Απόφαση της Επιτροπής

της 13ης Δεκεμβρίου 2000

σχετικά με την κρατική ενίσχυση την οποία σχεδιάζουν να εφαρμόσουν οι Κάτω Χώρες υπό μορφή αναπτυξιακής βοήθειας υπέρ δύο φορτηγών πλοίων και δύο πλοίων για τη μεταφορά χαρτοπολτού και χαρτιού, τα οποία θα κατασκευαστούν στα ναυπηγεία Bodewes/Pattje για να χρησιμοποιηθούν στην Ινδονησία

[κοινοποιηθείσα υπό τον αριθμό Ε(2000) 4185]

(Το κείμενο στην ολλανδική γλώσσα είναι το μόνο αυθεντικό)

(Κείμενο που παρουσιάζει ενδιαφέρον για τον ΕΟΧ)

(2003/730/ΕΚ)

Η ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΤΩΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΩΝ ΚΟΙΝΟΤΗΤΩΝ

Έχοντας υπόψη:

τη συνθήκη για την ίδρυση της Ευρωπαϊκής Κοινότητας, και ιδίως το άρθρο 88 παράγραφος 2 πρώτο εδάφιο,

τον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 1540/98 του Συμβουλίου, της 29ης Ιουνίου 1998, περί των νέων κανόνων ενισχύσεως της ναυπηγικής βιομηχανίας(1), και ιδίως το άρθρο 3 παράγραφος 5,

Αφού κάλεσε τα ενδιαφερόμενα μέρη να υποβάλουν τις παρατηρήσεις τους σύμφωνα με τις ανωτέρω διατάξεις(2),

Εκτιμώντας τα ακόλουθα:

I. ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑ

(1) Με δύο επιστολές της 14ης Απριλίου 1999, οι ολλανδικές αρχές κοινοποίησαν στην Επιτροπή τα σχέδιά τους για τη χορήγηση ενίσχυσης υπό μορφή αναπτυξιακής βοήθειας προς την Ινδονησία για την αγορά δύο φορτηγών πλοίων και δύο πλοίων για τη μεταφορά χαρτοπολτού και χαρτιού. Η Επιτροπή ζήτησε συμπληρωματικές πληροφορίες με επιστολές της 7ης Μαΐου και της 11ης Οκτωβρίου 1999, οι οποίες διαβιβάστηκαν με επιστολές της 15ης Σεπτεμβρίου και της 3ης Δεκεμβρίου 1999.

(2) Με την επιστολή της 16ης Φεβρουαρίου 2000, SG (2000)D/101519, η Επιτροπή ενημέρωσε την κυβέρνηση των Κάτω Χωρών ότι είχε αποφασίσει να κινήσει τη διαδικασία του άρθρου 88 παράγραφος 2 της συνθήκης ΕΚ.

(3) Η απόφαση της Επιτροπής να κινήσει τη διαδικασία δημοσιεύθηκε στην Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων(3). Η Επιτροπή κάλεσε τα ενδιαφερόμενα μέρη να υποβάλουν τις παρατηρήσεις τους.

(4) Η Επιτροπή δεν έλαβε παρατηρήσεις από τα ενδιαφερόμενα τρίτα μέρη.

II. ΛΕΠΤΟΜΕΡΗΣ ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ ΤΗΣ ΕΝΙΣΧΥΣΗΣ

(5) Η προτεινόμενη ενίσχυση πρόκειται να χορηγηθεί στο πλαίσιο του γενικού ολλανδικού καθεστώτος εξαγωγικών πιστώσεων υπέρ της Ινδονησίας υπό μορφή επιδοτούμενων δανείων ή επιχορηγήσεων για μη εμπορικά βιώσιμα σχέδια.

(6) Τα δύο φορτηγά πλοία (έκαστο 8600 gt) προορίζονται για την Bagasuna Samudera Gemilang, μια μικρή ανεξάρτητη εταιρεία ναυλώσεων και μεταφορών με έδρα την Τζακάρτα. Τα πλοία για τη μεταφορά χαρτοπολτού και χαρτιού (έκαστο 9000 gt) προορίζονται για την PT Riau Lintas Samudera, μία μικρή ιδιωτική ναυτιλιακή εταιρεία στη Sumatra. Και στις δύο περιπτώσεις, τα πλοία θα κατασκευαστούν στα ναυπηγεία Pattje Shipyards bv, τα οποία υπέβαλαν προσφορές μετά την προκήρυξη κλειστού διεθνούς διαγωνισμού σε ιδιωτική βάση από τους αγοραστές. Η συνολική συμβατική αξία ανέρχεται, σε καθεμία από τις δύο περιπτώσεις, σε 60 εκατ. ολλανιδά φιορίνια (NLG). Η αναπτυξιακή βοήθεια παρέχεται σε κάθε περίπτωση υπό μορφή επιχορήγησης ύψους 15 εκατ. ολλανιδά φιορίνια (NLG) που αντιστοιχεί σε ένταση ενίσχυσης 25 %. Σύμφωνα με τις αρχές των Κάτω Χωρών, οι εταιρείες της Ινδονησίας δεν θα είναι σε θέση να αγοράσουν τα πλοία δίχως να λάβουν την επιχορήγηση. Τα έργα θα συμβάλουν στη βελτίωση της ποιότητας, του μεγέθους και της χωρητικότητας του ινδονησιακού στόλου και, κατά συνέπεια, στην οικονομική ανάπτυξη της χώρας.

(7) Η Επιτροπή αποφάσισε να κινήσει τη διαδικασία που προβλέπεται στο άρθρο 88 παράγραφος 2 λόγω των αμφιβολιών της σχετικά με την τήρηση του όρου του άρθρου 3 παράγραφος 5 του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1540/98, σύμφωνα με τον οποίο διάφορα ναυπηγεία μπορούν να υποβάλουν προσφορές για την προσφερόμενη αναπτυξιακή βοήθεια.

III. ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΕΙΣ ΤΩΝ ΚΑΤΩ ΧΩΡΩΝ

(8) Οι Κάτω Χώρες υπέβαλαν παρατηρήσεις με επιστολές της 7ης Απριλίου, της 3ης Ιουλίου και της 3ης Οκτωβρίου 2000. Στην τελευταία επιβεβαιώθηκαν οι πληροφορίες που είχαν παρασχεθεί κατά τις διμερείς συσκέψεις που πραγματοποιήθηκαν με τις υπηρεσίες της Επιτροπής στις 25 Ιουλίου και στις 4 και στις 15 Σεπτεμβρίου 2000.

(9) Στις παρατηρήσεις τους, οι αρχές των Κάτω Χωρών επανέλαβαν ότι το σχετικό ολλανδικό καθεστώς ενισχύσεων έχει δημοσιευθεί και ότι είναι ευρέως γνωστό στα ολλανδικά ναυπηγεία. Το εν λόγω καθεστώς έχει κοινοποιηθεί επισήμως στην εφημερίδα της κυβέρνησης των Κάτω Χωρών και έχει δημοσιευθεί, στην ολλανδική και αγγλική γλώσσα, σε ενημερωτικά φυλλάδια, τα οποία διανεμήθηκαν ευρέως εντός της χώρας και στο εξωτερικό, καθώς και στις ιστοσελίδες υπουργείων. Επίσης, το Υπουργείο Οικονομικών διοργανώνει τακτικά ενημερωτικές συσκέψεις σχετικά με τις αγορές των αναπτυξιακών χωρών.

(10) Οι αρχές των Κάτω Χωρών επανέλαβαν, επίσης, ότι στο πλαίσιο του καθεστώτος αναπτυξιακών ενισχύσεων που εφαρμόζουν, αν και όλες οι ολλανδικές επιχειρήσεις έχουν δικαίωμα να λάβουν αναπτυξιακή ενίσχυση, ο αγοραστής από την αναπτυσσόμενη χώρα είναι υπεύθυνος για την προκήρυξη του διαγωνισμού και για την ανάθεση των συμβάσεων. Τόνισαν ότι, εν γένει, τα ίδια τα ναυπηγεία εντοπίζουν τα σχέδια και μετά υποβάλλουν αίτηση για τη χορήγηση αναπτυξιακής βοήθειας και ότι δεν είναι ο ρόλος των αρχών να αναμειγνύονται στις διαδικασίες εμπορικών διαπραγματεύσεων.

Ωστόσο, για να διασκεδάσουν τις ανησυχίες της Επιτροπής, οι αρχές των Κάτω Χωρών προέβησαν σε ορισμένες μεταβολές των εσωτερικών τους διαδικασιών με στόχο την εξασφάλιση μεγαλύτερης διαφάνειας όσον αφορά συγκεκριμένα σχέδια του ναυπηγικού τομέα διατηρώντας, συγχρόνως, τον μη παρεμβατικό ρόλο κατά την επιλογή σχεδίων και τη διαδικασία λήψης αποφάσεων των αγοραστών.

(11) Μελλοντικά, οι εν λόγω αρχές θα λάβουν δραστικά μέτρα προκειμένου να επιστήσουν την προσοχή διαφόρων ναυπηγείων στη δυνατότητα χορήγησης αναπτυξιακής βοήθειας για συγκεκριμένα ναυπηγικά σχέδια. Βάσει της νέας διαδικασίας (η οποία δεν είναι δυνατό να εφαρμοσθεί αναδρομικά στην παρούσα υπόθεση), τα ναυπηγεία οφείλουν να ενημερώνουν τις αρχές των Κάτω Χωρών σχετικά με την ενδεχόμενη υποβολή αίτησης για χορήγηση βοήθειας τουλάχιστον έναν μήνα πριν από την υποβολή της επίσημης αίτησης. Εντός 48 ωρών από την παραλαβή αυτής της "εκ των προτέρων κοινοποίησης", οι αρχές θα πρέπει να αποστέλλουν με φαξ λεπτομερή στοιχεία σχετικά με το προτεινόμενο σχέδιο (τύπος πλοίου, ενδεικτική συμβατική αξία, καθώς και όνομα και διεύθυνση του πελάτη της αναπτυσσόμενης χώρας) σε όλα τα ναυπηγεία των Κάτω Χωρών με την απαιτούμενη ικανότητα ναυπήγησης. Μετά την παραλαβή της επίσημης αίτησης χορήγησης ενισχύσεων, το ολλανδικό Υπουργείο Εξωτερικών οφείλει να διαβιβάζει βεβαίωση της παραλαβής στον αγοραστή της αναπτυσσόμενης χώρας. Στην εν λόγω επιστολή θα αναφέρεται ρητά ότι οι ενισχύσεις διατίθενται σε όλα τα ολλανδικά ναυπηγεία. Θα επισυνάπτεται επίσης αντίγραφο της αγγλικής έκδοσης του ενημερωτικού φυλλαδίου στο οποίο θα παρέχονται εξηγήσεις για το ολλανδικό καθεστώς ενισχύσεων. Τέλος, οι αρχές των Κάτω Χωρών δεσμεύθηκαν ότι δεν θα λαμβάνεται καμία απόφαση σχετικά με αίτηση χορήγησης ενισχύσεων σε διάστημα δύο μηνών από την παραλαβή της επίσημης αίτησης.

(12) Όσον αφορά τα δύο συγκεκριμένα σχέδια, οι αρχές των Κάτω Χωρών διευκρίνισαν ότι η παρεχόμενη ενίσχυση δεν θα πρέπει να θεωρηθεί ως συγκεκαλυμμένη λειτουργική ενίσχυση υπέρ του Pattje. Το ναυπηγείο συνιστά τμήμα του ναυπηγικού συγκροτήματος Bodewes, που είναι κερδοσκοπικός οργανισμός (με κύκλο εργασιών που κυμαίνεται από 2,5 έως 5 % κατά μέσο όρο) και λειτουργεί υπό συνθήκες πλήρους χρησιμοποίησης του παραγωγικού δυναμικού (με πλήρες βιβλίο παραγγελιών μέχρι τα τέλη του 2001). Οι αρχές των Κάτω Χωρών εξακρίβωσαν ότι η συμβατική τιμή είναι σύμφωνη με τις τιμές αγοράς συγκρίνοντας τις εν λόγω τιμές με τις τιμές παρεμφερών πλοίων που κατασκευάστηκαν στις Κάτω Χώρες για αγοραστές από χώρες ΕΟΧ, για τα οποία έχουν χορηγηθεί κανονικές ενισχύσεις παραγωγής που συνδέονται με τις συμβάσεις.

(13) Οι αρχές των Κάτω Χωρών υποστήριξαν, επίσης, ότι δεν υπήρξε στρέβλωση του ανταγωνισμού. Ως απόδειξη, ανέφεραν ότι δεν υπήρξαν αντιδράσεις στις κοινοποιήσεις ενισχύσεων προς τον ΟΟΣΑ ή στην κίνηση, από την Επιτροπή, της διαδικασίας του άρθρου 88 παράγραφος 2. Εξάλλου, προσκόμισαν αποδεικτικά στοιχεία σύμφωνα με τα οποία υπήρξε ανταγωνισμός για τα σχέδια τόσο από πλευράς Κάτω Χωρών όσο και σε διεθνές επίπεδο. Στο πλαίσιο αυτό, ανέφεραν ότι τα ναυπηγεία Bodewes και Pattje είναι μέλη του Conoship, του κοινού οργανισμού πωλήσεων και αγορών για ορισμένα ολλανδικά ναυπηγεία, τα οποία, ως εκ τούτου, γνώριζαν τις δυνατότητες χορήγησης ενισχύσεων για τα εν λόγω σχέδια.

Εκτίμηση της ενίσχυσης

(14) Οι ενισχύσεις που χορηγήθηκαν για τα προαναφερθέντα σκάφη πρέπει να εκτιμηθούν βάσει του άρθρου 3 παράγραφος 5 του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1540/98 περί των νέων κανόνων ενισχύσεως της ναυπηγικής βιομηχανίας, όσον αφορά τις ενισχύσεις που αφορούν τη ναυπηγική βιομηχανία και χορηγούνται ως αναπτυξιακή βοήθεια σε αναπτυσσόμενη χώρα.

(15) Σύμφωνα με το άρθρο 3 παράγραφος 5 του κανονισμού, οι ενισχύσεις που χορηγούνται υπό μορφή αναπτυξιακής βοήθειας σε αναπτυσσόμενες χώρες μπορεί να θεωρηθεί ότι συμβιβάζονται με την κοινή αγορά, υπό την προϋπόθεση ότι τηρούν τους όρους που έχουν τεθεί προς τούτο από την ομάδα εργασίας αριθ. 6 του ΟΟΣΑ στη συμφωνία της περί της ερμηνείας των άρθρων 6 έως 8 του μνημονίου συμφωνίας του ΟΟΣΑ σχετικά με τις εξαγωγικές πιστώσεις που αναφέρονται εφεξής ως κριτήρια του ΟΟΣΑ. Η Επιτροπή ελέγχει τον ιδιαίτερο αναπτυξιακό χαρακτήρα της προτεινόμενης ενίσχυσης και βεβαιώνεται ότι εμπίπτει στο πεδίο εφαρμογής των κριτηρίων του ΟΟΣΑ.

(16) Όπως αναφέρθηκε κατά την έναρξη της διαδικασίας, η Επιτροπή θεωρεί ότι τα σχέδια συνάδουν με τα κριτήρια του ΟΟΣΑ και ότι έχουν όντως αναπτυξιακό χαρακτήρα. Ειδικότερα, η Επιτροπή διαπίστωσε ότι:

- τα πλοία θα φέρουν ινδονησιακή σημαία και, ως εκ τούτου, ικανοποιείται ο όρος ότι η σημαία δεν πρέπει να είναι σημαία ευκαιρίας,

- η Ινδονησία περιλαμβάνεται στον κατάλογο των χωρών που είναι επιλέξιμες για τη χορήγηση αναπτυξιακής βοήθειας,

- οι ιδιοκτήτες των σκαφών εδρεύουν στην Ινδονησία και δεν συνιστούν μη λειτουργούσες θυγατρικές εταιρείας της αλλοδαπής,

- τα σκάφη θα χρησιμοποιούνται μόνο στα ύδατα της Ινδονησίας και δεν θα είναι δυνατή η μεταπώλησή τους δίχως την προηγούμενη έγκριση της κυβέρνησης των Κάτω Χωρών,

- η ένταση των ενισχύσεων δεν είναι κατώτερη του 25 %.

(17) Ωστόσο, στο άρθρο 3 παράγραφος 5 προβλέπεται, επίσης, ότι η Επιτροπή θα πρέπει να βεβαιώνεται ότι για την προσφερόμενη σε συγκεκριμένο σχέδιο αναπτυξιακή βοήθεια μπορούν να υποβάλουν προσφορά διάφορα ναυπηγεία. Η Επιτροπή είχε διατυπώσει επιφυλάξεις σχετικά με το εάν είχε τηρηθεί ο όρος περί ανοικτής διαδικασίας υποβολής προσφορών και, κατά συνέπεια, αποφάσισε να κινήσει τη διαδικασία που προβλέπεται στο άρθρο 88 παράγραφος 2.

(18) Οι αμφιβολίες αυτές έχουν τώρα διαλυθεί.

(19) Οι πληροφορίες που υπέβαλαν οι αρχές των Κάτω Χωρών στο πλαίσιο της διαδικασίας έδωσαν την εντύπωση ότι άλλα ναυπηγεία δεν είχαν ενημερωθεί σχετικά με τα συγκεκριμένα σχέδια, δεδομένου ότι μία τέτοια ενέργεια δεν θα ήταν σύμφωνη με τις γενικές αρχές που εφαρμόζουν οι Κάτω Χώρες στην περίπτωση των αναπτυξιακών ενισχύσεων. Ωστόσο, από τις συμπληρωματικές πληροφορίες που τέθηκαν στη διάθεση της Επιτροπής, είναι σαφές ότι πολλά ολλανδικά ναυπηγεία ενημερώθηκαν για τα συγκεκριμένα σχέδια μέσω της συμμετοχής τους στον Conoship. Ο εν λόγω κοινός οργανισμός πωλήσεων και αγορών δέκα ναυπηγείων που είναι εγκατεστημένα στο βόρειο τμήμα των Κάτω Χωρών ενημερώνει όλα τα μέλη του σχετικά με τα πιθανά σχέδια και παρέχει βοήθεια στα ναυπηγεία για τη συμπλήρωση των αιτήσεων επιχορηγήσεων. Ο Conoship επιβεβαίωσε εγγράφως ότι όλα τα μέλη του ενημερώθηκαν πλήρως σχετικά με το συγκεκριμένο σχέδιο. Συνεπώς, είναι δυνατό να συναχθεί το συμπέρασμα ότι για την προσφερόμενη αναπτυξιακή βοήθεια υπέβαλαν προσφορές διάφορα ναυπηγεία.

Συμπέρασμα

(20) Βάσει των ανωτέρω, συνάγεται το συμπέρασμα ότι η προτεινόμενη ενίσχυση πληροί όλους τους όρους που καθορίζονται στο άρθρο 3 παράγραφος 5 του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1540/98 και συνεπώς είναι συμβατή με την κοινή αγορά,

ΕΞΕΔΩΣΕ ΤΗΝ ΠΑΡΟΥΣΑ ΑΠΟΦΑΣΗ:

Άρθρο 1

Η κρατική ενίσχυση που σχεδιάζουν να χορηγήσουν οι Κάτω Χώρες ως αναπτυξιακή βοήθεια υπέρ των αναπτυσσομένων χωρών υπό μορφή επιχορηγήσεων με ένταση ενίσχυσης 25 % όσον αφορά την πώληση από τα ναυπηγεία Bodewes και Pattje bv δύο φορτηγών πλοίων και δύο πλοίων για τη μεταφορά χαρτοπολτού και χαρτιού στην Ινδονησία είναι συμβατή με την κοινή αγορά.

Εγκρίνεται, επομένως, η χορήγηση της παρούσας ενίσχυσης.

Άρθρο 2

Η παρούσα απόφαση απευθύνεται στο Βασίλειο των Κάτω Χωρών.

Βρυξέλλες, 13 Δεκεμβρίου 2000.

Για την Επιτροπή

Mario Monti

Μέλος της Επιτροπής

(1) ΕΕ L 202 της 18.7.1998, σ. 1.

(2) ΕΕ C 101 της 8.4.2000, σ. 11.

(3) Βλέπε υποσημείωση 2.