ΑΠΟΦΑΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ της 7ης Φεβρουαρίου 1996 σχετικά με ενισχύσεις που χορηγεί η Ιταλία (περιοχή Friuli-Venezia Giulia) υπέρ της οικονομικής ανάπτυξης των ορεινών περιοχών (Το κείμενο στην ιταλική γλώσσα είναι το μόνο αυθεντικό) (Κείμενο που παρουσιάζει ενδιαφέρον για τον ΕΟΧ) (96/530/ΕΚ)

Η ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΤΩΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΩΝ ΚΟΙΝΟΤΗΤΩΝ,

Έχοντας υπόψη:

τη συνθήκη για την ίδρυση της Ευρωπαϊκής Κοινότητας, και ιδίως το άρθρο 93 παράγραφος 2, πρώτο εδάφιο,

τον κανονισμό (ΕΟΚ) αριθ. 804/68 του Συμβουλίου, της 27ης Ιουνίου 1968, περί κοινής οργανώσεως αγοράς στον τομέα του γάλακτος και των γαλακτοκομικών προϊόντων (1), όπως τροποποιήθηκε τελευταία με τον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 1538/95 (2), και ιδίως το άρθρο 23,

Αφού, σύμφωνα με το άρθρο 93 παράγραφος 2 πρώτο εδάφιο της συνθήκης, έταξε προθεσμία στους ενδιαφερομένους, για να της υποβάλουν τις παρατηρήσεις τους και έχοντας υπόψη τις παρατηρήσεις αυτές,

Εκτιμώντας τα εξής:

Ι

1. Με επιστολή της 6ης Ιουλίου 1993, η οποία καταχωρίσθηκε στις 27 Ιουλίου 1993, η Μόνιμη Αντιπροσωπεία της Ιταλίας στις Ευρωπαϊκές Κοινότητες κοινοποίησε στην Επιτροπή, σύμφωνα με το άρθρο 93 παράγραφος 3 της συνθήκης ΕΚ, τον περιφερειακό νόμο (Friuli-Venezia Giulia) αριθ. 496/93 σχετικά με ενισχύσεις υπέρ της οικονομικής ανάπτυξης των ορεινών περιοχών. Οι ιταλικές αρχές διαβίβασαν συμπληρωματικές πληροφορίες στην Επιτροπή με επιστολή της 9ης Δεκεμβρίου 1993, η οποία καταχωρίσθηκε στις 17 Δεκεμβρίου 1993.

Επειδή η εκτίμηση των διατάξεων του εν λόγω νομοσχεδίου ανήκε στην αρμοδιότητα διαφόρων υπηρεσιών της Επιτροπής, ο φάκελος χωρίσθηκε σε δύο τμήματα, δηλαδή την ενίσχυση αριθ. Ν 465/Α/93 αφενός και την ενίσχυση αριθ. Ν 465/Β/93 αφετέρου. Η ενίσχυση αριθ. Ν 465/Β/93 αφορούσε τα μέτρα που προβλέπονταν από τα άρθρα 10, 11, 12 και 15 του προαναφερθέντος νομοσχεδίου.

Με επιστολή SG(94)/2424 της 21ης Φεβρουαρίου 1994, η Επιτροπή ενημέρωσε την ιταλική κυβέρνηση για την απόφασή της να κινήσει τη διαδικασία που προβλέπεται στο άρθρο 93 παράγραφος 2 της συνθήκης, κατά των μέτρων που προβλέπονται στο άρθρο 11 του περιφερειακού νόμου αριθ. 496/93, τα οποία φαίνονταν ότι συνιστούσαν λειτουργικές ενισχύσεις που δεν μπορούσαν να υπαχθούν σε καμία από τις παρεκκλίσεις που προβλέπει το άρθρο 92 της συνθήκης και που έπρεπε να θεωρηθούν ότι δεν συμβιβάζονται με την κοινή αγορά.

Αντίθετα, όσον αφορά τα άρθρα 10 και 15 του εν λόγω νομοσχεδίου, η Επιτροπή έλαβε υπό σημείωση τη δέσμευση των ιταλικών αρχών να καταργήσουν τις ενισχύσεις αυτές. Ως προς το άρθρο 12 η Επιτροπή δεν πρόβαλε αντιρρήσεις.

Η Επιτροπή, στο πλαίσιο της ως άνω διαδικασίας, έταξε στην ιταλική κυβέρνηση προθεσμία για να υποβάλει τις παρατηρήσεις της.

Η Επιτροπή, με δημοσίευση στην Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων (3), έταξε επίσης προθεσμία στα άλλα κράτη μέλη και στους λοιπούς ενδιαφερομένους για να της υποβάλουν τις παρατηρήσεις τους.

Παρατηρήσεις υπεβλήθησαν μόνο από την ιταλική κυβέρνηση με επιστολές της 30ής Σεπτεμβρίου 1994, η οποία καταχωρίσθηκε στις 5 Οκτωβρίου 1994, και της 20ής Δεκεμβρίου 1994, η οποία καταχωρίσθηκε στις 27 Δεκεμβρίου 1994, και με τέλεφαξ της 11ης Μαΐου 1995, το οποίο καταχωρίσθηκε στις 15 Μαΐου 1995.

2. Τα εν λόγω μέτρα συνίστανται στη χορήγηση έκτακτων μη επιστρεπτέων επιχορηγήσεων στους συνεταιρισμούς που λειτουργούν στον τομέα του γάλακτος και των γαλακτοκομικών προϊόντων, οι οποίοι βρίσκονται σε ορεινές περιοχές, σε κοινότητες που περιλαμβάνονται στον κατάλογο που προσαρτάται στην οδηγία 75/273/ΕΟΚ του Συμβουλίου, για τη διαγραφή των οικονομικών υποχρεώσεών τους που εμφανίζονται στον ισολογισμό του έτους 1992.

Οι δαπάνες που είναι η αιτία των εν λόγω υποχρεώσεων πρέπει να αφορούν τα έτη 1990, 1991 ή 1992 και δεν μπορούν να αφορούν την αγορά πρώτων υλών.

Οι συνεταιρισμοί οφείλουν να υποβάλουν σχέδιο εξυγίανσης της οικονομικής διαχείρισης, και δήλωση με την οποία βεβαιώνεται η ειλικρίνεια του ισολογισμού που υποβλήθηκε, και δεν επιτρέπεται να έχουν λάβει ήδη άλλες ενισχύσεις.

3. Η Ιταλία παρέσχε τη διαβεβαίωση ότι οι προβλεπόμενες ενισχύσεις δεν επρόκειτο να χορηγηθούν πριν από την τελική απόφαση της Επιτροπής.

ΙΙ

1. Στο πλαίσιο της ως άνω διαδικασίας, οι ιταλικές αρχές παρέσχουν τις ακόλουθες διευκρινίσεις:

Η συνολική χρηματοδότηση ανέρχεται σε 3 δισεκατομμύρια ιταλικές λιρέττες (περίπου 1,41 εκατομμύρια Ecu). Η ενίσχυση προβλέπεται για διάρκεια ενός έτους και δεν επιτρέπεται η λήψη και άλλης ενίσχυσης. Η παρέμβαση πραγματοποιείται εφάπαξ και σε ποσοστό 100 % για την αντιστάθμιση των ζημιών που προκύπτουν από δαπάνες εκσυγχρονισμού ή αναδιάρθρωσης της επιχείρησης ή εμπορίας προϊόντων. Όσον αφορά την αιτία των ζημιών, διευκρινίστηκε ότι επρόκειτο για διαχειριστικές ζημίες από ποικίλα αίτια, για παράδειγμα προκαλούμενες από το μη απαιτητό των πιστώσεων ή απλούστατα από χρέη σε λογαριασμούς όψεως οφειλόμενα σε ανεπαρκές επίπεδο κεφαλαίων.

2. Οι ιταλικές αρχές προβάλλουν κατά πρώτον ότι τα μέτρα, κατά των οποίων η Επιτροπή κίνησε τη διαδικασία που προβλέπεται στο άρθρο 93 παράγραφος 2 της συνθήκης ΕΚ, δεν συνιστούν στοιχείο νόθευσης του ανταγωνισμού, καθόσον δεν αλλοιώνουν τη λειτουργία της κοινής γεωργικής πολιτικής, δεν μειώνουν κατά κανένα τρόπο το κόστος μεταποίησης και εμπορίας των ενδιαφερομένων συνεταιρισμών, αλλά και δεν αποτελούν παράγοντα αύξησης της παραγωγικότητας.

3. Οι ιταλικές αρχές επιβεβαιώνουν ότι τα προβλεπόμενα μέτρα δεν μπορούν να θεωρηθούν λειτουργικές ενισχύσεις, δεδομένου ότι αποσκοπούν στον εκ νέου ισοσκελισμό των ισολογισμών των συνεταιρισμών που αντιμετωπίζουν προβλήματα λόγω ανεπαρκών κεφαλαίων και λόγω μη απαιτητών πιστώσεων, και στην επαναφορά των συνεταιρισμών σε λειτουργικό και ανταγωνιστικό επίπεδο.

4. Οι ιταλικές αρχές διευκρινίζουν ωστόσο ότι αναγκάσθηκαν να εφαρμόσουν τα επίμαχα μέτρα για κοινωνικούς και οικονομικούς λόγους, όπως είναι η εξυγίανση και η ανάπτυξη των συγκεκριμένων συνεταιρισμών, και ειδικότερα λόγω της μη χορήγησης των περιφερειακών ενισχύσεων για τη μεταφορά γάλακτος που προβλέπονται στο άρθρο 8 παράγραφος 1 σημείο 1 του περιφερειακού νόμου αριθ. 16/1967, ο οποίος κοινοποιήθηκε στις 24 Μαρτίου 1967, χωρίς η Επιτροπή να έχει αποφανθεί ως προς το συμβιβάσιμο του εν λόγω νόμου.

Όσον αφορά τις ενισχύσεις που αναφέρονται στο ως άνω άρθρο 8 παράγραφος 1 σημείο 1 αποτέλεσαν αντικείμενο των κατάλληλων μέτρων δυνάμει του άρθρου 93 παράγραφος 1 της συνθήκης (ενίσχυση Ε 17/94). Η παράγραφος 1 του εν λόγω άρθρου πράγματι καταργήθηκε με τον περιφερειακό νόμο αριθ. 36/1992.

Οι ιταλικές αρχές υποστηρίζουν ότι, χωρίς τη διαγραφή των χρεών τους, οι επιχειρήσεις θα αναγκάζονταν να κηρύξουν πτώχευση, γεγονός που θα είχε σοβαρές επιπτώσεις στο τμήμα αυτό της περιφέρειας που είναι ήδη εξασθενημένο από οικονομική άποψη.

Οι ιταλικές αρχές καταλήγουν ότι οι εν λόγω ενισχύσεις δεν μπορούν να αλλοιώσουν τις συνθήκες των συναλλαγών σε βαθμό αντίθετο προς το κοινό συμφέρον και δεν είναι επομένως ασυμβίβαστες με την κοινή αγορά.

ΙΙΙ

1. Δυνάμει του άρθρου 23 του κανονισμού (ΕΟΚ) αριθ. 804/68, περί κοινής οργανώσεως αγοράς στον τομέα του γάλακτος και των γαλακτοκομικών προϊόντων, τα άρθρα 92, 93 και 94 της συνθήκης καθίστανται εφαρμοστέα στην παραγωγή και το εμπόριο των προϊόντων που αναφέρονται στο άρθρο 1, με την επιφύλαξη αντιθέτων διατάξεων του ιδίου κανονισμού.

2. Κατά το άρθρο 92 παράγραφος 1 της συνθήκης, είναι ασυμβίβαστες με την κοινή αγορά, κατά το μέτρο που επηρεάζουν τις μεταξύ κρατών μελών συναλλαγές, οι ενισχύσεις που χορηγούνται υπό οποιαδήποτε μορφή από τα κράτη ή με κρατικούς πόρους και που νοθεύουν ή απειλούν να νοθεύσουν τον ανταγωνισμό διά της ευνοϊκής μεταχειρήσεως ορισμένων επιχειρήσεων ή ορισμένων κλάδων παραγωγής.

Τα εξεταζόμενα μέτρα αποτελούν ενισχύσεις που χορηγούνται με κρατικούς πόρους. Αποσκοπούν στην εξασφάλιση της επιβίωσης και της παραγωγής των δικαιούχων επιχειρήσεων, οι οποίες, χωρίς αυτές, θα είχαν υποχρεωθεί είτε να αποσυρθούν από την αγορά είτε να εξορθολογίσουν την οικονομική τους συμπεριφορά.

Ως εκ τούτου, έχουν ως αποτέλεσμα να βελτιώνουν την οικονομική κατάσταση των δικαιούχων επιχειρήσεων σε σχέση με τους ανταγωνιστές τους, οι οποίοι δεν λαμβάνουν την αρωγή αυτή. Κατά συνέπεια, νοθεύουν ή απειλούν να νοθεύσουν τον ανταγωνισμό κατά την έννοια που προαναφέρθηκε.

Αν ληφθεί υπόψη η αξία των συναλλαγών σε προϊόντα του συγκεκριμένου τομέα (για το 1993: εξαγωγέας από την Ιταλία προς την ΕΚ: 405,66 εκατομμύρια Ecu 7 εισαγωγές από ΕΚ προς την Ιταλία: 2 057,65 εκατομμύρια Ecu 7 παραγωγή του συγκεκριμένου τομέα: 3 675 εκατομμύρια Ecu (4), εκ των οποίων 81,9 εκατομμύρια Ecu για την περιφέρεια Friuli-Venezia Giulia), καθίσταται εμφανές ότι οι ενισχύσεις αυτές (1,41 εκατομμύρια Ecu) αντιπροσωπεύουν ένα μη αμελητέο μερίδιο της αξίας των ποσοτήτων που παράγονται στην περιοχή και ότι ενδέχεται να επηρεάσουν τις συναλλαγές μεταξύ των κρατών μελών διά της ευνοϊκής μεταχειρίσεως της εθνικής παραγωγής εις βάρος των εισαγωγών από τα άλλα κράτη μέλη.

Από την άποψη αυτή πρέπει να υπογραμμιστεί ότι η σχετικά μικρή σημασία μιας ενίσχυσης ή το σχετικά μικρό μέγεθος της δικαιούχου επιχειρήσεως δεν αποκλείουν a priori το ενδεχόμενο να επηρεαστούν οι συναλλαγές μεταξύ κρατών μελών.

Βάσει των ανωτέρω, οι εξεταζόμενες ενισχύσεις θεωρούνται κρατικές ενισχύσεις που πληρούν τα κριτήρια που προβλέπονται στο άρθρο 92 παράγραφος 1 της συνθήκης.

Η Επιτροπή εκτιμά επίσης ότι τα επιχειρήματα που πρόβαλαν οι ιταλικές αρχές για το θέμα αυτό, δηλαδή ότι τα μέτρα δεν μειώνουν κατά κανένα τρόπο το κόστος μεταποίησης και εμπορίας των ενδιαφερομένων συνεταιρισμών, αλλά και δεν αποτελούν παράγοντα αύξησης της παραγωγικότητας, δεν είναι ουσιώδη, δεδομένου ότι η επιχειρηματολογία που προηγήθηκε επιτρέπει το συμπέρασμα ότι οι ενισχύσεις πληρούν τους όρους του άρθρου 92 παράγραφος 1 της συνθήκης.

3. Η αρχή του ασυμβίβαστου που τίθεται στο άρθρο 92 παράγραφος 1 της συνθήκης γνωρίζει πάντως εξαιρέσεις.

IV

1. Οι παρεκκλίσεις ως προς το εν λόγω ασυμβίβαστο που προβλέπονται στην παράγραφο 2 του άρθρου 92 προδήλως δεν έχουν εφαρμογή. Άλλωστε, η Ιταλία δεν τις επικαλέστηκε.

2. Ως προς τις παρεκκλίσεις που προβλέπονται στην παράγραφο 3 του εν λόγω άρθρου, διευκρινίζεται ότι οι επιδιωκόμενοι στόχοι πρέπει να εκτιμώνται με βάση το συμφέρον της Κοινότητας και όχι των συγκεκριμένων τομέων της εθνικής οικονομίας.

Οι παρεκκλίσεις αυτές πρέπει να ερμηνεύονται περιοριστικά κατά την εξέταση κάθε προγράμματος περιφερειακών ή κλαδικών ενισχύσεων ή κάθε μεμονωμένης περίπτωσης εφαρμογής καθεστώτων γενικών ενισχύσεων.

Μπορούν ειδικότερα να χορηγούνται μόνο στην περίπτωση που η Επιτροπή μπορεί να διαπιστώσει ότι η ενίσχυση είναι αναγκαία για την υλοποίηση ενός από τους συγκεκριμένους στόχους. Η χορήγηση του ευεργετήματος των παρεκκλίσεων αυτών σε ενισχύσεις που δεν προσφέρουν παρόμοιο αντιστάθμισμα θα ισοδυναμούσε με το να δοθεί η δυνατότητα βλάβης των συναλλαγών μεταξύ των κρατών μελών και στρεβλώσεων του ανταγωνισμού, στερουμένων δικαιολογίας από την άποψη του κοινοτικού συμφέροντος και, ταυτόχρονα, αδικαιολόγητων πλεονεκτημάτων για τους επιχειρηματίες ορισμένων κρατών μελών.

3. Στη συγκεκριμένη περίπτωση, η ενίσχυση δεν προσφέρει κανένα αντιστάθμισμα αυτής της φύσεως. Πράγματι, η ιταλική κυβέρνηση δεν παρέσχε, αλλά ούτε η Επιτροπή ανεκάλυψε, καμία αιτιολογία, η οποία να οδηγεί στη διαπίστωση ότι η εν λόγω ενίσχυση πληροί τους όρους που απαιτούνται για την εφαρμογή μιας από τις παρεκκλίσεις που προβλέπονται στο άρθρο 92 παράγραφος 3.

4. Δεν πρόκειται για μέτρα που αποσκοπούν στην προώθηση της υλοποίησης ενός σημαντικού σχεδίου κοινού ευρωπαϊκού ενδιαφέροντος κατά την έννοια του άρθρου 92 παράγραφος 3 στοιχείο β), δεδομένου ότι, λόγω των αποτελεσμάτων που μπορούν να επιφέρουν στις συναλλαγές, οι ενισχύσεις αυτές αντιβαίνουν στο κοινό συμφέρον.

Δεν πρόκειται επίσης για μέτρα που τείνουν να διορθώσουν μια σοβαρή διαταραχή της οικονομίας του συγκεκριμένου κράτους μέλους, κατά την έννοια της ίδιας διατάξεως.

5. Οι παρατηρήσεις που υπέβαλε η Ιταλία οδηγούν την Επιτροπή να διατυπώσει τις ακόλουθες παρατηρήσεις και συμπεράσματα.

Όσον αφορά το προβαλλόμενο επιχείρημα, ότι δηλαδή χωρίς τις ενισχύσεις αυτές οι επιχειρήσεις θα υποχρεώνονταν να κηρύξουν πτώχευση, πρέπει κατ' αρχάς να υπομνησθεί ότι είναι φυσιολογικό οι δυνάμεις που επενεργούν στην οικονομία της αγοράς να μπορούν να επιφέρουν το τέλος των μη ανταγωνιστικών επιχειρήσεων, ακόμη και στις περιφέρειες που είναι εξασθενημένες από οικονομική άποψη.

6. Όπως ανέφερε η Επιτροπή, όταν κίνησε τη διαδικασία του άρθρου 93 παράγραφος 2 της συνθήκης, οι ενισχύσεις αυτές μπορούν να θεωρηθούν ότι συμβιβάζονται με την κοινή αγορά μόνο υπό ορισμένους συγκεκριμένους όρους, δηλαδή:

- πρέπει να αφορούν τα χρηματοοικονομικά βάρη των δανείων που έχουν συναφθεί για τη χρηματοδότηση επενδύσεων που έχουν ήδη υλοποιηθεί,

- το σωρευτικό ισοδύναμο επιχορήγησης των ενισχύσεων που ενδεχομένως χορηγούνται κατά τη σύναψη των δανείων και των επίμαχων ενισχύσεων δεν μπορεί να υπερβαίνει τα ποσοστά που γίνονται εν γένει αποδεκτά από την Επιτροπή, ήτοι: για τις επενδύσεις στο επίπεδο της μεταποίησης ή της εμπορίας, το 55 % για τα σχέδια που συμφωνούν με τα κλαδικά προγράμματα ή με έναν από τους στόχους του άρθρου 1 του κανονισμού (ΕΟΚ) αριθ. 866/90 και το 35 % για τα άλλα σχέδια, εφόσον δεν αποκλείονται από τα κριτήρια επιλογής που προβλέπονται στο σημείο 2 του παραρτήματος της απόφασης 90/342/ΕΟΚ, τα οποία εφαρμόζονται αναλόγως για την εκτίμηση των ενισχύσεων σε σχέση με το άρθρο 92 της συνθήκης,

- πρέπει να είναι επακόλουθο αναπροσαρμογών του επιτοκίου νέων δανείων που γίνονται για να ληφθεί υπόψη η μεταβολή του κόστους δανεισμού ή πρέπει να αφορούν γεωργικές εκμεταλλεύσεις που προσφέρουν εγγυήσεις βιωσιμότητας, ιδίως στην περίπτωση που τα χρηματοοικονομικά βάρη που προκύπτουν από τα υφιστάμενα δάνεια θέτουν σε κίνδυνο τις γεωργικές εκμεταλλεύσεις, με ενδεχόμενη την πτώχευσή τους.

Πράγματι, κανένας όρος δεν επιβάλλεται από την Ιταλία ως προς την αιτία των χρεών των ενδιαφερομένων συνεταιρισμών. Εξάλλου, η κάλυψη των υποχρεώσεων αυτών είναι πλήρης και δεν αποδεικνύεται ότι αποσκοπεί στην κάλυψη των χρηματοοικονομικών βαρών τρεχόντων δανείων που έχουν συνομολογηθεί για την υλοποίηση επενδύσεων κατά το παρελθόν.

7. Εξάλλου, τα προβλεπόμενα μέτρα δεν τηρούν ούτε τις κοινοτικές κατευθυντήριες γραμμές για τις κρατικές ενισχύσεις που έχουν στόχο τη διάσωση και την αναδιάρθρωση επιχειρήσεων που αντιμετωπίζουν δυσχέρειες (5).

Οι εν λόγω κατευθυντήριες γραμμές εγκρίθηκαν από την Επιτροπή μετά την κίνηση της διαδικασίας που προβλέπεται στο άρθρο 93 παράγραφος 2 της συνθήκης το 1994 και καθορίζουν τις γενικές κατευθύνσεις ως προς τις ενισχύσεις για τη διάσωση και την αναδιάρθρωση σε όλους τους τομείς.

Στο γεωργικό τομέα, το ενδιαφερόμενο κράτος μέλος μπορεί, αν το επιθυμεί, ως εναλλακτική λύση σε σχέση με τους ειδικούς κανόνες (οι οποίοι εφαρμόστηκαν κατά την εποχή που κινήθηκε η διαδικασία, δεδομένου ότι κατά την εποχή εκείνη δεν υπήρχε εναλλακτική λύση) να εφαρμόσει για τους μεμονωμένους δικαιούχους τις γενικές κατευθυντήριες γραμμές.

Οι ενισχύσεις για διάσωση πρέπει, σύμφωνα με τις εν λόγω κατευθυντήριες γραμμές να συνίστανται, μεταξύ άλλων, σε ταμειακές ενισχύσεις υπό μορφή εγγύησης πιστώσεων ή επιστρεπτέων πιστώσεων με επιτόκιο ισοδύναμο με το αντίστοιχο της αγοράς.

Πάντοτε σύμφωνα με τις εν λόγω κατευθυντήριες γραμμές, για όλα τα σχέδια αναδιάρθρωσης η προϋπόθεση sine qua non είναι ότι πρέπει να καθιστούν δυνατή την αποκατάσταση εντός εύλογης προθεσμίας της μακροπρόθεσμης βιωσιμότητας της επιχείρησης, βάσει ρεαλιστικών υποθέσεων όσον αφορά τις μελλοντικές συνθήκες εκμετάλλευσης. Συνεπώς, κάθε ενίσχυση για αναδιάρθρωση πρέπει να συνδέεται με ένα βιώσιμο πρόγραμμα αναδιάρθρωσης ή ανόρθωσης, το οποίο πρέπει να υποβάλλεται στην Επιτροπή με όλες τις αναγκαίες διευκρινίσεις.

Επειδή κανένας από τους ανωτέρω όρους δεν έχει τηρηθεί, οι εξεταζόμενες ενισχύσεις δεν μπορούν να δικαιολογηθούν ως ενισχύσεις που αποσκοπούν στη διάσωση και στην αναδιάρθρωση επιχειρήσεων που αντιμετωπίζουν δυσχέρειες.

Τα μέτρα ενισχύσεων που προβλέπονται από το άρθρο 11 του σχεδίου περιφερειακού νόμου αριθ. 496 πρέπει επομένως να θεωρηθούν λειτουργικές ενισχύσεις. Πράγματι, δεν μπορούν να βελτιώσουν μακρόχρονα τις συνθήκες και τη διαρθρωτική κατάσταση όπου βρίσκονται οι παραγωγοί δικαιούχοι της ενίσχυσης αυτής.

Αντίθετα από όσα ισχυρίζεται η Ιταλία, η διαγραφή των χρεών χωρίς να υπάρχει σύνδεσμος με προηγούμενες επενδύσεις μπορεί να αποτελεί ενίσχυση λειτουργίας.

Όσον αφορά το επιχείρημα των ιταλικών αρχών, ότι δηλαδή τα εν λόγω μέτρα δεν αποτελούν στοιχείο στρέβλωσης του ανταγωνισμού, καθόσον δεν αλλοιώνουν τη λειτουργία της κοινής γεωργικής πολιτικής, η Επιτροπή διαπιστώνει ότι μπορεί να υπάρξει στρέβλωση του ανταγωνισμού ακόμη και χωρίς αλλοίωση της λειτουργίας της εν λόγω πολιτικής. Κατά συνέπεια, η Επιτροπή θεωρεί το επιχείρημα αυτό μη ουσιώδες για την εξέταση της συμβατότητας των μέτρων αυτών με την κοινή αγορά.

Κατά συνέπεια, όσον αφορά τις παρεκκλίσεις που προβλέπονται στο άρθρο 92 παράγραφος 3 στοιχεία α) και γ) σχετικά με ενισχύσεις που αποσκοπούν στην προώθηση ή τη διευκόλυνση της οικονομικής ανάπτυξης των περιφερειών, καθώς και της ανάπτυξης ορισμένων δραστηριοτήτων που αναφέρονται στο ως άνω στοιχείο γ), η Επιτροπή διαπιστώνει ότι τα μέτρα αυτά λόγω του λειτουργικού χαρακτήρα τους δεν μπορούν να υπαχθούν στις παρεκκλίσεις αυτές.

8. Η Ιταλία στις παρατηρήσεις της, της 20ής Δεκεμβρίου 1994, πρόβαλε τα ακόλουθα νέα επιχειρήματα για να δικαιολογήσει τις προβλεπόμενες ενισχύσεις:

Αν και το κείμενο του άρθρου 11 του εν λόγω νόμου είχε επιτρέψει τη διαγραφή χρεών οποιασδήποτε προέλευσης, πράγμα που άλλωστε είχε υποστηριχθεί και με το περιγραφικό δελτίο, το οποίο είχε σταλεί στις 6 Ιουλίου 1993, η «Giunta regionale» δηλώνει στην απόφασή της, της 23ης Νοεμβρίου 1994, ότι «οι ζημίες (. . .) προέρχονται από απρόβλεπτες δαπάνες των συνεταιρισμών που λειτουργούν στον τομέα του γάλακτος και των γαλακτοκομικών προϊόντων, οι οποίες οφείλονται στη μη χορήγηση των περιφερειακών ενισχύσεων για τη μεταφορά γάλακτος που προβλέπονται στο άρθρο 8 παράγραφος 1 σημείο 1 του περιφερειακού νόμου αριθ. 16/1967 (. . .)».

Κατά την Ιταλία, ο νόμος αυτός κοινοποιήθηκε στην Επιτροπή το 1967, χωρίς αυτή να αποφανθεί σχετικά και το μέτρο παρέμεινε ανεφάρμοστο από τότε.

Η ανωτέρω απόφαση προβλέπει επίσης ότι η αίτηση χορήγησης ενισχύσεων θα συνοδεύεται από δήλωση του νόμιμου αντιπροσώπου του συνεταιρισμού, η οποία αντικαθιστά την επίσημη ένορκη βεβαίωση ότι η ζημίες προέρχονται από την προαναφερθείσα αιτία. Στόχος αυτού είναι η ικανοποίηση των έννομων συμφερόντων των δικαιούχων.

Η Επιτροπή έλαβε επίσης υπόψη τα νέα αυτά επιχειρήματα. Ωστόσο, πρέπει να διευκρινιστεί ότι πρόκειται για νέο καθεστώς, όπως άλλωστε παραδέχθηκε η Ιταλία στο περιγραφικό δελτίο. Το νέο αυτό καθεστώς πρέπει να κριθεί με βάση την παρούσα νομική και πραγματική κατάσταση. Πρέπει επομένως να διαπιστωθεί ότι, αν η Επιτροπή είχε κατά το παρελθόν εγκρίνει ένα καθεστώς μέτρων υπέρ των ιδίων δικαιούχων, η έγκριση αυτή δεν μπορεί να προδικάσει την απόφαση για ένα άλλο (νέο) καθεστώς, το οποίο κοινοποιήθηκε και έχει ως αντικείμενο - ενώ διατηρεί τους ίδιους δικαιούχους - μέτρα διαφορετικά από εκείνα που είχαν εγκριθεί με το παλαιό καθεστώς.

Εξάλλου, ακόμη και αν υποτεθεί ότι η μη προβολή αντιρρήσεων από την Επιτροπή για το παλαιό καθεστώς θα μπορούσε να αποτελέσει προηγούμενο για το νέο καθεστώς, πράγμα το οποίο κατά την άποψη της Επιτροπής δεν ισχύει, η Επιτροπή διαπιστώνει ότι χαρακτήρισε στο πλαίσιο των κατάλληλων μέτρων (6) τις ενισχύσεις για τη μεταφορά γάλακτος «ως ενισχύσεις λειτουργίας, ασυμβίβαστες με την κοινή αγορά βάσει των άρθρων 92 και 93 της συνθήκης». Εξ αυτών προκύπτει επομένως ότι, ακόμη και σύμφωνα με την πλέον ευνοϊκή υπόθεση, η Ιταλία δεν μπορεί να επικαλεστεί νομίμως αυτές τις παλαιές ενισχύσεις.

Σε ό,τι αφορά τη δήλωση σχετικά με την αιτία των ζημιών, η ιταλική κυβέρνηση δεν παρέσχε, αλλά και η Επιτροπή δεν μπόρεσε να ανακαλύψει, κανένα στοιχείο το οποίο να τείνει να αποδείξει την ύπαρξη ενός μηχανισμού που θα μπορούσε να αποδείξει μια σχέση αιτίου και αιτιατού μεταξύ της μη χορήγησης ενίσχυσης για τη μεταφορά αφενός και των ζημιών που υπέστησαν οι εν λόγω συνεταιρισμοί αφετέρου.

Επιπλέον, η Ιταλία δεν παρέσχε ούτε την εγγύηση ότι το ποσό των διαγραφομένων χρεών για κάθε δικαιούχο δεν θα υπερέβαινε σε καμία περίπτωση το συνολικό ποσό που ο ίδιος δικαιούχος θα είχε εισπράξει ως επιχορήγηση για τη μεταφορά γάλακτος, εάν η ενίσχυση αυτή είχε χορηγηθεί κατά την εποχή εκείνη.

Βάσει των ανωτέρω, η αιτιολογία που προβάλλει η Ιταλία δεν μπορεί να γίνει δεκτή από την Επιτροπή.

Κατά συνέπεια, η ενίσχυση αυτή δεν μπορεί να υπαχθεί σε καμία από τις παρεκκλίσεις του άρθρου 92 της συνθήκης και πρέπει να θεωρηθεί ότι δεν συμβιβάζεται με την κοινή αγορά,

ΕΞΕΔΩΣΕ ΤΗΝ ΠΑΡΟΥΣΑ ΑΠΟΦΑΣΗ:

Άρθρο 1

Οι ενισχύσεις που προβλέπονται στο άρθρο 11 του σχεδίου περιφερειακού νόμου αριθ. 496/93 είναι ασυμβίβαστες με την κοινή αγορά βάσει του άρθρου 92 της συνθήκης ΕΚ και δεν μπορούν να χορηγηθούν.

Άρθρο 2

Οι ιταλικές αρχές υποχρεούνται να καταργήσουν τη διάταξη που αναφέρεται στο άρθρο 1, εντός προθεσμίας δύο μηνών από την ημερομηνία κοινοποίησης της παρούσας απόφασης.

Άρθρο 3

Η ιταλική κυβέρνηση ενημερώνει την Επιτροπή, εντός προθεσμίας δύο μηνών από την κοινοποίηση της παρούσας απόφασης, για τα μέτρα που έλαβε για να συμμορφωθεί προς αυτήν.

Άρθρο 4

Η παρούσα απόφαση απευθύνεται στην Ιταλική Δημοκρατία.

Βρυξέλλες, 7 Φεβρουαρίου 1996.

Για την Επιτροπή

Franz FISCHLER

Μέλος της Επιτροπής

(1) ΕΕ αριθ. L 148 της 28. 6. 1968, σ. 13.

(2) ΕΕ αριθ. L 148 της 30. 6. 1995, σ. 17.

(3) ΕΕ αριθ. C 155 της 7. 6. 1994, σ. 5.

(4) Eurostat: Οικονομικοί λογαριασμοί της γεωργίας και της δασοκομίας, OPOCE, 1995.

(5) ΕΕ αριθ. C 368 της 23. 12. 1994, σ. 12.

(6) Επιστολή της Επιτροπής προς την ιταλική κυβέρνηση SG(94) D/17821 της 9ης Δεκεμβρίου 1994, σ. 3.