*****

ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΣ (ΕΟΚ) αριθ. 556/89 ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ

της 30ής Νοεμβρίου 1988

σχετικά με την εφαρμογή του άρθρου 85 παράγραφος 3 της συνθήκης σε ορισμένες κατηγορίες συμφωνιών που αφορούν την άδεια εκμετάλλευσης τεχνογνωσίας

Η ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΤΩΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΩΝ ΚΟΙΝΟΤΗΤΩΝ,

Έχοντας υπόψη:

τη συνθήκη για την ίδρυση της Ευρωπαϊκής Οικονομικής Κοινότητας,

τον κανονισμό αριθ. 19/65/ΕΟΚ του Συμβουλίου της 2ας Μαρτίου 1965 περί εφαρμογής του άρθρου 85 παράγραφος 3 της συνθήκης σε κατηγορίες συμφωνιών και εναρμονισμένων πρακτικών (1), όπως τροποποιήθηκε τελευταία από την πράξη προσχώρησης της Ισπανίας και της Πορτογαλίας, και ιδίως το άρθρο 1,

Μετά τη δημοσίευση σχεδίου του παρόντος κανονισμού (2),

Μετά από διαβούλευση με τη Συμβουλευτική Επιτροπή Συμπράξεων και Δεσποζουσών Θέσεων,

Εκτιμώντας ότι:

(1) Δυνάμει του κανονισμού αριθ. 19/65/ΕΟΚ, η Επιτροπή είναι αρμόδια να εφαρμόζει, με κανονισμό, το άρθρο 85 παράγραφος 3 της συνθήκης σε ορισμένες κατηγορίες διμερών συμφωνιών και εναρμονισμένων πρακτικών που εμπίπτουν στο πεδίο εφαρμογής του άρθρου 85 παράγραφος 1, οι οποίες περιλαμβάνουν περιορισμούς που επιβάλλονται είτε σχετικά με την απόκτηση ή τη χρήση δικαιωμάτων βιομηχανικής ιδιοκτησίας, ιδιαίτερα διπλωμάτων ευρεσιτεχνίας, υποδειγμάτων χρήσεως, σχεδίων και υποδειγμάτων ή σημάτων, είτε σχετικά με δικαιώματα που απορρέουν από συμβάσεις για τη μεταβίβαση μεθόδων κατασκευής ή του δικαιώματος χρησιμοποίησης αυτών ή γνώσεων σχετικών με τη χρήση και την εφαρμογή βιομηχανικών διαδικασιών.

Η συνεχώς αυξανόμενη οικονομική σημασία των μη προστατευόμενων τεχνικών πληροφοριών (π.χ. περιγραφές τρόπων κατασκευής, συνταγές, υποδείγματα, πρότυπα ή σχέδια), για τις οποίες συνήθως χρησιμοποιείται ο όρος «τεχνογνωσία», και ο μεγάλος αριθμός συμφωνιών που συνάπτονται σήμερα από επιχειρήσεις, συμπεριλαμβανομένων των δημοσίων ιδρυμάτων ερευνών, αποκλειστικά για την εκμετάλλευση τέτοιων πληροφοριών (οι αποκαλούμενες «αμιγείς» συμφωνίες εκμετάλλευσης της τεχνογνωσίας), καθώς και το γεγονός ότι η μεταφορά της τεχνογνωσίας είναι συχνά, στην πράξη, αμετάκλητη, καθιστούν αναγκαίο να καθοριστεί με μεγαλύτερη νομική ασφάλεια το καθεστώς των εν λόγω συμφωνιών έναντι των κανόνων του ανταγωνισμού, ενθαρρύνοντας έτσι τη διάδοση των τεχνικών γνώσεων στην Κοινότητα. Η μέχρι σήμερα κτηθείσα εμπειρία επιτρέπει να προσδιοριστεί μια κατηγορία τέτοιων συμφωνιών εκμετάλλευσης της τεχνογνωσίας που καλύπτουν το σύνολο ή μέρος της κοινής αγοράς, οι οποίες, μολονότι είναι δυνατόν να εμπίπτουν στο πεδίο εφαρμογής του άρθρου 85 παράγραφος 1 της συνθήκης, μπορούν κανονικά να θεωρηθούν ότι πληρούν τις προϋποθέσεις του άρθρου 85 παράγραφος 3 όταν η παραχωρούμενη τεχνογνωσία είναι απόρρητη, ουσιώδης και δυνάμενη να προσδιορισθεί με οποιαδήποτε κατάλληλη μέθοδο «η τεχνογνωσία». Μόνος σκοπός αυτών των ορισμών είναι να εξασφαλισθεί ότι με την ικανοποίηση της τεχνογνωσίας παρέχεται μια σταθερή βάση αιτιολόγησης για την εφαρμογή του παρόντος κανονισμού και ιδιαίτερα για την απαλλαγή των υποχρεώσεων που περιορίζουν τον ανταγωνισμό.

Για την εφαρμογή του παρόντος κανονισμού, καθορίζονται στο άρθρο 1 ορισμένοι όροι.

(2) Οι μεικτές συμφωνίες για τις άδειες εκμετάλλευσης τεχνογνωσίας και διπλωμάτων ευρεσιτεχνίας διαδραματίζουν, όπως και οι αμιγείς συμφωνίες τεχνογνωσίας, ολοένα και σημαντικότερο ρόλο στη μεταφορά τεχνολογίας. Κρίνεται, ως εκ τούτου, ενδεδειγμένο να συμπεριληφθούν στο πεδίο εφαρμογής του παρόντος κανονισμού και οι μεικτές συμφωνίες που δεν απαλλάσσονται από τον κανονισμό (ΕΟΚ) αριθ. 2349/84 της Επιτροπής (άρθρα 1, 2 ή 4) (3), ειδικότερα δε οι εξής:

- μεικτές συμφωνίες κατά τις οποίες τα παραχωρούμενα διπλώματα ευρεσιτεχνίας δεν είναι απαραίτητα για την επίτευξη των στόχων της παραχωρούμενης τεχνολογίας που περιέχει ταυτόχρονα προστατευόμενα και μη στοιχεία· αυτό συμβαίνει στην περίπτωση που τέτοια διπλώματα ευρεσιτεχνίας δεν παρέχουν αποτελεσματική προστασία

έναντι της εκμετάλλευσης της εν λόγω τεχνολογίας από τρίτους,

- μεικτές συμφωνίες, οι οποίες, ανεξάρτητα από το κατά πόσον είναι απαραίτητα ή όχι τα παραχωρούμενα διπλώματα ευρεσιτεχνίας για την επίτευξη των στόχων της παραχωρούμενης τεχνολογίας, περιέχουν υποχρεώσεις οι οποίες περιορίζουν την εκμετάλλευση της σχετικής τεχνολογίας από τον δικαιοπάροχο ή τον δικαιοδόχο σε κράτη μέλη όπου δεν υφίσταται προστασία των διπλωμάτων ευρεσιτεχνίας, εφόσον και στο βαθμό που οι υποχρεώσεις αυτές βασίζονται εν όλω ή εν μέρει στην εκμετάλλευση της παραχωρούμενης τεχνογνωσίας και πληρούν τους υπόλοιπους όρους που προβλέπονται στον παρόντα κανονισμό.

Κρίνεται επίσης σκόπιμο να επεκταθεί το πεδίο εφαρμογής του παρόντος κανονισμού στις αμιγείς ή μεικτές συμφωνίες που περιέχουν πρόσθετες διατάξεις σχετικά με εμπορικά σήματα και άλλα δικαιώματα πνευματικής ιδιοκτησίας, εφόσον δεν υπάρχουν υποχρεώσεις περιοριστικές του ανταγωνισμού πέραν εκείνων που συνδέονται με την τεχνογνωσία και απαλλάσσονται βάσει του παρόντος κανονισμού.

Πάντως, οι συμφωνίες αυτές μπορούν να θεωρηθούν ότι πληρούν τις προϋποθέσεις του άρθρου 85 παράγραφος 3 για τους σκοπούς του παρόντος κανονισμού μόνον εφόσον οι παρατηρούμενες τεχνικές γνώσεις είναι απόρρητες, ουσιαστικές και προσδιορισμένες.

(3) Οι διατάξεις του παρόντος κανονισμού δεν εφαρμόζονται σε συμφωνίες που καλύπτονται από τον κανονισμό (ΕΟΚ) αριθ. 2349/84 σχετικά με συμφωνίες για την άδεια εκμετάλλευσης διπλωμάτων ευρεσιτεχνίας.

(4) Όταν τέτοιες αμιγείς ή μεικτές συμφωνίες για τις άδειες εκμετάλλευσης τεχνογνωσίας περιλαμβάνουν όχι μόνον υποχρεώσεις που αφορούν περιοχές εντός της κοινής αγοράς αλλά και υποχρεώσεις προς τρίτες χώρες, η παρουσία των τελευταίων δεν εμποδίζει την εφαρμογή του παρόντος κανονισμού σε υποχρεώσεις που αφορούν περιοχές εντός της κοινής αγοράς.

Πάντως, στην περίπτωση που οι συμφωνίες για τις άδειες εκμετάλλευσης τεχνογνωσίας που έχουν συναφθεί για τρίτες χώρες ή για περιοχές που εκτείνονται πέραν των συνόρων της Κοινότητας παράγουν αποτελέσματα μέσα στην κοινή αγορά τα οποία εμπίπτουν ενδεχομένως στο πεδίο εφαρμογής του άρθρου 85 παράγραφος 1, αυτές οι συμφωνίες καλύπτονται από τον παρόντα κανονισμό όπως ακριβώς καλύπτονται οι συμφωνίες για περιοχές εντός της κοινής αγοράς.

(5) Δεν είναι σκόπιμο να συμπεριληφθούν στο πεδίο εφαρμογής του παρόντος κανονισμού συμφωνίες που έχουν σαν μόνο σκοπό την πώληση, εκτός από την περίπτωση κατά την οποία ο δικαιοπάροχος αναλαμβάνει, προτού ο δικαιοδόχος αρχίσει την παραγωγή χρησιμοποιώντας την παραχωρούμενη τεχνολογία, να προμηθεύει τα προϊόντα της σύμβασης για πώληση στον δικαιοδόχο. Εξαιρούνται επίσης από το πεδίο εφαρμογής του παρόντος κανονισμού οι συμφωνίες που αφορούν τεχνογνωσία σχετική με την εμπορία που ανακοινώνεται στο πλαίσιο συμφωνιών franchise (1) ή που αφορούν συμφωνίες τεχνογνωσίας που συνάπτονται σε συνδυασμό με διακανονισμούς τέτοιους, όπως οι κοινές επιχειρήσεις ή κοινοπραξίες διπλωμάτων ευρεσιτεχνίας, και άλλους διακανονισμούς σύμφωνα με τους οποίους παρέχεται άδεια εκμετάλλευσης της τεχνογνωσίας σαν αντάλλαγμα για άδειες εκμετάλλευσης που δεν αφορούν βελτιώσεις ή νέες εφαρμογές της συγκεκριμένης τεχνογνωσίας, δεδομένου ότι οι συμφωνίες αυτές δημιουργούν διάφορα προβλήματα τα οποία δεν μπορούν προς το παρόν να αντιμετωπιστούν σε έναν και μόνο κανονισμό (άρθρο 5).

(6) Οι αποκλειστικές συμφωνίες για τη χορήγηση άδειας εκμετάλλευσης, δηλαδή συμφωνίες στις οποίες ο δικαιοπάροχος αναλαμβάνει την υποχρέωση να μην εκμεταλλεύεται ο ίδιος την παραχωρούμενη τεχνολογία στην καλυπτόμενη από την άδεια εκμετάλλευσης περιοχή ή να μη χορηγεί περαιτέρω άδειες εκμετάλλευσης στην ίδια περιοχή, ενδέχεται να μην είναι αυτές καθ' αυτές ασυμβίβαστες με το άρθρο 85 παράγραφος 1, όταν αφορούν την εισαγωγή και προστασία νέας τεχνολογίας στην περιοχή για την οποία παρέχεται άδεια εκμετάλλευσης, λόγω της κλίμακας της έρευνας που έχει αναληφθεί και της αύξησης του επιπέδου ανταγωνισμού, ιδιαίτερα του ανταγωνισμού μεταξύ ομοειδών προϊόντων που φέρουν διαφορετικά σήματα, και της ανταγωνιστικότητας των ενδιαφερομένων επιχειρήσεων, που προκύπτει από διάδοση της καινοτομίας στην Κοινότητα.

Εφόσον οι συμφωνίες του είδους αυτού εμπίπτουν, υπό άλλες συνθήκες, στο πεδίο εφαρμογής του άρθρου 85 παράγραφος 1, είναι σκόπιμο να συμπεριληφθούν στο άρθρο 1, για να μπορεί να εφαρμοσθεί η απαλλαγή και ως προς αυτές.

(7) Τόσο οι υποχρεώσεις αυτές όσο και εκείνες που αναφέρονται στο άρθρο 1 ενθαρρύνουν τη μεταφορά τεχνολογίας και κατ' αυτόν τον τρόπο συντελούν γενικά στη βελτίωση της παραγωγής των προϊόντων και στην προώθηση της τεχνικής προόδου, αυξάνοντας τον αριθμό των εγκαταστάσεων παραγωγής, βελτιώνοντας την ποιότητα των προϊόντων που παράγονται στην κοινή αγορά και διευρύνοντας τις δυνατότητες περαιτέρω ανάπτυξης της παραχωρούμενης τεχνολογίας. Αυτό αληθεύει ιδιαίτερα όσον αφορά την υποχρέωση του δικαιοδόχου να χρησιμοποιεί το καλυπτόμενο από την άδεια προϊόν μόνο για την κατασκευή δικών του προϊόντων, δεδομένου ότι παρέχει στον δικαιοπάροχο το κίνητρο να διαδίδει την τεχνολογία σε διάφορες εφαρμογές, ενώ διατηρεί αυτός ο ίδιος ή άλλοι δικαιοδόχοι το δικαίωμα να πωλεί χωριστά το καλυπτόμενο από άδεια προϊόν. Το ίδιο ισχύει επίσης όσον αφορά τις υποχρεώσεις του δικαιοπάροχου και του δικαιοδόχου να απέχουν όχι μόνο από τον ενεργητικό αλλά και από τον παθητικό ανταγωνισμό, στην περιοχή για την οποία έχει χορηγηθεί άδεια εκμετάλλευσης, στην περίπτωση του δικαιοπάροχου, και στις περιοχές που διατηρεί ο δικαιοπάροχος ή άλλοι δικαιοδόχοι στην περίπτωση του δικαιοδόχου. Οι χρήστες τεχνολογικά νέων ή βελτιωμένων προϊόντων που απαιτούν μεγάλες επεν

δύσεις, συχνά δεν είναι τελικοί καταναλωτές αλλά ενδιάμεσες βιομηχανίες, οι οποίες είναι καλά πληροφορημένες σχετικά με τις τιμές και τις εναλλακτικές πηγές προμήθειας των προϊόντων στην Κοινότητα. Ως εκ τούτου, η προστασία έναντι του ενεργητικού ανταγωνισμού και μόνο δεν θα παρείχε στους συμβαλλόμενους και στους άλλους δικαιοδόχους την ασφάλεια που χρειάζονται, ιδιαίτερα κατά τη διάρκεια της αρχικής περιόδου εκμετάλλευσης της παραχωρούμενης τεχνολογίας, όταν επενδύουν για τον εξοπλισμό και τη δημιουργία αγοράς για το προϊόν και αυξάνουν ουσιαστικά τη ζήτηση.

Δεδομένου ότι είναι δύσκολο να καθοριστεί το χρονικό σημείο κατά το οποίο η τεχνογνωσία μπορεί να θεωρηθεί ότι δεν είναι πλέον απόρρητη, και συχνά χορηγείται άδεια εκμετάλλευσης ενός συνεχούς ρεύματος τεχνογνωσίας, ειδικά όταν η τεχνολογία στη βιομηχανία αναπτύσσεται ραγδαία, είναι σκόπιμο να περιοριστεί σε ορισμένο αριθμό ετών η περίοδος εδαφικής προστασίας του δικαιοπάροχου και του δικαιοδόχου μεταξύ τους όπως και των δικαιοδόχων μεταξύ τους που καλύπτονται αυτόματα από την απαλλαγή επειδή οι άδειες εκμετάλλευσης της τεχνογνωσίας, σε αντιπαράθεση με τις άδειες εκμετάλλευσης διπλωμάτων ευρεσιτεχνίας, αποτελούν συχνά αντικείμενο διαπραγμάτευσης αφού τα προϊόντα ή υπηρεσίες που ενσωματώνουν την παραχωρούμενη τεχνολογία έχουν κυκλοφορήσει με επιτυχία στην αγορά, φαίνεται ενδεδειγμένο, για κάθε περιοχή για την οποία έχει χορηγηθεί άδεια, να ληφθεί υπόψη η ημερομηνία υπογραφής της πρώτης συμφωνίας για τη χορήγηση άδειας εκμετάλλευσης που έχει συναφθεί σχετικά με την «ίδια τεχνολογία» από τον δικαιοπάροχο για τη συγκεκριμένη περιοχή, σαν το σημείο αφετηρίας για τις επιτρεπόμενες περιόδους εδαφικής προστασίας του δικαιοπάροχου και του δικαιοδόχου μεταξύ τους. Όσον αφορά την προστασία ενός δικαιοδόχου από την κατασκευή, τη χρήση και τις ενεργητικές ή παθητικές πωλήσεις εκ μέρους άλλων δικαιοδόχων, το σημείο αφετηρίας πρέπει να είναι η ημερομηνία υπογραφής της πρώτης συμφωνίας για τη χορήγηση άδειας εκμετάλλευσης που έχει συναφθεί από τον δικαιοπάροχο στην Κοινότητα. Η απαλλαγή που χορηγείται για τις ρήτρες εδαφικής προστασίας ισχύει για όλη τη διάρκεια αυτών των περιόδων εφόσον η τεχνογνωσία παραμένει απόρρητη και ουσιαστική, ανεξάρτητα από το χρόνο προσχώρησης του συγκεκριμένου κράτους μέλους στην Κοινότητα και εφόσον καθένας από τους δικαιοδόχους, τόσο ο περιοριζόμενος όσον και ο προστατευόμενος, κατασκευάζει ή έχει κατασκευάσει ο ίδιος το προϊόν για το οποίο έχει χορηγηθεί άδεια εκμετάλλευσης.

Η απαλλαγή που χορηγείται σύμφωνα με το άρθρο 85 παράγραφος 3 σε μεγαλύτερες περιόδους εδαφικής προστασίας, ιδιαίτερα για να προστατευθούν οι δαπανηρές και επικίνδυνες επενδύσεις ή στην περίπτωση που τα μέρη δεν ήταν ήδη ανταγωνιστές πριν από τη χορήγηση της άδειας εκμετάλλευσης, μπορεί να χορηγηθεί μόνο με ατομική απόφαση. Εξάλλου, τα συμβαλλόμενα μέρη είναι ελεύθερα να παρατείνουν την ισχύ συμφωνίας τους για να εκμεταλλευθούν μεταγενέστερες βελτιώσεις και να προβλέψουν την καταβολή επιπρόσθετων δικαιωμάτων. Πάντως, σε τέτοιες περιπτώσεις, περαιτέρω περίοδοι εδαφικής προστασίας που αρχίζουν από την ημερομηνία κατά την οποία χορηγείται άδεια εκμετάλλευσης για νέες βελτιώσεις στην Κοινότητα, μπορούν να χορηγούνται μόνο με ατομική απόφαση, ιδιαίτερα όταν οι βελτιώσεις ή οι νέες εφαρμογές της παραχωρούμενης τεχνολογίας είναι ουσιαστικές και απόρρητες και δεν είναι σημαντικά μικρότερης σημασίας από την αρχικά παραχωρηθείσα τεχνολογία ή απαιτούν νέες δαπανηρές και επικίνδυνες επενδύσεις.

(8) Πάντως, είναι σκόπιμο, στις περιπτώσεις που η ίδια τεχνολογία προστατεύεται σε ορισμένα κράτη μέλη από τα αναγκαία διπλώματα ευρεσιτεχνίας κατά την έννοια του σημείου 9 των αιτιολογικών σκέψεων του κανονισμού (ΕΟΚ) αριθ. 2349/84, να προβλεφθεί, με τον παρόντα κανονισμό, απαλλαγή για τα συγκεκριμένα κράτη μέλη όσον αφορά την εδαφική προστασία μεταξύ δικαιοπάροχου και δικαιοδόχου και, όσον αφορά τις μεταξύ δικαιοδόχων σχέσεις, απαλλαγή για τους περιορισμούς κατασκευής, χρήσης ή ενεργητικών πωλήσεων στις αντίστοιχες περιοχές τους καθ' όλη τη διάρκεια ισχύος των εκεί υφιστάμενων διπλωμάτων ευρεσιτεχνίας.

(9) Οι υποχρεώσεις που αναφέρονται στο άρθρο 1 πληρούν επίσης γενικά τις άλλες προϋποθέσεις για την εφαρμογή του άρθρου 85 παράγραφος 3. Παρέχεται, κατά κανόνα, στους καταναλωτές δίκαιο τμήμα του οφέλους που προκύπτει από τη βελτίωση που επέρχεται ως προς την προμήθεια των προϊόντων στην αγορά. Επιπλέον, οι υποχρεώσεις δεν επιβάλλουν περιορισμούς που δεν είναι απαραίτητοι για την επίτευξη των προαναφερόμενων στόχων. Τέλος, ο ανταγωνισμός στο επίπεδο της διανομής διασφαλίζεται με τη δυνατότητα παράλληλων εισαγωγών, οι οποίες δεν πρέπει, σε καμία περίπτωση, να εμποδίζονται από τους συμβαλλόμενους. Έτσι, οι υποχρεώσεις αποκλειστικότητας που διέπονται από τον παρόντα κανονισμό δεν συνεπάγονται, κατά κανόνα τη δυνατότητα κατάργησης του ανταγωνισμού για σημαντικό μέρος των εν λόγω προϊόντων. Αυτό ισχύει επίσης στην περίπτωση συμφωνιών που χορηγούν αποκλειστικές άδειες εκμετάλλευσης για περιοχή που καλύπτει το σύνολο της κοινής αγοράς, εφόσον υπάρχει η δυνατότητα παράλληλων εισαγωγών από τρίτες χώρες ή υπάρχουν άλλες ανταγωνιστικές τεχνολογίες στην αγορά, δεδομένου ότι η εδαφική αποκλειστικότητα μπορεί να συντελέσει στη μεγαλύτερη ενοποίηση της αγοράς και να ενθαρρύνει τον ανταγωνισμό μεταξύ ομοειδών προϊόντων με διαφορετικά σήματα σε όλη την Κοινότητα.

(10) Κρίνεται σκόπιμο να συμπεριληφθούν στον παρόντα κανονισμό ορισμένες υποχρεώσεις που

(1) ΕΕ αριθ. 36 της 6. 3. 1965, σ. 533/65.

(2) ΕΕ αριθ. C 214 της 12. 8. 1987, σ. 2.

(3) ΕΕ αριθ. L 219 της 16. 8. 1984, σ. 15.

(1) Κανονισμός (ΕΟΚ) αριθ. 4087/88 της Επιτροπής της 30ής Νοεμβρίου 1988, σχετικά με την εφαρμογή του άρθρου 85 παράγραφος 3 της συνθήκης σε κατηγορίες συμφωνιών franchise. (ΕΕ αριθ. L 359 της 28. 12. 1988, σ. 46). συνήθως

(11) Ο παρών κανονισμός πρέπει επίσης να εξειδικεύει ποιοι περιορισμοί ή διατάξεις δεν μπορούν να συμπεριληφθούν στις συμφωνίες για την άδεια εκμετάλλευσης τεχνογνωσίας εφόσον αυτές πρόκειται να επωφεληθούν της κατά κατηγορίες απαλλαγής. Αυτοί οι περιορισμοί, που απαριθμούνται στο άρθρο 3, μπορούν να εμπίπτουν στην απαγόρευση του άρθρου 85 παράγραφος 1, αλλά, στην περίπτωσή τους, δεν μπορεί γενικά να υποτεθεί ότι πρόκειται να καταλήξουν στα θετικά αποτελέσματα που απαιτεί το άρθρο 85 παράγραφος 3, όπως είναι απαραίτητο για τη χορήγηση της κατά κατηγορίες απαλλαγής, και, συνεπώς, η απαλλαγή μπορεί να χορηγηθεί μόνο σε ατομική βάση.

(12) Οι συμφωνίες που δεν καλύπτονται αυτόματα από την απαλλαγή επειδή περιέχουν διατάξεις που δεν απαλλάσσονται ρητά από τον παρόντα κανονισμό και δεν εξαιρούνται ρητά από την απαλλαγή, συμπεριλαμβανομένων εκείνων που απαριθμούνται στο άρθρο 4 παράγραφος 2, μπορούν, παρά το γεγονός αυτό, να θεωρηθούν γενικά ότι προσφέρονται για την εφαρμογή της απαλλαγής κατά κατηγορίες. Η Επιτροπή θα είναι σύντομα σε θέση να διαπιστώσει αν αυτό ισχύει για μια συγκεκριμένη συμφωνία. Οι συμφωνίες αυτές πρέπει, ως εκ τούτου, να θεωρηθεί ότι καλύπτονται από την απαλλαγή που προβλέπεται στον παρόντα κανονισμό, εφόσον κοινοποιούνται στην Επιτροπή και η Επιτροπή δεν αντιτάσσεται στην εφαρμογή της απαλλαγής σε ορισμένη προθεσμία.

(13) Εάν ορισμένες ατομικές συμφωνίες που έχουν εξαιρεθεί βάσει του παρόντος κανονισμού έχουν, παρ' όλα αυτά, αποτελέσματα ασυμβίβαστα με το άρθρο 85 παράγραφος 3, η Επιτροπή μπορεί να ανακαλέσει το ευεργέτημα της απαλλαγής κατά κατηγορίες (άρθρο 7).

(14) Ο κατάλογος του άρθρου 2 περιλαμβάνει, μεταξύ άλλων, τις υποχρεώσεις του δικαιοδόχου να παύσει να χρησιμοποιεί την παραχωρούμενη τεχνογνωσία μετά τη λήξη της συμφωνίας « απαγόρευση χρησιμοποίησης μετά τη λήξη» (άρθρο 2 παράγραφος 1 σημείο 3) και να καθιστά τις βελτιώσεις προσιτές στον δικαιοπάροχο (ρήτρα επαναχορήγησης (grant-back clause) (άρθρο 2 παράγραφος 1 σημείο 4)). Η απαγόρευση χρησιμοποίησης μετά τη λήξη μπορεί να θεωρηθεί ως σύνηθες στοιχείο για την άδεια εκμετάλλευσης τεχνογνωσίας, επειδή σε αντίθετη περίπτωση ο δικαιοπάροχος θα ήταν υποχρεωμένος να παραχωρεί την τεχνογνωσία του επ' άπειρον, πράγμα που θα εμπόδιζε τη μεταφορά τεχνολογίας. Επιπλέον, οι υποχρεώσεις του δικαιοδόχου να επαναχορηγήσει στον δικαιοπάροχο άδεια για τις βελτιώσεις της παραχωρούμενης τεχνογνωσίας ή/και των διπλωμάτων ευρεσιτεχνίας δεν περιορίζει, κατά κανόνα, τον ανταγωνισμό, εάν ο δικαιοδόχος είναι εξουσιοδοτημένος από τη σύμβαση να μοιράζεται στο μέλλον την εμπειρία και τις εφευρέσεις του δικαιοπάροχου και διατηρεί το δικαίωμα να διαδίδει την αποκτηθείσα εμπειρία ή να χορηγεί άδειες εκμετάλλευσης σε τρίτους, εφόσον κατ' αυτόν τον τρόπο δεν διαδίδει την τεχνογνωσία του δικαιοπάροχου.

Εξάλλου, ένα περιοριστικό για τον ανταγωνισμό αποτέλεσμα προκύπτει όταν η συμφωνία περιλαμβάνει τόσο την απαγόρευση χρησιμοποίησης μετά τη λήξη όσο και την υποχρέωση του δικαιοδόχου να διαθέτει στον δικαιοπάροχο τις δικές του βελτιώσεις της τεχνογνωσίας, έστω και σε μη αποκλειστική και αμοιβαία βάση, και να επιτρέπει στον δικαιοπάροχο να συνεχίζει να τις χρησιμοποιεί ακόμα και μετά τη λήξη της συμφωνίας. Αυτό συμβαίνει επειδή, σε μια τέτοια περίπτωση, ο δικαιοδόχος δεν έχει τη δυνατότητα να πείσει τον δικαιοπάροχο να του επιτρέπει να συνεχίζει να εκμεταλλεύεται την αρχικά παραχωρηθείσα τεχνογνωσία καθώς και τις βελτιώσεις που επέφερε αυτός ο ίδιος μετά τη λήξη της συμφωνίας.

(15) Ο κατάλογος του άρθρου 2 περιλαμβάνει επίσης την υποχρέωση του δικαιοδόχου να συνεχίζει να καταβάλλει δικαιώματα εκμετάλλευσης μέχρι τη λήξη της συμφωνίας, ανεξάρτητα από το κατά πόσον η παραχωρούμενη τεχνογνωσία έχει καταστεί γνωστή λόγω της δράσης τρίτων (άρθρο 2 παράγραφος 1 σημείο 7). Κατά κανόνα, οι συμβαλλόμενοι δεν χρειάζεται να προστατεύονται από τις προβλέψιμες οικονομικές συνέπειες μιας συμφωνίας την οποία συνήψαν με τη βούλησή τους και δεν πρέπει, ως εκ τούτου, να περιορίζονται στην επιλογή τους όσον αφορά τα απαραίτητα μέσα χρηματοδότησης της μεταφοράς τεχνολογίας. Αυτό ισχύει ιδιαίτερα στην περίπτωση της τεχνογνωσίας, επειδή δεν προκύπτει θέμα κατάχρησης μονοπωλίου αναγνωρισμένου από το νόμο και, σύμφωνα με τα νομικά συστήματα των κρατών μελών, ο δικαιοδόχος μπορεί να ασκήσει προσφυγή βάσει του ισχύοντος εθνικού δικαίου. Επιπλέον, όροι σχετικοί με την πληρωμή δικαιωμάτων εκμετάλλευσης (royalties) έναντι της παραχώρησης ενός συνόλου (πακέτου) τεχνολογίας για συμφωνημένο εύλογο χρονικό διάστημα, ανεξάρτητα από το αν έχει καταστεί ή όχι δημόσια γνωστή η τεχνογνωσία, είναι γενικά προς το συμφέρον του δικαιοδόχου, δεδομένου ότι εμποδίζεται ο δικαιοπάροχος να ζητήσει προκαταβολή υψηλών ποσών ώστε να μειώσει τον οικονομικό κίνδυνο σε περίπτωση πρόωρης αποκάλυψης της τεχνογνωσίας. Τα συμβαλλόμενα μέρη πρέπει να είναι ελεύθερα, για να διευκολύνεται η πληρωμή εκ μέρους του δικαιοδόχου, να παρατείνουν την πληρωμή δικαιωμάτων για τη χρήση της παραχωρούμενης τεχνολογίας για διάστημα που να υπερβαίνει το χρονικό σημείο κατά το οποίο καθίσταται δημόσια γνωστή η τεχνογνωσία. Επιπλέον, πρέπει να επιτρέπεται η συνέχιση των πληρωμών μετά τη λήξη της συμφωνίας στις περιπτώσεις που και οι δύο συμβαλλόμενοι έχουν πλήρη επίγνωση ότι η πρώτη πώληση του προϊόντος θα συντελέσει αναγκαστικά στην αποκάλυψη της τεχνογνωσίας. Παρ' όλα αυτά η Επιτροπή μπορεί, όταν καθίσταται από τις περιστάσεις σαφές ότι ο δικαιοδόχος είναι σε θέση και επιθυμεί να αναπτύξει ο ίδιος την τεχνογνωσία σε μικρό χρονικό διάστημα ενώ συγκριτικά η περίοδος των συνεχιζόμενων πληρωμών είναι υπερβολικά μεγάλη, να ανακαλέσει το ευεργέτημα της απαλλαγής σύμφωνα με το άρθρο 7 του παρόντος κανονισμού.

Τέλος, η χρησιμοποίηση μεθόδων υπολογισμού των δικαιωμάτων που δεν έχουν σχέση με την εκμετάλ λευση της παραχωρούμενης τεχνολογίας ή η επιβολή δικαιωμάτων σε προϊόντα των οποίων η κατασκευή δεν περιλαμβάνει σε κανένα στάδιο τη χρησιμοποίηση κάποιου από τα διπλώματα ευρεσιτεχνίας ή τα τεχνικά απόρρητα για τα οποία έχει χορηγηθεί άδεια εκμετάλλευσης, καθιστούν τη συμφωνία ακατάλληλη για την εφαρμογή της κατά κατηγορίας απαλλαγής (άρθρο 3 σημείο 5). Ο δικαιοδόχος απαλλάσσεται επίσης από την υποχρέωση να καταβάλλει δικαιώματα, όταν η τεχνογνωσία καθίσταται δημόσια γνωστή λόγω της δράσης του δικαιοπάροχου. Πάντως, η πώληση απλώς του προϊόντος από τον δικαιοπάροχο ή από επιχείρηση συνδεδεμένη με αυτόν δεν συνιστά τέτοια δράση (άρθρο 2 παράγραφος 1 σημείο 7 και άρθρο 3 σημείο 5).

(16) Η υποχρέωση του δικαιοδόχου να περιορίζει την εκμετάλλευση της παραχωρούμενης τεχνολογίας σε έναν ή περισσότερους τομείς εφαρμογής της «τομείς χρησιμοποίησης» ή σε μία ή περισσότερες αγορές προϊόντων δεν εμπίπτει επίσης στο άρθρο 85 παράγραφος 1 (άρθρο 2 παράγραφος 1 σημείο 8). Η υποχρέωση αυτή δεν περιορίζει τον ανταγωνισμό εφόσον ο δικαιοπάροχος μπορεί να θεωρηθεί ότι έχει το δικαίωμα να μεταβιβάσει την τεχνογνωσία μόνο για περιορισμένο σκοπό. Αυτός ο περιορισμός όμως δεν πρέπει να αποτελεί καλυμμένο τρόπο κατανομής της πελατείας.

(17) Περιορισμοί που παρέχουν στον δικαιοπάροχο αδικαιολόγητο ανταγωνιστικό πλεονέκτημα, όπως είναι η υποχρέωση που επιβάλλεται στον δικαιοδόχο να αποδέχεται προδιαγραφές ποιότητας, άλλες άδειες εκμετάλλευσης ή αγαθά και υπηρεσίες που δεν επιθυμεί εκ μέρους του δικαιοπάροχου, εμποδίζουν την εφαρμογή της κατά κατηγορίες απαλλαγής. Πάντως, αυτό δεν ισχύει όταν μπορεί να αποδειχθεί ότι ο δικαιοδόχος επιθυμούσε αυτές τις προδιαγραφές, άδειες, αγαθά ή υπηρεσίες για δική του διευκόλυνση (άρθρο 3 σημείο 3).

(18) Οι περιορισμοί με τους οποίους οι συμβαλλόμενοι κατανέμουν τους πελάτες στον ίδιο τεχνολογικό τομέα εφαρμογής ή στην ίδια αγορά του προϊόντος, είτε με την απαγόρευση προμήθειας ορισμένων κατηγοριών πελατών είτε με υποχρέωση αντίστοιχου αποτελέσματος, δεν είναι επίσης δυνατόν να τύχουν της κατά κατηγορίες απαλλαγής (άρθρο 3 σημείο 6). Αυτό δεν ισχύει στις περιπτώσεις κατά τις οποίες η τεχνογνωσία χορηγείται για να εξασφαλισθεί δεύτερη πηγή προμήθειας σε μεμονωμένο πελάτη. Σε μια τέτοια περίπτωση, η απαγόρευση που επιβάλλεται στον δικαιοδόχο να μην προμηθεύει άλλους πλην του συγκεκριμένου πελάτη μπορεί να είναι απαραίτητη για τη χορήγηση άδειας εκμετάλλευσης σε έναν δεύτερο προμηθευτή, δεδομένου ότι ο σκοπός της δικαιοπραξίας δεν συνίσταται στη δημιουργία ανεξάρτητου προμηθευτή στην αγορά. Το αυτό ισχύει όσον αφορά τους περιορισμούς των ποσοτήτων που μπορεί να προμηθεύσει ο δικαιοδόχος στο συγκεκριμένο πελάτη. Είναι επίσης εύλογο να υποτεθεί ότι τέτοιοι περιορισμοί συντελούν στη βελτίωση της παραγωγής προϊόντων και στην προώθηση της τεχνικής προόδου προάγοντας τη διάδοση της τεχνολογίας. Πάντως, δεδομένης της εμπειρίας της Επιτροπής όσον αφορά τέτοιες ρήτρες και ιδιαίτερα του κινδύνου που υπάρχει να απωλέσει ο δεύτερος προμηθευτής τη δυνατότητα να αναπτύξει τη δική του επιχείρηση στους τομείς που καλύπτονται από τη συμφωνία, φαίνεται ενδεδειγμένο να καταστούν αυτές οι ρήτρες αντικείμενο της διαδικασίας εναντίωσης (άρθρο 4 παράγραφος 2).

(19) Εκτός από τις ρήτρες που ήδη αναφέρθηκαν, ο κατάλογος του άρθρου 3 που απαριθμεί τους περιορισμούς που αποκλείουν την εφαρμογή της κατά κατηγορίες απαλλαγής περιλαμβάνει επίσης περιορισμούς σχετικούς με τις τιμές πώλησης του παραχωρούμενου προϊόντος ή τις ποσότητες που πρέπει να παραχθούν ή να προσφερθούν, επειδή περιορίζουν την έκταση στην οποία ο δικαιοδόχος μπορεί να εκμεταλλευθεί την παραχωρούμενη τεχνογνωσία και κυρίως επειδή οι ποσοτικοί περιορισμοί μπορεί να έχουν το ίδιο αποτέλεσμα με τους περιορισμούς στις εξαγωγές (άρθρο 3 σημεία 7 και 8). Αυτό δεν ισχύει όταν η άδεια χορηγείται για τη χρησιμοποίηση της τεχνολογίας σε ειδικές εγκαταστάσεις παραγωγής και εφόσον ανακοινώνεται ειδική τεχνογνωσία για τη δημιουργία, λειτουργία και διατήρηση αυτών των εγκαταστάσεων, ενώ παράλληλα ο δικαιοδόχος έχει το δικαίωμα να αυξήσει την παραγωγική δυναμικότητα των εγκαταστάσεων ή να δημιουργήσει περαιτέρω εγκαταστάσεις για δική του χρήση σύμφωνα με τους ισχύοντες εμπορικούς όρους. Εξάλλου, ο δικαιοδόχος μπορεί έννομα να εμποδίζεται να χρησιμοποιεί την ειδική τεχνογνωσία του δικαιοπάροχου για να δημιουργήσει περαιτέρω εγκαταστάσεις για τρίτους, δεδομένου ότι σκοπός της συμφωνίας δεν είναι να επιτρέψει στον δικαιοδόχο να παρέχει τη δυνατότητα σε άλλους παραγωγούς να χρησιμοποιούν την τεχνογνωσία του δικαιοπάροχου κατά το χρονικό διάστημα που αυτή παραμένει απόρρητη (άρθρο 2 παράγραφος 1 σημείο 12).

(20) Για να προστατευθούν τόσο ο δικαιοπάροχος όσο και ο δικαιοδόχος από το ενδεχόμενο να δεσμεύονται από συμφωνίες, η διάρκεια των οποίων μπορεί αυτόματα να παραταθεί πέρα από τον αρχικά προβλεπόμενο χρόνο, γεγονός που αποφασίζουν ελεύθερα οι συμβαλλόμενοι μέσω των συνεχών βελτιώσεων που ανακοινώνει ο δικαιοπάροχος, φαίνεται ενδεδειγμένο να αποκλειστούν οι συμφωνίες που περιλαμβάνουν τέτοια ρήτρα από την κατά κατηγορίες απαλλαγή (άρθρο 3 σημείο 10). Πάντως, οι συμβαλλόμενοι είναι ελεύθεροι οποτεδήποτε να παρατείνουν τη συμβατή σχέση τους συνάπτοντας νέες συμφωνίες σχετικά με νέες βελτιώσεις.

(21) Ο παρών κανονισμός εφαρμόζεται αναδρομικά στις συμφωνίες άδειας εκμετάλλευσης τεχνογνωσίας που ισχύουν κατά την έναρξη ισχύος του, εφόσον αυτές οι συμφωνίες πληρούν ήδη τις προϋποθέσεις εφαρμογής του ή έχουν τροποποιηθεί ανάλογα (άρθρα 8 έως 10). Σύμφωνα με το άρθρο 4 παράγραφος 3 του κανονισμού αριθ. 19/65/ΕΟΚ, δεν μπορεί να γίνει επίκληση αυτών των διατάξεων σε υποθέσεις που εκκρεμοδικούν κατά την ημερομηνία έναρξης ισχύος του παρόντος κανονισμού ούτε να γίνει επίκληση αυτών των διατάξεων σαν βάση αξιώσεων αποζημίωσης έναντι τρίτων. (22) Οι συμφωνίες που ανταποκρίνονται στους όρους των άρθρων 1 και 2 του παρόντος κανονισμού και που δεν έχουν σαν στόχο ή σαν αποτέλεσμα να περιορίσουν τον ανταγωνισμό με κάθε άλλο τρόπο δεν χρειάζεται πλέον να κοινοποιούνται. Παρ' όλα αυτά, οι επιχειρήσεις διατηρούν το δικαίωμα να υποβάλουν αίτηση σε επιμέρους περιπτώσεις για τη χορήγηση αρνητικής πιστοποίησης σύμφωνα με το άρθρο 2 του κανονισμού αριθ. 17 του Συμβουλίου (1) ή για απαλλαγή σύμφωνα με το άρθρο 85 παράγραφος 3,

ΕΞΕΔΩΣΕ ΤΟΝ ΠΑΡΟΝΤΑ ΚΑΝΟΝΙΣΜΟ:

Άρθρο 1

1. Σύμφωνα με το άρθρο 85 παράγραφος 3 της συνθήκης και με την επιφύλαξη των διατάξεων του παρόντος κανονισμού, το άρθρο 85 παράγραφος 1 της συνθήκης κηρύσσεται ανεφάρμοστο στις αμιγείς συμφωνίες για τη χορήγηση άδειας εκμετάλλευσης τεχνογνωσίας και στις μεικτές συμφωνίες για τη χορήγηση άδειας εκμετάλλευσης τεχνογνωσίας και διπλωμάτων ευρεσιτεχνίας που δεν καλύπτονται από τον κανονισμό (ΕΟΚ) αριθ. 2349/84, συμπεριλαμβανομένων των συμφωνιών που περιλαμβάνουν πρόσθετες διατάξεις σχετικά με τα εμπορικά σήματα ή άλα δικαιώματα πνευματικής ιδιοκτησίας, στις οποίες συμμετέχουν μόνο δύο επιχειρήσεις και περιλαμβάνουν μία ή περισσότερες από τις ακόλουθες υποχρεώσεις:

1. υποχρέωση του δικαιοπάροχου να μη χορηγεί σε άλλες επιχειρήσεις την άδεια να εκμεταλλεύονται την παραχωρούμενη τεχνολογία στην περιοχή για την οποία έχει χορηγηθεί άδεια εκμετάλλευσης·

2. υποχρέωση του δικαιοπάροχου να μην εκμεταλλεύεται ο ίδιος την τεχνολογία στην περιοχή για την οποία έχει χορηγηθεί άδεια εκμετάλλευσης·

3. υποχρέωση του δικαιοδόχου να μην εκμεταλλεύεται την παραχωρούμενη τεχνολογία σε περιοχές εντός της κοινής αγοράς, τις οποίες διατηρεί ο δικαιοπάροχος·

4. υποχρέωση του δικαιοδόχου να μην κατασκευάζει ή χρησιμοποιεί το προϊόν για το οποίο έχει χορηγηθεί άδεια, ή να μη χρησιμοποιεί τη μέθοδο παραγωγής για την οποία έχει χορηγηθεί άδεια, σε περιοχές εντός της κοινής αγοράς που έχουν παραχωρηθεί σε άλλους δικαιοδόχους·

5. υποχρέωση του δικαιοδόχου να μην ασκεί ενεργό πολιτική εμπορίας του προϊόντος για το οποίο έχει χορηγηθεί άδεια σε περιοχές εντός της κοινής αγοράς που έχουν παραχωρηθεί σε άλλους δικαιοδόχους, και ιδιαίτερα να μην προβαίνει σε διαφήμιση ειδικά απευθυνόμενη στις περιοχές αυτές ή να μην ιδρύει υποκαταστήματα ή να μη διατηρεί αποθήκες διανομής·

6. υποχρέωση του δικαιοδόχου να μη διοχετεύει στο εμπόριο το προϊόν για το οποίο έχει χορηγηθεί άδεια, στις περιοχές που έχουν παραχωρηθεί σε άλλους δικαιοδόχους εντός της κοινής αγοράς ·

7. υποχρέωση του δικαιοδόχου να χρησιμοποιεί μόνο το σήμα του δικαιοπάροχου ή την παρουσίαση που έχει οριστεί από τον δικαιοπάροχο για να διακρίνει το προϊόν για το οποίο χορηγείται η άδεια κατά το διάστημα ισχύος της συμφωνίας, εφόσον ο δικαιοδόχος δεν εμποδίζεται να επικαλείται την ιδιότητά του ως κατασκευστή του προϊόντος που παράγει με άδεια·

8. υποχρέωση του δικαιοδόχου να περιορίζει την παραγωγή του προϊόντος για το οποίο έχει χορηγηθεί άδεια μόνο στις ποσότητες που απαιτούνται για την κατασκευή των δικών του προϊόντων και να πωλεί το προϊόν για το οποίο έχει χορηγηθεί άδεια μόνο σαν αναπόσπαστο μέρος ή ανταλλακτικό των δικών του προϊόντων ή, αλλιώς, σε συνδυασμό με την πώληση των δικών του προϊόντων, εφόσον αυτές οι ποσότητες καθορίζονται ελεύθερα από τον δικαιοδόχο.

2. Η απαλλαγή που προβλέπεται για τις υποχρεώσεις που αναφέρονται στην παράγραφο 1 σημεία 1, 2 και 3 εφαρμόζεται για περίοδο που δεν υπερβαίνει για κάθε περιοχή που καλύπτεται από άδεια εκμετάλλευσης εντός της Κοινότητας τα δέκα έτη από την ημερομηνία υπογραφής της πρώτης συμφωνίας για τη χορήγηση άδειας εκμετάλλευσης που έχει συναφθεί από τον δικαιοπάροχο για την περιοχή αυτή ως προς την ίδια τεχνολογία.

Η απαλλαγή που προβλέπεται από τις υποχρεώσεις που αναφέρονται στην παράγραφο 1 σημεία 4 και 5 εφαρμόζεται για περίοδο που δεν υπερβαίνει τα δέκα έτη από την ημερομηνία υπογραφής της πρώτης συμφωνίας για τη χορήγηση άδειας εκμετάλλευσης που έχει συναφθεί από τον δικαιοπάροχο εντός της Κοινότητας και ως προς την ίδια τεχνολογία.

Η απαλλαγή που προβλέπεται για την υποχρέωση που αναφέρεται στην παράγραφο 1 σημείο 6 εφαρμόζεται για περίοδο που δεν υπερβαίνει τα πέντε έτη από την ημερομηνία υπογραφής της πρώτης συμφωνίας για τη χορήγηση άδειας εκμετάλλευσης που έχει συναφθεί από τον δικαιοπάροχο εντός της Κοινότητας ως προς την ίδια τεχνολογία.

3. Η απαλλαγή που προβλέπεται στην παράγραφο 1 εφαρμόζεται μόνον όταν οι συμβαλλόμενοι έχουν προσδιορίσει με οποιοδήποτε κατάλληλο τρόπο την αρχική τεχνογνωσία και τις περαιτέρω βελτιώσεις της, οι οποίες τίθενται στη διάθεση των συμβαλλομένων και κοινοποιούνται στον αντισυμβαλλόμενο σύμφωνα με τους όρους της συμφωνίας και για τους σκοπούς αυτής, και μόνον εφόσον η τεχνογνωσία παραμένει απόρρητη και ουσιώδης.

4. Όταν οι υποχρεώσεις που αναφέρονται στην παράγραφο 1 σημεία 1 έως 5 αφορούν περιοχές στις οποίες περιλαμβάνονται και κράτη μέλη, στα οποία η ίδια τεχνολογία προστατεύεται με τα αναγκαία διπλώματα ευρεσιτεχνίας, η απαλλαγή που προβλέπεται στην παράγραφο 1 εφαρμόζεται για τα εν λόγω κράτη μέλη, εφόσον το προϊόν ή η μέθοδος για την οποία χορηγείται άδεια εκμετάλλευσης προστατεύεται σ' αυτά με παρόμοια διπλώματα ευρεσιτεχνίας, όταν η διάρκεια της εν λόγω προστασίας υπερβαίνει τις περιόδους που ορίζονται στην παράγραφο 2.

5. Η απαλλαγή των περιορισμών που αφορούν την εμπορία του προϊόντος για το οποίο έχει χορηγηθεί άδεια, οι οποίοι προκύπτουν από τις υποχρεώσεις που αναφέρονται στην παράγραφο 1 σημεία 2, 3, 5 και 6 εφαρμόζεται μόνον όταν ο δικαιοδόχος κατασκευάζει ή προτίθεται να κατασκευάσει ο ίδιος το προϊόν που καλύπτεται από την άδεια ή αναθέτει την κατασκευή του σε συνδεδεμένη επιχείρηση ή σε υπεργολάβο.

(1) ΕΕ αριθ. 13 της 21. 2. 1962, σ. 204/62.

6. Η απαλλαγή που προβλέπεται στην παράγραφο 1 εφαρμόζεται επίσης όταν, σε ιδιαίτερη συμφωνία, οι συμβαλλόμενοι αναλαμβάνουν υποχρεώσεις του είδους που αναφέρεται στην εν λόγω παράγραφο, αλλά με πεδίο εφαρμογής περισσότερο περιορισμένο από εκείνο που επιτρέπει η παράγραφος αυτή.

7. Για τους σκοπούς του παρόντος κανονισμού, οι ακόλουθοι όροι έχουν την εξής έννοια:

1. με τον όρο «τεχνογνωσία» νοείται το σύνολο των τεχνικών πληροφοριών οι οποίες είναι απόρρητες, ουσιώδεις και προσδιορίζονται με οποιοδήποτε κατάλληλο τρόπο·

2. με τον όρο «απόρρητος» νοείται ότι η τεχνογνωσία σαν σύνολο ή στη συγκεκριμένη διαμόρφωση και συγκέντρωση των στοιχείων της δεν είναι γενικά γνωστή ή δεν είναι εύκολο να αποκτηθεί, έτσι ώστε μέρος της αξίας της συνίσταται στη χρονική υπεροχή την οποία αποκτά ο δικαιοδόχος όταν του παραχωρείται η άδεια εκμετάλλευσης της τεχνογνωσίας· δεν περιορίζεται στη στενή έννοια ότι κάθε επιμέρους στοιχείο της τεχνογνωσίας πρέπει να είναι απόλυτα άγνωστο ή αδύνατο να αποκτηθεί εκτός της επιχείρησης του δικαιοπάροχου·

3. με τον όρο «ουσιώδης» νοείται ότι η τεχνογνωσία περιλαμβάνει πληροφορίες αποφασιστικής σημασίας για το σύνολο ή σημαντικό τμήμα i) διαδικασίας παραγωγής, ή ii) προϊόντος ή υπηρεσίας, ή iii) για την αξιοποίησή τους, και αποκλείει τις πληροφορίες που είναι ασήμαντες. Η τεχνογνωσία αυτού του είδους είναι συνεπώς χρήσιμη, δηλαδή μπορεί εύλογα να αναμένεται, κατά την ημερομηνία σύναψης της συμφωνίας, ότι είναι σε θέση να βελτιώσει την ανταγωνιστική θέση του δικαιοδόχου βοηθώντας αυτόν, για παράδειγμα, να εισέλθει σε νέα αγορά ή παρέχοντας σ' αυτόν πλεονέκτημα κατά τον ανταγωνισμό με άλλους παραγωγούς ή προσφέροντες υπηρεσίες, οι οποίοι δεν έχουν πρόσβαση στην παραχωρούμενη απόρρητη τεχνογνωσία ή σε άλλη ανάλογη απόρρητη τεχνογνωσία·

4. με τον όρο «προσδιορίσιμος» νοείται ότι η τεχνογνωσία προσδιορίζεται ή καταγράφεται κατά τέτοιο τρόπο ώστε να είναι δυνατόν να διαπιστώνεται ότι πληροί τα κριτήρια του απορρήτου και του ουσιώδους και να εξασφαλίζεται ότι ο δικαιοδόχος δεν περιορίζεται αδικαιολόγητα όσον αφορά την εκμετάλλευση της ίδιας του της τεχνολογίας. Η τεχνογνωσία, για να είναι προσδιορίσιμη, μπορεί να περιγράφεται είτε στη συμφωνία παραχώρησης άδειας εκμετάλλευσης ή σε χωριστό έγγραφο είτε να καταχωρείται με οποιονδήποτε άλλον κατάλληλο τρόπο το αργότερο κατά το χρόνο μεταβίβασης της τεχνογνωσίας ή αμέσως μετά, εφόσον το χωριστό αυτό έγγραφο ή το άλλο μέσο καταγραφής είναι διαθέσιμο σε περίπτωση που παραστεί ανάγκη·

5. με τον όρο «αμιγείς συμφωνίες εκμετάλλευσης τεχνογνωσίας» νοούνται οι συμφωνίες με τις οποίες μια επιχείρηση (δικαιοπάροχος) συμφωνεί να ανακοινώσει την τεχνογνωσία, με ή χωρίς την υποχρέωση αποκάλυψης ενδεχομένων μεταγενεστέρων βελτιώσεων, σε άλλη επιχείρηση (δικαιοδόχος) με σκοπό την εκμετάλλευσή της στην εδαφική περιοχή για την οποία χορηγείται η άδεια·

6. με τον όρο «μεικτές συμφωνίες εκμετάλλευσης τεχνογνωσίας και διπλωμάτων ευρεσιτεχνίας» νοούνται οι συμφωνίες που δεν απαλλάσσονται από τον κανονισμό (ΕΟΚ) αριθ. 2349/84 σύμφωνα με τον οποίο παραχωρείται τεχνολογία που περιλαμβάνει τόσο μη προστατευόμενα όσο και προστατευόμενα με διπλώματα ευρεσιτεχνίας στοιχεία σε ένα ή περισσότερα κράτη μέλη·

7. με τους όρους «παραχωρούμενη τεχνογνωσία» ή «παραχωρούμενη τεχνολογία» νοούνται η αρχική και κάθε παρεπόμενη τεχνογνωσία που μεταβιβάζεται άμεσα ή έμμεσα από τον δικαιοπάροχο στον δικαιοδόχο μέσω αμιγών ή μεικτών συμφωνιών εκμετάλλευσης τεχνογνωσίας και διπλωμάτων ευρεσιτεχνίας, ο «όρος παραχωρούμενη τεχνολογία» καλύπτει επίσης τα διπλώματα ευρεσιτεχνίας για τα οποία χορηγείται άδεια εκμετάλλευσης πέραν της μεταβίβασης της τεχνογνωσίας·

8. με τον όρο «ίδια τεχνολογία» νοείται η τεχνολογία όπως παραχωρήθηκε στον πρώτο δικαιοδόχο και συμπληρώθηκε με ενδεχόμενες παρεπόμενες βελτιώσεις, ανεξάρτητα από το αν και σε ποιο βαθμό οι βελτιώσεις αυτού του είδους τυγχάνουν εκμετάλλευσης από τα μέρη ή από άλλους δικαιοδόχους, και ανεξάρτητα από το αν η τεχνολογία προστατεύεται από τα απαραίτητα διπλώματα ευρεσιτεχνίας σε ορισμένα κράτη μέλη·

9. με τον όρο «προϊόντα για τα οποία χορηγείται άδεια» νοούνται τα αγαθά ή υπηρεσίες των οποίων η παραγωγή ή η διάθεση απαιτεί τη χρήση της παραχωρούμενης τεχνολογίας·

10. με τον όρο «εκμετάλλευση» νοείται οιαδήποτε χρήση της παραχωρούμενης τεχνολογίας, ιδιαίτερα για την παραγωγή, ενεργητικές ή παθητικές πωλήσεις σε μια περιοχή, ακόμα και αν δεν συνδυάζονται με κατασκευή στη συγκεκριμένη περιοχή, ή μίσθωση (leasing) των προϊόντων για τα οποία έχει χορηγηθεί άδεια·

11. με τον όρο «περιοχή για την οποία έχει χορηγηθεί άδεια εκμετάλλευσης» νοείται η περιοχή που καλύπτει το σύνολο ή τουλάχιστον μέρος της κοινής αγοράς, όπου ο δικαιοδόχος έχει το δικαίωμα εκμετάλλευσης της παραχωρούμενης τεχνολογίας·

12. με τον όρο «περιοχή που διατηρεί ο δικαιοπάροχος» νοούνται οι περιοχές στις οποίες ο δικαιοπάροχος δεν έχει χορηγήσει άδειες εκμετάλλευσης και τις οποίες έχει ρητά διατηρήσει για τον εαυτό του·

13. με τον όρο «συνδεόμενες επιχειρήσεις» νοούνται:

α) επιχειρήσεις στις οποίες ένας εκ των συμβαλλομένων, άμεσα ή έμμεσα,

- κατέχει ποσοστό μεγαλύτερο του 50 % του κεφαλαίου ή του ενεργητικού,

- κατέχει ποσοστό μεγαλύτερο του 50 % των δικαιωμάτων ψήφου,

- έχει το δικαίωμα να ορίσει άνω του 50 % των μελών του εποπτικού συμβουλίου, του διοικητικού συμβουλίου ή των οργάνων που εκπροσωπούν νόμιμα την επιχείρηση ή

- έχει το δικαίωμα να διαχειρίζεται τις υποθέσεις της επιχείρησης· β) επιχειρήσεις που, άμεσα ή έμμεσα, έχουν στη συμφωνία ή μέσω ενός συμβαλλομένου τα δικαιώματα ή τις εξουσίες που απαριθμούνται στο στοιχείο α)·

γ) επιχειρήσεις στις οποίες μια επιχείρηση που αναφέρεται στο στοιχείο β), άμεσα ή έμμεσα, διαθέτει τα δικαιώματα ή τις εξουσίες που αναφέρονται στο στοιχείο α)·

δ) επιχειρήσεις στις οποίες οι συμβαλλόμενοι ή επιχειρήσεις συνδεόμενες με αυτούς διαθέτουν από κοινού τα δικαιώματα ή τις εξουσίες που απαριθμούνται στο στοιχείο α): οι επιχειρήσεις αυτές που ελέγχονται από κοινού θεωρούνται ότι συνδέονται με καθέναν από τους συμβαλλόμενους.

Άρθρο 2

1. Το άρθρο 1 εφαρμόζεται ανεξάρτητα από την ύπαρξη των ακόλουθων υποχρεώσεων, οι οποίες, γενικά, δεν περιορίζουν τον ανταγωνισμό:

1. υποχρέωση του δικαιοδόχου να μη διαδίδει την τεχνογνωσία που του ανακοινώνεται από τον δικαιοπάροχο. Ο δικαιοδόχος μπορεί να συνεχίσει να δεσμεύεται απ' αυτήν την υποχρέωση και μετά τη λήξη της συμφωνίας·

2. υποχρέωση του δικαιοδόχου να μη χορηγεί περαιτέρω άδειες εκμετάλλευσης ή να μη μεταβιβάζει την άδεια εκμετάλλευσης·

3. υποχρέωση του δικαιοδόχου να παύσει να εκμεταλλεύεται την παραχωρούμενη τεχνογνωσία μετά τη λήξη της συμφωνίας στο μέτρο και για το χρονικό διάστημα που η τεχνογνωσία παραμένει απόρρητη ·

4. υποχρέωση του δικαιοδόχου να ανακοινώνει στον δικαιοπάροχο οποιαδήποτε εμπειρία αποκτάται κατά την εκμετάλλευση της παραχωρούμενης τεχνολογίας και να χορηγεί σ' αυτόν μη αποκλειστική άδεια εκμετάλλευσης όσον αφορά τις βελτιώσεις ή τις νέες εφαρμογές της παραχωρούμενης τεχνογνωσίας, εφόσον:

α) ο δικαιοδόχος δεν εμποδίζεται, κατά τη διάρκεια ή μετά τη λήξη της συμφωνίας, να χρησιμοποιεί ελεύθερα τις δικές του βελτιώσεις στο μέτρο που αυτές μπορούν να διαχωρισθούν από την τεχνογνωσία του δικαιοπάροχου, ή να τις μεταβιβάζει σε τρίτους, όταν η μεταβίβαση σε τρίτους δεν καθιστά γνωστή την αρχική τεχνογνωσία του δικαιοπάροχου, η οποία παραμένει απόρρητη·

η ευχέρεια δεν θίγει την υποχρέωση του δικαιοδόχου να επιδιώκει τη συναίνεση του δικαιοπάροχου για να προβεί στη μεταβίβαση της άδειας εκμετάλλευσης εφόσον η συναίνεση δεν μπορεί να ανακληθεί, εκτός αν υπάρχουν αντικειμενικά δικαιολογημένοι λόγοι να πιστεύεται ότι η μεταβίβαση των βελτιώσεων σε τρίτους ενδέχεται να καταστήσει γνωστή την τεχνογνωσία του δικαιοπάροχου και

β) ο δικαιοπάροχος έχει αναλάβει την υποχρέωση, αποκλειστική ή όχι, να ανακοινώνει στον δικαιοδόχο τις δικές του βελτιώσεις και το δικαίωμά του να χρησιμοποιεί τις βελτιώσεις του δικαιοδόχου που δεν μπορούν να διαχωρισθούν από την παραχωρούμενη τεχνογνωσία και δεν υπερβαίνει την ημερομηνία κατά την οποία λήγει το δικαίωμα του δικαιοδόχου να εκμεταλλεύεται την τεχνογνωσία του δικαιοπάροχου, εξαιρουμένης της περίπτωσης κατά την οποία η συμφωνία λήγει λόγω της αθέτησης των υποχρεώσεων του δικαιοδόχου· η ευχέρεια δεν θίγει την υποχρέωση του δικαιοδόχου να παρέχει στον δικαιοπάροχο τη δυνατότητα να συνεχίσει να χρησιμοποιεί τις βελτιώσεις μετά τη συγκεκριμένη ημερομηνία, αν ταυτόχρονα αυτός παραιτηθεί από την απαγόρευση της χρησιμοποίησης μετά τη λήξη της σύμβασης ή συμφωνήσει να καταβάλλει τα απαραίτητα δικαιώματα για να χρησιμοποιεί τις βελτιώσεις του δικαιοδόχου, τις οποίες είχε προηγουμένως τη δυνατότητα να εξετάσει·

5. υποχρέωση του δικαιοδόχου να τηρεί τις ελάχιστες προδιαγραφές ποιότητας του προϊόντος για το οποίο χορηγείται η άδεια ή να προμηθεύεται αγαθά ή υπηρεσίες από τον δικαιοπάροχο ή από επιχείρηση που υποδεικνύει ο δικαιοπάροχος, εφόσον αυτές οι προδιαγραφές, τα αγαθά ή οι υπηρεσίες είναι αναγκαία για:

α) την ικανοποιητική από τεχνικής πλευράς εκμετάλλευση της παραχωρούμενης τεχνολογίας ή

β) για να εξασφαλίζεται ότι η παραγωγή του δικαιοδόχου είναι σύμφωνη με τις ποιοτικές προδιαγραφές που ακολουθεί ο δικαιοπάροχος και άλλοι δικαιοδόχοι, και να επιτρέπεται στον δικαιοπάροχο να προβαίνει στους σχετικούς ελέγχους·

6. οι υποχρεώσεις:

α) να ενημερώνεται ο δικαιοπάροχος για κάθε απαγορευμένη χρησιμοποίηση της τεχνογνωσίας ή παραβίαση των παραχωρούμενων διπλωμάτων ευρεσιτεχνίας ή

β) να ασκείται προσφυγή ενώπιον των δικαστηρίων ή παρέμβαση υπέρ του δικαιοπάροχου στις εν λόγω περιπτώσεις απαγορευμένης χρησιμοποίησης ή παραβίασης,

εφόσον οι υποχρεώσεις αυτές δεν θίγουν το δικαίωμα του δικαιοδόχου να προσβάλει το κύρος των παραχωρούμενων διπλωμάτων ευρεσιτεχνίας ή να αμφισβητεί τον απόρρητο χαρακτήρα της παραχωρούμενης τεχνογνωσίας, εκτός αν ο ίδιος συνετέλεσε κατά κάποιον τρόπο στη γνωστοποίησή της·

7. υποχρέωση του δικαιοδόχου, σε περίπτωση που η τεχνογνωσία καταστεί γνωστή για λόγους που δεν οφείλονται σε αθέτηση των υποχρεώσεων του δικαιοπάροχου, να συνεχίσει να καταβάλλει μέχρι τη λήξη της συμφωνίας δικαιώματα των οποίων το ύψος, οι περίοδοι καταβολής και οι μέθοδοι υπολογισμού καθορίζονται ελεύθερα από τα συμβαλλόμενα μέρη, με την επιφύλαξη της καταβολής συμπληρωματικών αποζημιώσεων στην περίπτωση που η τεχνογνωσία έχει καταστεί δημόσια γνωστή λόγω αθέτησης του δικαιοδόχου· 8. υποχρέωση του δικαιοδόχου να περιορίζεται, όσον αφορά την εκμετάλλευση της παραχωρούμενης τεχνολογίας, σε έναν ή περισσότερους τεχνικούς τομείς εφαρμογής καλυπτόμενους από την παραχωρούμενη τεχνολογία ή σε μία ή περισσότερες αγορές προϊόντων·

9. υποχρέωση του δικαιοδόχου να καταβάλλει ένα ελάχιστο ποσό δικαιωμάτων εκμετάλλευσης ή να παράγει μια ελάχιστη ποσότητα του προϊόντος για το οποίο χορηγείται η άδεια ή να προβαίνει σε έναν ελάχιστο αριθμό πράξεων εκμετάλλευσης της παραχωρούμενης τεχνολογίας·

10. υποχρέωση του δικαιοπάροχου να παρέχει στον δικαιοδόχο ευνοϊκότερους όρους από τους όρους που ενδεχόμενα χορηγεί σε άλλη επιχείρηση μετά τη σύναψη της συμφωνίας·

11. υποχρέωση του δικαιοδόχου να επιθέτει το όνομα του δικαιοπάροχου επί του προϊόντος, για το οποίο χορηγείται η άδεια ·

12. υποχρέωση του δικαιοδόχου να μη χρησιμοποιεί την τεχνογνωσία του δικαιοπάροχου για να κατασκευάζει περαιτέρω εγκαταστάσεις για τρίτους· αυτή η ευχέρεια δεν θίγει το δικαίωμα του δικαιοδόχου να αυξήσει τη δυναμικότητα των εγκαταστάσεών του ή να δημιουργήσει συμπληρωματικές εγκαταστάσεις για δική του χρήση με τους συνήθεις εμπορικούς όρους, συμπεριλαμβανομένης της καταβολής συμπληρωματικών δικαιωμάτων.

2. Στην περίπτωση που, λόγω ειδικών συνθηκών, οι υποχρεώσεις που αναφέρονται στην παράγραφο 1 εμπίπτουν στο πεδίο εφαρμογής του άρθρου 85 παράγραφος 1, απαλλάσσονται επίσης, ακόμα και αν δεν συνοδεύονται από κάποια από τις υποχρεώσεις που απαλλάσσονται βάσει του άρθρου 1.

3. Η απαλλαγή που προβλέπεται στην παράγραφο 2 εφαρμόζεται επίσης όταν σε μια συμφωνία οι συμβαλλόμενοι αναλαμβάνουν υποχρεώσεις της ίδιας μορφής με εκείνες που αναφέρονται στην παράγραφο 1, αλλά με περισσότερο περιορισμένο πεδίο εφαρμογής από αυτό που επιτρέπει η εν λόγω παράγραφος.

Άρθρο 3

Τα άρθρα 1 και 2 παράγραφος 2 δεν εφαρμόζονται όταν:

1. ο δικαιοδόχος εμποδίζεται να συνεχίσει να χρησιμοποιεί την παραχωρούμενη τεχνογνωσία μετά τη λήξη της συμφωνίας, ενώ η τεχνογνωσία έχει εν τω μεταξύ καταστεί δημόσια γνωστή, χωρίς αυτό να οφείλεται σε, κατά παράβαση της συμφωνίας, δράση του δικαιοδόχου·

2. ο δικαιοδόχος είναι υποχρεωμένος:

α) είτε να μεταβιβάσει στον δικαιοπάροχο το σύνολο ή μέρος των δικαιωμάτων για βελτιώσεις ή νέες εφαρμογές της παραχωρούμενης τεχνολογίας·

β) είτε να χορηγήσει στον δικαιοπάροχο αποκλειστική άδεια για βελτιώσεις ή νέες εφαρμογές της παραχωρούμενης τεχνολογίας που ενδεχόμενα εμποδίζει τον δικαιοδόχο, κατά τη διάρκεια ισχύος της συμφωνίας, να χρησιμοποιήσει τις δικές του βελτιώσεις στο μέτρο που αυτές μπορούν να διαχωρισθούν από την τεχνογνωσία του δικαιοπάροχου, ή να τις παραχωρήσει σε τρίτους, όταν αυτή η παραχώρηση άδειας δεν καθιστά γνωστή την πρωτότυπη τεχνογνωσία του δικαιοπάροχου η οποία παραμένει απόρρητη ή

γ) στην περίπτωση συμφωνίας, η οποία περιλαμβάνει επίσης απαγόρευση χρησιμοποίησης μετά τη λήξη, να χορηγήσει στον δικαιοπάροχο άδειες για βελτιώσεις που δεν μπορούν να διαχωρισθούν από την τεχνογνωσία του δικαιοπάροχου έστω και σε μη αποκλειστική και αμοιβαία βάση, αν το δικαίωμα του δικαιοπάροχου να χρησιμοποιεί τη βελτίωση είναι μεγαλύτερης διάρκειας από το δικαίωμα του δικαιοδόχου να χρησιμοποιεί την πρωτότυπη τεχνογνωσία, εκτός από την περίπτωση λήξεως της συμφωνίας λόγω παράβασης αυτής από τον δικαιοδόχο·

3. ο δικαιοδόχος είναι υποχρεωμένος κατά την έναρξη ισχύος της συμφωνίας να δέχεται προδιαγραφές ποιότητας ή περαιτέρω άδειες εκμετάλλευσης ή να προμηθεύεται προϊόντα ή υπηρεσίες που δεν επιθυμεί, εκτός αν οι εν λόγω άδειες, προδιαγραφές ποιότητας, προϊόντα ή υπηρεσίες απαιτούνται για την ικανοποιητική, από τεχνική άποψη, εκμετάλλευση της παραχωρούμενης τεχνολογίας ή για να εξασφαλίζεται ότι η παραγωγή του δικαιοδόχου συμφωνεί με τους κανόνες ποιότητας που τηρούνται από τον δικαιοπάροχο και τους άλλους δικαιοδόχους·

4. ο δικαιοδόχος απαγορεύεται να αμφισβητήσει τον απόρρητο χαρακτήρα της παραχωρούμενης τεχνογνωσίας ή την εγκυρότητα συνοδευτικών διπλωμάτων ευρεσιτεχνίας εντός της κοινής αγοράς, που ανήκουν στον δικαιοπάροχο ή σε επιχειρήσεις συνδεόμενες με αυτόν, με την επιφύλαξη του δικαιώματος του δικαιοπάροχου να καταγγείλει τη συμφωνία σε περίπτωση τέτοιας αμφισβήτησης·

5. ο δικαιοδόχος επιβαρύνεται με δικαιώματα εκμετάλλευσης για αγαθά ή υπηρεσίες που δεν παράγονται, συνολικά ή μερικά, μέσω της παραχωρούμενης τεχνολογίας ή για τη χρησιμοποίηση τεχνογνωσίας, που έχει καταστεί γνωστή λόγω αντίθετων προς τη συμφωνία ενεργειών του δικαιοπάροχου ή συνδεδεμένης με τον δικαιοπάροχο επιχείρησης·

6. ο ένας εκ των συμβαλλομένων περιορίζεται στον ίδιο τεχνολογικό τομέα χρήσης ή στην ίδια αγορά προϊόντος ως προς τους πελάτες τους οποίους μπορεί να εξυπηρετεί, ιδιαίτερα δε να εμποδίζεται να προμηθεύει ορισμένες κατηγορίες καταναλωτών, να χρησιμοποιεί ορισμένες μορφές διανομής ή, με σκοπό την κατανομή των πελατών, να χρησιμοποιεί ορισμένα είδη συσκευασίας για τα προϊόντα, με την επιφύλαξη των διατάξεων του άρθρου 1 παράγραφος 1 σημείο 7 και του άρθρου 4 παράγραφος 2·

7. η ποσότητα των καλυπτόμενων από την άδεια προϊόντων την οποία μπορεί να κατασκευάσει ή να πωλήσει ο ένας εκ των συμβαλλομένων, ή ο αριθμός των ενεργειών εκμετάλλευσης της παραχωρούμενης τεχνολογίας στις οποίες μπορεί να προβεί υπόκεινται σε περιορισμούς, με την επιφύλαξη των διατάξεων του άρθρου 1 παράγραφος 1 σημείο 8 και του άρθρου 4 παράγραφος 2·

8. ο ένας εκ των συμβαλλομένων περιορίζεται κατά τον καθορισμό τιμών, στοιχείων των τιμών ή εκπτώσεων για τα καλυπτόμενα από την άδεια προϊόντα·

9. ο ένας εκ των συμβαλλόμενων περιορίζεται από το να ανταγωνίζεται τον αντισυμβαλλόμενο, επιχειρήσεις που συνδέονται με τον αντισυμβαλλόμενο ή άλλες επιχειρήσεις εντός της κοινής αγοράς, όσον αφορά την έρευνα και ανάπτυξη, την παραγωγή ή τη χρήση ανταγωνιστικών προϊόντων και τη διανομή τους, με την επιφύλαξη της υποχρέωσης του δικαιοδόχου να καταβάλλει τη μέγιστη δυνατή προσπάθεια για την εκμετάλλευση της παραχωρούμενης τεχνολογίας και με την επιφύλαξη του δικαιώματος του δικαιοπάροχου να καταγγέλλει την αποκλειστικότητα που χορήγησε στον δικαιοδόχο και να παύσει να ανακοινώνει βελτιώσεις σε περίπτωση που ο δικαιοδόχος εμπλέκεται σε οποιαδήποτε ανταγωνιστική δραστηριότητα αυτής της μορφής, καθώς και του δικαιώματος να ελέγχει κατά πόσον η παραχωρούμενη τεχνογνωσία χρησιμοποιείται για την παραγωγή αγαθών και υπηρεσιών διαφορετικών από εκείνα για τα οποία παραχωρήθηκε·

10. η αρχική διάρκεια της συμφωνίας για την άδεια εκμετάλλευσης παρατείνεται αυτόματα εφόσον εντάσσεται σ' αυτήν κάθε νέα βελτίωση που γνωστοποιείται από τον δικαιοπάροχο, εκτός αν ο δικαιοδόχος έχει το δικαίωμα να αρνηθεί τέτοιες βελτιώσεις ή αν κάθε συμβαλλόμενος έχει το δικαίωμα να καταγγείλει τη σύμβαση κατά τη λήξη της αρχικής περιόδου και στη συνέχεια τουλάχιστον κάθε τρία χρόνια·

11. ο δικαιοπάροχος υποχρεούται, έστω και με χωριστές συμφωνίες, για διάστημα μεγαλύτερο από το προβλεπόμενο στο άρθρο 1 παράγραφος 2, να μην χορηγεί σε άλλες επιχειρήσεις άδειες εκμετάλλευσης της ίδιας τεχνολογίας στην περιοχή για την οποία παρέχεται η άδεια, ή ο ένας εκ των συμβαλλομένων υποχρεούται, για περιόδους ανώτερες από τις προβλεπόμενες στο άρθρο 1 παράγραφος 2 ή παράγραφος 4, να μην εκμεταλλεύεται την ίδια τεχνολογία στην περιοχή του αντισυμβαλλομένου ή άλλων δικαιοδόχων·

12. ένας ή και οι δύο συμβαλλόμενοι υποχρεούνται:

α) να αρνούνται χωρίς αντικειμενικά εύλογη αιτία να καλύπτουν τη ζήτηση καταναλωτών ή μεταπωλητών στις αντίστοιχες περιοχές τους, οι οποίοι επρόκειτο να εμπορευτούν προϊόντα σε άλλες περιοχές εκτός της κοινής αγοράς·

β) να καθιστούν δυσχερή, για τους καταναλωτές ή μεταπωλητές εντός της κοινής αγοράς, και ειδικότερα να ασκούν δικαιώματα βιομηχανικής ή εμπορικής ιδιοκτησίας ή να λαμβάνουν μέτρα ώστε να εμποδίζουν τους καταναλωτές ή μεταπωλητές να αποκτούν προϊόντα εκτός της παραχωρούμενης περιοχής ή να θέτουν προϊόντα στην αγορά στην παραχωρούμενη περιοχή, τα οποία έχουν νόμιμα διατεθεί στο εμπόριο εντός της κοινής αγοράς από τον δικαιοπάροχο ή με την έγκρισή του,

ή να προβαίνουν σε τέτοιες ενέργειες σαν αποτέλεσμα εναρμονισμένης πρακτικής μεταξύ τους.

Άρθρο 4

1. Η απαλλαγή που προβλέπεται στα άρθρα 1 και 2 εφαρμόζεται επίσης για συμφωνίες που περιλαμβάνουν υποχρεώσεις που περιορίζουν τον ανταγωνισμό και οι οποίες δεν καλύπτονται από αυτά τα εν λόγω άρθρα και δεν εμπίπτουν στο πεδίο εφαρμογής του άρθρου 3, υπό τον όρο ότι οι εν λόγω συμφωνίες κοινοποιούνται στην Επιτροπή σύμφωνα με τις διατάξεις του κανονισμού αριθ. 27 της Επιτροπής (1), και ότι η Επιτροπή, σε προθεσμία έξι μηνών, δεν αντιτάσσεται στην απαλλαγή.

2. Η παράγραφος 1 εφαρμόζεται ειδικότερα ως προς την υποχρέωση του δικαιοδόχου να προμηθεύει σε συγκεκριμένο πελάτη μόνο περιορισμένη ποσότητα του καλυπτόμενου από την άδεια προϊόντος, εφόσον η άδεια εκμετάλλευσης της τεχνογνωσίας χορηγείται κατόπιν αιτήσεως του πελάτη αυτού για να αποτελέσει δεύτερη πηγή προμήθειας, προβλέπει ότι ο πελάτης μπορεί να κατασκευάσει τα προϊόντα για τα οποία έχει χορηγηθεί άδεια ή να αναθέσει την κατασκευή τους σε υπεργολάβο.

3. Η προθεσμία των έξι μηνών αρχίζει από την ημερομηνία παραλαβής της κοινοποίησης από την Επιτροπή. Ωστόσο, όταν η κοινοποίηση γίνεται με συστημένη επιστολή, η προθεσμία αρχίζει από την ημερομηνία της σφραγίδας του ταχυδρομείου του τόπου αποστολής.

4. Οι παράγραφοι 1 και 2 εφαρμόζονται μόνον εφόσον:

α) γίνεται ρητή μνεία του παρόντος άρθρου στην κοινοποίηση ή σε συνοδευτική ανακοίνωση και

β) οι πληροφορίες που παρέχονται με την κοινοποίηση είναι πλήρεις και σύμφωνες με τα γεγονότα.

5. Το ευεργέτημα τη εφαρμογής των παραγράφων 1 και 2 μπορεί να ζητηθεί για συμφωνίες που έχουν κοινοποιηθεί πριν από την έναρξη ισχύος του παρόντος κανονισμού με την υποβολή ανακοίνωσης στην Επιτροπή που αναφέρεται ρητά στο παρόν άρθρο και στην κοινοποίηση. Η παράγραφος 3 και η παράγραφος 4 στοιχείο β) εφαρμόζονται τηρουμένων των αναλογιών.

6. Η Επιτροπή μπορεί να αντιταχθεί στην απαλλαγή. Αντιτάσσεται στην απαλλαγή όταν τούτο ζητείται από το κράτος μέλος σε προθεσμία τριών μηνών από την ημερομηνία κατά την οποία διαβιβάζεται στο κράτος μέλος η κοινοποίηση που αναφέρεται στην παράγραφο 1 ή η ανακοίνωση που αναφέρεται στην παράγραφο 5. Η αίτηση αυτή πρέπει να θεμελιώνεται σε εκτιμήσεις σχετικές με τους κανόνες ανταγωνισμού της συνθήκης.

7. Η Επιτροπή μπορεί οποτεδήποτε να ανακαλέσει τις αντιρρήσεις της σχετικά με τη χορήγηση απαλλαγής. Πάντως, όταν οι αντιρρήσεις έχουν διατυπωθεί κατ' αίτηση κράτους μέλους και η αίτηση αυτή συνεχίζει να ισχύει, οι αντιρρήσεις μπορούν να ανακληθούν μόνο μετά από διαβούλευση με τη Συμβουλευτική Επιτροπή Συμπράξεων και Δεσποζουσών Θέσεων.

8. Αν οι αντιρρήσεις ανακληθούν επειδή οι ενδιαφερόμενες επιχειρήσεις έχουν αποδείξει ότι πληρούνται οι όροι του άρθρου 85 παράγραφος 3, η απαλλαγή εφαρμόζεται από την ημερομηνία κοινοποίησης.

9. Αν οι αντιρρήσεις ανακληθούν επειδή οι ενδιαφερόμενες επιχειρήσεις έχουν τροποποιήσει τη συμφωνία έτσι ώστε να πληρούνται οι όροι του άρθρου 85 παράγραφος 3, η απαλλαγή εφαρμόζεται από την ημερομηνία κατά την οποία αρχίζουν να ισχύουν οι τροποποιήσεις.

10. Αν η Επιτροπή αντιταχθεί στη χορήγηση απαλλαγής και οι αντιρρήσεις δεν ανακληθούν, τα αποτελέσματα της κοινοποίησης διέπονται από τις διατάξεις του κανονισμού αριθ. 17.

Άρθρο 5

1. Ο παρών κανονισμός δεν εφαρμόζεται σε:

1. συμφωνίες μεταξύ μελών κοινοπραξίας (pool) για διπλώματα ευρεσιτεχνίας ή τεχνογνωσίας που αφορούν τις τεχνολογίες που αποτελούν το αντικείμενο της κοινοπραξίας·

2. συμφωνίες για την παροχή άδειας εκμετάλλευσης τεχνογνωσίας μεταξύ ανταγωνιστών που έχουν συμφέροντα σε κοινή επιχείρηση ή μεταξύ ενός εξ αυτών και της κοινής επιχείρησης, αν οι συμφωνίες για την άδεια εκμετάλλευσης αφορούν δραστηριότητες της κοινής επιχείρησης·

3. συμφωνίες στις οποίες ο ένας εκ των συμβαλλομένων παραχωρεί στον αντισυμβαλλόμενο άδεια εκμετάλλευσης τεχνογνωσίας και ο αντισυμβαλλόμενος, είτε με χωριστές συμφωνίες είτε μέσω συνδεδεμένων επιχειρήσεων, παραχωρεί στον πρώτο άδεια εκμετάλλευσης διπλώματος ευρεσιτεχνίας, σήματος ή τεχνογνωσίας ή αποκλειστικά δικαιώματα πωλήσεων, εφόσον οι συμβαλλόμενοι είναι ανταγωνιστές όσον αφορά τα προϊόντα που καλύπτονται από τις εν λόγω συμφωνίες·

4. συμφωνίες που περιλαμβάνουν άδεια εκμετάλλευσης δικαιωμάτων πνευματικής ιδιοκτησίας, εκτός των διπλωμάτων ευρεσιτεχνίας και των σημάτων (ιδιαίτερα δικαιωμάτων επί σχεδίων και copyright) ή την παραχώρηση αδειών εκμετάλλευσης λογισμικού υπολογιστών (software), εκτός των περιπτώσεων που τα δικαιώματα αυτά ή το λογισμικό υπολογιστών είναι επικουρικά για την επίτευξη του επιδιωκόμενου από την παραχωρηθείσα τεχνολογία στόχου και δεν συνδυάζονται με υποχρεώσεις που περιορίζουν τον ανταγωνισμό εκτός εκείνων που συνδέονται με την παραχωρούμενη τεχνογνωσία και απαλλάσσονται σύμφωνα με τον παρόντα κανονισμό.

2. Εντούτοις, ο παρών κανονισμός εφαρμόζεται σε αμοιβαίες άδειες εκμετάλλευσης του είδους εκείνου που αναφέρεται στην παράγραφο 1 σημείο 3, εφόσον οι συμβαλλόμενοι δεν υπόκεινται σε κανένα εδαφικό περιορισμό εντός της κοινής αγοράς σχετικά με την κατασκευή, χρησιμοποίηση ή εμπορία προϊόντων καλυπτόμενων από τη συμφωνία ή σχετικά με τη χρησιμοποίηση της παραχωρούμενης τεχνολογίας.

Άρθρο 6

Ο παρών κανονισμός εφαρμόζεται επίσης σε:

1. αμιγείς ή μεικτές συμφωνίες για την άδεια εκμετάλλευσης τεχνογνωσίας εφόσον ο δικαιοπάροχος δεν είναι ο δημιουργός της τεχνογνωσίας ή ο κάτοχος διπλώματος ευρεσιτεχνίας αλλά είναι εξουσιοδοτημένος από τον δημιουργό ή τον κάτοχο διπλώματος ευρεσιτεχνίας να χορηγήσει άδεια εκμετάλλευσης ή δευτερεύουσα άδεια εκμετάλλευσης (sub-licence)·

2. μεταβιβάσεις τεχνογνωσίας ή τεχνογνωσίας και διπλωμάτων ευρεσιτεχνίας εφόσον ο κίνδυνος που συνεπάγεται η εκμετάλλευση βαρύνει τον μεταβιβάζοντα, ιδιαίτερα όταν το ποσό που πρέπει να καταβληθεί εξαρτάται από τον κύκλο εργασιών του εκδοχέα σε προϊόντα που κατασκευάζονται χρησιμοποιώντας την τεχνογνωσία ή τα διπλώματα ευρεσιτεχνίας, την ποσότητα αυτών των προϊόντων ή τον αριθμό των εργασιών που πραγματοποιήθηκαν χρησιμοποιώντας την τεχνογνωσία ή τα διπλώματα ευρεσιτεχνίας·

3. αμιγείς ή μεικτές συμφωνίες για την άδεια εκμετάλλευσης τεχνογνωσίας, στις οποίες τα δικαιώματα ή οι υποχρεώσεις του δικαιοπάροχου ή του δικαιοδόχου αναλαμβάνονται από επιχειρήσεις που συνδέονται μαζί τους.

Άρθρο 7

Η Επιτροπή μπορεί να ανακαλέσει το ευεργέτημα της εφαρμογής του παρόντος κανονισμού, σύμφωνα με το άρθρο 7 του κανονισμού αριθ. 19/65/ΕΟΚ, εφόσον διαπιστώνει σε συγκεκριμένη περίπτωση ότι μια συμφωνία που απαλλάσσεται από τον παρόντα κανονισμό έχει, παρ' όλα αυτά, ορισμένα αποτελέσματα που είναι ασυμβίβαστα με τις προϋποθέσεις που ορίζονται στο άρθρο 85 παράγραφος 3 της συνθήκης, και ειδικότερα όταν:

1. τα αποτελέσματα αυτά προκύπτουν από διαιτητική απόφαση·

2. τα αποτελέσματα της συμφωνίας είναι να εμποδίζει τα καλυπτόμενα από την άδεια προϊόντα να εκτίθενται, στην παραχωρούμενη περιοχή, σε πραγματικό ανταγωνισμό από ομοειδή προϊόντα που θεωρούνται από τους καταναλωτές ταυτόσημα βάσει των χαρακτηριστικών, της τιμής και της χρήσης για την οποία προορίζονται·

3. ο δικαιοπάροχος δεν έχει το δικαίωμα να καταγγείλει την αποκλειστικότητα που χορηγεί στον δικαιοδόχο μετά την πάροδο μέγιστης προθεσμίας πέντε ετών από την ημερομηνία έναρξης ισχύος της συμφωνίας και στη συνέχεια, τουλάχιστον κάθε χρόνο, εφόσον, χωρίς εύλογο λόγο, ο δικαιοδόχος παραλείπει να εκμεταλλευθεί την παραχωρούμενη τεχνολογία ή να την εκμεταλλευθεί επαρκώς·

4. με την επιφύλαξη του άρθρου 1 παράγραφος 1 σημείο 6, ο δικαιοδόχος αρνείται, χωρίς αντικειμενικά βάσιμο λόγο, να καλύψει τη ζήτηση εκ μέρους καταναλωτών ή μεταπωλητών στην περιοχή άλλων δικαιοδόχων·

5. ο ένας εκ των συμβαλλομένων ή και οι δύο:

α) χωρίς αντικειμενικά εύλογη αιτία, αρνούνται να καλύψουν τη ζήτηση εκ μέρους καταναλωτών ή μεταπωλητών στις αντίστοιχες περιοχές τους που επρόκειτο να εμπορευτούν τα προϊόντα σε άλλες περιοχές εντός της κοινής αγοράς ή

β) καθιστούν δυσχερή για τους καταναλωτές ή μεταπωλητές την απόκτηση προϊόντων από άλλους μεταπω λητές εντός της κοινής αγοράς, και ειδικότερα όταν ασκούν δικαιώματα βιομηχανικής ή εμπορικής ιδιοκτησίας ή λαμβάνουν μέτρα ώστε να εμποδίζουν τους μεταπωλητές ή καταναλωτές να αποκτούν εκτός της παραχωρούμενης περιοχής ή να εμπορεύονται στην παραχωρούμενη περιοχή προϊόντα τα οποία έχουν νόμιμα διατεθεί στο εμπόριο εντός της κοινής αγοράς από τον δικαιοπάροχο ή με την έγκρισή του·

6. η απαγόρευση χρησιμοποίησης μετά τη λήξη της συμφωνίας που αναφέρεται στο άρθρο 2 παράγραφος 1 σημείο 3 εμποδίζει τον δικαιοδόχο να εκμεταλλευθεί δίπλωμα ευρεσιτεχνίας που έχει λήξει, το οποίο μπορούν να εκμεταλλευθούν όλοι οι άλλοι κατασκευαστές·

7. η περίοδος κατά την οποία ο δικαιοδόχος είναι υποχρεωμένος να συνεχίσει να καταβάλλει δικαιώματα, αφού η τεχνογνωσία έχει καταστεί δημόσια γνωστή λόγω της δράσης τρίτων, όπως αναφέρεται στο άρθρο 2 παράγραφος 1 σημείο 7, υπερβαίνει σημαντικά τον απαιτούμενο χρόνο παραγωγής από τη στιγμή που άρχισε η παραγωγή και εμπορία και η εν λόγω υποχρέωση είναι επιζήμια για τον ανταγωνισμό στην αγορά·

8. οι συμβαλλόμενοι ήταν ήδη ανταγωνιστές πριν από τη χορήγηση της άδειας και οι υποχρεώσεις που επιβάλλονται στον δικαιοδόχο να παράγει μια ελάχιστη ποσότητα ή να εκμεταλλεύεται όσο το δυνατόν καλύτερα την παραχωρούμενη τεχνολογία, όπως αναφέρεται στο άρθρο 2 παράγραφος 1 σημείο 9 και στο άρθρο 3 σημείο 9, καταλήγουν να εμποδίζουν τον δικαιοδόχο να χρησιμοποιεί ανταγωνιστικές τεχνολογίες.

Άρθρο 8

1. Όσον αφορά τις συμφωνίες που υπήρχαν στις 13 Μαρτίου 1962 και είχαν κοινοποιηθεί πριν από την 1η Φεβρουαρίου 1963 καθώς και τις συμφωνίες, κοινοποιηθείσες ή μη, στις οποίες εφαρμόζεται το άρθρο 4 παράγραφος 2 σημείο 2 στοιχείο β) του κανονισμού αριθ. 17, το ανεφάρμοστο του άρθρου 85 παράγραφος 1 της συνθήκης που εξαγγέλλεται στον παρόντα κανονισμό έχει αναδρομική ισχύ από τη στιγμή κατά την οποίαν πληρούνται οι προϋποθέσεις εφαρμογής του παρόντος κανονισμού.

2. Όσον αφορά όλες τις άλλες συμφωνίες που έχουν κοινοποιηθεί πριν από την έναρξη ισχύος του παρόντος κανονισμού, το ανεφάρμοστο του άρθρου 85 παράγραφος 1 της συνθήκης που εξαγγέλλεται στον παρόντα κανονισμό έχει αναδρομική ισχύ από τη στιγμή κατά την οποία πληρούνται οι προϋποθέσεις για την εφαρμογή του παρόντος κανονισμού, ή από την ημερομηνία κοινοποίησης, λαμβάνοντας υπόψη την πλέον πρόσφατη από τις δύο.

Άρθρο 9

Αν οι συμφωνίες που υπήρχαν στις 13 Μαρτίου 1962 και είχαν κοινοποιηθεί πριν από την 1η Φεβρουαρίου 1963 ή οι συμφωνίες στις οποίες εφαρμόζεται το άρθρο 4 παράγραφος 2 σημείο 2 στοιχείο β) του κανονισμού αριθ. 17 και είχαν κοινοποιηθεί πριν από την 1η Ιανουαρίου 1987, τροποποιηθούν πριν από την 1η Ιουλίου 1989 ώστε να πληρούν τις προϋποθέσεις για την εφαρμογή του παρόντος κανονισμού και εφόσον η εν λόγω τροποποίηση κοινοποιηθεί στην Επιτροπή πριν από την 1η Οκτωβρίου 1989, η απαγόρευση του άρθρου 85 παράγραφος 1 της συνθήκης δεν εφαρμόζεται για την περίοδο που προηγείται της τροποποίησης. Η κοινοποίηση παράγει αποτέλεσμα από την ημερομηνία παραλαβής της από την Επιτροπή. Όταν η κοινοποίηση γίνεται με συστημένη επιστολή, παράγει αποτέλεσμα από την ημερομηνία της σφραγίδας του ταχυδρομείου του τόπου αποστολής.

Άρθρο 10

1. Όσον αφορά τις συμφωνίες στις οποίες εφαρμόζεται το άρθρο 85 της συνθήκης λόγω της προσχώρησης του Ηνωμένου Βασιλείου, της Ιρλανδίας και της Δανίας, εφαρμόζονται τα άρθρα 8 και 9, εξυπακούεται δε ότι η 1η Ιανουαρίου 1973 αντικαθιστά την 13η Μαρτίου 1962 και η 1η Ιουλίου 1973 αντικαθιστά την 1η Φεβρουαρίου 1963 και την 1η Ιανουαρίου 1967.

2. Όσον αφορά τις συμφωνίες στις οποίες εφαρμόζεται το άρθρο 85 της συνθήκης λόγω της προσχώρησης της Ελλάδας, εφαρμόζονται τα άρθρα 8 και 9, εξυπακούεται δε ότι η 1η Ιανουαρίου 1981 αντικαθιστά την 13η Μαρτίου 1962 και η 1η Ιουλίου 1981 αντικαθιστά την 1η Φεβρουαρίου 1963 και την 1η Ιανουαρίου 1967.

3. Όσον αφορά τις συμφωνίες στις οποίες εφαρμόζεται το άρθρο 85 της συνθήκης λόγω της προσχώρησης της Ισπανίας και Πορτογαλίας, εφαρμόζονται τα άρθρα 8 και 9, εξυπακούεται δε ότι η 1η Ιανουαρίου 1986 αντικαθιστά την 13η Μαρτίου 1962 και η 1η Ιουλίου 1986 αντικαθιστά την 1η Φεβρουαρίου 1963 και την 1η Ιανουαρίου 1967.

Άρθρο 11

1. Οι πληροφορίες που απαιτούνται σύμφωνα με το άρθρο 4 χρησιμοποιούνται μόνον για τους σκοπούς του κανονισμού.

2. Η Επιτροπή και οι αρχές των κρατών μελών, καθώς και οι υπάλληλοι και το λοιπό προσωπικό αυτών δεν αποκαλύπτουν πληροφορίες που έχουν περιέλθει σ' αυτούς σύμφωνα με τον παρόντα κανονισμό εφόσον καλύπτονται από την υποχρέωση του επαγγελματικού απόρρητου.

3. Οι διατάξεις των παραγράφων 1 και 2 δεν εμποδίζουν τη δημοσίευση γενικών πληροφοριών ή μελετών που δεν περιλαμβάνουν πληροφορίες σχετικές με συγκεκριμένες επιχειρήσεις ή ενώσεις επιχειρήσεων.

Άρθρο 12

Ο παρών κανονισμός αρχίζει να ισχύει την 1η Απριλίου 1989.

Εφαρμόζεται μέχρι τις 31 Δεκεμβρίου 1999.

(1) ΕΕ αριθ. 35 της 10. 5. 1962, σ. 1118/62.