Απόφαση της Επιτροπής

της 16ης Νοεμβρίου 1999

σχετικά με την κρατική ενίσχυση την οποία η Ιταλία προτίθεται να χορηγήσει για τη σύσταση των νέων ναυπηγείων Oristano (Σαρδηνία) και Belvedere Marittimo (Καλαβρία)

[κοινοποιηθείσα υπό τον αριθμό Ε(1999) 4839]

(Το κείμενο στην ιταλική γλώσσα είναι το μόνο αυθεντικό)

(Κείμενο που παρουσιάζει ενδιαφέρον για τον ΕΟΧ)

(2000/250/ΕΚ)

Η ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΤΩΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΩΝ ΚΟΙΝΟΤΗΤΩΝ,

Έχοντας υπόψη:

τη συνθήκη για την ίδρυση της Ευρωπαϊκής Κοινότητας, και ιδίως το άρθρο 88 παράγραφος 2 πρώτο εδάφιο,

τη συμφωνία για τον Ευρωπαϊκό Οικονομικό Χώρο, και ιδίως το άρθρο 62 παράγραφος 1 στοιχείο α),

την οδηγία 90/684/ΕΟΚ του Συμβουλίου, της 21ης Δεκεμβρίου 1990, για τις ενισχύσεις στη ναυπηγική βιομηχανία(1), η ισχύ της οποίας παρατείνεται με τον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 2600/97(2),

τον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 1540/98 του Συμβουλίου, της 29ης Ιουνίου 1998, για τις ενισχύσεις στη ναυπηγική βιομηχανία(3),

Αφού κάλεσε τους ενδιαφερόμενους να υποβάλουν τις παρατηρήσεις τους σύμφωνα με το άρθρο 88 παράγραφος 2 πρώτο εδάφιο της συνθήκης ΕΚ και έχοντας υπόψη τις παρατηρήσεις αυτές,

Εκτιμώντας τα ακόλουθα:

I. ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑ

(1) Με επιστολές, αντίστοιχα, της 17ης Νοεμβρίου 1997, που καταχωρήθηκε στις 18 Νοεμβρίου 1997, και της 6ης Μαρτίου 1998, που καταχωρήθηκε στις 12 Μαρτίου 1998, οι ιταλικές αρχές κοινοποίησαν στην Επιτροπή δύο ίδια σχέδια ενισχύσεων στις επενδύσεις για την κατασκευή δύο νέων ναυπηγείων σύμφωνα με το νομοθετικό διάταγμα της 22ας Οκτωβρίου 1992, αριθ. 415, που μετατράπηκε σε νόμο αριθ. 488/92 της 19ης Δεκεμβρίου 1992 (στο εξής νόμος αριθ. 488/92) που περιέχει διατάξεις υπό την έννοια του νόμου αριθ. 488/92 σχετικά με τις περιφερειακές ενισχύσεις στις επενδύσεις στην Ιταλία.

Ζητήθηκαν συμπληρωματικές πληροφορίες σχετικά με την κοινοποίηση του πρώτου σχεδίου και η απάντηση των ιταλικών αρχών διαβιβάστηκε συγχρόνως με την κοινοποίηση του δεύτερου σχεδίου.

(2) Με επιστολή της 14ης Ιουλίου 1998, η Επιτροπή ενημέρωσε την ιταλική κυβέρνηση για την απόφασή της να κινήσει τη διαδικασία που προβλέπεται στο άρθρο 88 παράγραφος 2 της συνθήκης ΕΚ έναντι αυτών των ενισχύσεων. Οι ιταλικές αρχές διαβίβασαν στην Επιτροπή τις παρατηρήσεις τους με την επιστολή αριθ. 3896 της 2ας Μαρτίου 1999 της μόνιμης αντιπροσωπείας. Η απόφαση της Επιτροπής να κινήσει τη διαδικασία δημοσιεύτηκε στην Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων(4), με την πρόσκληση προς τους ενδιαφερόμενους για την υποβολή παρατηρήσεων. Η Επιτροπή έχει λάβει, συνεπώς, τις παρατηρήσεις των ενδιαφερόμενων τις οποίες διαβίβασε στην ιταλική κυβέρνηση, παρέχοντάς της τη δυνατότητα να τις σχολιάσει.

(3) Με επιστολές της 18ης Σεπτεμβρίου 1998 και της 5ης Αυγούστου 1999, οι ιταλικές αρχές διαβίβασαν στην Επιτροπή τα σχόλιά τους και χρήσιμες πληροφορίες για την αξιολόγηση των δύο φακέλων.

II. ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ

(4) Οι επενδύσεις στηρίζονται σε μελέτες των σχεδίων που πραγματοποιήθηκαν από ένα ευρωπαϊκό κονσόρτσιουμ (Euroinvest) που συγκεντρώνει μικρές και μεσαίες επιχειρήσεις ΜΜΕ και επαγγελματικές ενώσεις, ιδιαίτερα ιταλικές, ελληνικές και πορτογαλικές.

Ο βιομηχανικός στόχος είναι η κατασκευή ταχέων φεριμπότ, καταμαράν και πλοίων με μονή καρίνα ενώ οι μελέτες στις οποίες στηρίζεται το σχέδιο δείχνουν ότι πρόκειται για εμπόριο σε πλήρη άνθηση. Η τεχνολογία υπάρχει ήδη και προέρχεται από ένα άλλο ιταλικό ναυπηγείο, το οποίο ειδικεύεται σε αυτό τον τύπο των πλοίων. Ο τύπος των πλοίων που θα κατασκευαστεί αντιστοιχεί, όσον αφορά την τεχνολογία και την καινοτομία, στα πλέον πρόσφατα πρότυπα σχετικά με τα πλοία μεγάλης ταχύτητας.

Καθένα από τα σχέδια, για το οποίο η ενιαία επένδυση ανέρχεται σε 89,3 δισεκατομμύρια ιταλικές λίρες, προβλέπει την κατασκευή ενός πλοίου το χρόνο, πράγμα που αντιστοιχεί σε 80000 ανθρωποώρες εργασίας το χρόνο, με την απασχόληση περίπου 50 εργατών.

(5) Η βοήθεια θα μπορούσε να χορηγηθεί βάσει του ιταλικού καθεστώτος των περιφερειακών ενισχύσεων στις επενδύσεις σύμφωνα με το νόμο αριθ. 488/92. Και στις δύο περιπτώσεις τα ναυπηγεία βρίσκονται σε περιφέρειες που εμπεριέχονται στο στόχο 1, όπου οι επενδύσεις μπορούν να επωφεληθούν από ποσοστό βοήθειας ύψους 50 % καθαρού ισοδύναμης επιχορήγησης συν 15 % ακάθαρτου ισοδύναμης επιχορήγησης για τις μικρές και μεσαίες επιχειρήσεις. Λαμβάνοντας υπόψη το προβλεπόμενο ποσό για τις ενισχύσεις, που ισοδυναμεί με 53,4 δισεκατομμύρια ιταλικές λίρες για το Oristano και 54,6 δισεκατομμύρια ιταλικές λίρες για το Belvedere Marittimo, και της βάσης των επιλέξιμων δαπανών υπό την έννοια των κατευθυντηρίων γραμμών όσον αφορά τις κρατικές ενισχύσεις περιφερειακού χαρακτήρα(5), το συνολικό καθαρό ισοδύναμης επιχορήγησης των ενισχύσεων φθάνει αντίστοιχα το 45,75 % και το 42,34 %.

(6) Στην αίτηση για συμπληρωματικά πληροφοριακά στοιχεία διευκρινιζόταν ότι, όπως προβλέπει το άρθρο 6 της οδηγίας 90/684/ΕΟΚ, μια τέτοια ενέργεια θα μπορούσε ενδεχομένως να εξεταστεί μόνον υπό τον όρο ότι η νέα κατασκευαστική ικανότητα υποκαθιστούσε απευθείας προϋπάρχουσα κατασκευαστική ικανότητα που είχε κλείσει προσφάτως.

Στην απάντησή τους οι ιταλικές αρχές δεν ήταν σε θέση να παράσχουν ακριβή κατάλογο των ναυπηγείων που είχαν διαγραφεί από τα ειδικά μητρώα των ιταλικών ναυπηγείων, ούτε να διευκρινίσουν αν η κατασκευαστική ικανότητα των επιχειρήσεων που έκλεισαν πρόσφατα αντιστοιχούσε με εκείνη που επρόκειτο να δημιουργηθεί.

III. ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΕΙΣ ΤΩΝ ΕΝΔΙΑΦΕΡΟΜΕΝΩΝ

(7) Στο πλαίσιο της διαδικασίας, οι γαλλικές αρχές υπέβαλαν παρατηρήσεις, ανταποκρινόμενες στην πρόσκληση της Επιτροπής, με επιστολή της 10ης Νοεμβρίου 1998. Αυτές επιμένουν κυρίως στα προβλήματα κατασκευαστικής ικανότητας της ναυπηγικής βιομηχανίας και στο γεγονός ότι τα υπάρχοντα ναυπηγεία στην ΕΕ φαίνονται να επαρκούν για να ανταποκριθούν στη ζήτηση των πλοίων μεγάλης ταχύτητας.

IV. ΣΧΟΛΙΑ ΤΗΣ ΙΤΑΛΙΑΣ

(8) Με επιστολή της 18ης Σεπτεμβρίου 1998, αριθ. 6239, οι ιταλικές αρχές πληροφόρησαν πράγματι ότι το κοινοποιηθέν σχέδιο σχετικά με το Belvedere Marittimo, είχε τροποποιηθεί και δεν περιελάμβανε πλέον τη ναυπήγηση πλοίων που υπεισέρχονταν στο πεδίο εφαρμογής των κοινοτικών κανόνων. Η κοινοποίηση του σχεδίου είχε, για το λόγο αυτό, αποσυρθεί. Όσον αφορά το σχέδιο σχετικά με το Oristano, προβλεπόταν συμφωνία με το ναυπηγείο Clemna της La Spezia για να μεταφερθεί η σχετική κατασκευαστική ικανότητα.

(9) Μετά από αίτηση της Επιτροπής, οι ιταλικές αρχές, με επιστολή της 9ης Αυγούστου 1999, παρείχαν περισσότερο λεπτομερείς πληροφορίες οι οποίες επιβεβαίωναν ότι, αφενός, υπήρχε για τη θέση του Belvedere Marittimo ένα εναλλακτικό σχέδιο, που αφορούσε την κατασκευή καταμαράν μήκους 38 μέτρων, με χωρητικότητα κατώτερη από 100 κοχ και για μικρά ρυμουλκά ισχύος κάτω των 365 kW· αφετέρου, το ναυπηγείο Clemna, το οποίο είχε χρήσιμη κατασκευαστική ικανότητα ύψους 3000 κοχ, ολοκλήρωνε την τελική φάση εκτέλεσης της τελευταίας του εντολής και βρισκόταν σε διάλυση και, συνεπώς, επρόκειτο να διαγραφεί με τη σειρά του από το ειδικό μητρώο των ιταλικών ναυπηγείων.

V. ΕΚΤΙΜΗΣΗ ΤΗΣ ΕΝΙΣΧΥΣΗΣ

(10) Οι κοινοποιηθείσες ενισχύσεις προβλέπονται στο άρθρο 1 παράγραφος 2 του ιταλικού νόμου αριθ. 488/92, όπως συμπληρώθηκε από διάφορα διατάγματα και υπουργικές εγκυκλίους σχετικά με τις λεπτομέρειες εφαρμογής, που εγκρίθηκαν από την Επιτροπή στις 19 Μαΐου 1997(6). Μπορούν να επωφεληθούν από αυτό το καθεστώς των ενισχύσεων οι βιομηχανικές επιχειρήσεις που υπάγονται στις ζώνες του στόχου 1, 2 και 5β ή στις επιλέξιμες ζώνες για τις ενισχύσεις περιφερειακού χαρακτήρα βάσει των παρεκκλίσεων που προβλέπονται στο άρθρο 87 παράγραφος 3 στοιχείο α) ή γ) της συνθήκης ΕΚ. Μεταξύ των επενδύσεων και των επιλέξιμων δαπανών περιέχεται ιδιαίτερα η κατασκευή νέων παραγωγικών εγκαταστάσεων.

(11) Εγκρίνοντας το καθεστώς των ενισχύσεων, η Επιτροπή ενέκρινε επίσης το χάρτη που περιορίζει τις επιλέξιμες ζώνες για τις περιφερειακές ενισχύσεις στην Ιταλία, καθώς επίσης και την ένταση των ίδιων των ενισχύσεων. Δεδομένου ότι η Σαρδηνία και η Καλαβρία έχουν καθοριστεί ως ζώνες του στόχου 1, οι επιλέξιμες επενδύσεις μπορούν να επωφεληθούν από ενίσχυση ανώτατης έντασης του 50 % καθαρού ισοδύναμης επιχορήγησης. Μια (αύξηση κατά 15 % ακάθαρτου ισοδύναμης επιχορήγησης μπορεί να εφαρμοστεί για τις μικρές και μεσαίες επιχειρήσεις.

(12) Όπως διευκρινιζόταν από την Επιτροπή στην επιστολή που είχε στείλει στην ιταλική κυβέρνηση και η οποία ενέκρινε το καθεστώς, το τελευταίο αυτό υπαγόταν στις κοινοτικές διατάξεις και κανονισμούς σχετικά με ορισμένους τομείς της βιομηχανικής δραστηριότητας. Επειδή πρόκειται για ενισχύσεις στις επενδύσεις για την κατασκευή νέων ναυπηγείων, εφαρμόζονται οι ισχύοντες κανόνες τη στιγμή της κοινοποίησης, δηλαδή η οδηγία 90/684/ΕΟΚ σχετικά με τις ενισχύσεις στις ναυπηγικές εργασίες, η εφαρμογή της οποίας έχει παραταθεί έως τις 31 Δεκεμβρίου 1998 από τον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 2600/97. Στο άρθρο 1 στοιχείο α), η προαναφερθείσα οδηγία καθορίζει τις ναυπηγικές εργασίες σαν την κατασκευή, εντός της Κοινότητας, πλοίων με μεταλλικό σκάφος, συμπεριλαμβανομένων πλοίων οποιουδήποτε τύπου τουλάχιστον 100 GRT και ρυμουλκών ισχύος τουλάχιστον 365 kW. Το άρθρο 11 παράγραφος 2 στοιχείο β) της ίδιας οδηγίας διευκρινίζει ότι "τα κράτη μέλη κοινοποιούν εκ των προτέρων στην Επιτροπή και δεν θέτουν σε ισχύ, χωρίς την έγκρισή της (...) τις αποφάσεις για την εφαρμογή καθεστώτος γενικευμένων ή περιφερειακών ενισχύσεων υπέρ των επιχειρήσεων που υπάγονται στις διατάξεις της παρούσας οδηγίας."

(13) Όσον αφορά τη δημιουργία του ναυπηγείου του Oristano, το σχέδιο ανταποκρίνεται στους όρους που αναφέρονται στην αιτιολογική σκέψη 12 και, συνεπώς, πρέπει να εξεταστεί υπό το φως του άρθρου 6 παράγραφος 1 της ίδιας οδηγίας που αναφέρει ότι: "οι ενισχύσεις επενδύσεων, με ειδικό ή μη χαρακτήρα, δεν μπορούν να χορηγούνται για τη δημιουργία νέων ναυπηγείων ή για επενδύσεις σε υπάρχοντα ναυπηγεία, εκτός αν συνδέονται με πρόγραμμα αναδιάρθρωσης το οποίο δεν συνεπάγεται καμία αύξηση του κατασκευαστικού δυναμικού του ναυπηγείου αυτού ή εκτός εάν, σε περίπτωση αύξησης, είναι άμεσα συνδεδεμένες με αντίστοιχη μη αναστρέψιμη μείωση του δυναμικού άλλων ναυπηγείων του αυτού κράτους μέλους κατά την αυτή περίοδο".

(14) Η ιταλική κυβέρνηση ανέφερε ότι το ναυπηγείο Clemna στη La Spezia, το οποίο είναι εγγεγραμμένο στο ειδικό μητρώο των ιταλικών ναυπηγείων με τον αριθμό 17, επρόκειτο να ρευστοποιηθεί, τερματίζοντας οριστικά τις ναυπηγικές του δραστηριότητες. Το ναυπηγείο αυτό, του οποίου η τελευταία παραγγελία είχε καταγραφεί το 1996, είχε χρήσιμο δυναμικό 3000 κοχ αλλά πραγματικό 2000 κοχ. Δεδομένου ότι το πρόγραμμα εργασίας του νέου ναυπηγείου καταγράφει ετήσια παραγωγή ισοδύναμη προς 2000 κοχ, μπορεί να θεωρηθεί ότι το νέο κατασκευαστικό δυναμικό στο Oristanο συμψηφίζεται απευθείας από το κλείσιμο του υπάρχοντος δυναμικού κατά την ίδια περίοδο. Κατά συνέπεια, τηρούνται οι διατάξεις της οδηγίας 90/684/ΕΟΚ και οι ενισχύσεις στις επενδύσεις μπορεί να θεωρηθούν ότι συμφωνούν με την κοινή αγορά.

(15) Ωστόσο, προκειμένου να ελεγχθεί ότι το κλείσιμο της κατασκευαστικής ικανότητας του ναυπηγείου Clemna στη La Spezia είναι οριστικό και μη αντιστρέψιμο, οι ιταλικές αρχές θα πρέπει να ανακοινώσουν στην Επιτροπή όλες τις απαραίτητες πληροφορίες σχετικά με τις δραστηριότητες που πρόκειται να πραγματοποιηθούν στον τόπο της κλειστής επιχείρησης· οι εκθέσεις αυτές μπορούν να αποτελέσουν αντικείμενο ελέγχου εκ μέρους της Επιτροπής.

(16) Όσον αφορά το ναυπηγείο του Belvedere Marittimo, το νέο σχέδιο που υποβλήθηκε από τις ιταλικές αρχές αναφέρει ότι η επιχείρηση που θα δημιουργηθεί δεν ανταποκρίνεται στις προϋποθέσεις που αναφέρονται στην αιτιολογική σκέψη 12 για την εφαρμογή των προαναφερθεισών διατάξεων και ότι, συνεπώς, η Επιτροπή δεν πρέπει να εξετάσει το σχέδιο αυτό υπό το φως της οδηγίας 90/684/ΕΟΚ.

(17) Ωστόσο, λαμβάνοντας υπόψη την ομοιότητα μεταξύ των δύο αυτών επενδύσεων, οι ιταλικές αρχές θα πρέπει να υποβάλλουν για περίοδο δέκα ετών, ετήσια, μια έκθεση σχετικά με τις δραστηριότητες της νέας επιχείρησης, διευκρινίζοντας λεπτομέρειες σχετικά με την παραγωγή της. Και αυτή η έκθεση μπορεί να αποτελέσει αντικείμενο ελέγχου.

VI. ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ

(18) Η Επιτροπή διαπιστώνει ότι οι ενισχύσεις υπέρ της κατασκευής του νέου ναυπηγείου του Oristano ανταποκρίνονται στις διατάξεις του ιταλικού νόμου αριθ. 488/92, όπως εγκρίθηκε από την Επιτροπή και ότι συμφωνούν με τις διατάξεις της οδηγίας 90/684/ΕΟΚ· η Επιτροπή διαπιστώνει επίσης ότι οι ενισχύσεις που προβλέπονται για την κατασκευή του ναυπηγείου στο Belvedere Marittimo ανταποκρίνονται στις διατάξεις του νόμου αριθ. 488/92 και δεν υπόκεινται στην υποχρέωση της προηγούμενης έγκρισης εκ μέρους της Επιτροπής,

ΕΞΕΔΩΣΕ ΤΗΝ ΠΑΡΟΥΣΑ ΑΠΟΦΑΣΗ:

Άρθρο 1

Η κρατική ενίσχυση την οποία προτίθεται να θέσει σε εφαρμογή η Ιταλία υπέρ της κατασκευής ενός νέου ναυπηγείου του Oristano, ύψους 53,4 δισεκατομμυρίων ιταλικών λιρών υπό την έννοια του νόμου αριθ. 488/92, συμβιβάζεται με την κοινή αγορά σύμφωνα με το το άρθρο 87 παράγραφος 2 στοιχείο α) της συνθήκης ΕΚ και την οδηγία 90/684/ΕΟΚ.

Εγκρίνεται, συνεπώς, η εκτέλεση αυτής της ενίσχυση υπό την προϋπόθεση ότι το κλείσιμο του ναυπηγείου Clemna στη La Spezia είναι οριστικό και μη αντιστρέψιμο.

Άρθρο 2

Η κρατική ενίσχυση την οποία προτίθεται να θέσει σε εφαρμογή η Ιταλία υπέρ της κατασκευής ενός νέου ναυπηγείου στο Belvedere Marittimo, ύψους 54,4 δισεκατομμυρίων ιταλικών λιρών, δεν υπάγεται σε προηγούμενη έγκριση εκ μέρους της Επιτροπής υπό την έννοια της οδηγίας 90/684/ΕΟΚ, δεδομένου ότι τα πλοία που θα ναυπηγηθούν έχουν ολική χωρητικότητα κάτω των 100 κοχ και στην περίπτωση των ρυμουλκών ισχύ κάτω των 365 kW.

Άρθρο 3

Η ιταλική κυβέρνηση υποβάλει έκθεση στην Επιτροπή ετησίως και για περίοδο δεκαετή:

α) σχετικά με τις δραστηριότητες που θα πραγματοποιηθούν επιτόπου στο ναυπηγείο Clemna της La Spezia·

β) σχετικά με την παραγωγή του ναυπηγείου στο Belvedere Marittimo.

Άρθρο 4

Η παρούσα απόφαση απευθύνεται στην Ιταλική Δημοκρατία.

Βρυξέλλες, 16 Νοεμβρίου 1999.

Για την Επιτροπή

Mario Monti

Μέλος της Επιτροπής

(1) ΕΕ L 380 της 31.12.1990, σ. 27.

(2) ΕΕ L 351 της 23.12.1997, σ. 18.

(3) ΕΕ L 202 της 18.7.1998, σ. 1.

(4) ΕΕ C 307 της 7.10.1998, σ. 8.

(5) ΕΕ C 74 της 10.3.1998, σ. 9.

(6) ΕΕ C 247 της 21.7.1997, σ. 3.