Απόφαση της Επιτροπής

της 23ης Οκτωβρίου 2001

σχετικά με την έλλειψη ανεξάρτητου και εξαντλητικού ελέγχου των όρων τιμολόγησης καθώς και των τεχνικών όρων που εφαρμόζονται από την La Poste στις επιχειρήσεις ταχυδρομικής διεκπεραίωσης για την πρόσβαση στις αποκλειστικές της υπηρεσίες

[Κοινοποιηθείσα υπό τον αριθμό, Ε (2001) 3186]

(Κείμενο που παρουσιάζει ενδιαφέρον για τον ΕOX)

(Το κείμενο στη γαλλική γλώσσα είναι το μόνο αυθεντικό)

(2002/344/ΕΚ)

Η ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΤΩΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΩΝ ΚΟΙΝΟΤΗΤΩΝ,

Έχοντας υπόψη τη συνθήκη για την ίδρυση της Ευρωπαϊκής Κοινότητας, και ιδίως το άρθρο 86 παράγραφος 3,

Αφού κάλεσε τις γαλλικές αρχές και τα γαλλικά ταχυδρομεία (La Poste française), αντίστοιχα, με επιστολές της 27ης Οκτωβρίου 1999 και της 30ής Νοεμβρίου 1999, να υποβάλλουν τις παρατηρήσεις σχετικά με τις αιτιάσεις που διατυπώθηκαν από την Επιτροπή όσον αφορά τη γαλλική ταχυδρομική νομοθεσία στον τομέα των υπηρεσιών προετοιμασίας του ταχυδρομείου,

Εκτιμώντας τα ακόλουθα:

1. ΠΡΑΓΜΑΤΙΚΑ ΠΕΡΙΣΤΑΤΙΚΑ

1.1. Οι σχετικές υπηρεσίες

(1) Η παρούσα απόφαση αναφέρεται αποκλειστικά στις σχέσεις μεταξύ των γαλλικών ταχυδρομείων (La Poste) με τους εμπορικούς τους εταίρους που είναι επιχειρήσεις ταχυδρομικής διεκπεραίωσης στις αγορές προηγουμένων σταδίων σε σχέση με τη δική τους κύρια δραστηριότητα, που συνίσταται σε βασικές ταχυδρομικές υπηρεσίες. Αυτοί οι εμπορικοί εταίροι του τομέα της ταχυδρομικής διεκπεραίωσης μπορούν να εξεταστούν συγχρόνως:

- ως χρήστες, στο βαθμό που υποκαθιστούν τους αποστολείς που τους αναθέτουν την κατάθεση των ταχυδρομικών τους αντικειμένων στην La Poste,

- και ως προμηθευτές της La Poste, στο βαθμό που εκτελούν ορισμένες υπηρεσίες αντί και καθ' υποκατάσταση της δημόσιας επιχείρησης, που θα προηγούνται των πράξεων που εντάσσονται στην περίμετρο του κατ' αποκλειστικότητα ανατεθειμένου της τομέα.

Η ταχυδρομική διεκπεραίωση είναι σε όλες τις περιπτώσεις μια δραστηριότητα προετοιμασίας του ταχυδρομείου που προηγείται της ανάληψής του από την La Poste στο πλαίσιο των υπηρεσιών της που εμπίπτουν στον αποκλειστικό ανατεθειμένο τομέα. Η ίδια φύση της δραστηριότητας ταχυδρομικής διεκπεραίωσης συνεπάγεται προσφυγή σε υπηρεσίες του κατ' αποκλειστικότητα ανατεθειμένου τομέα. Από εννοιολογική άποψη και ενώ στην πράξη οι υπηρεσίες αυτές περιλαμβάνονται(1) σε μια ενότητα υπηρεσιών που συχνά διασφαλίζονται από τις ίδιες επιχειρήσεις, ο όρος ταχυδρομική διεκπεραίωση συγκεντρώνει δύο διαφορετικές μορφές δραστηριοτήτων(2).

1.1.1. Οι υπηρεσίες για λογαριασμό των αποστολέων ταχυδρομικών αντικειμένων

(2) Κατά πρώτο λόγο, η ταχυδρομική διεκπεραίωση δύναται να καλύψει μια υπηρεσία εις όφελος ενός ταχυδρομικού αποστολέα. Στην περίπτωση αυτή, η δραστηριότητα συνίσταται στη συσκευασία των ταχυδρομικών αντικειμένων (σφράγιση, θέση σε φάκελο ή σε πλαστική μεμβράνη, σήμανση, διευθυνσιοδότηση και γραμματοσήμανση) στη συλλογή, τη συγκέντρωση, τη διαλογή και την κατάθεση στα κέντρα διανομής της La Poste.

(3) Αυτό το είδος δραστηριοτήτων για λογαριασμό αποστολέων πελατών θα μπορούσε να χαρακτηριστεί ως "εσωτερική ταχυδρομική υπηρεσία" για λογαριασμό μεγάλων επιχειρήσεων(3). Στην ανακοίνωση της Επιτροπής σχετικά με την εφαρμογή των κανόνων ανταγωνισμού στον ταχυδρομικό τομέα και σχετικά με την εκτίμηση ορισμένων κρατικών μέτρων στον τομέα των ταχυδρομικών υπηρεσιών(4), παρατηρείται ιδίως ότι "οι μεγάλες εταιρείες αναθέτουν συχνά τη διακίνηση της αλληλογραφίας τους σε μεσάζοντες, οι οποίοι προπαρασκευάζουν και διενεργούν την προδιαλογή της αλληλογραφίας πριν την παραδώσουν στον ταχυδρομικό φορέα για την τελική διανομή". Οι επιχειρήσεις ταχυδρομικής διεκπεραίωσης που ασκούν τη δραστηριότητα αυτή αντιστοιχούν προς τους ανεξάρτητους "μεσάζοντες" μεταξύ των αποστολέων και της La Poste είναι οι μόνοι οφειλέτες ενώπιον αυτής της τελευταίας για την γραμματοσήμανση.

(4) Οι δραστηριότητες αυτές για λογαριασμό των αποστολέων ταχυδρομικών αντικειμένων οδηγούν, σχηματικά, σε δύο τρόπους αμοιβής, κατά κανόνα συνδυασμένους:

- απευθείας αμοιβή που καταβάλλεται για τις υπηρεσίες συσκευασίας του ταχυδρομείου, την προμήθεια δελτίων διευθύνσεων κ.λπ.,

- αμοιβή που απορρέει από το ρόλο του μεσάζοντα που διαδραματίζεται από επιχειρήσεις ταχυδρομικής διεκπεραίωσης και το όφελος της πρόσβασης σε ευνοϊκές τιμές γραμματοσήμανσης· οι επιχειρήσεις ταχυδρομικής διεκπεραίωσης έχουν πρόσβαση σε συμβάσεις της La Poste (και ιδίως τη λεγόμενη σύμβαση "Postimpact") που επιτρέπουν την πρόσβαση σε ευνοϊκές τιμολογήσεις (π.χ. 1,68 F ανά δέσμη για 20000 αποστολές "Postimpact", αντί των 2,7 F για αποστολές σε αριθμό Εcoplis)· σχηματικά, πραγματοποιούν τη γραμματοσήμανση στην La Poste σε ευνοϊκές τιμές και αμείβονται τιμολογώντας τους αποστολείς σε ανώτερη τιμή από το συνολικό ποσό της γραμματοσήμανσης το οποίο πράγματι κατέβαλαν στην La Poste.

1.1.2. Οι προπαρασκευαστικές εργασίες πραγματοποιούνται αντί και καθ' υποκατάσταση της La Poste

(5) Κατά δεύτερο λόγο, οι υπηρεσίες ταχυδρομικής διεκπεραίωσης μπορούν να καλύψουν υπηρεσίες που πραγματοποιούνται αντί και καθ' υποκατάσταση της La Poste. Η δραστηριότητα αυτή συνίσταται σε πράξεις προετοιμασίας του ταχυδρομείου, συσκευασίας των φορτίων αποστολής σε ταχυδρομικούς σάκους που πληρούν ορισμένες προδιαγραφές, με διαλογή ανά προορισμό λιγότερο ή περισσότερο εξειδικευμένο και κατάθεση των φορτίων αποστολής στα κέντρα διανομής της La Poste, που προορίζονται από αυτή την τελευταία για το σκοπό αυτό. Οι επιχειρήσεις ταχυδρομικής διεκπεραίωσης, στο πλαίσιο αυτό, συμπεριφέρονται ως προμηθευτές της La Poste. Αυτή η τελευταία, επιτρέποντας κατά τον τρόπο αυτό την εξωτερική διεκπεραίωση ορισμένων προπαρασκευαστικών εργασιών, πραγματοποιεί οικονομίες επεξεργασίας και κέρδη απόδοσης(5).

Από το 1990, η La Poste αμείβει τις επιχειρήσεις ταχυδρομικής διεκπεραίωσης απευθείας με κατ' αποκοπή αμοιβή, ήτοι σε συνάρτηση με τον όγκο των καταθέσεων, για τις προπαρασκευαστικές εργασίες που πραγματοποιούνται για λογαριασμό της, στο πλαίσιο των λεγόμενων τεχνικών συμβάσεων. Το είδος της αμοιβής ποικίλλει ουσιαστικά σε συνάρτηση με τα κριτήρια ποιότητας των καταθέσεων και εξειδίκευσης της πραγματοποιηθείσας διαλογής. Μεταξύ αυτών των τεχνικών συμβάσεων, η λεγόμενη σύμβαση προετοιμασίας(6) κατέχει στρατηγική θέση: διαφέροντας από τις λοιπές τεχνικές συμβάσεις, επιτρέπει στον παρέχοντα υπηρεσίες να συγκεντρώνει φορτία αποστολής ποικίλης φύσης και μικρού όγκου και να επωφελείται κατά τον τρόπο αυτό από αμοιβή της ποιότητας (ενώ τα επιβαλλόμενα όρια σε όγκο καταρχήν παρέχουν το πλεονέκτημα της αμοιβής της ποιότητας αποκλειστικά σε σημαντικά ταυτόσημα φορτία αποστολής). Πρέπει να σημειωθεί ότι των τεχνικών συμβάσεων μπορούν να επωφεληθούν μόνο οι επιχειρήσεις ταχυδρομικής διεκπεραίωσης που συνδέονται με την La Poste με σύμβαση που προβλέπει συγκεκριμένο όριο όγκου για τις καταθέσεις φακέλων.

1.2. Οι επιχειρήσεις ταχυδρομικής διεκπεραίωσης

(6) Με την ευρεία παραδοχή του όρου(7), ο κύκλος εργασιών της αγοράς ταχυδρομικής διεκπεραίωσης (που υπολογίστηκε με βάση τον κύκλο εργασιών των παρεχόντων υπηρεσίες ταχυδρομικής διεκπεραίωσης) ανερχόταν(8) το 1998 σε 6,4 δισεκατ. γαλλικά φράγκα (FRF), που κατανέμονται ως εξής:

- 3,5 δισεκατ. γαλλικά φράγκα που πραγματοποιήθηκαν από τις ίδιες τις επιχειρήσεις ταχυδρομικής διεκπεραίωσης,

- 2 δισεκατ. γαλλικά φράγκα που πραγματοποιήθηκαν από επιχειρήσεις εκτύπωσης λέιζερ,

- 0,9 δισεκατ. γαλλικά φράγκα που πραγματοποιήθηκαν από ειδικούς στον τομέα της συσκευασίας.

Οι υπηρεσίες ταχυδρομικής διεκπεραίωσης επικεντρώνονται κυρίως στη συσκευασία φορτίων αποστολής, καθώς και στην πραγματοποίηση προπαρασκευαστικών εργασιών αντί και καθ' υποκατάσταση της La Poste όπως περιγράφονται στα σημεία 1.1.1 και 1.1.2. Σε μικρότερο βαθμό, ορισμένοι παρέχοντες υπηρεσίες ταχυδρομικής διεκπεραίωσης προτείνουν επίσης υπηρεσίες ηλεκτρονικής έκδοσης (βλέπε παρακάτω), ενοικίασης καταλόγων διευθύνσεων, την προμήθεια φακέλων κ.λπ. Διακρίνουμε κατά κύριο λόγο, αναλόγως της κύριας δραστηριότητάς τους, τις επιχειρήσεις ταχυδρομικής διεκπεραίωσης στον τομέα της συσκευασίας, τις επιχειρήσεις ταχυδρομικής διεκπεραίωσης στον τομέα της συγκέντρωσης και τις επιχειρήσεις ταχυδρομικής διεκπεραίωσης στον τομέα της διαλογής.

Οι επιχειρήσεις ταχυδρομικής διεκπεραίωσης στον τομέα της εκτύπωσης λέιζερ είναι πιο εξειδικευμένοι στην ηλεκτρονική έκδοση, ήτοι την έκδοση ταχυδρομείου διαχείρισης με βάση ηλεκτρονικά δεδομένα για λογαριασμό μεγάλων αποστολέων. Οι εν λόγω επιχειρήσεις ταχυδρομικής διεκπεραίωσης στον τομέα της εκτύπωσης λέιζερ ασκούν αυτή τη δραστηριότητα ηλεκτρονικής έκδοσης συμπληρωματικά με τις ίδιες τις δραστηριότητες στον τομέα της ταχυδρομικής διεκπεραίωσης(9).

Η συσκευασία αποτελεί ειδική δραστηριότητα ταχυδρομικής διεκπεραίωσης που αφορά πακέτα, περιλαμβανομένων συχνά συναφών υπηρεσιών (διαχείριση παραγγελιών, αποθήκευση κ.λπ.). Η εν λόγω δραστηριότητα και οι επιχειρήσεις αυτές δεν εμπίπτουν στην παρούσα απόφαση.

Αυτή η περιληπτική τυπολογία αντικατοπτρίζει υπεραπλουστευμένα μια πλέον σύνθετη πραγματικότητα. Στα πραγματικά περιστατικά, ορισμένοι ασκούντες δραστηριότητα ταχυδρομικής διεκπεραίωσης διασφαλίζουν ένα περισσότερο ή λιγότερο εκτεταμένο και πλούσιο φάσμα υπηρεσιών που επικεντρώνονται σε ορισμένα τμήματα της αγοράς και ενσωματώνουν υπηρεσίες που εμπίπτουν στις τρεις κατηγορίες δραστηριοτήτων που αναφέρονται παραπάνω. Κατά συνέπεια, μπορούμε να στρέψουμε την ανάλυση στην κατανομή των επιχειρήσεων ταχυδρομικής διεκπεραίωσης σε μεγάλο αριθμό υποκατηγοριών, σε συνάρτηση με τα χαρακτηριστικά της δραστηριότητάς του και τα στοιχεία που χαρακτηρίζουν την πελατεία τους(10).

(7) Στην αγορά ταχυδρομικής διεκπεραίωσης στη Γαλλία ασκούν ενεργό δραστηριότητα: από τη μια πλευρά, οι επιχειρήσεις ταχυδρομικής διεκπεραίωσης ιδιωτικές και ανεξάρτητες, όπως τα μέλη της SNELPD, που προσφέρουν υπηρεσίες ταχυδρομικής διεκπεραίωσης σε κάθε σημαντικό αποστολέα ταχυδρομικών αντικειμένων· από την άλλη πλευρά, η La Poste που προσφέρει υπηρεσίες ταχυδρομικής διεκπεραίωσης είτε αμέσως είτε εμμέσως μέσω ορισμένων θυγατρικών.

(8) Οι ιδιωτικές επιχειρήσεις ταχυδρομικής διεκπεραίωσης και οι ανεξάρτητοι παρέχοντες υπηρεσίες ταχυδρομικής προετοιμασίας στον τομέα της εκτύπωσης λέιζερ κατά κανόνα είναι μικρομεσαίες επιχειρήσεις. Ο μέσος κύκλος εργασιών είναι ελαφρά ανώτερος των 15 εκατ. γαλλικών φράγκων. Πρόκειται πάντως για ένα αρκετά συγκεντρωτικό τομέα στον οποίο οι είκοσι σημαντικότερες επιχειρήσεις αντιπροσωπεύουν περίπου το 55 % του συνολικού κύκλου εργασιών.

(9) Η La Poste και ορισμένες από τις θυγατρικές της προτείνουν στην επαγγελματική τους πελατεία υπηρεσίες που ανταγωνίζονται ευθέως τις υπηρεσίες που προσφέρονται από τις περιγραφείσες επιχειρήσεις ταχυδρομικής διεκπεραίωσης.

(10) Η La Poste προσφέρει κατά τον τρόπο αυτό υπηρεσίες γραμματοσήμανσης, συσκευασίας και κατάθεσης στον ταχυδρομικό κύκλωμα(11), ιδίως μέσω των μονάδων "Carré Pro" που ασκούν δραστηριότητες σε άνω των 400 ταχυδρομικών καταστημάτων. Ο κύκλος εργασιών των "Carrés Pro", έστω και αν είναι δύσκολο να εντοπιστεί, υπολογίζεται από την La Poste σε περίπου 227 εκατομμύρια γαλλικά φράγκα για το 1999(12).

(11) Οι θυγατρικές της La Poste που ασκούν ενεργό δραστηριότητα στον τομέα της ταχυδρομικής διεκπεραίωσης ο οποίος εμπίπτει στην παρούσα απόφαση είναι κυρίως οι Datapost, Mikros και Dynapost. Η δραστηριότητα της Datapost, επιχείρησης που συστάθηκε το 1994 και είναι εξειδικευμένη στην ηλεκτρονική έκδοση, συμπίπτει με εκείνη των επιχειρήσεων ταχυδρομικής διεκπεραίωσης στον τομέα της εκτύπωσης λέιζερ. Η Datapost προτείνει ιδίως υπηρεσίες καθαρής ηλεκτρονικής έκδοσης (διαλογή και προετοιμασία από άποψη πληροφορικής της παραγωγής, εκτύπωση κ.λπ.), αλλά επίσης τοποθέτηση σε φακέλους, συσκευασία και κατάθεση των φορτίων αποστολής στην La Poste. Η εν λόγω επιχείρηση απασχολεί περίπου 165 μισθωτούς και έχει άνω των 250 πελατών. Ο κύκλος εργασιών της τριπλασιάστηκε μεταξύ του 1996 και του 1999, από 32 εκατομμύρια γαλλικά φράγκα σε 107 εκατομμύρια γαλλικά φράγκα. Η Datapost υπέστη σημαντικές ζημίες εκμετάλλευσης τουλάχιστον μέχρι το 1999. Το Νοέμβριο του 2000, η La Poste αγόρασε(13) την εταιρεία Mikros(14), άλλο σημαντικό παράγοντα της ηλεκτρονικής έκδοσης και της ταχυδρομικής διεκπεραίωσης. Την αγορά αυτή ακολούθησε η σύσταση ενός "κοινού πόλου" με την ένωση της Mikros και της Datapost. Η θυγατρική Dynapost παρεμβαίνει από την πλευρά της στη διαχείριση του εσωτερικού ταχυδρομείου των επιχειρήσεων αλλά πραγματοποιεί επίσης υπηρεσίες συλλογής, γραμματοσήμανσης και διαλογής(15). Περιλαμβάνει περίπου 500 μισθωτούς και πραγματοποίησε κύκλο εργασιών ύψους 275 εκατομμυρίων γαλλικών φράγκων το 1999.

(12) Η La Poste δεν αμφισβήτησε ότι η ίδια ή οι περιγραφείσες θυγατρικές της παρέχουν υπηρεσίες ταχυδρομικής διεκπεραίωσης(16), είτε ως προμηθευτές της La Poste είτε ως χρήστες του μονοπωλιακού της δικτύου(17). Συνολικά, η La Poste, τόσο μέσω των δικών της προϊόντων όσο και μέσω της Datapost και Mikros αφενός και Dynapost αφετέρου, αντιπροσωπεύει τουλάχιστον 10 % της αγοράς ταχυδρομικής διεκπεραίωσης και ηλεκτρονικής έκδοσης(18).

(13) Έτσι, οι προταθείσες υπηρεσίες από τις επιχειρήσεις ταχυδρομικής διεκπεραίωσης παρέχονται στους ταχυδρομικούς αποστολείς σε ανταγωνισμό με την La Poste και τις θυγατρικές της. Πάντως, λαμβανομένου υπόψη του ταχυδρομικού μονοπωλίου του οποίου απολάβει η La Poste, οι παρέχοντες υπηρεσίες προετοιμασίας ταχυδρομείου, με τη διπλή τους ιδιότητα ως χρήστες του ταχυδρομικού δικτύου και ως προμηθευτές υπηρεσιών στο δημόσιο φορέα εκμετάλλευσης, υποχρεούνται να δεχτούν τους οικονομικούς και τεχνικούς όρους που καθορίζονται από την La Poste για την παραλαβή του ταχυδρομείου που προετοιμάζεται με δική τους ευθύνη. Η La Poste είναι πράγματι ένας αδιαμφισβήτητος εταίρος για την καλή έκβαση των υπηρεσιών που προσφέρονται από τους παρέχοντες υπηρεσίες προετοιμασίας ταχυδρομείου στην πελατεία τους.

1.3. Τα εφαρμοστέα νομοθετικά και κανονιστικά μέσα

1.3.1. Οι αρχές που διέπουν τις σχέσεις της La Poste με τους χρήστες της και τους εμπορικούς της εταίρους, καθώς και ο έλεγχός τους

(14) Ο νόμος της 2ας Ιουλίου 1990 σχετικά με την οργάνωση της δημόσιας υπηρεσίας ταχυδρομείου και τηλεπικοινωνιών(19) (στο εξής "νόμος του 1990"), καθώς και η συγγραφή υποχρεώσεων της La Poste, που εγκρίθηκε με το διάταγμα αριθ. 90-1214, της 29ης Δεκεμβρίου 1990(20), καθορίζουν τους όρους παροχής των υπηρεσιών που προσφέρονται από το δημόσιο φορέα εκμετάλλευσης και το καθεστώς που εφαρμόζεται στις σχέσεις τόσο με τους χρήστες του όσο και με τους εμπορικούς του εταίρους.

(15) Το άρθρο 25 του νόμου του 1990 προβλέπει, κατά κανόνα, ότι οι σχέσεις της La Poste με τους χρήστες της, τους προμηθευτές της και τρίτους "διέπονται από το κοινό δίκαιο". Το άρθρο 23 της συγγραφής υποχρεώσεων της La Poste επιβεβαιώνει ότι "οι σχέσεις της La Poste με τους χρήστες της διέπονται από τις συμβάσεις του κοινού δικαίου".

(16) Όσον αφορά ειδικότερα τις σχέσεις με τους χρήστες, αρμοδιότητα έχει η La Poste, δυνάμει του άρθρου 23 παράγραφος 2 της συγγραφής υποχρεώσεων, να καθορίζει "τους όρους παροχής των προϊόντων και υπηρεσιών της". Το ίδιο άρθρο προσθέτει ότι: "Η La Poste μπορεί να συνάπτει συμβάσεις, οι όροι των οποίων καθορίζονται κατόπιν κοινής συναινέσεως βάσει μιας ειδικής προσφοράς". Στην υπόθεση αυτή, επιβάλλεται στην La Poste μια πρόσθετη υποχρέωση, του να διαχωρίζει τις προσφερόμενες υπηρεσίες σε υπηρεσίες που περιέχουν αποκλειστικά δικαιώματα και υπηρεσίες που προσφέρονται στον ανταγωνισμό: "Στην περίπτωση αυτή, όταν η La Poste παρέχει μια υπηρεσία που περιλαμβάνει συγχρόνως υπηρεσίες με αποκλειστικά δικαιώματα και υπηρεσίες που υπόκεινται στον ανταγωνισμό, η σύμβαση διαχωρίζει τις δυο αυτές κατηγορίες υπηρεσιών τόσο ως προς την παροχή τους όσο και ως προς την τιμολόγησή τους".

(17) Το άρθρο 22 της ίδιας συγγραφής υποχρεώσεων προβλέπει πιθανούς τρόπους "ανοίγματος του δικτύου" σε χρήστες. Έτσι, η La Poste δύναται, είτε στον τομέα δραστηριότητάς είτε εκτός του τομέα αυτού "- να επιτρέπει την πρόσβαση στο δίκτυό της στις θυγατρικές της. Η πρόσβαση αυτή πραγματοποιείται στο πλαίσιο των συμβάσεων που διευκρινίζουν ιδίως τους όρους αμοιβής της La Poste· [και] - να συνάπτει με άλλους εταίρους συμφωνίες διανομής ή παροχής υπηρεσιών. Οι συναφείς συμβάσεις κοινοποιούνται στον αρμόδιο υπουργό ταχυδρομείων και τηλεπικοινωνιών".

(18) Οι όροι που εφαρμόζονται στους χρήστες δεν καθορίζονται στη συγγραφή υποχρεώσεων. Πάντως, οι γαλλικές αρχές έστρεψαν την προσοχή της Επιτροπής(21) στις διατάξεις της εν λόγω συγγραφής υποχρεώσεων που θεσπίζουν γενικούς κανόνες σχετικά με το βαθμό ελευθερίας που διαθέτει η La Poste στον τομέα τιμολόγησης και σύναψης συμβάσεων στις σχέσεις της με τους χρήστες της. Οι διατάξεις στις οποίες αναφέρονται οι γαλλικές αρχές επιτρέπουν να διακρίνουμε δύο καταστάσεις.

- Όταν οι εν λόγω υπηρεσίες εμπίπτουν στον αποκλειστικό τομέα της La Poste, οι προτάσεις τιμολόγησης του δημόσιου φορέα εκμετάλλευσης, βάσει του άρθρου 33 παράγραφος 1 στοιχείο β) της συγγραφής υποχρεώσεων, υπόκεινται στους αρμόδιους υπουργούς ταχυδρομείων και τηλεπικοινωνιών καθώς και οικονομικών για πιστοποίηση. Επίσης, σύμφωνα με το άρθρο 4 της ίδιας συγγραφής υποχρεώσεων, όταν η La Poste συνάπτει τυποποιημένες συμβάσεις με χρήστες στο πλαίσιο της εκτέλεσης των υπηρεσιών για τις οποίες έχει αποκλειστικότητα, οι εν λόγω τυποποιημένες συμβάσεις υπόκεινται σε πιστοποίηση εκ μέρους του αρμόδιου υπουργού ταχυδρομείων και τηλεπικοινωνιών.

- Αντίθετα, η La Poste, σύμφωνα με το άρθρο 33 παράγραφος 1 στοιχείο γ) και παράγραφος 2 στοιχείο α) της συγγραφής υποχρεώσεων, καθορίζει ελεύθερα τις τιμές των υπηρεσιών που προσφέρονται στον ανταγωνισμό, είτε εμπίπτουν στην καθολική υπηρεσία είτε όχι. Οι τιμές αυτές απλά διαβιβάζονται στους αρμόδιους υπουργούς για ενημέρωση. Όσον αφορά τις υπηρεσίες που υπόκεινται στον ανταγωνισμό οι οποίες εμπίπτουν στο πεδίο της καθολικής υπηρεσίας, εφαρμόζεται η γενική αρχή προσανατολισμού προς το κόστος(22), αλλά η γαλλική κανονιστική ρύθμιση δεν διευκρινίζει τις επιπτώσεις που συνεπάγεται η αρχή αυτή, ούτε τους τρόπους ελέγχου της τήρησής της(23).

(19) Όσον αφορά τις σχέσεις με τους προμηθευτές, και ιδίως τους όρους αμοιβής αυτών των τελευταίων, η συγγραφή υποχρεώσεων της La Poste δεν καθορίζει κανένα λεπτομερή κανόνα. Το άρθρο 27 του νόμου του 1990 περιορίζεται στο να θεσπίσει ότι: "οι διαδικασίες σύναψης και ελέγχου των συμβάσεων κάθε δημόσιου φορέα εκμετάλλευσης καθορίζονται από το διοικητικό συμβούλιο, στο πλαίσιο των διατάξεων που προβλέπονται στον τομέα αυτό από τη συγγραφή υποχρεώσεων (...)"· κατά συνέπεια, το άρθρο αυτό δεν εφαρμόζεται παρά στις συμβατικές σχέσεις που θεσπίζονται στο πλαίσιο των συμβάσεων προμήθειας οι οποίες συνάπτονται από το δημόσιο φορέα εκμετάλλευσης.

(20) Λαμβανομένου υπόψη του κανονιστικού μέσου που περιγράφεται παραπάνω και των εξηγήσεων που υποβλήθηκαν από τις γαλλικές αρχές, και εάν εφαρμοστούν οι διακρίσεις που προβλέφθηκαν στο τμήμα 1 της παρούσας απόφασης, ο βαθμός ελέγχου που ασκείται στην La Poste στη σχέση της με τις επιχειρήσεις ταχυδρομικής διεκπεραίωσης οριοθετείται με τον ακόλουθο τρόπο.

Όταν οι επιχειρήσεις ταχυδρομικής διεκπεραίωσης εξομοιούνται με χρήστες του δικτύου της La Poste, οι τιμές που εφαρμόζονται στις επιχειρήσεις ταχυδρομικής διεκπεραίωσης για την πρόσβαση στο δίκτυο της La Poste:

- είτε υπόκεινται στην πιστοποίηση των αρμόδιων υπουργών όταν η εν λόγω υπηρεσία εμπίπτει στο μονοπώλιο [περιπτώσεις τιμών της σειράς "Postimpact"(24) και τιμές "επιστολής" και "Ecopli"(25)],

- είτε απλώς διαβιβάζονται στους υπουργούς προς ενημέρωση όταν η εν λόγω υπηρεσία προσφέρεται στον ανταγωνισμό (περιπτώσεις τιμών της σειράς "κατάλογοι" ή "Coliéco" για παράδειγμα).

Όταν οι παρέχοντες υπηρεσίες προετοιμασίας ταχυδρομείου εξομοιούνται με προμηθευτές της La Poste οι εν λόγω τιμές, για παράδειγμα η "αμοιβή ανά μίλι", απλά κοινοποιούνται στους υπουργούς προς ενημέρωση(26).

Φαίνεται, βάσει των εξηγήσεων που δόθηκαν από τις γαλλικές αρχές, ότι σε καμία περίπτωση ο έλεγχος δεν επεκτείνεται στους τεχνικούς κανόνες και στις πλευρές που δεν αφορούν τις τιμές των σχέσεων μεταξύ της La Poste και των επιχειρήσεων ταχυδρομικής διεκπεραίωσης.

(21) Έτσι, η γαλλική κανονιστική ρύθμιση αναθέτει στην La Poste να καθορίζει η ίδια τους συμβατικούς όρους με τους εμπορικούς της εταίρους με νομικά μέσα ιδιωτικού δικαίου. Δεν πλαισιώνει αυτή την ελευθερία που χορηγείται στη La Poste παρά σε εντελώς συγκεκριμένες περιπτώσεις. Η περίμετρος των ελέγχων που γίνονται από το κράτος είναι περιορισμένη και εξάλλου δεν αφορά παρά πλευρές που συνδέονται αυστηρά με τον καθορισμό των τιμών.

(22) Κάτω από τους όρους αυτούς, η La Poste είναι σε θέση να καθορίζει η ίδια χωρίς κανένα έλεγχο, μια σειρά τεχνικών κανόνων που έχουν αποφασιστικές επιπτώσεις στην πρόσβαση των επιχειρήσεων ταχυδρομικής διεκπεραίωσης στο δίκτυό της. Η La Poste καθορίζει κατά τον τρόπο αυτό κανόνες παρουσίασης του ταχυδρομείου και τρόπους κατάθεσης ταχυδρομικής προκατεργασίας (είδη συσκευασίας που χρησιμοποιούνται, ελάχιστος όγκος καταθέσεων κ.λπ.), που πρέπει να πληρούνται ώστε να επωφελούνται ειδικών όρων. Οι όροι αυτοί δημοσιεύονται με τη μορφή "οδηγιών" στο δελτίο της La Poste.

(23) Το γεγονός ότι οι "κανόνες" που ακολουθούνται από την La Poste στην άσκηση αυτής της ευχέρειας χαρακτηρίζονται από το γαλλικό δίκαιο ως "συμβατικοί" δεν αλλάζει σε τίποτε το γεγονός ότι η La Poste αναλαμβάνει την πρωτοβουλία και αποφασίζει την τελική μορφή. Ο χαρακτηρισμός αυτός δεν επηρεάζει επίσης τις επιπτώσεις των εν λόγω μέτρων στην πρόσβαση ανεξάρτητων επιχειρήσεων από την La Poste στο ταχυδρομικό δίκτυο και τις αποκλειστικές υπηρεσίες και κατά συνέπεια στους όρους άσκησης της δραστηριότητας ταχυδρομικής διεκπεραίωσης.

1.3.2. Οι κρατικές αρχές που έχουν αρμοδιότητα για τον έλεγχο της La Poste

(24) Η γαλλική κανονιστική ρύθμιση χορηγεί από κοινού στον αρμόδιο υπουργό ταχυδρομείων και τηλεπικοινωνιών καθώς και στον υπουργό οικονομικών τη διπλή αποστολή του καθορισμού της πολιτικής της La Poste και της εποπτείας της τήρησης εκ μέρους της La Poste της εφαρμοζόμενης κανονιστικής ρύθμισης και της τήρησης του δικαίου του ανταγωνισμού. Στην πράξη, ο αρμόδιος υπουργός ταχυδρομείων και τηλεπικοινωνιών συμπίπτει με τον αρμόδιο υπουργό οικονομικών (στο εξής "ο υπουργός")(27).

(25) Στον τομέα του καθορισμού των τιμών, η αρμοδιότητα του υπουργού απορρέει από τις διατάξεις της συγγραφής υποχρεώσεων της La Poste που περιγράφονται παραπάνω. Τα κανονιστικά κείμενα σχετικά με την οργάνωση του υπουργείου οικονομικών και βιομηχανίας συμπληρώνουν την περιγραφή των καθηκόντων των υπηρεσιών που τοποθετούνται υπό την αρμοδιότητά του.

(26) Το άρθρο 4 του διατάγματος αριθ. 93.1272 της 1ης Δεκεμβρίου 1993(28) προβλέπει ότι η Γενική Διεύθυνση βιομηχανίας, τεχνολογιών των πληροφοριών και ταχυδρομείων (DiGITIP) "εκπονεί την πολιτική της κυβέρνησης στους τομείς των ταχυδρομείων και των τηλεπικοινωνιών και εποπτεύει την εφαρμογή της". Το ίδιο άρθρο προσθέτει ότι "εποπτεύει τους τομείς των ταχυδρομείων και τηλεπικοινωνιών (...) τηρουμένου του θεμιτού ανταγωνισμού μεταξύ των διαφόρων οικονομικών παραγόντων". Τέλος, το εν λόγω άρθρο αναφέρει ότι η DiGITIP εκτελεί, σε συνεργασία με τη διεύθυνση Δημόσιου Ταμείου, την αποστολή του ελέγχου των στοιχείων ενεργητικού που κατέχονται από το κράτος εντός της La Poste: "με τη διεύθυνση Δημοσίου Ταμείου, εκπονεί και υλοποιεί την πολιτική έναντι της La Poste και των βιομηχανικών επιχειρήσεων αρμοδιότητάς της στις οποίες το κράτος κατέχει συμμετοχή"(29).

(27) Το άρθρο 6 του προαναφερθέντος διατάγματος προβλέπει ότι στο πλαίσιο της DiGITIP, η υπηρεσία ταχυδρομείων και τηλεπικοινωνιών "ασκεί εποπτεία στην La Poste". Το άρθρο 4 της απόφασης της 2ας Νοεμβρίου 1998 σχετικά με την οργάνωση της DiGITIP(30) διευκρινίζει, ότι στο πλαίσιο της υπηρεσίας ταχυδρομείων και τηλεπικοινωνιών, η υποδιεύθυνση ταχυδρομικών δραστηριοτήτων "ασκεί εποπτεία επί της La Poste". Η εν λόγω υποδιεύθυνση, ειδικότερα, "διασφαλίζει την οικονομική και χρηματοπιστωτική εποπτεία, ιδίως την προετοιμασία της σύμβασης σχεδίου, οικονομικών αναλύσεων, προσαρμογής της αναλυτικής λογιστικής, προσφορά υπηρεσιών, τιμολόγηση, ποιότητα υπηρεσιών, σχέσεις με τους καταναλωτές και του εταίρους της ταχυδρομικής δραστηριότητας (...)". Από την άλλη πλευρά, στο πλαίσιο της ίδιας υπηρεσίας ταχυδρομείων, δυνάμει της προαναφερθείσας απόφασης, η υποδιεύθυνση κανονιστικής ρύθμισης και διεθνών υποθέσεων είναι επιφορτισμένη "με την επεξεργασία, παρακολούθηση και υλοποίηση της κανονιστικής ρύθμισης, καθώς και τον έλεγχο των ταχυδρομικών δραστηριοτήτων". Οι διατάξεις αυτές επιτρέπουν τον εντοπισμό στο πλαίσιο του υπουργείου των αρμοδιοτήτων ανάλυσης και εντολής επί των ταχυδρομικών υποθέσεων. Ο υπουργός έχει αρμοδιότητα λήψης αποφάσεων, καθώς και ο γενικός διευθυντής βιομηχανίας, τεχνολογιών πληροφοριών και ταχυδρομείων, με μόνιμη εντολή του υπουργού(31).

(28) Οι γαλλικές αρχές περιέγραψαν στην Επιτροπή την πρακτική εφαρμογή του εν λόγω κανονιστικού μέσου. Ως προς αυτό, διευκρίνισαν ότι στον τομέα του καθορισμού των τιμών, η άσκηση της εποπτείας περιλαμβάνει μια κοινή παρέμβαση της υπηρεσίας ταχυδρομείων και της γενικής διεύθυνσης ανταγωνισμού(32). Κατά γενικότερο τρόπο, στον τομέα της εποπτείας, οι γαλλικές αρχές πιστοποίησαν ότι η εξουσία κρατικού ελέγχου δεν ανατίθεται αποκλειστικά στις υπηρεσίες της DiGITIP, αλλά ότι η διεύθυνση προϋπολογισμού και η διεύθυνση Δημοσίου Ταμείου παρεμβαίνουν επίσης ενεργά. Στην πράξη, η άσκηση καθηκόντων εποπτείας που ανατίθενται στον υπουργό εντοπίζεται στο πλαίσιο της DiGITIP, της διεύθυνσης προϋπολογισμού, της διεύθυνσης Δημοσίου Ταμείου και της γενικής διεύθυνσης ανταγωνισμού, κατανάλωσης και καταστολής της απάτης. Οι υπηρεσίες αυτές που τοποθετούνται υπό την ιεραρχική εξουσία του ιδίου υπουργού ασκούν συγχρόνως καθήκοντα ελέγχου και καθήκοντα οικονομικής και χρηματοπιστωτικής εποπτείας.

(29) Έτσι, απορρέει σαφώς από τη γαλλική κανονιστική ρύθμιση ότι ο αρμόδιος υπουργός για τον έλεγχο της La Poste έχει τη δυνατότητα να παρέμβει προς τις κατευθύνσεις αυτές δυνάμει της οικονομικής και χρηματοπιστωτικής του εποπτικής αποστολής(33). Αντίθετα, η γαλλική κανονιστική ρύθμιση δεν προβλέπει θεσμική διάταξη που να επιτρέπει, με κατάλληλο διαχωρισμό των καθηκόντων, τη διασφάλιση ότι οι αποστολές οικονομικής και χρηματοπιστωτικής εποπτείας αφενός, ελέγχου της La Poste αφετέρου, ασκούνται σε απόλυτη ανεξαρτησία η μία από την άλλη.

1.4. Η καταγγελία

(30) Στις 30 Ιουνίου 1998, το Εθνικό Σωματείο Επιχειρήσεων Υλικοτεχνικών Μέσων Άμεσης Διαφήμισης (στο εξής SNELPD) κατέθεσε καταγγελία κατά του γαλλικού κράτους, σχετικά με τις δραστηριότητες ταχυδρομικής διεκπεραίωσης της La Poste. Το SNELPD είναι επαγγελματικό σωματείο το οποίο υπάγεται στο γαλλικό δίκαιο και το οποίο βάσει του καταστατικού του είναι επιφορτισμένο με τη διαφύλαξη των συμφερόντων των μελών του, τα οποία είναι εταιρείες ταχυδρομικής διεκπεραίωσης. Το SNELPD συγκεντρώνει 62 επιχειρήσεις, ήτοι τη μεγάλη πλειοψηφία των επιχειρήσεων που είναι παρούσες στην αγορά αυτή.

(31) Ο καταγγέλλων ισχυρίζεται ότι η La Poste χορηγεί εκπτώσεις σε άμεσους πελάτες της και στις θυγατρικές της που ασκούν ενεργό δραστηριότητα στην ταχυδρομική διεκπεραίωση, ενώ δεν προσφέρει εκπτώσεις στις επιχειρήσεις ταχυδρομικής διεκπεραίωσης. Επιπλέον, βάσει της καταγγελίας, προβάλλεται ο ισχυρισμός ότι η La Poste καθορίζει όρους οι οποίοι, αν και τυπικά εφαρμόζονται αδιακρίτως, θα απέτρεπαν τους ανταγωνιστές της La Poste και των θυγατρικών της. Σύμφωνα με τον καταγγέλλοντα, οι όροι όπως οι απαιτούμενες ποσότητες ταχυδρομικών αντικειμένων για να επωφεληθεί κανείς ευνοϊκών τιμών θα καθορίζονταν σε επίπεδα τα οποία θα απέκλειαν εκ των πραγμάτων τις μικρές επιχειρήσεις ταχυδρομικής διεκπεραίωσης. Για παράδειγμα, ο καταγγέλλων ισχυρίζεται ότι το όριο των 3 εκατομμυρίων απαιτούμενων φακέλων ώστε να υπάρχει έγκυρη αξίωση πρόσβασης στις λεγόμενες τεχνικές συμβάσεις ποιότητας και παρουσίασης(34) με την La Poste δεν θα βασιζόταν σε ισχυρισμούς κόστους για τη La Poste, αλλά θα καθοριζόταν αυθαίρετα κατά τρόπο που θα περιόριζε τον αριθμό των επιλέξιμων για τη διάταξη επιχειρήσεων ταχυδρομικής διεκπεραίωσης.

(32) Εξάλλου, σύμφωνα με τον καταγγέλλοντα, η La Poste είναι λιγότερο αυστηρή στον έλεγχο της εφαρμογής των όρων κατάθεσης των φορτίων αποστολής για τις θυγατρικές της από ό,τι για τους ανταγωνιστές των επιχειρήσεων αυτών. Σύμφωνα με τον καταγγέλλοντα, κανόνες που δεν παράγουν εγγενώς διακρίσεις εφαρμόζονταν κατά τρόπο που προκαλεί διακρίσεις από την La Poste. Στο πλαίσιο αυτό, στην καταγγελία αναφέρονται πολυάριθμα παραδείγματα περιπτώσεων όπου οι θυγατρικές της La Poste δεν τήρησαν τους κανόνες ποσότητας κατάθεσης, σχήματος, παρουσίασης, ωραρίων, τόπου κατάθεσης και είδος του απαιτούμενου μηνύματος, αλλά παρόλα αυτά έλαβαν εκπτώσεις στις τιμές.

(33) Σύμφωνα με τον καταγγέλλοντα, τέτοιου είδους πρακτικές εντάσσονταν σε μια στρατηγική παραγκώνισης ή τουλάχιστον περιορισμού του ανταγωνισμού. Στρέφει ειδικότερα στην προσοχή στο έγγραφο της La Poste με τίτλο "Challenge Dynatop"(35), σύμφωνα με το οποίο "... Η ανάπτυξη υπηρεσιών προηγούμενων σταδίων ... πρέπει να επιτρέψει το να αποφευχθεί η εγκατάσταση ανταγωνιστών και επίσης να ευνοήσει την ανάπτυξη των δικών μας μεριδίων αγοράς τόσο για τα προϊόντα γραμματοσήμανσης όσο και για τα προϊόντα στρατηγικής". Εξάλλου, αναφέρει, όσον αφορά ειδικότερα τον τομέα της ηλεκτρονικής έκδοσης, μια μελέτη σχετικά με τους μεγάλους ταχυδρομικούς αποστολείς για λογαριασμό της La Poste, που πραγματοποιήθηκε λίγο πριν από τη σύσταση της θυγατρικής Datapost(36). Σύμφωνα με τη μελέτη αυτή, "πρόκειται για την οργάνωση μιας γρήγορης και μαζικής διείσδυσης στην αγορά". Σύμφωνα με τον καταγγέλλοντα, έγγραφα του είδους αυτού θα αποδεικνύουν ότι ο στόχος της La Poste είναι να ευνοεί τις δικές της θυγατρικές και τις δικές της δραστηριότητες στον τομέα της ταχυδρομικής διεκπεραίωσης και της ηλεκτρονικής έκδοσης.

(34) Τέλος, ο καταγγέλλων ισχυρίζεται, λόγω του μονοπωλίου που κατέχεται από τη La Poste στην αγορά επομένων σταδίων, αυτή η τελευταία μπορεί μονομερώς να επιβάλλει όρους συμβάσεων που τη συνδέουν με τους χρήστες της και τους οικονομικούς της εταίρους, όπως οι επιχειρήσεις ταχυδρομικής διεκπεραίωσης. Σύμφωνα με τον καταγγέλλοντα, η La Poste καθορίζει μονομερώς, τους κανόνες παρουσίασης του ταχυδρομείου και τους τρόπους κατάθεσης των ταχυδρομικών προκατεργασιών (είδη συσκευασίας που χρησιμοποιούνται, ελάχιστος όγκος καταθέσεων κ.λπ.), που δημοσιεύονται με τη μορφή "οδηγιών" στο δελτίο της La Poste.

(35) Σύμφωνα με την καταγγελία, η La Poste κατέχει, λόγω της έλλειψης ισορροπίας της οικονομικής ισχύος που δημιουργείται από τη γαλλική κανονιστική ρύθμιση, την ευχέρεια να επιβάλλει κανόνες στους ανταγωνιστές της και να ρυθμίζει τη δραστηριότητά τους, ακόμη και χωρίς να διαθέτει εξουσία κανονιστικής ρύθμισης σύμφωνα με το εσωτερικό δίκαιο. Συμπερασματικά, ο καταγγέλλων θεωρεί ότι το γαλλικό κράτος παραβιάζει το κοινοτικό δίκαιο και ειδικότερα:

1. τα συνδυασμένα άρθρα 86 και 82 της συνθήκης ΕΚ, αφενός, υιοθετώντας και διατηρώντας σε ισχύ μια νομοθεσία που επιτρέπει στην La Poste (δημόσιο φορέα εκμετάλλευσης που καλύπτεται από το νόμο για το ταχυδρομικό μονοπώλιο) να καθορίζει η ίδια τους όρους πρόσβασης των επιχειρήσεων ταχυδρομικής διεκπεραίωσης στο δίκτυό της αποκλειστικών υπηρεσιών, ενώ ασκεί ενεργό δραστηριότητα στον τομέα της ταχυδρομικής διεκπεραίωσης και, αφετέρου, χορηγώντας στην La Poste αποκλειστικά δικαιώματα, η απλή άσκηση των οποίων δύναται να συνεπάγεται κατάχρηση δεσπόζουσας θέσης·

2. τα συνδυασμένα άρθρα 86, 10 και 82 της συνθήκης ΕΚ, αφετέρου, μη παρεμβαίνοντας για να θέσει τέλος στις καταχρήσεις δεσπόζουσας θέσης που πράγματι διαπράχθηκαν από τη La Poste στην αγορά ταχυδρομικής διεκπεραίωσης.

(36) Ο καταγγέλλων ζήτησε από την Επιτροπή να επιβάλλει στο γαλλικό κράτος:

1. να εγγυηθεί την πρόσβαση των επιχειρήσεων ταχυδρομικής διεκπεραίωσης στο δίκτυο της La Poste υπό όρους σύμφωνους με την αρχή της ισότητας μεταξύ οικονομικών φορέων· και

2. να αναθέσει σε ανεξάρτητη αρχή από την La Poste την εξουσία της ρύθμισης των όρων πρόσβασης των επιχειρήσεων ταχυδρομικής διεκπεραίωσης στο δίκτυο της La Poste, καθώς επίσης να αναθέσει στην εν λόγω ανεξάρτητη αρχή την εξουσία εφαρμογής και ελέγχου της εν λόγω κανονιστικής ρύθμισης ή ελλείψει αυτού, να εξασφαλίσει το να μην μπορεί να παρέχει η La Poste αμέσως ή εμμέσως, υπηρεσίες ταχυδρομικής διεκπεραίωσης.

(37) Παράλληλα, ο καταγγέλλων υπέβαλε, στις 25 Φεβρουαρίου 1998, στο γαλλικό συμβούλιο ανταγωνισμού, καταγγελία κατά της La Poste για παραβίαση του άρθρου 8 της γαλλικής διάταξης αριθ. 86-1243, της 1ης Δεκεμβρίου 1986, σχετικά με την ελευθερία τιμών και ανταγωνισμού και το άρθρο 82 της συνθήκης ΕΚ. Η εν λόγω καταγγελία κατά της La Poste καταγγέλλει πρακτικές διεπιδοτήσεων της La Poste προς τις θυγατρικές της επιχειρήσεις ταχυδρομικής διεκπεραίωσης, κατεύθυνσης και εκτροπής της πελατείας, από κοινού προσφορές και τιμές απομακρυσμένες από τις τιμές της αγοράς, τιμές και όρους που προκαλούν διακρίσεις, τιμές εκμετάλλευσης και καταχρηστικής επέκτασης δεσπόζουσας θέσης. Αντίγραφο της καταγγελίας αυτής επισυνάφθηκε στην καταγγελία που κατατέθηκε ενώπιον της Επιτροπής.

(38) Με επιστολή της 25ης Σεπτεμβρίου 1998, η Επιτροπή κοινοποίησε στις γαλλικές αρχές το κείμενο της καταγγελίας που της υποβλήθηκε από την SNELPD. Διαβίβασε επίσης το κείμενο αυτό στη La Poste, με επιστολή της 26ης Οκτωβρίου 1998.

1.5. Οι παρατηρήσεις της γαλλικής κυβέρνησης και της ενεχόμενης επιχείρησης

(39) Οι γαλλικές αρχές απάντησαν στην προαναφερθείσα διαβίβαση μέσω ταχυδρομείου της 26ης Νοεμβρίου 1998. Καταρχήν υπενθυμίζουν το εφαρμοστέο κανονιστικό πλαίσιο. Εφόσον πρόκειται για τις σχέσεις μεταξύ της La Poste και της διοικητικής της αρχής εποπτείας, θεωρούν ότι η αρχή διαρθρωτικού διαχωρισμού των καθηκόντων του ρυθμιστή και του φορέα εκμετάλλευσης υπάρχει από την 1η Ιανουαρίου 1991, ημερομηνία σύστασης της La Poste ως αυτόνομης οντότητας. Οι γαλλικές αρχές πιστοποιούν ότι καμία εξουσία κανονιστικής ρύθμισης δεν ανατέθηκε στην La Poste από το γαλλικό κράτος και ότι ο καταγγέλλων δεν μπορεί να επικαλείται τη συγγραφή υποχρεώσεων της La Poste για να αιτιολογήσει μια τέτοια ανάθεση(37). Οι γαλλικές αρχές διευκρινίζουν ότι η La Poste είχε απλώς εκπονήσει τυποποιημένες συμβάσεις και ότι η φύση των συμβάσεων αυτών δεν τους προσδίδει κανένα χαρακτηριστικό κανονιστικής ρύθμισης(38).

(40) Στην απάντησή της, της 18ης Δεκεμβρίου 1998, η La Poste, από την πλευρά της, αμφισβητεί καταρχήν ορισμένα πραγματικά περιστατικά που περιέχονται στην καταγγελία(39). Στη συνέχεια αμφισβητεί ότι μπορεί να θεωρηθεί ως αρχή κανονιστικής ρύθμισης, διότι οι τιμές της (στη συγκεκριμένη περίπτωση οι χορηγηθείσες εκπτώσεις) υπόκεινται στην εκτίμηση της αρχής εποπτείας όταν εμπίπτουν στον τομέα του μονοπωλίου(40). Η La Poste ισχυρίζεται επίσης ότι η σύμβαση εταιρικής σχέσης μεταξύ της La Poste και των επιχειρήσεων ταχυδρομικής διεκπεραίωσης που ίσχυε κατά τη στιγμή της κατάθεσης της καταγγελίας προέβλεπε μια διαδικασία αναγνώρισης "Ποιότητας πρώτου παρέχοντος υπηρεσίες ταχυδρομικής διεκπεραίωσης, διαφήμισης, αλληλογραφίας, διαβίβασης μηνυμάτων". Η ποιότητα αυτή αποτελούσε απαραίτητη προϋπόθεση για την επίτευξη μιας τεχνικής σύμβασης(41). Όμως η La Poste διευκρινίζει ότι δεν είναι εκείνη που θα χορηγούσε αυτόν τον χαρακτηρισμό ποιότητας μονομερώς, αλλά μια ισομερής επιτροπή, που αποτελείται από τρεις εκπροσώπους των επιχειρήσεων ταχυδρομικής διεκπεραίωσης και μιας ανεξάρτητης προσωπικότητας και ότι οι θυγατρικές της La Poste είχαν επίσης υποβληθεί σε εξέταση ενώπιον της Επιτροπής αυτής. Η La Poste πιστοποιεί εξάλλου ότι η SNELPD δεν υπέβαλε κανένα έγγραφο που θα ήταν σε θέση να αιτιολογήσει την καταγγελία την οποία κατέθεσε. Προσθέτει ότι ο καταγγέλλων φαίνεται να συγχέει τη νόμιμη χορήγηση μονοπωλίου στην La Poste με τη χορήγηση εξουσίας κανονιστικής ρύθμισης(42) και ότι στην πραγματικότητα πρόκειται για την ύπαρξη του νόμιμου μονοπωλίου την οποία αμφισβητεί ο καταγγέλλων. Εξάλλου, σύμφωνα με τη La Poste, ο καταγγέλλων δημιουργεί σύγχυση μεταξύ δεσπόζουσας θέσης και κατάχρησης της δεσπόζουσας θέσης και δεν αποδεικνύει με κανένα τρόπο την υλική ύπαρξη της κατάχρησης. Χωρίς να αμφισβητεί αμέσως την ύπαρξη σύγκρουσης συμφερόντων στους ισχυρισμούς του καταγγέλλοντος, η La Poste θεωρεί πάντως, σε τελευταία ανάλυση, ότι το απλό γεγονός για αυτήν να παρέχει υπηρεσίες στην αγορά ταχυδρομικής διεκπεραίωσης δεν αποτελεί κατάχρηση δεσπόζουσας θέσης(43).

(41) Με επιστολή της 27ης Οκτωβρίου 1999, η Επιτροπή κάλεσε τις γαλλικές αρχές να υποβάλλουν τα σχόλια τους σχετικά με το ενδεχόμενο ασυμβίβαστο των διατάξεων του γαλλικού νομοθετικού κανονιστικού πλαισίου προς το κοινοτικό δίκαιο. Ως προς αυτό, η Επιτροπή εξέφρασε επιφυλάξεις όσον αφορά την απουσία μιας πραγματικά ανεξάρτητης ρυθμιστικής αρχής που θα διέθετε εξουσίες ελέγχου των συμβατικών σχέσεων μεταξύ της La Poste και των επιχειρήσεων ταχυδρομικής διεκπεραίωσης. Σύμφωνα με την Επιτροπή, η απουσία μιας τέτοιας ανεξάρτητης αρχής κινδύνευε να συνεπάγεται ζημία στη δραστηριότητα των επιχειρήσεων ταχυδρομικής διεκπεραίωσης. Πράγματι, σύμφωνα με την Επιτροπή, η La Poste διέθετε την ευχέρεια να καθορίζει ελεύθερα τους όρους πρόσβασης στο δίκτυο της, ενώ και η ίδια αμέσως ή εμμέσως ασκούσε ενεργό δραστηριότητα στον τομέα της ταχυδρομικής διεκπεραίωσης· εξάλλου, η κρατική αρχή η επιφορτισμένη με τον έλεγχο της La Poste δεν διακρινόταν από εκείνη που διασφάλιζε τον καθορισμό της γενικής της πολιτικής, πράγμα που έθετε ένα ζήτημα ουδετερότητας.

(42) Αυτή η προειδοποιητική επιστολή ανήγγειλε εξάλλου ότι, εάν η ερμηνεία της Επιτροπής αποδεικνυόταν ακριβής, η Επιτροπή θα μπορούσε να εκδώσει απόφαση βάσει του άρθρου 86 παράγραφος 3 της συνθήκης. Αντίγραφο της προειδοποιητικής επιστολής διαβιβάστηκε στη La Poste στις 30 Νοεμβρίου 1999.

(43) Με επιστολή της 4ης Φεβρουαρίου 2000, οι γαλλικές αρχές υπέβαλαν τις παρατηρήσεις τους. Στην επιστολή αυτή, οι γαλλικές αρχές αμφισβητούσαν ορισμένα στοιχεία της προαναφερθείσας επιστολής. Παρατηρούσαν ότι η ερμηνεία της Επιτροπής για την απαίτηση ανεξαρτησίας στον τρόπο ρύθμισης της La Poste φαινόταν να υπερβαίνει τις διατάξεις του κοινοτικού δικαίου του τομέα που τυγχάνει εφαρμογής στα ταχυδρομικά ζητήματα(44). Στην απάντησή τους, οι γαλλικές αρχές περιέγραφαν εξάλλου το ρόλο του υπουργού στον έλεγχο της La Poste και το είδος της εποπτείας που ασκείται από τις υπηρεσίες της. Ως προς αυτό, γνωστοποίησαν, ότι κατά την άποψή τους, οι υπηρεσίες του υπουργού δεν προέβαιναν σε καμία παρέμβαση στην τρέχουσα διαχείριση του οργανισμού ή στην εμπορική του πολιτική. Αντίθετα, σύμφωνα με τις γαλλικές αρχές, ο ρόλος του υπουργού στον τομέα της εποπτείας "αφορά ουσιαστικά την τήρηση των καθηκόντων δημόσιας υπηρεσίας και του κοινωνικού τομέα, ιδίως όσον αφορά την ενότητα του προσωπικού". Εξάλλου, οι γαλλικές αρχές περιέγραφαν λεπτομερώς τη συνεκτικότητα της σύμβασης σχεδίου και του ρόλου του κυβερνητικού επιτρόπου που συμμετείχε στο διοικητικό συμβούλιο του δημόσιου φορέα εκμετάλλευσης. Διευκρίνιζαν τις λεπτομέρειες ελέγχου των αποφάσεων καθορισμού τιμών της La Poste, όπως προβλέπονται στη συγγραφή υποχρεώσεων της La Poste. Τέλος, οι γαλλικές αρχές ανήγγειλαν κανονιστικά μέτρα "που θα μπορούσαν να αποτρέψουν τις επιφυλάξεις της Επιτροπής", ιδίως τη θεσμοθέτηση ενός διαμεσολαβητή της καθολικής ταχυδρομικής υπηρεσίας και την ενίσχυση της εποπτείας που ασκείται στις συμβάσεις που συνάπτονται από τη La Poste.

(44) Με επιστολή της 16ης Φεβρουαρίου 2000, η La Poste από την πλευρά της απάντησε επί της ουσίας στα ερωτήματα που τέθηκαν από την Επιτροπή. Επισύναψε στην απάντησή της μια μελέτη ενός συμβούλου όσον αφορά τις σχέσεις μεταξύ της La Poste και των επιχειρήσεων ταχυδρομικής διεκπεραίωσης(45). Η μελέτη αυτή στόχευε ιδίως να αποδείξει ότι η La Poste, για οικονομικούς και χρηματοπιστωτικούς λόγους, δεν θα είχε αντικειμενικά συμφέρον να δημιουργήσει δυσκολίες στις επιχειρήσεις ταχυδρομικής διεκπεραίωσης. Εξάλλου, αναφέρεται στο ιστορικό των σχέσεων μεταξύ της La Poste και των επιχειρήσεων του τομέα, εξηγώντας ότι η προφανής σκλήρυνση ορισμένων ρητρών στις συμβάσεις που συνάφθηκε το 1999 σε σχέση με το προηγούμενο καθεστώς προερχόταν από τη βούληση της La Poste να θεραπεύσει ατέλειες του μέσου που θεσπίστηκε το 1995 που οι επιχειρήσεις ταχυδρομικής διεκπεραίωσης εκμεταλλεύθηκαν προς όφελός τους.

(45) Στις 9 Μαρτίου 2001, η Επιτροπή απηύθυνε νέα επιστολή στη Γαλλική Δημοκρατία με το διπλό στόχο να διασαφηνίσει την πρόοδο των αναγγελθέντων μέτρων τον Φεβρουάριο του 2000, και να γνωστοποιήσει στις γαλλικές αρχές τα πραγματικά περιστατικά που υποβλήθηκαν από τους καταγγέλλοντες κατά τα τέλη του 2000, ιδίως σχετικά με την οικονομική ευαισθησία των επιχειρήσεων ταχυδρομικής διεκπεραίωσης που θα απέρρεε από ορισμένες αλλαγές εκ μέρους της La Poste στο καθεστώς των τεχνικών συμβάσεων και των συμβάσεων προϊόντων.

(46) Οι γαλλικές αρχές απάντησαν με επιστολή της 17ης Ιουλίου 2001. Στην επιστολή τους, σχολιάζουν τα πραγματικά περιστατικά που τέθηκαν από την Επιτροπή. Επίσης, αναφέρουν τους λόγους που εμπόδισαν την ολοκλήρωση του προβλεπόμενου μέσου κατά τις αρχές του έτους 2000 και επισυνάπτουν στην απάντησή τους σχέδιο διατάγματος για τη θεσμοθέτηση ενός ταχυδρομικού διαμεσολαβητή που κατά τη γνώμη τους θα ήταν σε θέση να επιλύσει τις δυσχέρειες που επικαλέσθηκε η Επιτροπή. Εξάλλου, πληροφορούν την Επιτροπή ότι το ανώτερο συμβούλιο ταχυδρομείων και τηλεπικοινωνιών κλήθηκε να γνωμοδοτήσει σχετικά με το σχέδιο του κειμένου της 21ης Ιουνίου 2001 και εκφράζουν την ελπίδα ότι ο διαμεσολαβητής θα μπορεί να γίνει πραγματικότητα και οι ομάδες του να συσταθούν πριν από την έναρξη του έτους 2002.

2. ΝΟΜΙΚΗ ΕΚΤΙΜΗΣΗ

(47) Το άρθρο 86 παράγραφος 1 της συνθήκης προβλέπει ότι τα κράτη μέλη, όσον αφορά τις δημόσιες επιχειρήσεις και τις επιχειρήσεις στις οποίες χορηγούν ειδικά ή αποκλειστικά δικαιώματα, δεν εκδίδουν ούτε διατηρούν κανένα μέτρο που να αντίκειται στους κανόνες της συνθήκης, ιδίως τους κανόνες του ανταγωνισμού. Η εν λόγω διάταξη της συνθήκης απαγορεύει στα κράτη μέλη να θέτουν, μέσω νομοθετικών, κανονιστικών ή διοικητικών μέτρων, τις δημόσιες επιχειρήσεις και τις επιχειρήσεις στις οποίες χορηγούν ειδικά ή αποκλειστικά δικαιώματα, σε μια κατάσταση στην οποία οι εν λόγω επιχειρήσεις δεν θα μπορούσαν να τοποθετηθούν οι ίδιες με αυτόνομες συμπεριφορές, χωρίς να παραβιάζουν το άρθρο 82(46). Όταν η Επιτροπή προσδιορίζει κρατικά μέτρα που εκδίδονται ή διατηρούνται κατά παράβαση του άρθρου 86 παράγραφος 1 σε συνδυασμό με το άρθρο 82, το άρθρο 86 παράγραφος 3 της συνθήκης την εξουσιοδοτεί να απευθύνει κατάλληλες αποφάσεις προς τα κράτη μέλη.

2.1. Η ενεχόμενη επιχείρηση

(48) Η La Poste είναι δημόσια επιχείρηση δυνάμει του άρθρου 86 παράγραφος 1 της συνθήκης. Πράγματι, από τη μια πλευρά, αποτελεί κρατική επιχείρηση και από την άλλη πλευρά διαθέτει ένα νόμιμο μονοπώλιο σε ορισμένες ταχυδρομικές υπηρεσίες (όπως καθορίζονται στο άρθρο L.2, δεύτερο εδάφιο του κώδικα ταχυδρομείων και τηλεπικοινωνιών· στο εξής η "βασική ταχυδρομική υπηρεσία").

(49) Τα γαλλικά ταχυδρομεία είναι μια δημόσια επιχείρηση βιομηχανικού και εμπορικού χαρακτήρα που συστάθηκε με το νόμο αριθ. 90-658, της 9ης Ιουλίου 1990(47) (στο εξής ο "νόμος του 1990"). Έλαβε από το νομοθέτη τον χαρακτηρισμό του αυτόνομου φορέα εκμετάλλευσης δημοσίου δικαίου, νομική κατηγορία sui generis. Έλαβε νομική προσωπικότητα και είναι νομικά ανεξάρτητη από το κράτος. Πάντως τίθεται υπό την εποπτεία του αρμόδιου υπουργού για τα ταχυδρομεία και τις τηλεπικοινωνίες(48). Η La Poste έχει ως σκοπό να διασφαλίσει τη δημόσια υπηρεσία εσωτερικού και διεθνούς ταχυδρομείου. Το σύνολο του κεφαλαίου της προέρχεται από τη μεταφορά στοιχείων ενεργητικού του κράτους που προηγουμένως είχαν ανατεθεί στη διοίκηση ταχυδρομείων και τηλεπικοινωνιών.

(50) Ο νόμος προβλέπει ότι η γενική πολιτική της La Poste καθορίζεται και διεξάγεται από το διοικητικό της συμβούλιο "στο πλαίσιο των κατευθυντήριων γραμμών που καθορίζονται από την κυβέρνηση"(49). Ο πρόεδρος του διοικητικού συμβουλίου της La Poste και η πλειοψηφία των μελών του εν λόγω συμβουλίου διορίζονται με διάταγμα. Επιπλέον, ένας κυβερνητικός επίτροπος εκφράζει, με συμβουλευτική ψήφο, την άποψη της κυβέρνησης στο πλαίσιο του διοικητικού συμβουλίου και ιδίως τη δυνατότητα να επιτύχει σύγκλιση του διοικητικού συμβουλίου. Η επιχείρηση La Poste είναι συνεπώς μια δημόσια επιχείρηση δυνάμει του άρθρου 86 παράγραφος 1 της συνθήκης.

(51) Εξάλλου, ορισμένες από τις πράξεις της La Poste πρέπει να πιστοποιηθούν ή εγκριθούν από τον αρμόδιο υπουργό ταχυδρομείων και τηλεπικοινωνιών, καθώς και από τον υπουργό οικονομικών: αυτό ισχύει ιδίως στην περίπτωση καθορισμού όρων τιμολόγησης για τις προσφερόμενες υπηρεσίες στο πλαίσιο του ταχυδρομικού μονοπωλίου και για τη σύσταση θυγατρικών ή την απόκτηση συμμετοχών από τη La Poste πέραν ορισμένου ορίου.

(52) Εξάλλου, η La Poste στοχεύει να διασφαλίσει τη δημόσια υπηρεσία του εσωτερικού και διεθνούς ταχυδρομείου. Με την ιδιότητα αυτή, διαθέτει το ταχυδρομικό μονοπώλιο δυνάμει του άρθρου L.2 δεύτερο εδάφιο του κώδικα ταχυδρομείων και τηλεπικοινωνιών. Το μονοπώλιο αυτό δεν επεκτείνεται στις υπηρεσίες ταχυδρομικής διεκπεραίωσης. Το άρθρο L.2 δεύτερο εδάφιο του κώδικα ταχυδρομείων και τηλεπικοινωνιών, που προορίζει για την La Poste τη μεταφορά επιστολών, καθώς και δεμάτων και εγγράφων που δεν υπερβαίνουν το βάρος των 350 γραμμαρίων, θεσπίζει υπέρ αυτής της τελευταίας αποκλειστικά δικαιώματα δυνάμει του άρθρου 86 παράγραφος 1 της συνθήκης.

2.2. Τα σχετικά κρατικά μέτρα

(53) Το εφαρμοζόμενο κανονιστικό μέσο περιγράφεται λεπτομερώς. Η παρούσα απόφαση στοχεύει στο άρθρο 25 του νόμου του 1990, καθώς και τα άρθρα 22, 23 και 33 της συγγραφής υποχρεώσεων της La Poste, που αφενός θεσπίζουν το βαθμό ελευθερίας που χορηγείται στη La Poste στον καθορισμό των όρων πρόσβασης στο δίκτυό της και των σχέσεων της με τους χρήστες της και αφετέρου καθορίζουν τις λεπτομέρειες και τα όρια της παρέμβασης του υπουργού στον έλεγχο των αποφάσεων καθορισμού όρων τιμολόγησης της La Poste. Στοχεύει επίσης στα άρθρα 4 και 6 του διατάγματος αριθ. 93-1272, όπως τροποποιήθηκε, και του άρθρου 4 της προαναφερθείσας απόφασης της 2ας Νοεμβρίου 1998, που αναφέρουν την κατανομή αρμοδιοτήτων ρύθμισης, ελέγχου και εποπτείας, οικονομικής και χρηματοπιστωτικής, στον ταχυδρομικό τομέα στο πλαίσιο του υπουργείου εθνικής οικονομίας, οικονομικών και βιομηχανίας.

2.3. Οι σχετικές αγορές

2.3.1. Η αγορά ταχυδρομικής διεκπεραίωσης ή αγορά υπηρεσιών "προηγούμενων σταδίων"

(54) Η αγορά την οποία αφορούν τα εν λόγω κρατικά μέτρα είναι εκείνη της παροχής υπηρεσιών ταχυδρομικής διεκπεραίωσης σχετικά με φορτία αποστολής με βάση τη γαλλική επικράτεια. Οι υπηρεσίες ταχυδρομικής διεκπεραίωσης που περιγράφονται στο σημείο 1.2 αποτελούν αγορά προηγούμενων σταδίων των υπηρεσιών που αποτελούν τον ανατεθειμένο τομέα της La Poste. Οι υπηρεσίες αυτές αποτελούν ένα σύνολο υπηρεσιών που εντάσσονται, στο πλαίσιο της διαδικασίας ταχυδρομικής διεκπεραίωσης φορτίων αποστολής, μεταξύ του ορισμού ενός μηνύματος εκ μέρους του ταχυδρομικού αποστολέα και της ανάληψης της ταχυδρομικής αποστολής εκ μέρους της La Poste στο πλαίσιο των αποκλειστικών της υπηρεσιών.

(55) Συγκεκριμένα, πρόκειται για ένα σύνολο πράξεων που πραγματοποιούνται σε προηγούμενα στάδια της συλλογής, ήτοι τα στάδια που προηγούνται της εισόδου της αποστολής της αλληλογραφίας στο τμήμα του ταχυδρομικού δικτύου που εκτελεί πράξεις που εμπίπτουν στον ανατεθειμένο τομέα(50). Σε καμία περίπτωση οι δραστηριότητες των επιχειρήσεων ταχυδρομικής διεκπεραίωσης στον τομέα της συλλογής και της διαλογής πριν από την κατάθεση στα σημεία πρόσβασης του ταχυδρομικού δικτύου δεν εμπίπτουν στον ανατεθειμένο τομέα της La Poste.

(56) Για λόγους απλοποίησης, μπορεί να χαρακτηριστεί το σύνολο των υπηρεσιών αυτών ως υπηρεσίες "προηγούμενων σταδίων".

2.3.2. Η αγορά βασικών ταχυδρομικών υπηρεσιών ή αγορά υπηρεσιών "επομένων σταδίων", ανατεθειμένος τομέας της La Poste

(57) Η La Poste διαθέτει ταχυδρομικό μονοπώλιο δυνάμει του άρθρου L.2, δεύτερο εδάφιο, του κώδικα ταχυδρομείων και τηλεπικοινωνιών(51). Στο πλαίσιο του μονοπωλίου περιλαμβάνονται "οι εθνικές και διασυνοριακές υπηρεσίες αποστολής αλληλογραφίας, είτε ταχείας ταχυδρομικής διεκπεραίωσης είτε όχι, περιλαμβανομένου του διαφημιστικού ταχυδρομείου, για βάρος κάτω των 350 γραμμαρίων και για τιμή κατώτερη του πενταπλάσιου της τιμής που εφαρμόζεται για την αποστολή αλληλογραφίας της 1ης βαθμίδας βάρους της ταχύτερης τυποποιημένης κατηγορίας", καθώς και "η υπηρεσία συστημένων αποστολών, η χρήση της οποίας προβλέπεται σε νομικό ή κανονιστικό κείμενο".

(58) Το μονοπώλιο αυτό δεν επεκτείνεται στην προετοιμασία του ταχυδρομείου που προηγείται της μεταφοράς και της διανομής, ήτοι της συσκευασίας, της συλλογής και της διαλογής του ταχυδρομείου που παραδόθηκε στην La Poste. Η προετοιμασία των υπηρεσιών ταχυδρομικής διεκπεραίωσης μπορεί κατά συνέπεια να πραγματοποιηθεί από άλλες επιχειρήσεις πλην της La Poste πάντως, στη μεγάλη πλειοψηφία των περιπτώσεων(52), προϋποθέτει την πρόσβαση στις κατάλληλες υπηρεσίες του ταχυδρομικού μονοπωλίου ώστε τα ταχυδρομικά αντικείμενα που έχουν παραληφθεί από τους παρέχοντες υπηρεσίες προετοιμασίας ταχυδρομείου να μπορούν να δρομολογηθούν και να διανεμηθούν και κατά τον τρόπο αυτό να διασφαλιστεί η άρτια παροχή υπηρεσιών από τους ταχυδρομικούς αποστολείς.

(59) Η εν λόγω αγορά βασικών ταχυδρομικών υπηρεσιών στο πλαίσιο του μονοπωλίου της La Poste πρέπει λοιπόν, βάσει της παρούσας απόφασης, να θεωρηθεί ως συναφής αγορά που τοποθετείται στα επόμενα στάδια της περιγραφείσας αγοράς.

2.4. Η δεσπόζουσα θέση

(60) Σύμφωνα με την πάγια νομολογία, μια επιχείρηση που κατέχει νόμιμο μονοπώλιο σε ένα ουσιαστικό τμήμα της κοινής αγοράς μπορεί να θεωρηθεί ως κατέχουσα δεσπόζουσα θέση δυνάμει του άρθρου 82 της συνθήκης ΕΚ(53). Η επικράτεια ενός κράτους μέλους δύναται να αποτελεί σημαντικό τμήμα της κοινής αγοράς(54).

(61) Από τα παραπάνω στοιχεία απορρέει ότι η La Poste κατέχει δεσπόζουσα θέση δυνάμει του άρθρου 82 της συνθήκης(55) λόγω του νόμιμου μονοπωλίου της στις προαναφερθείσες βασικές ταχυδρομικές υπηρεσίες.

2.5. Οι παραβιάσεις των κανόνων του ανταγωνισμού

2.5.1. Η σύγκρουση συμφερόντων στο πλαίσιο της La Poste

(62) Το άρθρο 86 παράγραφος 1 της συνθήκης προβλέπει ότι τα κράτη μέλη δεν θεσπίζουν ούτε διατηρούν μέτρα αντίθετα προς τους κανόνες της παρούσας συνθήκης, ιδίως προς εκείνους των άρθρων 12 και 81 έως 89, ως προς τις δημόσιες επιχειρήσεις και τις επιχειρήσεις στις οποίες χορηγούν ειδικά ή αποκλειστικά δικαιώματα.

(63) Ως προς αυτό, το Δικαστήριο των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων αναγνώρισε ότι ένα μέτρο με το οποίο ένα κράτος μέλος αναθέτει σε μια επιχείρηση παρούσα σε μια αγορά την εξουσία να καθορίζει κανόνες στους οποίους οι ανταγωνιστές της οφείλουν να συμμορφωθούν, έχει ως αποτέλεσμα τη στρέβλωση του ανταγωνισμού και την παραβίαση της αρχής της ισότητας των ευκαιριών μεταξύ των διαφόρων οικονομικών φορέων(56). Η οικονομική εξουσία που ανατίθεται στον κατέχοντα αποκλειστικό δικαίωμα επί άλλων επιχειρήσεων που ασκούν ενεργό δραστηριότητα στις αγορές προηγούμενων σταδίων οδηγεί σε σύγκρουση συμφερόντων. Η La Poste ευνοεί αμέσως ή εμμέσως τις θυγατρικές της σε βάρος των ανταγωνιστριών επιχειρήσεων στην αγορά προηγούμενων σταδίων. Οι συμπεριφορές αυτές συνιστούν καταχρήσεις δυνάμει του άρθρου 82.

(64) Έτσι, στην απόφαση που εκδόθηκε στις 13 Δεκεμβρίου 1991 στην υπόθεση C-18/88, GB-INNO-BM(57), το Δικαστήριο αποφάνθηκε ότι η σύγκρουση συμφερόντων αποτελεί κατάχρηση καθεαυτή. Στην υπόθεση αυτή, το Δικαστήριο οδηγήθηκε στο να αποφανθεί σε μια κανονιστική ρύθμιση που ανέθετε στον κυρίαρχο φορέα τηλεφωνίας, που εμπορευόταν επίσης τηλεφωνικές συσκευές, το δικαίωμα να χορηγεί άδεια και για τις τηλεφωνικές συσκευές των ανταγωνιστών του. Το Δικαστήριο ανέφερε ότι "ένα καθεστώς ανόθευτου ανταγωνισμού, όπως το προβλεπόμενο στη συνθήκη, μπορεί να επιτευχθεί μόνον εφόσον εξασφαλίζεται η ισότητα ευκαιριών μεταξύ των διαφόρων επιχειρηματιών. Η ανάθεση σε επιχείρηση που εμπορεύεται τερματικές συσκευές της συστηματοποιήσεως των προδιαγραφών τις οποίες πρέπει να πληρούν οι τερματικές συσκευές, του ελέγχου της εφαρμογής τους και της εγκρίσεως των συσκευών αυτών θα ισοδυναμούμε με τη χορήγηση στην επιχείρηση αυτή της εξουσίας να καθορίζει, κατά βούληση, ποιές τερματικές συσκευές επιτρέπεται να συνδέονται με το δημόσιο δίκτυο και με τη χορήγηση, επομένως, προφανούς πλεονεκτήματος έναντι των ανταγωνιστών της (...)"(58).

(65) Απαντώντας στην επιχειρηματολογία της RTT, το δικαστήριο ανέφερε εξάλλου(59) ότι το γεγονός ότι η RTT δεν προέβη σε καμία πραγματική κατάχρηση δεν μπορεί να επικληθεί για να αιτιολογηθεί η εν λόγω κανονιστική ρύθμιση.

(66) Το σκεπτικό του Δικαστηρίου στην απόφαση GB-INNO-BM εφαρμόζεται και στη συγκεκριμένη περίπτωση. Η La Poste κατέχει το μονοπώλιο μεταφοράς ταχυδρομικών αντικειμένων και δεμάτων βάρους που δεν υπερβαίνουν τα 350 γραμμάτια. Λόγω του γεγονότος αυτού αποτελεί έναν υποχρεωτικό εταίρο για τις επιχειρήσεις του τομέα ταχυδρομικής διεκπεραίωσης που οφείλουν να ζητούν τις αποκλειστικές της υπηρεσίες. Κατά συνέπεια, είναι σε θέση να επιβάλλει στις επιχειρήσεις ταχυδρομικής διεκπεραίωσης τις συμβατικές της ρήτρες που περιέχουν όρους τιμολόγησης και τεχνικούς κανόνες που καθορίστηκαν μονομερώς εκ μέρους της παρά τα φαινόμενα, σε ορισμένες περιπτώσεις μιας συνεννόησης με τους ενδιαφερόμενους εταίρους. Ειδικότερα, οι τεχνικοί κανόνες που ρυθμίζουν την πρόσβαση σε ειδικές τιμές διέπονται από τις "οδηγίες" που θεσπίστηκαν από την La Poste, και περιλαμβάνονται στο επίσημο Δελτίο της La Poste.

(67) Η La Poste επικαλέσθηκε(60) τον χαρακτήρα ισοτιμίας για την απονομή της ονομασίας ποιότητας "Qualité de Routeur Premier de Publicité Correspondance Messagerie", που ρύθμιζε από το 1994 την πρόσβαση στις τεχνικές συμβάσεις της La Poste, για να αποδείξει ότι στην πράξη δεν ήταν σε θέση να καθορίσει αυθαίρετα τους όρους πρόσβασης στο δίκτυό της. Η Επιτροπή παρατηρεί ότι αυτή η διαδικασία αναγνώρισης του χαρακτηρισμού δεν δύναται να επιλύσει τη σύγκρουση συμφερόντων που προσδιορίστηκε στη συγκεκριμένη περίπτωση. Πράγματι, η προβλεπόμενη κατάχρηση δεν παραμένει σε οποιαδήποτε άρνηση πρόσβασης, αλλά στον καθορισμό των οικονομικών και τεχνικών όρων που προσφέρονται στις επιχειρήσεις ταχυδρομικής διεκπεραίωσης(61).

(68) Οι γαλλικές αρχές υποστηρίζουν από την πλευρά τους ότι η La Poste αποτελεί αντικείμενο ελέγχου εκ μέρους του κράτους, που περιορίζει την ελευθερία της τόσο στο συμβατικό τομέα όσο και στον τομέα καθορισμού όρων τιμολόγησης. Σχετικά με τις λεπτομέρειες ελέγχου των συμβάσεων, τους τεχνικούς όρους και τις τιμές που εφαρμόζονται από την κατέχουσα επιχείρηση του ταχυδρομικού μονοπωλίου, υπενθυμίζουν ότι ορισμένες αποφάσεις καθορισμού τιμών της La Poste αποτελούν αντικείμενο εξέτασης και πιστοποίησης εκ μέρους του υπουργού.

(69) Πάντως, η Επιτροπή παρατηρεί ότι, στην πραγματικότητα, η συμβατική ελευθερία που αφήνεται στην La Poste πολύ απέχει από το να είναι πλήρως πλαισιωμένη από έναν εκ των προτέρων ή εκ των υστέρων έλεγχο του υπουργού. Έτσι, όσον αφορά τις υπηρεσίες και τις τιμές που εξετάζονται από την παρούσα απόφαση, το περιθώριο παρέμβασης του υπουργού είναι πράγματι περιορισμένο και η ένταση των ελέγχων ποικίλει. Λαμβανομένων υπόψη των στοιχείων της κανονιστικής ρύθμισης που προβλέπονται στην παρούσα απόφαση, καθώς και των εξηγήσεων που υποβλήθηκαν εκ μέρους των γαλλικών αρχών(62), πρέπει στην πράξη να διακρίνουμε τρεις καταστάσεις για τις συμβάσεις και τιμολογήσεις που αναφέρονται στις επιχειρήσεις ταχυδρομικής διεκπεραίωσης, αναλόγως αν εξετάζονται ως χρήστες του δικτύου της La Poste ή ως προμηθευτές της. Πρώτον, οι τιμές των "συμβάσεων προϊόντων" πιστοποιούνται από τον υπουργό, στο βαθμό που αφορούν υπηρεσίες οι οποίες εμπίπτουν στον ανατεθειμένο τομέα του ταχυδρομικού μονοπωλίου, όπως η Postimpact(63). Αντίθετα, δεύτερον, οι συμβάσεις για τις οποίες οι επιχειρήσεις ταχυδρομικής διεκπεραίωσης εξετάζονται ως προμηθευτές, ιδίως οι "τεχνικές συμβάσεις", παραμένουν εκτός οποιουδήποτε ελέγχου εκ μέρους του υπουργού, διότι αφορούν υπηρεσίες που δεν εμπίπτουν στο πεδίο του ταχυδρομικού μονοπωλίου. Τέλος, τρίτον, οι τεχνικοί όροι και κανόνες και γενικότερα τα μη τιμολογιακά στοιχεία των συμβατικών προσφορών της La Poste, που παρουσιάζουν για τις επιχειρήσεις ταχυδρομικής διεκπεραίωσης τόσο βασικά στοιχεία στους όρους εκμετάλλευσης, δεν αποτελούν αντικείμενο ελέγχου, είτε οι εν λόγω υπηρεσίες εμπίπτουν είτε όχι στον ανατεθειμένο τομέα της La Poste(64).

(70) Η Επιτροπή θεωρεί ότι όταν το γαλλικό κράτος δεν χορηγεί άδεια παρά σε μια μόνο επιχείρηση να παρέχει αποκλειστικές ταχυδρομικές υπηρεσίες και επιτρέπει στην εν λόγω επιχείρηση να καθορίζει τις τεχνικές και τιμολογιακές της σχέσεις με τους εμπορικούς εταίρους που παρέχουν εξαρτημένες υπηρεσίες οι οποίες εμπίπτουν στον ανατεθειμένο τομέα, ελλείψει εξαντλητικού ελέγχου του πεδίου εφαρμογής των σχέσεων αυτών, η εν λόγω επιχείρηση τίθεται σε κατάσταση σύγκρουσης συμφερόντων λόγω του γεγονότος ότι καθίσταται αποκλειστικός εταίρος των ανταγωνιστών της στις αγορές προηγούμενων σταδίων του ανατεθειμένου τομέα της. Η La Poste κατέχει πράγματι, λόγω της έλλειψης ισορροπίας της οικονομικής ισχύος που δημιουργήθηκε από τη γαλλική κανονιστική ρύθμιση, την εξουσία να επιβάλλει "de facto" κανόνες στους ανταγωνιστές της και να ρυθμίζει τη δραστηριότητά τους, έστω και χωρίς να διαθέτει κανονιστική εξουσία σύμφωνα με το εσωτερικό δίκαιο(65). Όμως, η La Poste ασκεί επίσης ενεργό δραστηριότητα αμέσως ή μέσω των θυγατρικών της στην αγορά ταχυδρομικής διεκπεραίωσης. Αυτή η παρουσία στην αγορά ταχυδρομικής διεκπεραίωσης έχει ως συνέπεια να δημιουργεί σύγκρουση συμφερόντων, εφόσον η La Poste οδηγείται μέσω της σώρευσης αυτής στο να ευνοεί αμέσως ή εμμέσως τις θυγατρικές της και παρακινείται στο να προβαίνει σε κατάχρηση της δεσπόζουσας θέσης της.

(71) Στην απάντησή τους στην προειδοποιητική επιστολή της Επιτροπής, οι γαλλικές αρχές δεν αμφισβήτησαν την ανάλυση της Επιτροπής για μια κατάσταση σύγκρουσης συμφερόντων στο πλαίσιο της La Poste. Αντίθετα ανήγγειλαν μέτρα για να τεθεί ένα τέλος στις επιφυλάξεις που εκφράστηκαν εκ μέρους της Επιτροπής.

(72) Έτσι, με επιστολή της 17ης Ιουλίου 2001, οι γαλλικές αρχές διαβίβασαν στην Επιτροπή, προς ενημέρωση, ένα σχέδιο διατάγματος(66) για τη δημιουργία ενός διαμεσολαβητή της καθολικής ταχυδρομικής υπηρεσίας (στο εξής "ο διαμεσολαβητής"), και υπόσχονται "μια γρήγορη τοποθέτησή του". Αν και το σχέδιο αυτό δεν έχει ακόμη ενταχθεί στον γαλλικό νομοθετικό προγραμματισμό μέχρι της ημερομηνίας της παρούσας απόφασης, έχει σημασία να εξεταστεί το είδος των προβλεπόμενων λύσεων εκ μέρους των γαλλικών αρχών.

(73) Σύμφωνα με τις γαλλικές αρχές, η δημιουργία της θέσης του διαμεσολαβητή θα ερμηνευόταν από μια εμβάθυνση των ελέγχων που ασκούνται επί της La Poste στον τομέα που αποτελεί αντικείμενο της παρούσας απόφασης. Κατά τον τρόπο αυτό, το διάταγμα θα προέβλεπε ρητά τη δυνατότητα παρέμβασης του εν λόγω διαμεσολαβητή στην αρχική εκπόνηση, τις μεταγενέστερες τροποποιήσεις και την εφαρμογή των τυποποιημένων συμβάσεων που συνδέουν την La Poste με τις αντιπροσωπευτικές οργανώσεις ομοιογενών κατηγοριών επαγγελματιών, κατόπιν αιτήματος ενός από τα μέρη ή του υπουργού. Ο διαμεσολαβητής θα αποφαινόταν όχι μόνον επί των καθαρά τιμολογιακών πλευρών, αλλά επίσης επί "του προσαρμοσμένου και αναλογικού χαρακτήρα των τεχνικών δυσχερειών" που επιβάλλονται από τις συμβάσεις και κατά γενικότερο τρόπο επί των αντίστοιχων υποχρεώσεων των αντισυμβαλλομένων. Με την ολοκλήρωση μιας κατ' αντιμωλία διαδικασίας, ο διαμεσολαβητής θα εκδίδει αιτιολογημένη γνώμη που θα διαβιβάζεται στον υπουργό και στα ενδιαφερόμενα μέρη, και θα υπάρχει δυνατότητα δημοσίευσής της.

(74) Σε συνάρτηση με τη συγκεκριμένη περίπτωση και την ισχύουσα κανονιστική ρύθμιση, το εν λόγω σχέδιο διατάγματος θα επέτρεπε πολλές σημαντικές προόδους. Κατά πρώτο λόγο, θα δημιουργούσε για τις υπηρεσίες ταχυδρομικής διεκπεραίωσης ένα δικαίωμα προσφυγής έναντι των τεχνικών και τιμολογιακών όρων που θεσπίζονται από την La Poste. Κατά δεύτερο λόγο, θα αποδεχόταν τη δυνατότητα τέτοιου είδους προσφυγών μετά από την εφαρμογή των εν λόγω συμβάσεων και κατά συνέπεια μια εκ των προτέρων εξέτασή τους και της εφαρμογής τους, ενώ στο ισχύον μέσο, η εξουσία παρέμβασης μιας δημόσιας αρχής στις σχέσεις μεταξύ της La Poste και των επιχειρήσεων ταχυδρομικής διεκπεραίωσης περιορίζεται σε μια πιστοποίηση "εκ των προτέρων". Τρίτον, το σχέδιο διατάγματος επεκτεινόταν ρητά σε μη τιμολογιακές πλευρές των εν λόγω συμβάσεων, όπως η έκταση των ελέγχων που ασκούνται επί της La Poste.

(75) Πάντως, με τη διατύπωση που υποβλήθηκε στην Επιτροπή, το σχέδιο του διαμεσολαβητή καθολικής ταχυδρομικής υπηρεσίας δεν ανταποκρίνεται παρά εν μέρει στις επιφυλάξεις που διατυπώθηκαν προηγουμένως. Ο έλεγχος μιας υπόθεσης από τον διαμεσολαβητή δεν έχει πραγματικό ενδιαφέρον για τον προσφεύγοντα παρά εάν ακολουθείται από απόφαση που θα εκδίδει χωριστή οντότητα από τα μέρη. Όμως, το σχέδιο αυτό δεν προσδίδει σε καμία χωριστή αρχή από την La Poste μια τέτοια εξουσία λήψης απόφασης ή εντολής που να υπερβαίνει εκείνη, την περιορισμένη(67), που αυτή τη στιγμή ανατίθεται στην αρχή κρατικού ελέγχου μέσω του ισχύοντος κανονιστικού πλαισίου. Κατά συνέπεια, στην πράξη, μια συνδυασμένη ερμηνεία των διατάξεων του σχεδίου του διαμεσολαβητή και της ισχύουσας κανονιστικής ρύθμισης θα οδηγούσε στο να διακρίνουμε τρεις πιθανές καταστάσεις, που θα ρύθμιζαν την αποτελεσματικότητα του δικαιώματος προσφυγής που έχει αναγνωριστεί στους εμπορικούς εταίρους της La Poste καθώς και την έκταση των ασκούμενων ελέγχων:

1. είτε η προσφυγή του διαμεσολαβητή θα γινόταν εκ των προτέρων, πριν από την υπουργική πιστοποίηση και θα αφορούσε στις υπηρεσίες που εμπίπτουν στον ανατεθειμένο τομέα της La Poste(68)·

2. είτε προσφυγή του διαμεσολαβητή θα πραγματοποιούταν εκ των προτέρων, πριν από την έναρξη ισχύος της εν λόγω σύμβασης, αλλά θα αφορούσε υπηρεσίες που δεν εμπίπτουν στον ανατεθειμένο τομέα της La Poste(69)·

3. είτε, τέλος, η προσφυγή του διαμεσολαβητή θα γινόταν εκ των υστέρων, μετά την έναρξη ισχύος της εν λόγω σύμβασης, και θα αφορούσε αδιακρίτως τις υπηρεσίες που εμπίπτουν στον ανατεθειμένο τομέα και στον μη ανατεθειμένο τομέα της La Poste(70).

Στην πρώτη περίπτωση, επειδή πρόκειται για τιμολογήσεις και συμβάσεις που υπόκεινται σε υπουργική πιστοποίηση, το σχέδιο του διαμεσολαβητή θα συνεπαγόταν μια πρόοδο σε σχέση με το υπάρχον, εφόσον θα επέτρεπε προσφυγή στον διαμεσολαβητή εκ μέρους του προσφεύγοντος σε συνδυασμό με την έκδοση απόφασης με την ολοκλήρωση της διαδικασίας. Στη δεύτερη και στην τρίτη περίπτωση, αντίθετα, οι επιχειρήσεις ταχυδρομικής διεκπεραίωσης ασφαλώς θα είχαν την ευχέρεια να προσφύγουν στον διαμεσολαβητή, αλλά η διαδικασία θα διακοπτόταν με τη διατύπωση γνώμης εκ μέρους του, εφόσον δεν υπάρχει αρμοδιότητα κρατικής αρχής για την επίλυση διαφοράς μεταξύ της La Poste και των επιχειρήσεων ταχυδρομικής διεκπεραίωσης σχετικά με την παροχή υπηρεσιών που δεν εμπίπτουν στον τομέα αποκλειστικών δικαιωμάτων της La Poste ή που προσφέρονται μετά την πιστοποίηση(71). Κατά τον τρόπο αυτό, στην περίπτωση διαφοράς μεταξύ της La Poste και των επιχειρήσεων ταχυδρομικής διεκπεραίωσης στη θέσπιση ή τροποποίηση τεχνικών συμβάσεων(72), ακόμη και όταν θα επιλαμβάνεται ο διαμεσολαβητής, καμία εγγύηση δεν θα προσφέρεται για την καλή έκβαση της διαδικασίας και τη λήψη τελικής απόφασης από φορέα διαφορετικό από την La Poste(73).

(76) Κάτω από τους όρους αυτούς, και λαμβανομένου υπόψη του κενού στην προβλεπόμενη διάταξη όπως περιγράφεται στην αιτιολογική σκέψη 75, το σχέδιο των γαλλικών αρχών δεν θα επαρκούσε για να αποτρέψει τον κίνδυνο σύγκρουσης συμφερόντων στο πλαίσιο του κρατικού φορέα εκμετάλλευσης που υπάρχει στη συγκεκριμένη περίπτωση.

2.5.2. Η έλλειψη ουδετερότητας στον έλεγχο που ασκείται από τον υπουργό επί της La Poste

(77) Μια κανονιστική ρύθμιση που δεν προβλέπει μια ανεξάρτητη αρχή ελέγχου η οποία θα παρουσιάζει επαρκείς εγγυήσεις ουδετερότητας σε συνάρτηση με μια δημόσια επιχείρηση που τίθεται σε κατάσταση σύγκρουσης συμφερόντων, παραβιάζει τις διατάξεις του άρθρου 86 παράγραφος 1 της συνθήκης, σε συνδυασμό με το άρθρο 82. Πιο συγκεκριμένα, η έλλειψη μιας αρχής που παρουσιάζει τέτοιου είδους εγγυήσεις οδηγεί σε παραβιάσεις του άρθρου 82 της συνθήκης όταν το κράτος δεν ελέγχει με αποτελεσματικό τρόπο τη συμπεριφορά του παραδοσιακού φορέα εκμετάλλευσης που επωφελείται αποκλειστικού δικαιώματος σε αγορές προηγούμενων σταδίων, οι οποίες δεν καλύπτονται από αποκλειστικά δικαιώματα και επί των οποίων η αποδέκτρια επιχείρηση του αποκλειστικού δικαιώματος είναι παρούσα.

(78) Όταν μια δημόσια επιχείρηση βρίσκεται αντιμέτωπη με ένα κίνδυνο σύγκρουσης συμφερόντων, πράγματι αρμοδιότητα έχει το κράτος να διασφαλίζει την ύπαρξη ενός αποτελεσματικού συστήματος ελέγχου κατά τρόπο ώστε να αποκατασταθεί η ισότητα ευκαιριών μεταξύ των φορέων. Το σκεπτικό του Δικαστηρίου στην απόφαση GB-INNO-BM: "η διατήρηση πραγματικού ανταγωνισμού και η εγγύηση διαφάνειας απαιτούν η συστηματοποίηση τεχνικών προδιαγραφών, ο έλεγχος της εφαρμογής τους και οι εγκρίσεις, να πραγματοποιούνται από φορέα ανεξάρτητο από τις δημόσιες ή ιδιωτικές επιχειρήσεις που προσφέρουν αγαθά ή υπηρεσίες υπό συνθήκες ανταγωνισμού"(74).

(79) Η Επιτροπή επιβεβαίωσε την εφαρμογή της αρχής αυτής στον ταχυδρομικό τομέα. Κατέληξε στο συμπέρασμα της αναγκαιότητας για τα κράτη μέλη να αναθέτουν τον έλεγχο των ταχυδρομικών τους επιχειρήσεων σε αρχή που θα είναι ανεξάρτητη του δημόσιου φορέα ή του φορέα που έχει αποκλειστικά ή ειδικά δικαιώματα και οποιουδήποτε οργανισμού που συνδέεται με αυτόν. Ανέφερε, ιδίως, ότι τα κράτη μέλη δεν μπορούν να αναθέτουν τον έλεγχο αυτό στον ίδιο τον φορέα εκμετάλλευσης ταχυδρομικών υπηρεσιών "ή σε οργανισμό που συνδέεται (νομικά, διοικητικά, ή διαρθρωτικά) με τον εν λόγω φορέα"(75).

(80) Στην επιστολή της της 27ης Οκτωβρίου 1999, η Επιτροπή παρατήρησε ότι από τη μια πλευρά το καθήκον εποπτείας και από την άλλη το καθήκον προσανατολισμού της πολιτικής La Poste ως κρατικής επιχείρησης, διασφαλίζονται στο πλαίσιο του ιδίου υπουργείου. Κατέληγε στην ύπαρξη σύγκρουσης συμφερόντων στο πλαίσιο του ιδίου αυτού υπουργείου(76).

(81) Στην απάντηση τους της 7ης Φεβρουαρίου 2000, οι γαλλικές αρχές προέβησαν σε ορισμένες διευκρινίσεις σχετικά με το είδος των δεσμών που συνδέουν τον υπουργό με την La Poste και το περιεχόμενο των καθηκόντων εποπτείας και ελέγχου των όρων τιμολόγησης. Σύμφωνα με τις γαλλικές αρχές, η εξουσία εποπτείας και η σύμβαση του σχεδίου που περιλαμβάνει τον καθορισμό γενικών στόχων του δημόσιου φορέα εκμετάλλευσης, που δεν συνεπαγόταν παρέμβαση του υπουργείου στην εμπορική πολιτική της La Poste, και ακόμη λιγότερο στη λήψη οποιασδήποτε απόφασης έναντι της επαγγελματικής κατηγορίας των επιχειρήσεων ταχυδρομικής διεκπεραίωσης. Με την ολοκλήρωση της ανάλυσής τους, οι γαλλικές αρχές καταλήγουν στο συμπέρασμα ότι η γαλλική κανονιστική ρύθμιση διασφαλίζει κατάλληλο διαχωρισμό των καθηκόντων κανονιστικής ρύθμισης και εκμετάλλευσης της ταχυδρομικής δραστηριότητας. Ο υπουργός και οι υπηρεσίες του, σύμφωνα με τις γαλλικές αρχές, είχαν χωριστές αρμοδιότητες από άποψη νομική, λειτουργική και διαρθρωτική, από την La Poste.

(82) Η Επιτροπή λαμβάνει υπόψη τις εξηγήσεις αυτές αλλά δεν προσυπογράφει πλήρως την ανάλυση αυτή. Ανεξάρτητα ποιος είναι στην πραγματικότητα ο βαθμός διαχωρισμού τον οποίο επικαλούνται οι γαλλικές αρχές, δεν προβλέπεται στο υπάρχον μέσο αναμφισβήτητη εγγύηση της ουδετερότητας στην άσκηση του ελέγχου των σχέσεων του δημόσιου φορέα εκμετάλλευσης με τις επιχειρήσεις ταχυδρομικής διεκπεραίωσης. Οι γαλλικές αρχές υπενθυμίζουν εξάλλου ότι, στον καθορισμό των στόχων εκ μέρους της La Poste, "η διεύθυνση Δημόσιου Ταμείου και η διεύθυνση οικονομικών η επιφορτισμένη με τη διαχείριση των στοιχείων ενεργητικού του κράτους παρεμβαίνουν ενεργά (...)"(77). Η ίδια κρατική αρχή που διασφαλίζει τον έλεγχο της La Poste είναι σαφώς επιφορτισμένη με τον έλεγχο της αποδοτικότητάς της και της χρηματοπιστωτικής της υγείας. Οι περιστάσεις βάσει των οποίων οι αρμοδιότητες αυτές εντοπίζονται συγχρόνως σε πολλές διευθύνσεις μιας διοίκησης που υπόκειται στον ίδιο υπουργό δεν είναι επαρκείς ώστε να αποδειχθεί η ανεξαρτησία του ασκούμενου ελέγχου. Εξάλλου, στο πλαίσιο της DiGITIP, η υπηρεσία ταχυδρομείων έχει συγχρόνως αποστολή ρυθμιστική και αποστολή οικονομικής και χρηματοπιστωτικής εποπτείας(78). Κατά συνέπεια, η άσκηση εποπτείας εκ μέρους του υπουργού στην La Poste, και ιδίως η άσκηση ελέγχου επί των συμβάσεων και των όρων τιμολόγησης, δύναται να επηρεαστεί για λόγους οικονομικού συμφέροντος του κράτους που απέχουν της αρχής της δικαιοσύνης που θα έπρεπε να προβάλλεται στον έλεγχο των σχέσεων μεταξύ της La Poste και των χρηστών της καθώς και των εμπορικών της εταίρων. Έτσι, είναι σαφές ότι βάσει της ισχύουσας κατάστασης της γαλλικής κανονιστικής ρύθμισης, ο υπουργός δεν μπορεί να θεωρηθεί ως αρχή που παρουσιάζει έναντι της La Poste επαρκείς εγγυήσεις ανεξαρτησίας για την άσκηση αποτελεσματικού ελέγχου.

(83) Ενόψει του υπάρχοντος κανονιστικού πλαισίου, η Επιτροπή διαπιστώνει ότι ο διαχωρισμός μεταξύ των καθηκόντων οικονομικής και χρηματοπιστωτικής εποπτείας και ρύθμισης, όπως περιγράφονται από τις γαλλικές αρχές, δεν δύναται να προσφέρει επαρκείς εγγυήσεις ουδετερότητας και ανεξαρτησίας στην εποπτεία των σχέσεων μεταξύ της La Poste και των επιχειρήσεων ταχυδρομικής διεκπεραίωσης. Κάτω από τους όρους αυτούς, η κρατική αρχή, που τοποθετείται η ίδια σε μια κατάσταση σύγκρουσης συμφερόντων, δεν είναι σε θέση να ασκήσει επί της La Poste αποτελεσματικό έλεγχο που να διασφαλίζει την εξουδετέρωση της σύγκρουσης συμφερόντων που προσδιορίστηκε προηγουμένως στο πλαίσιο του δημόσιου φορέα εκμετάλλευσης ταχυδρομικών υπηρεσιών.

(84) Στην επιστολή της 17ης Ιουλίου 2001, οι γαλλικές αρχές πιστοποιούν ότι, σε ένα προσεχές μέλλον, η τοποθέτηση παρά των υπουργών ενός διαμεσολαβητή θα επέτρεπε την επίλυση του προβλήματος της ουδετερότητας του ελέγχου. Το διάταγμα προβλέπει πράγματι για τον διαμεσολαβητή ορισμένες λύσεις που στοχεύουν στην εγγύηση της ανεξαρτησίας του. Διορισμένος με διάταγμα βάσει προτάσεως του υπουργού από τριπλό κατάλογο που προτείνεται από τον Πρόεδρο της ανώτερης επιτροπής δημόσιας διοίκησης ταχυδρομείων και τηλεπικοινωνιών, ο διαμεσολαβητής θα διορίζεται κατά τρόπο αμετάκλητο για πέντε έτη, με μη ανανεώσιμη θητεία και θα διαθέτει δικά του μέσα και δημοσιονομικές πιστώσεις, χωρίς εξάλλου να υπόκειται στην ιεραρχική εξουσία των υπηρεσιών του υπουργείου. Η αρμοδιότητα λήψης αποφάσεων (ιδίως στον τομέα της πιστοποίησης) ασφαλώς θα διατηρείται από τον υπουργό, ενώ ο διαμεσολαβητής δεν θα διαθέτει παρά συμβουλευτική εξουσία. Αλλά οι γνωμοδοτήσεις του διαμεσολαβητή θα είναι αιτιολογημένες και θα δημοσιεύονται, κατά τρόπο ώστε θα είναι δυσχερές για τον υπουργό να απομακρύνεται χωρίς αντικειμενικούς λόγους από την απόφαση που συνιστάται εκ μέρους του διαμεσολαβητή.

(85) Η Επιτροπή λαμβάνει υπόψη την ύπαρξη του σχεδίου αυτού βάσει του οποίου, η τοποθέτηση παρά των υπουργών ενός διαμεσολαβητή με ορισμένες εξουσίες έρευνας, μέσα και πολλές εγγυήσεις ανεξαρτησίας, συνεπάγεται μια φροντίδα για τη δημιουργία ορισμένων όρων ουδετερότητας, διαφάνειας και αποτελεσματικότητας στην άσκηση ελέγχων εκ μέρους της αρχής εποπτείας στον τομέα που αποτελεί αντικείμενο της παρούσας απόφασης. Ως προς αυτό, η δυνατότητα δημοσίευσης αιτιολογημένων γνωμοδοτήσεων μπορεί να λάβει ιδιαίτερη σημασία για την επίλυση διαφορών και δυσχερειών αντίστοιχων με εκείνες που προβάλλει ο καταγγέλλων στη συγκεκριμένη περίπτωση. Η δυνατότητα αυτή, όσον αφορά το ειδικό πρόβλημα που αποτελεί αντικείμενο της καταγγελίας, φαίνεται να μπορεί να εξουδετερώσει τη μεροληψία η οποία θα μπορούσε να επηρεάσει τη διακριτική ευχέρεια λήψης αποφάσεων του υπουργού.

(86) Πάντως, η επίλυση της σύγκρουσης συμφερόντων στο πλαίσιο της αρχής της αρμόδιας για τον έλεγχο και τη ρύθμιση του ταχυδρομικού τομέα θα προϋπέθετε την πλήρη ανεξαρτησία του διαμεσολαβητή έναντι του δημόσιου φορέα ταχυδρομικών υπηρεσιών. Όμως, ως προς αυτό, η Επιτροπή παρατηρεί ότι, στην τρέχουσα μορφή του, το σχέδιο δεν προβλέπει διάταξη που να διασφαλίζει επαρκή απόσταση του διαμεσολαβητή και των συνεργατών του σε συνάρτηση με τον κρατικό φορέα ταχυδρομικών υπηρεσιών(79). Κάτω από τους όρους αυτούς, η θεσμοθέτηση του διαμεσολαβητή θα μπορούσε να αποδειχθεί ανεπαρκής για τη διασφάλιση μιας ικανοποιητικής ανεξαρτησίας της αρμόδιας για τη διεξαγωγή ελέγχων αρχής, παρά τις εξουσίες που θα του αναθέτονται βάσει του προβλεπόμενου διατάγματος.

2.5.3. Πιθανή ερμηνεία της σύγκρουσης συμφερόντων στη συμπεριφορά της La Poste

(87) Η κατάσταση σύγκρουσης συμφερόντων συνιστά καθεαυτή κατάχρηση. Δεν είναι απαραίτητο να αναμένεται η εν λόγω επιχείρηση να διαπράξει πράγματι κατάχρηση ώστε να μπορεί να διαπιστωθεί η παράβαση. Πράγματι επαρκεί το να τεθεί η επιχείρηση λόγω της ίδιας της κανονιστικής ρύθμισης, σε κατάσταση που οδηγεί στη διάπραξη κατάχρησης όταν έχει ειδικό συμφέρον. Η σύσταση και η διατήρηση διπλής σύγκρουσης συμφερόντων, όπως περιγράφεται προηγουμένως, πρέπει να θεωρηθεί ότι αντίκειται στις διατάξεις του άρθρου 86 παράγραφος 1, σε συνδυασμό με το άρθρο 86 της συνθήκης, ακόμη και ελλείψει προφανών καταχρήσεων(80).

(88) Πάντως, είναι ανώφελο το να εισέλθουμε σε περισσότερες λεπτομέρειες σχετικά με το είδος των συμπεριφορών που αντίκεινται στις διατάξεις του άρθρου 82, τις οποίες θα μπορούσε να ακολουθήσει η La Poste ή θα μπορούσε να έχει την επιθυμία να ακολουθήσει λόγω του γεγονότος της διπλής σύγκρουσης συμφερόντων που περιγράφεται παραπάνω.

(89) Κατά πρώτο λόγο, η La Poste έχει την ευχέρεια να επιβάλλει στους εταίρους της του τομέα ταχυδρομικής διεκπεραίωσης τεχνικούς και οικονομικούς όρους ξένους προς την προσήκουσα οικονομική πρακτική. Η La Poste θα μπορούσε να καθορίσει τεχνικούς όρους και όρους τιμολόγησης οι οποίοι, αν και τυπικά εφαρμόζονται αδιακρίτως, θα έθεταν σε δυσμενή θέση, στην πράξη, τους ανταγωνιστές της La Poste και των θυγατρικών της. Παραδείγματος χάρη, τίποτε δεν εξασφαλίζει ότι οι όροι καθορισμού ανώτατου όγκου που καθορίζονται από την La Poste για την πρόσβαση σε ορισμένα είδη τεχνικών συμβάσεων ή επίσης η αμοιβή "ανά μίλι" που συμφωνείται με επιχειρήσεις ταχυδρομικής διεκπεραίωσης για τις εργασίες προετοιμασίας και διαλογής, βασίζονται σε ισχυρισμούς που αντικατοπτρίζουν αναμφισβήτητα οικονομικά και τεχνικά δεδομένα (οικονομία στην επεξεργασία εκ μέρους της La Poste, οικονομία κλίμακας, πραγματοποιηθείσα προστιθέμενη αξία κ.λπ.). Αντίθετα, υπάρχει κίνδυνος το να χρησιμοποιεί η La Poste τη θέση της ως αδιαμφισβήτητου εταίρου για να διεξάγει διαπραγματεύσεις προς την κατεύθυνση που επιθυμεί οδηγώντας στη σύσταση των συμβάσεων της. Κατά συνέπεια, είναι πιθανόν οι όροι που καθορίζονται από τη La Poste, έστω και αν δεν προκαλούν διακρίσεις εκ πρώτης όψεως, να έχουν ως συνέπεια το να θέσουν σε δυσχερή θέση τις ανταγωνίστριες επιχειρήσεις στον τομέα της ταχυδρομικής διεκπεραίωσης ή ορισμένες κατηγορίες από τις επιχειρήσεις αυτές.

(90) Ορισμένες τεχνικές αποφάσεις, καθώς και αποφάσεις για τον καθορισμό όρων τιμολόγησης που λήφθηκαν από τη La Poste τον Ιούλιο του 1999, προβάλλουν το περιθώριο ελιγμών το οποίο διαθέτει ο δημόσιος φορέας εκμετάλλευσης, καθώς και τις πιθανές του επιπτώσεις στους όρους βάσει των οποίων ασκούν δραστηριότητα οι επιχειρήσεις ταχυδρομικής διεκπεραίωσης. Χωρίς να της είναι απαραίτητο να αποφανθεί σχετικά με την καταλληλότητα, τη δικαιοσύνη και την αιτιολόγηση των ορίων που θεσπίζονται από τη La Poste, η Επιτροπή περιορίζεται στο να παρατηρήσει παραδείγματος χάρη, ότι η αιφνίδια και σημαντική(81) αύξηση στο όριο του όγκου ετήσιας κατάθεσης φακέλων που δίνει πρόσβαση στις επιχειρήσεις ταχυδρομικής διεκπεραίωσης σε συμβάσεις προετοιμασίας, απέκλεισε από αυτό το είδος της σύμβασης(82) περίπου το ήμισυ(83) των επιχειρήσεων ταχυδρομικής διεκπεραίωσης που επωφελούντο από αυτές προηγουμένως, διαταράσσοντας κατά τον τρόπο αυτό τους όρους εκμετάλλευσης. Όμως, η απόφαση αυτή δεν είχε επιπτώσεις στους όρους εκμετάλλευσης των θυγατρικών της La Poste οι οποίοι, από την πλευρά τους, παρέμεναν σε κάθε περίπτωση πέραν του κρίσιμου ορίου, λαμβανομένης υπόψη της διάστασής τους και του όγκου της επιχειρηματικής τους δραστηριότητας.

(91) Κατά τον ίδιο τρόπο, όσον αφορά την αμοιβή "ανά μίλι" που χορηγείται στις επιχειρήσεις ταχυδρομικής διεκπεραίωσης για ορισμένες εργασίες προετοιμασίας και διαλογής, η La Poste τροποποίησε τον Ιούλιο του 1999 τους εφαρμοζόμενους όρους, προκαλώντας μείωση κατά 16 % των αμοιβών των επιχειρήσεων ταχυδρομικής διεκπεραίωσης. Χωρίς αμφιβολία η μείωση αυτή τελικά αντισταθμίστηκε από την La Poste, στα τέλη του έτους, με τη χορήγηση στις επιχειρήσεις ταχυδρομικής διεκπεραίωσης ενός "έκτακτου μερίσματος". Αλλά η πρωτοβουλία της μείωσης, τον Ιούλιο του 1999, όπως και εκείνη της αντιστάθμισης στα τέλη του έτους, αποδεικνύουν την έκταση του περιθωρίου εκτίμησης που έχει ο δημόσιος φορέας εκμετάλλευσης στον καθορισμό των οικονομικών όρων πρόσβασης στο δίκτυο του. Όπως, η αμοιβή "ανά μίλι" πολύ απέχει του να είναι ουδέτερη στην οικονομική ισορροπία των επιχειρήσεων ταχυδρομικής διεκπεραίωσης, τα περιθώρια των οποίων ανέκαθεν ήταν χαμηλά. Σύμφωνα με τον καταγγέλλοντα, η αμοιβή αυτή ανερχόταν σε περίπου 9 % του κύκλου εργασιών τους. Αυτό συνεπάγεται ότι με το να αυξομειώνουν την αμοιβή αυτή (ως παράδειγμα βασιζόμενο στις παρατηρήσεις του 1999) κατά 16 %, η La Poste είναι σε θέση να αποφασίζει να επηρεάζει τον κύκλο εργασιών των επιχειρήσεων ταχυδρομικής διεκπεραίωσης κατά 1,5%. Το ποσοστό αυτό πρέπει να συγκριθεί με τα συμπεράσματα της μελέτης που πραγματοποιήθηκε από την GBC για λογαριασμό της La Poste, σύμφωνα με τα οποία τα καθαρά περιθώρια των επιχειρήσεων ταχυδρομικής διεκπεραίωσης κυμαίνονται μεταξύ 0 και 2 %(84). Λόγω του γεγονότος αυτού, απλώς και μόνο λόγω των διακυμάνσεων στους όρους πρόσβασης στο δίκτυο οι οποίοι επιβάλλονται από τη La Poste, οι επιχειρήσεις ταχυδρομικής διεκπεραίωσης μπορούν να έχουν σημαντικές επιπτώσεις υποβάθμισης της αποδοτικότητάς τους. Βρίσκονται λοιπόν σε μια κατάσταση ειδικής και διαρθρωτικής τρωτότητας έναντι του δημόσιου φορέα εκμετάλλευσης. Πάντως, ούτε η La Poste ούτε οι θυγατρικές της που ασκούν ενεργό δραστηριότητα στον τομέα της ταχυδρομικής διεκπεραίωσης, οι οποίες διαθέτουν άλλες πηγές εσόδων και συνεργασίας με σημαντικό όμιλο(85), δεν βρίσκονται σε τέτοια κατάσταση οικονομικής εξάρτησης.

(92) Κατά δεύτερο λόγο, στην εφαρμογή των τεχνικών κανόνων στους οποίους έγινε μνεία προηγουμένως, η La Poste μπορεί επίσης να επιχειρήσει να δείξει έναντι των θυγατρικών της και των μεγάλων αποστολέων ταχυδρομικών αντικειμένων με τους οποίους έχει απευθείας συνεργασία, λιγότερη αυστηρότητα από ό,τι έναντι των ανταγωνιστριών επιχειρήσεων ταχυδρομικής διεκπεραίωσης. Κατά κάποιο τρόπο, η La Poste θα εφάρμοζε με τρόπο που προκαλεί διακρίσεις κανόνες που από μόνοι τους δεν περιέχουν στοιχεία που προκαλούν διακρίσεις. Ο καταγγέλλων ανέφερε παραδείγματα περιπτώσεων όπου οι θυγατρικές της La Poste δεν είχαν τηρήσει τους κανόνες ποσοτήτων, διαστάσεων, παρουσίασης, ωραρίων και τόπου κατάθεσης ή τους κανόνες που αφορούσαν το είδος του μηνύματος, αλλά που παρ' όλα αυτά επωφελήθηκαν συμβατικών εκπτώσεων και πρόσβασης σε ειδικές τιμές. Εξάλλου, η κατάσταση αυτή είχε εντοπιστεί από τη γενική διεύθυνση της La Poste(86).

(93) Ανεξάρτητα από τους παράγοντες και τις ευθύνες που προκάλεσαν τις συμπεριφορές οι οποίες προσάπτονται στην La Poste(87), η απλή τους ύπαρξη ή ακόμη και η πιθανότητά τους αποτελεί απόδειξη για τον προβληματικό χαρακτήρα των ελέγχων που έγιναν σχετικά με τον καθορισμό τεχνικών κανόνων και κανόνων καθορισμού τιμών όπως επίσης και για την εφαρμογή τους.

2.6. Εφαρμογή του άρθρου 86, παράγραφος 2

(94) Σύμφωνα με το άρθρο 86 παράγραφος 2 της συνθήκης, οι επιχειρήσεις οι επιφορτισμένες με τη διαχείριση υπηρεσιών γενικού οικονομικού συμφέροντος υπόκεινται στους κανόνες ανταγωνισμού της συνθήκης, εντός των ορίων όπου η εφαρμογή των κανόνων αυτών δεν δυσχεραίνει από νομική ή πρακτική άποψη την ειδική αποστολή που τους έχει ανατεθεί.

(95) Οι γαλλικές αρχές δεν προέβαλαν τις διατάξεις του άρθρου 86 παράγραφος 2. Σε κάθε περίπτωση, δεν θα μπορούσε να αποδειχθεί ότι η κατάργηση καταστάσεων συγκρούσεων συμφερόντων ούτε η κατάργηση πρακτικών της La Poste που θα μπορούσαν να προκαλέσουν διακρίσεις, θα μπορούσαν να θέσουν σε κίνδυνο την εκπλήρωση των αποστολών γενικής υπηρεσίας οικονομικού συμφέροντος που έχουν ανατεθεί στο δημόσιο φορέα παροχής ταχυδρομικών υπηρεσιών.

2.7. Επιπτώσεις στις συναλλαγές μεταξύ κρατών μελών

(96) Τα κρατικά μέτρα που προαναφέρονται δύνανται να επηρεάσουν το εμπόριο μεταξύ των κρατών μελών. Πράγματι, τα φορτία αποστολής που ανατίθενται στις επιχειρήσεις ταχυδρομικής διεκπεραίωσης μπορούν να προέρχονται από εταιρείες εγκατεστημένες σε άλλα κράτη μέλη της Κοινότητας, των οποίων οι διασυνοριακές δραστηριότητες μπορούν κατά τον τρόπο αυτό να επηρεαστούν με στρέβλωση του ανταγωνισμού, όπως θα μπορούσαν επίσης να επηρεαστούν οι δραστηριότητες των επιχειρήσεων ταχυδρομικής διεκπεραίωσης που είναι εγκατεστημένες σε άλλα κράτη μέλη από ό,τι η Γαλλία και που θα επιθυμούσαν να εγκατασταθούν εκεί ή να παρέχουν τις υπηρεσίες τους(88).

(97) Σε τελική ανάλυση, η La Poste διαθέτει μονοπώλιο στις βασικές ταχυδρομικές υπηρεσίες και λόγω του γεγονότος αυτού αποτελεί αδιαμφισβήτητο εταίρο των επιχειρήσεων ταχυδρομικής διεκπεραίωσης, που ασκούν ενεργό δραστηριότητα στην αγορά προηγούμενων σταδίων των βασικών ταχυδρομικών υπηρεσιών, στην οποία η La Poste και ορισμένες θυγατρικές της είναι επίσης παρούσες. Όμως, η γαλλική κανονιστική ρύθμιση αφήνει στην La Poste την ευχέρεια να καθορίζει τους όρους τιμολόγησης, καθώς και τους τεχνικούς όρους που εφαρμόζονται στις επιχειρήσεις ταχυδρομικής διεκπεραίωσης για την πρόσβαση στις αποκλειστικές της υπηρεσίες. Οι όροι αυτοί, καθώς και οι λεπτομέρειες εφαρμογής τους, δεν υπόκεινται παρά σε μερικούς ελέγχους, που συνδέονται με περιορισμένες εξουσίες λήψης αποφάσεων. Εξάλλου, η δημόσια υπηρεσία που ασκεί ελέγχους δεν παρουσιάζει επαρκείς εγγυήσεις ανεξαρτησίας και ουδετερότητας σε σχέση με τη Lα Poste. Κάτω από τους όρους αυτούς, η γαλλική κυβέρνηση επέτρεπε να υφίσταται μια πραγματική κατάσταση που θέτει τη La Poste σε θέση που την οδηγεί στο να διαπράττει καταχρήσεις με τη μορφή διακρίσεων έναντι των ανταγωνιστών της στον τομέα της ταχυδρομικής διεκπεραίωσης,

ΕΞΕΔΩΣΕ ΤΗΝ ΠΑΡΟΥΣΑ ΑΠΟΦΑΣΗ:

Άρθρο 1

Το άρθρο 25 του γαλλικού νόμου αριθ. 90-568, της 2ας Ιουλίου 1990, και τα άρθρα 22, 23 και 33 της συγγραφής υποχρεώσεων της La Poste, καθώς και τα άρθρα 4 και 6 του διατάγματος αριθ. 93-1272, της 1ης Δεκεμβρίου 1993, όπως τροποποιήθηκε, και της απόφασης, της 2ας Νοεμβρίου 1998, για την οργάνωση της DiGITIP αντίκεινται στις διατάξεις του άρθρου 86 παράγραφος 1 της συνθήκης ΕΚ, σε συνδυασμό με το άρθρο 82 της εν λόγω συνθήκης, στο βαθμό που οι διατάξεις αυτές δεν επιτρέπουν παρά περιορισμένο έλεγχο του χωρίς διακρίσεις χαρακτήρα των όρων τιμολόγησης, καθώς και των τεχνικών όρων που εφαρμόζονται από τη La Poste στις επιχειρήσεις ταχυδρομικής διεκπεραίωσης, και στο βαθμό που ο μερικός αυτός έλεγχος ασκείται επιπλέον από δημόσια αρχή μη επαρκώς ανεξάρτητη και ουδέτερη σε συνάρτηση με τη La Poste.

Άρθρο 2

Η Γαλλία ενημερώνει την Επιτροπή, εντός δύο μηνών από της κοινοποιήσεως της παρούσας απόφασης, για τα μέτρα που θα λάβει ώστε να θέσει ένα τέλος στις παραβάσεις που διαπιστώθηκαν στο άρθρο 1.

Άρθρο 3

Η παρούσα απόφαση απευθύνεται στη Γαλλική Δημοκρατία.

Βρυξέλλες, 23 Οκτωβρίου 2001.

Για την Επιτροπή

Mario Monti

Μέλος της Επιτροπής

(1) Οι γαλλικές αρχές επικαλούνται, στην διακοίνωσή τους προς την Επιτροπή της 4ης Φεβρουαρίου 2000, σ. 1, "την πραγματική εμπλοκή μεταξύ των διαφόρων απαραίτητων λειτουργιών σε μια γρήγορη και άρτια επεξεργασία του μαζικού ταχυδρομείου".

(2) Βλέπε διακοίνωση των γαλλικών αρχών της 4ης Φεβρουαρίου 2000, σ. 1 και επιστολή της La Poste με ημερομηνία 18 Δεκεμβρίου 1998, σ. 2· βλέπε επίσης την ανάλυση των συμβατικών σχέσεων μεταξύ της La Poste και των επιχειρήσεων ταχυδρομικής διεκπεραίωσης, Tera Consultants, 2 Φεβρουαρίου 2000, σ. 9, έκθεση που διαβιβάστηκε στην Επιτροπή από την La Poste.

(3) Σχετικά με την έννοια αυτή, βλέπε το Πράσινο Βιβλίο σχετικά με την ανάπτυξη της ενιαίας αγοράς των υπηρεσιών ταχυδρομείου, γλωσσάριο, σ. 386 [COM(91) 476 τελικό της 11ης Ιουνίου 1992]: οι υπηρεσίες ταχυδρομικής διεκπεραίωσης χαρακτηρίζονται ως "μεσάζοντες".

(4) EE C 39 της 6.2.1998, σ. 2, σημείο 1 και σημείο 2.5.

(5) Αυτό το είδος της σχέσης δεν μπορεί πάντως να λάβει τον χαρακτηρισμό της σχέσης υπεργολαβίας. Πράγματι, η La Poste δεν είναι εντολέας, εφόσον οι καταθέσεις ταχυδρομικών φορτίων αποστολής εμπίπτουν στην πρωτοβουλία των επιχειρήσεων ταχυδρομικής διεκπεραίωσης.

(6) Εξάλλου υπάρχουν δύο άλλες τεχνικές συμβάσεις: η σύμβαση ποιότητας, για την οποία αμείβεται η ποιότητα της εργασίας με βάση ορισμένα κριτήρια (ακρίβεια των ημερομηνιών κατάθεσης, ποσοστό φακέλων σωστής κατεύθυνσης, τήρηση της πλήρωσης του περιεχομένου κ.λπ.)· η σύμβαση παρουσίασης, βάσει της οποίας αμείβεται η ποιότητα και αντιστοιχεί στην προηγούμενη, αλλά επίσης περιλαμβάνει το επίπεδο εξειδίκευσης της διαλογής.

(7) Με στενότερη παραδοχή του όρου, η οποία προβλέπεται στην ανάλυση των συμβατικών σχέσεων μεταξύ της La Poste και επιχειρήσεων ταχυδρομικής διεκπεραίωσης (προαναφερθείσα έκθεση), ο κύκλος εργασιών της σύμβασης ταχυδρομικής διεκπεραίωσης ανερχόταν σε 4,8 δισεκ. φράγκα το 1998. Αυτή η εκτίμηση έχει το μειονέκτημα ότι αγνοεί πλήρως την ταχυδρομική ροή διαχείρισης, ένα τμήμα της οποίας διασφαλίζεται από τις επιχειρήσεις ταχυδρομικής διεκπεραίωσης (βλέπε ανωτέρω).

(8) Πηγή: επιχειρήσεις ταχυδρομικής διεκπεραίωσης ή παρέχοντες υπηρεσίες προετοιμασίας ταχυδρομείου - ανάλυση της μελέτης που πραγματοποιήθηκε από την υπηρεσία GBC κατόπιν παραγγελίας της La Poste, Ιούνιος 2000.

(9) Οι εν λόγω επιχειρήσεις ταχυδρομικής διεκπεραίωσης στον τομέα της εκτύπωσης λέιζερ, που στην πραγματικότητα ενσωμάτωσαν στην παραδοσιακή τους δραστηριότητα ταχυδρομικής διεκπεραίωσης μια δραστηριότητα επεξεργασίας μηνυμάτων με βάση ηλεκτρονικά δεδομένα, δεν πρέπει να συγχέονται με τους ασχολούμενους με την εκτύπωση λέιζερ με τη στενή έννοια του όρου, που δεν ασκούν δραστηριότητα ταχυδρομικής διεκπεραίωσης. Σύμφωνα με τον καταγγέλοντα, οι επιχειρήσεις ταχυδρομικής διεκπεραίωσης στον τομέα της εκτύπωσης λέιζερ διασφαλίζουν περίπου το ένα τρίτο του συνόλου της ροής ταχυδρομικής διαχείρισης που ανατίθεται σε εξειδικευμένους παρέχοντες υπηρεσίες, ενώ οι "καθαρά" ασχολούμενοι με την εκτύπωση λέιζερ αντιπροσωπεύουν το υπόλοιπο ποσοστό.

(10) Στην προαναφερθείσα μελέτη για λογαριασμό της La Poste, το γραφείο GBC, με αρμοδιότητα παροχής συμβουλών σε μελέτες και μάρκετινγκ πληροφορικής, διακρίνει μεταξύ των επιχειρήσεων ταχυδρομικής διεκπεραίωσης: τις επιχειρήσεις ταχυδρομικής διεκπεραίωσης στον τομέα της συγκέντρωσης, που δεν επηρεάζουν τις εργασίες διαλογής και προετοιμασίας για λογαριασμό της La Poste· τους "ολοκληρωμένους" διεκπεραιωτές που προσφέρουν φάσμα υπηρεσιών περισσότερο ή λιγότερο εκτεταμένο στην αλυσίδα του άμεσου μάρκετινγκ, από τις μελέτες μάρκετινγκ μέχρι τη διαχείριση των φορτίων αποστολής· τις επιχειρήσεις ταχυδρομικής διεκπεραίωσης στον τομέα της συσκευασίας, και αποτελούν θυγατρικές μεγάλων επιχειρήσεων πωλήσεως δι' αλληλογραφίας· τους εξειδικευμένους συσκευαστές, που ανέπτυξαν δραστηριότητες σε συναφή επαγγέλματα ταχυδρομικής διεκπεραίωσης (συρραφή, τελική διαμόρφωση, κόλληση, διευθυνσιοδότηση, τοποθέτηση σε φάκελο ή σε μεμβράνη κ.λπ.)· οι παρέχοντες γενικές υπηρεσίες ταχυδρομικής διεκπεραίωσης, σε εθνικό ή τοπικό επίπεδο· οι επιχειρήσεις ταχυδρομικής διεκπεραίωσης στον τομέα της εκτύπωσης λέιζερ· οι επιχειρήσεις ταχυδρομικής διεκπεραίωσης στον τομέα των δεμάτων, κ.λπ.

(11) Όπως παραδείγματος χάριν η υπηρεσία Mailev@ που ξεκίνησε κατά τη διάρκεια του 2000, διασφαλίζοντας ένα φάσμα υπηρεσιών που ξεκινάει από την εκτύπωση εγγράφων και φακέλων και καταλήγει στην παράδοσή τους στο ταχυδρομικό δίκτυο.

(12) Δήλωση κατά τη διάρκεια συνεδρίασης μεταξύ της La Poste και της Γενικής Διεύθυνσης Ανταγωνισμού της Επιτροπής στις Βρυξέλλες, στις 17 Ιανουαρίου 2000.

(13) Μέσω της εταιρείας χαρτοφυλακίου της SOFIPOST, σε ποσοστό 50 % και από κοινού με τη Steria και την ιταλική εταιρεία Postel (41 %).

(14) Η Mikros απασχολούσε 250 συνεργάτες το 1999 και πραγματοποίησε κύκλο εργασιών ύψους 170 εκατομμυρίων γαλλικών φράγκων κατά τη διάρκεια του οικονομικού αυτού έτους. Η εν λόγω εταιρεία προτείνει μια σειρά υπηρεσιών που ξεκινούν από τη μορφοτύπηση εγγράφων μέχρι την τοποθέτησή τους σε φακέλους και τη συσκευασία φορτίων αποστολής.

(15) Απονεμήθηκε στη Dynapost το 1998 εκ μέρους της La Poste ο χαρακτηρισμός "Qualité Routeur Premier" (ποιότητα πρώτου ταχυδρομικού διεκπεραιωτή). Ο χαρακτηρισμός αυτός ("ετικέτα") δημιουργήθηκε το 1994, αλλά καταργήθηκε το 1999, και χαρακτήριζε τους παρέχοντες υπηρεσίες ταχυδρομικής διεκπεραίωσης που πληρούσαν ορισμένα κριτήρια ποιότητας και έδινε πρόσβαση σε ειδικούς ευνοϊκούς όρους από τεχνική άποψη και άποψη τιμών, ιδίως σε αμοιβή που καταβλήθηκε από την La Poste σε αντιστάθμιση της εγγύησης της γραμματοσήμανσης.

(16) Βλέπε παράγραφο 1 της παρούσας απόφασης.

(17) Ειδικότερα, στην επιστολή της 18ης Δεκεμβρίου 1998, όπου περιλαμβάνονταν οι παρατηρήσεις της σχετικά με το περιεχόμενο της καταγγελίας, η La Poste αμφισβητεί μόνο την ύπαρξη μιας "άμεσης σχέσης" μεταξύ της δραστηριότητας ταχυδρομικής διεκπεραίωσης και αφενός την υπηρεσία της "σύμβαση Kiosque", και αφετέρου των δραστηριοτήτων της θυγατρικής της "Médiapost". Η παρούσα απόφαση δεν περιλαμβάνει τις δύο αυτές δραστηριότητες στην περιγραφή της παρουσίας του ομίλου La Poste στην αγορά ταχυδρομικής διεκπεραίωσης.

(18) Ο κύκλος εργασιών των υπηρεσιών της La Poste και των ενεχομένων θυγατρικών της προσέγγισε συνολικά τα 800 εκατομμύρια γαλλικά φράγκα το 1999. Το ποσό αυτό πρέπει να συγκριθεί με τις εκτιμήσεις της αγοράς ταχυδρομικής διεκπεραίωσης που κυμαίνονται μεταξύ 4,8 και 6,4 δισεκατ. γαλλικών φράγκων, όπως αναφέρθηκε προηγουμένως.

(19) Νόμος αριθ. 90-568, της 2ας Ιουλίου 1990, σχετικά με την οργάνωση της δημόσιας υπηρεσίας ταχυδρομείου και τηλεπικοινωνιών (Επίσημη Εφημερίδα Γαλλικής Δημοκρατίας της 8ης Ιουλίου 1990).

(20) Διάταγμα αριθ. 90-1214, της 29ης Δεκεμβρίου 1990, σχετικά με τη συγγραφή υποχρεώσεων της La Poste και τον κώδικα ταχυδρομείων και τηλεπικοινωνιών (Επίσημη Εφημερίδα Γαλλικής Δημοκρατίας της 30ής Δεκεμβρίου 1990, σ. 16578), όπως τροποποιήθηκε από το διάταγμα αριθ. 93-775, της 26ης Μαρτίου 1993 (Επίσημη Εφημερίδα Γαλλικής Δημοκρατίας της 30ής Μαρτίου 1993, σ. 5718), από το διάταγμα αριθ. 96-1022, της 27ης Νοεμβρίου 1996 (Επίσημη Εφημερίδα Γαλλικής Δημοκρατίας της 29ης Νοεμβρίου 1996, σ. 17336) και από το διάταγμα αριθ. 2001-122, της 8ης Φεβρουαρίου 2001 (Επίσημη Εφημερίδα Γαλλικής Δημοκρατίας της 10ης Φεβρουαρίου 2001, σ. 2203).

(21) Διακοίνωση των γαλλικών αρχών, της 4ης Φεβρουαρίου 2000, σημεία 2.1.2. και 2.1.4, και κοινοποίηση, της 23ης Φεβρουαρίου 2001, του διατάγματος αριθ. 2001-122, της 8ης Φεβρουαρίου 2001, για την τροποποίηση της συγγραφής υποχρεώσεων της La Poste.

(22) Σύμφωνα με το άρθρο 33 παράγραφος 1 στοιχείο α) της συγγραφής υποχρεώσεων της La Poste όπως προβλέπεται στο προαναφερθέν διάταγμα της 8ης Φεβρουαρίου 2001, "οι τιμές των υπηρεσιών που αποτελούν τμήμα της παροχής καθολικής υπηρεσίας στους χρήστες οφείλουν να λαμβάνουν υπόψη το κόστος".

(23) Στην επιστολή τους προς την Επιτροπή, της 17ης Ιουλίου 2001, τμήμα 2.1.1, σ. 9, οι γαλλικές αρχές εξομοιώνουν τις υπηρεσίες διαλογής με υπηρεσίες που εμπίπτουν στην καθολική υπηρεσία: "Η δραστηριότητα διαλογής κατά συνέπεια είναι δραστηριότητα που εμπίπτει στην καθολική υπηρεσία (...)".

(24) Τα προϊόντα της σειράς Postimpact αφορούν κυρίως τα αντικείμενα διαφήμισης μέσω ταχυδρομείου και αντιπροσωπεύουν βασικό τμήμα της δραστηριότητας των παρεχόντων υπηρεσίες προετοιμασίας ταχυδρομείου.

(25) Οι τιμές αυτές, όσον αφορά τους παρέχοντες υπηρεσίες προετοιμασίας ταχυδρομείου, δεν εφαρμόζονται παρά στις ροές του ταχυδρομείου διαχείρισης και κατά συνέπεια έχουν μικρότερη σημασία από ό,τι τα προϊόντα της σειράς Postimpact.

(26) Σύμφωνα με τις γαλλικές αρχές (ίδια αναφορά με την υποσημείωση 26), "οι υπηρεσίες ταχυδρομικής διεκπεραίωσης, στη διάσταση 'διαλογή', μπορούν να αναλυθούν ως δραστηριότητα που εμπίπτει στην καθολική υπηρεσία (...)".Πάντως, οι γαλλικές αρχές δεν υποστηρίζουν ότι στη συγκεκριμένη περίπτωση η αμοιβή των εν λόγω υπηρεσιών αποτελεί αντικείμενο ελέγχου που προσανατολίζεται προς το κόστος.

(27) Σύμφωνα με το άρθρο 1 του διατάγματος αριθ. 97-710, της 11ης Ιουνίου 1997, σχετικά με τις αρμοδιότητες του υπουργού οικονομικών και βιομηχανίας, ο εν λόγω υπουργός είναι "αρμόδιος για (...) - την πολιτική των ταχυδρομείων και τηλεπικοινωνιών". Ο υφυπουργός βιομηχανίας δεν ασκεί αρμοδιότητες υπουργού οικονομικών και βιομηχανίας σχετικά με τα ταχυδρομεία παρά με ανάθεση του υπουργού στον οποίον έχει τοποθετηθεί (βλέπε άρθρο 1 του διατάγματος αριθ. 2000-306, της 7ης Απριλίου 2000, σχετικά με τα καθήκοντα του υφυπουργού βιομηχανίας). Οι υπηρεσίες της DiGITIP υπόκεινται εξάλλου σαφώς στην αρμοδιότητα του υπουργού οικονομικών και βιομηχανίας δυνάμει του άρθρου 2-ΙΙ του προαναφερθέντος διατάγματος του 1997.

(28) Διάταγμα αριθ. 93-1272, της 1ης Δεκεμβρίου 1993, σχετικά με την οργάνωση της κεντρικής διοίκησης του υπουργείου βιομηχανίας, ταχυδρομείων και τηλεπικοινωνιών καθώς και εξωτερικού εμπορίου (Επίσημη Εφημερίδα Γαλλικής Δημοκρατίας της 2ας Δεκεμβρίου 1993)· στην διατύπωση που απορρέει από το διάταγμα αριθ. 98-879, της 2ας Νοεμβρίου 1998 (Επίσημη Εφημερίδα της Γαλλικής Δημοκρατίας αριθ. 255 της 3ης Νοεμβρίου 1998, σ. 16576).

(29) Στη διακοίνωσή τους προς την Επιτροπή, της 4ης Φεβρουαρίου 2000, σ. 5 και 6, οι γαλλικές αρχές υπογραμμίζουν το ρόλο που διαδραματίστηκε, στο πλαίσιο του υπουργείου, από τη διεύθυνση δημοσιονομικών υποθέσεων στη διαχείριση των στοιχείων ενεργητικού του κρατικού μετόχου. Το άρθρο 4 της απόφασης, της 3ης Νοεμβρίου 1998, για την οργάνωση σε υπηρεσίες της διεύθυνσης Δημόσιου Ταμείου (Επίσημη Εφημερίδα Γαλλικής Δημοκρατίας αριθ. 255 της 3ης Νοεμβρίου 1998, σ. 16595) αναθέτει πράγματι την υπηρεσία D5 του γραφείου συμμετοχών της εν λόγω διεύθυνσης την εξέταση των "θεμάτων χρηματοδότησης των λοιπών επιχειρήσεων στις οποίες το κράτος κατέχει συμμετοχή, ιδίως (...) La Poste" και αναθέτει στην ίδια αυτή υπηρεσία "την εξέταση των σχέσεων μεταξύ των εν λόγω επιχειρήσεων και του κρατικού μετόχου καθώς και των πράξεων που επηρεάζουν το κεφάλαιό τους".

(30) Επίσημη Εφημερίδα Γαλλικής Δημοκρατίας αριθ. 255 της 3ης Νοεμβρίου 1998, σ. 16583.

(31) Διάταγμα της 18ης Νοεμβρίου 1998, Επίσημη Εφημερίδα Γαλλικής Δημοκρατίας αριθ. 269 της 20ης Νοεμβρίου 1998, σ. 17524. Ο προϊστάμενος της υπηρεσίας ταχυδρομείων, αρμόδιος για τις δύο υποδιευθύνσεις που αναφέρονται παραπάνω, έχει επίσης αρμοδιότητα να υπογράφει εξ ονόματος του υπουργού οικονομικών και βιομηχανίας, όλες τις πράξεις, διατάγματα και αποφάσεις ή συμβάσεις που αφορούν τις ταχυδρομικές υποθέσεις, αλλά μόνον σε περίπτωση κωλύματος ή απουσίας του γενικού διευθυντή (διάταγμα της 19ης Απριλίου 2000 σχετικά με τη μεταβίβαση εξουσίας υπογραφής, Επίσημη Εφημερίδα Γαλλικής Δημοκρατίας αριθ. 95 της 21ης Απριλίου 2000).

(32) Διακοίνωση των γαλλικών αρχών την 4ης Φεβρουαρίου 2000, σ. 6, πέμπτο εδάφιο.

(33) Υπενθυμίζουμε ότι κατ' ομολογία των ίδιων των γαλλικών αρχών, αυτό το καθήκον εποπτικής αρχής συνεπάγεται μια αποστολή αξιοποίησης των στοιχείων ενεργητικού και των κρατικών συμμετοχών (προαναφερθείσα διακοίνωση των γαλλικών αρχών, της 4ης Φεβρουαρίου 2000, σ. 6, τρίτο εδάφιο).

(34) Μία από τις τεχνικές συμβάσεις που περιγράφονται παραπάνω, που επιτρέπει την ομαδοποίηση.

(35) Το φυλλάδιο αυτό, που απευθυνόταν στους εμπορικούς αντιπροσώπους της La Poste, στόχευε στην ανάπτυξη της Dynapost.

(36) Ποιοτική μελέτη των μεγάλων ταχυδρομικών αποστολέων και της αντίδρασής τους έναντι της προσφοράς ταχυδρομικών υβριδίων της La Poste, 20 Ιανουαρίου 1993, προσαρτημένη στην καταγγελία της SNELPD στο Συμβούλιο του Ανταγωνισμού.

(37) Σημείο 1.4 της προαναφερθείσας απάντησης εκ μέρους των γαλλικών αρχών.

(38) Σημείο 2.1 της προαναφερθείσας απάντησης εκ μέρους των γαλλικών αρχών.

(39) Ιδίως την εξομοίωση που έγινε από τους καταγγέλλοντες της υπηρεσίας της "Kiosque" με παροχή υπηρεσίας ταχυδρομικής διεκπεραίωσης και την αμφισβήτηση της θυγατρικής της Médiapost, η δραστηριότητα της οποίας συνίστατο στην ανάπτυξη συστημάτων πληροφορικής, ιδίως για τη διευθυνσιοδότηση και την εστίαση, αλλά δεν ήταν καθόλου σε ανταγωνισμό με τις επιχειρήσεις ταχυδρομικής διεκπεραίωσης.

(40) Σημείο I.A) της προαναφερθείσας απάντησης της La Poste.

(41) Βλέπε ανωτέρω, τμήμα 1.1.2.

(42) Σελίδα 6 της προαναφερθείσας απόφασης.

(43) Σελίδα 8 της προαναφερθείσας αλληλογραφίας.

(44) Οι γαλλικές αρχές πιστοποιούσαν ότι η γαλλική νομική και θεσμική ισορροπία συμφωνούσε με το πνεύμα του άρθρου 22 της ταχυδρομικής οδηγίας (οδηγία αριθ. 97/67/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 15ης Δεκεμβρίου 1997, σχετικά με τους κοινούς κανόνες για την ανάπτυξη της εσωτερικής αγοράς κοινοτικών ταχυδρομικών υπηρεσιών και τη βελτίωση της ποιότητας των παρεχομένων υπηρεσιών). Επειδή ο ισχυρισμός αυτός δεν συζητήθηκε προηγουμένως στο πλαίσιο της παρούσας απόφασης, η Επιτροπή είχε την ευκαιρία να στρέψει την προσοχή των γαλλικών αρχών στο ενδεχόμενο ασυμβίβαστο των υπαρχουσών κανονιστικών και θεσμικών διατάξεων προς το άρθρο 22 της ταχυδρομικής οδηγίας, στο πλαίσιο μιας χωριστής διαδικασίας, με επιστολή της 3ης Αυγούστου 2000.

(45) Ανάλυση των συμβατικών σχέσεων μεταξύ της La Poste και των παρεχόντων υπηρεσίες προετοιμασίας ταχυδρομείου, προαναφερθείσα έκθεση.

(46) Βλέπε υπόθεση C-18/88, Régie des télégraphes et des téléphones κατά GB-Inno, Συλλογή 1991, σ. Ι-5941, σημείο 20, και υπόθεση C-320/91 Corbeau, Συλλογή 1993, σ. Ι-2533, σημείο 12.

(47) Νόμος αριθ. 90-568, της 2ας Ιουλίου 1990, σχετικά με την οργάνωση της δημόσιας υπηρεσίας ταχυδρομείων και τηλεπικοινωνιών (Επίσημη Εφημερίδα Γαλλικής Δημοκρατίας της 8ης Ιουλίου 1990, σ. 8069), όπως τροποποιήθηκε τελευταία από το άρθρο 126 του νόμου οικονομικών για το 1999, της 30ης Δεκεμβρίου 1998 (Επίσημη Εφημερίδα Γαλλικής Δημοκρατίας της 31ης Δεκεμβρίου 1998, σ. 20050).

(48) Άρθρο 1 του νόμου του 1990.

(49) Άρθρο 10 του νόμου του 1990.

(50) Σύμφωνα με το άρθρο 7 παράγραφος 1 της οδηγίας 97/67/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 15ης Δεκεμβρίου 1997, σχετικά με τους κοινούς κανόνες για την ανάπτυξη της εσωτερικής αγοράς κοινοτικών ταχυδρομικών υπηρεσιών και τη βελτίωση της ποιότητας των παρεχομένων υπηρεσιών, η "Συλλογή" αποτελεί το πρώτο στάδιο των υπηρεσιών που δύνανται να ανατεθούν αποκλειστικά στην καθολική υπηρεσία. Η πράξη αυτή ορίζεται, στο άρθρο 2 παράγραφος 4, ως "η δραστηριότητα που συνίσταται στη Συλλογή των ταχυδρομικών αντικειμένων από τα γραμματοκιβώτια που κατατίθενται στα σημεία πρόσβασης". Αυτά τα σημεία πρόσβασης καθορίζονται στο άρθρο 2 σημείο 3 της οδηγίας ως "οι συγκεκριμένες εγκαταστάσεις, συμπεριλαμβανομένων μεταξύ άλλων των γραμματοκιβωτίων που τίθενται στη διάθεση του κοινού, σε δημόσιους χώρους είτε σε χώρους του φορέα παροχής της καθολικής υπηρεσίας όπου οι πελάτες μπορούν να καταθέτουν ταχυδρομικά αντικείμενα στο δημόσιο ταχυδρομικό δίκτυο".

(51) Στη διατύπωση του άρθρου 19.I του νόμου αριθ. 99-533, της 25ης Ιουνίου 1999, για τις κατευθύνσεις σχετικά με τη χωροταξία και αειθαλή εδαφική ανάπτυξη, καθώς και την τροποποίηση του νόμου αριθ. 95-115, της 4ης Φεβρουαρίου 1995, για τις κατευθύνσεις όσον αφορά τη χωροταξία και την περιφερειακή ανάπτυξη (Επίσημη Εφημερίδα Γαλλικής Δημοκρατίας της 29ης Ιουνίου 1999, σ. 9515).

(52) Ασφαλώς πρόκειται για περιπτώσεις για τις οποίες οι εν λόγω ταχυδρομικές αποστολές εντάσσονται στα όρια βάρους και τιμών που καθορίζονται από τη γαλλική κανονιστική ρύθμιση. Σύμφωνα με μελέτη της GBC που πραγματοποιήθηκε για λογαριασμό της La Poste και προαναφέρεται, σ. 3 υποσημείωση 7, "20 έως 30 % των ταχυδρομικών αντικειμένων που συσκευάζονται από τις επιχειρήσεις ταχυδρομικής διεκπεραίωσης δεν διανέμονται από την La Poste", διότι δεν εμπίπτουν στο ταχυδρομικό μονοπώλιο.

(53) Βλέπε, ιδίως, απόφαση της 23ης Απριλίου 1991,