήκης ΕΚ δεδομένου ότι είναι αναγκαίος για την ορθή λειτουργία των αθλητικών διοργανώσεων.

8. Σχετικά με το τελευταίο αυτό σημείο, η UEFA θεωρεί σύμφωνα με την απόφαση της 20ής Αυγούστου 1999 του διαιτητικού αθλητικού δικαστηρίου στην υπόθεση CAS 98/200 ΑΕΚ Αθηνών και Slavia Πράγας κατά UEFA (σημείο 150) ότι το πραγματικό αποτέλεσμα του κανονισμού είναι να θέσει ορισμένους περιορισμούς στις συγχωνεύσεις μεταξύ ευρωπαϊκών ποδοσφαιρικών σωματείων υψηλού επιπέδου, και με τον τρόπο αυτό να διατηρήσει ή ακόμα να ενισχύσει τον οικονομικό ανταγωνισμό μεταξύ ιδιοκτητών σωματείων και τον οικονομικό και αθλητικό συναγωνισμό μεταξύ σωματείων. Βάσει της ίδιας απόφασης CAS (σημείο 154) η UEFA παρατηρεί επίσης ότι, σε αντίθεση με άλλα είδη επιχειρηματικών δραστηριοτήτων, στην περίπτωση των αθλητικών επιχειρηματικών δραστηριοτήτων ο καταναλωτής έχει συμφέρον να υπάρχουν όσο το δυνατό περισσότερα σωματεία στην αγορά και να επιτευχθεί η μεγαλύτερη δυνατή οικονομική και αθλητική ισορροπία μεταξύ τους.

Επιπλέον, η UEFA αναφέρεται στην παράγραφο 107 της γνώμης του γενικού εισαγγελέα Alber στην υπόθεση C-176/96, Lehtonen (που υποβλήθηκε στις 22 Ιουνίου 1999). Στη γνωμοδότηση αυτή, ο κ. Alber υπενθυμίζει, σύμφωνα με τη νομολογία του Δικαστηρίου των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων, ότι οι περί ανταγωνισμού κανόνες της ΕΚ δεν πρέπει να αξιολογούνται με αόριστο τρόπο και ότι εξαρτώνται πάντοτε από τις οικονομικές συνθήκες στις σχετικές αγορές. Οι κανόνες που περιορίζουν την ελευθερία δράσης που, λόγω του αποτελέσματός τους, είναι αναγκαίοι για τη δημιουργία ανταγωνισμού στη σχετική αγορά, μπορεί συνεπώς να θεωρηθεί ότι συμβιβάζονται με τα άρθρα 81 και 82 της συνθήκης ΕΚ, εφόσον κρίνονται αναγκαίοι και κατάλληλοι για την επίτευξη του στόχου αυτού.

9. Στην αίτηση της UEFA, ο κανονισμός παρουσιάζεται ως ένα ισορροπημένο και αναλογικό μέτρο για να εξασφαλίσει τον ουσιαστικό χαρακτήρα του ανταγωνισμού και θεωρείται ως τέτοιος επειδή δεν εμποδίζει την πραγματοποίηση επενδύσεων σε σωματεία (από άλλα σωματεία πλην εκείνων που συμμετέχουν σε διοργανώσεις της UEFA ή ιδιοκτήτες τέτοιων σωματείων), αλλά απλώς απαγορεύει στα σωματεία που βρίσκονται κάτω από κοινό έλεγχο να συμμετέχουν στην ίδια διοργάνωση της UEFA. Επιπλέον, σύμφωνα με την UEFA, ο όρος του "ελέγχου", που βασίζεται στη νομοθεσία της ΕΕ(1), συνιστά το ελάχιστο κανονιστικό μέτρο το οποίο είναι αναγκαίο για να εξασφαλιστεί η πλήρης εμπιστοσύνη του κοινού στην ακεραιότητα των διοργανώσεων. Η UEFA αναφέρει επίσης ότι οποιοσδήποτε επενδυτής είναι σε θέση να αποκτήσει συμμετοχή μέχρι ανώτατου ποσοστού 50 % σε δύο ή περισσότερα ευρωαπϊκά ποδοσφαιρικά σωματεία που συμμετέχουν σε αγώνες της UEFA χωρίς να θίγεται ποτέ από τον υπό εξέταση κανονισμό, υπό τον όρο ότι ο επενδυτής δεν είναι σωματείο ή πρόσωπο το οποίο ενέχεται στη διοίκηση, διαχείριση ή/και ποδοσφαιρική επίδοση άλλου σωματείου που συμμετέχει σε διοργανώσεις της UEFA. Περαιτέρω, η UEFA τονίζει ότι αρκετοί αθλητικοί φορείς και ορισμένοι εθνικοί νομοθέτες έχουν εκδώσει αυστηρότερους κανονισμούς για την αντιμετώπιση του ίδιου θέματος.

II. Η ΠΡΟΘΕΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ

10. Η Επιτροπή θεωρεί ότι ο κοινοποιηθείς κανονισμός μπορεί να χαρακτηριστεί ως απόφαση μιας ένωσης επιχειρήσεων ή συμφωνία μεταξύ ενώσεων επιχειρήσεων εντός της UEFA, κατά την έννοια του άρθρου 81 της συνθήκης ΕΚ. Λαμβάνοντας υπόψη τους στόχους που θεώρησε ως θεμιτούς(2) στην υπόθεση Bosman το Δικαστήριο των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων ενόψει της μεγάλης σημασίας που έχει από κοινωνική άποψη το ποδόσφαιρο στην Κοινότητα, η Επιτροπή θεωρεί ότι οι περιορισμοί που επιβάλλονται από τον κανονισμό μπορούν να εξαιρεθούν από την απαγόρευση του άρθρου 81 παράγραφος 1 της συνθήκης. Για να αποφασιστεί κατά πόσον το προκαταρκτικό αυτό συμπέρασμα μπορεί να γίνει δεκτό ή όχι, η Επιτροπή πρέπει να γνωρίζει εάν οι περιορισμοί αυτοί είναι οι ελάχιστοι αναγκαίοι για τη διατήρηση του αδιάβλητου των αγώνων μεταξύ σωματείων που διοργανώνει η UEFA και για την εξασφάλιση της αβεβαιότητας των αποτελεσμάτων. Με άλλα λόγια, η Επιτροπή πρέπει να επιβεβαιώσει κατά πόσον υφίστανται ή όχι λιγότερο αυστηρά μέτρα για την επίτευξη του ίδιου στόχου.

11. Στο πλαίσιο αυτό, η Επιτροπή καλεί τους ενδιαφερόμενους τρίτους να αποστείλουν τις παρατηρήσεις τους εντός ενός μηνός από τη δημοσίευση της παρούσας ανακοίνωσης με την αναφορά "COMP/37.632 - κανονισμός UEFA για την προστασία του αδιάβλητου των διοργανώσεων" στην ακόλουθη διεύθυνση: Ευρωπαϊκή Επιτροπή

Γενική Διεύθυνση Ανταγωνισμού

Διεύθυνση Δ

Rue de la Loi/Wetstraat 200 B - 1049 Βρυξέλλες Αριθ. φαξ (32-2) 295 30 80 .

(1) Ιδιαίτερα στην οδηγία 88/627/ΕΚ του Συμβουλίου, της 12ης Δεκεμβρίου 1988 (ΕΕ L 342 της 17.12.1998, σ. 62).

(2) Απόφαση της 15ης Δεκεμβρίου 1995, υπόθεση C-415/93, Συλλογή 1995, σ. I-4921, σημείο 106.