Απόφαση της Επιτροπής

της 5ης Ιουνίου 2002

σχετικά με την κρατική ενίσχυση της Γερμανίας υπέρ της εταιρείας Εisenguss Torgelow GmbH

[κοινοποιηθείσα υπό τον αριθμό Ε(2002) 2008]

(Το κείμενο στη γερμανική γλώσσα είναι το μόνο αυθεντικό)

(Κείμενο που παρουσιάζει ενδιαφέρον για τον ΕΟΧ)

(2003/791/ΕΚ)

Η ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΤΩΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΩΝ ΚΟΙΝΟΤΗΤΩΝ,

Έχοντας υπόψη:

τη συνθήκη για την ίδρυση της Ευρωπαϊκής Κοινότητας, και ιδίως το άρθρο 88 παράγραφος 2 εδάφιο 1,

τη συμφωνία για τον Ευρωπαϊκό Οικονομικό Χώρο, και ιδίως το άρθρο 62 παράγραφος 1 στοιχείο α),

Αφού κάλεσε τα ενδιαφερόμενα μέρη να υποβάλουν τις παρατηρήσεις τους σύμφωνα με τα προαναφερθέντα άρθρα(1) και αφού έλαβε υπόψη της τις εν λόγω παρατηρήσεις,

Εκτιμώντας τα ακόλουθα:

I. Η ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑ

(1) Με φαξ της 29ης Δεκεμβρίου 1999 η Γερμανία ενημέρωσε την Επιτροπή σχετικά με τη λήψη χρηματοδοτικών μέτρων υπέρ της Εisenguss Torgelow GmbH ("EGT"), εταιρείας εγκατεστημένης στο Torgelow του ομόσπονδου κράτους Mecklenburg - Vorpommern. Τα εν λόγω μέτρα καταχωρήθηκαν από την Επιτροπή στις 3 Ιανουαρίου 2000 ως ενίσχυση ΝΝ 6/2000. Δεδομένου ότι οι ενισχύσεις είχαν ήδη χορηγηθεί στην επιχείρηση, το μέτρο καταχωρήθηκε, σύμφωνα με το άρθρο 88 παράγραφος 3 της συνθήκης ΕΚ, ως μη κοινοποιηθείσα ενίσχυση. Με επιστολές της 31ης Ιανουαρίου και 26ης Μαΐου 2000, καθώς και της 15ης Ιουνίου, 16ης Ιουλίου και 13ης Σεπτεμβρίου 2001 η Επιτροπή ζήτησε συμπληρωματικές πληροφορίες. Η Γερμανία απήντησε με επιστολές της 23ης Μαρτίου, 24ης Μαΐου, 4ης Ιουλίου, 1ης και 5ης Σεπτεμβρίου 2000, 17ης Απριλίου και 10ης και 28ης Αυγούστου 2001.

(2) Με επιστολή της 5ης Νοεμβρίου 2001, η Επιτροπή ανακοίνωσε στη Γερμανία την απόφασή της να κινήσει τη διαδικασία του άρθρου 88 παράγραφος 2 της συνθήκης ΕΚ σε σχέση με τη συγκεκριμένη ενίσχυση. Η υπόθεση καταχωρήθηκε με τον αριθμό C 77/2001. Η Γερμανία απέστειλε τις παρατηρήσεις της στις 21 Ιανουαρίου 2002.

(3) Η απόφαση της Επιτροπής να κινήσει τη διαδικασία δημοσιεύθηκε στην Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων(2). Η Επιτροπή κάλεσε τα ενδιαφερόμενα μέρη να υποβάλουν τις παρατηρήσεις τους σχετικά με την εξεταζόμενη ενίσχυση. Οι παρατηρήσεις των ενδιαφερομένων ελήφθησαν στις 10 Απριλίου 2002.

II. ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ

(4) Η ΕGT διαδέχτηκε την πρώην κρατική εταιρεία Gießerei Torgelow GmbH ("GT"), η οποία υποχρεώθηκε να κηρύξει πτώχευση το 1997, μετά την ιδιωτικοποίησή της το 1993. Την 1η Μαΐου 2001 η ΕGT κήρυξε επίσης πτώχευση.

(5) Η ΕGT ασκούσε δραστηριότητες στον τομέα χύτευσης σιδήρου, και ειδικότερα της παραγωγής και επεξεργασίας προϊόντων χύτευσης. Τα κύρια προϊόντα της εταιρείας ήταν κατασκευαστικά στοιχεία για κινητήρες, βιομηχανικές εγκαταστάσεις και μηχανές.

(6) Το 1999 η ΕGT απασχολούσε 87 εργαζόμενους και πραγματοποίησε κύκλο εργασιών ύψους 5592000 DEM.

1. Η ιδιωτικοποίηση

(7) Στις 17 Ιουνίου 1993 η GT ιδιωτικοποιήθηκε από την Treuhandanstalt (THA) και πωλήθηκε στον κύριο Ηelmut Schumann στην τιμή του 1 DEM. Το 1996 η GT απασχολούσε 80 εργαζόμενους και πραγματοποίησε κύκλο εργασιών ύψους 8771000 DEM. Την 1η Σεπτεμβρίου 1997 η GT κηρύχθηκε σε πτώχευση.

2. Η αναδιάρθρωση

(8) Κατά τη διάρκεια της πτωχευτικής διαδικασίας αποφασίστηκε να συνεχιστεί η λειτουργία της επιχείρησης προκειμένου να αναζητηθούν νέοι επενδυτές για την εταιρεία.

(9) Σύμφωνα με τα στοιχεία της Γερμανίας, από 12 δυνητικούς επενδυτές μόνο μια ομάδα επενδυτών υπέβαλε προσφορά αγοράς. Στις 6 Απριλίου 1998 οι νέοι επενδυτές ίδρυσαν την ΕGT, προκειμένου να συνεχιστούν οι δραστηριότητες της πρώην ΕGT. Την 1η Μαΐου 1998 η ΕGT ενοικίασε τις απαραίτητες εγκαταστάσεις για το σκοπό αυτό. Τον Αύγουστο του 1998 συνήφθη πωλητήρια σύμβαση όσον αφορά τα στοιχεία του ενεργητικού, η οποία τέθηκε σε ισχύ τον Ιούνιο του 1999. Η τιμή πώλησης ήταν 500000 DEM.

(10) Οι νέοι επενδυτές είναι:

α) Η Νeue Harzer Werke (NHW) σε ποσοστό 20 %·

β) Ο κύριος Dieter Brunke σε ποσοστό 20 %·

γ) Η εταιρεία SAPARMET σε ποσοστό 20 %·

δ) Η Αllgemeine Industrie Beteiligungs- und Produktionsgesellschaft mbH (AIP), με μοναδικό μέτοχο τον κύριο Dierk Behrmann, σε ποσοστό 20 % και

ε) Η UNITOOL GmbH, με μοναδικό μέτοχο τον κύριο Lüpertz, σε ποσοστό 20 %.

(11) Σύμφωνα με τις διαθέσιμες πληροφορίες, μεταξύ των επενδυτών υφίστανται οι ακόλουθες σχέσεις:

α) Ο κύριος Brunke είναι ο διαχειριστής της ΝΗW·

β) Η SAPARMET ήταν η εταιρεία χαρτοφυλακίου της Metallwerke Harzgerode (MWH)·

γ) Ο κύριος Dierk Behrmann ήταν διαχειριστής της ΕGT, της MWH και από τον Μάρτιο του 1999 και της ΝΗW. Επιπλέον συμμετέχει κατά 24 % στην ΝΗW και κατά 38 % στην MWH.

(12) Τόσο η ΝΗW όσο και η MWH είχαν δραστηριότητες στον ίδιο τομέα όπως και η ΕGT. Σύμφωνα με τις διαθέσιμες πληροφορίες, η ΝΗW, η οποία επίσης αναδιαρθρώθηκε το 1996(3), από το 1996 μέχρι το 1998 απασχολούσε μεταξύ 173 και 176 εργαζομένων και πραγματοποίησε κύκλους εργασιών μεταξύ 13,4 και 20 εκατ. DEM. Τον Σεπτέμβριο του 2000 η ΝΗW κήρυξε πτώχευση. Η MWH απασχολούσε το 1998 (1999) περίπου 400 εργαζομένους και σε σύνολο ισολογισμού 116 εκατ. DEM (144 εκατ. DEM) πραγματοποίησε κύκλο εργασιών ύψους 112 εκατ. DEM (104 εκατ. DEM).

(13) Ορισμένα σημαντικά οικονομικά στοιχεία για την περίοδο 1998 μέχρι 2001 έχουν ως εξής:

>ΘΕΣΗ ΠΙΝΑΚΑ>

(14) Την 1η Μαΐου 2001 η ΕGT κήρυξε πτώχευση. Κατά τη διάρκεια της πτωχευτικής διαδικασίας η επιχείρηση παρέμεινε σε λειτουργία και τα στοιχεία του ενεργητικού πουλήθηκαν σε νέο επενδυτή, συγκεκριμένα τη CHL Handels- und Projektierungsgesellschaft mbH (CHL), που σύμφωνα με τις δηλώσεις της Γερμανίας δεν συνδεόταν κατά κανέναν τρόπο με την παλαιά επιχείρηση. Σύμφωνα με τις πληροφορίες της Γερμανίας, η τιμή αγοράς ήταν το κύριο κριτήριο για την πώληση και η CHL, η οποία έχει αναλάβει τώρα τη διαχείριση της επιχείρησης με την επωνυμία Εisengießerei Torgelow GmbH, υπέβαλε την καλύτερη προσφορά.

3. Η αναδιάρθρωση

(15) Η περίοδος αναδιάρθρωσης άρχισε το 1998 και έληξε το 2000. Σύμφωνα με το σχέδιο αναδιάρθρωσης η ΕGT θα έπρεπε να επικεντρώσει τις δραστηριότητές της σε τμήματα αγοράς όπως η παραγωγή χυτών τεμαχίων κατά παραγγελία και σε μικρές ποσότητες. Προκειμένου να αποφευχθεί η εξάρτηση της επιχείρησης από ένα μόνο τμήμα αγοράς ή από έναν μόνο πελάτη, αποφασίστηκε η επιχείρηση να μην πραγματοποιεί περισσότερο από το 30 % του κύκλου εργασιών της σε ένα τμήμα της αγοράς και περισσότερο από το 20 % με έναν πελάτη. Η ΕGT θα έπρεπε να συνεργαστεί στενά με τους νέους επενδυτές της. Το 2000 προβλεπόταν αύξηση του κύκλου εργασιών κατά 30 %. Σύμφωνα με τα στοιχεία της Γερμανίας, για το 2001 προβλεπόταν περαιτέρω αύξηση κατά 100 %.

(16) Οι δαπάνες αναδιάρθρωσης κατανεμήθηκαν ως εξής

>ΘΕΣΗ ΠΙΝΑΚΑ>

4. Δημόσια χρηματοδοτικά μέτρα για διάσωση και αναδιάρθρωση

(17) Για τη διάσωση της GT και την αναδιάρθρωση της ΕGT χορηγήθηκαν οι ακόλουθες κρατικές ενισχύσεις:

>ΘΕΣΗ ΠΙΝΑΚΑ>

5. Χρηματοδοτικές εισφορές από άλλες πηγές

(18) Σύμφωνα με τις πρώτες πληροφορίες της Γερμανίας, η χρηματοδότηση της αναδιάρθρωσης περιλάμβανε τις ακόλουθες εισφορές από τη δικαιούχο επιχείρηση και από ιδιωτικές πηγές:

α) χρηματοδότηση της τιμής αγοράς ύψους 500000 DEM και δάνειο εταίρων συνολικού ύψους 1500000 DEM·

β) εγγύηση 20 % της Deutsche Bank AG ("Deutsche Bank"), ήτοι 940000 DEM για πιστωτικό όριο 2700000 DEM με επιτόκιο 7,75 % ετησίως καθώς και δάνειο ΕRP που χορηγήθηκε τον Ιούλιο του 1999 (με αναχρηματοδότηση του KfW, μέτρο αριθ. 4 ύψους 1955830 DEM με ετήσιο επιτόκιο 3,75 %·

γ) ενδιάμεσο δάνειο που χορηγήθηκε τον Ιούλιο του 1999 από την Deutsche Bank μέχρι την καταβολή της κρατικής επιχορήγησης επενδύσεων ύψους 485000 DEM (επιτόκιο 7,75 % ετησίως) μέχρι τον Ιούνιο του 2000·

δ) δάνειο της Deutsche Bank ύψους 1600000 DEM, το οποίο χορηγήθηκε τον Αύγουστο του 2000 και το οποίο αναχρηματοδοτήθηκε τον Αύγουστο του 2000 από τον KfW (μέτρο αριθ. 10)·

ε) μερική περικοπή των μισθών των εργαζομένων για την περίοδο 1999-2000 συνολικού ύψους 1550000 DEM·

ζ) ταμειακή ροή ύψους 161000 DEM.

(19) Τα χορηγηθέντα ποσά ασφαλίστηκαν από την Deutsche Bank το 1999 με κρατικές εγγυήσεις ύψους 80 % (μέτρο αριθ. 3) καθώς και με ασφαλίσεις της δικαιούχου επιχείρησης και των επενδυτών, για παράδειγμα με έγγυο οφειλή της ΕGT (5 εκατ. DEM), μεταβίβαση κυριότητας των μηχανημάτων, εγκαταστάσεων και αποθεμάτων εμπορευμάτων, την εκχώρηση των απαιτήσεων και προσωπική ευθύνη.

6. Απόφαση για την κίνηση της διαδικασίας σύμφωνα με το άρθρο 88 παράγραφος 2 της συνθήκης ΕΚ

(20) Στην απόφαση για την κίνηση της διαδικασίας η ΕGT θεωρήθηκε ως αποδέκτρια των ενισχύσεων διάσωσης, που αρχικά χορηγήθηκαν στην πτωχεύσασα Gießerei Torgelow, δεδομένου ότι σκοπός των εν λόγω μέτρων ήταν να διευκολυνθεί η ίδρυση και η επακόλουθη αναδιάρθρωση της ΕGT.

(21) Επιπλέον, η αναχρηματοδότηση δανείου της Deutsche Bank ύψους 622085 DEM με ετήσιο επιτόκιο 6 % μέσω του KfW (μέτρο αριθ. 12) θεωρήθηκε ως ενίσχυση, δεδομένου ότι το εν λόγω μέτρο ελήφθη από δημόσιο οργανισμό υπό όρους τους οποίους δεν θα είχε ενδεχομένως αποδεχθεί ένας ιδιώτης επενδυτής.

(22) Όσον αφορά το συμβιβάσιμο της ενίσχυσης με την κοινή αγορά, η Επιτροπή διατύπωσε αμφιβολίες για το

α) εάν θα πρέπει να θεωρηθεί το σύνολο του ομίλου των εταιρειών ΕGT, NHW και MWH, στον οποίο συμπεριλήφθηκε η ΕGT, ως αποδέκτης της ενίσχυσης, δεδομένου ότι ορισμένες από τις εν λόγω εταιρείες αφενός, συνδέονται μεταξύ τους λόγω του ελέγχου που ασκούν σε αυτές οι διάφοροι επενδυτές, και, αφετέρου λόγω της συνεργασίας τους. Ως εκ τούτου, ο αποδέκτης ενδέχεται να είναι μια μεγαλύτερη επιχείρηση·

β) εάν τέσσερα από τα μέτρα που θεωρητικά ελήφθησαν στο πλαίσιο εγκεκριμένων καθεστώτων ενισχύσεων, και συγκεκριμένα η αναχρηματοδότηση δανείου από τον KfW ύψους 1955830 DEM (μέτρο αριθ. 4) και 977915 DEM (μέτρο αριθ. 10), οι επιχορηγήσεις επενδύσεων (GA-Mittel) ύψους 3760000 DEM (μέτρο αριθ. 5) και η πριμοδότηση επενδύσεων ύψους 1660000 DEM (μέτρο αριθ. 6), πληρούν τις προϋποθέσεις των εν λόγω καθεστώτων, δεδομένου ότι είναι αμφίβολο εάν τηρήθηκαν οι επιτρεπόμενες ανώτατες εντάσεις όσον αφορά τις επιχορηγήσεις επενδύσεων καθώς και τα προβλεπόμενα ανώτατα όρια για τη χορήγηση ενισχύσεων·

γ) εάν η ενίσχυση χορηγήθηκε μόνο για το διάστημα που απαιτείται για την εφαρμογή του σχεδίου αναδιάρθρωσης, ήτοι για την κάλυψη του χρόνου μέχρι τη χορήγηση των ενισχύσεων αναδιάρθρωσης, δεδομένου ότι η ενίσχυση διάσωσης είχε επιστραφεί μόνο εν μέρει 16 μήνες μετά την καταβολή της, ήτοι 12 μήνες μετά την έναρξη της αναδιάρθρωσης·

δ) εάν οι ενισχύσεις χορηγήθηκαν σε προβληματική επιχείρηση, δεδομένου ότι είναι αμφίβολο εάν η ΕGT μπορεί να θεωρηθεί ως ο μοναδικός αποδέκτης των ενισχύσεων αναδιάρθρωσης·

ε) εάν το σχέδιο αναδιάρθρωσης είναι κατάλληλο για να αποκατασταθεί η βιωσιμότητα της επιχείρησης, δεδομένου ότι:

i) το σχέδιο αναδιάρθρωσης προβλέπει συνεργασία με την ΝΗW, μία από τις επενδύτριες εταιρείες η οποία από το 1996 μέχρι την πτώχευσή της το 2000 ήταν συνεχώς προβληματική,

ii) είναι αμφίβολο εάν το σχέδιο όσον αφορά την κατανομή των πόρων στα διάφορα τμήματα του εν λόγω τομέα εφαρμόστηκε στο πλαίσιο της αναδιάρθρωσης,

iii) είναι αμφίβολο εάν το σχέδιο βασίστηκε σε ρεαλιστικές υποθέσεις·

ζ) εάν η ενίσχυση περιορίστηκε στο ελάχιστο απαραίτητο για την αναδιάρθρωση, δεδομένου ότι το ποσό που προήλθε από ίδιους πόρους της αποδέκτριας επιχείρησης ή από εξωτερική χρηματοδότηση ανήλθε, κατά την άποψη της Επιτροπής σε 2000000 μόνο εκατ. DEM ήτοι 11,5 % των δαπανών της αναδιάρθρωσης.

(23) Ως εκ τούτου η Επιτροπή αμφιβάλλει εάν οι ενισχύσεις πληρούν τις προϋποθέσεις των κατευθυντήριων γραμμών όσον αφορά τις κρατικές ενισχύσεις για τη διάσωση και την αναδιάρθρωση προβληματικών επιχειρήσεων του 1999(4).

III. ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΕΙΣ ΤΗΣ ΓΕΡΜΑΝΙΑΣ

(24) Στην απάντησή της όσον αφορά την απόφαση της Επιτροπής να κινήσει τη διαδικασία η Γερμανία ισχυρίζεται ότι η ΕGT ανταποκρίνεται στα κριτήρια της σύστασης 96/280/ΕΚ της Επιτροπής, της 3ης Απριλίου 1996, όσον αφορά τον ορισμό των μικρών και μεσαίων επιχειρήσεων(5), δεδομένου ότι η ΕGT δεν διαθέτει μερίδια σε άλλες εταιρείες και δεν ανήκει κατά ποσοστό 25 % ή περισσότερο του κεφαλαίου της ή των δικαιωμάτων ψήφου σε άλλη επιχείρηση ή φυσικό πρόσωπο· εξηγεί επίσης ότι η ΕGT, NHG και MWH αποτελούν ανεξάρτητες επιχειρήσεις με αυτόνομη χρηματοδότηση, οι οποίες δεν είχαν κοινή παραγωγή. Για παράδειγμα, οι σχέσεις προμήθειας μεταξύ της ΕGT και της MWH αφορούν μόνο το 12,1 % του συνολικού κύκλου εργασιών της ΕGT.

(25) Όσον αφορά την ενίσχυση διάσωσης η Γερμανία τονίζει ότι το χορηγηθέν δάνειο έχει εν τω μεταξύ επιστραφεί πλήρως και ότι η σχετική καθυστέρηση οφείλεται στο γεγονός ότι για την επιστροφή του δανείου θα έπρεπε να χρησιμοποιηθούν τα έσοδα από την πώληση της πτωχεύσασας πρώην εταιρείας GT.

(26) Όσον αφορά την αναχρηματοδότηση του δανείου της Deutsche Bank ύψους 622085 DEM με επιτόκιο 6 % ετησίως από τον KfW (μέτρο αριθ. 12) το γεγονός ότι Deutsche Bank ανέλαβε την εν λόγω υποχρέωση αποδεικνύει, κατά την άποψη της Γερμανίας, ότι ο κίνδυνος αφερεγγυότητας κρίθηκε από την Deutsche Bank ως αποδεκτός και, κατά συνέπεια, το εν λόγω ποσό μπορεί να θεωρηθεί ως εξωτερική χρηματοδότηση.

(27) Όσον αφορά το ερώτημα, εάν το σχέδιο αναδιάρθρωσης ήταν κατάλληλο για να αποκατασταθεί η βιωσιμότητα της ΕGT, η Γερμανία αναφέρει ότι οι σχέσεις με την ΝΗW στο πλαίσιο του σχεδίου ήταν ήσσονος σημασίας και ότι η πελατειακή βάση αποτελείτο πράγματι από 9 περίπου κύριους πελάτες, των οποίων τα μερίδια στον κύκλο εργασιών της ΕGT δεν υπερέβαιναν σε καμία περίπτωση το 15 %. Η Γερμανία ισχυρίστηκε επίσης ότι το σχέδιο βασίστηκε σε έναν λεπτομερή προγραμματισμό πελατών/κύκλου εργασιών και ότι οι παραγγελίες παρουσίασαν σταθερή αύξηση.

(28) Όσον αφορά τις συνεισφορές του αποδέκτη από ίδιους πόρους ή από εξωτερική χρηματοδότηση, η Γερμανία αναφέρει τα ακόλουθα:

α) η διάθεση ίδιου κεφαλαίου από τους επενδυτές συνίσταται σε εισφορά κεφαλαίου ύψους 500000 DEM και σε δάνειο ύψους 2200000 DEM·

β) δάνειο της Deutsche Bank ύψους 660000 DEM με επιτόκιο 9,25 % ετησίως το οποίο χρησιμοποιήθηκε για την προχρηματοδότηση δημόσιου δανείου, που όμως δεν έχει ακόμη εγκριθεί, πρέπει να θεωρηθεί ως εξωτερική χρηματοδότηση·

γ) η ταμειακή ροή αποτελεί συνεισφορά του αποδέκτη, διότι, δεδομένου ότι δεν είναι δυνατή η εξασφάλιση του απαιτούμενου ποσού από την ταμειακή ροή, θα πρέπει να χρηματοδοτηθεί από τους επενδυτές σε περίπτωση που δεν χορηγηθεί από την εταιρεία. Σύμφωνα με τις πληροφορίες της Γερμανίας, αυτό συνέβη όντως στην περίπτωση της ΕGT και ως εκ τούτου οι επενδυτές υποχρεώθηκαν να αυξήσουν το κεφάλαιο κατά 264000 DEM·

δ) η εγγύηση κατά 20 % που χορήγησε η Deutsche Bank για όριο πίστωσης ύψους 2700000 DEM με επιτόκιο 7,75 % ετησίως είναι ανεξάρτητη από τη δημόσια εγγύηση αίσιας περατώσεως και πρέπει να θεωρηθεί ως εξωτερική χρηματοδότηση, δεδομένου ότι για το σύνολο του δανείου η επιχείρηση είχε ήδη προσφέρει ασφαλίσεις πριν την εγγύηση αίσιας περατώσεως. Επιπλέον, η Γερμανία τονίζει ότι το επιτόκιο του 7,5 % δεν ήταν σταθερό αλλά μεταβλητό, και ότι μέχρι το τέλος του 2000 είχε αυξηθεί σε 9,26 %·

ε) το επιτόκιο για τον υπολογισμό της επιδότησης επιτοκίου που χορήγησε η Deutsche Bank στο πλαίσιο δανείου ύψους 1956000 DEM δεν θα πρέπει να βασιστεί στην οικονομική κατάσταση της επιχείρησης πριν την αναδιάρθρωση αλλά στις προοπτικές εξυγίανσής της.

(29) Τέλος, η Γερμανία υπέβαλε πρόσθετες πληροφορίες σχετικά με την εφαρμογή καθεστώτων, που αποδεικνύουν ότι οι δαπάνες αναδιάρθρωσης, λόγω των υψηλότερων επενδύσεων και μέτρων Ε& Α, υπερέβησαν τις αρχικά υπολογιζόμενες δαπάνες και ανέρχονται πραγματικά σε 18965000 DEM.

IV. ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΕΙΣ ΕΝΔΙΑΦΕΡΟΜΕΝΩΝ

(30) Η νυν εταιρεία Εisengießerei Torgelow GmbH υπέβαλε παρατηρήσεις σχετικά με την ενίσχυση. Στις παρατηρήσεις αυτές αναφέρει ότι ενημερώθηκε για την πώληση των στοιχείων ενεργητικού μέσω σχετικής δημοσίευσης στις εφημερίδες "Frankfurter Allgemeinen Zeitung" και "Handelsblatt". Αφού εξέτασε την πρόσκληση για την υποβολή προσφορών, αποφάσισε να υποβάλει προσφορά στο πλαίσιο του διαγωνισμού στον οποίο συμμετείχαν και άλλοι προσφέροντες.

V. ΕΚΤΙΜΗΣΗ ΤΗΣ ΕΝΙΣΧΥΣΗΣ

(31) Σύμφωνα με το άρθρο 87 παράγραφος 1 της συνθήκης ΕΚ ενισχύσεις που χορηγούνται υπό οποιαδήποτε μορφή από τα κράτη ή με κρατικούς πόρους ή που νοθεύουν και απειλούν να νοθεύσουν τον ανταγωνισμό δια της ευνοϊκής μεταχειρίσεως ορισμένων επιχειρήσεων είναι ασυμβίβαστες με την κοινή αγορά κατά το μέτρο που επηρεάζουν τις μεταξύ κρατών μελών συναλλαγές.

1. Κρατικές ενισχύσεις

(32) Το άρθρο 87 παράγραφος 1 της συνθήκης ΕΚ μπορεί να εφαρμοστεί για όλα τα χρηματοδοτικά μέτρα που έλαβε η Γερμανία υπέρ της αποδέκτριας επιχείρησης. Με το σύνολο των εν λόγω μέτρων χορηγήθηκαν στη συγκεκριμένη επιχείρηση οικονομικά πλεονεκτήματα τα οποία δεν θα ελάμβανε από ιδιωτικές οικονομικές πηγές. Κατά συνέπεια, τα εν λόγω μέτρα συνιστούν ενισχύσεις. Οι ενισχύσεις αυτού του είδους μπορούν από τη φύση τους να νοθεύσουν τον ανταγωνισμό. Λαμβάνοντας υπόψη τα χαρακτηριστικά των εν λόγω ενισχύσεων και το γεγονός ότι υφίστανται ενδοκοινοτικές συναλλαγές στον τομέα στον οποίο αναπτύσσει δραστηριότητες η αποδέκτρια επιχείρηση, τα ληφθέντα χρηματοοικονομικά μέτρα εμπίπτουν στο άρθρο 87 παράγραφος 1 της συνθήκης ΕΚ.

(33) Όσον αφορά τις κρατικές ενισχύσεις που χορηγήθηκαν θεωρητικά στο πλαίσιο εγκεκριμένων καθεστώτων, η Επιτροπή δηλώνει ότι τα εν λόγω καθεστώτα δεν θα εξεταστούν περαιτέρω στην παρούσα απόφαση. Ως εκ τούτου, η Επιτροπή δεν χρειάζεται να αποφασίσει εάν η ΕGT συνιστά μικρή ή μεσαία επιχείρηση.

(34) Η ενίσχυση διάσωσης ύψους 500000 DEM (μέτρο αριθ. 2) καθώς και η επιχορήγηση για την αναδιάρθρωση της εταιρείας ύψους 2000000 DEM (μέτρο αριθ. 11) συνιστούν μέτρα τα οποία μια προβληματική επιχείρηση δεν θα μπορούσε να εξασφαλίσει υπό αυτούς τους όρους από ιδιωτικές οικονομικές πηγές. Κατά συνέπεια, τα μέτρα αυτά θα πρέπει να εξεταστούν στην παρούσα απόφαση ως ενισχύσεις ad hoc.

(35) Όσον αφορά το δάνειο της Deutsche Bank ύψους 1600000 DEM με επιτόκιο 6 % ετησίως, πρέπει να αναφερθεί ότι το εν λόγω δάνειο αναχρηματοδοτήθηκε πλήρως από τον KfW, που ανέλαβε επίσης τον κίνδυνο αφερεγγυότητας σε ποσοστό 50 %. Μέχρι το ύψος των 978000 DEM (μέτρο αριθ. 10) η αναχρηματοδότηση καλύπτεται από εγκεκριμένο καθεστώς ενισχύσεων και ως εκ τούτου δεν θα εξεταστεί στην παρούσα απόφαση.

(36) Το υπόλοιπο ποσό των 622085 DEM (μέτρο αριθ. 12) του προαναφερθέντος δανείου δεν καλύπτεται από κανένα καθεστώς. Κατά συνέπεια, ο κίνδυνος αφερεγγυότητας κατά 50 % ύψους 311042 DEM για το υπόλοιπο τμήμα της αναχρηματοδότησης εκτός του καθεστώτος πρέπει να θεωρηθεί ως ενίσχυση ad hoc, δεδομένου ότι η ΕGT κατά το χρόνο χορήγησης της εν λόγω ενίσχυσης αποτελούσε προβληματική επιχείρηση και δεν θα μπορούσε να εξασφαλίσει ανάλογη στήριξη από ιδιωτικές πηγές.

(37) Επιπλέον, η Επιτροπή θεωρεί, σε αντίθεση με όσα υποστήριξε η Γερμανία στην απάντησή της όσον αφορά την απόφαση της Επιτροπής να κινήσει τη διαδικασία, ότι η ΕGT δεν θα μπορούσε να εξασφαλίσει ούτε από την Deutsche Bank ανάλογο δάνειο με επιτόκιο 6 % χωρίς τη δημόσια αναχρηματοδότηση. Η απόφαση της Deutsche Bank να χορηγήσει δάνειο με επιτόκιο 6 % δεν μπορεί να θεωρηθεί ως ανεξάρτητη εκτίμηση του κινδύνου, στην οποία δεν ελήφθη υπόψη η δημόσια αναχρηματοδότηση. Τουναντίον, αν η Επιτροπή θεωρήσει, όπως και η Γερμανία, ότι η συνεισφορά της Deutsche Bank αποτελεί μέρος ενός ολοκληρωμένου σχεδίου, θα πρέπει να καταλήξει στο συμπέρασμα ότι το επιτόκιο του 6 % οφείλεται πράγματι στη δημόσια αναχρηματοδότηση του δανείου. Ως εκ τούτου, η διαφορά μεταξύ των πραγματικών δαπανών και των δαπανών με βάση τα συνήθη επιτόκια της αγοράς θα πρέπει να θεωρηθεί ως ενίσχυση ad hoc. Δεδομένου ότι δεν είναι δυνατόν να συγκριθούν οι συνθήκες αυτές με τις πραγματικές συνθήκες της αγοράς κατά το χρόνο της χορήγησης, θα ληφθεί υπόψη το επιτόκιο αναφοράς της Επιτροπής συν 4 % σύμφωνα με την ανακοίνωση της Επιτροπής σχετικά με τη μέθοδο καθορισμού των επιτοκίων αναφοράς και προεξόφλησης(6). Το 2000, κατά το χρόνο χορήγησης του δανείου, το επιτόκιο αναφοράς ήταν 5,7 %, από το οποίο προκύπτει επιτόκιο 9,7 % ως βάση για τη σύγκριση με τις συνήθεις συνθήκες αγοράς. Ως εκ τούτου, η Επιτροπή θεωρεί ότι το ποσό που προκύπτει από τη διαφορά μεταξύ των δύο επιτοκίων, ήτοι ετήσιο επιτόκιο 3,7 % για 622085 DEM, αποτελεί επίσης ενίσχυση ad hoc για την αναδιάρθρωση.

(38) Η Επιτροπή διαπιστώνει επίσης ότι η Γερμανία δεν εκπλήρωσε τις υποχρεώσεις της που απορρέουν από το άρθρο 88 παράγραφος 3 της συνθήκης ΕΚ. Ως εκ τούτου, από επίσημη άποψη, πρόκειται για παράνομα χορηγηθείσα ενίσχυση. Ωστόσο, η ενίσχυση ενδέχεται να συμβιβάζεται με την κοινή αγορά, εφόσον πληρούνται οι προϋποθέσεις των παρεκκλίσεων που αναφέρονται στο άρθρο 87 παράγραφοι 2 και 3 της συνθήκης ΕΚ.

2. Παρεκκλίσεις βάσει του άρθρου 87 παράγραφος 3 της συνθήκης ΕΚ

(39) Τα μέτρα που εμπίπτουν στο άρθρο 87 παράγραφος 1 της συνθήκης ΕΚ και δεν αποτελούν υφιστάμενες ενισχύσεις, κατά κανόνα δεν συμβιβάζονται με την κοινή αγορά, εκτός εάν ισχύουν οι εξαιρέσεις του άρθρου 87 παράγραφος 2 ή 3 της συνθήκης ΕΚ. Η Γερμανία δεν ισχυρίστηκε ότι η ενίσχυση πληροί της προϋποθέσεις του άρθρου 87 παράγραφος 2 της συνθήκης ΕΚ και από τα πραγματικά περιστατικά της εξεταζόμενης υπόθεσης είναι σαφές ότι η εν λόγω διάταξη δεν ισχύει στην προκειμένη περίπτωση. Κατά συνέπεια, η ενίσχυση θα πρέπει να εξεταστεί βάσει του άρθρου 87 παράγραφος 3 της συνθήκης ΕΚ, σύμφωνα με το οποίο η Επιτροπή μπορεί να εγκρίνει κρατικές ενισχύσεις σε συγκεκριμένες και επακριβώς καθορισμένες περιπτώσεις. Η Γερμανία δεν επικαλέστηκε τις εξαιρέσεις του άρθρου 87 παράγραφος 3 στοιχεία β), δ) και ε) της συνθήκης ΕΚ, που όντως δεν σχετίζονται με την περίπτωση. Σύμφωνα με το άρθρο 87 παράγραφος 3 στοιχείο α) της συνθήκης ΕΚ η Επιτροπή μπορεί να εγκρίνει κρατικές ενισχύσεις για την προώθηση της οικονομικής αναπτύξεως περιοχών, στις οποίες το βιοτικό επίπεδο είναι ασυνήθως χαμηλό ή στις οποίες επικρατεί σοβαρή υποαπασχόληση. Το ομόσπονδο κράτος Mecklenburg-Vorpommern εμπίπτει στην εν λόγω κατηγορία. Στην προκειμένη περίπτωση, ωστόσο, η ενίσχυση προοριζόταν κατά κύριο λόγο για την ενίσχυση ενός συγκεκριμένου οικονομικού κλάδου και όχι για την οικονομική ανάπτυξη μιας περιοχής. Ως εκ τούτου, η ενίσχυση αναδιάρθρωσης που χορηγήθηκε σύμφωνα με το υποβληθέν σχέδιο αναδιάρθρωσης θα πρέπει να εκτιμηθεί βάσει του άρθρου 87 παράγραφος 3 στοιχείο γ) της συνθήκης ΕΚ και όχι βάσει του άρθρου 87 παράγραφος 3 στοιχείο α) της συνθήκης ΕΚ.

(40) Στις κατευθυντήριες γραμμές της όσον αφορά τις κρατικές ενισχύσεις για τη διάσωση και την αναδιάρθρωση προβληματικών επιχειρήσεων του 1999 ("κατευθυντήριες γραμμές") η Επιτροπή καθόρισε τις προϋποθέσεις για τη θετική άσκηση της εξουσίας που της παρέχει το άρθρο 87 παράγραφος 3, στοιχείο γ) της συνθήκης ΕΚ. Σύμφωνα με το σημείο 7.5 των κατευθυντήριων γραμμών του 1999 η Επιτροπή εξετάζει κατά πόσον συμβιβάζεται με την κοινή αγορά κάθε μη κοινοποιηθείσα ενίσχυση με βάση τις εν λόγω κατευθυντήριες γραμμές, εάν η ενίσχυση ή μέρος αυτής χορηγήθηκε μετά τη δημοσίευσή τους στην Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων. Μολονότι το σχέδιο αναδιάρθρωσης για την ΕGT είχε καταρτιστεί ήδη το 1998, ορισμένες από τις εξεταζόμενες ενισχύσεις χορηγήθηκαν για πρώτη φορά το 1999 ή αργότερα. Κατά συνέπεια, οι κατευθυντήριες γραμμές θα ληφθούν ως βάση της εξέτασης.

α) Ενισχύσεις διάσωσης

(41) Όσον αφορά το θέμα της τήρησης των προθεσμιών για την επιστροφή των ενισχύσεων διάσωσης (μέτρο αριθ. 2), η Επιτροπή λαμβάνει υπόψη της τις παρατηρήσεις που διατυπώνει η Γερμανία στην απάντησή της όσον αφορά την απόφαση για την κίνηση της διαδικασίας, συγκεκριμένα ότι οι ενισχύσεις διάσωσης επιστράφηκαν εν τω μεταξύ πλήρως και ότι η σχετική καθυστέρηση οφειλόταν στο γεγονός ότι για την εν λόγω επιστροφή χρησιμοποιήθηκαν τα έσοδα από την πώληση της πτωχεύσασας πρώην εταιρείας GT. Σύμφωνα με την τακτική της σε ανάλογες περιπτώσεις(7) η Επιτροπή θεωρεί ότι πληρούνται οι προϋποθέσεις για την έγκριση των ενισχύσεων διάσωσης.

β) Ενισχύσεις αναδιάρθρωσης

(42) Καταρχήν η Επιτροπή αναφέρει ότι για την εκτίμηση των ενισχύσεων αναδιάρθρωσης σύμφωνα με τις κατευθυντήριες γραμμές, ως καθοριστική χρονική στιγμή πρέπει να θεωρηθεί ο χρόνος κατάρτισης του σχεδίου αναδιάρθρωσης.

(43) Το μέτρο αριθ. 11 καθώς και η εγγύηση αίσιας περατώσεως κατά 50 % και η επιδότηση επιτοκίου σε σχέση με το μέτρο αριθ. 12 πρέπει να εκτιμηθούν ως ενισχύσεις ad hoc για την αναδιάρθρωση.

(44) Στην απόφαση σχετικά με την κίνηση της διαδικασίας η Επιτροπή εκφράζει περαιτέρω αμφιβολίες για το κατά πόσο πληρούνται οι ακόλουθες προϋποθέσεις των κατευθυντήριων γραμμών για την έγκριση των ενισχύσεων αναδιάρθρωσης:

1. Επιλεξιμότητα της επιχείρησης

(45) Λαμβάνοντας υπόψη ότι με βάση τις τώρα διαθέσιμες πληροφορίες η ΕGT δεν αποτελεί μέρος μιας μεγαλύτερης οικονομικής ενότητας, η Επιτροπή θεωρεί ότι δεν έχει λόγο να αμφιβάλλει για τον προβληματικό χαρακτήρα της ΕGT ως επιχείρησης.

2. Αποκατάσταση της βιωσιμότητας

(46) Όσον αφορά τις αμφιβολίες της για το εάν το σχέδιο αναδιάρθρωσης ήταν το κατάλληλο για να αποκατασταθεί η βιωσιμότητα της ΕGT, η Επιτροπή λαμβάνει υπόψη της την παρατήρηση της Γερμανίας ότι η πελατειακή βάση διευρύνθηκε με περισσότερους πελάτες και ότι οι σχέσεις με την ΝΗW ήταν ήσσονος σημασίας.

(47) Ωστόσο ο ισχυρισμός ότι το σχέδιο βασίστηκε σε λεπτομερή προγραμματισμό πελατών/κύκλου εργασιών, δεν εξαλείφει την κύρια αμφιβολία της Επιτροπής για το κατά πόσο το σχέδιο βασίστηκε σε ρεαλιστικές υποθέσεις. Η Επιτροπή συνεχίζει να θεωρεί ότι η προβλεπόμενη έντονη αύξηση κύκλου εργασιών και κερδών η οποία δεν ανταποκρίνεται στα στοιχεία αγοράς για τον τομέα που περιλαμβάνονται στην ανάλυση αγοράς, είναι μη ρεαλιστική. Σύμφωνα με τη Γερμανία, το 2000 προβλέπεται αύξηση του κύκλου εργασιών της ΕGT κατά 30 % και το 2001 περαιτέρω αύξηση κατά 100 %. Από τα στοιχεία της ανάλυσης αγοράς προκύπτει ότι στον τομέα χύτευσης σιδήρου γενικά και στον υποτομέα των εξαρτημάτων κινητήρα και μετάδοσης της κίνησης ειδικότερα, οι πωλήσεις παρουσίασαν ύφεση. Μολονότι το σημείο αυτό αναφέρθηκε και στην απόφαση για την κίνηση της διαδικασίας, η Γερμανία δεν εξηγεί στις πληροφορίες που υπέβαλε για ποιο λόγο προβλέπει ότι ο κύκλος εργασιών της ΕGT θα βελτιωθεί σε αντίθεση με τις προβλέψεις όσον αφορά την εξέλιξη τόσο της αγοράς όσο και του συγκεκριμένου τμήματος στο οποίο αναπτύσσει δραστηριότητες η ΕGT. Επίσης πρέπει να σημειωθεί ότι σύμφωνα με τις υποβληθείσες πληροφορίες, οι δαπάνες προσωπικού ανά εργαζόμενο αυξήθηκαν σημαντικά. Οι διαπιστώσεις αυτές αποδυναμώνουν περαιτέρω την αποτελεσματικότητα του σχεδίου. Ως εκ τούτου, η Επιτροπή είναι της άποψης ότι το σχέδιο δεν είναι κατάλληλο για να αποκαταστήσει τη βιωσιμότητα της επιχείρησης. Το συμπέρασμα αυτό ενισχύεται από το γεγονός ότι η επιχείρηση αναγκάστηκε να κηρύξει πτώχευση το 2001.

3. Περιορισμός της ενίσχυσης στο ελάχιστο απαραίτητο

(48) Σύμφωνα με τις κατευθυντήριες γραμμές, ο αποδέκτης της ενίσχυσης πρέπει να συμβάλλει σημαντικά στο σχέδιο αναδιάρθρωσης με δικούς του πόρους ή με εξωτερική χρηματοδότηση.

(49) Οι δαπάνες αναδιάρθρωσης ανέρχονται σε 18965000 DEM.

(50) Η Επιτροπή παρατηρεί ότι σύμφωνα με τις πλέον πρόσφατες πληροφορίες της Γερμανίας, η εισφορά του αποδέκτη με δικούς του πόρους ή με εξωτερική χρηματοδότηση ανέρχεται σε 3900000 DEM και κατανέμεται ως εξής:

>ΘΕΣΗ ΠΙΝΑΚΑ>

Σημείωση:

Ο πίνακας περιλαμβάνει στρογγυλεμένους αριθμούς οι οποίοι δεν αληθεύουν αριθμητικά.

(51) Όσον αφορά τις άλλες εισφορές, που σύμφωνα με τη Γερμανία θα πρέπει να θεωρηθούν επίσης ως εισφορές του αποδέκτη από ίδιους πόρους ή από εξωτερική χρηματοδότηση, η Επιτροπή επαναλαμβάνει την άποψη που διατύπωσε στην απόφασή της για την κίνηση της διαδικασίας και συνεχίζει να θεωρεί ότι τα ποσά αυτά δεν μπορούν να θεωρηθούν ως εισφορά του αποδέκτη.

(52) Ωστόσο, λαμβάνοντας υπόψη το γεγονός ότι σύμφωνα με τις πλέον πρόσφατες πληροφορίες οι εισφορές του αποδέκτη από δικούς του πόρους ή από εξωτερική χρηματοδότηση είναι υψηλότερες από αυτές στις οποίες βασίστηκε η προκαταρκτική εκτίμηση, η Επιτροπή καταλήγει στο συμπέρασμα ότι δεν έχει πλέον λόγο να αμφιβάλει για το κατά πόσο ο αποδέκτης συνεισέφερε σημαντικά στην αναδιάρθρωση.

VI. ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ

(53) Η Επιτροπή διαπιστώνει ότι η Γερμανία χορήγησε την ενίσχυση κατά παράβαση του άρθρου 88 παράγραφος 3 της συνθήκης ΕΚ. Βάσει της εν λόγω εκτίμησης η Επιτροπή καταλήγει περαιτέρω στο συμπέρασμα ότι η ενίσχυση αναδιάρθρωσης ad hoc είναι ασυμβίβαστη με την κοινή αγορά, δεδομένου ότι δεν πληροί τους όρους που θεσπίζονται στις κατευθυντήριες γραμμές,

ΕΞΕΔΩΣΕ ΤΗΝ ΑΚΟΛΟΥΘΗ ΑΠΟΦΑΣΗ:

Άρθρο 1

Η ενίσχυση της Γερμανίας υπέρ της εταιρείας Εisenguss Torgelow GmbH, Torgelow, Mecklenburg-Vorpommern, με τη μορφή επιχορήγησης 2000000 DEM (1022583 ευρώ ), κινδύνου αφερεγγυότητας που ανέλαβε ο Kreditanstalt für Wiederaufbau ύψους 311042 DEM (159033 ευρώ) για το δάνειο της Deutsche Bank AG ύψους 622085 DEM (318067 ευρώ) καθώς και με τη μορφή επιδοτήσεων επιτοκίου ύψους 3,7 % για το ίδιο δάνειο, είναι ασυμβίβαστη με την κοινή αγορά.

Άρθρο 2

1. Η Γερμανία λαμβάνει όλα τα απαραίτητα μέτρα για να ανακτήσει από τον αποδέκτη την παράνομα χορηγηθείσα ενίσχυση που αναφέρεται στο άρθρο 1.

2. Η ανάκτηση της ενίσχυση πραγματοποιείται αμελλητί και σύμφωνα με τις διαδικασίες της εθνικής νομοθεσίας του οικείου κράτους μέλους, εφόσον αυτές επιτρέπουν την άμεση και πραγματική εκτέλεση της απόφασης. Το ποσό που πρέπει να ανακτηθεί περιλαμβάνει και τους σχετικούς τόκους, από την ημερομηνία κατά την οποία η παράνομη ενίσχυση ετέθη στη διάθεση του δικαιούχου μέχρι την ημερομηνία της ανάκτησής της. Οι τόκοι υπολογίζονται με βάση το επιτόκιο αναφοράς που χρησιμοποιήθηκε για τον υπολογισμό του ισοδύναμου επιδότησης των περιφερειακών ενισχύσεων.

Άρθρο 3

Η Γερμανία ανακοινώνει στην Επιτροπή εντός δύο μηνών από τη δημοσίευση της παρούσας απόφασης, τα μέτρα που έλαβε για να συμμορφωθεί με την απόφαση.

Άρθρο 4

Η παρούσα απόφαση απευθύνεται στην Ομοσπονδιακή Δημοκρατία της Γερμανίας.

Βρυξέλλες, 5 Ιουνίου 2002.

Για την Επιτροπή

Mario Monti

Μέλος της Επιτροπής

(1) ΕΕ C 63 της 12.3.2002, σ. 4.

(2) Βλέπε υποσημείωση 1.

(3) Οι ενισχύσεις που χορηγήθηκαν στην ΝΗW καταχωρήθηκαν το 1999 από την Επιτροπή με τον αριθμό ΝΝ 38/99. Στις 16 Μαΐου 2000 κινήθηκε επίσημη διαδικασία εξέτασης.

(4) ΕΕ C 228 της 9.10.1999, σ. 2.

(5) ΕΕ L 107 της 30.4.1996, σ. 4.

(6) ΕΕ C 273 της 9.9.1997, σ. 3.

(7) Βλέπε απόφαση 83/252/ΕΟΚ της Επιτροπής (Cematex) (ΕΕ L 140 της 31.5.1983, σ. 27).