Απόφαση της Επιτροπής

της 13ης Φεβρουαρίου 2001

για το πρόγραμμα ενισχύσεων "Viridian Growth Fund" που κοινοποιήθηκε από το Ηνωμένο Βασίλειο

[κοινοποιηθείσα υπό τον αριθμό Ε(2001) 334]

(το κείμενο στην αγγλική γλώσσα είναι το μόνο αυθεντικό)

(Κείμενο που παρουσιάζει ενδιαφέρον για τον ΕΟΧ)

(2001/406/ΕΚ)

Η ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΤΩΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΩΝ ΚΟΙΝΟΤΗΤΩΝ,

Έχοντας υπόψη:

τη συνθήκη για την ίδρυση της Ευρωπαϊκής Κοινότητας, και ιδίως το άρθρο 88 παράγραφος 2 πρώτο εδάφιο,

τη συμφωνία για τον Ευρωπαϊκό Οικονομικό Χώρο και ιδίως το άρθρο 62 παράγραφος 1 στοιχείο α),

αφού κάλεσε τους ενδιαφερόμενους να υποβάλουν τις παρατηρήσεις τους σύμφωνα με τις εν λόγω διατάξεις(1),

Εκτιμώντας τα ακόλουθα:

I. ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑ

(1) Με επιστολή της 14ης Σεπτεμβρίου 1999, οι βρετανικές αρχές κοινοποίησαν ενίσχυση που συνδέεται με τη δημιουργία και τη λειτουργία του Viridian Growth Fund, μίας εταιρείας κεφαλαίων επιχειρηματικού κινδύνου.

(2) Η Επιτροπή ζήτησε συμπληρωματικές πληροφορίες στις 12 Νοεμβρίου 1999 και απέστειλε υπόμνημα στις 22 Δεκεμβρίου 1999. Οι βρετανικές αρχές απάντησαν με επιστολή της 14ης Ιανουαρίου 2000. Ωστόσο, δεν υπέβαλαν όλες τις συμπληρωματικές πληροφορίες που είχαν ζητηθεί στις 12 Νοεμβρίου 1999. Συνεπώς, η Επιτροπή απέστειλε δεύτερο υπόμνημα στις 10 Μαρτίου 2000 στο οποίο οι βρετανικές αρχές απάντησαν με επιστολή της 28ης Μαρτίου 2000. Η Επιτροπή ζήτησε περαιτέρω πληροφορίες στις 12 Μαΐου 2000. Οι βρετανικές αρχές απάντησαν με επιστολή της 14ης Ιουνίου 2000.

(3) Με επιστολή της 8ης Αυγούστου 2000(2), η Επιτροπή ενημέρωσε τις βρετανικές αρχές για την απόφασή της να κινήσει τη διαδικασία σύμφωνα με το άρθρο 88 παράγραφος 2 της συνθήκης ΕΚ όσον αφορά το Viridian Growth Fund.

(4) Η απόφαση για την κίνηση της διαδικασίας δημοσιεύτηκε στην Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων(3). Η Επιτροπή καλούσε τα ενδιαφερόμενα μέρη να υποβάλουν σχόλια για το εν λόγω πρόγραμμα ενισχύσεων.

(5) Η Επιτροπή δεν έλαβε σχόλια από ενδιαφερόμενα μέρη.

(6) Η επίσημη απάντηση των βρετανικών αρχών έφτασε με επιστολή της 8ης Σεπτεμβρίου 2000.

(7) Στις 19 Σεπτεμβρίου 2000, η Επιτροπή ζήτησε ορισμένες διευκρινίσεις ενώ στις 8 Νοεμβρίου 2000 πραγματοποιήθηκε συνάντηση μεταξύ των υπηρεσιών της Επιτροπής και των βρετανικών αρχών στην οποία συζητήθηκαν οι απορίες της Επιτροπής.

(8) Οι αρχές του Ηνωμένου Βασιλείου απάντησαν επίσημα στα ερωτήματα της Επιτροπής στις 15 Δεκεμβρίου 2000.

II. ΛΕΠΤΟΜΕΡΗΣ ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ

Σκοπός του προγράμματος

(9) Σκοπός του προγράμματος όπως κοινοποιήθηκε και τροποποιήθηκε από τις αρχές του Ηνωμένου Βασιλείου είναι να αντιμετωπιστούν οι ελλείψεις στην παροχή κεφαλαίων επιχειρηματικού κινδύνου για τη χρηματοδότηση μικρών επιχειρήσεων (ΜΕ) στη Βόρεια Ιρλανδία, σύμφωνα με τη σύσταση για τις ΜΕΕ(4). Το Fund θα επενδύει σε ΜΕ στον τομέα της μεταποίησης και των εμπορικών υπηρεσιών, στις περιπτώσεις που οι επιχειρήσεις αυτές αντιμετωπίζουν δυσκολίες στην άντληση κεφαλαίων από τις υπάρχουσες χρηματοπιστωτικές πηγές.

(10) Προκειμένου να προσελκυστούν θεσμικοί επενδυτές στην αγορά αυτή, η οποία υποεκπροσωπείται έντονα στη Βόρεια Ιρλανδία και που θεωρείται ότι εμπεριέχει υψηλό κίνδυνο, οι αρχές του Ηνωμένου Βασιλείου θεωρούν ότι πρέπει να προσφέρουν ορισμένα κίνητρα και συνεπώς να συμβάλουν στην ανάπτυξη μιας περιφερειακής εταιρείας κεφαλαίων επιχειρηματικού κινδύνου με την επωνυμία Viridian Growth Fund.

Νομική βάση

(11) Η νομική βάση για το πρόγραμμα είναι το άρθρο 7 του The Industrial Development (Βόρεια Ιρλανδία) Order 1982, καθώς και η σύμβαση για τη δημιουργία του Fund και οι κατευθυντήριες οδηγίες για τη λειτουργία του.

Καταστατικό του Fund και συνεταιριστική διάρθρωση

(12) Το Fund συστάθηκε ως ετερόρρυθμη εταιρεία, και καταχωρήθηκε βάσει του Limited Partnerships Act 1907, όπως έχει τροποποιηθεί, με την επωνυμία Viridian Growth Fund L.P. Η εταιρεία διαθέτει ένα βασικό εταίρο ο οποίος είναι αρμόδιος για τη διεύθυνση και τη διαχείριση των δραστηριοτήτων της, και έχει την εξουσία να διορίσει διευθυντή. Ο διευθυντής του Fund επελέγη μέσω διαδικασίας επιλογής. Το Fund θα έχει συνολικό κεφάλαιο 10 εκατομμύρια λίρες στερλίνες. Για τη δημιουργία του Fund ο δημόσιος χρηματοπιστωτικός τομέας διέθεσε 3,34 εκατομμύρια λίρες στερλίνες(5) παράλληλα με χρηματοδότηση από τον ιδιωτικό τομέα και από την Ευρωπαϊκή Τράπεζα Επενδύσεων (ΕΤΕ) ύψους 3,3 εκατομμυρίων λιρών στερλινών. Η μη δημόσια χρηματοδότηση προέρχεται από τη Viridian Group plc (τον ιδιωτικό παροχέα ηλεκτρικού ρεύματος στη Βόρεια Ιρλανδία) για 2 εκατομμύρια λίρες στερλίνες, τη Northern Ireland Local Government Offιcers Superannuation Scheme για 1 εκατομμύριο λίρες στερλίνες και την Abbey National για 0,33 εκατομμύρια λίρες στερλίνες.

(13) Ωστόσο, οι βρετανικές αρχές είναι έτοιμες να αναζητήσουν περαιτέρω ιδιώτες επενδυτές με δημοσιεύσεις σε ολόκληρη την Ευρώπη. Εξετάζουν τη δυνατότητα δημοσίευσης διαφημίσεων στη διεθνή έκδοση των Financial Times και τη μηνιαία έκδοση της European Venture Capital Association.

Διάρκεια

(14) Η επενδυτική φάση του Fund θα ολοκληρωθεί ως τα τέλη Δεκεμβρίου 2004, όπως ανέφεραν οι βρετανικές αρχές με επιστολή της 14ης Ιανουαρίου 2000.

Όροι για τις επενδύσεις και την αμοιβή του Fund όπως κοινοποιήθηκαν και τροποποιήθηκαν από τις βρετανικές αρχές

(15) Η χρηματοδότηση θα χρησιμοποιηθεί από το Fund για χρονική περίοδο που θα συμπίπτει σχεδόν με το ετήσιο ποσοστό επένδυσης του Fund σε ΜΕ. Προκειμένου να καλυφθεί η πενταετής επενδυτική περίοδος, θα υπάρχουν πέντε επενδυτικές δόσεις από τους μετόχους του Fund. Κάθε δόση που θα αντλούν οι επενδυτές θα είναι ανάλογη με τη συμμετοχή στο Fund. Στόχος είναι η διαχείριση του Fund να είναι τέτοια ώστε αφενός να επιστραφούν όλα τα κεφάλαια που θα επενδυθούν από το δημόσιο και τον ιδιωτικό τομέα, αλλά και να υπάρξει κανοποιητική απόδοση του επενδεδυμένου κεφαλαίου.

(16) Τα έσοδα του Fund θα διανεμηθούν στους επενδυτές σε τέσσερα στάδια. Σε ένα πρώτο στάδιο, όλοι οι ιδιώτες επενδυτές και η ΕΤΕ θα αποπληρωθούν μέχρι ο ιδιωτικός τομέας και η ΕΤΕ να ανακτήσουν πλήρως την επένδυσή τους. Σε ένα δεύτερο στάδιο θα λάβουν ένα εσωτερικό ποσοστό απόδοσης της τάξης του 10 % το χρόνο. Σε ένα τρίτο στάδιο, θα πραγματοποιηθούν περαιτέρω ρευστοποιήσεις από το χαρτοφυλάκιο κατά προτίμηση προς το δημόσιο τομέα μέχρι να ανακτηθεί η αρχική επένδυση ύψους 3,34 εκατομμυρίων λιρών στερλινών και σε ένα τέταρτο στάδιο ο δημόσιος τομέας θα λάβει ένα ποσοστό εσωτερικής απόδοσης ύψους 2,2 % το χρόνο.

(17) Εάν το Fund είναι ζημιογόνο, τη ζημία θα φέρει πρώτα το Department of Enterprise Trade & Investment (DETI). Αυτό θα ισχύει μέχρι ολόκληρο το ποσό της επένδυσής του στο Fund να μειωθεί στο μηδέν λόγω πιθανών τέτοιων ζημιών. Τυχόν περαιτέρω ζημίες θα κατανεμηθούν μεταξύ των υπολοίπων επενδυτών ανάλογα με τη συμμετοχή τους.

(18) Σύμφωνα με τις βρετανικές αρχές ο βασικός εταίρος θα λάβει μία αμοιβή για τη διαχείρισή του η οποία θα βασίζεται εν μέρει στην επίδοση του Fund.

Μπορεί να εξαχθεί το συμπέρασμα ότι το DETI αναλαμβάνει ταυτόχρονα υψηλότερο κίνδυνο και αναμένει χαμηλότερο ποσοστό απόδοσης από τους άλλους επενδυτές.

Επενδύσεις σε ΜΕ από το Fund

(19) Το Fund θα λειτουργεί με ορισμένους περιορισμούς όπως κοινοποίησαν οι βρετανικές αρχές. Το Fund θα έχει τη δυνατότητα να επενδύει μέχρι και 600000 λίρες στερλίνες σε μία μεμονωμένη ΜΕ μέσω δανείων και συμμετοχής στο κεφάλαιο:

- Δάνεια: θα χορηγείται δάνειο (μειωμένης εξασφάλισης) με επιτόκιο κατά 1-3 % υψηλότερο από τα επιτόκια των εμπορικών τραπεζών για δάνεια με ασφάλειες.

- Μετοχικό κεφάλαιο: οι ΜΕ θα εκχωρούν ένα τμήμα του μετοχικού τους κεφαλαίου έναντι της σχετικής επένδυσης.

(20) Το Fund δεν θα επενδύει σε εταιρείες που αντιμετωπίζουν προβλήματα όπως καθορίζονται από τις κοινοτικές κατευθυντήριες γραμμές όσον αφορά τις κρατικές ενισχύσεις για τη διάσωση και την αναδιάρθρωση προβληματικών επιχειρήσεων(6).

(21) Το Fund δεν θα επενδύει σε εταιρείες που δραστηριοποιούνται στην παραγωγή, την επεξεργασία ή την εμπορία προϊόντων που περιλαμβάνονται στο παράρτημα Ι της συνθήκης. Δεν θα επενδύει σε εταιρείες που δραστηριοποιούνται σε ευαίσθητους τομείς για τους οποίους έχουν καθοριστεί ειδικοί κοινοτικοί κανόνες οι οποίοι διέπουν τις κρατικές ενισχύσεις.

(22) Σύμφωνα με τις βρετανικές αρχές, το Fund θα επενδύει μόνο σε εταιρείες που θα αναλαμβάνουν προγράμματα επέκτασης τα οποία θα περιλαμβάνουν επενδύσεις σε πάγιο κεφάλαιο ή άυλα στοιχεία του ενεργητικού παρόμοια με αυτά που περιγράφονται στο σημείο 4.4 των κατευθυντηρίων γραμμών σχετικά με τις κρατικές ενισχύσεις περιφερειακού χαρακτήρα(7).

(23) Η χρηματοδοτική βοήθεια από το Fund θα είναι χωριστή από άλλα περιφερειακά ή εθνικά προγράμματα, αλλά αν πρόκειται να χρησιμοποιηθούν μαζί, οι βρετανικές αρχές ανέλαβαν την υποχρέωση να περιορίσουν τη συνολική ενίσχυση σε ανώτατο όριο που καθορίζεται σύμφωνα με το καθεστώς που ισχύει για τις ενισχύσεις στη Βόρεια Ιρλανδία (40 %).

III. ΚΙΝΗΣΗ ΤΗΣ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑΣ ΒΑΣΕΙ ΤΟΥ ΑΡΘΡΟΥ 88 ΠΑΡΑΓΡΑΦΟΣ 2 ΤΗΣ ΣΥΝΘΗΚΗΣ ΕΚ

(24) Στην απόφασή της να κινήσει τη διαδικασία που καθορίζει το άρθρο 88 παράγραφος 2 της συνθήκης ΕΚ για το Viridian Growth Fund(8), η Επιτροπή εξέφρασε σοβαρές αμφιβολίες σχετικά με τη συμβιβασιμότητα των κοινοποιηθέντων μέτρων ενίσχυσης με τους κοινοτικους κανόνες για τις κρατικές ενισχύσεις:

α) πρώτον, οι βρετανικές αρχές δικαιολόγησαν την προτιμησιακή μεταχείριση των ιδιωτών επενδυτών του Fund ως απαραίτητη προκειμένου να προσελκύσουν τη συμμετοχή τους στο Fund. Στην απόφασή της να κινήσει τη διαδικασία, η Επιτροπή εξέφρασε αμφιβολίες σχετικά με το αν η "διασφάλιση" ενός σημαντικού τμήματος του κινδύνου των ιδιωτών επενδυτών, καθώς και το πλεονέκτημά τους ως προς την άντληση των ποσών που συνδέονται με δαπάνες μπορεί να θεωρηθεί ότι αποτελεί επιλέξιμο κόστος βάσει οποιασδήποτε ανακοίνωσης ή πλαισίου της Επιτροπής που επιτρέπουν τις κρατικές ενισχύσεις:

β) δεύτερον, η Επιτροπή διερωτάται επίσης αν η ενίσχυση προς τις εταιρείες συνδέεται με αρχικές επενδύσεις με την έννοια είτε των προηγούμενων κοινοτικών κατευθυντηρίων γραμμών για τις κρατικές ενισχύσεις προς μικρομεσαίες επιχειρήσεις(9) ή των κατευθυντηρίων γραμμών σχετικά με τις κρατικές ενισχύσεις περιφερειακού χαρακτήρα(10) ή οποιασδήποτε άλλης δαπάνης αποτελεί επιλέξιμο κόστος βάσει οποιασδήποτε άλλης ανακοίνωσης της Επιτροπής ή σχετικού πλαισίου.

(25) Στην απόφασή της για την κίνηση της διαδικασίας βάσει του άρθρου 88 παράγραφος 2 της συνθήκης ΕΚ, η Επιτροπή ανέφερε επίσης ότι θα εξέταζε αν η ετερόρρυθμη εταιρεία, που αποτελεί το όχημα για τη λειτουργία του Fund, πρέπει επίσης να θεωρηθεί ότι αποτελεί επιχείρηση η οποία επωφελείται από την ενίσχυση.

IV. ΣΧΟΛΙΑ ΤΟΥ ΗΝΩΜΕΝΟΥ ΒΑΣΙΛΕΙΟΥ

(26) Με επιστολή της 8ης Σεπτεμβρίου 2000, το Ηνωμένο Βασίλειο υπέβαλε σχόλια σχετικά με την απόφαση της Επιτροπής να κινήσει τη διαδικασία βάσει του άρθρου 88 παράγραφος 2 της συνθήκης ΕΚ για το Fund. Τα σχόλια αυτά μπορούν να συνοψιστούν ως εξής:

α) επειδή οι πιθανοί επενδυτές δεν επιθυμούν να επενδύσουν στο προτεινόμενο επίπεδο του Fund η κυβέρνηση προώθησε τη σχετική πρόταση για το Fund. Η πρόταση έχει ως στόχο να αντιμετωπίσει ένα κενό της πραγματικής αγοράς, η οποία θέτει συγκεκριμένες εταιρείες στη Βόρεια Ιρλανδία σε μειονεκτική θέση·

β) Οι εν λόγω εταιρείες δεν μπορούν να βρουν ή να προσελκύσουν κεφάλαια στη Βόρεια Ιρλανδία της τάξης των 50000 έως 300000 λιρών στερλινών το θέμα αν μπορούν να τα καταβάλουν δεν τίθεται: σήμερα, δεν πρόκειται για μια διαθέσιμη εναλλακτική λύση, και συνεπώς δεν δύνανται να εξεύρουν τα κεφάλαια·

γ) οι βρετανικές αρχές ανέφεραν ότι ένα επιτόκιο μεταξύ 1 % και 3 % υψηλότερο από αυτό που χρεώνουν οι τράπεζες αποτελεί σημαντική επιβάρυνση στη Βόρεια Ιρλανδία όπου οι τράπεζες ανταγωνίζονται η μία την άλλη προκειμένου να χορηγήσουν διασφαλισμένα δάνεια με χαμηλά περιθώρια κέρδους·

δ) το πρόγραμμα πρέπει να είναι επιλεκτικό, δεδομένου ότι τα κεφάλαια είναι περιορισμένα και η ζήτηση δυνητικά υψηλή, έτσι ώστε ο διαχειριστής του Fund θα πρέπει να πάρει συγκεκριμένες αποφάσεις·

ε) η συνδρομή που παρέχεται στους ιδιώτες επενδυτές του Fund περιορίζεται στο απαραίτητο επίπεδο για να διασφαλιστεί η συμμετοχή του ιδιωτικού τομέα. Το Fund θα διαθέσει κεφάλαια επιχειρηματικού κινδύνου σε εταιρείες στη Βόρεια Ιρλανδία, καλύπτοντας τα κενά της αγοράς αντί να νοθεύει δυσανάλογα τον ανταγωνισμό·

στ) οι βρετανικές αρχές δεν δέχονται ότι η ύπαρξη του Fund θα μειώσει τον αριθμό ή την ελκυστικότητα των διαθέσιμων επενδυτικών ευκαιριών για άλλους πιθανούς επενδυτές που μπορεί να ενδιαφέρονται για την εξυπηρέτηση της ίδιας αγοράς. Έγινε προσέγγιση όλων των πιθανών θεσμικών επενδυτών για την υποστήριξη του Fund και είχαν όλοι την ευκαιρία να συμμετάσχουν. Επιπλέον, καθένας θεσμικός επενδυτής δεν ανταποκρίθηκε στις επενδυτικές ανάγκες του συγκεκριμένου φάσματος εταιρειών και έτσι φαίνεται ότι οι επιχειρήσεις αυτές δεν είναι ελκυστικές για τους επενδυτές. Οι πιθανοί επενδυτές θα συνεχίσουν να βρίσκουν ελκυστικές επενδυτικές ευκαιρίες για επενδύσεις που δεν καλύπτονται από το Fund·

ζ) στόχος της επενδυτικής ενίσχυσης είναι να επιτρέψει σε συγκεκριμένες εταιρείες να επεκτείνουν ταχέως τις δραστηριότητές τους, και όχι να μειώσουν τις τρέχουσες δαπάνες τους. Συνεπώς, οι προτεινόμενες επενδύσεις από το Fund δεν μπορεί να θεωρηθεί ότι αποτελούν λειτουργικές ενισχύσεις·

η) η ετερόρρυθμη εταιρεία αποτελεί συμφωνία στην οποία μεμονωμένοι συναλλασσόμενοι και οργανισμοί συμφωνούν να έχουν κοινή επιχειρηματική δραστηριότητα με στόχο το κέρδος. Η συνεργασία αυτή βασίζεται στο Limited Partnership Agreement. Η περιορισμένη αυτή συνεργασία δεν αποτελεί χωριστό νομικό πρόσωπο σε σχέση με τους εταίρους. Επίσης, σε μια συνεργασία οι φορολογικές αρχές αντιμετωπίζουν τους μεμονωμένους εταίρους (επενδυτές στην εταιρεία ή Fund στην περίπτωση αυτή) σαν οι ίδιοι οι εταίροι να είχαν πραγματοποιήσει άμεσες επενδύσεις στο συγκεκριμένο χαρτοφυλάκιο εταιρειών. Με άλλα λόγια, οι εταίροι αντιμετωπίζονται ατομικά σε ό,τι αφορά τις φορολογικές υποχρεώσεις που προκύπτουν από τα έσοδα και τα κεφαλαιακά κέρδη τα οποία οφείλονται στην εταιρεία ή το Fund. Οι εταίροι δεν φορολογούνται διπλά, πρώτα ως εταίροι και στη συνέχεια ως μεμονωμένοι εταίροι. Το Ηνωμένο Βασίλειο θεωρεί ότι αν η ενίσχυση κρίνεται ότι έχει χορηγηθεί από μεμονωμένους εταίρους θα επρόκειτο περι διπλού υπολογισμού και δεν θα ήταν σωστό να θεωρηθεί ότι η ενίσχυση χορηγήθηκε από τους εταίρους στο πλαίσιο της εταιρείας.

(27) Στις 8 Νοεμβρίου 2000 πραγματοποιήθηκε συνάντηση μεταξύ των υπηρεσιών της Επιτροπής και των βρετανικών αρχών και απεστάλη επιστολή με ημερομηνία 15 Δεκεμβρίου 2000 στην Επιτροπή, στην οποία περιλαμβάνονταν ορισμένες τροποποιήσεις. Οι τροποποιήσεις αυτές έχουν ενσωματωθεί στην περιγραφή του προγράμματος του κεφαλαίου ΙΙ.

V. ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ

Ύπαρξη ενίσχυσης

(28) Το νομικό πρόσωπο, που αποτελεί το Fund, είναι μια ετερόρρυθμη εταιρεία, η οποία βάσει του βρετανικού φορολογικού καθεστώτος δεν θεωρείται χωριστό νομικό πρόσωπο σε σχέση με τους εταίρους που την αποτελούν. Έτσι, για τη συγκεκριμένη περίπτωση, η Επιτροπή θεωρεί ότι το Fund και οι επενδυτές που συμμετέχουν σε αυτό αποτελούν ένα πρόσωπο.

(29) Η Επιτροπή σημειώνει ότι οι όροι για τους επενδυτές στο Fund τροποποιήθηκαν κατά τη διάρκεια της διαδικασίας. Επιπλέον, οι βρετανικές αρχές δεσμεύτηκαν να αναζητήσουν περισσότερους ιδιώτες επενδυτές για το Fund σε ευρωπαϊκό επίπεδο. Ωστόσο, παραμένουν οι διαφορές ως προς την αμοιβή μεταξύ του DETI και των υπόλοιπων επενδυτών στο Fund εις βάρος του DETI. Το μερίδιο του DETI στο Fund προέρχεται από κρατικούς πόρους. Παρά τη δηλωμένη πολιτική της να προωθεί την πρόσβαση σε κεφάλαια επιχειρηματικού κινδύνου, η Επιτροπή δεν μπορεί να αποκλείσει ότι, λόγω των ιδιαιτεροτήτων του, το πρόγραμμα μπορεί να περιέχει στοιχεία ενίσχυσης προς τους επενδυτές/το Fund και τις επιχειρήσεις στις οποίες θα επενδύσει το Fund.

(30) Μία τέτοια ενίσχυση προς τους επενδυτές/το Fund και τις επιχειρήσεις στις οποίες θα επενδύσει το Fund μπορεί να νοθεύσει ή να απειλήσει να νοθεύσει τον ανταγωνισμό και να επηρεάσει το εμπόριο μεταξύ των κρατών μελών με την έννοια του άρθρου 87 παράγραφος 1 της συνθήκης ΕΚ, δεδομένου ότι υπάρχει υψηλός βαθμός ανταγωνισμού στη χρηματοπιστωτική αγορά, που είναι τουλάχιστον ευρωπαϊκών διαστάσεων και επειδή οι μικρές επιχειρήσεις στη Βόρεια Ιρλανδία, στις οποίες θα επενδύσει το Fund, θα έχουν σημαντικά βελτιωμένη ικανότητα ανταγωνισμού έναντι επιχειρήσεων άλλων κρατών μελών.

(31) Το πρόγραμμα κοινοποιήθηκε εκ των προτέρων σύμφωνα με το άρθρο 88 παράγραφος 3 της συνθήκης ΕΚ.

Συμβιβασιμότητα της ενίσχυσης

(32) Αφού καθορίστηκε ότι το Fund μπορεί να εμπεριέχει κρατική ενίσχυση βάσει του άρθρου 87 παράγραφος 1 της συνθήκης ΕΚ, η Επιτροπή εξέτασε τη συμβιβασιμότητα με τις εξαιρέσεις που προβλέπονται στο άρθρο 87 παράγραφοι 2 και 3 της συνθήκης ΕΚ.

(33) Η Επιτροπή θεωρεί ότι οι εξαιρέσεις που προβλέπει το άρθρο 87 παράγραφος 2 της συνθήκης ΕΚ δεν ισχύουν, δεδομένου ότι τα μέτρα δεν στοχεύουν σε κάποιον από τους σκοπούς που περιλαμβάνονται στο εν λόγω άρθρο της συνθήκης, ούτε υποστηρίζει το Ηνωμένο Βασίλειο ότι συμβαίνει κάτι τέτοιο.

(34) Το άρθρο 87 παράγραφος 3 στοιχείο α) της συνθήκης ΕΚ, δεν ισχύει, αφού καμία περιοχή της Βόρειας Ιρλανδίας δεν είναι επιλέξιμη για περιφερειακή ενίσχυση βάσει του άρθρου 87 παράγραφος 3 στοιχείο α) της συνθήκης ΕΚ(11).

(35) Η ενίσχυση βάσει του προγράμματος δεν έχει ως στόχο την προώθηση σημαντικού σχεδίου κοινού ευρωπαϊκού ενδιαφέροντος ή την άρση σοβαρής διαταραχής της οικονομίας κράτους μέλους, ούτε την προώθηση του πολιτισμού και τη διατήρηση της πολιτιστικής κληρονομιάς. Συνεπώς, η Επιτροπή θεωρεί ότι ούτε το άρθρο 87 παράγραφος 3 στοιχείο β) της συνθήκης ΕΚ ούτε το άρθρο 87 παράγραφος 3 στοιχείο δ) της συνθήκης ΕΚ ισχύουν για το Fund.

(36) Ενόψει των παραπάνω, η Επιτροπή θεωρεί ότι το μέτρο θα μπορούσε να είναι συμβιβάσιμο με την κοινή αγορά μόνο βάσει του άρθρου 87 παράγραφος 3 στοιχείο γ) της συνθήκης ΕΚ.

(37) Η Επιτροπή σημειώνει ότι η Βόρεια Ιρλανδία αποτελεί επιλέξιμη περιοχή σύμφωνα με την υποσημείωση 44 των κατευθυντηρίων γραμμών για τις περιφερειακές ενισχύσεις(12). Η Επιτροπή υπενθυμίζει την πάγια άποψή της ότι οι ΜΜΕ αντιμετωπίζουν σοβαρά μειονεκτήματα τα οποία μπορούν να επιβραδύνουν την ανάπτυξή τους. Ένα από τα σοβαρά αυτά μειονεκτήματα είναι η δυσκολία για την άντληση κεφαλαίων και πιστώσεων, κύρια αιτία για το οποίο είναι η ελλιπής πληροφόρηση, ο κίνδυνος που εμπεριέχουν οι χρηματοπιστωτικές αγορές και οι περιορισμένες εγγυήσεις που είναι σε θέση να προσφέρουν οι ΜΜΕ. Η Επιτροπή υπενθυμίζει επίσης ότι η Κοινότητα έχει μία σταθερή πολιτική που καθορίζει, όπως για παράδειγμα στα συμπεράσματα του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου της Λισαβόνας, "... τον επαναπροσανατολισμό της χρηματοδότησης προς επιχειρήσεις που ξεκινούν τις δραστηριότητές τους, επιχειρήσεις υψηλής τεχνολογίας και μικροεπιχειρήσεις, καθώς και άλλες πρωτοβουλίες κεφαλαίων επιχειρηματικού κινδύνου που προτείνει η ΕΤΕ"(13). Η Επιτροπή σημειώνει επίσης ότι:

α) η πληρέστερη έρευνα που πραγματοποιήθηκε σχετικά με τη χρηματοδότηση των ΜΜΕ στη Βόρεια Ιρλανδία, την οποία ανέλαβε η Ulster Society of Chartered Accountants, δείχνει ότι υπάρχει κενό στην αγορά στο χαμηλότερο μέρος της αγοράς κεφαλαίων επιχειρηματικού κινδύνου. Επιπλέον, η παρέμβαση του δημοσίου είναι καθοριστική για τη δημιουργία του Fund· κανένας ιδιώτης επενδυτής δεν θα επένδυε στο Fund με τους όρους που ισχύουν για το δημόσιο τομέα. Έτσι, χωρίς την παρέμβαση του κράτους δεν θα υπήρχε Fund·

β) μετά από τροποποίηση των όρων που κοινοποιήθηκαν αρχικά στην Επιτροπή, το Fund θα επενδύει μόνο σε μικρές επιχειρήσεις που θα αναλαμβάνουν προγράμματα επέκτασης όπως καθορίζεται στο σχετικό επιχειρηματικό σχέδιο. Οι επενδυτικές αποφάσεις θα βασίζονται στη φύση του προϊόντος, την αγορά, το αναπτυξιακό σχέδιο, την ποιότητα και την τεχνογνωσία της διευθυντικής ομάδας και τη διαθεσιμότητα του απαραίτητου προσωπικού·

γ) στο πλαίσιο μίας νέας τροποποίησης των όρων που κοινοποιήθηκαν αρχικά στην Επιτροπή, οι βρετανικές αρχές θα αναθεωρήσουν τη σημερινή μορφή της ετερόρρυθμης εταιρείας έτσι ώστε να διασφαλιστεί ότι, για κάθε δόση επένδυσης που θα πραγματοποιείται από το Fund, θα αντλούνται κεφάλαια από κάθε επενδυτή του Fund αναλογικά με τη συμμετοχή τους. Έτσι, τα μόνα πλεονεκτήματα για τους ιδιώτες εταίρους θα αφορούν τη διανομή των κερδών και όχι τη διάθεση των κεφαλαίων. Αυτό σημαίνει ότι οι ιδιώτες επενδυτές (και η ΕΤΕ, που επενδύει με τους ίδιους όρους), θα πρέπει να διαθέσουν κεφάλαια πριν πραγματοποιηθούν τα πρώτα κέρδη·

δ) τα συνολικά κεφάλαια που θα επενδύσουν οι ιδιώτες επενδυτές είναι 33 %, ποσοστό που μπορεί να θεωρηθεί ουσιώδες, και το σύνολο των κεφαλαίων που επενδύονται με τους ίδιους όρους είναι 66 % (ιδιώτες επενδυτές και ΕΤΕ). Το γεγονός αυτό διασφαλίζει ότι θα ληφθούν δεόντως υπόψη εμπορικές πλευρές σε σχέση με τις επενδυτικές αποφάσεις του Fund, που θα περιορίσουν περαιτέρω τη νόθευση του ανταγωνισμού που δημιουργεί η ενίσχυση στις εταιρείες στις οποίες θα πραγματοποιηθούν οι επενδύσεις·

ε) αποτελεί δηλωμένη βούληση των βρετανικών αρχών η διαχείριση του Fund να είναι τέτοια ώστε να αποπληρωθεί ολόκληρο το κεφάλαιο που θα επενδυθεί από τον ιδιωτικό και το δημόσιο τομέα, και να υπάρξουν και ικανοποιητικά κέρδη επί του επενδεδυμένου κεφαλαίου·

στ) ο διαχειριστής του Fund επελέγη μετά από ανοικτή διαδικασία που δημοσιεύτηκε στην Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων(14) και η αμοιβή του βασίζεται εν μέρει στην απόδοσή του. Και το γεγονός αυτό αναμένεται να βελτιώσει την εμπορική συμπεριφορά του Fund·

ζ) η Επιτροπή σημειώνει τέλος, τη δέσμευση των βρετανικών αρχών να είναι χωριστές οι παρεμβάσεις του Fund σε σχέση με άλλα περιφερειακά ή εθνικά προγράμματα, αλλά σε περίπτωση που συνδυαστούν, οι αρχές του Ηνωμένου Βασιλείου ανέλαβαν να περιορίσουν τη συνολική ενίσχυση στο ανώτατο όριο που ισχύει για τη Βόρεια Ιρλανδία (40 %). Ωστόσο, λόγω προβλημάτων σχετικά με τον υπολογισμό της έντασης των ενισχύσεων σε συμμετοχές σε μετοχικό κεφάλαιο κάτι τέτοιο μπορεί να γίνει μόνο σε ό,τι αφορά τα δάνεια.

(38) Βάσει των παραπάνω, η Επιτροπή συμπεραίνει ότι, στο βαθμό που η ίδρυση και η λειτουργία του Fund εμπεριέχει ενίσχυση, η ενίσχυση αυτή περιορίζεται στο ελάχιστο απαραίτητο επίπεδο και δεν θα επηρεάσει αρνητικά το εμπόριο σε βαθμό αντίθετο με το κοινό συμφέρον.

(39) Τα παραπάνω συμπεράσματα επιβεβαιώνονται από το γεγονός ότι δεν υποβλήθηκαν σχόλια από ενδιαφερόμενα μέρη στο πλαίσιο της επίσημης διαδικασίας έρευνας.

(40) Η Επιτροπή σημειώνει τη δέσμευση των βρετανικών αρχών να κοινοποιήσουν οποιαδήποτε εφαρμογή του Fund δεν επιτρέπεται από την παρούσα απόφαση ή από τον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 68/2001 της Επιτροπής, της 12ης Ιανουαρίου 2001, σχετικά με την εφαρμογή των άρθρων 87 και 88 της συνθήκης στις ενισχύσεις για επαγγελματική εκπαίδευση(15) (ΕΚ) αριθ. 69/2001 της Επιτροπής, της 12ης Ιανουαρίου 2001, για την εφαρμογή των άρθρων 87 και 88 της συνθήκης ΕΚ στις ενισχύσεις ήσσονος σημασίας(16), ή τον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 70/2001 της Επιτροπής, της 12ης Ιανουαρίου 2001, για την εφαρμογή των άρθρων 87 και 88 της συνθήκης ΕΚ στις κρατικές ενισχύσεις προς μικρές και μεσαίες επιχειρήσεις(17).

(41) Βάσει των παραπάνω, η Επιτροπή έχει την άποψη ότι το τροποποιημένο Viridian Growih Fund, στο βαθμό που εμπεριέχει στοιχεία ενίσχυσης, καλύπτεται από την εξαίρεση του άρθρου 87 παράγραφος 3 στοιχείο γ) της συνθήκης ΕΚ. Συνεπώς, η Επιτροπή συμπεραίνει ότι το πρόγραμμα είναι συμβιβάσιμο με την κοινή αγορά,

ΕΞΕΔΩΣΕ ΤΗΝ ΠΑΡΟΥΣΑ ΑΠΟΦΑΣΗ:

Άρθρο 1

Το Viridian Growth Fund, όπως έχει τροποποιηθεί, είναι συμβιβάσιμο με την κοινή αγορά. Το πρόγραμμα αυτό, συνεπώς, μπορεί να εφαρμοστεί.

Άρθρο 2

Οι αρχές του Ηνωμένου Βασιλείου θα υποβάλουν στην Επιτροπή, πέραν των πληροφοριών για οποιοδήποτε σχέδιο αφορά τη συνέχιση της χρηματοδότησης ή την επέκταση ή την τροποποίηση του προγράμματος που αναφέρεται στο άρθρο 1 τις οποίες είναι υποχρεωμένες να υποβάλουν βάσει του άρθρου 88 παράγραφος 3 της συνθήκης ΕΚ, ετήσια έκθεση με λεπτομερείς πληροφορίες που να επιτρέπουν στην Επιτροπή να αξιολογήσει την επίδοση του προγράμματος και αν τα θετικά αποτελέσματα του προγράμματος συνεχίζουν να αντισταθμίζουν τυχόν νόθευση του ανταγωνισμού.

Άρθρο 3

Η παρούσα απόφαση απενθύνεται στο Ηνωμένο Βασίλειο της Μεγάλης Βρετανίας και της Βόρειας Ιρλανδίας.

Βρυξέλλες, 13 Φεβρουαρίου 2001.

Για την Επιτροπή

Mario Monti

Μέλος της Επιτροπής

(1) ΕΕ C 266 της 16.9.2000, σ. 9.

(2) Αναφορά: SG (2000) D/106067.

(3) ΕΕ C 266 της 16.9.2000, σ. 9.

(4) ΕΕ L 107 της 30.4.1996, σ. 4.

(5) Η χρηματοδότηση του δημόσιου χρηματοπιστωτικού τομέα έγινε από το DETI και επαναχρηματοδοτήθηκε εν μέρει από το ΕΤΠΑ.

(6) ΕΕ C 288 της 9.10.1999.

(7) ΕΕ C 74 της 10.3.1998, σ. 9.

(8) ΕΕ C 266 της 16.9.2000, σ. 9.

(9) ΕΕ C 213 της 23.7.1996, σ. 4.

(10) ΕΕ C 74 της 10.3.1998, σ. 9.

(11) Ο χάρτης των περιφερειακών ενισχύσεων για το Ηνωμένο Βασίλειο την περίοδο 2000-2006, που ενέκρινε η Επιτροπή με την απόφαση Ν 265/2000 [επιστολή SG(2000) D/106293 της 17.8.2000], αναφέρει ότι η Βόρεια Ιρλανδία είναι περιοχή που υπάγεται στο άρθρο 87 παράγραφος 3 στοιχείο γ) και την υποσημείωση 44 των κατευθυντηρίων γραμμών για τις περιφερειακές ενισχύσεις (ΕΕ C 74 της 10.3.1998, σ. 9).

(12) ΕΕ C 74 της 10.3.1998, σ. 9.

(13) Ευρωπαϊκό Συμβούλιο της Λισαβόνας, συμπεράσματα της Προεδρίας στις 24.3.2000.

(14) ΕΕ S 136 της 17.7.1998, σ. 215.

(15) ΕΕ L 10 της 13.1.2001, σ. 20.

(16) ΕΕ L 10 της 13.1.2001, σ. 30.

(17) ΕΕ L 10 της 13.1.2001, σ. 33.