ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΠΡΟΒΛΕΨΕΩΝ ΧΑΛΥΒΑ ΓΙΑ ΤΟ ΔΕΥΤΕΡΟ ΕΞΑΜΗΝΟ ΤΟΥ 1998 ΚΑΙ ΓΙΑ ΟΛΟΚΛΗΡΟ ΤΟ ΕΤΟΣ (98/C 233/02) (Κείμενο που παρουσιάζει ενδιαφέρον για τον ΕΟΧ)

ΕΙΣΑΓΩΓΗ

Η ισχυρή οικονομική ανάκαμψη που σημειώνεται στην Ευρωπαϊκή Ένωση (ΕΕ) από το 1997 και μετά αναζωογονεί βαθμηδόν την αισιοδοξία των βιομηχανικών κύκλων και των καταναλωτών σε πρωτοφανή βαθμό.

Η κοινοτική οικονομία φαίνεται ότι αναπτύσσεται στο εξής χάρη μάλλον στον αυξημένο δυναμισμό εσωτερικών παραγόντων, οι οποίοι αντισταθμίζουν επί του παρόντος τη μειωμένη εξαγωγική δραστηριότητα, συνέπεια άμεση ή/και έμμεση της ασιατικής κρίσης της οποίας ωστόσο οι επιπτώσεις είναι δύσκολο ακόμη να αξιολογηθούν.

Η βιομηχανική δραστηριότητα αυξήθηκε επομένως αισθητά κατά την περίοδο αυτή, λόγω ακριβώς αυξημένης ζήτησης στο εσωτερικό κυρίως της Ένωσης.

Η ενίσχυση της οικονομικής ανάκαμψης στην Ένωση είχε πολύ ευνοϊκή επίδραση στην αγορά του χάλυβα, οι συνθήκες της οποίας βελτιώθηκαν σταδιακά και ουσιαστικά, τόσο από πλευράς όγκου όσο και από πλευράς τιμών.

Η κοινοτική βιομηχανία σιδήρου και χάλυβα επωφελήθηκε λοιπόν έως τώρα από τη βελτίωση της ζήτησης και των τιμών του χάλυβα. Ωστόσο, η έλξη που ασκούν οι τιμές και η ανάγκη διοχέτευσης της πλεονάζουσας προσφοράς της διεθνούς αγοράς λόγω των εξελίξεων στην Ασία, έχουν προκαλέσει, από τις αρχές του 1998 και μετά κυρίως, ιδιαίτερα αισθητή αύξηση των εισαγωγών χάλυβα στην κοινοτική αγορά, ενώ οι δυνατότητες εξαγωγών είναι πιο περιορισμένες.

Η Επιτροπή επομένως ανανεώνει τις συστάσεις για σύνεση προς όλα τα ενδιαφερόμενα μέρη και τα καλεί να ακολουθήσουν βιομηχανικές και εμπορικές στρατηγικές που να ανταποκρίνονται στην πραγματική κατάσταση και στις δυνατότητες της εσωτερικής και διεθνούς αγοράς. Πράγματι, η ασιατική κρίση και οι επιπτώσεις της στις εμπορικές συναλλαγές, καθώς και η συρρίκνωση των δυνατοτήτων για πωλήσεις σε περιοχές που παρουσιάζουν έλλειμμα χάλυβα, απαιτούν υπεύθυνη συμπεριφορά εκ μέρους των οικονομικών παραγόντων προκειμένου να διατηρηθεί, κατά το δυνατόν περισσότερο, η σταθερότητα της κοινοτικής αγοράς χάλυβα, η οποία έχει επιτευχθεί με αντίτιμο σημαντικές θυσίες, σε επίπεδο οικονομικό και σε επίπεδο απασχόλησης.

Παρά τις λιγότερο ευνοϊκές προοπτικές για το δεύτερο εξάμηνο, τα αποτελέσματα του 1998 αναμένονται ελαφρώς βελτιωμένα σε σχέση με το 1997.

1. Η ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΣΤΗΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΝΩΣΗ

Οι πρόσφατες προβλέψεις (άνοιξη 1998) επιβεβαιώνουν την ισχυρή ανάκαμψη, παρά το λιγότερο ευνοϊκό διεθνές περιβάλλον εξαιτίας της κρίσης στη νοτιοανατολική Ασία. Οι προοπτικές να συνεχιστεί η ανάκαμψη παραμένουν συνεπώς καλές, καθώς κινητήρια δύναμη της οικονομικής ανάπτυξης καθίσταται η εσωτερική ζήτηση, η οποία αντικαθιστά βαθμιαία τις εξαγωγές.

Οι ρυθμοί της οικονομικής ανάπτυξης στην ΕΕ (2,7 % για το 1997) αποδείχτηκαν σχετικώς βελτιωμένοι σε σύγκριση με τις προβλέψεις του περασμένου φθινοπώρου (2,6 %).

Οι περισσότεροι αξιόπιστοι δείκτες, βασιζόμενοι σε έρευνες που πραγματοποιήθηκαν έως τον Απρίλιο του 1998, εμφανίζουν σχετική συνέχεια των βελτιωτικών τάσεων που παρατηρούνται από τα μέσα του 1996 και εξής, ώστε ελάχιστα επηρεάστηκαν από τις εξελίξεις στην Ασία.

Παρά την ελαφρά πτώση των παραγγελιών εξαγωγής, οι παραγγελίες πολλαπλασιάστηκαν και οι προοπτικές παραγωγής παραμένουν ικανοποιητικές. Κατά συνέπεια, αποκαταστάθηκε η εμπιστοσύνη βιομηχάνων και καταναλωτών, μετά την προσωρινή κάμψη του Ιανουαρίου 1998.

Σε σύγκριση με τις προβλέψεις το 1997, η αύξηση του ΑΕΠ της Ευρωπαϊκής Ένωσης για το 1998 παρουσίασε συνεπώς ελαφρά μόνο μείωση κατά 0,2 %, ανερχόμενη σε 2,8 %.

Οι επιπτώσεις της κρίσης στη νοτιοανατολική Ασία αναμένεται να αντισταθμιστούν μερικώς με χαμηλότερα επιτόκια και με μείωση των τιμών των πρώτων υλών, αντισταθμιστικοί παράγοντες οι οποίοι είναι σε κάποιο βαθμό συνέπεια των εξελίξεων στην περιοχή αυτή του κόσμου.

Με την αύξηση των κοινοτικών εξαγωγών κατά 9,3 % το 1997, το εξωτερικό ισοζύγιο συνέβαλε σημαντικά (κατά 0,4 % περίπου) στην οικονομική ανάπτυξη της ΕΕ. Ωστόσο, η θετική αυτή συμβολή αναμένεται να εξαλειφθεί βαθμιαία λόγω της προβλεπόμενης επιβράδυνσης των εξαγωγών, η οποία αναμένεται να ανέλθει σε 7 % περίπου κατά το 1998, εξαιτίας κυρίως των εξελίξεων στην Ασία.

Η αύξηση της ιδιωτικής κατανάλωσης σε επίπεδο ΕΕ αναμένεται να ανέλθει από 2 % το 1997 σε 2,6 % τόσο για το 1998 όσο και για το 1999, ως αποτέλεσμα μείωσης του δείκτη αποταμίευσης, περιορισμένων αυξήσεων των πραγματικών αποδοχών και αυξημένου δυναμισμού σε ό,τι αφορά τη δημιουργία θέσεων απασχόλησης.

Οι ιδιωτικές επενδύσεις αναπροσαρμόστηκαν προς τα πάνω στα περισσότερα κράτη μέλη με ορισμένες ωστόσο εξαιρέσεις. Συνεπώς, οι προβλέψεις επενδύσεων λίγο μόνο μεταβλήθηκαν στο σύνολο της ΕΕ. Η αύξηση των επενδύσεων κεφαλαιουχικών αγαθών αναμένεται να ανέλθει από 4,4 % το 1997 σε 6,4 % το 1998 και σε 7,0 % το 1999.

Η προς τα κάτω αναθεώρηση των προβλέψεων οικονομικής ανάπτυξης επιφέρει ελαφρά μόνο μεταβολή των προοπτικών της αγοράς εργασίας. Πράγματι, η απασχόληση στην Ευρωπαϊκή Ένωση αυξήθηκε κατά 0,4 % το 1997 και η αύξησή της αναμένεται να ανέλθει από 0,8 % το 1998 σε 1,1 % το 1999. Το ποσοστό αυτό αντιστοιχεί σε 3,4 εκατομμύρια νέες θέσεις εργασίας μεταξύ 1997 και 1999.

Οι δημογραφικοί παράγοντες εξηγούν σε μεγάλο βαθμό το γεγονός ότι η αύξηση της απασχόλησης δεν συνοδεύεται απαραιτήτως από εξίσου σημαντική μείωση της ανεργίας. Το μέσο ποσοστό ανεργίας στην ΕΕ μειώθηκε από το ανώτατο ποσοστό που σχεδόν ανερχόταν σε 11 % το 1996, σε 10,7 % το 1997 και αναμένεται να μειωθεί σε 10,2 % το 1998 και σε 9,8 % το 1999.

Το μέσο ποσοστό πληθωρισμού στην ΕΕ, μετρούμενο με τον αποπληθωριστή ιδιωτικής κατανάλωσης, μειώθηκε από 2,6 % το 1996 σε 2,1 % το 1997 και αναμένεται να σταθεροποιηθεί σε 2 % περίπου τόσο για το 1998 όσο και για το 1999. Σε σύγκριση με αυτές του περασμένου φθινοπώρου, οι προβλέψεις αναθεωρήθηκαν προς τα κάτω κατά 0,3 % για το 1998 και 0,2 % για το 1999.

Το μέσο έλλειμμα των δημόσιων διοικήσεων στην ΕΕ το 1997 ανήλθε σε 2,4 % του ΑΕΠ, υπολειπόμενο έτσι των προβλέψεων, χάρη στα χαμηλά επιτόκια και την ελαφρώς ταχύτερη ανάπτυξη, ενώ η σχέση έλλειμμα/ΑΕΠ ήταν ακόμη 6,1 % το 1993 και 4,2 % το 1996. Το μέσο έλλειμμα της Ευρωπαϊκής Ένωσης αναμένεται να μειωθεί ακόμη μέχρι 1,9 % το 1998 και 1,6 % το 1999.

2. Η ΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΚΑΙ ΟΙ ΠΡΟΟΠΤΙΚΕΣ ΤΗΣ ΑΓΟΡΑΣ ΣΙΔΗΡΟΥ ΚΑΙ ΧΑΛΥΒΑ

2.1. Η ΚΟΙΝΟΤΙΚΗ ΠΑΡΑΓΩΓΗ ΑΚΑΤΕΡΓΑΣΤΟΥ ΧΑΛΥΒΑ

Η κοινοτική παραγωγή ακατέργαστου χάλυβα σημείωσε υψηλά ποσοστά αύξησης καθόλη τη διάρκεια του 1997 επιταχυνόμενη σημαντικά προς το τέλος του έτους, και το επίπεδο παραγωγής του Δεκεμβρίου 1997 υπερέβη κατά 13 % το αντίστοιχο του Δεκεμβρίου 1996, το οποίο ήταν ήδη αρκετά υψηλό. Έτσι, κατά το 1997, η παραγωγή χάλυβα στην Ένωση θα έχει σημειώσει την ανώτατη επίδοση των 159,5 εκατομμυρίων τόνων, υψηλότερη κατά 8 % της παραγωγής του 1998 και ελαφρώς υψηλότερη από την αισιόδοξη πρόβλεψη (1) για παραγωγή 158 εκατομμυρίων τόνων.

Οι μηνιαίοι ρυθμοί της κοινοτικής παραγωγής χάλυβα παρουσίασαν σημαντικές επιταχύνσεις από τον Ιανουάριο έως το Μάρτιο του 1998, ώστε κατά το πρώτο τρίμηνο το ποσοστό αύξησης της παραγωγής σε σύγκριση με αυτή του αντίστοιχου τριμήνου του 1997 ανήλθε σε 10 % περίπου.

Σύμφωνα με μια πρόχειρη δημοσκόπηση, τον Απρίλιο και το Μάιο η παραγωγή χάλυβα αυξήθηκε μόνο κατά 2,3 % και 3,3 % αντιστοίχως σε σχέση με τις αντίστοιχες αυξήσεις του Απριλίου και του Μαΐου 1997, με αποτέλεσμα η συνολική αύξηση κατά το πρώτο πεντάμηνο του έτους να εμφανίζεται μειωμένη ως προς την αντίστοιχη περίοδο του 1997.

Είναι επομένως πολύ πιθανό ότι, για να αντιμετωπιστεί η ολοένα δυναμικότερη εγχώρια ζήτηση και προκειμένου να εκπληρωθούν οι ανειλημμένες υποχρεώσεις για εξαγωγές, η παραγωγή χάλυβα της Ένωσης θα εξακολουθήσει να εξελίσσεται ευνοϊκά, με βραδύτερους έστω ρυθμούς, ώστε στο τέλος του πρώτου εξαμήνου να ανέρχεται σε 84 εκατομμύρια τόνους περίπου.

Ωστόσο, η σημαντικότατη αύξηση των εισαγωγών κατά το πρώτο εξάμηνο του 1998 και κάποια αναμενόμενη εξασθένηση της ζήτησης κατά το δεύτερο εξάμηνο αναμένεται να επαναφέρουν την κοινοτική παραγωγή χάλυβα σε επίπεδα ελαφρώς κατώτερα από αυτά του δεύτερου εξαμήνου του 1997, ώστε στο τέλος του 1998 να έχει ανέλθει σε 162 εκατομμύρια τόνους, όγκος παραγωγής που βρίσκεται πολύ κοντά στον αντίστοιχο της προηγούμενης χρήσης (2) (1997) και που αντιστοιχεί σε αύξηση 1,6 % σε σχέση με την παραγωγή του 1997.

Η βαθμιαία αύξηση της παραγωγής χάλυβα σε τόσο μακρό χρονικό διάστημα εξασφάλισε ορθολογικότερη χρήση, βέλτιστη μάλιστα σε ορισμένες περιπτώσεις, των χαλυβουργικών εγκαταστάσεων, συμβάλλοντας με τον τρόπο αυτό ολοένα και εμφανέστερα σε βελτιωμένη εκμετάλλευση των κοινοτικών επιχειρήσεων.

Η Επιτροπή καλεί ωστόσο τις επιχειρήσεις να επιδείξουν σύνεση κατά την κατάρτιση των προγραμμάτων παραγωγής και τις ενθαρρύνει να προχωρήσουν σε επενδύσεις, έρευνα και καινοτομία, με στόχο κυρίως τη βελτίωση της ποιότητας των προϊόντων, την προστασία της απασχόλησης και του περιβάλλοντος, καθώς και τη συγκράτηση του κόστους παραγωγής. Λαμβάνονται έτσι υπόψη τόσο οι κίνδυνοι που είναι εγγενείς στην εξέλιξη των εμπορικών συναλλαγών χάλυβα στην κοινοτική και παγκόσμια αγορά, και οι οποίοι σχετίζονται με την κρίση στη νοτιοανατολική Ασία, όσο και η προβλεπόμενη επιβράδυνση της κατανάλωσης χάλυβα κατά το δεύτερο εξάμηνο του 1998.

Ο πίνακας 1 «Προσφορά και ζήτηση ακατέργαστου χάλυβα», αφενός, εμφαίνει τα αποτελέσματα και τις τάσεις που σημείωσαν προσφάτως η κατανάλωση, το εξωτερικό εμπόριο, η παραγωγή και τα αποθέματα χάλυβα της Ευρωπαϊκής Ένωσης και, αφετέρου, εκφράζει με αριθμητικά δεδομένα την αναμενόμενη εξέλιξη για το δεύτερο εξάμηνο του 1998 και για ολόκληρο το έτος.

2.2. ΠΡΟΟΠΤΙΚΕΣ ΓΙΑ ΤΟ ΔΕΥΤΕΡΟ ΕΞΑΜΗΝΟ ΤΟΥ 1998 ΚΑΙ ΓΙΑ ΟΛΟΚΛΗΡΟ ΤΟ ΕΤΟΣ

Η αξιόλογη βελτίωση των γενικών οικονομικών συνθηκών στην Ευρωπαϊκή Ένωση, ευνοούμενη αρχικά από την εξαιρετική διεθνή συγκυρία και τη σταθερότητα του δολαρίου, αποκατέστησε σταδιακά την εμπιστοσύνη των βιομηχάνων και καταναλωτών της Κοινότητας, σε βαθμό που ο αυξημένος δυναμισμός των εσωτερικών παραγόντων φαίνεται να είναι σε θέση να αντισταθμίσει σήμερα την υποχώρηση των εξαγωγών. Σε τέτοια πλαίσια, οι βιομηχανικοί κύκλοι εμφανίζονται εκ νέου αισιόδοξοι καθώς διαπιστώνουν αύξηση των παραγγελιών και βελτιωμένη εκμετάλλευση των παραγωγικών δυνατοτήτων 7 η αισιοδοξία αυτή φαίνεται ότι θα διατηρηθεί και το κλίμα εμπιστοσύνης των καταναλωτών θα σταθεροποιηθεί σε επίπεδα αντίστοιχα εκείνων που παρατηρήθηκαν κατά το τέλος του 1997, όπως προκύπτει από τις πιο πρόσφατες έρευνες της συγκυρίας.

Κατά τις πρόσφατες συναντήσεις, οι παραγωγοί χάλυβα της Ένωσης, ενώ χαρακτήρισαν πολύ ευνοϊκές τις συνθήκες στην κοινοτική αγορά χάλυβα, υπογράμμισαν εντούτοις την αυξανόμενη προσφορά από ορισμένες τρίτες χώρες, η οποία θα διαταράξει ενδεχομένως την ισορροπία της κοινοτικής αγοράς και θα επιδράσει αρνητικά στη σταθερότητα των τιμών, αφού άλλωστε από τις αρχές του 1998 εισαγωγές χάλυβα από τρίτες χώρες συγκεντρώνονται σε ορισμένες αγορές της Ένωσης.

Οι έμποροι χάλυβα, κατά τις τελευταίες συναντήσεις, ήταν επιφυλακτικότεροι ως προς την εξέλιξη της αγοράς κατά τους προσεχείς μήνες καθώς σε διάφορα πεδία η προσφορά υπολείπεται της ζήτησης ενώ σε άλλα η υπερπροσφορά, και μάλιστα η προερχόμενη από ορισμένες τρίτες χώρες, ασκεί σημαντική πίεση στις τιμές.

Εντούτοις, η αξιοσημείωτη επιτάχυνση της δραστηριότητας στους κλάδους που απορροφούν χάλυβα (οι κυριότεροι των οποίων εξετάζονται λεπτομερέστερα στο παρόν πρόγραμμα), η οποία διαπιστώθηκε καθόλη τη διάρκεια του 1997 και στις αρχές του 1998, επιβεβαιώνει την ισχυρή οικονομική ανάκαμψη στην Ευρωπαϊκή Ένωση. Πράγματι, η αυτοκινητοβιομηχανία βελτιώνει συνεχώς τις επιδόσεις της, οι βιομηχανίες μηχανολογικών και ηλεκτρολογικών κατασκευών σημειώνουν εδώ και καιρό υψηλού ρυθμού ανάπτυξη 7 πιο πρόσφατα μάλιστα, και αυτός ο κλάδος των δομικών κατασκευών ακολουθεί ορθότερη πορεία απ' ό,τι στο παρελθόν.

Όμως, κατά το δεύτερο εξάμηνο του 1998, προδιαγράφεται κάποια επιβράδυνση των δραστηριοτήτων του κλάδου, μετά την ανοδική πορεία του 1997 και των αρχών του 1998, ώστε να σημειωθεί ενδεχομένως ελαφρά υποχώρηση της ζήτησης χάλυβα. Η εξασθένηση της εγχώριας ζήτησης ενδέχεται να οδηγήσει σε σταθεροποίηση των εισαγωγών χάλυβα στα υψηλά επίπεδα του 1997, ενώ οι κοινοτικές εξαγωγές θα εξακολουθήσουν ενδεχομένως να υποχωρούν.

Οι εξελίξεις αυτές στο σύνολό τους δεν θα θέσουν ωστόσο σε κίνδυνο, από πλευράς όγκου, τα αποτελέσματα που σημείωσε η κοινοτική βιομηχανία σιδήρου και χάλυβα το 1998, τα οποία θα είναι οπωσδήποτε καλύτερα εκείνων του 1997.

Στους πίνακες 2 και 2α των παραρτημάτων εμφαίνονται οι δείκτες δραστηριότητας των κυριότερων κλάδων που απορροφούν χάλυβα, για το δεύτερο εξάμηνο του 1998 και για ολόκληρο το έτος. Τα βασικά δεδομένα για τους εν λόγω δείκτες προέρχονται από τις εθνικές επαγγελματικές ενώσεις των αντίστοιχων κλάδων, οι απόψεις των οποίων δεν είναι πάντοτε σύμφωνες με τις διαφαινόμενες τάσεις. Για την ερμηνεία των δεικτών αυτών απαιτείται λοιπόν ιδιαίτερη προσοχή.

2.2.1. Πρώτη μεταποίηση του χάλυβα

Κατά το 1997 επωφελήθηκαν - υπερβαίνοντας μάλιστα τις προσδοκίες - από τη βαθμιαία βελτίωση των οικονομικών συνθηκών στην Ευρωπαϊκή Ένωση όλοι οι κλάδοι πρώτης μεταποίησης του χάλυβα, συμπεριλαμβανομένων εκείνων των οποίων η δραστηριότητα συνδέεται στενά με τις εξελίξεις στον κλάδο των δομικών κατασκευών.

Όλοι οι κλάδοι πρώτης μεταποίησης του χάλυβα σημείωσαν επομένως, καθόλη τη διάρκεια του 1977, σταδιακή αύξηση της ζήτησης και συχνά των τιμών στην κοινοτική αγορά, εκμεταλλευόμενοι ταυτοχρόνως σε μεγάλο βαθμό τις δυνατότητες άμεσης εξαγωγής των προϊόντων τους στη διεθνή αγορά.

Κατά το πρώτο εξάμηνο του 1998, οι διάφορες αγορές προϊόντων πρώτης μεταποίησης του χάλυβα συνέχισαν να εξελίσσονται πολύ ευνοϊκά, υπερβαίνοντας μάλιστα και τις πιο αισιόδοξες προβλέψεις. Διαφαίνεται εντούτοις κάποια επιβράδυνση σε αρκετούς κλάδους του εν λόγω βιομηχανικού τομέα, με αποτέλεσμα η σταθερή αύξηση των εισαγωγών, αφενός, και η τάση συσσώρευσης αποθεμάτων, αφετέρου, να δημιουργούν ελπίδες γενικευμένης σταθεροποίησης για τους επόμενους μήνες.

Εάν ληφθούν υπόψη οι επιδόσεις του 1997, η σταθεροποίηση που αναμένεται για το δεύτερο εξάμηνο του 1998 σε πολλούς κλάδους σημαίνει πάντως ένα πολύ υψηλό επίπεδο δραστηριότητας και εγγυάται τη διατήρηση του βαθμού εκμετάλλευσης των εγκαταστάσεων, ο οποίος υπερβαίνει σήμερα κατά πολύ καλύτερα τον αντίστοιχο του 1996.

Α. Σωληνουργία

Η αξιοσημείωτη ανάκαμψη του κλάδου κατασκευής χαλυβδοσωλήνων κατά το 1997 οδήγησε σε συνολική άνοδο της παραγωγής κατά 10 % περίπου ανεξαρτήτως τύπου σωλήνων, με κάπως υψηλότερη όμως άνοδο της παραγωγής σωλήνων άνευ ραφής (+ 11,6 %) και κάπως χαμηλότερη για τους συγκολλητούς σωλήνες μικρής διαμέτρου (+ 8,9 %).

Μετά τις μάλλον αρνητικές επιδόσεις του 1996, οι επιδόσεις του 1997 είναι λοιπόν πολύ αξιόλογες, παρά το γεγονός ότι στην κοινοτική αγορά η αύξηση των εισαγωγών υπερέβη κατά 11,2 % και 15,8 % αντιστοίχως τις εισαγωγές σωλήνων άνευ ραφής και συγκολλητών σωλήνων μικρής διαμέτρου που πραγματοποιήθηκαν το 1996. Πράγματι, στην Ευρωπαϊκή Ένωση, η κατανάλωση σωλήνων (ανεξαρτήτως τύπου) αυξήθηκε μόνο κατά 2,1 %, πράγμα που εξηγείται με την κατάρρευση (- 48 %) της κατανάλωσης συγκολλητών σωλήνων μεγάλης διαμέτρου, που προορίζονται κατά μεγάλο μέρος για εξαγωγή, αφού η κατανάλωση σωλήνων άνευ ραφής και συγκολλητών σωλήνων μικρής διαμέτρου αυξήθηκε κατά 6,9 % και 9,5 % αντιστοίχως.

Εξάλλου, οι κοινοτικές εξαγωγές σωλήνων, και ιδίως συγκολλητών σωλήνων μεγάλης διαμέτρου που ήταν ανέκαθεν αρκετά υψηλές, αυξήθηκαν συνολικά μέσα στο 1997 κατά 34 % περίπου σε σχέση με τα εξαιρετικά αποτελέσματα του 1996.

Τα αναμενόμενα αποτελέσματα του 1998 σε ό,τι αφορά τους σωλήνες άνευ ραφής επιτρέπουν προβλέψεις για νέα επιτάχυνση της δραστηριότητας κατά το πρώτο εξάμηνο, λόγω κυρίως εξαγωγικών πωλήσεων που προορίζονται για τους κλάδους του πετρελαίου και του φυσικού αερίου. Η χαμηλή αύξηση της εγχώριας κατανάλωσης, οφειλόμενη κυρίως στις επενδύσεις στον κλάδο των μηχανολογικών κατασκευών, αναμένεται ωστόσο να αντισταθμιστεί σε μεγάλο βαθμό από την εξέλιξη των εισαγωγών, μερικές από τις οποίες αναμένονταν εξαιρετικά ανοδικές από τις αρχές ήδη του 1998.

Κατά το δεύτερο εξάμηνο, οι γενικές οικονομικές συνθήκες προδιαγράφουν μια ικανοποιητική πορεία της εγχώριας ζήτησης. Ωστόσο, ακόμη και εάν δεν μειωθούν τα προγράμματα των εταιρειών πετρελαιοειδών, αναμένεται μείωση των εξαγωγών, στην αγορά κυρίως των προϊόντων σωληνουργίας που προορίζονται για τις πετρελαιοπαραγωγές χώρες (O.C.T.G./Oil country Tubular goods). Έτσι, η παραγωγή σωλήνων άνευ ραφής θα μπορούσε να σταθεροποιηθεί στα επίπεδα του 1997, πολύ ικανοποιητικά στο σύνολό τους, παρά τους κινδύνους αναστατώσεων εξαιτίας της ασιατικής κρίσης.

Στην εν λόγω αγορά ωστόσο, οι εισαγωγές θα εξακολουθήσουν να αντιπροσωπεύουν ένα τέταρτο περίπου της κοινοτικής αγοράς.

Στην αγορά συγκολλητών σωλήνων μικρής διαμέτρου αναμένεται ισχνή αύξηση της κατανάλωσης κατά το πρώτο εξάμηνο του 1998, λόγω σταθεροποίησης της ζήτησης από τον κλάδο της αυτοκινητοβιομηχανίας και τον κλάδο των δομικών κατασκευών. Κατά το δεύτερο εξάμηνο ωστόσο, δεν αποκλείεται η έντονη τάση αύξησης των εισαγωγών να επιδράσει αρνητικά στη δραστηριότητα παραγωγής συγκολλητών σωλήνων μικρής διαμέτρου, σε περίπτωση κυρίως ενδεχόμενης συρρίκνωσης των εξαγωγικών πωλήσεων.

Στον κλάδο κατασκευής συγκολλητών σωλήνων μεγάλης διαμέτρου, η κατάσταση είναι ιδιαιτέρως ικανοποιητική. Με βάση τις παραγγελίες που έχουν ήδη καταγραφεί, οι περισσότερες από τις οποίες προορίζονται για εξαγωγές, οι προοπτικές - ακόμη και οι μεσοπρόθεσμες - του επιμέρους αυτού κλάδου είναι εξαιρετικές. Τα αποτελέσματα του 1998, από πλευράς παραγωγής και εξαγωγών τέτοιων σωλήνων, θα είναι επομένως πολύ καλύτερα εκείνων του 1997.

Β. Οι κλάδοι της συρματουργίας

Ο κλάδος της συρματοποίησης χαρακτηρίστηκε από βαθμιαία βελτίωση κατά το 1997, κατόπιν των αρνητικών μάλλον αποτελεσμάτων του 1996, εμφανίζοντας αύξηση τόσο στη ζήτηση, από τρίτες κυρίως χώρες, όσο και στην παραγωγή. Το 1997, οι πωλήσεις προϊόντων συρματοποίησης υπερέβησαν σε όγκο τις τελευταίες προβλέψεις (8 %), χάρη στις εξαγωγικές πωλήσεις που αποδείχτηκαν πολύ σημαντικότερες από όσο αναμενόταν.

Με βάση τις παραγγελίες που έχουν ήδη καταγραφεί, μπορεί να αναμένεται για το πρώτο εξάμηνο του 1998 νέα άνοδος της παραγωγής κατά 3 % έως 4 %, λόγω επίσης της ικανοποιητικής στάθμης των εξαγωγών.

Όσο για το δεύτερο εξάμηνο του 1998, με την προβλεπόμενη μείωση της εξωτερικής ζήτησης, η οποία δεν προβλέπεται να αντισταθμιστεί πλήρως ούτε από την αναμενόμενη ανάκαμψη του κλάδου των δομικών κατασκευών ούτε από τον ορθό εν γένει προσανατολισμό των επενδύσεων, αναμένεται πτώση της κοινοτικής βιομηχανίας συρματοποίησης.

Η αναμενόμενη για το δεύτερο εξάμηνο του 1998 επιβράδυνση της δραστηριότητας του εν λόγω κλάδου, μάλλον δεν θα έχει επίπτωση στα συνολικά αποτελέσματα για ολόκληρο το έτος, που αναμένεται να καταλήξουν σε σταθεροποίηση - ή και ελαφρά αύξηση - της κατανάλωσης προϊόντων της συρματοποιίας στα επίπεδα του 1997, λαμβανομένης υπόψη της βαθμιαίας ανάκαμψης της ζήτησης από τον κλάδο των δομικών κατασκευών και της διατήρησης της ζήτησης από την αυτοκινητοβιομηχανία σε ικανοποιητικά επίπεδα, αφού η τελευταία βρίσκεται σε καλό δρόμο. Αλλά ακόμη και αν οι ρυθμοί δραστηριότητας του κλάδου παραμείνουν σε επίπεδα συγκρίσιμα με εκείνα του 1997, η εξέλιξη του κλάδου μπορεί να θεωρείται τουλάχιστον πολύ ικανοποιητική.

Ο κλάδος επεκτατικής ολκής, ο οποίος σημείωσε αρκετά δυσμενή αποτελέσματα το 1996, παρουσίασε ολοένα και ταχύτερη εξέλιξη το 1997, καθώς η ζήτηση των προϊόντων επεκτατικής ολκής εκ μέρους των κοινοτικών κατασκευαστών αυτοκινήτων αυξήθηκε σημαντικά.

Αισθητή ανάκαμψη παρουσίασε επομένως ο κλάδος κατά το 1997, αφού ο όγκος πωληθέντων προϊόντων αυξήθηκε κατά 10 % τουλάχιστον, επανερχόμενος στα ικανοποιητικότατα επίπεδα του 1995.

Το πρώτο εξάμηνο του 1998 αναμένεται να εξασφαλίσει μελλοντική αύξηση της κατανάλωσης προϊόντων επεκτατικής ολκής, εκτιμώμενη σε 6 % συγκριτικά με το αντίστοιχο εξάμηνο του 1997, δεδομένου ότι η ζήτηση από τον κλάδο της αυτοκινητοβιομηχανίας παραμένει εξίσου σταθερή.

Ενδεχομένως ωστόσο να εκδηλωθεί ελαφρά μείωση της ζήτησης κατά το δεύτερο εξάμηνο του 1998. Για το σύνολο του έτους είναι επομένως δυνατόν να εκτιμηθεί ότι ο όγκος πωλήσεων προϊόντων επεκτατικής ολκής θα αυξηθεί κατά 3 % επιπλέον σε σύγκριση με το 1997, οπότε ο όγκος πωλήσεων ήταν ήδη εξαιρετικά υψηλός.

Γ. Ψυχρή έλαση και μορφοποίηση

Ο κλάδος «ψυχρής έλασης» σημείωσε το 1997 τα καλύτερα από δεκαετιών αποτελέσματα. Η δραστηριότητα αυτού του κλάδου σημείωσε απρόβλεπτη ανάπτυξη και διαπιστώθηκε ότι η αύξηση του κλάδου κατά το 1997 υπερέβη κατά πολύ το ποσοστό 5 % της προηγούμενης πρόβλεψης, ανερχόμενη σε 15 % συγκριτικά με το 1996, οπότε είχε σημειώσει αρνητικές επιδόσεις.

Οι σημαντικότερες εξελίξεις του κλάδου παρατηρήθηκαν στη Γερμανία, την Ιταλία και τη Γαλλία. Αλλά και στο Ηνωμένο Βασίλειο και την Ισπανία οι τάσεις ήταν πολύ θετικές.

Κατά τους πρώτους μήνες του τρέχοντος έτους, η ζήτηση χαλυβδοταινιών ψυχρής έλασης εντάθηκε περισσότερο, με αποτέλεσμα η συνολική παραγωγή του έτους να έχει ήδη καλυφθεί κατά 80 % από τις παραγγελίες του πρώτου τριμήνου του 1998.

Οι αυξανόμενες ανάγκες εφοδιασμού της αυτοκινητοβιομηχανίας, των κατασκευαστών ηλεκτρικών και μη ηλεκτρικών μηχανών, καθώς και η ισχυρή εξαγωγική ζήτηση αποκατέστησαν την αισιοδοξία στον κλάδο ψυχρής έλασης, παρά τον ανταγωνισμό που υπάρχει από τον κλάδο κατά μήκος σχισμένων χαλυβδοταινιών, και μάλιστα των εισαγωμένων στην κοινοτική αγορά.

Σήμερα τα κοινοτικά αποθέματα χαλυβδοταινιών ψυχρής έλασης, που διαθέτουν τόσο οι παραγωγοί όσο και οι χρήστες, είναι μάλλον χαμηλά. Αντιθέτως σημειώνεται σημαντική συσσώρευση αποθεμάτων πρώτης ύλης του κλάδου ψυχρής έλασης, δεδομένης της ανάγκης να αντιμετωπιστούν οι πολύ ευνοϊκές εξελίξεις της ζήτησης.

Κατά το δεύτερο εξάμηνο, η κατάσταση στον κλάδο ψυχρής έλασης θα παραμείνει επομένως πολύ θετική και, για ολόκληρο το 1998, οι όγκοι πωλήσεων του κλάδου αναμένεται να αυξηθούν κατά 10 % περίπου, σε σχέση με το 1997, οπότε οι πωλήσεις ήταν ήδη εξαιρετικά ικανοποιητικές.

Ο κλάδος μορφοποίησης πλατέων προϊόντων μπόρεσε να εκμεταλλευτεί την αισθητή βελτίωση της οικονομικής κατάστασης που σημειώθηκε το 1997, κι αυτό παρά την ισχνή δραστηριότητα του κατασκευαστικού κλάδου, ο οποίος παραμένει κυριότερος χρήστης των υπόψη προϊόντων. Πράγματι, η κατανάλωση πλατέων προϊόντων μορφοποίησης, κυρίως δε πολλαπλών φύλλων (σάντουιτς), αυξήθηκε αισθητά, υπερβαίνοντας μάλιστα συνολικά το 5 %, το οποίο προβλεπόνταν με βάση τις εκτιμήσεις που έγιναν στο τέλος του 1997.

Κατά το πρώτο εξάμηνο του 1998 θα είναι ακόμη δυνατόν να υπολογίζουμε σε μελλοντική αύξηση της κατανάλωσης των εν λόγω προϊόντων της τάξεως του 2 % έως 3 %, σε σχέση με το πρώτο εξάμηνο του 1997. Ωστόσο, λόγω δραστικής μείωσης των νέων παραγγελιών με προθεσμία παράδοσης μεγαλύτερη των τριών μηνών, ιδίως για φύλλα σάντουιτς, μάλλον πρέπει να αναμένεται ελαφρά πτώση του όγκου πωλήσεων κατά το δεύτερο εξάμηνο του έτους. Για ολόκληρο το 1998 επομένως, αναμένεται σταθεροποίηση της κατανάλωσης πλατέων μορφοποιημένων προϊόντων και στην καλύτερη περίπτωση πολύ ασθενής αύξηση, λόγω κυρίως της εντονότερης ζήτησης μορφοποιημένων λαμαρινών για την επικάλυψη βιομηχανικών κτηρίων, παρά τον ισχυρό ανταγωνισμό από αντίστοιχο κλάδο προϊόντων αλουμινίου που χρησιμοποιούνται περισσότερο στις εργασίες εξυγίανσης των παλαιών δομών από αμιαντοτσιμέντο.

Με βάση τα εξαιρετικά αποτελέσματα του 1997, η διατήρηση της δραστηριότητας αυτού του βιομηχανικού κλάδου για ολόκληρο το 1998, σε επίπεδα συγκρίσιμα με εκείνα του προηγούμενου έτους πρέπει να θεωρείται τουλάχιστον ικανοποιητική. Πάντως, η αναμενόμενη αναθέρμανση του κατασκευαστικού κλάδου στην Ευρωπαϊκή Ένωση ενδέχεται να τονώσει περισσότερο τη ζήτηση τέτοιων προϊόντων στο μέλλον.

Στον κλάδο της μορφοποίησης επιμήκων προϊόντων, οι αναμενόμενες για το 1997 εξελίξεις υπερέβησαν τις προσδοκίες. Πράγματι, οι όγκοι πωλήσεων του εν λόγω κλάδου σημείωσαν αξιόλογη ανάκαμψη το 1997, με αποτέλεσμα να αντισταθμιστεί σε μεγάλο βαθμό η κατά 10 % πτώση που παρατηρήθηκε το 1996.

Κατά τους πρώτους μήνες του 1998, η ζήτηση εξακολούθησε να βελτιώνεται 7 ήδη όμως από το τέλος του πρώτου τριμήνου εμφανίζεται σταθεροποιημένη. Ο κλάδος της μορφοποίησης - η δραστηριότητα του οποίου εξαρτάται ουσιαστικά από τις εξελίξεις στον κατασκευαστικό κλάδο τόσο για τις εργασίες ανακαίνισης όσο και για τις νέες κατασκευές - αναζητώντας πιο μακροχρόνιες προοπτικές ανάπτυξης, προσπαθεί να διαφοροποιήσει τις αγορές διάθεσης των προϊόντων του ανοιγόμενος προς άλλους κλάδους που βρίσκονται σε καλύτερο δρόμο.

Οι βιομηχανίες ψυχρής μορφοποίησης είναι ωστόσο αρκετά αισιόδοξες ως προς τις εξελίξεις που αναμένονται για το δεύτερο εξάμηνο του 1998, με το δεδομένο ότι η σταθεροποίηση της ζήτησης στα πολύ υψηλά επίπεδα του 1997 πρέπει να θεωρείται πολύ θετικό στοιχείο αφού η επίδραση των εισαγωγών επιμήκων προϊόντων μορφοποίησης στην κοινοτική αγορά παραμένει αμελητέα.

Η επανάληψη κατά το 1998 των αποτελεσμάτων του 1997 ως προς τον όγκο και τις τιμές κρίνεται με βάση εκτιμήσεις του ίδιου του κλάδου εντελώς αποδεκτή κατάσταση, εν αναμονή κυρίως σταδιακής βελτίωσης στον κλάδο των δομικών κατασκευών, κυριότερου καταναλωτή των υπόψη προϊόντων.

2.2.2. Οικονομική συγκυρία στον κλάδο των δομικών κατασκευών κατά το 1998

Παρόλο που η οικονομική ανάκαμψη επεκτείνεται στο σύνολο των χωρών της Ευρωπαϊκής Ένωσης από το 1997 και μετά, ο πληθωρισμός παραμένει υπό έλεγχο, τα επιτόκια σε χαμηλά επίπεδα και οι προοπτικές απασχόλησης βελτιώνονται, τα σωρευτικά αποτελέσματα των παραγόντων αυτών δεν φαίνεται ακόμη να αντανακλώνται εμφανώς στη συνολική δραστηριότητα του κλάδου δομικών κατασκευών στην Ευρωπαϊκή Ένωση.

Πράγματι, το 1997 η μεταβολή του όγκου παραγωγής για το σύνολο του κλάδου δομικών κατασκευών σε κοινοτικό επίπεδο μόλις που υπερέβη αυτήν του 1996, παρά το γεγονός ότι σε αρκετά κράτη μέλη της Ένωσης η αύξηση της δραστηριότητας του κλάδου είναι πολύ πιο αξιοπρόσεκτη.

Με κάποια καθυστέρηση βέβαια σε σχέση με την ικανοποιητική εξέλιξη της συγκυρίας, τα αποτελέσματα της ανάκαμψης της κοινοτικής οικονομίας είναι πιο έκδηλα μετά τα τέλη 1997 και τις αρχές 1998 στον κλάδο των δομικών κατασκευών σε πολλά κράτη μέλη, με πολύ διαφορετικές μεταβολές από χώρα σε χώρα. Έτσι, οι προοπτικές ανάπτυξης του κλάδου για το 1998 παραμένουν σχετικά ικανοποιητικές στο Ηνωμένο Βασίλειο, την Ισπανία, την Ιταλία, τις Κάτω Χώρες, την Πορτογαλία, τη Σουηδία και το Βέλγιο. Ο κλάδος ανακτά σιγά σιγά στη Γαλλία το χαμένο χρόνο των τελευταίων ετών, στη Γερμανία όμως η πολύ ισχνή δραστηριότητα του κλάδου δεν εμφανίζει ακόμη σημεία βελτίωσης, παρά την πραγματοποίηση ορισμένων δημόσιων επενδύσεων, στους σιδηροδρόμους κυρίως.

Εντούτοις, η δραστηριότητα του κλάδου θα είναι ολοένα εντονότερη στο μέλλον, αφού ολοκληρωθεί η εξυγίανση των οικονομιών των διαφόρων κρατών μελών, καθώς ο περιορισμός των δημόσιων επενδύσεων λειτουργούσε μέχρι τώρα ως τροχοπέδη για την ανάκαμψη του κλάδου των δομικών κατασκευών.

Στον επιμέρους κλάδο της κατασκευής κατοικιών η κατάσταση εμφανίζεται μάλλον ικανοποιητική στο Ηνωμένο Βασίλειο λόγω των επενδύσεων στις ιδιωτικές κατοικίες. Στην Ισπανία και την Ιταλία η εξέλιξη του κλάδου είναι μάλλον θετική χάρη στις εργασίες ανακαίνισης, ενώ στη Γαλλία εμφανίζονται σημεία ανάκαμψης στον τομέα των συλλογικών κατοικιών.

Στη Γερμανία αντιθέτως, μετά από σαφή κάμψη της κατασκευής νέων κατοικιών στο δυτικό τμήμα της χώρας, η αύξηση των φορολογικών βαρών, οφειλόμενη μεταξύ άλλων στην αύξηση των φόρων μεταβίβασης, δεν θα ευνοήσει την αναμενόμενη ανάκαμψη της δραστηριότητας κατά το 1998.

Όσον αφορά την κατασκευή κτηρίων πλην κατοικιών, οι προβλεπόμενες επενδύσεις θα επιτρέψουν να διατηρηθούν κατά το 1998 οι ανοδικές τάσεις του κλάδου στο Ηνωμένο Βασίλειο και την Ισπανία. Στην Ιταλία αντιθέτως η σχετική δραστηριότητα θα σημειώσει ελαφρά ύφεση, μετά την κατά 10 % άνοδο λόγω φορολογικών ελαφρύνσεων το 1997, ενώ στη Γαλλία αναμένεται αύξηση των οικοδομικών αδειών, που δεν θα αποτρέψει ωστόσο την ελαφρά κάμψη των όγκων κατασκευής. Η δραστηριότητα αυτή θα εξακολουθήσει εξάλλου να σημειώνει ύφεση στη Γερμανία, λόγω μείωσης των επενδύσεων στα νέα ομόσπονδα κράτη και των σημαντικών εκτάσεων που παραμένουν αχρησιμοποίητες.

Για τα έργα πολιτικού μηχανικού, μετά από αρνητικό κύκλο πέντε διαδοχικών ετών, οι τάσεις στην Ιταλία έχουν αντιστραφεί, λόγω κυρίως της πραγματοποίησης δημόσιων επενδύσεων στο νότιο τμήμα της χώρας. Στην Ισπανία η κατάσταση εμφανίζεται παρόμοια με της Ιταλίας, μετά από δύο συνεχόμενα έτη κάμψης της οικονομικής αυτής δραστηριότητας.

Η κατάσταση σταθεροποιείται βαθμιαία στη Γαλλία, παραμένει σε ελαφρά ύφεση στη Γερμανία, ενώ θα επιδεινωθεί ενδεχομένως στο Ηνωμένο Βασίλειο, εάν η απόφαση πραγματοποίησης του έργου «Channel Tunnel Rail Link» (σιδηροδρομική σύνδεση της σήραγγας της Μάγχης) καθυστερήσει ακόμη.

2.2.3. Η αγορά του αυτοκινήτου

Εδώ και αρκετά χρόνια παρατηρείται αύξηση της ζήτησης αυτοκινήτων στην Ευρωπαϊκή Ένωση, όπως δείχνει η σημαντική αύξηση νέων οχημάτων που εγγράφονται και ταξινομούνται, αύξηση η οποία από το 1994 έως το 1997 ανήλθε συνολικά σε + 20 % περίπου σε σχέση με το 1993.

Χάρη στην οικονομική ανάκαμψη, τη μεγαλύτερη εμπιστοσύνη των καταναλωτών, τη χαλάρωση της στάσης αναμονής των ιδιωτών ως προς την αγορά αυτοκινήτου, τη θέσπιση κινήτρων, καθώς και άλλους εσωτερικούς παράγοντες, η αγορά του αυτοκινήτου σημείωσε ικανοποιητική άνοδο από πλευράς ταξινομήσεων, κυρίως κατά το 1996 (+ 6,4 %) και το 1997 (+ 4,8 %), παρά τις σημαντικότατες αποκλίσεις που παρατηρήθηκαν σε μερικά κράτη μέλη, λόγω θέσπισης ή κατάργησης μέτρων στήριξης.

Μετά τα εξαιρετικά αυτά αποτελέσματα, από τις αρχές του 1998 διαπιστώνεται ότι η πορεία της κοινοτικής αυτοκινηταγοράς παραμένει ανοδική. Ωστόσο η εντονότερη τάση σε σύγκριση με το παρελθόν είχε ως αποτέλεσμα να εμφανίσουν οι ταξινομήσεις μέση αύξηση 12,3 % κατά το πρώτο τρίμηνο, με θεαματική άνοδο στη Γερμανία, την Ιταλία, το Ηνωμένο Βασίλειο και την Ισπανία ιδίως. Τον Απρίλιο και το Μάιο, η εγγραφή και ταξινόμηση οχημάτων παρουσίασε ασθενή επιβράδυνση, για να σημειώσει σε κοινοτικό επίπεδο αύξηση κατά 8 % κατά το πρώτο πεντάμηνο του 1998.

Ο συνδυασμός των επιπτώσεων των εσωτερικών παραγόντων που αναφέρθηκαν, καθώς και η είσοδος στην αγορά πολλών νέων μοντέλων αποτελούν την αιτία αυτής της επίδοσης. Ωστόσο η αγορά αυτοκινήτων της Ένωσης αναμένεται να σημειώσει αισθητή επιβράδυνση τους επόμενους μήνες, ώστε το επίπεδο των ταξινομήσεων να είναι για ολόκληρο το έτος ανώτερο κατά 2 % περίπου από αυτό του 1997.

Καθώς η κοινοτική αυτοκινητοβιομηχανία μπόρεσε αυτή την περίοδο να επωφεληθεί σημαντικά από την ισχυρή εσωτερική ζήτηση, καθώς και από τις θαυμάσιες εξαγωγικές ευκαιρίες, κατόρθωσε να αυξήσει τον παραγωγικό ρυθμό της χωρίς ωστόσο να είναι σε θέση να μειώσει τις προθεσμίες παράδοσης για ορισμένα καινούργια μοντέλα.

Επομένως αναμένεται εντατική δραστηριότητα καθόλο το 1998 σε αυτόν το σημαντικό κλάδο χρήσης χάλυβα.

2.3. ΠΡΟΟΠΤΙΚΕΣ ΕΙΣΑΓΩΓΩΝ ΚΑΙ ΕΞΑΓΩΓΩΝ ΧΑΛΥΒΟΥΡΓΙΚΩΝ ΠΡΟΪΟΝΤΩΝ

2.3.1. Στατιστικές εξωτερικών συναλλαγών της Ευρωπαϊκής Ένωσης για τα χαλυβουργικά προϊόντα

Παρά το γεγονός ότι η καθυστέρηση που σημειώνουν ορισμένα κράτη μέλη κατά τη διαβίβαση των στοιχείων που αφορούν τις συναλλαγές χαλυβουργικών προϊόντων της Ευρωπαϊκής Ένωσης με τις τρίτες χώρες ανακτάται μερικά, απομένουν να καταβληθούν αρκετές προσπάθειες σε αυτόν τον τομέα.

Κατά τη στιγμή της σύνταξης του παρόντος προγράμματος, τα διαθέσιμα στοιχεία για το σύνολο της Ένωσης δεν καλύπτουν πλήρως παρά μόνο το έτος 1997 και ολόκληρο σχεδόν το πρώτο τρίμηνο του 1998. Αυτή η κατάσταση οδήγησε στην επεξεργασία εκτιμήσεων για μεγάλο μέρος των ελλειπόντων στοιχείων που αφορούν τους έξι πρώτους μήνες του 1998, τα οποία μπορούν να θέσουν σε κίνδυνο την ποιότητα της πρόβλεψης, λόγω του μεγάλου βαθμού αβεβαιότητας όσον αφορά τους κινδύνους αλλαγής πορείας ορισμένων εμπορικών ροών εξαιτίας της ασιατικής κρίσης.

Από τις στατιστικές σχετικά με το 1997 φαίνεται ότι οι εισαγωγές χάλυβα της Ένωσης αυξήθηκαν συνολικά κατά 17 %, με ουσιαστικότερη πρόοδο των εισαγωγών επιμήκων προϊόντων (+ 21 %) και ημικατεργασμένων προϊόντων (+ 19 %).

Όσον αφορά την προέλευση, οι σημαντικότερες αυξήσεις αφορούν τις ΧΚΑΕ, τις Δημοκρατίες της πρώην Σοβιετικής Ένωσης και την πρώην Γιουγκοσλαβία και σωρευτικά ανήλθαν το 1997 σε 9,6 εκατομμύρια τόνους, δηλαδή 60 % των εισαγόμενων όγκων του 1996.

Οι κοινοτικές εξαγωγές χαλυβουργικών προϊόντων αντιθέτως σημείωσαν το 1997 κάμψη κατά 15 %, σε σχέση με τα εξαιρετικά αποτελέσματα του 1996, λαμβάνοντας υπόψη τον αυξανόμενο δυναμισμό της εσωτερικής ζήτησης κατά τη διάρκεια του έτους, παρά το ελκυστικό επίπεδο των τιμών στη διεθνή αγορά.

Από τη λεπτομερέστερη ανάλυση των στοιχείων του 1997 φαίνεται ωστόσο ότι οι κοινοτικές εξαγωγές χαλυβουργικών προϊόντων προς τις ΧΚΑΕ, την ΚΑΕ και την πρώην Γιουγκοσλαβία αυξήθηκαν σωρευτικά κατά 26 %, ενώ οι εξαγωγές προς την Ασία συρρικνώθηκαν κατά 31 %. Ωστόσο, ενώ η αύξηση του όγκου των κοινοτικών εξαγωγών χαλυβουργικών προϊόντων προς τις χώρες της πρώτης γεωγραφικής περιοχής αντιπροσωπεύει μόνο 400 000 τόνους περίπου, η υποχώρηση αυτών που προορίζονται για τη δεύτερη περιοχή υπερέβη τα 2 εκατομμύρια τόνους.

Παρατηρείται επίσης ότι η κρίση στις χώρες της νοτιοανατολικής Ασίας εκδηλώθηκε το 1997 μόνο με πτώση των κοινοτικών εξαγωγών χαλυβουργικών προϊόντων προς αυτή τη γεωγραφική περιοχή, καθώς οι εισαγωγές χαλυβουργικών προϊόντων ασιατικής προέλευσης υπέστησαν κάμψη κατά 21 %.

Οι επιπτώσεις στην κοινοτική αγορά από την αλλαγή πορείας των συναλλαγών χαλυβουργικών προϊόντων σε παγκόσμιο επίπεδο θα είναι επομένως αρκετά περιορισμένες το 1997.

Από τις τάσεις που διαγράφονται βάσει των στατιστικών δεδομένων τα οποία διατίθενται για το πρώτο τρίμηνο του 1998, εμφανίζεται αύξηση των εισαγωγών χαλυβουργικών προϊόντων στην αγορά της Ένωσης κατά 62 % σε σχέση με τους αντίστοιχους μήνες του 1997, και μεταγενέστερη κάμψη των κοινοτικών εξαγωγών.

Πράγματι, η ευνοϊκή εξέλιξη της ζήτησης καθώς και η σταδιακή ανόρθωση των τιμών στην εσωτερική αγορά οδήγησαν σε προσέλκυση της πλεονάζουσας προσφοράς ορισμένων τρίτων χωρών, με αποτέλεσμα να σημειωθεί αλόγιστη αύξηση των εισαγωγών, τη στιγμή κατά την οποία οι ανάγκες ικανοποίησης της έντονης εγχώριας ζήτησης, αφενός, και οι προσαρμογές ως αποτέλεσμα επαναπροσανατολισμού ορισμένων εμπορικών ροών, αφετέρου, καθορίζουν αρνητικά την εξαγωγική δραστηριότητα της κοινοτικής βιομηχανίας.

Φαίνεται επιπλέον ότι, από τις αρχές του 1998, παρατηρείται, ιδιαίτερα στην ιταλική αγορά, συγκέντρωση σημαντικών ποσοτήτων χάλυβα από τρίτες χώρες, με αποτέλεσμα να δημιουργείται μια ασταθής κατάσταση που είναι δυνατόν να επεκταθεί και σε άλλες αγορές της Ένωσης.

Κατά το δεύτερο εξάμηνο του 1998 αναμένεται καταρχήν να σημειωθεί επιβράδυνση της αύξησης των εισαγωγών χάλυβα στην κοινοτική αγορά, λόγω αναμενόμενης μείωσης της εγχώριας ζήτησης και σταθεροποίησης - ελαφράς υποχώρησης μάλιστα - των τιμών. Για ολόκληρο το 1998, οι εισαγωγές χάλυβα στην Ένωση αναμένεται εντούτοις να παρουσιάσουν πολύ μεγάλη αύξηση σε σχέση με το 1997.

Οι κοινοτικές εξαγωγές χάλυβα θα εξακολουθήσουν αντιθέτως να συρρικνώνονται κατά το δεύτερο εξάμηνο του 1998, λόγω της ανάγκης να αντιμετωπιστεί η εσωτερική ζήτηση και του αυξημένου ανταγωνισμού στην παγκόσμια αγορά. Για ολόκληρο το 1998, αυτές θα σημειώσουν επομένως καθαρή υποχώρηση, διατηρούμενες ωστόσο σε αρκετά ικανοποιητικά επίπεδα.

Λαμβάνοντας υπόψη τις αναμενόμενες εξελίξεις στο επίπεδο του διεθνούς εμπορίου χάλυβα, την προβλεπόμενη μείωση των δυνατοτήτων που προσφέρονται τόσο στο εσωτερικό όσο και στο εξωτερικό της Ευρωπαϊκής Ένωσης, ιδίως με την έναρξη λειτουργίας νέων δυναμικοτήτων στις περιοχές που παρουσιάζουν έλλειμμα, η Επιτροπή ανανεώνει την έκκλησή της προς όλα τα ενδιαφερόμενα μέρη να επιδείξουν σύνεση, ιδίως σε θέματα βιομηχανικής και εμπορικής στρατηγικής, ώστε να εξασφαλιστεί η διατήρηση επί μακρό χρονικό διάστημα των καλών συνθηκών στην κοινοτική αγορά, οι οποίες επιτεύχθηκαν σταδιακά και με μεγάλες θυσίες - αυτό να μη λησμονείται - τόσο με χρηματοοικονομικούς όρους όσο και με όρους απασχόλησης.

Από πλευράς της, η Επιτροπή είναι διατεθειμένη να χρησιμοποιήσει, αν χρειαστεί, τα υπάρχοντα μέσα εμπορικής πολιτικής, με σκοπό να μην εκτεθεί η κοινοτική αγορά του χάλυβα (η κατάσταση της οποίας είναι μάλλον υγιής) στους όρους ορισμένων εξαγωγέων οι οποίοι εξάγουν προς την ΕΕ, εάν κριθεί ότι αυτοί δεν συμμορφώνονται προς τους κανόνες του διεθνούς εμπορίου.

2.3.2. Εξέλιξη της παγκόσμιας οικονομίας κατά το 1998

Αφού έφθασε στο αποκορύφωμα του κύκλου μεταξύ τέλους 1997 και αρχών 1998, η παγκόσμια οικονομία αναμένεται να εμφανίσει προοδευτικά επιβράδυνση της τάσης, λόγω της ασιατικής κρίσης και της ασθμαίνουσας πορείας της ανάπτυξης στις Ηνωμένες Πολιτείες, που αντισταθμίζονται ωστόσο από τη γενίκευση της ανάκαμψης στην Ευρώπη.

Η Ευρώπη επομένως αναμένεται να αποτελέσει το κύριο σημείο στήριξης της παγκόσμιας ανάπτυξης, ακόμη και αν το διεθνές περιβάλλον δεν είναι εξίσου ευνοϊκό όσο υπήρξε κατά το 1996/97. Για τις Ηνωμένες Πολιτείες αντιθέτως, οι οποίες υφίστανται περισσότερο τις άμεσες και έμμεσες επιπτώσεις της ασιατικής κρίσης, αναμένεται εντονότερη κυκλική επιβράδυνση της οικονομίας τους, ακόμη και αν η επίπτωση της κρίσης αποτελέσει εν μέρει τροχοπέδη για τον πληθωρισμό. Η Ασία, λόγω των απαραίτητων διευθετήσεων σε διάφορες χώρες αντιμέτωπες με την ύφεση, αναμένεται να σημειώσει αξιοσημείωτη κάμψη της οικονομικής της δραστηριότητας, παρά το στοιχείο σταθερότητας που αντιπροσωπεύει η κινεζική οικονομία και λαμβάνοντας υπόψη την πολύ χαμηλή ανάπτυξη της Ιαπωνίας.

Στην παγκόσμια αγορά χάλυβα, τόσο η ζήτηση όσο και η παραγωγή αναμένονται ελαφρώς σε υποχώρηση σε σχέση με τα αντίστοιχα επίπεδα του 1997. Αναμένονται σημαντικότερες εξελίξεις στο επίπεδο του εμπορίου από τη μία γεωγραφική περιοχή στην άλλη, κατόπιν του επαναπροσανατολισμού ορισμένων εμπορικών ροών λόγω της ασιατικής κρίσης, καθώς και της έναρξης λειτουργίας νέων δυναμικοτήτων, ιδίως στις περιοχές που παρουσιάζουν έλλειμμα.

2.3.2.1. Ηνωμένες Πολιτείες της Αμερικής

Η ανάπτυξη της αμερικανικής οικονομίας αναμένεται να εξασθενίσει προοδευτικά και για το 1998, ο αναμενόμενος ρυθμός ανάπτυξης είναι 2,5 %, έναντι 3,8 % το 1997.

Ωστόσο, οι επενδύσεις, η κατασκευή αυτοκινήτων και η κατασκευαστική δραστηριότητα εν γένει, αναμένεται να διατηρήσουν το δυναμισμό τους, διαδραματίζοντας σημαντικό ρόλο στην αναμενόμενη κατά το παρόν έτος αύξηση.

Η κατανάλωση χάλυβα θα εξακολουθήσει επομένως να αυξάνεται, ωστόσο, η προβλεπόμενη άνοδος της παραγωγής, λόγω ιδίως της έναρξης λειτουργίας νέων δυναμικοτήτων, αναμένεται να επιφέρει μείωση των αναγκών για εισαγωγή χαλυβουργικών προϊόντων.

Δεν αποκλείεται εξάλλου η αξία του δολαρίου, αποτελώντας αξιοσημείωτο πλεονέκτημα για την πλεονάζουσα παγκόσμια προσφορά η οποία αναζητεί νέες διεξόδους μετά τα γεγονότα στη νοτιανατολική Ασία, να έχει ως αποτέλεσμα την επιβάρυνση του αμερικανικού εμπορικού ελλείμματος με ορισμένες χώρες, εις βάρος των κοινοτικών εξαγωγών χάλυβα προς αυτήν την αγορά.

2.3.2.2. Οικονομική κατάσταση της Ιαπωνίας

Η ιαπωνική οικονομία αναμένεται να σημειώσει, και το 1998, αρκετά ισχνή αύξηση, μεταξύ 0,5 % και 1 %, η οποία κατά πάσα πιθανότητα θα προκαλέσει μετέπειτα αύξηση του εμπορικού της πλεονάσματος.

Παρατηρείται προφανής απώλεια εμπιστοσύνης στις οικονομικές προοπτικές της χώρας, εκτός από την περίπτωση των βιομηχανιών που επωφελούνται ιδιαίτερα από την εξαγωγική δραστηριότητα, επειδή η ανάκαμψη των επενδύσεων και της εσωτερικής κατανάλωσης εξακολουθούν να αναμένονται.

Όσον αφορά το χαλυβουργικό κλάδο, παρά την κάμψη της χαλυβουργικής παραγωγής, η ασθενής ζήτηση από την εσωτερική αγορά καθώς και η μείωση των δυνατοτήτων πωλήσεων στην περιοχή της Ασίας, αναμφιβόλως θα μπορούσαν να έχουν ως αποτέλεσμα την ενίσχυση της παρουσίας του ιαπωνικού χάλυβα στην παγκόσμια αγορά.

2.3.2.3. Κατάσταση στην Κίνα και στη Νοτιοανατολική Ασία

Οι ρυθμοί ανάπτυξης στη νοτιοανατολική Ασία θα είναι σαφώς ασθενέστεροι το 1998, με διακυμάνσεις λιγότερο ή περισσότερο έντονες από χώρα σε χώρα. Για την αντιμετώπιση της κρίσης έχουν δρομολογηθεί επώδυνες αλλά απαραίτητες προσαρμογές.

Στο χαλυβουργικό κλάδο αναμένεται φέτος αισθητή πτώση της κατανάλωσης και ελαφρά άνοδος της παραγωγής. Σε εμπορικό επίπεδο, αυτό συνεπάγεται αξιοσημείωτη συρρίκνωση των εισαγωγών.

Η οικονομία της Κίνας, υπό την επίδραση κυβερνητικών μέτρων ελέγχου και εκσυγχρονισμού, εξακολουθεί να διανύει μια ευνοϊκή περίοδο από άποψη συγκυρίας, ακόμη και αν η σταθερότητα του γιουάν συνιστά στοιχείο αβεβαιότητας. Η κατά 9 % αύξηση που σημείωσε η κινεζική οικονομία το 1997, θα υποστεί ελαφρά μείωση το 1998, ανερχόμενη σε 8 %, καθώς εξακολουθεί να στηρίζεται από τις επενδύσεις τόσο στον κατασκευαστικό κλάδο όσο και σε αγαθά εξοπλισμού.

Η κατανάλωση χαλυβουργικών προϊόντων στην Κίνα αναμένεται να αυξηθεί περισσότερο κατά το παρόν έτος, παράλληλα με την παραγωγή της, ώστε το έλλειμμα χάλυβα της χώρας δεν αναμένεται να μεταβληθεί σημαντικά.

2.3.2.4. Οι οικονομίες των χωρών της Λατινικής Αμερικής

Όλες οι οικονομίες της Λατινικής Αμερικής εξακολουθούν να εξελίσσονται ευνοϊκά, ακόμη και αν στη μία ή την άλλη χώρα, η ασιατική κρίση επιφέρει κάποια συρρίκνωση της εξαγωγικής δραστηριότητας. Η μέση ανάπτυξη των χωρών της περιοχής το 1998 θα είναι ωστόσο της τάξης του 3 % έως 4 %.

Η κατανάλωση χάλυβα στις χώρες αυτές αναμένεται να αυξηθεί κατά 3 % το 1998, ανερχόμενη σε 28 εκατομμύρια τόνους περίπου.

Τα γεγονότα στην Ασία αναμένεται να συμβάλουν στη συρρίκνωση των εξαγωγών χάλυβα από τις χώρες της Λατινικής Αμερικής, ενώ οι εισαγωγές τους αναμένεται να αυξηθούν σημαντικά, με αποτέλεσμα να μειωθεί κατά το παρόν έτος το εμπορικό πλεόνασμα του συνόλου των χωρών της περιοχής κατά 8 εκατομμύρια τόνους περίπου, δηλαδή να είναι κατά 5 % μικρότερο από αυτό του 1997.

2.3.2.5. Κατάσταση και οικονομικές προοπτικές στις χώρες της Κεντρικής και Ανατολικής Ευρώπης και στις Δημοκρατίες της Κοινοπολιτείας Ανεξαρτήτων Κρατών

Σαφής βελτίωση του οικονομικού κλίματος εκδηλώνεται ολοένα προφανέστερα στις χώρες της κεντρικής Ευρώπης, όπου η κίνηση ανάκαμψης που σημειώθηκε για πρώτη φορά το 1994 μεταφράζεται, όσον αφορά την ανάπτυξη, από το 1996, σε συνεχείς αυξήσεις του ΑΕΠ.

Στο χαλυβουργικό κλάδο, η συρρίκνωση των τοπικών αγορών σε συνδυασμό με τα μεγάλα πλεονάσματα της χαλυβουργικής παραγωγής κατέστησαν αναγκαία την αναζήτηση διεξόδων στο εξωτερικό.

Για το δεύτερο εξάμηνο του 1998, ακόμη και η προβλεπόμενη αύξηση της εγχώριας κατανάλωσης δεν θα είναι επαρκής για την απορρόφηση της αύξησης της παραγωγής, με πιθανό αποτέλεσμα από την απώλεια κάποιας εξωτερικής διεξόδου τη στροφή προς την Ευρώπη μεγαλύτερου τμήματος της πλεονάζουσας προσφοράς χάλυβα των ΧΚΑΕ.

Οι οικονομικές συνθήκες της Ρωσίας βελτιώνονται βραδέως μετά την εισαγωγή των μεταρρυθμίσεων και η ανάπτυξη της χώρας επιβεβαιώνεται περαιτέρω κατά το 1998, παρόλο που ο ρυθμός της δεν αναμένεται να υπερβεί το 1 %.

Όσον αφορά το χαλυβουργικό κλάδο, η παραγωγή χάλυβα της Ρωσίας αναμένεται να αυξηθεί το 1998, μετά την πτώση που σημείωσε το 1997, και η εσωτερική κατανάλωση να αυξηθεί κατά 2 % περίπου.

Όσον αφορά το εμπόριο χάλυβα, φαίνεται πιθανή ελαφρά συρρίκνωση κατά το 1998, δεδομένου ότι για τη σημαντική ποσότητα ημικατεργασμένων προϊόντων που εξήχθη το 1997, ιδίως προς τις ασιατικές χώρες, θα είναι δύσκολο να ανευρεθούν άλλοι προορισμοί.

Η οικονομική κατάσταση της Ουκρανίας εξακολουθεί να μην εμφανίζει σημεία βελτίωσης και το 1997 το ΑΕΠ της μειώθηκε κατά 3 %.

Όσον αφορά το χάλυβα, λαμβάνοντας υπόψη την πολύ χαμηλή εσωτερική ζήτηση και τις λιγότερο ευνοϊκές εξαγωγικές δυνατότητες, προβλέπεται μείωση της παραγωγής το 1998.

2.4. ΕΞΕΛΙΞΗ ΤΩΝ ΤΙΜΩΝ

Παρά τις σταδιακές αυξήσεις που διαπιστώθηκαν τους τελευταίους μήνες του 1996, οι τιμές των πλατέων προϊόντων υπόκεινται σήμερα πίεση στην πλειονότητα των χωρών της Ένωσης. Παρά την ικανοποιητική πορεία της εσωτερικής ζήτησης, πράγματι, κάποιος δισταγμός όσον αφορά την εξέλιξη των τιμών των προϊόντων αυτών κατά το δεύτερο εξάμηνο του 1998 καθίσταται ολοένα εμφανέστερος. Παρόλο που έως τώρα δεν έχουν παρατηρηθεί σοβαρές εξελίξεις στο επίπεδο των εισαγωγών ασιατικής προέλευσης, εκτός της σημειωθείσας συγκέντρωσής τους στην ιταλική αγορά, διαπιστώνεται ότι η κοινοτική βιομηχανία επωφελείται συνεχώς λιγότερο από τις εξαγωγικές ευκαιρίες σε σύγκριση με το παρελθόν. Αφετέρου, η αισθητή άνοδος ορισμένων εισαγωγών με χαμηλή τιμή θα έχει αναμφίβολα αρνητικές επιπτώσεις στην αγορά των πλατέων προϊόντων, ακόμη και αν οι τιμές του πρώτου τριμήνου κατέστη δυνατόν να μεταφερθούν, και σε ορισμένες περιπτώσεις να αυξηθούν, για τις παραδόσεις του δεύτερου τριμήνου. Πράγματι, η αναγγελία της άφιξης αφθονότερης προσφοράς σε χαμηλότερες τιμές, άμεση ή/και έμμεση συνέπεια των γεγονότων στην Ασία, ενδεχομένως αποτελέσει έναυσμα για αναστροφή της τάσης των τιμών των πλατέων προϊόντων κατά τους επόμενους μήνες.

Με την ανάκαμψη των επενδύσεων, η κατανάλωση επιμήκων προϊόντων βελτιώνεται στην Ευρωπαϊκή Ένωση. Αυτή η ευνοϊκή εσωτερική κατάσταση δεν αντισταθμίζει ωστόσο τις απώλειες λόγω μείωσης των εξαγωγικών ευκαιριών. Όπως και για τα πλατέα προϊόντα, παρατηρείται ωστόσο κάποια πίεση στις τιμές, ιδίως καθώς οι τιμές του παλαιοσιδήρου εμφανίζουν ήδη πτωτική τάση. Η επιβράδυνση των εξαγωγών, η τάση αύξησης των εισαγωγών και των αποθεμάτων αποτελούν επομένως ισάριθμα στοιχεία που δεν ευνοούν τη διαρκή σταθεροποίηση των τιμών σε αυτόν τον τομέα. Ορισμένες μειώσεις τιμών έχουν ήδη διαπιστωθεί όσον αφορά τις ράβδους οπλισμού σκυροδέματος και το χονδρόσυρμα για συγκολλητά πλέγματα ενώ για τα άλλα προϊόντα προς το παρόν παρατηρείται μόνο σταθεροποίηση των επιπέδων τους.

2.5. ΔΙΑΦΑΙΝΟΜΕΝΕΣ ΤΑΣΕΙΣ ΑΝΑ ΠΡΟΪΟΝ

Πλατέα προϊόντα

- Ρόλοι θερμής έλασης

Η ζήτηση από τους κύριους κλάδους κατανάλωσης παραμένει ικανοποιητική τα αποθέματα είναι σε κανονικό επίπεδο και οι παραδόσεις σταθεροποιούνται προς τα άνω. Μια ελαφρά λάμψη των παραγγελιών σε σύγκριση με τα τέλη 1997 και τις αρχές του 1998 φαίνεται ωστόσο να εκδηλώνεται, λόγω σημαντικής αύξησης των εισαγωγών από τρίτες χώρες. Αυτή η κατάσταση, πιθανή συνέπεια του επαναπροσανατολισμού ορισμένων εμπορικών ροών προς τις ευρωπαϊκές αγορές ενδεχομένως θέσει σε κίνδυνο τη σταθερότητα των τιμών στην εσωτερική αγορά, εάν το φαινόμενο ενταθεί κατά τους επόμενους μήνες.

- Λαμαρίνες ψυχρής έλασης

Η δραστηριότητα των μεγάλων κλάδων χρήσης χάλυβα όπως η αυτοκινητοβιομηχανία και η κατασκευή σωλήνων ιδίως είναι πολύ έντονη και η ζήτηση χάλυβα διατηρείται σε πολύ καλό επίπεδο. Διαφαίνεται τάση ανόδου των αποθεμάτων, ακόμη και αν αυτή δεν προκαλεί προς το παρόν καμία ανησυχία. Αντιθέτως, η αισθητή αύξηση των εισαγωγών, ιδίως στην ιταλική και ισπανική αγορά και η αναγγελία μεγαλύτερων όγκων για το σύνολο της κοινοτκής αγοράς θα μπορούσαν να έχουν αρνητικές επιπτώσεις στις τιμές κατά το δεύτερο εξάμηνο του 1998.

- Επενδεδυμένες λαμαρίνες

Οι γαλβανισμένες λαμαρίνες παρουσιάζουν εδώ και πολλούς μήνες εξαιρετική κατάσταση, λόγω της σημαντικής ζήτησης από την αυτοκινητοβιομηχανία αλλά σταδιακά και από τον κατασκευαστικό κλάδο. Παρά την πρόσφατη έναρξη λειτουργίας νέων δυναμικοτήτων, και τη χρησιμοποίηση των μέσων παραγωγής σε πολύ υψηλά ποσοστά, η προσφορά των εν λόγω προϊόντων στην αγορά παραμένει ανεπαρκής.

Οι ηλεκτροσυγκολλητές λαμαρίνες παρουσιάζουν κατάσταση συγκρίσιμη με αυτήν των γαλβανισμένων λαμαρινών αλλά η μείωση των εξαγωγών προς τη νοτιοανατολική Ασία και η προβλεπόμενη αύξηση των εισαγωγών ενδεχομένως επηρεάσουν αρνητικά τις τιμές των προϊόντων αυτών κατά το δεύτερο εξάμηνο του 1998.

- Λαμαρίνες quarto

Η σημερινή κατάσταση όσον αφορά τις λαμαρίνες quarto, τόσο στην ευρωπαϊκή όσο και στην παγκόσμια αγορά είναι εξαιρετικά ευνοϊκή. Η μεγάλη ζήτηση, προερχόμενη ιδίως από τον κλάδο των συγκολλητών σωλήνων μεγάλης διαμέτρου, και η σημερινή σταθερότητα του δολαρίου επιτρέπουν τη διατήρηση κάποιας αισιοδοξίας όσον αφορά τις μελλοντικές εξελίξεις στον κλάδο, τουλάχιστον έως το τέλος του έτους. Η ευνοϊκή αυτή κατάσταση θα τεθεί ενδεχομένως σε κίνδυνο από την αναμενόμενη αύξηση ορισμένων εισαγωγών από τρίτες χώρες.

Επιμήκη προϊόντα

- Βαρείς μορφοχάλυβες και μορφοδοκοί

Χάρη στις ευνοϊκές κλιματικές συνθήκες κατά τη χειμερινή περίοδο, η ζήτηση των προϊόντων αυτών παρέμεινε σε πολύ υψηλό επίπεδο μέχρι τους πρώτους μήνες του έτους. Παρατηρείται ωστόσο τάση συσσώρευσης των αποθεμάτων στο εμπόριο η οποία, προστιθέμενη στο φαινόμενο σταθερής ανόδου των εισαγωγών, ενδεχομένως έχει αρνητικές επιπτώσεις στις τιμές των μορφοδοκών κατά το δεύτερο εξάμηνο του έτους.

- Χονδρόσυρμα

Παρατηρείται κάποια αλλαγή των παραδοσιακών ροών σε παγκόσμιο επίπεδο, ιδίως όσον αφορά τα προϊόντα από την Κεντρική και Ανατολική Ευρώπη και την Τουρκία, για τους χαμηλής ποιότητας χάλυβες όπως το σύρμα για συγκολλητά πλέγματα. Αυτές οι εξελίξεις στις εμπορικές συναλλαγές αφορούν επομένως την κοινοτική βιομηχανία με έμμεσο τρόπο και στην ευρωπαϊκή αγορά παρατηρείται σήμερα κατάσταση πλεονάζουσας προσφοράς η οποία ήδη επηρεάζει αρνητικά τις τιμές. Για τους χάλυβες ανώτερης ποιότητας η κατάσταση είναι σαφώς καλύτερη λόγω της έντονης ζήτησης από τον κλάδο της αυτοκινητοβιομηχανίας και των μηχανολογικών κατασκευών καθώς και λόγω της εξαγωγικής ζήτησης.

- Ράβδοι οπλισμού σκυροδέματος

Η βελτιωμένη ισορροπία που διαπιστώθηκε πρόσφατα στην ευρωπαϊκή αγορά, μεταξύ προσφοράς και ζήτησης ράβδων οπλισμού σκυροδέματος, επηρεάζεται σήμερα αρνητικά από τις συνδυασμένες επιπτώσεις της επιβράδυνσης της ζήτησης, της αύξησης των εισαγωγών και του περιορισμού των δυνατοτήτων εξαγωγικών πωλήσεων. Οι τιμές των ράβδων οπλισμού σκυροδέματος εμφανίζουν επομένως εκ νέου πτωτική τάση, ακόμη και αν παρατηρείται παράλληλα ότι οι τιμές παλαιοσιδήρου σημειώνουν την ίδια τάση.

- Μορφοσίδηρος εμπορίου

Χάρη στην πιο περιορισμένη ζήτηση στην αρχή του έτους, τα προϊόντα αυτά εμφανίζουν σταθερή και ισορροπημένη κατάσταση, όσον αφορά τόσο τα αποθέματα όσο και τις τιμές. Γενικά, η ανάπτυξη των επενδύσεων στην Ευρωπαϊκή Ένωση παραμένει ευνοϊκό στοιχείο για την αναμενόμενη βελτίωση της ζήτησης και των τιμών των μορφοσιδήρων εμπορίου κατά το δεύτερο εξάμηνο του έτους.

2.6. ΙΣΟΖΥΓΙΟ ΑΚΑΤΕΡΓΑΣΤΟΥ ΧΑΛΥΒΑ ΓΙΑ ΤΟ ΔΕΥΤΕΡΟ ΕΞΑΜΗΝΟ ΤΟΥ 1998 ΚΑΙ ΓΙΑ ΟΛΟΚΛΗΡΟ ΤΟ ΕΤΟΣ

Η εξαγωγική δραστηριότητα, ιδιαίτερα ακόμη το 1997, παρά τα γεγονότα στην Ασία, συνέβαλε σημαντικά στην ανάπτυξη της κοινοτικής οικονομίας, η οποία θα έπρεπε ωστόσο να επωφεληθεί περισσότερο στο μέλλον από τις ευνοϊκότερες εξελίξεις διαφόρων εσωτερικών παραγόντων.

Η ισχυρή οικονομική ανάκαμψη της Ευρωπαϊκής Ένωσης, η οποία επέφερε μεγαλύτερο δυναμισμό στις δραστηριότητες των κύριων κλάδων χρήσης χάλυβα, είχε ως αποτέλεσμα την ακόμη σημαντικότερη αύξηση της κοινοτικής κατανάλωσης κατά το πρώτο εξάμηνο του 1998, έχοντας σε μεγάλο βαθμό αντισταθμίσει την παρατηρηθείσα κάμψη των παραγγελιών προς εξαγωγή.

Η βαθμιαία βελτίωση των συνθηκών της κοινοτικής αγοράς χάλυβα από τα τέλη 1996 ευνόησε ωστόσο τη βαθμιαία αύξηση των εισαγωγών, ιδίως από τις αρχές του 1998, συμβάλλοντας εν μέρει στη συγκέντρωση αποθεμάτων, ιδιαιτέρως από μερικούς χρήστες.

Κάποια προβλεπόμενη σταθεροποίηση των δραστηριοτήτων του κλάδου, κατά το δεύτερο εξάμηνο του 1998, αναμένεται να μεταφραστεί σε ελαφρά υποχώρηση της κατανάλωσης χάλυβα, σε σχέση με τα εξαιρετικά επίπεδα του δεύτερου εξαμήνου του 1997, σε βαθμό που η εξέλιξή του για ολόκληρο το έτος αναμένεται ελαφρώς ασθενέστερη κατά το πρώτο εξάμηνο του 1998.

Οι διαγραφόμενες τάσεις επιτρέπουν επομένως να προβλεφθεί ότι για το δεύτερο εξάμηνο του 1998 (όπως φαίνεται και στους πίνακες) η πραγματική κατανάλωση χάλυβα θα ανέλθει σε 73 εκατομμύρια τόνους, δηλαδή 2 % λιγότερο σε σχέση με αυτήν της αντίστοιχης περιόδου του 1997, ενώ η φαινομένη κατανάλωση δείχνει πτώση της τάξης του 0,6 % και ότι θα ανέλθει σε 75 εκατομμύρια τόνους. Λαμβάνοντας υπόψη τόσο κάποια αισθητή αύξηση των εισαγωγών όσο και την υποχώρηση των εξαγωγών χάλυβα κατά 11,8 % περίπου, η παραγωγή χάλυβα αναμένεται να ισορροπήσει στα 78 εκατομμύρια τόνους, ποσότητα που αντιπροσωπεύει πτώση κατά 2,5 % σε σχέση με αυτήν του δεύτερου εξαμήνου του 1997.

Λαμβάνοντας εξάλλου υπόψη τις διαπιστωθείσες κατά το πρώτο εξάμηνο, αφενός, και τις αναμενόμενες για το δεύτερο, αφετέρου, πρέπει να προβλεφθεί ότι για ολόκληρο το έτος 1998, η πραγματική κατανάλωση χάλυβα θα ανέλθει σε 155 εκατομμύρια τόνους και η φαινομένη κατανάλωση σε 158 εκατομμύρια τόνους, ποσότητες που αντιπροσωπεύουν αυξήσεις 3,5 % και 4,8 % σε σχέση με τα αντίστοιχα επίπεδα του 1997. Οι κοινοτικές εισαγωγές αναμένεται να σημειώσουν νέα αύξηση κατά 25,9 % και οι εξαγωγές να μειωθούν κατά 12,1 % επιπλέον. Η παραγωγή χάλυβα της Ένωσης εκτιμάται επομένως σε 162 εκατομμύρια τόνους, δηλαδή + 1,6 % σε σχέση με αυτήν του 1997.

3. ΠΡΩΤΕΣ ΥΛΕΣ

3.1. Η ΑΓΟΡΑ ΠΑΛΑΙΟΣΙΔΗΡΟΥ

Η ζήτηση παλαιοσιδήρου είναι αρκετά σταθερή, ιδίως στην Ευρώπη και στις Ηνωμένες Πολιτείες, λόγω της αύξησης της παραγωγής χάλυβα με ηλεκτρική διεργασία.

Μερικά ασυνήθη ρεύματα στις διεθνείς συναλλαγές παλαιοσιδήρου, συχνά συγκεντρωμένα σε ορισμένες αγορές σε όχι ευκαταφρόνητη ποσότητα, επέτυχαν βαθμιαία να προκαλέσουν παρόλα αυτά προσωρινό πλεόνασμα προσφοράς, ακόμη και στις περιπτώσεις που η ζήτηση ήταν ιδιαιτέρως έντονη. Αυτή η κατάσταση, άμεση ή έμμεση συνέπεια της υποχώρησης της ζήτησης παλαιοσιδήρου από τις ασιατικές χώρες, επέφερε πτώση των τιμών παλαιοσιδήρου σε όλες σχεδόν τις περιοχές της υδρογείου.

Για τους επόμενους μήνες, η παγκόσμια αγορά παλαιοσιδήρου δεν αναμένεται να υποστεί αξιοσημείωτες αλλαγές, επειδή η προσφορά αυτής της πρώτης ύλης προσαρμόζεται ταχέως στις εξελίξεις της ζήτησης. Επομένως δεν προβλέπεται να είναι δυνατόν να σημειωθεί αναστροφή της τάσης των τιμών παλαιοσιδήρου σε πολύ σύντομο χρονικό διάστημα.

3.2. ΣΙΔΗΡΟΜΕΤΑΛΛΕΥΜΑ

Η παραγωγή σιδηρομεταλλεύματος το 1997 ανήλθε στο ανώτατο επίπεδό της, εξέλιξη η οποία βασίστηκε στην ουσιαστική άνοδο της παγκόσμιας παραγωγής χάλυβα, αφενός, και στην ολοένα εντονότερη τάση χρησιμοποίησης προϊόντων προαναγωγής, αφετέρου. Οι όγκοι των εμπορικών συναλλαγών αυτής της πρώτης ύλης κατά συνέπεια σημείωσαν αισθητή αύξηση σε σύγκριση με το 1996. Λόγω της ανάγκης να προσαρμοστεί η προσφορά στη ζήτηση σημειώθηκαν, για κάποιο χρονικό διάστημα, καθυστερήσεις στις παραδόσεις, λόγω ιδίως των δυσκολιών μεταφοράς.

Κατά το πρώτο εξάμηνο 1998, η ζήτηση σιδηρομεταλλεύματος παρέμεινε σταθερή και οι τιμές σημείωσαν ελαφρά άνοδο, παρόλο που για ολόκληρο το έτος αναμένεται ελαφρά μείωση, λόγω της προβλεπόμενης υποχώρησης της κατανάλωσης σε διάφορες χώρες της Ασίας.

Λαμβάνοντας υπόψη, ωστόσο, τις αυξανόμενες ανάγκες εφοδιασμού της αγοράς, οι παραγωγοί εξακολουθούν τις προσπάθειες προσαρμογής της προσφοράς αναπτύσσοντας την ποιότητα και τη δυναμικότητα παραγωγής συσφαιρωμάτων και βελτιώνοντας παράλληλα τις δομές μεταφοράς μεταλλευμάτων.

3.3. ΣΙΔΗΡΟΚΡΑΜΑΤΑ

Η έντονη ζήτηση σιδηροκραμάτων, η οποία παρατηρήθηκε κατά το δεύτερο εξάμηνο του 1997 στην Ευρωπαϊκή Ένωση, σταθεροποιήθηκε κατά το πρώτο εξάμηνο του 1998. Ωστόσο, η σημαντικότερη αύξηση της προσφοράς σε σχέση με τη ζήτηση έχει ως αποτέλεσμα κάποια πίεση στις τιμές, η οποία ήδη διαπιστώθηκε για το σιδηροπυρίτιο και το σιδηρο-πυριτιο-μαγγάνιο.

Για το δεύτερο εξάμηνο 1998, η τάση της αγοράς σιδηροκραμάτων επιτρέπει να προεικαστεί σχετική ισορροπία προσφοράς και ζήτησης, σε σημείο που οι τιμές δεν θα πρέπει να σημειώσουν σημαντικές διακυμάνσεις.

3.4. ΚΑΣΣΙΤΕΡΟΣ, ΨΕΥΔΑΡΓΥΡΟΣ ΚΑΙ ΝΙΚΕΛΙΟ

Το 1997, η παραγωγή κασσιτέρου σημείωσε ελαφρά αύξηση σε σχέση με αυτή του 1996, ενώ η φαινόμενη κατανάλωση δεν παρουσίασε διακύμανση κατά το ίδιο χρονικό διάστημα.

Σύμφωνα με τις προβλέψεις, η ζήτηση θα παραμείνει έντονη και φέτος, παρά την ασιατική κρίση, και αυτό χάρη στην καλή συγκυρία στην Ευρώπη και τη Νότιο Αμερική.

Από τον περασμένο Ιανουάριο, η τιμή αυτής της χαλυβουργικής πρώτης ύλης σημείωσε άνοδο της τάξης του 12 % και για το 1998, ο κασσίτερος θα ανήκει στα λιγοστά εκείνα μέταλλα των οποίων η τιμή σημείωσε άνοδο.

Για το 1998, η παγκόσμια κατανάλωση ψευδαργύρου, παρόμοια με αυτή του 1997, θα σημειώσει πολύ ελαφρά αύξηση κατά 0,6 %, ανερχόμενη σε 7,8 εκατομμύρια τόνους περίπου ενώ στην κοινοτική αγορά η εξέλιξή του θα είναι ελαφρώς ευνοϊκότερη.

Η παγκόσμια παραγωγή ψευδαργύρου ενδεχομένως σημειώσει αύξηση 3,3 % για το 1998. Ωστόσο, μετά τα ανώτατα επίπεδα που επέτυχε το 1997, η σημαντική μείωση των εξαγωγών από τις ανατολικές χώρες, και ιδίως από την Κίνα, αναμένεται να συμβάλει στην περιστολή της πλεονάζουσας προσφοράς στο δυτικό κόσμο.

Καθώς οι τιμές του ψευδαργύρου χαρακτηρίστηκαν από κάποια μεταβλητότητα αφού ανήλθαν στο υψηλότερο επίπεδο τον Αύγουστο 1997, δεν αναμένεται να σημειώσουν σημαντικές διακυμάνσεις κατά το δεύτερο εξάμηνο του 1998, και δεν αποκλείεται και ελαφρά πτώση, λαμβανομένης υπόψη της προβλεπόμενης αύξησης της προσφοράς στην αγορά, λόγω της τάσης περιστολής των αποθεμάτων.

Τα τελευταία αναθεωρημένα στοιχεία του διεθνή ομίλου νικελίου υποδεικνύουν, για το 1997, αύξηση 5,7 % της παραγωγής νικελίου και 7,2 % της κατανάλωσης. Η αύξηση της κατανάλωσης οφείλεται κυρίως στην ισχυρή αύξηση της παραγωγής ανοξείδωτου χάλυβα.

Η μείωση της κατανάλωσης στην Ασία αναμένεται να αντισταθμιστεί από μεγαλύτερη κατανάλωση στις Ηνωμένες Πολιτείες και στην Ευρώπη, σε σημείο που έως τα τέλη 1998 προβλέπεται σχετική ισορροπία μεταξύ προσφοράς και ζήτησης. Οι τιμές του νικελίου αναμένεται να διατηρήσουν ελαφρά πτωτική τάση έως το τέλος του έτους, ακόμη και αν προβλέπεται μείωση των εξαγωγών ρωσικής προέλευσης.

4. ΑΠΑΣΧΟΛΗΣΗ

Χάρη στις καλές οικονομικές συνθήκες, ο χαλυβουργικός τομέας διανύει ευνοϊκή περίοδο, οι επιπτώσεις της οποίας εκδηλώνονται επίσης στο επίπεδο της απασχόλησης, με πιο περιορισμένες μειώσεις του εργατικού δυναμικού σε σύγκριση με το παρελθόν.

Οι καθαρές απώλειες θέσεων απασχόλησης το 1998, σύμφωνα με πρόσφατη πρόβλεψη, αναμένεται να ανέλθουν σε 8 000. Αυτός ο αριθμός αντανακλά μια σχετική σταθερότητα που διαπιστώθηκε ήδη το 1997 και αποδεικνύει τη βελτίωση της κατάστασης της αγοράς σε σχέση με τα έτη κρίσης, όταν κατά τη χρονική περίοδο 1992-1996 οι περιστολές θέσεων εργασίας αφορούσαν ετησίως 26 000 εργαζομένους στο σύνολο της Ένωσης.

Ωστόσο, οι απώλειες θέσεων εργασίας ενδεχομένως εξακολουθήσουν να είναι σημαντικές στη Γερμανία, λόγω συγκέντρωσης και εξορθολογισμού των χαλυβουργικών δραστηριοτήτων, στην Ισπανία, όπου ολοκληρώνεται εφέτος το τελευταίο πρόγραμμα αναδιάρθρωσης, και στο Ηνωμένο Βασίλειο, για διάφορους λόγους.

Οι συγκεντρώσεις επιχειρήσεων και οι νέες τεχνολογικές εφαρμογές ίσως επιφέρουν στο μέλλον προσαρμογές του εργατικού δυναμικού στη χαλυβουργική βιομηχανία, οι οποίες απαιτούν νέα μέτρα υποστήριξης.

Στο παρελθόν, οι προσαρμογές του εργατικού δυναμικού ρυθμίστηκαν με μέτρα πρόωρης συνταξιοδότησης, τα οποία επέτρεψαν στις επιχειρήσεις να μειώσουν μαζικά και ταχέως το προσωπικό τους. Ωστόσο, τα μέσα αυτά χρησιμοποιούνται ολοένα λιγότερο.

Με το πέρασμα του χρόνου, η πρόωρη συνταξιοδότηση, η οποία αποτελεί ήπιο μέσο απόσυρσης εργαζομένων από την αγορά εργασίας, αποδείχτηκε εξαιρετικά δαπανηρή. Επιπλέον, η ηλικιακή πυραμίδα στις επιχειρήσεις δεν επιτρέπει πλέον την ταχεία μείωση του εργατικού δυναμικού μόνο με τις αναχωρήσεις των πλέον ηλικιωμένων. Για το λόγο αυτό, πολλά κράτη μέλη θα προσφεύγουν ολοένα και περισσότερο σε εναλλακτικά μέτρα.

Ορισμένες κυβερνήσεις για παράδειγμα, ακολουθώντας τη γαλλική εμπειρία, θα επιτρέψουν στις επιχειρήσεις τη μείωση του συνολικού αριθμού εργάσιμων ωρών με νέα μέσα όπως η «προοδευτική πρόωρη συνταξιοδότηση». Με τον τρόπο αυτόν θα είναι δυνατόν να διατηρηθούν οι γνώσεις και η εμπειρογνωμοσύνη των παλαιότερων, χωρίς απολύσεις νεώτερων εργαζομένων οι οποίοι, σε μια περίοδο υψηλής ανεργίας, δεν είναι σίγουροι ότι θα ξαναβρούν γρήγορα εργασία.

Για τους εργαζόμενους του κλάδου οι οποίοι θίγονται από αναδιαρθρώσεις ή κλείσιμο παραγωγικών μονάδων, η Επιτροπή θα εξακολουθήσει να εφαρμόζει την κοινωνική πολιτική της. Θα διατηρηθούν επομένως όλα τα μέτρα που προβλέπονται από τις διμερείς συμβάσεις σχετικά με τις ενισχύσεις για την επαναπροσαρμογή, οι οποίες χορηγούνται σύμφωνα με το άρθρο 56 παράγραφος 2 στοιχείο β) έως την εκπνοή της συνθήκης ΕΚΑΧ το 2002, πλην των ενισχύσεων για κατάρτιση και αυτοαπασχόληση οι οποίες μπορούν να συγχρηματοδοτηθούν από το Ευρωπαϊκό Κοινωνικό Ταμείο.

Το 1998, οι εγγεγραμμένες στον προϋπολογισμό ΕΚΑΧ πιστώσεις οι οποίες προορίζονται για τη χορήγηση παραδοσιακών ενισχύσεων για την επαγγελματική αναπροσαρμογή στη χαλυβουργική βιομηχανία και τη βιομηχανία άνθρακα, ανέρχονται σε 70 εκατομμύρια Ecu.

>ΘΕΣΗ ΠΗΝΑΚΑ>

>ΘΕΣΗ ΠΗΝΑΚΑ>

>ΘΕΣΗ ΠΗΝΑΚΑ>

>ΘΕΣΗ ΠΗΝΑΚΑ>

(1) ΕΕ C 31 της 29.1.1998.