EL Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης L 116/29

ΑΠΌΦΑΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΉΣ

της 18ης Απριλίου 2012

για την παράταση της περιόδου που αναφέρεται στο άρθρο 114 παράγραφος 6 της Συνθήκης για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης όσον αφορά τις εθνικές διατάξεις σχετικά με τη μέγιστη επιτρεπόμενη περιεκτικότητα των λιπασμάτων σε κάδμιο που κοινοποίησε το Βασίλειο της Σουηδίας δυνάμει του άρθρου 114 παράγραφος 5 της ΣΛΕΕ

[κοινοποιηθείσα υπό τον αριθμό C(2012) 2461]

(Το κείμενο στη σουηδική γλώσσα είναι το μόνο αυθεντικό)

(Κείμενο που παρουσιάζει ενδιαφέρον για τον ΕΟΧ)

(2012/230/ΕΕ)

Η ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ,

Έχοντας υπόψη τη Συνθήκη για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης, και ιδίως το άρθρο 114 παράγραφος 6,

Εκτιμώντας τα ακόλουθα:

I. ΤΑ ΠΡΑΓΜΑΤΙΚΑ ΠΕΡΙΣΤΑΤΙΚΑ

(1) Στις 17 Οκτωβρίου 2011 το Βασίλειο της Σουηδίας γνωστοποίησε στην Επιτροπή, κατ’ εφαρμογή του άρθρου 114 παράγραφος 5 της Συνθήκης για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης (ΣΛΕΕ), την πρόθεσή του να εισαγάγει εθνικές διατάξεις σχετικά με τη μείωση της επιτρεπόμενης περιεκτικότητας των φωσφορικών λιπασμάτων σε κάδμιο σε μέγιστο επίπεδο 46 γραμμαρίων καδμίου ανά τόνο φωσφόρου (που ισοδυναμεί με 20 mg Cd/kg P2O5). Τα μέτρα αυτά θα συνιστούσαν παρέκκλιση από τις διατάξεις του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 2003/2003 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 13ης Οκτωβρίου 2003, σχετικά με τα λιπάσματα (1) και θα μείωναν το μέγιστο επίπεδο των 100 γραμμαρίων καδμίου ανά τόνο φωσφόρου (που ισοδυναμεί με 44 mg Cd/kg P2O5) για το οποίο έχει ήδη χορηγηθεί παρέκκλιση για το Βασίλειο της Σουηδίας.

1. Άρθρο 114 παράγραφοι 5 και 6 της ΣΛΕΕ

(2) Το άρθρο 114 παράγραφοι 5 και 6 της ΣΛΕΕ προβλέπει ότι: «5. […] όταν, μετά τη θέσπιση μέτρου εναρμόνισης από το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο, από το Συμβούλιο ή από την Επιτροπή, ένα κράτος μέλος θεωρεί αναγκαία τη θέσπιση εθνικών διατάξεων επί τη βάσει νέων επιστημονικών στοιχείων σχετικών με την προστασία του περιβάλλοντος ή του χώρου εργασίας, για λόγους οι οποίοι συντρέχουν μόνον στην περίπτωσή του και οι οποίοι έχουν ανακύψει μετά τη θέσπιση του μέτρου εναρμόνισης, κοινοποιεί στην Επιτροπή τις μελετώμενες διατάξεις και τους λόγους που υπαγορεύουν τη θέσπισή τους. 6. Η Επιτροπή, εντός έξι μηνών από την κοινοποίηση […], εγκρίνει ή απορρίπτει τις εν λόγω εθνικές διατάξεις, αφού εξακριβώσει εάν αποτελούν ή όχι μέσο αυθαιρέτων διακρίσεων ή συγκεκαλυμμένο περιορισμό του εμπορίου μεταξύ των κρατών μελών, και εάν συνιστούν ή όχι εμπόδιο στη λειτουργία της εσωτερικής αγοράς. Εάν η Επιτροπή δεν αποφασίσει εντός αυτής της περιόδου, οι εθνικές διατάξεις, περί των οποίων οι παράγραφοι […] 5, λογίζονται ότι έχουν εγκριθεί. Εάν η πολυπλοκότητα του αντικειμένου το δικαιολογεί, και δεν υπάρχει κίνδυνος για την υγεία του ανθρώπου, η Επιτροπή μπορεί να κοινοποιήσει στο συγκεκριμένο κράτος μέλος ότι η περίοδος η αναφερόμενη στην παρούσα παράγραφο μπορεί να παραταθεί μέχρι ένα εξάμηνο».

2. Νομοθεσία της ΕΕ

(3) Με την οδηγία 76/116/ΕΟΚ του Συμβουλίου, της 18ης Δεκεμβρίου 1975, για την προσέγγιση των νομοθεσιών των κρατών μελών σχετικά με τα λιπάσματα (2), θεσπίστηκαν οι απαιτήσεις για τη διάθεση στην αγορά των λιπασμάτων με το χαρακτηρισμό «λίπασμα ΕΚ».

(4) Στο παράρτημα I της οδηγίας 76/116/ΕΟΚ ορίζεται ο τύπος του λιπάσματος και οι αντίστοιχες απαιτήσεις, π.χ. σε σχέση με τη σύνθεσή του, που πρέπει να ικανοποιεί κάθε λίπασμα που φέρει το χαρακτηρισμό «λίπασμα ΕΚ». Οι τύποι λιπάσματος που περιλαμβάνονται στον κατάλογο αυτόν διακρίνονται σε κατηγορίες, ανάλογα με την περιεκτικότητά τους σε κύρια συστατικά, δηλαδή στα στοιχεία άζωτο, φωσφόρο και κάλιο.

(5) Σύμφωνα με το άρθρο 7 της οδηγίας 76/116/ΕΟΚ (3) τα κράτη μέλη δεν μπορούσαν να απαγορεύσουν, να περιορίσουν ή να παρεμποδίσουν, για λόγους σχετικούς με τη σύνθεση, την αναγνώριση, την επισήμανση και τη συσκευασία, τη διάθεση στην αγορά των λιπασμάτων που φέρουν την ένδειξη «λίπασμα ΕΚ» και που συμμορφώνονται προς τις διατάξεις της οδηγίας.

(6) Με την απόφαση 2002/399/ΕΚ της Επιτροπής, της 24ης Μαΐου 2002, για τις εθνικές διατάξεις που κοινοποίησε το Βασίλειο της Σουηδίας, δυνάμει του άρθρου 95 παράγραφος 4 της Συνθήκης ΕΚ, σχετικά με τη μέγιστη επιτρεπόμενη περιεκτικότητα των λιπασμάτων σε κάδμιο (4), χορηγήθηκε παρέκκλιση από την οδηγία 76/116/ΕΟΚ βάσει της οποίας εγκρίθηκαν οι σουηδικές διατάξεις που απαγορεύουν την κυκλοφορία στη σουηδική αγορά λιπασμάτων με περιεκτικότητα σε κάδμιο που υπερβαίνει τα 100 γραμμάρια ανά τόνο φωσφόρου. Η εν λόγω παρέκκλιση ίσχυε μέχρι τις 31 Δεκεμβρίου 2005.

(7) Η οδηγία 76/116/ΕΟΚ αντικαταστάθηκε από τον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 2003/2003 για τα λιπάσματα.

(8) Το άρθρο 35 παράγραφος 2 του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 2003/2003 ορίζει ότι οι παρεκκλίσεις από το άρθρο 7 της οδηγίας 76/116/ΕΟΚ, που παραχωρήθηκαν από την Επιτροπή δυνάμει του άρθρου 95 παράγραφος 6 της Συνθήκης ΕΚ, νοούνται ως παρεκκλίσεις από το άρθρο 5 του εν λόγω κανονισμού και συνεχίζουν να παράγουν αποτελέσματα παρά την έναρξη ισχύος του κανονισμού.

(9) Με την αιτιολογική σκέψη 15 του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 2003/2003 εξαγγέλλεται ότι η Επιτροπή θα εξετάσει το ζήτημα της τυχαίας παρουσίας καδμίου στα ορυκτά λιπάσματα και, εφόσον απαιτείται, θα εκπονήσει πρόταση κανονισμού την οποία θα υποβάλει στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο. Η Επιτροπή διεξήγαγε εκτενείς προπαρασκευαστικές εργασίες, αλλά λόγω του πολύπλοκου χαρακτήρα των διαφόρων παραγόντων που πρέπει να λαμβάνονται υπόψη δεν έχει ακόμη εγκρίνει πρόταση.

(10) Δεδομένου ότι η σουηδική παρέκκλιση χορηγήθηκε μόνο μέχρι τις 31 Δεκεμβρίου 2005, τον Ιούνιο του 2005 η Σουηδία ζήτησε την παράταση της υφιστάμενης παρέκκλισης. Η απόφαση 2006/347/ΕΚ της Επιτροπής, της 3ης Ιανουαρίου 2006, σχετικά με τις εθνικές διατάξεις που κοινοποίησε το Βασίλειο της Σουηδίας δυνάμει του άρθρου 95 παράγραφος 4 της Συνθήκης ΕΚ σχετικά με τη μέγιστη επιτρεπόμενη περιεκτικότητα των λιπασμάτων σε κάδμιο (5) επιτρέπει στις σουηδικές αρχές να διατηρήσουν τα εθνικά μέτρα μέχρις ότου εφαρμοστούν εναρμονισμένα μέτρα για το κάδμιο στα λιπάσματα σε επίπεδο ΕΕ.

3. Εθνικές διατάξεις

(11) Το «διάταγμα για τα χημικά προϊόντα (απαγορεύσεις διακίνησης, εισαγωγής και εξαγωγής)» (1998:944) (6) περιέχει διατάξεις που αφορούν, μεταξύ άλλων, τη μέγιστη επιτρεπόμενη περιεκτικότητα των λιπασμάτων σε κάδμιο, συμπεριλαμβανομένων των λιπασμάτων με την ένδειξη «λίπασμα ΕΚ». Το τμήμα 3 παράγραφος 1 του διατάγματος προβλέπει ότι τα λιπάσματα που εμπίπτουν στους δασμολογικούς κωδικούς 25.10, 28.09, 28.35, 31.03 και 31.05 που περιέχουν κάδμιο σε συγκεντρώσεις μεγαλύτερες από 100 γραμμάρια ανά τόνο φωσφόρου απαγορεύεται να πωλούνται ή να μεταφέρονται.

(12) Το προβλεπόμενο εθνικό μέτρο που έχει κοινοποιηθεί βάσει του άρθρου 114 παράγραφος 5 της ΣΛΕΕ θα μειώσει την περιεκτικότητα των φωσφορικών λιπασμένων σε κάδμιο από την ισχύουσα σήμερα μέγιστη περιεκτικότητα 100 γραμμαρίων καδμίου ανά τόνο φωσφόρου σε 46 γραμμάρια καδμίου ανά τόνο φωσφόρου (46 mg Cd/kg P, που ισοδυναμούν με 20 mg Cd/kg P2O5).

II. ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑ

(13) Με επιστολή της 17ης Μαΐου 2011 το Βασίλειο της Σουηδίας κοινοποίησε στην Επιτροπή ότι, δυνάμει του άρθρου 114 παράγραφος 5 της ΣΛΕΕ, ζητεί την έγκριση της θέσπισης εθνικών διατάξεων προκειμένου να μειώσει την επιτρεπόμενη περιεκτικότητα των φωσφορικών λιπασμένων σε κάδμιο σε μέγιστη συγκέντρωση 46 γραμμαρίων ανά τόνο φωσφόρου. Οι σουηδικές αρχές, επομένως, ζητούν να μειωθεί η περιεκτικότητα σε κάδμιο που επιτρέπεται βάσει της παρέκκλισης η οποία χορηγήθηκε με την απόφαση 2006/347/ΕΚ.

(14) Με επιστολή της 17ης Οκτωβρίου 2011 οι σουηδικές αρχές διαβίβασαν συμπληρωματικές πληροφορίες στην Επιτροπή για να παράσχουν το κείμενο της ισχύουσας εθνικής νομοθεσίας στο οποίο αντικατοπτρίζονται οι τροποποιήσεις που πραγματοποιήθηκαν με τα διατάγματα 2008:255 και 2009:654 (7).

(15) Με επιστολή της 14ης Νοεμβρίου 2011 η Επιτροπή πληροφόρησε τις σουηδικές αρχές ότι η εξάμηνη περίοδος για την εξέτασή της, σύμφωνα με το άρθρο 114 παράγραφος 6, άρχισε στις 18 Οκτωβρίου 2011.

(16) Σε επιστολή της με ημερομηνία 17 Οκτωβρίου 2011 η Επιτροπή ενημέρωσε τα υπόλοιπα κράτη μέλη σχετικά με το αίτημα της Σουηδίας. Η Επιτροπή δημοσίευσε επίσης ανακοίνωση για την κοινοποίηση στην Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης (8) ώστε να πληροφορήσει τους λοιπούς ενδιαφερομένους σχετικά με τα εθνικά μέτρα που προτίθεται να θεσπίσει η Σουηδία, καθώς και τους λόγους που επικαλούνται για το σκοπό αυτό. Ως αντίδραση, η Λετονία υποστήριξε το αίτημα της Σουηδίας. Η Επιτροπή δεν έλαβε άλλες παρατηρήσεις.

III. ΕΚΤΙΜΗΣΗ

1. Εξέταση της δυνατότητας αποδοχής

(17) Το άρθρο 114 παράγραφος 5 της ΣΛΕΕ αφορά τις περιπτώσεις κατά τις οποίες κοινοποιούνται εθνικές διατάξεις σε σχέση με ένα ενωσιακό μέτρο εναρμόνισης εάν τα εθνικά μέτρα θεσπιστούν μετά τη θέσπιση και την επιβολή του μέτρου εναρμόνισης και εάν το νέο εθνικό μέτρο είναι ασυμβίβαστο με το ενωσιακό μέτρο εναρμόνισης. Οι εθνικές διατάξεις κοινοποιήθηκαν σε σχέση με τον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 2003/2003, που εκδόθηκε βάσει του πρώην άρθρου 95 της Συνθήκης ΕΚ και ορίζει εναρμονισμένους κανόνες σχετικά με τη σύνθεση, την αναγνώριση, την επισήμανση και τη συσκευασία των λιπασμάτων ΕΚ. Σύμφωνα με το άρθρο 5 του εν λόγω κανονισμού, τα κράτη μέλη δεν επιτρέπεται να εισάγουν εμπόδια στην ελεύθερη κυκλοφορία των λιπασμάτων με βάση κάποια από τις εν λόγω διατάξεις.

(18) Επιπλέον, το άρθρο 114 παράγραφος 5 της ΣΛΕΕ απαιτεί η κοινοποίηση των μελετώμενων εθνικών μέτρων να βασίζεται σε νέα επιστημονικά στοιχεία σχετικά με την προστασία του περιβάλλοντος ή του χώρου εργασίας, για λόγους που συντρέχουν μόνον στην περίπτωση του κοινοποιούντος κράτους μέλους και οι οποίοι έχουν ανακύψει μετά τη θέσπιση του μέτρου εναρμόνισης, ενώ πρέπει να συνοδεύεται από περιγραφή των λόγων που υπαγορεύουν τη θέσπιση των μελετώμενων εθνικών μέτρων.

(19) Οι σουηδικές αρχές, για να υποστηρίξουν το αίτημα για χαμηλότερο όριο όσον αφορά το κάδμιο που περιέχεται στα φωσφορικά λιπάσματα, υπέβαλαν εθνική εκτίμηση της επικινδυνότητας και μερικές μελέτες. Η εκτίμηση αυτή λαμβάνει υπόψη τη γενική εκτίμηση επικινδυνότητας της ΕΕ για το κάδμιο και το οξείδιο του καδμίου που παρήχθησαν το 2007 σύμφωνα με τον κανονισμό (ΕΟΚ) αριθ. 793/93 του Συμβουλίου (9), μια επιστημονική γνώμη της Ευρωπαϊκής Αρχής για την ασφάλεια των τροφίμων σχετικά με το κάδμιο στα τρόφιμα (10), καθώς και παλαιά και νέα στοιχεία σχετικά με την εκτίμηση της επικινδυνότητας για την υγεία του ανθρώπου και το περιβάλλον από το κάδμιο στα λιπάσματα στη Σουηδία. Η σουηδική εκτίμηση της επικινδυνότητας δημοσιεύεται στο διαδίκτυο (11).

(20) Σύμφωνα με τις σουηδικές αρχές, από τη νέα εκτίμηση της επικινδυνότητας προκύπτει η ανάγκη μείωσης της έκθεσης σε κάδμιο για την προστασία της υγείας του σουηδικού πληθυσμού μακροπρόθεσμα. Η έκθεση εξαρτάται από την πρόσληψη καδμίου μέσω της τροφής, κυρίως από φυτά, και ως εκ τούτου θεωρείται αναγκαία η μείωση του κινδύνου που συνεπάγονται τα υψηλά επίπεδα καδμίου στις καλλιέργειες. Τα καλλιεργούμενα εδάφη στη Σουηδία είναι κατά κανόνα πιο όξινα απ’ ό,τι στην Κεντρική Ευρώπη και για το λόγο αυτό τα φυτά προσλαμβάνουν ευκολότερα κάδμιο.

(21) Επιπλέον, η μείωση του εθνικού ορίου των 100 γραμμαρίων καδμίου ανά τόνο φωσφόρου σε 46 γραμμάρια καδμίου ανά τόνο φωσφόρου είναι ένα μέτρο που στοχεύει στη μείωση της συσσώρευσης καδμίου στα εδάφη και, ταυτόχρονα, των κινδύνων για τους υδρόβιους οργανισμούς που ζουν στα ιδιαίτερα μαλακά νερά που υπάρχουν στη Σουηδία.

(22) Με βάση τα ανωτέρω, η Επιτροπή θεωρεί ότι το αίτημα που υποβλήθηκε από το Βασίλειο της Σουηδίας για έγκριση της μείωσης της περιεκτικότητας των λιπασμάτων σε κάδμιο στο μέγιστο επίπεδο των 46 γραμμαρίων καδμίου ανά τόνο φωσφόρου είναι παραδεκτό.

2. Προσφυγή στο άρθρο 114 παράγραφος 6 τρίτο εδάφιο της ΣΛΕΕ

2.1. Αιτιολόγηση λόγω της πολυπλοκότητας του θέματος

(23) Για να υποστηρίξει το αίτημά της η Σουηδία πραγματοποίησε νέα εκτίμηση της επικινδυνότητας, που οριστικοποιήθηκε τον Ιανουάριο του 2011, στην οποία συγκρίνονται οι προβλεπόμενες συγκεντρώσεις χωρίς περιβαλλοντικές επιπτώσεις (PNEC) για οργανισμούς που αντιπροσωπεύουν διάφορα στοιχεία του περιβάλλοντος με τις συγκεντρώσεις καδμίου στο περιβάλλον της Σουηδίας. Στην κοινοποίησή τους, γίνεται επίσης μνεία σε ορισμένες μελέτες που δημοσιοποιήθηκαν στο πλαίσιο των προηγούμενων αιτήσεων που έχουν υποβληθεί στην Επιτροπή σύμφωνα με τις διατάξεις του άρθρου 114 παράγραφος 4 της Συνθήκης και την εκτίμηση της επικινδυνότητας της ΕΕ σχετικά με το κάδμιο και το οξείδιο του καδμίου.

(24) Η PNEC για το γλυκό νερό εξαρτάται από τη σκληρότητα. Δεδομένου ότι η Σουηδία έχει πολύ μαλακά γλυκά νερά, η τοξικότητα για τους υδρόβιους οργανισμούς αναμένεται να εμφανίζεται σε χαμηλότερη συγκέντρωση καδμίου σε σύγκριση με άλλα μέρη της Ευρώπης. Οι σουηδικές αρχές, ως εκ τούτου, θεωρούν ότι είναι πιθανό οι υδρόβιοι οργανισμοί των σουηδικών υδάτων να είναι σε γενικές γραμμές πιο ευαίσθητοι στο πρόσθετο κάδμιο σε σύγκριση με τα ύδατα της Κεντρικής και Νότιας Ευρώπης.

(25) Τα αποτελέσματα των προγραμμάτων παρακολούθησης στα σουηδικά επιφανειακά ύδατα το 2006 και το 2009 δείχνουν ότι περίπου 1 % των λιμνών και το 7 % των παράκτιων υδάτων εμφανίζουν υψηλότερες συγκεντρώσεις καδμίου από τις τιμές PNEC. Μια επανεξέταση που πραγματοποιήθηκε το 2008 κατέληξε στο συμπέρασμα ότι τα μέτρα για τη μείωση των εκπομπών οδήγησαν, για τα περισσότερα μέταλλα, σε σημαντικά μειωμένες συγκεντρώσεις σε υδρόβιους οργανισμούς, αλλά για το κάδμιο η κατάσταση είναι λιγότερο σαφής. Μια τάση αύξησης των επιπτώσεων στο ανοσοποιητικό σύστημα των ψαριών (φουσκοχειλόχελο) τα τελευταία χρόνια φαίνεται να συσχετίζεται με τις αυξανόμενες συγκεντρώσεις καδμίου στα ψάρια. Το 2011 εκδόθηκε μια άλλη έκθεση με σκοπό να περιγραφούν οι μελλοντικές προοπτικές εξέλιξης του καδμίου στα αρόσιμα εδάφη και στις καλλιέργειες προκειμένου να εκτιμηθούν οι συγκεντρώσεις σε 100 χρόνια. Τα αποτελέσματα της έκθεσης χρησιμοποιήθηκαν για τη διαμόρφωση μοντέλων χειρότερης περίπτωσης, ώστε να εκτιμηθεί η επικινδυνότητα για τους υδρόβιους οργανισμούς που θα ζουν κοντά σε αγρούς που λιπαίνονται ύστερα από 100 χρόνια.

(26) Οι σουηδικές αρχές συμπεραίνουν στην εκτίμησή τους ότι ενδέχεται να υπάρχει αυξημένος κίνδυνος για τους υδρόβιους οργανισμούς που ζουν σε εξαιρετικά μαλακά νερά (κάτω από σκληρότητα 5 mg CaCO3/l) σε μακροπρόθεσμη βάση. Ωστόσο, το ενδεχόμενο αυτό ισχύει μόνο για τα μικρά υδατορρεύματα με χαμηλή αραίωση του νερού που αποστραγγίζεται από το γεωργικό έδαφος. Κανένας άλλος κίνδυνος για το περιβάλλον λόγω της χρήσης καδμίου στα λιπάσματα δεν έχει προσδιοριστεί από τις σουηδικές αρχές.

(27) Λόγω της πολυπλοκότητας των σχέσεων μεταξύ της εισροής καδμίου μέσω των φωσφορικών λιπασμάτων, της πιθανής συσσώρευσης και των κινδύνων για το περιβάλλον, όπως έχει ήδη αποδειχθεί κατά την αξιολόγηση παρόμοιων αιτημάτων για παρέκκλιση που υποβλήθηκαν από την Αυστρία, τη Φινλανδία και την Τσεχική Δημοκρατία, καθώς και παλαιότερων αιτημάτων της Σουηδίας, η Επιτροπή ζήτησε από την επιστημονική επιτροπή για την υγεία και τους περιβαλλοντικούς κινδύνους (ΕΕΥΠΚ) να εκδώσει γνώμη σχετικά με τη συνολική ποιότητα της σουηδικής εκτίμησης της επικινδυνότητας, τις ενδεχόμενες σημαντικές ελλείψεις, την καταλληλότητα των σεναρίων που εξετάστηκαν και των παραδοχών που υιοθετήθηκαν, καθώς και την αξιοπιστία και την εγκυρότητα των συμπερασμάτων σχετικά με τους εντοπισθέντες κινδύνους για το περιβάλλον.

(28) Η ΕΕΥΠΚ εξέδωσε τη γνώμη της στις 27 Φεβρουαρίου 2012 (12). Η ΕΕΥΠΚ κατέληξε στο συμπέρασμα ότι η έκθεση εκτίμησης της επικινδυνότητας που εκπονήθηκε από τις σουηδικές αρχές ήταν καλής επιστημονικής ποιότητας, ότι σε γενικές γραμμές τα σενάρια που εξετάστηκαν είναι κατάλληλα και ότι οι περισσότερες τιμές των παραμέτρων που χρησιμοποιήθηκαν για τα σενάρια είναι αποδεκτές. Ωστόσο, η ΕΕΥΠΚ θεωρεί ότι ορισμένες δηλώσεις και/ή παραδοχές της έκθεσης δεν στηρίζονται σε επαρκή αποδεικτικά στοιχεία. Για παράδειγμα, οι παρατηρήσεις που υποβάλλονται στις μελέτες παρακολούθησης των ψαριών υποθέτουν μια σχέση αιτίας-αιτιατού οποία δεν αποδεικνύεται. Ένα άλλο παράδειγμα αποτελεί η σημαντική παραδοχή (κεντρικό σημείο της εκτίμησης επικινδυνότητας) του συντελεστή αραίωσης ½ που χρησιμοποιείται για τον υπολογισμό της συγκέντρωσης καδμίου στα επιφανειακά ύδατα των υδατορρευμάτων. Δεν παρέχονται επιστημονικά στοιχεία ούτε αιτιολόγηση για την υποστήριξη του εν λόγω παράγοντα. Η ΕΕΥΠΚ σημειώνει επίσης ότι για ορισμένα σενάρια χρησιμοποιήθηκαν μάλλον οι συνθήκες της «χειρότερης περίπτωσης». Για παράδειγμα, στους υπολογισμούς για τις εφαρμογές φωσφορικών αλάτων σε γεωργικά εδάφη χρησιμοποιούνται συντελεστές εφαρμογής οι οποίοι επί του παρόντος αναγνωρίζονται σε λιγότερο από το 25 % των σουηδικών εδαφών. Οι υπολογισμοί των συγκεντρώσεων στα επιφανειακά ύδατα των υδατορρευμάτων μετά την αποστράγγιση φαίνονται προβληματικοί, ενώ τα προτεινόμενα επίπεδα δεν αντιστοιχούν στις συγκεντρώσεις που έχουν μετρηθεί σε άλλα σημεία της έκθεσης. Οι PNEC που χρησιμοποιούνται στη σουηδική εκτίμηση της επικινδυνότητας είναι εκείνες που προτείνονται στην έκθεση εκτίμησης της επικινδυνότητας της ΕΕ για το κάδμιο και, ως εκ τούτου, μπορούν να υποστηριχθούν από την ΕΕΥΠΚ. Οι παρουσιαζόμενοι λόγοι χαρακτηρισμού επικινδυνότητας (ΛΧΕ) εξαρτώνται, κατά συνέπεια, αποκλειστικά από την εκτίμηση της έκθεσης, δηλαδή από τις προβλεπόμενες συγκεντρώσεις καδμίου στα σουηδικά επιφανειακά ύδατα. Οι τελευταίες εξαρτώνται από τον – μη τεκμηριωμένο – συντελεστή αραίωσης στο έδαφος/στα υδατορρεύματα. Η ΕΕΥΠΚ δεν συμφωνεί ούτε με την παραδοχή ότι δεν υπάρχει απορρόφηση καδμίου στο έδαφος. Αυτό θα συμβεί μόνον εάν το έδαφος έχει ήδη μολυνθεί σοβαρά και η προσρόφηση είναι μηδενική σε σταθερή κατάσταση, κάτι που δεν ισχύει στη Σουηδία. Στη σουηδική έκθεση υπάρχει επίσης η παραδοχή ότι δεν υφίσταται προσρόφηση καδμίου στο έδαφος σε βάθος άνω άνω των 30 cm, κάτι που επίσης δεν ισχύει. Κατά συνέπεια, η ΕΕΥΠΚ δεν υποστηρίζει τα αποτελέσματα που παρουσίασαν οι σουηδικές αρχές για τα υδατορρεύματα, το οποίο είναι και το μόνο στοιχείο του περιβάλλοντος στο οποίο οι σουηδικές αρχές είχαν εντοπίσει κινδύνους.

(29) Ωστόσο, η ΕΕΥΠΚ υπενθυμίζει την προηγούμενη αξιολόγηση της CSTEE (επιστημονικής επιτροπής για την τοξικότητα, την οικοτοξικότητα και το περιβάλλον) το 2002, όπου υπολογίζεται κατ’ εκτίμηση ότι οι συγκεντρώσεις καδμίου στο έδαφος δεν αναμένεται να αυξηθούν στα περισσότερα ευρωπαϊκά εδάφη πέραν του ορίου των 46 mg Cd/kg P. Η ΕΕΥΠΚ επιβεβαιώνει ότι μια τέτοια εκτίμηση εξακολουθεί να είναι αιτιολογημένη και για τα σουηδικά γεωργικά εδάφη και επισημαίνει ότι ο υπολογισμός βασίστηκε σε μια «αρχή της ισχύουσας κατάστασης» και όχι σε εκτίμηση της επικινδυνότητας όπως αυτή που διενεργήθηκε από τις σουηδικές αρχές στην τρέχουσα αιτιολόγηση.

(30) Παρόλο που, στη γνώμη που διατύπωσε στις 27 Φεβρουαρίου 2012, η ΕΕΥΠΚ θεωρεί ότι η έκθεση εκτίμησης της επικινδυνότητας που εκπόνησαν οι σουηδικές αρχές είναι καλής επιστημονικής ποιότητας και περιλαμβάνει νέα και κατάλληλα στοιχεία, εξακολουθούν να υφίστανται ορισμένες αβεβαιότητες όσον αφορά ορισμένες βασικές υποθέσεις που έχουν χρησιμοποιήσει εν προκειμένω οι σουηδικές αρχές για να συναχθεί το συμπέρασμα ότι υπάρχει κίνδυνος για τους υδρόβιους οργανισμούς στα μικρά υδατορρεύματα στη Σουηδία. Για το θέμα αυτό θα χρειαστούν περαιτέρω διευκρινίσεις από τις σουηδικές αρχές προκειμένου να μπορέσει η Επιτροπή να λάβει οριστική θέση.

2.2. Απουσία κινδύνου για την ανθρώπινη υγεία

(31) Με την αιτιολόγησή τους, οι σουηδικές αρχές εντοπίζουν κινδύνους για ευαίσθητες ομάδες του πληθυσμού (διαβητικούς, άτομα που πάσχουν από οστεοπόρωση, άτομα με ανεπάρκεια σιδήρου). Οι κίνδυνοι αυτοί προξενούνται από τη μακροχρόνια έκθεση στο κάδμιο μέσω της διατροφής. Ως εκ τούτου, δεν υπάρχει κανένας κίνδυνος για την υγεία του ανθρώπου που να συνδέεται με την απόφαση για παράταση της αξιολόγησης της σουηδικής κατάστασης για πρόσθετη περίοδο έξι μηνών. Αυτή η πρόσθετη περίοδος θα δώσει τη δυνατότητα στην Επιτροπή να συνεκτιμήσει τις περαιτέρω διευκρινίσεις που θα παράσχουν οι σουηδικές αρχές προκειμένου να λάβει τελική απόφαση.

(32) Με βάση τα ανωτέρω, η Επιτροπή θεωρεί ότι πληρούνται οι προϋποθέσεις που ορίζονται στο άρθρο 114 παράγραφος 6 τρίτο εδάφιο προκειμένου να κάνει χρήση της δυνατότητας παράτασης της περιόδου έξι μηνών εντός της οποίας πρέπει να εγκρίνει ή να απορρίψει τις εθνικές διατάξεις που κοινοποιήθηκαν από τη Σουηδία.

IV. ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑ

(33) Βάσει των προαναφερθέντων, μπορεί να συναχθεί το συμπέρασμα ότι το αίτημα του Βασιλείου της Σουηδίας για τη θέσπιση εθνικών διατάξεων κατά παρέκκλιση από τον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 2003/2003 είναι παραδεκτό.

(34) Εντούτοις, λόγω της πολυπλοκότητας του θέματος και της απουσίας κινδύνου για την ανθρώπινη υγεία σε σχέση με την έγκριση της παρούσας απόφασης, η Επιτροπή θεωρεί ότι δικαιολογείται η παράταση της περιόδου που αναφέρεται στο άρθρο 114 παράγραφος 6 πρώτο εδάφιο της ΣΛΕΕ για περαιτέρω διάστημα που θα λήγει στις 18 Οκτωβρίου 2012,

ΕΞΕΔΩΣΕ ΤΗΝ ΠΑΡΟΥΣΑ ΑΠΟΦΑΣΗ:

Άρθρο 1

Δυνάμει του άρθρου 114 παράγραφος 6 τρίτο εδάφιο της ΣΛΕΕ, η περίοδος έγκρισης ή απόρριψης των προβλεπόμενων εθνικών διατάξεων σχετικά με το κάδμιο στα λιπάσματα που κοινοποιήθηκαν από το Βασίλειο της Σουηδίας στις 17 Οκτωβρίου 2011 δυνάμει του άρθρου 114 παράγραφος 5 της ΣΛΕΕ παρατείνεται έως τις 18 Οκτωβρίου 2012.

Άρθρο 2

Η παρούσα απόφαση απευθύνεται στο Βασίλειο της Σουηδίας.

Βρυξέλλες, 18 Απριλίου 2012. Για την Επιτροπή Antonio TAJANI Αντιπρόεδρος

(1) ΕΕ L 304 της 21.11.2003, σ. 1.

(2) ΕΕ L 24 της 30.1.1976, σ. 21, όπως αντικαταστάθηκε από τον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 2003/2003.

(3) Αντικαταστάθηκε από το άρθρο 5 του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 2003/2003.

(4) ΕΕ L 138 της 28.5.2002, σ. 24.

(5) ΕΕ L 129 της 17.5.2006, σ. 19.

(6) Συλλογή της Σουηδικής Νομοθεσίας (SFS Svensk Författningssamling) της 14ης Ιουλίου 1998.

(7) Συλλογή της Σουηδικής Νομοθεσίας (SFS Svensk Författningssamling) της 4ης Ιουνίου 2009.

(8) ΕΕ C 309 της 21.10.2011, σ. 8 και ΕΕ C 339 της 19.11.2011, σ. 24.

(9) Έκθεση της ΕΕ για την εκτίμηση της επικινδυνότητας, ΕΓΧΟ 2007: European Union Risk Assessment Report cadmium oxide and cadmium metal, Volume 72 (Έκθεση της Ευρωπαϊκής Ένωσης για την εκτίμηση της επικινδυνότητας για το οξείδιο του καδμίου και το μεταλλικό κάδμιο, τόμος 72) Ευρωπαϊκή Επιτροπή, Κοινό Κέντρο Ερευνών, Ινστιτούτο Προστασίας της Υγείας και των Καταναλωτών.

(10) EFSA 2009: Scientific Opinion of the Panel on contaminants in the Food Chain on a request from the European Commission on cadmium in food (Γνώμη της επιστημονικής ομάδας για τις προσμείξεις στην τροφική αλυσίδα σε συνέχεια αιτήματος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για το κάδμιο στα τρόφιμα). Δελτίο EFSA (2009) 980, σ. 1-139.

(11) Διατίθεται στην ακόλουθη διεύθυνση: http://ec.europa.eu/enterprise/sectors/chemicals/documents/specific-chemicals/fertilisers/cadmium/risk-assessment_en.htm

(12) http://ec.europa.eu/health/scientific_committees/environmental_risks/docs/scher_o_156.pdf