ΑΠΟΦΑΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ της 28ης Νοεμβρίου 1990 σχετικά με την πρόταση των περιφερειακών αρχών των Βρυξελλών ( Βέλγιο ) να χορηγήσουν ενίσχυση στη Volkswagen Bruxelles SA, επιχείρηση κατασκευής επιβατικών αυτοκινήτων ( Τα κείμενα στη γαλλική και ολλανδική γλώσσα είναι τα μόνα αυθεντικά ) ( 91/254/ΕΟΚ )

Η ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΤΩΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΩΝ ΚΟΙΝΟΤΗΤΩΝ,

Έχοντας υπόψη :

τη συνθήκη για την ίδρυση της Ευρωπαϊκής Οικονομικής Κοινότητας, και ιδίως το άρθρο 93 παράγραφος 2 πρώτο εδάφιο,

Αφού έταξε προηγουμένως στους ενδιαφερόμενους προθεσμία να υποβάλουν τις παρατηρήσεις τους σύμφωνα με το άρθρο 93, και έχοντας υπόψη τις παρατηρήσεις αυτές,

Εκτιμώντας ότι :

Ι

Αφού έλαβαν πολλές αιτήσεις για την παροχή πληροφοριών εκ μέρους της Επιτροπής, οι βελγικές αρχές απήντησαν, με επιστολή της Μόνιμής τους Αντιπροσωπείας στις 6 Δεκεμβρίου 1989, ότι οι περιφερειακές αρχές των Βρυξελλών είχαν αποφασίσει στις 27 Ιουνίου 1989 να εγκρίνουν αίτηση χορήγησης ενίσχυσης για τη στήριξη έξι επενδυτικών σχεδίων τα οποία σκόπευε να πραγματοποιήσει η Volkswagen Bruxelles SA . Η ενίσχυση θα είχε τη μορφή επιχορήγησης ύψους 8 % επί του ποσού της επένδυσης για κάθε σχέδιο καθώς και απαλλαγή από το φόρο ακινήτου περιουσίας για περίοδο πέντε ετών . Τα σχέδια αφορούν διάφορα μέρη της γραμμής παραγωγής της επιχείρησης ( ελασματουργείο, προσυναρμολόγηση και συναρμολόγηση αμαξωμάτων, βαφείο, εργασίες τελειώματος, κ.λπ .) και θα πραγματοποιούνταν μεταξύ Ιουνίου 1988 και Δεκεμβρίου 1990 . Για κάθε σχέδιο, το ύψος των επενδύσεων είναι χαμηλότερο από το όριο κοινοποίησης που προβλέπεται από το εγκεκριμένο καθεστώς που ισχύει για τις εν λόγω ενισχύσεις, δηλαδή τον αναπτυξιακό νόμο της 17ης Ιουλίου 1959 ( 1 ), και χαμηλότερο από το όριο των δώδεκα εκατομμυρίων Ecu που προβλέπεται από το κοινοτικό πλαίσιο των κρατικών ενισχύσεων στον κλάδο της αυτοκινητοβιομηχανίας ( κοινοτικό πλαίσιο αυτοκινητοβιομηχανίας ) ( 2 ).

Με επιστολή της 22ας Δεκεμβρίου 1989, η Επιτροπή ενημέρωσε τις βελγικές αρχές ότι τα έξι σχέδια θα έπρεπε να εξεταστούν συνολικά δεδομένου ότι αφορούν μια ενιαία γραμμή παραγωγής του ίδιου εργοστασίου συναρμολόγησης, και ότι υπερβαίνουν το όριο κοινοποίησης των δώδεκα εκατομμυρίων Ecu που προβλέπεται στο κοινοτικό πλαίσιο για την αυτοκινητοβιομηχανία . Μολονότι η επιστολή της 6ης Δεκεμβρίου 1989 δεν είχε τη μορφή κοινοποίησης βάσει του κοινοτικού πλαισίου αυτοκινητοβιομηχανίας, η Επιτροπή θεώρησε παρόλα αυτά, κατ' εξαίρεση, ότι αποτελούσε κοινοποίηση σύμφωνα με το εν λόγω πλαίσιο και κάλεσε τις βελγικές αρχές να συμπληρώσουν την κοινοποίηση αυτή .

Με επιστολή της 8ης Μαρτίου 1990, οι βελγικές αρχές συμπλήρωσαν την κοινοποίηση αυτή με την παροχή περαιτέρω πληροφοριών .

Το συνολικό επενδυτικό κόστος των σχεδίων ανερχόταν σε 1 409 εκατομμύρια βελγικά φράγκα ή 33 εκατομμύρια Ecu και η ενίσχυση με τη μορφή επιχορηγήσεων σε 112,7 εκατομμύρια βελγικά φράγκα ή 2,7 εκατομμύρια Ecu . Το ύψος της απαλλαγής από το φόρο ακινήτου περιουσίας για την περίοδο των πέντε ετών δεν ήταν ακόμα γνωστό . Δεν κατέστη δυνατός ο ποσοτικός προσδιορισμός των επιπτώσεων των επενδύσεων επί του δυναμικού και της παραγωγής . Οι επενδύσεις θα πρέπει να επιτρέψουν τη διατήρηση του σημερινού επιπέδου απασχόλησης .

Με βάση την απόφαση της Επιτροπής της 17ης Ιουνίου 1975, οι κρατικές ενισχύσεις που χορηγούνται σύμφωνα με το γενικό καθεστώς που προβλέπεται στο νόμο της 17ης Ιουνίου 1959 αποτελούν ενισχύσεις υπό την έννοια του άρθρου 92 παράγραφος 1 της συνθήκης ΕΟΚ . Η Επιτροπή θεώρησε ότι η προτεινόμενη ενίσχυση στη Volkswagen Bruxelles SA δεν πληρούσε τις απαραίτητες προϋποθέσεις για να τύχει της απαλλαγής δυνάμει του κοινοτικού πλαισίου για τον κλάδο της αυτοκινητοβιομηχανίας με την αιτιολογία ότι η εν λόγω επένδυση κάλυπτε τη δαπάνη εκσυγχρονισμού και την εισαγωγή ενός δεύτερου μοντέλου στο ίδιο εργοστάσιο, γεγονός που αποτελούσε τρέχουσα δραστηριότητα του εν λόγω κλάδου, και δεν υπήρχε ανάγκη ενίσχυσης της Volkswagen για την υλοποίηση της ενέργειας αυτής . Κατά συνέπεια, η Επιτροπή κίνησε τη διαδικασία που προβλέπεται στο άρθρο 93 παράγραφος 2 της συνθήκης ΕΟΚ όσον αφορά το σχέδιο ενίσχυσης .

Με επιστολή της 4ης Μαΐου 1990, η Επιτροπή έταξε προθεσμία στη βελγική κυβέρνηση να υποβάλει τις παρατηρήσεις της . Τα άλλα κράτη μέλη και οι ενδιαφερόμενοι τρίτοι εκλήθησαν να υποβάλουν τις παρατηρήσεις τους με ανακοίνωση στην Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων ( 3 ).

ΙΙ

Οι βελγικές αρχές έστειλαν τις παρατηρήσεις τους με επιστολή της 6ης Ιουνίου 1990 και της 31ης Ιουλίου 1990 .

Σύμφωνα με τις βελγικές αρχές, οι επενδύσεις της Volkswagen Bruxelles SA είχαν σαν στόχο τη βελτίωση της αποτελεσματικότητας του εργοστασίου χωρίς τη σύγχρονη αύξηση της παραγωγικής ικανότητας των 800 οχημάτων ημερησίως σε δύο βάρδιες . Το εργοστάσιο στο Forest των Βρυξελλών αντιμετωπίζει ιδιαίτερα προβλήματα λόγω της τοποθεσίας του, απέχοντας μόνο δέκα χιλιόμετρα από το κέντρο των Βρυξελλών . Τα προβλήματα αυτά είναι :

- το εργοστάσιο συναρμολόγησης διαθέτει πολύ περιορισμένο χώρο για επέκταση, δεδομένου ότι βρίσκεται μεταξύ της σιδηροδρομικής γραμμής Παρισιού-Βρυξελλών και του κέντρου της κοινότητας του Forest, γεγονός το οποίο καθιστά ιδιαίτερα δύσκολο το μακροπρόθεσμο προγραμματισμό,

- οι δαπάνες διοικητικής μέριμνας είναι υψηλές εξαιτίας του σχεδιασμού του εργοστασίου και της μικρής ταχύτητας εκτέλεσης των εσωτερικών μεταφορών, πολλές από τις οποίες πρέπει να διενεργούνται κάθετα,

- τα έξοδα συντήρησης και ασφάλειας είναι υψηλά λόγω έλλειψης δυνατοτήτων πρόσβασης,

- ο σχεδιασμός του εργοστασίου καθιστά δύσκολη την εγκατάσταση ενός συστήματος παράδοσης "just in time", που αποτελεί πολύ σημαντικό παράγοντα για ένα εργοστάσιο συναρμολόγησης του μεγέθους αυτού,

- τα έξοδα που οφείλονται στις δυσκολίες στάθμευσης καθώς και στην πυκνή οδική κυκλοφορία είναι υψηλά,

- δεδομένου ότι βρίσκεται σε αστική ζώνη, το εργοστάσιο πρέπει να πραγματοποιήσει μεγάλες επενδύσεις για τη συμμόρφωση προς ιδιαίτερα αυστηρά πρότυπα όσον αφορά τη μόλυνση του περιβάλλοντος σε σύγκριση με τις επενδύσεις σε κάποια άλλη τοποθεσία .

Η προτεινόμενη από τις περιφερειακές αρχές των Βρυξελλών ενίσχυση δεν είναι αρκετή για να αντισταθμίσει τα σοβαρά αυτά μειονεκτήματα .

Από άποψη περιφερειακής πολιτικής, η προτεινόμενη ενίσχυση δικαιολογείται βάσει του στόχου των περιφερειακών αρχών των Βρυξελλών, ο οποίος συνίσταται στην επανάκτηση του μεριδίου της βιομηχανικής παραγωγής καθώς και στην ανάπτυξη της απασχόλησης στη συγκεκριμένη περιοχή . Η εν λόγω επιχείρηση αποτελεί το μεγαλύτερο εργοδότη στην περιοχή και είχε αναλάβει να διατηρήσει το επίπεδο απασχόλησης μέσω των υπό εξέταση επενδυτικών σχεδίων .

Οι βελγικές αρχές, στην επιστολή τους της 31ης Ιουλίου 1990, ανέφεραν ότι οι επενδυτικές δαπάνες οι οποίες ανέρχονται σε 180 εκατομμύρια βελγικά φράγκα ή 4,2 εκατομμύρια Ecu περιελάμβαναν στοιχεία καινοτομίας . Τα στοιχεία αυτά ήταν :

1 . Εγκατάσταση εξοπλισμού μέτρησης με τη χρήση της ρομποτικής για τον έλεγχο των διαστάσεων των κατασκευαστικών μέτρων και εξαρτημάτων, του οποίου η καινοτομία συνίσταται στην ευέλικτη χρησιμοποίησή του ( επένδυση : 25 086 147 βελγικά φράγκα ).

2 . Εγκατάσταση ενός ενοποιημένου συστήματος πληροφορικής ( ΜΟΝΑ ) για τη βελτιστοποίηση του προγραμματισμού της παραγωγής και των παραγγελιών, του οποίου η καινοτομία έγκειται στην επιλογή και εφαρμογή των τεχνικών, και το οποίο θα επιτρέψει την αποτελεσματική ικανοποίηση των απαιτήσεων των καταναλωτών ( επένδυση : 95 000 000 βελγικά φράγκα ).

3 . Εγκατάσταση ενός μηχανικού εξοπλισμού με τη βοήθεια της ρομποτικής για τη συναρμολόγηση των αλεξινέμιων, προσαρμοσμένου στις απαιτήσεις του ταινιόδρομου συναρμολόγησης με τρόπο ώστε να μπορεί να χρησιμοποιηθεί σε τρεις τύπους αυτοκινήτων : το Golf, το Passat limousine και το Passat Variant ( επένδυση : 4 813 877 βελγικά φράγκα ).

4 . Εγκατάσταση εξοπλισμού με τη βοήθεια της ρομποτικής και ηλεκτρονικών υπολογιστών για την επιθεώρηση των αμαξωμάτων, που θα διευκολύνουν τη συχνότερη και οικονομικότερη επιθεώρηση μιας μεγάλης ποικιλίας μοντέλων ( επένδυση : 30 249 465 βελγικά φράγκα ).

5 . Εγκατάσταση ενός αυτοματοποιημένου συστήματος διανομής ενέργειας για τη μείωση των απωλειών των χρησιμοποιούμενων υλικών καθώς και της ρύπανσης ( επένδυση : 8 000 000 βελγικά φράγκα ).

6 . Εγκατάσταση εξοπλισμού με τη βοήθεια ηλεκτρονικού υπολογιστή για τη διαμόρφωση των μεταλλικών σωλήνων πέδησης ( επένδυση : 17 279 430 βελγικά φράγκα ).

Κανένα άλλο κράτος μέλος ή ενδιαφερόμενος τρίτος δεν προέβαλε αντιρρήσεις όσον αφορά τη διαδικασία .

ΙΙΙ

Η Volkswagen Bruxelles SA αποτελεί θυγατρική της Volkswagen AG και είναι εγκατεστημένη στις Βρυξέλλες ( Forest ) ασχολούμενη με την παραγωγή αυτοκινήτων Golf και Passat . Η εξέλιξη της παραγωγής καθώς και του μέσου όρου της απασχόλησης είχε κατά τα τελευταία χρόνια την εξής εικόνα :

Παραγωγή ( μονάδες ) Απασχόληση ( στο τέλος του έτους ) 1986 194 353 5 636 1987 210 562 5 422 1988 185 499 5 866 1989 186 210 6 564

Περίπου 95 % της παραγωγής εξάγεται κυρίως προς τη Γερμανία, τις Κάτω Χώρες, τη Γαλλία και την Ιταλία . Κατά το 1989, τα καθαρά κέρδη μετά από φόρους ανέρχονταν σε 1,724 δις βελγικά φράγκα και ο κύκλος εργασιών σε 60,348 δις βελγικά φράγκα .

Η μητρική εταιρεία Volkswagen AG, που αποτελεί έναν από τους πιο κερδοφόρους και οικονομικά υγιείς κατασκευαστές αυτοκινήτων της Κοινότητας, έχει εργοστάσια στη Γερμανία, το Βέλγιο και την Ισπανία όπως και εκτός Κοινότητας . Τα τελευταία χρόνια, η εταιρεία αυτή αποτελούσε το σημαντικότερο κοινοτικό προμηθευτή επιβατικών αυτοκινήτων . Το 1989, η ομάδα Volkswagen πώλησε 1 836 000 αυτοκίνητα στην Κοινότητα, αριθμός που αντιπροσωπεύει το 15 % των συνολικών κοινοτικών πωλήσεων .

Η ευρωπαϊκή αυτοκινητοβιομαχία ανέκαμψε κατά τα τελευταία χρόνια από τη σοβαρή κρίση που αντιμετώπισε κατά το πρώτο ήμισυ της δεκαετίας του 1980 . Κατά το 1989, ο αριθμός των νέων καταχωρήσεων στην Κοινότητα αυξήθηκε για τέταρτη συνεχόμενη φορά, για να φθάσει το επίπεδο ρεκόρ των 12,3 εκατομμυρίων, γεγονός που επιβεβαιώνει τη θέση της Κοινότητας ως της μεγαλυτέρας αγοράς αυτοκινήτων παγκοσμίως . Η έντονη αυτή αύξηση της ζήτησης συνδέεται με τα δραστικά μέτρα μείωσης του κόστους καθώς και τον τεχνικό εκσυγχρονισμό που είχαν ως αποτέλεσμα τη θεαματική βελτίωση της οικονομικής απόδοσης των ευρωπαίων κατασκευαστών αυτοκινήτων . Πάντως, τον τελευταίο καιρό, δεν υφίστανται πλέον οι εξαιρετικές αυτές συνθήκες . Σε ορισμένα κράτη μέλη, η ζήτηση μειώθηκε έντονα κατά το 1990, και αναμένεται ελαφρά πτώση της συνολικής ζήτησης στην Κοινότητα κατά το 1990 και 1991 .

Αρκετοί κατασκευαστές ανακοίνωσαν πρόσφατα την πρόθεσή τους να απολύσουν μέρος του προσωπικού τους για να μειωθεί η παραγωγή παράλληλα με τη μείωση της ζήτησης . Τα περιθώρια κέρδους αναμένεται επίσης να συρρικνωθούν, όχι μόνο εξαιτίας της επιδείνωσης της αγοράς, αλλά και λόγω του εντονότερου ανταγωνισμού των τιμών μεταξύ των κατασκευαστών με στόχο τον περιορισμό των επιπτώσεων επί των πωλήσεών τους λόγω της μείωσης της συνολικής ζήτησης .

IV

Η Επιτροπή επιβεβαιώνει την άποψη που είχε ήδη εκφράσει κατά την έναρξη της παρούσας διαδικασίας, βάσει της οποίας η κρατική ενίσχυση που προτείνεται από τις περιφερειακές αρχές των Βρυξελλών βάσει του αναπτυξιακού νόμου της 17ης Ιουλίου 1959 αποτελεί ενίσχυση σύμφωνα με την έννοια του άρθρου 92 παράγραφος 1 της συνθήκης ΕΟΚ . Η εν λόγω ενίσχυση ελαφρύνει τη Volkswagen Bruxelles SA από μέρος του επενδυτικού κόστους και από τους φόρους ακινήτου περιουσίας που κανονικά θα την επιβάρυναν, απειλεί τον ανταγωνισμό και επηρεάζει τις ενδοκοινοτικές εμπορικές συναλλαγές επιβατικών αυτοκινήτων .

Το εμπόριο και ο ανταγωνισμός στον κλάδο αυτό είναι ιδιαίτερα έντονοι . Οι ενδοκοινοτικές συναλλαγές επιβατικών αυτοκινήτων κατά το 1989 ανήλθαν σε 4,67 εκατομμύρια μονάδες δηλαδή 38 % του συνόλου των πωλήσεων στην Κοινότητα .

V

Το άρθρο 92 παράγραφος 1 προβλέπει ότι οι ενισχύσεις που παρουσιάζουν τα συγκεκριμένα χαρακτηριστικά είναι καταρχήν ασυμβίβαστες με την έννοια της κοινής αγοράς . Οι προβλεπόμενες παρεκκλίσεις του άρθρου 92 παράγραφος 2 δεν είναι εφαρμόσιμες στην περίπτωση αυτή λόγω της φύσης της προτεινόμενης ενίσχυσης, η οποία δεν προορίζεται για την υλοποίηση των στόχων όπως αυτοί εκφράζονται στη διάταξη αυτή . Η βελγική κυβέρνηση δεν εξέφρασε κάποια αντίθετη άποψη .

Το άρθρο 92 παράγραφος 3 της συνθήκης ΕΟΚ απαριθμεί τις ενισχύσεις οι οποίες μπορούν να χαρακτηρισθούν σύμφωνες με την κοινή αγορά . Ο σύμφωνος χαρακτήρας με τις διατάξεις της συνθήκης ΕΟΚ πρέπει να προσδιορίζεται στο πλαίσιο της Κοινότητας συνολικά και όχι ενός μόνο κράτους μέλους .

Για να εξασφαλιστεί η ορθή λειτουργία της κοινής αγοράς, και έχοντας υπόψη τις αρχές που αναφέρονται στο άρθρο 3 στοιχείο στ ) της συνθήκης ΕΟΚ, οι παρεκκλίσεις που προβλέπονται στο άρθρο 92 παράγραφος 3 πρέπει να ερμηνευθούν συσταλτικά κατά την εξέταση κάθε καθεστώτος ενίσχυσης ή κάθε μεμονωμένου μέτρου ενίσχυσης . Ιδιαίτερα, οι παρεκκλίσεις δεν μπορούν να χορηγούνται παρά μόνο εάν η Επιτροπή είναι πεπεισμένη ότι, χωρίς την ενίσχυση, οι δυνάμεις της αγοράς από μόνες τους δεν θα ήταν αρκετές για να οδηγήσουν τους ενδεχόμενους δικαιούχους να υιοθετήσουν ορισμένα πρότυπα συμπεριφοράς τα οποία θα εξυπηρετούσαν τον ένα από τους στόχους για τους οποίους χορηγούνται οι παρεκκλίσεις αυτές .

Η Επιτροπή εξήγησε τον τρόπο εφαρμογής του άρθρου 92 της συνθήκης στην αυτοκινητοβιομηχανία στο πλαίσιο των κρατικών ενισχύσεων για τον εν λόγω βιομηχανικό κλάδο .

Όσον αφορά τις παρεκκλίσεις που προβλέπονται στο άρθρο 92 παράγραφος 3 στοιχείο α ), για τις ενισχύσεις που προορίζονται για την ανάπτυξη ορισμένων περιοχών, υπογραμμίζεται ότι η περιοχή των Βρυξελλών, στην οποία πραγματοποιούνται οι επενδύσεις, δεν πλήττεται από ένα ιδιαίτερα χαμηλό επίπεδο ζωής ούτε από σοβαρή ανεργία κατά την έννοια των παρεκκλίσεων αυτών .

Όσον αφορά τις παρεκκλίσεις που προβλέπονται στο άρθρο 92 παράγραφος 3 στοιχείο β ), τα σχετικά στοιχεία δεν παρέχουν καμία δικαιολογία η οποία να επιτρέπει να θεωρηθεί ότι η εν λόγω ενίσχυση προωθεί την υλοποίηση ενός σχεδίου κοινού ευρωπαϊκού ενδιαφέροντος ή επιλύει ορισμένα σημαντικά προβλήματα της βελγικής οικονομίας . Η βελγική κυβέρνηση δεν εξέφρασε καμία τέτοια άποψη που να δικαιολογεί την παροχή της εν λόγω ενίσχυσης .

Σχετικά με τις παρεκκλίσεις που προβλέπονται στο άρθρο 92 παράγραφος 3 στοιχείο γ ), η Επιτροπή δήλωσε κατά τη στιγμή της έναρξης της παρούσας διαδικασίας ότι η προτεινόμενη από τις αρμόδιες αρχές της περιοχής των Βρυξελλών ενίσχυση θα μπορούσε να θεωρηθεί ότι αφορά τον τομέα της καινοτομίας, τον εκσυγχρονισμό ή την ορθολογική οργάνωση βάσει των κριτηρίων αξιολόγησης που αναφέρονται στο κοινοτικό πλαίσιο για την αυτοκινητοβιομηχανία . Κατά τη μεταγενέστερη ανταλλαγή επιστολών, οι βελγικές αρχές προέταξαν το σκεπτικό ότι η ενίσχυση θα έπρεπε να εξεταστεί δεδομένων, ιδίως, των γενικότερων περιφερειακών προβλημάτων, και πιο συγκεκριμένα της ανάγκης επίλυσης των τομεακών ισορροπιών που υφίστανται στην περιοχή των Βρυξελλών εις βάρος της βιομηχανίας .

Η Επιτροπή δεν μπορεί παρόλα αυτά να δεχθεί ότι κάποιο από τα στοιχεία της προτεινόμενης ενίσχυσης μπορεί να θεωρηθεί ως ενίσχυση περιφερειακού χαρακτήρα, κυρίως λόγω του γεγονότος ότι η περιοχή των Βρυξελλών δεν μπορεί να τύχει περιφερειακής ενίσχυσης βάσει των ισχυόντων κοινοτικών κανόνων . Μολονότι η τοποθεσία ενός εργοστασίου συναρμολόγησης αυτοκινήτων στο εσωτερικό ενός μεγάλου αστικού κέντρου θα μπορούσε να θέσει ιδιαίτερα προβλήματα, όπως συμβαίνει στην παρούσα περίπτωση, πρέπει να ληφθούν επίσης υπόψη τα σοβαρά προνόμια τα οποία έχει το εργοστάσιο Volkswagen στις Βρυξέλλες . Πιο συγκεκριμένα, το εργοστάσιο αυτό είναι πολύ κοντά σε ένα ιδιαίτερα ανεπτυγμένο δίκτυο αυτοκινητοδρόμου και επικοινωνιών καθώς και με τη σιδηροδρομική γραμμή Παρισίων -Βρυξελλών, βρίσκεται σε μικρή σχετικά απόσταση από τις περισσότερες από τις κυριότερες αγορές της Κοινότητας και μπορεί να έχει στη διάθεσή του άφθονο και ειδικευμένο προσωπικό .

Κατά συνέπεια, η Επιτροπή διατηρεί την άποψή της σύμφωνα με την οποία η προτεινόμενη ενίσχυση πρέπει να αξιολογηθεί βάσει των κατευθυντήριων γραμμών του κοινοτικού πλαισίου που διέπει τις εισχύσεις για επενδύσεις στους τομείς της καινοτομίας, του εκσυγχρονισμού ή της ορθολογικής οργάνωσης . Οι κατευθυντήριες αυτές γραμμές προβλέπουν ότι η Επιτροπή θα υιοθετήσει αυστηρή στάση προς τις ενισχύσεις εκσυγρονισμού και καινοτομίας, με το σκεπτικό ότι πρόκειται για συνήθεις εμπορικές δραστηριότητες της επιχείρησης μέσα σε ένα ανταγωνιστικό περιβάλλον, οι οποίες πρέπει να χρηματοδοτηθούν μέσω των ιδίων πόρων ή με τραπεζικά δάνεια . Εφόσον αποδειχθεί ότι οι επενδύσεις έχουν σαν αποτέλεσμα την εισαγωγή πραγματικά καινοτόμων προϊόντων ή μεθόδων σε κοινοτική κλίμακα, η ενίσχυση είναι δυνατόν, ενδεχομένως, να αποτραπεί . Οι προτάσεις ενίσχυσης για την ορθολογική οργάνωση πρέπει να εξεταστούν με προσοχή για να προσδιορισθεί εάν επιφέρουν ουσιαστική και απαραίτητη μεταβολή στη διάρθρωση και την οργάνωση των δραστηριοτήτων της επιχείρησης και εάν τα μέσα χρηματοδότησης που ζητούνται υπερβαίνουν εκείνα τα οποία θα μπορούσε υπό κανονικές συνθήκες να χρηματοδοτήσει η επιχείρηση μέσω των ιδίων της πόρων .

Εκτός από τα στοιχεία που αντιπροσωπεύουν συνολικό ποσό 180 εκατομμυρίων βελγικών φράγκων και στα οποία οι βελγικές αρχές προσδίδουν καινοτόμο χαρακτήρα, τα εν λόγω επενδυτικά σχέδια προορίζονται στο μεγαλύτερο μέρος τους για την αναδιάρθρωση και αποτελεσματικότερη χρησιμοποίηση των υπαρχόντων εγκαταστάσεων καθώς και για την επιχορήγηση της αγοράς μηχανημάτων παραγωγής, βελτιώνοντας με τον τρόπο αυτό την αποδοτικότητα . Οι εν λόγω επενδύσεις συνδέονται ιδιαίτερα με την εισαγωγή ενός δεύτερου μοντέλου, του νέου "Passat ". Ως εκ τούτου, αντιπροσωπεύουν μια τρέχουσα δραστηριότητα της εν λόγω βιομηχανίας και δεν μπορούν να θεωρηθούν ως επενδύσεις ορθολογικής οργάνωσης σύμφωνα με τον ορισμό που δίνεται στο κοινοτικό πλαίσιο .

Το γεγονός ότι το εργοστάσιο στις Βρυξέλλες πρέπει να αντιμετωπίσει ιδιαίτερους φυσικούς περιορισμούς και επιπλέον δαπάνες θα πρέπει να θεωρηθεί ως ένας από τους πολλούς παράγοντες που πρέπει να ληφθούν υπόψη κατά την πραγματοποίηση μιας τέτοιας επένδυσης στη συγκεκριμένη τοποθεσία . Δεν μεταβάλλει το βασικό στόχο της επένδυσης που είναι ο εκσυγχρονισμός του εργοστασίου και η μεγαλύτερη ευελιξία στη λειτουργία του . Το στοιχείο αυτό, από μόνο του, δεν αποτελεί ικανοποιητικό λόγο για τη χορήγηση της ενίσχυσης βάσει ενός των κριτηρίων που περιλαμβάνονται στο κοινοτικό πλαίσιο . Επιπλέον, ο εντονότερος ανταγωνισμός και οι δύσκολες συνθήκες της αγοράς που αντιμετωπίζουν οι κατασκευαστές τον τελευταίο καιρό, όπως αναφέρθηκε προηγουμένως, μειώνουν ακόμη τις πιθανότητες παροχής ενίσχυσης για τη βελτίωση της αποτελεσματικότητας και της αποδοτικότητας . Κατά συνέπεια, η Επιτροπή θεωρεί ότι δεν συντρέχουν οι λόγοι για την παροχή ενίσχυσης στα επενδυτικά αυτά σχέδια .

VI

Η Επιτροπή προέβη σε λεπτομερή τεχνική εξέταση των επενδυτικών σχεδίων στα οποία οι βελγικές αρχές προσδίδουν καινοτόμο χαρακτήρα, για να διαπιστώσει εάν πληρούν τις προϋποθέσεις επιλεξιμότητας που προβλέπονται στο κοινοτικό πλαίσιο για τις ενισχύσεις στον κλάδο αυτό, δηλαδή εάν έχουν κάποια σχέση με την παραγωγή προϊόντων ή μεθόδων που είναι πράγματι καινοτόμες σε κοινοτική κλίμακα . Η Επιτροπή βασίστηκε επίσης στα κριτήρια αξιολόγησης που εφαρμόστηκαν πρόσφατα σε άλλες περιπτώσεις για την αυτοκινητοβιομηχανία και στις οποίες εξετάστηκε το θέμα της επελεξιμότητας των κρατικών ενισχύσεων που υποβλήθηκαν ως ενισχύσεις για επενδύσεις καινοτόμου χαρακτήρα, ειδικά οι περιπτώσεις της Peugeot SA ( 4 ), της Renault ( 5 ) και της Valeo ( 6 ). Τα συμπεράσματα στα οποία κατέληξε έχουν ως εξής :

1 . Η επένδυση ύψους 25 086 147 βελγικών φράγκων για την εγκατάσταση ενός τρισδιάστατου μηχανισμού μέτρησης με τη βοήθεια της ρομποτικής για τον έλεγχο των διαστάσεων των μερών και εξαρτημάτων κατά την είσοδο αφορά πρόσφατη τεχνολογία πλην όμως δεν θεωρείται ότι αποτελεί καινοτομία . Υπάρχουν πολλά ανάλογα μηχανήματα . Η Επιτροπή παραδέχεται πάντως ότι η χρησιμοποίηση του εξοπλισμού αυτού σε μια συγκεκριμένη ζώνη επιθεώρησης συγχρόνως με τον εξοπλισμό μεταφοράς που συνδέεται με την δραστηριότητα αυτή μπορεί να θεωρηθεί ως καινοτομία σε κοινοτικό επίπεδο . Το πρότυπο της ζώνης επιθεώρησης εκτός γραμμής επιτρέπει τον αυτοματοποιημένο έλεγχο ενός μεγάλου αριθμού εξαρτημάτων . Η ποικιλία των εξαρτημάτων που μπορούν να ελεγχθούν αυτόματα και με μεγάλη ευελιξία είναι πολύ μεγάλη . Ο εξοπλισμός μπορεί να προγραμματιστεί πλήρως είτε σε τοπικό επίπεδο, είτε να συνδεθεί με ένα κεντρικό σύστημα πληροφορικής της Volkswagen, και να επιτρέψει την τροφοδότηση με συγκεκριμένες προδιαγραφές από τη βάση τεχνικών δεδομένων .

2 . Η δαπάνη ύψους 95 εκατομμυρίων βελγικών φράγκων για την εγκατάσταση ενός ενοποιημένου συστήματος πληροφορικής ( ΜΟΝΑ ) με προορισμό τη βελτιστοποίηση του προγραμματισμού των υλικών παραγωγής και των παραγγελιών μπορεί να θεωρηθεί ως ιδιαίτερα ενδιαφέρουσα εφαρμογή και ως εμπεριέχουσα στοιχεία καινοτομίας της υπάρχουσας τεχνολογίας, στο πλαίσιο της ενοποιημένης χρησιμοποίησης μιας σχεσιακής βάσης δεδομένων, μια γλώσσας της τέταρτης γενεάς και μιας επεξεργασίας με δυνατότητες συνεργασίας σε κάποιο περιβάλλον παραγωγής, καθώς και ελέγχου του εργοστασίου και της αρχιτεκτονικής διαχείρισης .

3 . Η δαπάνη ύψους 4 813 877 βελγικών φράγκων για την εγκατάσταση ενός εξοπλισμού με τη βοήθεια της ρομποτικής για τη συναρμολόγηση αλεξινεμίων αφορά κυρίως την αυτόματη εφαρμογή σφραγιστικής μαστίχης στα αλεξινέμια αυτά . Στην εξεταζόμενη περίπτωση, ούτε η χρησιμοποιούμενη τεχνολογία ούτε η εφαρμογή της δεν είναι νέες - οι πρώτες εφαρμογές έλαβαν χώρα στην Κοινότητα πριν από δέκα χρόνια και η χρησιμοποίησή τους είναι διαδεδομένη, ακόμη και εάν δεν αποτελούν το πρότυπο για τη βιομηχανία . Κατά συνέπεια, η επένδυση αυτή δεν μπορεί να θεωρηθεί ότι εισάγει κάποιο στοιχείο καινοτομίας σε κοινοτικό επίπεδο .

4 . Η εγκατάσταση εξοπλισμού με τη βοήθεια της ρομποτικής και της πληροφορικής για τη μέτρηση των αμαξωμάτων βασίζεται σε ανάλογη τεχνολογία με εκείνη του εξοπλισμού που αναφέρεται στο σημείο 1 ανωτέρω, πλην όμως σε μεγαλύτερη κλίμακα . Ο εξοπλισμός αυτός μετρά τις διαστάσεις των αμαξωμάτων των οχημάτων και τις συγκρίσεις με τις προκαθορισμένες προδιαγραφές . Και στην περίπτωση αυτή η χρησιμοποιούμενη τεχνολογία δεν αποτελεί καινοτομία, εφόσον η μητρική εταιρεία στη Γερμανία διαθέτει ανάλογο εξοπλισμό . Πάντως, η χρησιμοποίηση του συστήματος αυτού σε ένα περιβάλλον ελέγχου της ποιότητας "off - line" πλήρως ενσωματωμένου στον ταινιόδρομο συναρμολόγησης των αμαξωμάτων, καθώς και η χρησιμοποίηση τηλεσκοπικών βραχιόνων για την απόσπαση των οχημάτων off - line και on - line μετά τη μέτρηση, μπορεί να θεωρηθεί ως στοιχείο καινοτομίας . Κατά συνέπεια, η επένδυση ύψους 30 249 465 βελγικών φράγκων για τον εξοπλισμό αυτό μπορεί να θεωρηθεί ως καινοτομία σε κοινοτικό επίπεδο .

5 . Η επένδυση ύψους 8 εκατομμυρίων φράγκων για ένα κεντρικό αυτοματοποιημένο σύστημα ελέγχου της διανομής της ενέργειας ( ZEUS ) προορίζεται για τη βελτιστοποίηση της χρησιμοποίησης της ηλεκτρικής ενέργειας, των υγρών και των αερίων ( για παράδειγμα αέρας, αέρια, νερό ). Το σύστημα επιτρέπει την καταχώρηση των πληροφοριών για την ευκολότερη προβλέψη των τάσεων και την βελτιστοποίηση των στοιχείων εκείνων όπως είναι η θέρμανση και η χρησιμοποίηση του νερού . Η διανομή ενέργειας είναι αυτοματοποιημένη και μπορεί να τροποποιηθεί με χρονοδιάγραμμα ή με εντολές . Ένα τέτοιο σύστημα ελέγχου της ενέργειας και της χρησιμοποίησης των υγρών αποτελεί σύγχρονη εφαρμογή και ενδιαφέρουσα πλην όμως δεν μπορεί να θεωρηθεί ως καινοτομία . Πολλά άλλα εργοστάσια της Κοινότητας έχουν θέση σε λειτουργία τέτοια συστήματα ελέγχου της ενέργειας στον κλάδο της αυτοκινητοβιομηχανίας . Σε κάθε περίπτωση, μια τέτοια τεχνολογία αυτοματοποιημένου ελέγχου υφίσταται ήδη από αρκετές δεκαετίες στους κλάδους της χημικής βιομηχανίας και της βιομηχανίας και της βιομηχανίας πετρελαιοειδών . Κατά συνεπεια, η επένδυση αυτή δεν μπορεί να θεωρηθεί ως καινοτόμος .

6 . Η επένδυση ύψους 17 279 430 βελγικών φράγκων για τη διαμόρφωση μεταλλικών σωλήνων πέδησης με ψηφιακό έλεγχο μέσω ηλεκτρονικού υπολογιστή ( CNC - Computer Numerically Contolled ) δεν μπορεί να θεωρηθεί ως καινοτομία . Ανάλογοι εξοπλισμοί CNC υφίστανται ήδη εδώ και δώδεκα χρόνια . Ένας τέτοιος εξοπλισμός με ψηφιακό έλεγχο δεν μπορεί να θεωρηθεί ότι αναποκρίνεται στις τελευταίες τεχνολογικές εξελίξεις . Επιτρέπει μια σχετική ευελιξία πλην όμως τα συστήματα ευέλικτης παραγωγής ( FMS - Flexible Manufacturing Systems ) έχουν αντικαταστήσει σήμερα το είδος αυτό της τεχνολογίας .

Συμπερασματικά, επί των 180 428 920 βελγικών φράγκων δαπανών επένδυσης που έχει πραγματοποιήσει η Volkswagen Bruxelles SA και έχουν υποβληθεί από τις περιφερειακές αρχές των Βρυξελλών με τη μορφή καινοτόμου χαρακτήρα, η Επιτροπή θεωρεί ότι ποσό ύψους 150 335 610 βελγικών φράγκων αποτελεί επένδυση με σκοπό την καινοτομία σύμφωνα με το κοινοτικό πλαίσιο κρατικών ενισχύσεων στον κλάδο της αυτοκινητοβιομηχανίας και πληροί, ως εκ τούτου, τις προϋποθέσεις που απαιτούνται για την άσκηση του δικαιώματος της κρατικής ενίσχυσης σύμφωνα με το γενικό καθεστώς των ενισχύσεων που έχει θεσπιστεί από τον αναπτυξιακό νόμο της 17ης Ιουλίου 1959 για ένα ποσό ισοδύναμο με το 8 % της επένδυσης, δηλαδή 12 026 849 βελγικά φράγκα καθώς και για την απαλλαγή από το φόρο ακινήτου περιουσίας για μια ανώτατη περίοδο πέντε ετών,

ΕΞΕΔΩΣΕ ΤΗΝ ΠΑΡΟΥΣΑ ΑΠΟΦΑΣΗ : Άρθρο 1

Οι ενισχύσεις, που κοινοποιήθηκαν στην Επιτροπή από τις βελγικές αρχές στις 6 Δεκεμβρίου 1989, και τις οποίες σκοπεύουν να χορηγήσουν οι περιφερειακές αρχές των Βρυξελλών στη Volkswagen Bruxelles SA βάσει του αναπτυξιακού νόμου της 17ης Ιουλίου 1959, με τη μορφή επιχορήγησης 8 % επί των επενδύσεων για τη στήριξη σειράς επενδυτικών σχεδίων που αντιπροσωπεύουν συνολικό ύψος 1 409 εκατομμυρίων βελγικών φράγκων και την απαλλαγή από το φόρο ακινήτου περιουσίας για μια διάρκεια πέντε ετών είναι, με εξαίρεση τις ενισχύσεις για σχέδια που κρίνονται ως καινοτόμα από την Επιτροπή και αντιπροσωπεύουν ποσό ύψους 150 335 610 βελγικών φράγκων θεωρούνται ασυμβίβαστες με την κοινή αγορά κατά την έννοια του άρθρου 92 της συνθήκης ΕΟΚ και, κατά συνέπεια, δεν πρέπει να χορηγηθούν . Ενισχύσεις με τη μορφή επιχορήγησης μπορούν να δοθούν μέχρι ανώτατου ύψους 12 026 849 βελγικών φράγκων ως συνδρομή στο κόστος των σχεδίων που κρίνονται καινοτόμα, και η απαλλαγή που αντιστοιχεί στο φόρο ακινήτου περιουσίας για τις επενδύσεις αυτές μπορεί να διατεθεί για ανώτατη περίοδο πέντε ετών . Άρθρο 2

Το Βέλγιο γνωστοποιεί στην Επιτροπή, μέσα σε δύο μήνες από την κοινοποίηση της παρούσας απόφασης, τα μέτρα που προτίθεται να λάβει για να συμμορφωθεί προς την παρούσα απόφαση . Άρθρο 3

Η παρούσα απόφαση απευθύνεται στο Βασίλειο του Βελγίου . Βρυξέλλες, 28 Νοεμβρίου 1990. Για την Επιτροπή

Leon BRITTAN

Αντιπρόεδρος ( 1 ) Στις 3 Αυγούστου 1990, η Επιτροπή έστειλε επιστολή στη βελγική κυβέρνηση, σύμφωνα με το άρθρο 93 παράγραφος 1 της συνθήκης ΕΟΚ, προτείνοντας τον τερματισμό του γενικού καθεστώτος ενισχύσεων που προβλέπεται από το νόμο της 17ης Ιουλίου 1959 . ( 2 ) ΕΕ αριθ . C 123 της 18 . 5 . 1989, σ . 3 . ( 3 ) ΕΕ αριθ . C 169 της 11 . 7 . 1990, σ . 11 . ( 4 ) ΕΕ αριθ . L 123 της 4 . 5 . 1989, σ . 52 . ( 5 ) ΕΕ αριθ . L 220 της 11 . 8 . 1988, σ . 30 . ( 6 ) ΕΕ αριθ . L 143 της 26 . 5 . 1989, σ . 44 .