Απόφαση της Επιτροπής

της 28ης Μαρτίου 2001

σχετικά με την ενίσχυση την οποία προτίθεται να χορηγήσει η Γερμανία υπέρ της επιχείρησης σιδήρου και χάλυβα BRE.M.A Warmwalzwerk GmbH & Co. KG

[κοινοποιηθείσα υπό τον αριθμό Ε(2001) 971]

(Το κείμενο στη γερμανική γλώσσα είναι το μόνο αυθεντικό)

(Κείμενο που παρουσιάζει ενδιαφέρον για τον ΕΟΧ)

(2002/81/ΕΚΑΧ)

Η ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΤΩΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΏΝ ΚΟΙΝΟΤΗΤΩΝ,

Έχοντας υπόψη:

τη συνθήκη για την ίδρυση της Ευρωπαϊκής Κοινότητας Άνθρακα και Χάλυβα, και ιδίως το άρθρο 4 στοιχείο γ),

τη συμφωνία για τον Ευρωπαϊκό Οικονομικό Χώρο, και ιδίως το άρθρο 62 παράγραφος 1 στοιχείο α), σε συνδυασμό με το πρωτόκολλο αριθ. 14,

την απόφαση αριθ. 2496/96/EΚΑΧ της Επιτροπής, της 18ης Δεκεμβρίου 1996, για τη θέσπιση κοινοτικών κανόνων όσον αφορά τις ενισχύσεις στη βιομηχανία σιδήρου και χάλυβα(1), και ιδίως το άρθρο 6 παράγραφος 5,

Αφού έδωσε τη δυνατότητα στους ενδιαφερόμενους να υποβάλουν τις παρατηρήσεις τους σύμφωνα με τις εν λόγω διατάξεις(2) και λαμβάνοντας υπόψη αυτές τις παρατηρήσεις,

Εκτιμώντας τα ακόλουθα:

I. ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑ

(1) Με επιστολή της 18ης Δεκεμβρίου 2000, η Γερμανία κοινοποίησε στην Επιτροπή, σύμφωνα με το άρθρο 3 της απόφασης αριθ. 2496/96/ΕΚ (κώδικας ενισχύσεων στη βιομηχανία σιδήρου και χάλυβα) ενίσχυση υπέρ μιας επιχείρησης της Stahlwerke Bremen GmbH, η οποία έκτοτε κατέστη επιχείρηση νομικά ανεξάρτητη υπό την επωνυμία BRE.M.A Warmwalzwerk GmbH & Co. KG ( στο εξής "Brema"). Η ενίσχυση ανήρχετο σε 1,214 εκατομμύρια γερμανικά μάρκα (622564 ευρώ) και αντιστοιχούσε στο 15 % επένδυσης ύψους 8,09 εκατομμυρίων γερμανικών μάρκων (4,14 εκατομμύρια ευρώ).

(2) Με επιστολή της 5ης Ιουλίου 2000, η Επιτροπή γνωστοποίησε στη Γερμανία την απόφασή της να κινήσει σε σχέση με αυτή την ενίσχυση τη διαδικασία που προβλέπεται στο άρθρο 6 παράγραφος 5 του κώδικα ενισχύσεων στη βιομηχανία σιδήρου και χάλυβα.

(3) Η απόφαση της Επιτροπής να κινήσει τη διαδικασία δημοσιεύθηκε στην Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων(3). Η Επιτροπή κάλεσε τους ενδιαφερόμενους να υποβάλλουν τις παρατηρήσεις τους σε σχέση με αυτή την απόφαση.

(4) Η Γερμανία γνωστοποίησε τις παρατηρήσεις της με επιστολή στις 31 Ιουλίου 2000. Η UK Steel Association, η δικαιούχος επιχείρηση Brema και SIDMAR, η μητρική της Stahlwerke Bremen GmbH, υπέβαλαν επίσης τις παρατηρήσεις τους στο πλαίσιο της διαδικασίας. Η Επιτροπή τις διαβίβασε με επιστολή της 22ας Δεκεμβρίου 2000 στη Γερμανία, η οποία τις σχολίασε με επιστολή στις 19 Ιανουαρίου 2001.

II. ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ ΤΗΣ ΕΝΙΣΧΥΣΗΣ

(5) Η Brema, η οποία κατέστη τον Ιανουάριο του 2000 νομικά ανεξάρτητη επιχείρηση, χωρίστηκε εξίσου από την Stahlwerke Bremen GmbH, η οποία κατέστη η μητρική της εταιρεία. Αυτή η τελευταία ανήκει από την πλευρά της στη SIDMAR και αποτελεί μέρος του ομίλου Arbed, ο οποίος έχει την έδρα του στο Λουξεμβούργο. Η Brema είναι επιχείρηση ΕΚΑΧ η οποία παράγει κυρίως ελάσματα θερμής έλασης. Η παραγωγή της εγκατάστασής της θερμής ελάσεως ανέρχεται σε 3,12 εκατομμύρια τόνους ετησίως. Οι πλάκες για την έλαση εν θερμώ επαναθερμαίνονται σε κάμινο με κινητές δοκούς. Σύμφωνα με τη Γερμανία, το σύστημα προγραμματισμού της καμίνου, ηλικίας 27 ετών, στηρίζεται σε ξεπερασμένη από καιρό τεχνολογία η οποία χρειάζεται εκσυγχρονισμό.

(6) Ο εκσυγχρονισμός της καμίνου απαιτεί επένδυση 3,91 εκατομμυρίων γερμανικών μάρκων (2 εκατομμύρια ευρώ). Η Brema, όμως, αντί να περιοριστεί σε αυτόν τον απαραίτητο εκσυγχρονισμό, αποφάσισε να προβεί σε πλήρη αλλαγή του συστήματος προγραμματισμού και ρύθμισης της καμίνου με κινητές δοκούς, για την εξοικονόμηση ενέργειας. Οι συμπληρωματικές επενδύσεις ανήλθαν σε 8,09 εκατομμύρια γερμανικά μάρκα, γεγονός που ανεβάζει το συνολικό κόστος επενδύσεων σε 12 εκατομμύρια γερμανικά μάρκα (6,15 εκατομμύρια ευρώ συνολικά). Κατά την άποψη της Γερμανίας, αυτή η συμπληρωματική επένδυση δικαιούται ενισχύσεων για την προστασία του περιβάλλοντος λαμβάνοντας υπόψη την εξοικονόμηση ενέργειας και τη μείωση εκπομπών CO2 που επιτρέπει.

(7) Η μετατροπή του συστήματος προγραμματισμού και ρύθμισης θα επιτρέψει την εξοικονόμηση ενέργειας 6 % συνολικά, δηλαδή 11,7 εκατομμύρια Nm3 φυσικού αερίου ανά έτος. Οι εκπομπές CO2 θα μειωθούν κατά 21 τόνους περίπου ανά έτος. Αν αυτές οι εργασίες περιορίζονταν στον απαραίτητο εκσυγχρονισμό, η εξοικονόμηση αερίου θα ανήρχετο σε 3,3 εκατομμύρια Nm3 και οι εκπομπές CO2 θα μειώνονταν κατά 6000 τόνους ανά έτος. Η πλήρης μετατροπή του συστήματος προγραμματισμού και ρύθμισης της καμίνου με κινητές δοκούς που αποφασίστηκε από την εταιρεία θα επιτρέψει συμπληρωματική εξοικονόμηση ενέργειας 8,4 εκατομμυρίων Nm3 φυσικού αερίου και νέα μείωση των εκπομπών CO2 κατά 15000 τόνους ανά έτος.

(8) Η συμπληρωματική εξοικονόμηση ενέργειας ύψους 8,4 εκατομμυρίων Nm3 φυσικού αερίου αντιπροσωπεύει άμεση εξοικονόμηση δαπανών για την επιχείρηση ύψους 1,58 εκατομμυρίων γερμανικών μάρκων ετησίως. Εξάλλου, πρέπει να ληφθούν υπόψη και οι άλλες έμμεσες εξοικονομήσεις τις οποίες συνεπάγεται η επένδυση λόγω των αποτελεσμάτων της στο επίπεδο της αποτελεσματικότητας, της δυναμικότητας και της παραγωγικότητας της επιχείρησης.

(9) Η πιο μεγάλη αποτελεσματικότητα της διαδικασίας θα επιτρέψει τη μείωση του προσωπικού κατά πέντε άτομα, γεγονός που αντιπροσωπεύει εξοικονόμηση δαπανών ύψους 432800 γερμανικών μάρκων ετησίως.

(10) Επιπλέον, η ικανότητα της εγκατάστασης εξέλασης θα αυξηθεί ελαφρά, συγκεκριμένα κατά 550 τόνους ανά έτος, γεγονός που αντιπροσωπεύει συμπληρωματικά έσοδα ύψους 58000 γερμανικών μάρκων ανά έτος.

(11) Συνολικά, η συμπληρωματική επένδυση επιτρέπει κατά συνέπεια την εξοικονόμηση 2,07 εκατομμυρίων γερμανικών μάρκων ανά έτος.

III. ΣΧΟΛΙΑ ΤΗΣ ΓΕΡΜΑΝΙΑΣ

(12) Στην απάντησή της για την απόφαση έναρξης της διαδικασίας, η Γερμανία επιβεβαίωσε το επιχείρημα που είχε ήδη αναπτύξει κατά την προκαταρκτική εξέταση, σύμφωνα με το οποίο η επένδυση μπορεί να τύχει ενίσχυσης επειδή η επιχείρηση δεν θα την πραγματοποιούσε χωρίς ενίσχυση λαμβανομένων υπόψη των υψηλών αρχικών δαπανών. Το γεγονός ότι αυτή η επένδυση παράγει αποδόσεις επί του κεφαλαίου μετά από τέσσερα έτη δεν είναι καθοριστικό για την απόφαση της επιχείρησης, παρά την προθεσμία απόσβεσης των 12,5 ετών. Η συμπληρωματική βελτίωση της προστασίας του περιβάλλοντος είναι σημαντική: οι εκπομπές CO2 θα μειωθούν περαιτέρω κατά 15000 τόνους χάρη στις συμπληρωματικές εξοικονομήσεις ενέργειας ύψους 8,4 εκατομμυρίων Nm3 φυσικού αερίου ετησίως, ενώ η αρχική επένδυση επετύγχανε ήδη μείωση 6000 τόνων.

IV. ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΕΙΣ ΤΩΝ ΤΡΙΤΩΝ

(13) Η δικαιούχος της ενίσχυσης επιχείρηση Brema και η μητρική της εταιρεία SIDMAR υποστηρίζουν την ίδια άποψη με τη Γερμανία, σύμφωνα με την οποία η επένδυση πρέπει να τύχει ενίσχυσης για λόγους προστασίας του περιβάλλοντος.

(14) Η UK Steel Association συμμερίζεται τις επιφυλάξεις της Επιτροπής και θεωρεί ότι πρέπει να ελεγχθεί η δικαιολόγηση κρατικών ενισχύσεων. Χάρη στις τελευταίες τεχνικές εξελίξεις, όλες οι νέες επενδύσεις έχουν έμμεσα θετικά αποτελέσματα για το περιβάλλον. Οι επιχειρήσεις παροτρύνονται συνεπώς να επικαλούνται οικολογικούς λόγους για κανονικές επενδύσεις βελτίωσης της παραγωγής προκειμένου να μπορέσουν να επωφεληθούν κρατικών ενισχύσεων.

V. ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΗΣ ΕΝΙΣΧΥΣΗΣ

1. Νομική βάση

(15) Η Brema είναι επιχείρηση κατά την έννοια του άρθρου 80 της συνθήκης ΕΚΑΧ και υπάγεται συνεπώς στον κώδικα ενισχύσεων στη βιομηχανία σιδήρου και χάλυβα. Το μέτρο που κοινοποιήθηκε από τη Γερμανία αποτελεί ενίσχυση κατά την έννοια του άρθρου 1 αυτού του κώδικα. Σύμφωνα με το άρθρο 3, οι ενισχύσεις για την προστασία του περιβάλλοντος μπορούν να θεωρηθούν συμβιβάσιμες με την κοινή αγορά εφόσον τηρούν τους κανόνες που θεσπίζονται στο κοινοτικό πλαίσιο για τις κρατικές ενισχύσεις για την προστασία του περιβάλλοντος(4) (στο εξής: "κοινοτικό πλαίσιο"), σύμφωνα με τα κριτήρια που ορίζονται στο παράρτημα του κώδικα ενισχύσεων στη βιομηχανία σιδήρου και χάλυβα.

(16) Σύμφωνα με το κοινοτικό πλαίσιο (σημείο 3.2.1), οι γενικές επενδυτικές δαπάνες που δε συνδέονται με την προστασία του περιβάλλοντος πρέπει να αποκλείονται. Οι επιλέξιμες δαπάνες περιορίζονται αυστηρά στις συμπληρωματικές επενδυτικές δαπάνες που είναι απαραίτητες για την επίτευξη των στόχων της προστασίας του περιβάλλοντος. Οι ακόλουθοι κανόνες ισχύουν κατά τα λοιπά:

(17) Οι ενισχύσεις για επενδύσεις που επιτρέπουν την επίτευξη σαφώς υψηλότερων επιπέδων προστασίας του περιβάλλοντος επιτρέπονται μέχρι ανώτατου επιπέδου 30 % των επιλέξιμων δαπανών. Το επίπεδό τους πρέπει να αντιστοιχεί στην επιτευχθείσα βελτίωση του περιβάλλοντος και στην απαραίτητη επένδυση για την επίτευξη αυτής της βελτίωσης (σημείο 3.2.3 τμήμα Β του κοινοτικού πλαισίου).

(18) Οι ενισχύσεις για την εξοικονόμηση ενέργειας θα αντιμετωπίζονται ως ενισχύσεις χορηγούμενες υπέρ της προστασίας του περιβάλλοντος εφόσον στοχεύουν και επιτυγχάνουν σημαντικά περιβαλλοντικά οφέλη και οι σχετικές ενισχύσεις είναι απαραίτητες, λαμβάνοντας υπόψη τις οικονομίες στο κόστος του επενδυτή (σημείο 3.2 του κοινοτικού πλαισίου).

(19) Σύμφωνα με το παράρτημα του κώδικα των ενισχύσεων στη βιομηχανία σιδήρου και χάλυβα, οι ενισχύσεις που αποσκοπούν στην ενθάρρυνση των επιχειρήσεων να συμβάλλουν σημαντικά στην προστασία του περιβάλλοντος (εφαρμόζεται και για επενδύσεις σε περίπτωση απουσίας υποχρεωτικών οικολογικών προδιαγραφών και για επενδύσεις που αποβλέπουν στη βελτίωση της προστασίας του περιβάλλοντος) υπόκεινται στις ακόλουθες διατάξεις:

(20) Η Επιτροπή εξετάζει αναλυτικά το οικονομικό και περιβαλλοντικό υπόβαθρο της απόφασης που λαμβάνεται για την αντικατάσταση των υφιστάμενων εγκαταστάσεων ή εξοπλισμών. Δεν είναι επιλέξιμες για ενίσχυση επενδύσεις οι οποίες θα ήταν σε κάθε περίπτωση απαραίτητες για οικονομικούς λόγους ή λόγω του χρόνου λειτουργίας των υφιστάμενων εγκαταστάσεων ή εξοπλισμών (διάρκεια ζωής των εγκαταστάσεων μικρότερη του 25 %).

(21) Ο επενδυτής οφείλει να καταδείξει ότι ελήφθη σαφής απόφαση για την επιλογή υψηλότερων προδιαγραφών, οι οποίες απαιτούν πρόσθετες επενδύσεις, δηλαδή ότι υφίστατο μια λύση χαμηλότερου κόστους η οποία θα ανταποκρινόταν στις νέες οικολογικές προδιαγραφές.

(22) Κάθε πλεονέκτημα όσον αφορά το χαμηλότερο κόστος παραγωγής πρέπει να αφαιρείται.

2. Η συγκεκριμένη περίπτωση

(23) Η Γερμανία κοινοποίησε όχι ενισχύσεις υπέρ αρχικής επένδυσης που πραγματοποιείται για την αντικατάσταση παλαιών εγκαταστάσεων, αλλά απλά ενισχύσεις για συμπληρωματικές επενδύσεις που επιτρέπουν τη μείωση της κατανάλωσης ενέργειας και κατά συνέπεια των εκπομπών CO2. Η Γερμανία θεωρεί κατά συνέπεια ότι η ένταση της ενίσχυσης για αυτές τις επενδύσεις ανέρχεται σε 30 %, παρά το γεγονός ότι περιόρισε την επιδότηση σε 15 %.

(24) Οι ενισχύσεις για επενδύσεις που αποβλέπουν στην εξοικονόμηση ενέργειας κρίνονται όπως και οι άλλες επενδύσεις για τη βελτίωση του περιβάλλοντος. Σύμφωνα με τις διατάξεις που ισχύουν στο συγκεκριμένο τομέα, η Επιτροπή πρέπει να φροντίζει ώστε να αφαιρείται από τις επιλέξιμες δαπάνες κάθε πλεονέκτημα που συνδέεται με το χαμηλότερο κόστος παραγωγής. Κατά συνέπεια, η ενίσχυση πρέπει να περιοριστεί στις επενδύσεις που προορίζονται αποκλειστικά να βελτιώσουν την προστασία του περιβάλλοντος. Προς το σκοπό αυτό, πρέπει να ληφθούν υπόψη τα οικονομικά πλεονεκτήματα που συνεπάγεται η επένδυση για την επιχείρηση κατά τη διάρκεια ζωής του εξοπλισμού.

(25) Οι εν μέρει αντικατασταθέντες εξοπλισμοί στη συγκεκριμένη περίπτωση είναι ηλικίας τουλάχιστον 27 ετών. Μπορεί, κατά συνέπεια, να θεωρηθεί ότι οι νέοι εξοπλισμοί θα διαρκέσουν και αυτοί ανάλογο χρονικό διάστημα. Αν βέβαια είναι αδύνατον να καθοριστεί έτσι απλά η διάρκεια ζωής, η Επιτροπή μπορεί συχνά, λαμβάνοντας υπόψη τις τεχνικές προόδους, να καθορίσει σαν διάρκεια ζωής την κανονική διάρκεια απόσβεσης που αναφέρεται στα βιβλία της επιχείρησης. Μπορεί να το πράξει όταν η διάρκεια απόσβεσης είναι επαρκής για να αφαιρεθούν όλα τα οικονομικά πλεονεκτήματα που συνεπάγεται για την επιχείρηση η επένδυση. Στη συγκεκριμένη περίπτωση, η διάρκεια απόσβεσης είναι 12,5 έτη. Παρά το γεγονός ότι η ενδεχόμενη πραγματική διάρκεια ζωής θα ανέλθει στο διπλάσιο, αυτή η διάρκεια απόσβεσης μπορεί να θεωρηθεί ως επαρκής για τους προαναφερόμενους στόχους και να επιλεγεί από την Επιτροπή ως διάρκεια ζωής των εξοπλισμών.

(26) Η Επιτροπή δεν μπορεί όμως να κάνει δεκτό το επιχείρημα της Γερμανίας και των επιχειρήσεων Brema και Sidmar σύμφωνα με το οποίο η ενίσχυση είναι απαραίτητη δεδομένου του υψηλού κόστους των επενδύσεων. Αυτό το κριτήριο δεν κατοχυρώνει την τήρηση των διατάξεων του κώδικα ενισχύσεων στη βιομηχανία σιδήρου και χάλυβα και του κοινοτικού πλαισίου.

(27) Σύμφωνα με τις πληροφορίες που δόθηκαν από τη Γερμανία, οι εν λόγω επενδύσεις επιτρέπουν στην επιχείρηση να πραγματοποιήσει οικονομίες, όχι μόνο με τη μείωση της κατανάλωσής της, αλλά εξίσου με τον εξορθολογισμό της διαδικασίας παραγωγής. Οι πραγματοποιούμενες οικονομίες αντιπροσωπεύουν ποσό 2,07 εκατομμυρίων γερμανικών μάρκων ετησίως, γεγονός που επιτρέπει την επανάκτηση σε τέσσερα έτη των συμπληρωματικών επενδύσεων ύψους 8,09 εκατομμυρίων γερμανικών μάρκων. Παρά το γεγονός ότι οι επενδύσεις έχουν σημαντικά θετικά αποτελέσματα για την προστασία του περιβάλλοντος, η Επιτροπή δεν μπορεί να κάνει δεκτό το επιχείρημα της αναγκαιότητας της ενίσχυσης, δεδομένης της εξοικονόμησης δαπανών που πραγματοποιείται από τον επενδυτή.

VI. ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ

(28) Δεδομένου ότι κάθε πλεονέκτημα που συνεπάγεται τη μείωση του κόστους παραγωγής πρέπει να αφαιρείται και ότι οι οικονομίες και τα συμπληρωματικά έσοδα που προκύπτουν από την επένδυση παράγουν αποδόσεις εντός τεσσάρων ετών μετά την επένδυση, οι κοινοποιηθείσες επενδύσεις δεν είναι επιλέξιμες για ενίσχυση κατ' εφαρμογή του κώδικα ενισχύσεων στη βιομηχανία σιδήρου και χάλυβα ή του κοινοτικού πλαισίου. Οι ενισχύσεις που κοινοποιήθηκαν από τη Γερμανία, ύψους 1,214 εκατομμυρίων γερμανικών μάρκων για επένδυση 8,09 εκατομμυρίων γερμανικών μάρκων, είναι, κατά συνέπεια, ασυμβίβαστες με την κοινή αγορά,

ΕΞΕΔΩΣΕ ΤΗΝ ΠΑΡΟΥΣΑ ΑΠΟΦΑΣΗ:

Άρθρο 1

Η κρατική ενίσχυση που προτίθεται να χορηγήσει η Γερμανία στη BRE.M.A Warmwalzwerk GmbH & Co. KG για ποσό 1,214 εκατομμυρίων γερμανικών μάρκων (622564 ευρώ) είναι ασυμβίβαστη με την κοινή αγορά.

Αυτή η ενίσχυση δεν μπορεί, για το λόγο αυτό, να χορηγηθεί.

Άρθρο 2

Η Γερμανία ενημερώνει την Επιτροπή, εντός προθεσμίας δύο μηνών από την ανακοίνωση της παρούσας απόφασης, σχετικά με τα μέτρα που έλαβε για να συμμορφωθεί με την απόφαση.

Άρθρο 3

Η παρούσα απόφαση απευθύνεται στην Ομοσπονδιακή Δημοκρατία της Γερμανίας.

Βρυξέλλες, 28 Μαρτίου 2001.

Για την Επιτροπή

Mario Monti

Μέλος της Επιτροπής

(1) ΕΕ L 338 της 28.12.1996, σ. 42.

(2) ΕΕ C 310 της 28.10.2000, σ. 11.

(3) Βλέπε υποσημείωση 2.

(4) ΕΕ C 72 της 10.3.1994, σ. 3.