Απόφαση της Επιτροπής

της 25ης Απριλίου 2001

για την κρατική ενίσχυση που χορηγήθηκε στο Istituto Poligrafico e Zecca dello Stato (τυπογραφείο και νομισματοκοπείο του κράτους) καθώς και σε ορισμένες θυγατρικές του επιχειρήσεις

[κοινοποιηθείσα υπό τον αριθμό Ε(2001) 1177]

(Το κείμενο στην ιταλική γλώσσα είναι το μόνο αυθεντικό)

(Κείμενο που παρουσιάζει ενδιαφέρον για τον ΕΟΧ)

(2002/345/ΕΚ)

Η ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΤΩΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΩΝ ΚΟΙΝΟΤΗΤΩΝ,

Έχοντας υπόψη:

τη συνθήκη για την ίδρυση της Ευρωπαϊκής Κοινότητας, και ιδίως το άρθρο 88 παράγραφος 2 πρώτο εδάφιο,

τη συμφωνία για τον Ευρωπαϊκό Οικονομικό Χώρο, και ιδίως το άρθρο 62 παράγραφος 1,

Αφού κάλεσε τα ενδιαφερόμενα μέρη να υποβάλουν τις παρατηρήσεις τους σύμφωνα με τις εν λόγω διατάξεις(1) και έχοντας υπόψη τις παρατηρήσεις που υποβλήθηκαν,

Εκτιμώντας τα ακόλουθα:

I. ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑ

(1) Η Επιτροπή κοινοποίησε στην Ιταλία, με επιστολή της 4ης Αυγούστου 1998, την απόφασή της να κινήσει τη διαδικασία του άρθρου 88 παράγραφος 2 της συνθήκης ΕΚ σχετικά με τις ενισχύσεις που χορηγήθηκαν στο Istituto Poligrafico e Zecca dello Stato (εφεξής "Poligrafico") και σε ορισμένες θυγατρικές του επιχειρήσεις.

(2) Η απόφαση της Επιτροπής να κινήσει τη διαδικασία δημοσιεύτηκε στην Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων. Η Επιτροπή κάλεσε τα ενδιαφερόμενα μέρη να υποβάλουν τις παρατηρήσεις τους όσον αφορά τη σχετική ενίσχυση.

(3) Η Επιτροπή έλαβε παρατηρήσεις εκ μέρους τριών τρίτων μερών και τις διαβίβασε στην Ιταλία, δίνοντας σ' αυτή τη δυνατότητα να απαντήσει στις εν λόγω παρατηρήσεις.

(4) Οι ιταλικές αρχές υπέβαλαν τις παρατηρήσεις τους με επιστολή την 1η Φεβρουαρίου 1999. Η Επιτροπή ζήτησε συμπληρωματικές πληροφορίες με επιστολές στις 9 Φεβρουαρίου και στις 27 Αυγούστου 1999.

(5) Οι ιταλικές αρχές υπέβαλαν στην Επιτροπή τις ζητηθείσες πληροφορίες με επιστολές, αντίστοιχα στις 26 Μαρτίου, 27 Μαΐου, 20 Αυγούστου, 29 Νοεμβρίου 1999 και 13 Μαρτίου 2000. Διάφορες συνεδριάσεις έλαβαν χώρα μεταξύ της Επιτροπής και των ιταλικών αρχών. Λεπτομερείς πληροφορίες υποβλήθηκαν, ιδίως, κατά τη διάρκεια της συνεδρίασης που έλαβε χώρα στη Ρώμη στις 21 Ιανουαρίου 2000.

(6) Κατά τη διάρκεια της διαδικασίας η Επιτροπή πληροφορήθηκε σχετικά με ένα νέο μέτρο ενίσχυσης, που χορήγησε η Ιταλία, στα πλαίσια ενός ευρύτερου σχεδίου αναδιάρθρωσης. Κατόπιν αυτού η Επιτροπή αποφάσισε, στις 3 Μαΐου 2000, να επεκτείνει τη διαδικασία σε αυτό το νέο μέτρο ενίσχυσης. Η απόφαση αυτή κοινοποιήθηκε στην Ιταλία με επιστολή στις 5 Ιουλίου 2000.

(7) Η απόφαση της Επιτροπής να επεκτείνει τη διαδικασία δημοσιεύτηκε στην Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων. Η Επιτροπή κάλεσε τα τρίτα ενδιαφερόμενα μέρη να υποβάλουν τις παρατηρήσεις τους σχετικά με την εν λόγω ενίσχυση.

(8) Η Επιτροπή δεν έλαβε καμία παρατήρηση εκ μέρους τρίτων ενδιαφερομένων.

(9) Οι ιταλικές αρχές υπέβαλαν τις παρατηρήσεις τους με επιστολή στις 3 Αυγούστου 2000.

II. ΛΕΠΤΟΜΕΡΗΣ ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ ΤΗΣ ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΗΣ ΕΝΙΣΧΥΣΗΣ

(10) Το Istituto Poligrafico e Zecca dello Stato ιδρύθηκε με το νόμο αριθ. 2744 του 1928, με σκοπό τη συνένωση σε ένα ενιαίο οργανισμό της παραγωγής χάρτου για χαρτονομίσματα και κοινού χάρτου που προορίζεται για το κράτος. Το άρθρο 1 του προαναφερθέντος νόμου όριζε τον οργανισμό αυτό ως δημόσιο οικονομικό οργανισμό υπό τον έλεγχο του Υπουργείου Οικονομικών. Ο νόμος αριθ. 559 του 1966 όριζε εκ νέου τη φύση και την οικονομική δομή του οργανισμού, μεταφέροντας επιπλέον τον έλεγχό του από το Υπουργείο Οικονομικών στο Υπουργείο Θησαυροφυλακίου· ως στόχοι του οργανισμού καθορίστηκαν οι ακόλουθοι:

- παραγωγή χάρτου (είτε κοινού είτε για χαρτονομίσματα),

- δημοσίευση όλων των επισήμων εγγράφων του κράτους,

- δημοσίευση λογοτεχνικών έργων εθνικού ενδιαφέροντος,

- διαχείριση των εγκαταστάσεων παραγωγής χάρτου.

(11) Από οικονομικής πλευράς, ο νόμος χορηγούσε στο Poligrafico την ιδιοκτησία των ακινήτων, των εγκαταστάσεων και των αγαθών που ήδη χρησιμοποιούνταν από τον προγενέστερο οργανισμό, καθώς και μια επιχορήγηση νέου κεφαλαίου ίση με 3 δισεκατομμύρια ιταλικές λίρες (ITL)· ο νόμος επίσης καταργούσε το πάγιο ενοίκιο που το Poligrafico υποχρεούτο να καταβάλει στο κράτος για τη χρήση των προαναφερθέντων αγαθών (ίσον με 4 % της αξίας τους). Ταυτόχρονα, υποχρέωνε τον οργανισμό να καταβάλλει στο κράτος το 90 % των ετήσιων καθαρών κερδών υπό μορφή μερίσματος.

(12) Με το νόμο αριθ. 154 του 1978, ανατέθηκαν, μεταξύ άλλων, περαιτέρω καθήκοντα στο Poligrafico, ήτοι:

- η κοπή νομισμάτων νόμιμης κυκλοφορίας του κράτους (τόσο στην Ιταλία όσο και στο εξωτερικό),

- η κοπή νομισμάτων καλλιτεχνικού χαρακτήρα ή για συλλέκτες.

(13) Το 1980, το Poligrafico εξουσιοδοτήθηκε να αγοράσει το πλειοψηφικό πακέτο μετοχών της Cartiere Miliani di Fabriano SpA (εφεξής "CMF"), μιας μεγάλης εταιρείας παραγωγής κυτταρίνης και χάρτου.

(14) Τέλος, ο νόμος αριθ. 266 του 1988 επιβεβαίωσε την ιδιότητα του Poligrafico ως δημόσιου οικονομικού οργανισμού· ως δημόσιος οικονομικός οργανισμός υπό τον έλεγχο του Υπουργείου Θησαυροφυλακίου, ο οργανισμός απολαύει χρηματοοικονομικής αυτονομίας έναντι του κράτους. Το Διοικητικό του Συμβούλιο διορίζεται από την ιταλική κυβέρνηση.

(15) Κατά το χρόνο της κίνησης της διαδικασίας ο όμιλος Poligrafico αποτελείτο από το Istituto Poligrafico e Zecca dello Stato, ως επικεφαλής του ομίλου, που ενεργεί είτε ως λειτουργική εταιρεία είτε ως χρηματοοικονομικό holding. Το Poligrafico ήλεγχε άμεσα την CMF (97,3 %), την Verres SpA (εφεξής "Verres") (55 %), την Editalia SpA (εφεξής "Editalia") (71,8 %) και την Editalia Film Srl (71,4 %). Επιπλέον κατείχε μειοψηφικό πακέτο μετοχών στο Istituto Enciclopedia Italiana Treccani SpA (10 %) και στη Meccano SpA (0,6 %). Συνολικά, στον όμιλο ανήκουν 27 ελεγχόμενες εταιρείες και επτά εταιρείες στις οποίες ο όμιλος κατέχει συμμετοχή.

(16) Από την πλευρά της, η CMF, την εποχή της κίνησης της διαδικασίας, έλεγχε διάφορες επιχειρήσεις μεταξύ των οποίων την Cellulosa Calabra SpA (εφεξής "Cellulosa Calabra"), τη Naco International SpA (εφεξής "Naco"), τη NWT SpA (εφεξής "NWT"), τη FAD SpA και άλλες. Η δομή του ομίλου Poligrafico όπως είχε την εποχή της κίνησης της διαδικασίας παρουσιάζεται στον πίνακα 1.

Πίνακας 1

Όμιλος Poligrafico

(κύριες εταιρείες) στις 31 Δεκεμβρίου 1996

>PIC FILE= "L_2002126EL.000301.TIF">

(17) Σύμφωνα με τον αστικό κώδικα και τους νόμους αριθ. 559/66 και αριθ. 154/78, το Poligrafico δεν υποχρεούτο να καταρτίζει ενοποιημένο ισολογισμό. Ωστόσο, από τον Ιούνιο 1996, κατόπιν αίτησης του Υπουργείου Θησαυροφυλακίου, ο οργανισμός καταρτίζει ενοποιημένο ισολογισμό ο οποίος παρατίθεται στον πίνακα 2.

(18) Το Poligrafico πραγματοποιεί το μεγαλύτερο μέρος του κύκλου εργασιών του παρέχοντας προϊόντα και υπηρεσίες στο κράτος σύμφωνα με όσα προβλέπει ο προαναφερθείς νόμος αριθ. 559/66. Με βάση αυτό τον νόμο, το Poligrafico έχει ως καθήκοντα: την παραγωγή και προμήθεια χάρτου και χαρτοσημασμένων εντύπων για τις ανάγκες των δημοσίων υπηρεσιών· την εκτύπωση της Επίσημης Εφημερίδας και της Επίσημης Συλλογής όλων των κανονιστικών πράξεων της Ιταλικής Δημοκρατίας· την κοπή των νομισμάτων του κράτους και την παραγωγή των σημάτων του κράτους και όλων εκείνων των προϊόντων που έχουν ως σκοπό να ικανοποιήσουν τις ανάγκες προστασίας της δημόσιας πίστης(2).

(19) Το 1998, ο ενοποιημένος κύκλος εργασιών του ομίλου Poligrafico είχε ως ακολούθως:

>ΘΕΣΗ ΠΙΝΑΚΑ>

(20) Ο ενοποιημένος λογαριασμός αποτελεσμάτων χρήσεως του Poligrafico εμφανίζεται στον πίνακα 2.

Πίνακας 2

Ενοποιημένος λογαριασμός αποτελεσμάτων χρήσεως του Poligrafico

>ΘΕΣΗ ΠΙΝΑΚΑ>

(21) Η CMF είναι η μεγαλύτερη λειτουργική θυγατρική του Poligrafico αναφορικά με τον κύκλο εργασιών και την παραγωγή. Η εταιρεία παράγει κοινό χάρτη και χαρτοσημασμένα έντυπα. Στον πίνακα 3 αναφέρονται τα κυριότερα οικονομικά και χρηματοοικονομικά στοιχεία της.

Πίνακας 3

Ενοποιημένος λογαριασμός αποτελεσμάτων χρήσεως της CMF

>ΘΕΣΗ ΠΙΝΑΚΑ>

(22) Η Επιτροπή, στην απόφαση κίνησης της διαδικασίας, επισήμανε διάφορα μέτρα ενίσχυσης που χορηγήθηκαν από το κράτος είτε στο Poligrafico είτε σε θυγατρικές του εταιρείες. Η Επιτροπή αναφέρθηκε ιδίως σε δύο αυξήσεις κεφαλαίου της CMF που χορηγήθηκαν από το Poligrafico, το 1996 και 1998, αντιστοίχως, για ποσό ίσο με 54 δισεκατομμύρια ITL (28 εκατομμύρια ευρώ) και 250 δισεκατομμύρια ITL (125 εκατομμύρια ευρώ), καθώς και στην καταβολή υψηλότερων τιμών από εκείνες της αγοράς των προϊόντων και των υπηρεσιών που παρέχονται στο κράτος από το Poligrafico.

(23) Σε συνέχεια της κίνησης της διαδικασίας, η ιταλική κυβέρνηση εξέδωσε το νομοθετικό διάταγμα αριθ. 116 της 21ης Απριλίου 1999 που απαιτούσε από το Poligrafico την υλοποίηση ενός ευρέος προγράμματος αναδιάρθρωσης με στόχο τη μετατροπή του από δημόσιο οικονομικό οργανισμό σε ανώνυμη εταιρεία εντός της 31ης Δεκεμβρίου 2001. Για το σκοπό αυτό ο νόμος όριζε ότι το Poligrafico θα έθετε σε εφαρμογή ένα τριετές σχέδιο αναδιάρθρωσης, με σκοπό να καταστήσει εκ νέου τον όμιλο κερδοφόρο και να αποκαταστήσει την οικονομική σταθερότητά του.

(24) Στα πλαίσια της διαδικασίας, η ιταλική κυβέρνηση ανακοίνωσε στην Επιτροπή ότι ο νόμος αριθ. 144 της 17ης Μαΐου 1999 παρείχε στο Poligrafico για τα επόμενα 20 έτη μια ετήσια εισφορά 80 δισεκατομμυρίων ITL (40 εκατομμύρια ευρώ) με στόχο την επιστροφή του κεφαλαίου και των τόκων των δανείων που συνήψε το ίδιο το Poligrafico για να χρηματοδοτήσει το προαναφερθέν σχέδιο αναδιάρθρωσης.

(25) Επιπλέον, οι ιταλικές αρχές καθόρισαν το ύψος των χρηματοοικονομικών πόρων που χορηγούνται στην CMF από το Poligrafico ως εξής:

- 1996: αύξηση κεφαλαίου κατά 54 δισεκατομμύρια ITL 54 (28 εκατομμύρια ευρώ)

- 1998: μεταφορά των χρεών ύψους 227 δισεκατομμυρίων ITL (116 εκατομμύρια ευρώ) και καταβολή εταιρικού κεφαλαίου ύψους 30 δισεκατομμυρίων ITL (15 εκατομμύρια ευρώ)

- 1999: καταβολή εταιρικού κεφαλαίου 89 δισεκατομμυρίων ITL (46 εκατομμύρια ευρώ).

(26) Από αυτούς τους πόρους, η CMF μεταβίβασε 272 δισεκατομμύρια ITL στην Cellulosa Calabra, 25 δισεκατομμύρια ITL στην NWT και 5 δισεκατομμύρια ITL στην Naco.

(27) Επιπλέον, οι ιταλικές αρχές πληροφόρησαν την Επιτροπή ότι, το 1998, το Poligrafico είχε χορηγήσει εισφορές κεφαλαίου στην Editalia για ένα καθαρό ποσό 49 δισεκατομμυρίων ITL (25 εκατομμύρια ευρώ), για την επανασύσταση του μετοχικού κεφαλαίου που είχε μειωθεί από τις ζημίες.

(28) Όλα αυτά τα ποσά που χορήγησε το Poligrafico στις θυγατρικές του επανακτήθηκαν ακολούθως από το Poligrafico μέσω της ετήσιας εισφοράς που του χορήγησε το κράτος. Αναφορικά με την παρούσα διαδικασία, η ενίσχυση προς εκτίμηση είναι η ενίσχυση που χορηγήθηκε στο Poligrafico από το νόμο αριθ. 144 της 17ης Μαΐου 1999 (80 δισεκατομμύρια ITL επί 20 έτη).

III. ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΕΙΣ ΤΩΝ ΕΝΔΙΑΦΕΡΟΜΕΝΩΝ

(29) Η Γαλλία υπέβαλε παρατηρήσεις, κατά την κίνηση της διαδικασίας, όπου ισχυρίζεται ότι η "Direction des monnaies et médailles" δεν συμμετείχε στους διαγωνισμούς στους οποίους αναφέρεται η Επιτροπή στην κίνηση της διαδικασίας αναφορικά με τις υπηρεσίες νομισματοκοπείου στην Ινδία και στην Αλγερία.

(30) Η Γαλλία επιπλέον υποστήριξε ότι οι δραστηριότητες της Verres στις εξωτερικές αγορές κατά το 1997 και 1998 ήταν αισθητά περιορισμένες, αφού δεν συμμετείχε σε κανέναν από τους διαγωνισμούς στους οποίους αντίθετα συμμετείχε η "Direction des monnaies et médailles".

IV. ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΕΙΣ ΤΗΣ ΙΤΑΛΙΑΣ

(31) Η ιταλική κυβέρνηση στην απάντησή της υποστηρίζει ότι:

- σε ό,τι αφορά τις δύο αυξήσεις κεφαλαίου που χορήγησε το Poligrafico υπέρ της CMF: i) οι παρεμβάσεις δεν αποτελούν κρατικές ενισχύσεις εφόσον δεν έχουν ωφελήσει οικονομικά τον δικαιούχο· ii) το Poligrafico ενήργησε ως ιδιώτης επενδυτής σε οικονομία της αγοράς· iii) σε κάθε περίπτωση, οι πιθανές ενισχύσεις θα ήταν συμβιβάσιμες με την κοινή αγορά κατά την έννοια του άρθρου 87 παράγραφος 3 στοιχείο γ),

- σε ό,τι αφορά τις υποτιθέμενες εμπορικές διευκολύνσεις που χορηγήθηκαν στο Poligrafico: αυτές δεν αποτελούν κρατικές ενισχύσεις, αφού το κράτος δεν πλήρωσε υπέρμετρα το Poligrafico για τα προϊόντα και τις υπηρεσίες που τούτο παρείχε.

(32) Αναφορικά με το σημείο i), οι ιταλικές αρχές δηλώνουν ότι τα ποσά που χορηγήθηκαν από το Poligrafico στην CMF δεν εμπίπτουν στο άρθρο 87 παράγραφος 1 εφόσον δεν προσέφεραν κανένα οικονομικό όφελος στον δικαιούχο. Οι ίδιες υποστηρίζουν ότι οι δύο αυξήσεις κεφαλαίου μεταφέρθηκαν εξ ολοκλήρου από τη CMF στις θυγατρικές της Cellulosa Calabra, Naco και NWT για να χρηματοδοτήσουν την αναδιάρθρωσή τους. Δεδομένου ότι τα ποσά μεταφέρθηκαν στην Cellulosa Calabra, Naco και NWT, κατά τις ιταλικές αρχές, η CMF δεν άντλησε κανένα οικονομικό όφελος από αυτά τα ποσά, αφού περιορίστηκε απλά στον ρόλο του μεσολαβητή.

(33) Η ιταλική κυβέρνηση υποστηρίζει ότι τα ποσά που χορηγήθηκαν από την CMF στην Cellulosa Calabra, Naco και NWT δεν αποτελούν κρατικές ενισχύσεις, δεδομένου ότι οι εταιρείες αυτές δεν ήταν ποτέ ενεργές στην αγορά και συνεπώς τα υπό εξέταση μέτρα δεν ήταν σε θέση να στρεβλώσουν τον ανταγωνισμό και το ενδοκοινοτικό εμπόριο. Πάντως, η Cellulosa Calabra και η Naco εκχωρήθηκαν σε ιδιωτικούς επενδυτές, ενώ η NWT κηρύχθηκε υπό πτώχευση.

(34) Επιπλέον, ii), οι ιταλικές αρχές υποστηρίζουν ότι το Poligrafico, κατά την εκχώρηση των αμφισβητούμενων ποσών, λειτούργησε ως ιδιώτης επενδυτής, αφού χορήγησε τα απαραίτητα ποσά για την αναδιάρθρωση μιας από τις θυγατρικές της, για να περισώσει την αξία της επένδυσής του.

(35) Πάντως, iii), οι ιταλικές αρχές δηλώνουν ότι τα εν λόγω μέτρα, σε περίπτωση που η Επιτροπή τα θεωρούσε ως κρατικές ενισχύσεις, θα έπρεπε ωστόσο να τύχουν της εξαίρεσης που προβλέπεται στο άρθρο 87 παράγραφος 3 στοιχείο γ), εφόσον είχαν ως σκοπό την αναδιάρθρωση μιας προβληματικής επιχείρησης.

(36) Σε ό,τι αφορά τις υποτιθέμενες εμπορικές διευκολύνσεις που χορηγήθηκαν στο Poligrafico υπό μορφή υπερβολικής αμοιβής για τα προϊόντα και τις υπηρεσίες που παρείχε στο κράτος, οι ιταλικές αρχές αμφισβητούν την ίδια την ύπαρξη των μέτρων και εξηγούν ότι η τιμή των προϊόντων και των υπηρεσιών που χορηγήθηκαν στο κράτος καθορίζεται από μια ad hoc επιτροπή που έχει συσταθεί στα πλαίσια του "Provveditorato Generale dello Stato", η οποία είναι η αρμόδια για τις προμήθειες όλων των δημόσιων διοικήσεων.

(37) Σύμφωνα με τις ιταλικές αρχές, η τιμή καθορίζεται από τη συγκεκριμένη επιτροπή η οποία λαμβάνει υπόψη, αφενός, την τιμή στην αγορά των αντίστοιχων προϊόντων και υπηρεσιών και, αφετέρου, το κόστος παραγωγής του Poligrafico. Κατά συνέπεια, η Ιταλία υποστηρίζει ότι δεν μπορεί να γίνει αποδεκτή η υπόθεση μιας υπερβολικής αμοιβής υπέρ του Poligrafico.

(38) Σε ό,τι αφορά τα ποσά που δόθηκαν στο Poligrafico με τον νόμο αριθ. 144 της 17ης Μαΐου 1999, τα οποία δεν συμπεριλαμβάνονταν στο πλαίσιο της απόφασής της κίνησης της διαδικασίας, η κυβέρνηση υποστηρίζει ότι αποτελούν μέρος ενός ευρέος σχεδίου αναδιάρθρωσης του Poligrafico ως ομίλου και ότι συνεπώς αποτελούν ενίσχυση συμβιβάσιμη με την έννοια του άρθρου 87 παράγραφος 3 στοιχείο γ).

(39) Τέλος, σε ό,τι αφορά τα ποσά που χορηγήθηκαν από το Poligrafico στην Editalia, η ιταλική κυβέρνηση υποστηρίζει ότι προορίζονταν για την αναδιάρθρωση της εταιρείας και ότι κατά συνέπεια πρέπει να θεωρηθούν ως ενίσχυση συμβιβάσιμη με την κοινή αγορά κατά την έννοια του άρθρου 87 παράγραφος 3 στοιχείο γ) της συνθήκης ΕΚ.

(40) Οι ιταλικές αρχές παρουσίασαν τα ίδια επιχειρήματα αναφορικά με την επέκταση της διαδικασίας.

V. ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΩΝ ΜΕΤΡΩΝ

(41) Στην υπό εξέταση υπόθεση πρέπει να καθοριστεί κατά πόσον τα ποσά που χορηγήθηκαν από το Poligrafico στις θυγατρικές του και οι υποτιθέμενες εμπορικές διευκολύνσεις:

- δόθηκαν από το κράτος ή μέσω κρατικών πόρων,

- μπορούν να στρεβλώσουν τον ανταγωνισμό ευνοώντας ορισμένες επιχειρήσεις ή παραγωγές και

- έχουν επίδραση στις ενδοκοινοτικές ανταλλαγές

και κατά συνέπεια αποτελούν ενισχύσεις κατά την έννοια του άρθρου 87 παράγραφος 1.

Παρουσία κρατικών πόρων

(42) Τα ποσά που προορίζονται για το Poligrafico από το νόμο αριθ. 144 της 17ης Μαΐου 1999 προέρχονται απευθείας από τον κρατικό προϋπολογισμό και ως τέτοια αποτελούν σαφώς κρατικούς πόρους κατά την έννοια του άρθρου 87 παράγραφος 1.

Πλεονεκτήματα για ορισμένες επιχειρήσεις

(43) Η Επιτροπή θεωρεί ότι οποιοδήποτε οικονομικό μέτρο που χορηγείται από το κράτος σε μια ορισμένη επιχείρηση το οποίο μειώνει, υπό διάφορες μορφές, τα έξοδα που κατά κανόνα επιβαρύνουν τον προϋπολογισμό της ίδιας της επιχείρησης πρέπει να θεωρηθεί ως κρατική ενίσχυση κατά την έννοια του άρθρου 87.

(44) Τα κονδύλια που χορηγούνται από το νόμο αριθ. 144 του 1999 στο Poligrafico (80 δισεκατομμύρια ITL επί 20 έτη) θα επιτρέψουν στην επιχείρηση να επιστρέψει το κεφάλαιο και τους τόκους των δανείων που συνάφθηκαν για τη χρηματοδότηση της αναδιάρθρωσης. Εκ των πραγμάτων δίδεται η δυνατότητα στο Poligrafico να λάβει δάνεια για τα οποία δεν θα οφείλει να επιστρέψει ούτε το κεφάλαιο ούτε τους τόκους. Το ύψος των δανείων που το Poligrafico δύναται να λάβει, χωρίς να οφείλει να τα επιστρέψει, μπορεί να εκτιμηθεί περίπου σε 1100 δισεκατομμύρια ITL (568 εκατομμύρια ευρώ).

(45) Τα δάνεια αποτελούν αναγκαία μορφή χρηματοδότησης της επιχειρηματικής δραστηριότητας, αφού παρέχουν πόρους που χρησιμοποιούνται για να καλύψουν τα λειτουργικά έξοδα και να χρηματοδοτήσουν τις έκτακτες πράξεις, όπως για παράδειγμα τις εξαγορές. Ωστόσο, το γεγονός ότι οφείλει να επιστρέψει τα δάνεια με τους σχετικούς τρέχοντες τόκους προτρέπει τις εταιρείες να απαιτήσουν μεγαλύτερη απόδοση των επενδύσεων τους ούτως ώστε να είναι σε θέση να επιστρέψουν τα δάνεια και να επιτύχουν μια καλή απόδοση για τους εταίρους.

(46) Στη συγκεκριμένη περίπτωση, το Poligrafico θα λάβει ένα δάνειο χωρίς να υποχρεούται να το επιτρέψει, αφού η επιστροφή θα γίνει από το κράτος κατά τα επόμενα 20 έτη. Συνεπώς, είναι σαφές ότι η υπό εξέταση πράξη μειώνει τα έξοδα τα οποία θα έπρεπε να αντιμετωπίσει το Poligrafico εάν ήταν μια κανονική εμπορική επιχείρηση χωρίς ενίσχυση από το κράτος.

(47) Συνεπώς, τα κονδύλια που προορίζονται για το Poligrafico από το νόμο αριθ. 144 του 1999 ευνοούν την επιχείρηση σε σχέση με τους ανταγωνιστές της, οι οποίοι δεν δικαιούνται του ίδιου μέτρου, προσφέροντάς της έτσι μια οικονομική ωφέλεια κατά την έννοια του άρθρου 87 παράγραφος 1 της συνθήκης.

(48) Οι ιταλικές αρχές υποστηρίζουν ότι το Poligrafico θα χρησιμοποιήσει ένα μέρος του δανείου για να επιστρέψει τα χρέη που συνήψε για να παράσχει χρηματοοικονομικούς πόρους στην CMF (370 δισεκατομμύρια ITL - 190 εκατομμύρια ευρώ) και στην Editalia (49 δισεκατομμύρια ITL - 25 εκατομμύρια ευρώ). Η CMF, με τη σειρά της, χρησιμοποίησε το μεγαλύτερο μέρος των κονδυλίων που έλαβε για να χορηγήσει κεφάλαια σε ορισμένες από τις θυγατρικές της, ιδίως στην Cellulosa Calabra (272 δισεκατομμύρια ITL), Naco (5 δισεκατομμύρια ITL) και NWT (25 δισεκατομμύρια ITL). Συνεπώς, σύμφωνα με τις ιταλικές αρχές οι πόροι που χορηγήθηκαν στο Poligrafico δεν αποτελούσαν κρατικές ενισχύσεις, αφού είχαν απλώς μεταφερθεί στην CMF, η οποία, με τη σειρά της, τους μεταβίβασε στην Cellulosa Calabra, Naco και NWT. Επειδή ο κύκλος εργασιών αυτών των τελευταίων ήταν πολύ περιορισμένος - ή ακόμα και μηδενικός - δεν διαφαίνεται καμία στρέβλωση του ανταγωνισμού στη συγκεκριμένη περίπτωση.

(49) Η Επιτροπή δεν συμμερίζεται αυτήν την άποψη. Το Poligrafico λειτουργεί ως ένας ενοποιημένος όμιλος που διεξάγει παραγωγική δραστηριότητα άμεση ή μέσω θυγατρικών του εταιρειών. Συνεπώς, αν και η CMF αποτελεί νομικό πρόσωπο ξεχωριστό από το Poligrafico, ανήκει σε αυτόν τον όμιλο και πρέπει να θεωρηθεί, στα πλαίσια της παρούσας διαδικασίας, ως μέρος ενός ενιαίου οικονομικού ομίλου. Η CMF, εκτός από του ότι είναι μια εταιρεία καθετοποιημένης παραγωγής, λειτουργεί πράγματι ως μια υπό -holding του Poligrafico, κατέχοντας συμμετοχές σε πάνω από δεκαπέντε εταιρείες.

(50) Τα μέτρα που χορηγήθηκαν στο Poligrafico πρέπει να θεωρηθούν ως προοριζόμενα σε ολόκληρο τον όμιλο, ανεξαρτήτως του γεγονότος ότι ευνοούν την κατασκευή ορισμένων προϊόντων ή την παροχή συγκεκριμένων υπηρεσιών από το ίδιο το Poligrafico ή από τη CMF ή από μια άλλη θυγατρική επιχείρηση.

(51) Συνεπώς, η Επιτροπή, κατά τον καθορισμό του κατά πόσον τα υπό εξέταση μέτρα παρείχαν οικονομικό πλεονέκτημα στους δικαιούχους κατά την έννοια του άρθρου 87, οφείλει να εφαρμόσει την αρχή του επενδυτή που λειτουργεί σε συνθήκες οικονομίας της αγοράς στα κονδύλια που χορηγήθηκαν από το κράτος στο Poligrafico, αφού περιλαμβάνουν και τα κονδύλια που χορηγήθηκαν από το ίδιο το Poligrafico στις θυγατρικές του για τη χρηματοδότηση της αναδιάρθρωσης αυτών.

(52) Για το λόγο αυτό πρέπει να εξεταστεί κατά πόσο τα κονδύλια που έλαβε το Poligrafico χορηγήθηκαν σύμφωνα με την αρχή του επενδυτή που λειτουργεί σε συνθήκες οικονομίας της αγοράς(3). Διαφορετικά, τα μέτρα αυτά προσφέρουν ένα οικονομικό πλεονέκτημα στον δικαιούχο. Πράγματι, ο δικαιούχος μπορεί να χρησιμοποιήσει αυτούς τους πόρους για να χρηματοδοτήσει δαπάνες και επενδύσεις δίχως να οφείλει να λάβει δάνεια από πιστωτικά ιδρύματα ή να ανταμείψει κατάλληλα τους πόρους που έλαβε.

(53) Σύμφωνα με την αρχή του επενδυτή που λειτουργεί σε συνθήκες οικονομίας της αγοράς, μια χρηματοοικονομική πράξη μεταξύ ενός κράτους και μιας δημόσιας επιχείρησης συνεπάγεται την ύπαρξη κρατικής ενίσχυσης σε περίπτωση που δεν πραγματοποιήθηκε από έναν ιδιώτη επενδυτή που λειτουργεί σε ομαλές συνθήκες της αγοράς. Ιδίως, μπορεί να υποτεθεί ότι υπάρχουν κρατικές ενισχύσεις όταν "η οικονομική κατάσταση μιας επιχείρησης, και ιδίως το ύψος χρέωσης είναι τέτοια που να καθιστούν αδικαιολόγητη την πρόβλεψη μιας ομαλής απόδοσης (σε μερίσματα ή σε αξία) των επενδεδυμένων κεφαλαίων εντός ενός λογικού χρονικού ορίου"(4).

(54) Τόσο το Poligrafico όσο και η CMF, όπως φαίνεται από τους πίνακες 2 και 3, βρίσκονταν σε δυσχερή οικονομική κατάσταση την εποχή κατά την οποία έλαβαν τα κονδύλια από τους αντίστοιχους μετόχους τους. Σε ό,τι αφορά το Poligrafico, ο πίνακας 2 δείχνει ότι η οικονομική κατάστασή του είχε επιδεινωθεί σοβαρά: το αποτέλεσμα χρήσης είχε καταστεί αρνητικό το 1996 και είχε σημαντικά επιδεινωθεί το 1997. Ακόμη και ανεξάρτητα από τις εφάπαξ αποσβέσεις του 1997, παρατηρείται ότι το αποτέλεσμα της χρήσης (που μπορεί να συγκριθεί με το οικονομικό αποτέλεσμα των "βιομηχανικών" δραστηριοτήτων) ήταν αρνητικό κατά περίπου 100 δισεκατομμύρια ITL. Παρά τη σημαντική βελτίωση που παρατηρήθηκε το 1997, η αποδοτικότητα χρήσης της εταιρείας είχε παραμείνει αρνητική.

(55) Επιπλέον, παρατηρείται ότι τόσο το 1997 όσο και το 1998 η καθαρή περιουσιακή κατάσταση του Poligrafico ήταν αρνητική. Σε κανονικές συνθήκες οι εταιρείες με αρνητική καθαρή περιουσιακή κατάσταση δεν μπορούν πλέον να λειτουργήσουν.

(56) Ο ίδιος συλλογισμός μπορεί να ισχύσει, mutatis mutandis, στη CMF. Όπως συμπεραίνεται από τον πίνακα 3, η επιχείρηση υπέστη μια ξαφνική πτώση του κύκλου εργασιών της και παρουσίασε ένα αρνητικό αποτέλεσμα χρήσεως τόσο το 1997 όσο και το 1998. Κατά αυτά τα δύο έτη η CMF υπέστη σημαντικές ζημίες που εκμηδένισαν το κεφάλαιό της. Η επιχείρηση μπόρεσε να συνεχίσει να λειτουργεί μόνο χάρη στις χορηγήσεις κεφαλαίου που έλαβε από το Poligrafico. Είναι συνεπώς σαφές ότι το Poligrafico, λαμβανομένου υπόψη του τελευταίου οικονομικού αποτελέσματος της εταιρείας, της χρηματοοικονομικής της δομής και των οικονομικών προοπτικών της, δεν μπορούσε να αναμένει απόδοση των επενδύσεων που θα ήταν αποδεκτή από έναν ιδιώτη επενδυτή.

(57) Τούτου δοθέντος, το κράτος δεν μπορούσε λογικά να αναμένει μια ομαλή απόδοση αγοράς από την επένδυση που πραγματοποίησε στην επιχείρηση. Η χορήγηση χρηματοοικονομικών πόρων στο Poligrafico πρέπει κατά συνέπεια να θεωρηθεί ως παροχή οικονομικών πλεονεκτημάτων στον δικαιούχο κατά την έννοια του άρθρου 87 και θα μπορούσε συνεπώς να αποτελέσει κρατική ενίσχυση κατά την έννοια του άρθρου 87 της συνθήκης ΕΚ σε περίπτωση που θα είχε επίπτωση στο εμπόριο μεταξύ των κρατών μελών.

Επιπτώσεις στο κοινοτικό εμπόριο

(58) Η τρίτη αναγκαία συνθήκη ώστε ένα συγκεκριμένο κρατικό μέτρο να εμπίπτει στο άρθρο 87 αφορά την ύπαρξη πραγματικών ή εν δυνάμει επιπτώσεων στις εμπορικές ανταλλαγές μεταξύ των κρατών μελών. Στη συγκεκριμένη περίπτωση πρέπει να αξιολογηθούν οι επιπτώσεις στο ενδοκοινοτικό εμπόριο αφού, όπως έδειξε η Επιτροπή στην κίνηση της διαδικασίας, το Poligrafico και οι θυγατρικές του δρουν σε διάφορους τομείς - παραγωγή πολτού και χάρτου, νομισματοκοπία και εκδόσεις - που είναι ανοικτοί στον ανταγωνισμό και στους οποίους το ενδοκοινοτικό εμπόριο είναι σημαντικό.

(59) Επιπλέον, κατά την κίνηση της διαδικασίας, η Επιτροπή έδειξε σαφώς ότι στους προαναφερθέντες τομείς στους οποίους ενεργοποιείται το Poligrafico υπάρχει πραγματικό ή εν δυνάμει ενδοκοινοτικό εμπόριο. Η Επιτροπή αναφέρθηκε, ιδίως, στην υπηρεσία κοπής, στην παροχή χάρτου για διοικητική χρήση και στις υπηρεσίες εκδόσεων. Η Επιτροπή επιβεβαιώνει την άποψή της σε ό,τι αφορά την επίπτωση στις ενδοκοινοτικές συναλλαγές, δηλαδή ότι τα μέτρα κρατικής ενίσχυσης που χορηγήθηκαν στο Poligrafico ή στις θυγατρικές του στρεβλώνουν ή απειλούν με στρέβλωση το ενδοκοινοτικό εμπόριο.

(60) Επιπλέον, η Επιτροπή παρατηρεί ότι, σύμφωνα με το Ευρωπαϊκό Δικαστήριο, για να εμπέσει μια κρατική ενίσχυση στο άρθρο 87 δεν είναι απαραίτητη η άμεση επίπτωση στο εμπόριο μεταξύ κρατών μελών. Αρκεί τα μέτρα να ενισχύσουν τη θέση του δικαιούχου έναντι των άλλων ανταγωνιστικών επιχειρήσεων στις ενδοκοινοτικές συναλλαγές(5). Αυτή είναι ακριβώς η περίπτωση των ανταγωνιστών του Poligrafico, αλλά ακόμη και άλλων επιχειρήσεων που ενεργοποιούνται στον τομέα κοπής, εκδόσεων και τύπου.

(61) Κατά συνέπεια, συμπεραίνεται ότι τα υπό εξέταση μέτρα πληρούν και τον τρίτο όρο που αναφέρεται στο σημείο 31 και συνεπώς αποτελούν κρατική ενίσχυση κατά την έννοια του άρθρου 87 παράγραφος 1.

Συμβιβασιμότητα με την κοινή αγορά

(62) Η Επιτροπή, αφού επαλήθευσε ότι τα υπό εξέταση μέτρα αποτελούν κρατικές ενισχύσεις κατά την έννοια του άρθρου 87 παράγραφος 1, οφείλει να αξιολογήσει αν μπορούν να θεωρηθούν συμβιβάσιμα με την κοινή αγορά κατά την έννοια των διατάξεων που έχουν θεσπιστεί σχετικά στη συνθήκη ΕΚ.

(63) Τα οριζόμενα στο άρθρο 87 παράγραφος 2 μπορούν να αποκλειστούν αφού τα εν λόγω μέτρα δεν αποτελούν ενισχύσεις κοινωνικού χαρακτήρα που προορίζονται σε απλούς καταναλωτές ούτε και ενισχύσεις που έχουν ως στόχο να αντιμετωπίσουν ζημίες που προξενήθηκαν από φυσικές καταστροφές.

(64) Όσον αφορά τα οριζόμενα στο άρθρο 87 παράγραφος 3 στοιχείο α) και στο τμήμα του άρθρου 87 παράγραφος 3 στοιχείο γ) που αφορά τις περιφέρειες, πρέπει να παρατηρηθεί ότι η ενίσχυση δεν φαίνεται να είναι προορισμένη να προαγάγει την ανάπτυξη ειδικών περιφερειών, λαμβανομένης υπόψη της ποικιλίας των γεωγραφικών τόπων όπου το Poligrafico είναι παρόν ως όμιλος. Επιπλέον, η ενίσχυση δεν προορίζεται να προαγάγει την υλοποίηση ενός σημαντικού σχεδίου κοινού ευρωπαϊκού συμφέροντος ούτε και να αποκαταστήσει μια σοβαρή διατάραξη της οικονομίας ενός κράτους μέλους κατά την έννοια του άρθρου 87 παράγραφος 3 στοιχείο β).

(65) Δεδομένης της φύσης των υπό εξέταση μέτρων δεν φαίνεται να μπορεί να εφαρμοστεί ούτε και η εξαίρεση του άρθρου 87 παράγραφος 3 στοιχείο δ).

(66) Συμπεραίνεται ότι τα εν λόγω μέτρα ενίσχυσης μπορούν να τύχουν μόνον της εξαίρεσης που προβλέπεται στο άρθρο 87 παράγραφος 3 στοιχείο γ). Από την άποψη αυτή η Επιτροπή οφείλει να αξιολογήσει τη συμβιβασιμότητα των μέτρων ενίσχυσης με βάση τις κοινοτικές κατευθυντήριες γραμμές όσον αφορά τις κρατικές ενισχύσεις για τη διάσωση και την αναδιάρθρωση προβληματικών επιχειρήσεων(6), δεδομένου ότι η διαδικασία κινήθηκε το 1998 όσον αφορά τις ενισχύσεις που χορηγήθηκαν μέχρι εκείνη τη στιγμή. Με βάση τις προαναφερθείσες κατευθυντήριες γραμμές, η εξουσιοδότηση ενός σχεδίου αναδιάρθρωσης εκ μέρους της Επιτροπής υπόκειται στην πλήρωση των ακόλουθων γενικών κριτηρίων:

i) την αποκατάσταση της μακροπρόθεσμης αποδοτικότητας της επιχείρησης·

ii) την πρόληψη καταχρηστικών στρεβλώσεων του ανταγωνισμού εκ μέρους της ενίσχυσης·

iii) την αναλογικότητα των ενισχύσεων με το κόστος και το όφελος της αναδιάρθρωσης·

iv) την ολική πραγματοποίηση του σχεδίου αναδιάρθρωσης·

v) τον έλεγχο εκ μέρους της Επιτροπής της υλοποίησης του σχεδίου αναδιάρθρωσης.

(67) Η Επιτροπή δύναται να δηλώσει ότι τα αποτελέσματα της ενίσχυσης δεν αντίκεινται στο κοινοτικό συμφέρον και να εγκρίνει το μέτρο κατά την έννοια του άρθρου 87 παράγραφος 3 στοιχείο γ) μόνο σε περίπτωση που πληρούνται όλα τα προαναφερθέντα κριτήρια.

(68) Για το σκοπό αυτό οι ιταλικές αρχές παρουσίασαν ένα οργανικό σχέδιο αναδιάρθρωσης τόσο όσον αφορά το Poligrafico ως όμιλο επιχειρήσεων όσο και την CMF, στηριζόμενο σε τρεις βασικούς άξονες, και ακριβέστερα:

- την επικέντρωση των δραστηριοτήτων του Poligrafico στη βασική λειτουργία του ομίλου που αποτελείται από την παροχή προϊόντων και υπηρεσιών στη δημόσια διοίκηση και ακόλουθη εξάλειψη των "εξωτερικών" δραστηριοτήτων,

- την ιδιωτικοποίηση/εκποίηση του μεγαλύτερου μέρους των θυγατρικών εταιρειών του Poligrafico, της CMF και του μεγαλύτερου μέρους των θυγατρικών εταιρειών της CMF,

- τη μείωση του κόστους μέσω αύξησης της εσωτερικής αποδοτικότητας και μέσω της αναδιάρθρωσης.

(69) Το Poligrafico θεωρεί ότι θα έπρεπε να επανέλθει σε μια κατάσταση σταθερής αποδοτικότητας κατά το έτος 2002, πραγματοποιώντας σημαντικές ταμειακές εισπράξεις ήδη το 1999 και το 2000, όπως φαίνεται από τον πίνακα 4.

Πίνακας 4

Σχέδιο αναδιάρθρωσης του Poligrafico

>ΘΕΣΗ ΠΙΝΑΚΑ>

(70) Τα ανωτέρω αποτελέσματα θα επιτευχθούν μέσω δραστικής μείωσης των λειτουργικών δαπανών της επιχείρησης, ιδίως εκείνων που αφορούν το προσωπικό, κατά 50 %, καθώς και μέσω πραγματοποίησης ενός ευρέος φάσματος παρεμβάσεων εσωτερικής αναδιοργάνωσης και μέσω κατάργησης της παραγωγής ορισμένων προϊόντων και υπηρεσιών του Poligrafico που προορίζονται για την αγορά. Για παράδειγμα έχει ήδη αρχίσει η διάλυση των εργοστασίων παραγωγής χάρτου και κοινών φακέλων. Από πλευράς κύκλου εργασιών (το 1997) τούτο αντιστοιχεί σε μείωση περίπου 170 δισεκατομμυρίων ITL (περίπου 87 εκατομμύρια ευρώ) ανά έτος.

(71) Με την περάτωση του σχεδίου, το Poligrafico θα επικεντρώσει την παραγωγή του σε δύο κατηγορίες προϊόντων, και ακριβέστερα:

- προϊόντα και υπηρεσίες που προορίζονται για τη δημόσια διοίκηση για τα οποία οι δημόσιες αρχές επιβάλλουν ειδικά κριτήρια ποιότητας και ασφάλειας σε ό,τι αφορά την αναπαραγωγή, τη δημόσια πίστη κ.λπ. [κατηγορία α)]. Περιλαμβάνονται στην εν λόγω κατηγορία τα διαβατήρια, τα δελτία ταυτοτήτων, τα λαχεία, τα έντοκα γραμμάτια του δημοσίου και η Επίσημη Εφημερίδα, καθώς και η υπηρεσία κοπής για την Κεντρική Τράπεζα. Θεωρείται ότι τα προϊόντα αυτά κατά την περάτωση του σχεδίου αναδιάρθρωσης θα αντιπροσωπεύουν το 85 % του κύκλου εργασιών της επιχείρησης. Είναι σαφές ότι ο ανταγωνισμός για αυτά τα προϊόντα, δεδομένης της φύσης τους, είναι πολύ περιορισμένος,

- προϊόντα που προορίζονται για τη δημόσια διοίκηση, αλλά που δεν απαιτούν τον ίδιο βαθμό ασφάλειας με εκείνα της κατηγορίας α) μεταξύ των οποίων φορολογικά έντυπα, εκλογικά πιστοποιητικά κ.λπ. [κατηγορία β)]. Κατά την περάτωση του σχεδίου αναδιάρθρωσης τα προϊόντα της κατηγορίας β) θα έπρεπε να αντιπροσωπεύουν το υπόλοιπο 15 % του κύκλου εργασιών του Poligrafico.

(72) Δεδομένου ότι το Poligrafico θα διακόψει την παραγωγή όλων των σημερινών "εμπορικών" προϊόντων, το σχέδιο προβλέπει το κλείσιμο όλων των μονάδων παραγωγής που προϋπήρχαν για να συγκεντρώσει την παραγωγική δραστηριότητα σε ένα και μοναδικό νέο εργοστάσιο, επιτυγχάνοντας έτσι μεγαλύτερη αποδοτικότητα και υψηλότερο ποιοτικό επίπεδο του προϊόντος. Θα είναι αναγκαίο μόνο ένα ξεχωριστό εργοστάσιο για την υπηρεσία κοπής.

(73) Επιπλέον, το σχέδιο προβλέπει την πώληση όλων των θυγατρικών εταιρειών του Poligrafico με εξαίρεση την Verres και την Editalia. Η Verres θα διατηρηθεί για την παραγωγή της πρώτων υλών που προορίζονται στην υπηρεσία κοπής, ενώ η Editalia είναι σημαντική για ό,τι αφορά την εκδοτική δραστηριότητα η οποία μπορεί να είναι χρήσιμη για τις κύριες δραστηριότητες του Poligrafico. Το σχέδιο προβλέπει επίσης τη δυνατότητα ώστε και αυτές οι τελευταίες θυγατρικές να μπορούν να παραχωρηθούν σε ένα επόμενο στάδιο.

(74) Σημειώνεται ότι το σχέδιο αναδιάρθρωσης προβλέπει επίσης και μια σημαντική μείωση των τιμών που καταβάλλει η δημόσια διοίκηση για τα προϊόντα και τις υπηρεσίες που παρέχονται από το Poligrafico. Υπολογίζεται ότι τούτο θα μειώσει τον κύκλο εργασιών του ομίλου κατά 90 δισεκατομμύρια ITL στο τέλος του σχεδίου, με βάση τα στοιχεία παραγωγής του 1997.

(75) Όσον αφορά την οργάνωση, το σχέδιο αναδιάρθρωσης προβλέπει τη ριζική μείωση του προσωπικού του Poligrafico από 5302 εργαζόμενους το 1997 σε 2650 εργαζομένους το 2002 και σε 2550 κατά το έτος αναφοράς, όταν όλη η παραγωγή θα έχει συγκεντρωθεί σε μια μοναδική εγκατάσταση. Το σχέδιο προβλέπει επίσης τη μείωση της δαπάνης ανά εργαζόμενο, με την τροποποίηση ορισμένων νομικών πλευρών της σύμβασης εργασίας και την αντικατάσταση των ηλικιωμένων εργαζομένων που είναι πιο δαπανηροί με νέους πιο οικονομικούς. Η συνδυασμένη δράση στο προσωπικό και στο σχετικό κόστος ανά εργαζόμενο θα επιτρέψει στην επιχείρηση να μειώσει τις συνολικές δαπάνες προσωπικού από 475 δισεκατομμύρια ITL (244 εκατομμύρια ευρώ) το 1997 σε 228 δισεκατομμύρια (117 εκατομμύρια ευρώ) κατά το έτος αναφοράς.

(76) Επισημαίνεται ότι ήδη στις 30 Ιουνίου 2000 το προσωπικό είχε μειωθεί κατά 1850 εργαζόμενους σε 3130 εργαζόμενους και με ρυθμό πιο ταχύ από αυτόν που προβλέπει το σχέδιο.

(77) Το σχέδιο προβλέπει ότι οι συνολικές δαπάνες για τη χρηματοδότηση των μέτρων που περιγράφηκαν ανωτέρω ανέρχονται σε περίπου 1400 δισεκατομμύρια ITL (720 εκατομμύρια ευρώ) κατά την περίοδο 1999-2002, εκ των οποίων 600 δισεκατομμύρια ITL προορίζονται για την αναδιάρθρωση της οικονομικής κατάστασης του Poligrafico, 430 δισεκατομμύρια ITL για τη συγκέντρωση των μονάδων παραγωγής σε μια μοναδική εγκατάσταση και 370 δισεκατομμύρια ITL για την κάλυψη των κοινωνικών δαπανών που προέρχονται από την απόλυση προσωπικού. Το Poligrafico θα συμμετάσχει στη χρηματοδότηση αυτού του σχεδίου με περίπου 300 δισεκατομμύρια ITL, εκ των οποίων 120 δισεκατομμύρια ITL προέρχονται από την πώληση στοιχείων του ενεργητικού και από την πώληση των θυγατρικών του, 100 δισεκατομμύρια ITL από ταμειακές ροές κατά την ίδια περίοδο και 80 δισεκατομμύρια ITL από τη μείωση του κεφαλαίου κινήσεως.

(78) Τα υπόλοιπα 1100 δισεκατομμύρια ITL, όπως αναγράφηκε στην αιτιολογική σκέψη 44, θα προκύψουν από δάνεια τα τοκοχρεωλύσια των οποίων θα καταβάλει το κράτος.

(79) Τέλος, επισημαίνεται ότι το Poligrafico θα καθιερώσει ένα αναλυτικό λογιστικό σύστημα που θα επιτρέπει το διαχωρισμό των εσόδων και των εξόδων των προϊόντων που πωλούνται αποκλειστικά στη δημόσια διοίκηση από εκείνα που πιθανώς πωλούνται στην αγορά. Μέσω αυτού θα αποφευχθεί ο κίνδυνος ώστε οι ενισχύσεις που προορίζονται στις δραστηριότητες για τις οποίες το Poligrafico λειτουργεί ως προμηθευτής της δημόσιας διοίκησης να προοριστούν σε δραστηριότητες για τις οποίες το Poligrafico θα αποφασίσει να ανταγωνιστεί στην αγορά.

(80) Το κύριο στοιχείο της αναδιάρθρωσης του Poligrafico θα είναι η μείωση του λειτουργικού κόστους (κατά περίπου 200 δισεκατομμύρια ITL για όλη τη χρονική περίοδο), λόγω της μείωσης του προσωπικού, του εξορθολογισμού της παραγωγής και των άλλων οργανωτικών παρεμβάσεων. Η πραγματοποίηση αυτών των παρεμβάσεων εξαρτάται από τη βούληση των διοικούντων της επιχείρησης και όχι από την ευνοϊκή εξέλιξη των συνθηκών της αγοράς.

(81) Σε ό,τι αφορά το Poligrafico, από τον πίνακα 4 προκύπτει ότι οι ενέργειες που περιλαμβάνονται στο σχέδιο αναδιάρθρωσης θα επιτρέψουν στον οργανισμό να αποκαταστήσει μια σταθερή αποδοτικότητα αρχής γενομένης από το 2001. Ήδη από το 2000 το Poligrafico θα παρουσιάσει μια σημαντική ταμειακή ροή που θα επιτρέψει τη χρηματοδότηση και ενός μέρους των υπόλοιπων ενεργειών αναδιάρθρωσης. Επισημαίνεται επίσης ότι τα αποτελέσματα αυτά θα επιτευχθούν πλήρως μέσω μέτρων εσωτερικής αναδιάρθρωσης, ανεξάρτητα από ευνοϊκές υποθέσεις σε ό,τι αφορά την αγορά. Κατά συνέπεια, πληρούται ο όρος του στοιχείου i).

(82) Το σχέδιο που παρουσίασαν οι ιταλικές αρχές, παράλληλα με την αναδιάρθρωση του Poligrafico, προβλέπει επίσης τη ριζική αναδιάρθρωση της CMF με απώτερο σκοπό την ταχεία ιδιωτικοποίησή της. Επειδή η CMF είναι η πιο μεγάλη θυγατρική του Poligrafico είναι σκόπιμο να αναλυθεί η αναδιάρθρωση πριν από την ιδιωτικοποίησή της.

(83) Το σχέδιο αναδιάρθρωσης της CMF βασίζεται στις ακόλουθες ενέργειες προς πραγματοποίηση εντός τριών ετών:

- μετακίνηση των προϊόντων της προς προϊόντα μεγαλύτερης προστιθέμενης αξίας, όπως τα χαρτοσημασμένα έντυπα,

- έξοδος από τον τομέα του αυτοαντιγραφικού χάρτου,

- ανανέωση των μονάδων παραγωγής ενέργειας που αφορούν ένα υψηλό ποσοστό του λειτουργικού κόστους,

- αναδιάρθρωση της εμπορικής οργάνωσης και του μάρκετινγκ,

- μείωση του προσωπικού.

(84) Το σχέδιο προβλέπει επιπλέον την πώληση του μεγαλύτερου μέρους των θυγατρικών της CMF και των μη στρατηγικών δραστηριοτήτων. Σε ό,τι αφορά τις προς πώληση εταιρείες, υπενθυμίζεται ότι η CMF έχει ήδη ολοκληρώσει την πώληση της Cellulosa Calabra, μια θυγατρική της που παρουσίαζε σημαντικές ζημίες. Όπως ελέχθη στην αιτιολογική σκέψη 44, οι ιταλικές αρχές ισχυρίζονται ότι οι ενισχύσεις που χορηγήθηκαν στην εταιρεία αυτή, μαζί με τη Naco και τη NWT, πρέπει να εξεταστούν ξεχωριστά. Η Επιτροπή, για τους λόγους που περιγράφηκαν ανωτέρω, θεωρεί ότι οι εταιρείες αυτές - όλες με περιορισμένο ή μηδενικό κύκλο εργασιών και παραγωγή - αποτελούν μέρος των δραστηριοτήτων της CMF στον τομέα παραγωγής χάρτου και πολτού.

(85) Υπογραμμίζεται, ωστόσο, ότι οι δυσχέρειες της CMF πρέπει κυρίως να αποδοθούν στην Cellulosa Calabra, στη Naco και στη NWT. Ιδίως η Cellulosa Calabra, που έλαβε το 90 % των κονδυλίων που η CMF προόριζε τις θυγατρικές της, έπρεπε να καταστεί ένας πόλος παραγωγής στην Καλαβρία - λιγότερο ευνοημένη περιφέρεια του στόχου άριθ. 1 - που να προορίζεται στην παραγωγή χάρτου μέσω ειδικής διαδικασίας ικανής να μειώνει τη χρήση των δέντρων και τα ρυπογόνα αποτελέσματα των παραγωγικών διαδικασιών με βάση το χλώριο. Παρά τις υψηλές επενδύσεις και έναν υψηλό αριθμό προσωπικού, η εταιρεία δεν επέτυχε ποτέ ένα σημαντικό επίπεδο παραγωγής περιοριζόμενη στις δοκιμές παραγωγής και στο μάρκετινγκ. Να σημειωθεί ότι ο κύκλος εργασιών της εταιρείας κατά τη διάρκεια του πρώτου εξαμήνου του 1998, δηλαδή πριν από την ιδιωτικοποίηση, ανήλθε σε μόνο 140 εκατομμύρια ITL (72000 ευρώ). Η εταιρεία πωλήθηκε - με δημόσιο ανοικτό διαγωνισμό - σε έναν όμιλο επενδυτών ο οποίος διέλυσε όλες τις εγκαταστάσεις παραγωγής χάρτου και χρησιμοποίησε τη βιομηχανική ζώνη για την παραγωγή ηλεκτρισμού. Συνεπώς δεν αξίζει τον κόπο να εξεταστεί ένα πιθανό σχέδιο αναδιάρθρωσης της Cellulosa Calabra.

(86) Ο ίδιος συλλογισμός ισχύει για τη Naco και τη NWT. Αμφότερες οι εταιρείες έπρεπε να εγκαταστήσουν νέες παραγωγικές διαδικασίες για την παραγωγή χάρτου και παρομοίων προϊόντων. Ο κύκλος εργασιών της Naco το 1997 - πριν από την ιδιωτικοποίηση - ανήλθε σε μόνο 170 εκατομμύρια ITL (86000 ευρώ), ενώ εκείνος της NWT το 1998 ανήλθε σε σχεδόν 1500 εκατομμύρια ITL (770000 ευρώ). Και αυτές οι δύο θυγατρικές έχουν ήδη πωληθεί - με δημόσιο ανοικτό διαγωνισμό - σε ιδιωτικούς επενδυτές. Το ποσό που εισπράχθηκε, 8 % και 2 % των κονδυλίων που προόρισε η CMF στις θυγατρικές της, χρησιμοποιήθηκε για να καλύψει προηγούμενες ζημίες.

(87) Το σχέδιο για την CMF προβλέπει τη συνέχιση της πώλησης και το κλείσιμο του μεγαλυτέρου μέρους των θυγατρικών της. Για παράδειγμα, εκτός από τις ήδη αναφερθείσες πωλήσεις της Cellulosa Calabra, Naco και NWT, η CMF έχει ήδη πωλήσει την Polimoore SpA και FAD SpA, ενώ η Cargest SpA τέθηκε υπό πτώχευση, όπως και η Cogest SpA.

(88) Πωλήθηκε επίσης το εργοστάσιο παραγωγής της Cerreto Castello που ανήκε στη Fabriano Soft, ενώ έχει κλείσει η γραμμή παραγωγής αυτοαντιγραφικού χάρτη της CMF.

(89) Επιπλέον, το σχέδιο προβλέπει διάφορες ενέργειες με σκοπό την επανατοποθέτηση των εταιρειών σε ό,τι αφορά τα προϊόντα και τους διαύλους διανομής, καθώς και την αύξηση της αποτελεσματικότητας έναντι των ανταγωνιστών της. Μεταξύ αυτών των μέτρων εμφανίζεται η μείωση του προσωπικού από το σημερινό επίπεδο των 970 εργαζομένων σε περίπου 600 εργαζομένους (-40 %).

(90) Η πραγματοποίηση αυτών των παρεμβάσεων θα έπρεπε να επιτρέψει την ανάκαμψη της εταιρείας. Πράγματι, η CMF θα έπρεπε να είναι σε θέση να επιτύχει ένα καθαρό κέρδος προ φόρων περίπου 60 δισεκατομμυρίων ITL (31 εκατομμύρια ευρώ) το 2002 έναντι ζημίας ενός δισεκατομμύρια ITL (0,5 εκατομμύρια ευρώ) το 1998, όπως εμφανίζεται και στον πίνακα 5.

Πίνακας 5

Σχέδιο αναδιάρθρωσης της CMF

>ΘΕΣΗ ΠΙΝΑΚΑ>

(91) Στα πλαίσια αυτού του σχεδίου η CMF θα ιδιωτικοποιηθεί σύμφωνα με το σχέδιο αναδιάρθρωσης του μετόχου της Poligrafico. Για το σκοπό αυτό έχει ήδη ξεκινήσει η διαδικασία πώλησης.

(92) Όπως αναφέρθηκε στην αιτιολογική σκέψη 67, η Επιτροπή πρέπει να αξιολογήσει εάν το σχέδιο αναδιάρθρωσης που παρουσίασαν οι ιταλικές αρχές πληροί τους πέντε όρους που αναφέρονται στις σχετικές με τον τομέα κατευθυντήριες γραμμές.

(93) Με βάση τον πρώτο όρο, τα μέτρα πρέπει να επιτρέψουν την ανάκαμψη της μακροπρόθεσμης χρηματοοικονομικής αποτελεσματικότητας της επιχείρησης μέσα σε μια λογική χρονική περίοδο, με βάση ρεαλιστικές υποθέσεις αγοράς.

(94) Η Επιτροπή σημειώνει επίσης ότι, σε ό,τι αφορά την CMF, προβλέπεται ότι οι παρεμβάσεις αναδιάρθρωσης θα οδηγήσουν την εταιρεία σε μια σταθερή χρηματοοικονομική αποδοτικότητα το 2002. Για το έτος αναφοράς 2002, υπολογίζεται ότι η ταμειακή ροή της CMF θα ανέλθει σε περίπου 60 δισεκατομμύρια ITL, ικανή για να καλύψει τις ανάγκες της χρήσης και τις επενδύσεις της εταιρείας. Η αναδιάρθρωση θα είναι κατά μεγάλο μέρος δυνατή λόγω των προβλεφθεισών παρεμβάσεων της CMF για να αυξήσει την αποδοτικότητα της επιχείρησης, καθώς και τη μείωση του λειτουργικού κόστους της. Για παράδειγμα, θεωρείται ότι τα έξοδα προσωπικού θα ελαττωθούν από 75 δισεκατομμύρια ITL το 19997 σε 45 δισεκατομμύρια ITL το 2002 (-40 %). Αυτές οι ενέργειες εξαρτώνται κυρίως από τη βούληση των διοικούντων της επιχείρησης και όχι από τις εξωτερικές συνθήκες αγοράς.

(95) Επιπλέον, η Επιτροπή σημειώνει το ζήλο των ιταλικών αρχών να ιδιωτικοποιήσουν όσο το δυνατόν ταχύτερα την CMF στα πλαίσια του σχεδίου αναδιάρθρωσης του Poligrafico. Η Επιτροπή θεωρεί ότι η παρουσία ιδιωτικών επενδυτών ενισχύει τις προοπτικές αποδοτικότητας της επιχείρησης.

(96) Επ' αυτού παρατηρείται ότι το Poligrafico έχει ήδη επιλέξει τον εμπειρογνώμονα για την πώληση της CMF και ότι επίκειται η έναρξη της διαδικασίας ιδιωτικοποίησης.

(97) Η Επιτροπή σημειώνει το ζήλο των ιταλικών αρχών να υλοποιήσουν ολοκληρωτικά το προαναφερθέν σχέδιο αναδιάρθρωσης σύμφωνα με το χρονοδιάγραμμα αναφοράς καθώς και να παράσχουν, αρχής γενομένης από τις 30 Ιουνίου 2001, εξαμηνιαίες εκθέσεις σχετικά με την πρόοδο των εργασιών.

(98) Με βάση τον δεύτερο όρο, πρέπει να αποφευχθούν καταχρηστικές στρεβλώσεις του ανταγωνισμού λόγω της ενίσχυσης. Κατά κανόνα οι ενισχύσεις που χορηγούνται από το κράτος σε μια επιχείρηση προξενούν καταχρηστικές στρεβλώσεις του ανταγωνισμού αφού τοποθετούν την επιχείρηση σε μια οικονομική θέση ευνοϊκότερη έναντι των ανταγωνιστών της. Κατά συνέπεια, το αποτέλεσμα αυτό πρέπει να εξισορροπηθεί από μειώσεις του παραγωγικού δυναμικού.

(99) Στη συγκεκριμένη περίπτωση, το σχέδιο αναδιάρθρωσης εμφανίζει ότι το Poligrafico θα μειώσει σημαντικά το παραγωγικό του δυναμικό. Ιδίως, όπως αναφέρθηκε ανωτέρω, θα παύσει ολόκληρη τη σημερινή δραστηριότητά του που προορίζεται στον εμπορικό τομέα και θα περιοριστεί σε προϊόντα και υπηρεσίες που θα προορίζονται στη δημόσια διοίκηση. Τούτο συνεπάγεται, σε τιμές του 1998, μείωση παραγωγής κατά περίπου 170 δισεκατομμύρια ITL επί ενός συνολικού κύκλου εργασιών 977 δισεκατομμυρίων ITL (17 %).

(100) Επιπλέον, το Poligrafico θα πωλήσει το μεγαλύτερο μέρος των θυγατρικών του, ιδίως την CMF η οποία ασφαλώς είναι η πιο μεγάλη επιχείρηση σε ό,τι αφορά το παραγωγικό δυναμικό και τον κύκλο εργασιών. Όπως προκύπτει από τον πίνακα 4, ο κύκλος εργασιών του Poligrafico θα μειωθεί στα 752 δισεκατομμύρια ITL το 2002 έναντι 998 δισεκατομμύρια ITL το 1996 και πάνω από όλα έναντι των 1530 δισεκατομμυρίων ITL του ενοποιημένου κύκλου εργασιών το 1996. Τούτο αντιπροσωπεύει μείωση κατά περίπου 25 % σε σχέση με το ίδιο το Poligrafico και κατά 50 % σε σχέση με τον ενοποιημένο όμιλο. Παρόλο που η Verres e Editalia θα παραμείνουν στον όμιλο, η μείωση αναφορικά με το παραγωγικό δυναμικό είναι οπωσδήποτε σημαντική και μεγάλη.

(101) Επιπλέον, όπως ελέχθη στις προηγούμενες αιτιολογικές σκέψεις, το Poligrafico θα κλείσει τα τρία σημερινά του εργοστάσια παραγωγής για να επικεντρώσει τη δραστηριότητα σε ένα και μοναδικό νέο εργοστάσιο, γεγονός επίσης που θα μπορούσε να οδηγήσει σε μια σημαντική μείωση του παραγωγικού δυναμικού που διαθέτει ο όμιλος.

(102) Η Επιτροπή σημειώνει επίσης ότι η CMF θα μειώσει σημαντικά το προσωπικό της (-40 %) και θα αναδιαρθρώσει τις παραγωγικές εγκαταστάσεις γεγονός που θα έχει ως συνέπεια τη σημαντική μείωση του παραγωγικού δυναμικού της. Ιδίως, η εταιρεία θα κλείσει το νέο εργοστάσιό της Rocchetta, που κατασκευάστηκε μεταξύ 1991 και 1993, με εν δυνάμει παραγωγική ικανότητα 150000 - 200000 τόνων. Η CMF θα χρησιμοποιήσει το εργοστάσιο ως σταθμό ανεφοδιασμού και θα μειώσει προοδευτικά τη σημερινή του παραγωγή. Και αυτό το μέτρο συνεπάγεται περαιτέρω μείωση της εν δυνάμει παραγωγικής ικανότητας.

(103) Εξ αυτών η Επιτροπή διαπιστώνει ότι, με βάση το σχέδιο που παρουσίασαν οι ιταλικές αρχές, το Poligrafico έχει ήδη μειώσει και θα μειώσει αισθητά το παραγωγικό του δυναμικό συγκεντρώνοντας τις παραγωγικές μονάδες και πωλώντας το μεγαλύτερο μέρος των θυγατρικών του, και ιδίως την CMF. Η Επιτροπή θεωρεί συνεπώς ότι η ενίσχυση που χορηγήθηκε στο Poligrafico δεν θα προξενήσει καταχρηστικές στρεβλώσεις του ανταγωνισμού εάν τα μέτρα του σχεδίου αναδιάρθρωσης υλοποιηθούν ολοκληρωτικά όπως προβλέπεται. Κατά συνέπεια, πληρούται ο δεύτερος όρος.

(104) Με βάση τον τρίτο όρο, η ενίσχυση πρέπει να είναι συμμετρική με τα έσοδα και τα έξοδα. Για να χαρακτηριστεί η κρατική ενίσχυση συμβιβάσιμη πρέπει να περιοριστεί αυστηρώς στο ελάχιστο αναγκαίο για τη χρηματοδότηση της αποκατάστασης της χρηματοοικονομικής αποτελεσματικότητας και συνεπώς δεν πρέπει να χρησιμοποιηθεί για επιθετικές πρωτοβουλίες που αναταράσσουν την αγορά, τουλάχιστον στο βαθμό που είναι αναγκαίος για να επανακαστήσει την επιχείρηση κερδοφόρα.

(105) Όπως εξηγήθηκε στη αιτιολογική σκέψη 77, η συνολική χρηματοοικονομική δαπάνη του σχεδίου αναδιάρθρωσης θα πρέπει να ανέλθει στα 1400 δισεκατομμύρια ITL. Το Poligrafico θα συμβάλλει στη χρηματοδότηση του σχεδίου σε σημαντικό βαθμό μέσω των ταμειακών ροών (100 δισεκατομμύρια ITL για ολόκληρη την περίοδο) που προκύπτουν από τα μέτρα εξορθολογισμού, μέσω της πώλησης στοιχείων του ενεργητικού και των θυγατρικών (120 δισεκατομμύρια ITL), καθώς και μέσω της μείωσης του κεφαλαίου λειτουργίας.

(106) Από τις πληροφορίες που υπέβαλαν οι ιταλικές αρχές προκύπτει ότι τα κονδύλια που έλαβε το Poligrafico θα χρησιμοποιξθούν για να μειώσουν τα χρηματοοικονομικά χρέη της επιχείρησης, για να επανασυστήσουν το καθαρό κεφάλαιο, για να χρηματοδοτήσουν την αναδιάρθρωση των δραστηριοτήτων και για να καλύψουν τα κοινωνικά έξοδα των απολύσεων.

(107) Στο τέλος του 1998, το καθαρό κεφάλαιο του Poligrafico ήταν αρνητικό κατά περίπου 600 δισεκατομμύρια ITL (308 εκατομμύρια ευρώ) ως συνέπεια των ζημιών που υπέστη το 1997 και 1998. Οι ζημίες αυτές οφείλοντο κυρίως στις αποσβέσεις αποθεμάτων και ενεργητικού, καθώς και στην ανάγκη παροχής χρηματοοικονομικών πόρων στις θυγατρικές του, ιδίως στην CMF. Η Επιτροπή είναι της άποψης ότι τα κονδύλια που χορήγησε το κράτος στο Poligrafico πρέπει να περιοριστούν στο ελάχιστο αναγκαίο για να καλύψουν τις δαπάνες της χρηματοοικονομικής, οργανωτικής και βιομηχανικής αναδιάρθρωσης.

(108) Όπως ήδη ελέχθη, το Poligrafico θα χρησιμοποιήσει τους πόρους που του χορήγησε το κράτος, για να καλύψει τις κοινωνικές δαπάνες των απολύσεων προσωπικού (370 δισεκατομμύρια ITL) για να αναδιαρθρώσει τα εργοστάσια παραγωγής (430 δισεκατομμύρια ITL - 221 εκατομμύρια ευρώ) και για να επανασυστήσει το κεφάλαιό του (600 δισεκατομμύρια ITL - 308 εκατομμύρια ευρώ). Αφού περατωθεί το σχέδιο, το Poligrafico θα διαθέτει μια σταθερή χρηματοοικονομική δομή που θα χαρακτηρίζεται από ένα ομαλό επίπεδο χρέους σε σχέση με το κεφάλαιο της εταιρείας.

(109) Κατά συνέπεια, η Επιτροπή θεωρεί ότι η ενίσχυση που εξετάζεται υπέρ του Poligrafico είναι αναλογική με τις δαπάνες της αναδιάρθρωσής του και δεν προσφέρει υπερβολικούς πόρους που θα μπορούσαν να χρησιμοποιηθούν για να χρηματοδοτήσουν επιθετικές εμπορικές πρωτοβουλίες. Η Επιτροπή για το σκοπό αυτό παρατηρεί επίσης ότι το Poligrafico θα καθιερώσει ένα ξεχωριστό λογιστικό σύστημα που θα διαχωρίζει τα έσοδα και τα έξοδα που αναφέρονται στα προϊόντα που πωλούνται αποκλειστικά στη δημόσια διοίκηση από εκείνα που αναφέρονται στα προϊόντα τα οποία προορίζονται σε πελάτες του ιδιωτικού τομέα. Τούτο θα συμβάλει περαιτέρω στο να αποφευχθούν πιθανά αποτελέσματα εκτροπής των κονδυλίων προς τις (περιορισμένες) εμπορικές δραστηριότητες που θα υφίστανται ακόμη όταν περατωθεί το σχέδιο αναδιάρθρωσης.

(110) Κατά συνέπεια, η Επιτροπή θεωρεί ότι η ενίσχυση που χορηγήθηκε δεν παρέσχε στο Poligrafico και στη CMF περαιτέρω ρευστότητα αποδεσμευμένη από τη διαδικασία αναδιάρθρωσης και η οποία μπορεί να χρησιμοποιηθεί για να χρηματοδοτήσει επιθετικές εμπορικές πρωτοβουλίες και νέες επενδύσεις που δεν είναι αναγκαίες για την αναδιάρθρωση.

(111) Όσον αφορά τον τρίτο όρο, έχει ήδη λεχθεί στις προηγούμενες αιτιολογικές σκέψεις ότι οι δικαιούχοι θα συνεισφέρουν σημαντικά στη χρηματοδότηση της αναδιάρθρωσης. Σε ό,τι αφορά το Poligrafico, όπως φάνηκε προηγουμένως, η εταιρεία θα συμμετάσχει ευρέως στην αναδιάρθρωση, παρέχοντας περίπου 300 δισεκατομμύρια ITL (154 εκατομμύρια ευρώ) από τους ιδίους πόρους της, οι οποίοι προέρχονται από την πώληση περιουσιακών στοιχείων, θυγατρικών και βιομηχανικών εγκαταστάσεων, καθώς και από την ταμειακή ροή που προέρχεται από τον εξορθολογισμό των δραστηριοτήτων της.

(112) Σε ό,τι αφορά την CMF, η Επιτροπή παρατηρεί ότι η εταιρεία θα χρησιμοποιήσει για την αναδιάρθρωση περίπου 150 εκατομμύρια ITL (77 εκατομμύρια ευρώ) από εσωτερικούς πόρους έναντι μελλοντικής ανάγκης που εκτιμάται ότι είναι ίση με 200 δισεκατομμύρια ITL (103 εκατομμύρια ευρώ). Και η CMF θα πωλήσει το μεγαλύτερο μέρος των θυγατρικών της (όπως ελέχθη προηγουμένως ικανός αριθμός από αυτές έχει ήδη πωληθεί ή ετοιμάζεται να πωληθεί) και θα χρησιμοποιήσει τα έσοδα αυτά για να χρηματοδοτήσει τη δική της αναδιάρθρωση.

(113) Η Επιτροπή θεωρεί ότι αμφότερες οι εταιρείες θα συμμετάσχουν σε σημαντικό βαθμό στη χρηματοδότηση των αντίστοιχων σχεδίων αναδιάρθρωσης. Συνεπώς, πληρούται ο τρίτος όρος.

(114) Τέλος, η ιταλική κυβέρνηση δεσμεύτηκε να εγγυηθεί την ολική υλοποίηση του σχεδίου αναδιάρθρωσης και να παράσχει στην Επιτροπή εξαμηνιαίες εκθέσεις για τη χρηματοοικονομική κατάσταση του Poligrafico, καθώς και για την πρόοδο της αναδιάρθρωσης της εταιρείας, έτσι ώστε να επιτρέψει στην Επιτροπή να ελέγξει την πραγματοποίηση των σχεδίων αναδιάρθρωσης που υποβλήθηκαν. Κατά συνέπεια πληρούνται ο τέταρτος και ο πέμπτος όρος.

VI. ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ

(115) Η Επιτροπή διαπιστώνει ότι η Ιταλία εκτέλεσε παράνομα, κατά παράβαση του άρθρου 88 παράγραφος 3 της συνθήκης, τα μέτρα ενίσχυσης που περιγράφηκαν ανωτέρω. Ωστόσο, η ίδια θεωρεί ότι η ενίσχυση που χορηγήθηκε στο Poligrafico είναι συμβιβάσιμη με την κοινή αγορά κατά την έννοια του άρθρου 87 παράγραφος 3 στοιχείο γ) της συνθήκης, υπό τον όρο ότι θα υλοποιηθεί πλήρως το σχέδιο αναδιάρθρωσης που υποβλήθηκε στην Επιτροπή στα πλαίσια της διαδικασίας,

ΕΞΕΔΩΣΕ ΤΗΝ ΠΑΡΟΥΣΑ ΑΠΟΦΑΣΗ:

Άρθρο 1

Η ενίσχυση που η Ιταλία χορήγησε υπέρ του Istituto Poligrafico e Zecca, ύψους 80 δισεκατομμυρίων ITL ετησίως για τα επόμενα 20 έτη (ίση με 1100 δισεκατομμύρια ITL σε σημερινές τιμές), είναι συμβιβάσιμη με την κοινή αγορά υπό τους όρους που παρατίθενται στο άρθρο 2.

Άρθρο 2

Η Ιταλία μεριμνά για την πραγματοποίηση του σχεδίου αναδιάρθρωσης του Istituto Poligrafico e Zecca dello Stato και υποβάλλει εξαμηνιαία έκθεση, αρχής γενομένης από στην 1η Ιουλίου 2001, για την πρόοδο του εν λόγο σχεδίου.

Άρθρο 3

Η Ιταλία θα πληροφορήσει την Επιτροπή, εντός δύο μηνών από την κοινοποίηση της παρούσας απόφασης, σχετικά με τα μέτρα συμμόρφωσης που έλαβε.

Άρθρο 4

Η παρούσα απόφαση απευθύνεται στην Ιταλική Δημοκρατία.

Βρυξέλλες, 25 Απριλίου 2001.

Για την Επιτροπή

Mario Monti

Μέλος της Επιτροπής

(1) ΕΕ C 133 της 13.5.1999, σ. 1 και ΕΕ C 272 της 23.9.2000, σ. 17.

(2) Άρθρο 2 του νόμου αριθ. 559/66, όπως τροποποιήθηκε από το άρθρο 2 του DLGS αριθ. 166 του 1999.

(3) Ανακοίνωση της Επιτροπής προς τα κράτη μέλη - εφαρμογή των άρθρων 92 και 93 της συνθήκης ΕΟΚ και του άρθρου 5 της οδηγίας 80/723/ΕΚ της Επιτροπής επί των δημοσίων επιχειρήσεων στον κλάδο της μεταποίησης (ΕΕ C 307 της 13.11.1993, σ. 3, μέρος III).

(4) Βλέπε σημείο 16.

(5) Υπόθεση 730/79, Philips Morris κατά της Επιτροπής, Συλλογή 1980, σ.2671.

(6) Κοινοτικές κατευθυντήριες γραμμές όσον αφορά τις κρατικές ενισχύσεις για τη διάσωση και την αναδιάρθρωση προβληματικών επιχειρήσεων (ΕΕ C 368 της 23.12.1994, σ. 12).