ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΠΡΟΒΛΕΨΕΩΝ ΧΑΛΥΒΑ ΓΙΑ ΤΟ ΔΕΥΤΕΡΟ ΕΞΑΜΗΝΟ 1999 ΚΑΙ ΟΛΟΚΛΗΡΟ ΤΟ ΕΤΟΣ

(1999/C 206/04)

(Κείμενο που παρουσιάζει ενδιαφέρον για τον ΕΟΧ)

ΕΙΣΑΓΩΓΗ

Οι αρνητικές εξελίξεις του διεθνούς πλαισίου, στις οποίες οφείλεται η προβλεπόμενη για το 1999 σημαντική οικονομική επιβράδυνση της Ευρωπαϊκής Ένωσης, φαίνεται ότι θα σταθεροποιηθούν στη διάρκεια του έτους. Η κάμψη της ανάπτυξης της κοινοτικής οικονομίας μπορεί επομένως να περιοριστεί κατά το πρώτο εξάμηνο, διότη το δεύτερο εξάμηνο του 1999 αναμένεται να ξεκινήσει κάποια ανάκαμψη η οποία θα προσδώσει καλύτερες προοπτικές, ιδίως στη βιομηχανική δραστηριότητα.

Η οικονομική εξασθένιση του πρώτου εξαμήνου, επιτεινόμενη από τη γενικευμένη τάση προς την απορρόφηση των αποθεμάτων, αναμένεται να ακολουθηθεί συνεπώς από επιτάχυνση της βιομηχανικής δραστηριότητας και ιδίως αυτής των κλάδων που απορροφούν χάλυβα. Έτσι, η προβλεπόμενη βελτίωση της ζήτησης βραχυπρόθεσμα, σε συνδυασμό με την περιορισμένη προσφορά λόγω υποχώρησης της παραγωγής, της ομαλοποίησης των αποθεμάτων και της ασθενέστερης πίεσης των εισαγωγών, αναμένεται να προσδώσει στην κοινοτική αγορά χάλυβα συνθήκες που θα επιτρέψουν την απαραίτητη σταθεροποίηση των τιμών.

Εντούτοις, οι δυσκολίες εξαγωγής του κοινοτικού χάλυβα σε τρίτες αγορές, καθώς και οι κίνδυνοι εκτροπής της διεθνούς προσφοράς λόγω της επίτασης των προστατευτικών μέτρων, επιτρέπουν την εμφάνιση ορισμένων αβεβαιοτήτων σχετικά με την πιθανή διαρκή σταθεροποίηση της χαλυβουργικής αγοράς της Ένωσης. Υπό αυτό το πρίσμα, όλοι οι φορείς της κοινοτικής αγοράς χάλυβα έχουν συμφέρον να παρακολουθούν εκ του σύνεγγυς τις προαναγγελθείσες εξελίξεις.

1. Η ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΣΤΗΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΝΩΣΗ

Οι οικονομικές προβλέψεις της άνοιξης του 1999 επιβεβαιώνουν την αύξηση του ΑΕΠ της Ένωσης και της ζώνης του ευρώ για το 1998, αντίστοιχα σε 2,9 % και 3 %, όπως είχε αναγγελθεί στην προηγούμενη πρόβλεψη του φθινοπώρου.

Η αξιοσημείωτη ισχυρή εσωτερική ζήτηση αποτέλεσε τη βάση αυτών των ποσοστών ανάπτυξης παρ'ότι, λόγω της επιδείνωσης του διεθνούς περιβάλλοντος, η ώθηση της κοινοτικής οικονομίας ανεκόπη κατά το δεύτερο εξάμηνο του 1998, κατόπιν της συρρικνωσης των εξαγωγών που επηρέασε τη βιομηχανική παραγωγή και τις επενδύσεις.

Για το 1999, οι τελευταίες προβλέψεις βασίζονται σε μία βραδύτερη ανάπτυξη της κοινοτικής οικονομίας, σε σχέση με την αναγγελθείσα στην προηγούμενη πρόβλεψη του φθινοπώρου 1998. Έτσι, προβλέπεται ότι το ποσοστό αύξησης του ΑΕΠ της Ευρωπαϊκής Ένωσης δεν θα υπερβεί το 2,1 % και αυτό της ζώνης του ευρώ το 2,2 %, ήτοι ανατίστοιχα αναθεώρηση προς τα κάτω κατά 0,3 και 0,4 ποσοστιαίες μονάδες και, επιπλέον, αντίστοιχη υποχώρηση κατά 0,8 μονάδες των ίδιων αυξήσεων του προηγούμενου έτους.

Αυτές οι αναθεωρήσεις οφείλονται σε διάφορους παράγοντες που συνδέονται με τις αρκετά αρνητικές εξελίξεις του διεθνούς πλαισίου, οι οποίες όμως αντισταθμίζονται τουλάχιστον εν μέρει από τις προβλεπόμενες, οικονομικές αποδόσεις στις ΗΠΑ.

Εντούτοις, τα θεμελιώδη οικονομικά μεγέθη στο εσωτερικό της Ευρωπαϊκής Ένωσης παραμένουν σταθερά, ελλείψει πληθωριστικών πιέσεων και λόγω των χαμηλότερων επιτοκίων, καθώς και της ακλόνητης εμπιστοσύνης των καταναλωτών.

Επομένως, τα σημεία μιας προοδευτικής σταθεροποιήσης του διεθνούς περιβάλλοντος μας επιτρέπουν να εικάσουμε ότι η κάμψη της ανάπτυξης της κοινοτικής οικονομίας θα είναι βραχείας διάρκειας και ότι η τελευταία θα γνωρίσει κάποια ανάκαμψη προς το δεύτερο εξάμηνο του 1999.

Μεταξύ των συνιστωσών της ζήτησης, οι εξαγωγές και οι επενδύσεις εξοπλισμού αναμένεται να αντιμετωπίσουν μεγαλύτερες δυσχέρειες το 1999, ενώ η κατανάλωση και οι επενδύσεις στον κλάδο των δομικών κατασκευών θα αποδειχτούν σταθερότερες.

Εντούτοις, το 1999 η αύξηση των επενδύσεων εν γένει αναμένεται να φθάσει το 3,7 % έναντι 4,9 % το 1998 και η αντίστοιχη της ιδιωτικής κατανάλωσης να σταθεροποιηθεί σε 2,6 %.

Ο πληθωρισμός, σταθερά φθίνων από το 1991 και φθάνοντας σε 1,5 % το 1998, αναμένεται να μετωθεί περαιτέρω το 1999 ανερχόμενος σε 1,3 % - ιστορικό επίπεδο των τελευταίων δεκαετιών.

Η απασχόληση, που αυξήθηκε κατά 1,1 % το 1998, παρουσιάζοντας το υψηλότερο ποσοστό από το 1990, αναμένεται να σημειώσει περαιτέρω προόδους το 1999 καίτοι λιγότερο ταχείες, λόγω της επιβράδυνσης της ανάπτυξης.

Εξάλλου, προσωρινός χαρακτήρας της κάμψης της παραγωγής που προαγγέλθηκε για το 1999, δεν αναμένεται να επιφέρει κατάργηση σημαντικού αριθμού θέσεων απασχόλησης, επιτρέποντας έτσι συρρίκνωση κατά 0,4 ποσοστιαίες μονάδες του ποσοστού ανεργίας, που αναμένεται να μειωθεί σε 9,6 % του ενεργού πληθυσμού, έναντι 10 % που έφθασε το 1998.

Οι σημαντικές πρόοδοι που επιτεύχθηκαν τα τελευταία χρόνια όσον αφορά τη δημοσιονομική εξυγίανση, επέτρεψαν στο μέσο δημόσιο έλλειμμα της Ευρωπαϊκής Ένωσης να κυμανθεί σε 6,1 % του ΑΕΠ το 1993, σε 2,3 % το 1997 και 1,5 % το 1998. Ωστόσο, μία βραδύτερη ανάπτυξη, καθώς και πιο συγκρατημένες προσπάθειες δημοσιονομικής προσαρμογής αναμένεται να εκφραστούν με μέσο έλλειμμα της Ένωσης της τάξης του 1,5 % και το 1999.

2. ΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΚΑΙ ΠΡΟΟΠΤΙΚΕΣ ΤΗΣ ΑΓΟΡΑΣ ΧΑΛΥΒΑ

2.1. Η ΠΑΡΑΓΩΓΗ ΑΚΑΤΕΡΓΑΣΤΟΥ ΧΑΛΥΒΑ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΈΝΩΣΗΣ

Η κοινοτική παραγωγή χάλυβα άρχισε να εμφανίζει αρνητική τάση από τον Αύγουστο του 1998, μετά από αρκετά μακρόχρονη περίοδο σημαντικών μηνιαίων αυξήσεων. Ωστόσο η έντονα επιταχυνόμενη αναστροφή αυτής της τάσης κατέληξε στην εξουδετέρωση, για ολόκληρο το έτος, της μέσης αύξησης περίπου 7 % που διαπιστώθηκε ενδιάμεσα.

Πράγματι, η ιδιαίτερα αισθητή επιδείνωση των συνθηκών της αγοράς κατά το δεύτερο εξάμηνο και η μείωση των αποθεμάτων, επέφεραν ιδιαίτερα αισθητή πτώση της παραγωγής χάλυβα, της τάξης αντίστοιχα του 10 και 21 % το Νοέμβριο και Δεκέμβριο, με αποτέλεσμα η συνολική παραγωγή του 1998 να σταθεροποιηθεί στα επίπεδα του 1997 (+ 0,1 %) σε 159,6 εκατομμύρια τόνους, ήτοι αρνητική απόκλιση κατά 1,5 % σε σχέση με την εκτίμηση που αναφέρεται στο προηγούμενο πρόγραμμα(1).

Το πρώτο τρίμηνο του 1999, η κοινοτική παραγωγή χάλυβα συνέχισε να συρρικνώνεται αισθητά και, η σωρευμένη κάμψη του πρώτου τριμήνου, σε σχέση με αυτή του αντίστοιχου τριμήνου του 1998, προσέγγισε το 10 %.

Τον Απρίλιο και το Μάιο, η παραγωγή παρουσίασε περαιτέρω εμφανή κάμψη, ώστε παρά την προβλεπόμενη επιβράδυνση αυτής της αρνητικής τάσης, εκτιμάται ότι για το πρώτο εξάμηνο θα ανέλθει περίπου σε 76,5 εκατομμύρια τόνους, δηλαδή υποχώρηση της τάξης του 9,7 % σε σχέση με το επίπεδο που επιτεύχθηκε το πρώτο εξάμηνο του 1998.

Είναι εντούτοις πιθανόν μετά την περίοδο μείωσης των αποθεμάτων και λόγω ασθενέστερων όγκων εισαγωγής σε σχέση με αυτούς του 1998, η κοινοτική παραγωγή να γνωρίσει θετική εξέλιξη κατά το δεύτερο εξάμηνο του 1999. Επομένως, οι συνδυασμένες επιπτώσεις αυτών των παραγόντων, καθώς και ο προβλεπόμενος μεγαλύτερος δυναμισμός της ζήτησης που προέρχεται από τους κλάδους που απορροφούν χάλυβα, συνεπάγονται νέα επιτάχυνση των ρυθμών παραγωγής, που θα επιτρέψει, κατά το δεύτερο εξάμηνο, την επίτευξη ενός επιπέδου 78,5 εκατομμυρίων τόνων, ήτοι αύξηση περίπου κατά 4,5 % σε σχέση με την πραγματοποιηθείσα το τελευταίο εξάμηνο του 1998.

Σε ετήσιο επίπεδο η παραγωγή χάλυβα της Ένωσης αναμένεται να ανέλθει τοιουτοτρόπως σε περίπου 155 εκατομμύρια τόνους, ποσότητα που αντιστοιχεί σε μείωση κατά 2,6 % σε σχέση με το επίπεδο παραγωγής του προηγούμενου έτους και 1 % λιγότερο σε σχέση με την προγενέστερη εκτίμηση(2).

Η αναστροφή των τάσεων παραγωγής κατά το δεύτερο εξάμηνο του 1999 αναμένεται να εκφραστεί συνεπώς με καλύτερη εκμετάλλευση των μέσων.

Πρέπει ωστόσο να ανανεωθεί για άλλη μια φορά η έκκληση για σύνεση, διότι η κατάσταση της παγκόσμιας αγοράς εξακολουθεί να υφίσταται τις ιδιαίτερα αρνητικές επιδράσεις των αναταραχών που επιφέρει η πλεονασματική προσφορά ορισμένων γεωγραφικών περιοχών, ακόμη και αν στο επίπεδο των συναλλαγών χάλυβα της Ένωσης οι επιπτώσεις της διαταραχής της παγκόσμιας αγοράς αναμένεται να είναι λιγότερο εμφανείς από το 1998.

Ο πίνακας του παραρτήματος 1 "προσφορά και ζήτηση ακατέργαστου χάλυβα" συνοψίζει τους όγκους και τις τάσεις της κατανάλωσης, του εξωτερικού εμπορίου, της παραγωγής και των αποθεμάτων χάλυβα της Ευρωπαϊκής Ένωσης, αφενός, και εκφράζει αριθμητικά τις αναμενόμενες εξελίξεις για το δεύτερο εξάμηνο του 1999 και για ολόκληρο το έτος, αφετέρου.

2.2. ΠΡΟΟΠΤΙΚΕΣ ΓΙΑ ΤΟ ΔΕΥΤΕΡΟ ΕΞΑΜΗΝΟ ΤΟΥ 1999 ΚΑΙ ΓΙΑ ΟΛΟΚΛΗΡΟ ΤΟ ΕΤΟΣ

Η αισθητή επιβράδυνση της κοινοτικής οικονομίας το 1999, που αποδίδεται στη διεθνή οικονομική κρίση η οποία έχει επηρεάσει τις συναλλαγές, τη βιομηχανική παραγωγή και τις επενδύσεις, θα είναι βραχείας διάρκειας και, για το δεύτερο εξάμηνο, αναμένεται ανάκαμψη, καίτοι συγκρατημένη.

Με την προοπτική αυτή, η λήξη της μακράς περιόδου γενικευμένης τάσης προς τη μείωση των αποθεμάτων σε συνδυασμό με τη βελτίωση του εξωτερικού περιβάλλοντος, αναμένεται να επαναφέρει προοδευτικά την εμπιστοσύνη στους βιομηχανικούς κύκλους. Αυτό θα επιτρέψει κάποια ενίσχυση της παγκόσμιας ζήτησης, μέσω καλύτερου προσανατολισμού των διακλαδικών παραγγελιών και λόγω του αυξανόμενου δυναμισμού της κατανάλωσης των νοικοκυριών. Εξάλλου, η βελτίωση που επιβεβαιώνεται ιδίως στις ασιατικές αγορές, τα ικανοποιητικά επίπεδα των εξωτερικών ροών, καθώς και η σταθερότητα του αμερικανικού δολαρίου, μπορούν να ευνοήσουν μία βραδεία ανάκαμψη των εξαγωγών στη διάρκεια του έτους, εκτός εάν υποτεθεί κάποια υποτροπή του περιβάλλοντος προστατευτισμού.

Η ανόρθωση του δείκτη εμπιστοσύνης των βιομηχανικών κύκλων που διαπιστώθηκε τον Απρίλιο μας επιτρέπει συνεπώς να προβλέψουμε μια προοδευτική επιτάχυνση της οικονομικής δραστηριότητας, κατά το δεύτερο εξάμηνο του 1999, λόγω ενός διαρκώς ευνοϊκού κλίματος στους καταναλωτές.

Εντός ενός τέτοιου εξελικτικού πλαισίου, η βιομηχανική δραστηριότητα αναμένεται να ενταθεί σταδιακά και ιδίως οι δραστηριότητες των βασικών κλάδων που απορροφούν χάλυβα, των οποίων η ζήτηση χάλυβα επηρεάστηκε αρνητικά μέχρι τις αρχές του 1999 από την αναγκαστική μείωση των αποθεμάτων.

Οι παραγωγοί χαλυβουργικών προϊόντων εξέφρασαν ωστόσο, στη διάρκεια πρόσφατων συναντήσεων, τις ανησυχίες τους όχι τόσο για την αισθητή πτώση της φαινομένης κατανάλωσης χάλυβα, αλλά προπάντων για τις εισαγωγές και τα προστατευτικά μέτρα που έχουν ληφθεί ή εξεταστεί από ορισμένες τρίτες χώρες. Οι εν λόγω παραγωγοί φοβούνται πράγματι ενδεχόμενη εκτροπή των εξαγωγικών ροών προς την κοινοτική αγορά η οποία θα παρεμπόδιζε την αναγκαία ανόρθωση των εσωτερικών τιμών χάλυβα.

Οι έμποροι χάλυβα αντίθετα, επέδειξαν στη διάρκεια αυτών των συναντήσεων συγκρατημένη αισιοδοξία, διότι εκτιμούν θετικά τις εξελίξεις που προαγγέλονται στην κοινοτική αγορά χάλυβα, από όπου άλλωστε οι εξωτικές εισαγωγές φαίνεται να έχουν ήδη εξαφανιστεί πλήρως ή να πρόκειται σύντομα να εξαφανιστούν.

Έτσι, η προοδευτική επιτάχυνση της δραστηριότητας των βασικών κλάδων που απορροφούν χάλυβα (εκ των οποίων ορισμένοι αποτελούν αντικείμενο ειδικής ανάλυσης στο παρόν πρόγραμμα), προεικάζει μία βελτιωμένη κατανάλωση χαλυβουργικών προϊόντων κατά το δεύτερο εξάμηνο του 1999. Πράγματι, η αυτοκινητοβιομηχανία, παρά τις δυσχέρειες που αντιμετωπίζει στις εξαγωγές, θα συνεχίσει να απολαύει ισχυρής εγχώριας ζήτησης. Οι κλάδοι ηλεκτρικών και ηλεκτρονικών μηχανών αναμένεται να διατηρήσουν ορθό προσανατολισμό. Οι μηχανολογικές κατασκευές που αντιμετωπίζουν περισσότερες δυσχέρειες εξαγωγών θα γνωρίσουν μία πιο επιβραδυνόμενη τάση, ενώ ο κλάδος των δομικών κατασκευών θα ενισχύσει τη μακρόχρονη ανάπτυξή του.

Αυτή η εντεινόμενη δραστηριότητα κατά το δεύτερο εξάμηνο του 1999, αναμένεται τοιουτοτρόπως να επιτρέψει ικανοποιητική ανάκτηση, μετά την αισθητή επιβράδυνση της ζήτησης κατά το πρώτο εξάμηνο λόγω ιδίως της μείωσης των αποθεμάτων, που μπορεί να επιφέρει για ολόκληρο το 1999 ελαφρώς κατώτερα αποτελέσματα όσον αφορά την κατανάλωση χάλυβα από τα αντίστοιχα του 1998.

Το τέλος της μείωσης των αποθεμάτων αναμένεται επομένως να εκφραστεί με μεγαλύτερο δυναμισμό της ζήτησης χάλυβα κατά το δεύτερο εξάμηνο του 1999, από όπου θα επωφεληθεί περισσότερο ο εγχώριος κλάδος.

Συνεπώς, η κατάσταση της αγοράς χάλυβα θα εξυγιανθεί κάπως στην διάρκεια του έτους, συμβάλλοντας τοιουτοτρόπως στην προοδευτική αύξηση των τιμών χάλυβα, που είναι αναγκαία για τη διασφάλιση της απόδοσης του κεφαλαίου που έχει επενδυθεί στο συγκεκριμένο κλάδο.

Στους πίνακες 2 και 2α των παραρτημάτων παρουσιάζονται οι δείκτες δραστηριότητας των βασικών κλάδων που απορροφούν χάλυβα για το δεύτερο εξάμηνο του 1999 και για ολόκληρο το έτος. Αυτοί οι δείκτες πρέπει ωστόσο να ερμηνεύονται με προσοχή, διότι τα βασικά δεδομένα τους, που προέρχονται από τους ενδιαφερόμενους κλάδους, δεν τυγχάνουν πάντα ομόφωνης συμφωνίας.

2.2.1. Κλάδος πρώτης μεταποίησης χάλυβα

Η δραστηριότητα όλων των βιομηχανικών κλάδων που αποτελούν μέρος της πρώτης μεταποίησης χάλυβα έχει έντονα επιβραδυνθεί, κατόπιν της διακοπής κατά το δεύτερο εξάμηνο του 1998 της οικονομικής βελτίωσης που παρατηρήθηκε στις αρχές του έτους. Από τους πρώτους μήνες του 1999 διαπιστώνουμε τη συνέχιση των αρνητικών τάσεων της ζήτησης και των τιμών των προϊόντων που προέρχονται από αυτές τις δραστηριότητες, που υφίστανται τις συνδυασμένες επιπτώσεις της μείωσης των αποθεμάτων και της γενικής οικονομικής επιβράδυνσης, ιδίως στην Ευρωπαϊκή Ένωση. Καίτοι οι βασικοί κλάδοι που απορροφούν χάλυβα συνέχισαν στη διάρκεια αυτής της μακρόχρονης αρνητικής περιόδου να σημειώνουν ικανοποιητικά αποτελέσματα ιδίως όσον αφορά τους όγκους, η έντονη συρρίκνωση της ζήτησης και των τιμών των προϊόντων που κατασκευάζονται από τις βιομηχανίες της πρώτης μεταποίησης, κατέληξε στην επαναφορά μιας αυξανόμενης απαισιοδοξίας στους συγκεκριμένους επαγγελματικούς κλάδους και ιδίως στους κατασκευαστές χαλυβδοσωλήνων.

Συνεπώς, επαληθεύτηκε η επιδεινούμενη κατάσταση της αγοράς αυτών των προϊόντων, που είχε προαγγελθεί στην προηγούμενη πρόβλεψη, ακόμη και αν πρέπει να εξεταστεί κάπως σχετικά το εύρος της, λαμβανομένης υπόψη της εξαιρετικής αρχικής κατάστασης. Εξάλλου, οι προοπτικές προοδευτικής βελτίωσης της δραστηριότητας αυτών των βιομηχανικών κλάδων, εξαιρουμένου του κλάδου των χαλυβδοσωλήνων, είναι αναμφισβήτητες, δεδομένης της κάμψης των όγκων εισαγωγής, του τέλους της μείωσης των αποθεμάτων και προπάντων του ορθού προσανατολισμού των κλάδων που απορροφούν χάλυβα, πράγμα που μας επιτρέπει να προεικάσουμε ανάκτηση της ζήτησης τους επόμενους μήνες. Έτσι, για ολόκληρο το 1999, εκτός από τον κλάδο των χαλυβδοσωλήνων που αντιμετωπίζει μία ιδιαίτερα αρνητική κατάσταση, τα αποτελέσματα για τους συγκεκριμένους βιομηχανικούς κλάδους αναμένεται να είναι ελαφρώς κατώτερα αυτών του 1998.

Α. Σωληνουργία

Όπως ανακοινώθηκε στο προηγούμενο πρόγραμμα, τα εξαιρετικά αποτελέσματα του πρώτου εξαμήνου του 1998, στο επίπεδο των όγκων πωλήσεων στον κλάδο των χαλυβδοσωλήνων, έχουν πρακτικά εξουδετερωθεί από την κατάρρευση των συνθηκών της αγοράς αυτών των προϊόντων κατά δεύτερο εξάμηνο του έτους. Έτσι, η συνολική παραγωγή χαλυβδοσωλήνων της Ένωσης θα αυξηθεί το 1998 μόλις κατά 1,9 %, αποκλειστικά χάρη στην αισθητή αύξηση της παραγωγής συγκολητών σωλήνων μεγάλης διαμέτρου, που οφείλεται στις παλαιές εξαγωγικές δεσμεύσεις που, όμως, δεν ανανεώθηκαν. Επομένως, κατά το πρώτο εξάμηνο του 1999, η διατήρηση της σοβαρής πίεσης των εισαγωγών και προπάντων αυτών με ιδιαίτερα χαμηλές τιμές, σε συνδυασμό με τη δυσμενή συγκυρία του κλάδου πετρελαίου και φυσικού αερίου, καθώς και με τις ολέθριες επιπτώσεις που προκάλεσε η μείωση των αποθεμάτων, επηρέασε έντονα τη δραστηριότητα της σωληνουργίας και μάλιστα σε σημείο που επήλθε μεταγενέστερη υποχώρηση των ήδη χαμηλών ποσοστών χρησιμοποίησης των παραγωγικών μονάδων στο συγκεκριμένο κλάδο και, κατά συνέπεια, η μερική ανεργία.

Η παρούσα κατάσταση της κοινοτικής σωληνουργίας μπορεί να χαρακτηριστεί δραματική, διότι βραχυπρόθεσμα δεν παρουσιάζεται κανένα σημείο μεταστροφής της κατάστασης της αγοράς αυτών των προϊόντων.

Στον τομέα των σωλήνων άνευ ραφής η διαρκής υποχώρηση της ζήτησης από το δεύτερο εξάμηνο του 1998, που οφείλεται σε ακυρώσεις παραγγελιών, στην έλλειψη νέων σχεδίων των εταιρειών πετρελαίου και στη φθίνουσα τάση των αποθεμάτων των σωλήνων που προορίζονται για τις πετρελαιοπαραγωγικές χώρες, συνεχίστηκε μέχρι το πρώτο εξάμηνο του 1999, χωρίς εμφανή σημεία σταθεροποίησης. Για το δεύτερο εξάμηνο, οι κοινοτικοί παραγωγοί αυτό που προσδοκούν στην καλύτερη περίπτωση είναι μία σταθερότερη κατάσταση της αγοράς, χωρίς ωστόσο να μπορεί να αποφευχθεί υποχώρηση της παραγωγής της τάξης του 25 % που εκτιμάται για το 1999.

Όσον αφορά τους συγκολλητούς σωλήνες μικρής διαμέτρου (διάμετρος <= 406,4 mm), ακόμη και αν οι συνθήκες της αγοράς έχουν επίσης επιδεινωθεί από τα τέλη του 1998, οι ευμενείς προοπτικές των βασικών κλάδων χρήσης, η ομαλοποίηση των αποθεμάτων και η εξασθένιση των εισαγωγών, επιτρέπουν να διαφανεί μια προοδευτική βελτίωση της δραστηριότητας στη διάρκεια του 1999, η οποία μπορεί να περιορίσει την κάμψη της παραγωγής σε περίπου μόλις 2 % για ολόκληρο το έτος.

Οι προοπτικές είναι ωστόσο ιδιαίτερα δυσμενείς στον τομέα των συγκολλητών σωλήνων μεγάλης διαμέτρου (διάμετρος <= 406,4 mm). Πράγματι, καίτοι το 1998 κατέστη δυνατή η διατήρηση κάποιας δραστηριότητας, χάρη σε προγενέστερες συμβάσεις εξαγωγών, το 1999 η έλλειψη νέων επενδυτικών σχεδίων σε διεθνές επίπεδο αναμένεται να επιφέρει σαφή υποχώρηση της παραγωγής. Έτσι, παρατηρούμε τη γενίκευση της μερικής ανεργίας σε αυτό τον κλάδο, για να καθυστερήσει η επικείμενη λήξη των λιγοστών υπό εκτέλεση συμβάσεων, και αυτό προκειμένου η παρούσα κατάσταση να μην εκφραστεί με το πλήρες κλείσιμο εργαστασίων.

Β. Οι δραστηριότητες του κλάδου συρματουργίας

Οι όγκοι πωλήσεων των προϊόντων που προέρχονται από τη δραστηριότητα του κλάδου συρματοποίησης γνώρισαν το 1998 συνολική άνοδο της τάξης του 3 % και αυτό, παρά τη σημαντική υποχώρησή τους κατά το δεύτερο εξάμηνο του έτους. Στο επίπεδο του εξωτερικού εμπορίου αυτών των προϊόντων, το 1998 σημειώθηκε αισθητή αύξηση των εισαγωγών στην αγορά της Ένωσης, ενώ παράλληλα οι κοινοτικές εξαγωγές των προϊόντων συρματοποίησης γνώρισαν εξαιρετική πρόοδο. Η κάμψη της δραστηριότητας που παρατηρήθηκε από το δεύτερο εξάμηνο του 1998 συνεχίστηκε και στο πρώτο τρίμηνο του 1999, προπάντων λόγω της γενικευμένης τάσης μείωσης των πλεονασματικών αποθεμάτων. Εντούτοις το δεύτερο εξάμηνο, παρουσιάζονται σημεία βελτίωσης των συνθηκών της αγοράς, επιτρέποντας να εκτιμηθεί για ολόκληρο το 1999 κάμψη των όγκων περιοριζόμενη σε 2 %. Πράγματι, η δραστηριότητα αυτού του κλάδου αναμένεται να παραμείνει ορθά προσανατολισμένη τους επόμενους μήνες, δεδομένων των ευμενών προοπτικών των κλάδων χρήσης, της αναμενόμενης υποχώρησης των εισαγωγών και της προβλεπόμενης αύξησης των εξαγωγών που οφείλεται στην ανατίμηση του δολαρίου και στη συνεχή ανάπτυξη της αμερικανικής οικονομίας.

Όσον αφορά τον κλάδο επεκτατικής ολκής, το 1998 εκφράζεται με αύξηση των όγκων πωλήσεων της τάξης του 7 έως 8 %, χάρη κυρίως στη σταθερή ζήτηση των αυτοκινητοβιομηχανιών. Οι συναλλαγές χάλυβα της Ένωσης στο συγκεκριμένο τομέα εμφάνισαν σημαντικές εξελίξεις με, αφενός, αύξηση κατά 20 % των εισαγωγών και, αφετέρου, συγκρίσιμη τάση των κοινοτικών εξαγωγών. Η κάμψη των όγκων της τάξης του 8 έως 10 %, που παρατηρήθηκε από τις αρχές του 1999, θα πρέπει να αποδοθεί, όπως και για τα προϊόντα συρματοποίησης, στην τάση ομαλοποίησης των αποθεμάτων παρά σε πραγματική πτώση της κατανάλωσης.

Το δεύτερο εξάμηνο του 1999 αναμένεται ανάκαμψη της ζήτησης, διότι ακόμη και αν η δραστηριότητα της αυτοκινητοβιομηχανίας σταθεροποιηθεί, το τέλος της μείωσης των αποθεμάτων των χρηστών επιτρέπει την πραγματοποίηση παραδόσεων ανώτερων από αυτές του δεύτερου εξαμήνου του 1998. Η κάμψη των όγκων πωλήσεων των προϊόντων επεκτατικής ολκής αναμένεται τοιουτοτρόπως να περιοριστεί για ολόκληρο το 1999 σε 5 % σε σχέση με τις παραδόσεις του 1998.

Γ. Οι δραστηριότητες του κλάδου ψυχρής έλασης και μορφοποίησης

Καίτοι λιγότερο θεαματικά σε σχέση με την τελευταία πρόβλεψη, τα αποτελέσματα του κλάδου χαλυβδοταινιών ψυχρής έλασης το 1998 ήσαν αξιοσημείωτα. Πράγματι, ο επαγγελματικός κλάδος θεωρεί το 1998 το καλύτερο μεταπολεμικά έτος σε απόλυτους όρους, χαρακτηριζόμενο από όγκους πωλήσεων των οποίων η άνοδος παρ' ό,τι τελικώς περιορίστηκε σε 3 %, επιτρέπει την επίτευξη μιας πρωτοφανούς αποδοτικότητας των παραγωγικών μονάδων.

Όμως εφόσον οι κύκλοι συγκυρίας αυτού του κλάδου, όπως και αυτοί της καθαυτής χαλυβουργίας, ενισχύονται από τις εξελίξεις των αποθεμάτων, παρατηρείται από τα τέλη του 1998 στο συγκεκριμένο κλάδο σαφής υποχώρηση της λήψης νέων παραγγελιών. Αυτό ωστόσο είναι η προσωρινή επίπτωση της αναγκαίας ομαλοποίησης των αποθεμάτων, διότι η αυτοκινητοβιομηχανία, βασικός πελάτης του κλάδου ψυχρής έλασης, θα γνωρίζει πάντα ιδιαίτερα έντονη δραστηριότητα. Εντούτοις, δεδομένης της έντονης πτώσης των παραγγελιών τους τελευταίους μήνες, δεν αποκλείεται οι όγκοι πωλήσεων του συγκεκριμένου κλάδου για το 1999, να εκφραστούν με κάμψη της τάξης του 10 % σε σχέση με αυτούς του 1998, για να επανέλθουν στα επίπεδα του 1996.

Συνεπώς, η περίοδος της αρνητικής τάσης επανέφερε την απαισιοδοξία στον κλάδο ψυχρής έλασης, που αναγκάστηκε να περιορίσει την παραγωγή προσφεύγοντας στη μερική ανεργία, ενώ ο ανταγωνισμός των εισαγωγών και των εναλλακτικών προϊόντων στην κοινοτική αγορά εμποδίζει αισθητά την αύξηση των τιμών. Ο κλάδος δεν κρύβει το σκεπτικισμό του όσον αφορά κάποια βελτίωση των προοπτικών βραχυπρόθεσμα.

Η δραστηριότητα στον κλάδο μορφοποίησης πλατέων προϊόντων υπήρξε συνολικά σταθερή το 1998, με εντούτοις κάποια βελτίωση για τη βιομηχανία ραβδωτών λαμαρίνων, που χρησιμοποιούνται περισσότερο στις εργασίες εξυγίανσης ορισμένων τύπων κτηρίων.

Όπως και στους άλλους κλάδους της βιομηχανίας πρώτης μεταποίησης, η ζήτηση και οι τιμές τόσο των φύλλων σάντουιτς όσο και των ραβδωτών λαμαρίνων επιδεινώθηκαν προοδευτικά από το δεύτερο εξάμηνο του 1998. Ωστόσο, οι αιτίες αυτών των αρνητικών τάσεων δεν οφείλονται μόνο στις εισαγωγές, αλλά και στη μείωση των αποθεμάτων και στην επάνοδο, για ορισμένες εφαρμογές, στη χρησιμοποίηση λιγότερο δαπανηρών εναλλακτικών προϊόντων. Η ζήτηση μορφοποιημένων προϊόντων αυτού του τύπου συρρικνώθηκε επίσης στις αρχές του 1999. Εντούτοις, με τη βραδεία τάση προς τα πάνω του κλάδου των δομικών κατασκευών στην Ευρώπη, αναμένεται για ολόκληρο το 1999 η παγιοποίηση των αποτελεσμάτων του 1998 για το συγκεκριμένο κλάδο, που θα συνεχίσει επομένως να χρησιμοποιεί τις παραγωγικές μονάδες του μόνο κατά 60 %.

Αντίθετα με τους άλλους κλάδους πρώτης μεταποίησης χάλυβα, ο κλάδος μορφοποίησης επιμήκων προϊόντων γνώρισε το 1998 ευνοϊκότερη από την προβλεπόμενη εξέλιξη, με άνοδο των παραδόσεων περίπου 15 %. Αυτό φαίνεται να οφείλεται σε μία σημαντικά ασθενέστερη ανάκτηση κατά την τελευταία διετία, καθώς και στις ασθενέστερες επιδράσεις των κύκλων συγκυρίας στις εξελίξεις του τομέα.

Η τάση προς τα κάτω της ζήτησης, που εμφανίστηκε γύρω στα τέλη του 1998, συνεχίστηκε με εντονότερο τρόπο μέχρι τις αρχές του 1999. Όμως, η επιβράδυνση της δραστηριότητας αυτού του κλάδου αναμένεται να περιοριστεί το πρώτο εξάμηνο του 1999, ούτως ώστε οι όγκοι πωλήσεων ολόκληρου του έτους να είναι μόλις κατά 2 έως 3 % κατώτεροι αυτών του 1998. Ο κατακερματισμός του κλάδου εξακολουθεί να ενθαρρύνει τις συγκεντρώσεις, που επιτρέπουν στις δομές μεγάλης κλίμακας να προσανατολίζονται περισσότερο προς την παγκόσμια αγορά. Οι δομές μικρής κλίμακας αυτού του κλάδου πρέπει αντίθετα να αποβλέπουν σε μία μεγαλύτερη ειδίκευση για να διατηρήσουν τη βιωσιμότητά τους, δεδομένου του χαμηλού επιπέδου χρησιμοποίησης των παραγωγικών μονάδων.

2.2.2. Προοπτικές του κλάδου δομικών κατασκευών

Η ανάκαμψη του κλάδου δομικών κατασκευών επιβεβαιώνεται, μετά από πολλά χρόνια αρνητικής συγκυρίας. Πράγματι, η συνολική δραστηριότητα του κλάδου δομικών κατασκευών στην Ένωση γνώρισε διακύμανση όγκων της τάξης του 2 % το 1998 και για το 1999 αναμένεται ενίσχυση της τομεακής ανάπτυξης. Επιβεβαιώνεται επίσης ότι το 1999 αυτή η δραστηριότητα θα είναι θετική σε όλες τις χώρες της Ένωσης, εξαιρουμένης της Δανίας όπου η τάση στο συγκεκριμένο κλάδο θα παραμείνει αρνητική. Και στη Γερμανία, ο κλάδος δομικών κατασκευών φαίνεται τελικά να έχει ξεπεράσει την περίοδο ύφεσης, ακόμη και αν η πλεονασματική προσφορά στα νέα κρατίδια καθυστερεί κάπως την ανόρθωσή του.

Στον τομέα των κατοικιών, οι περισσότερες χώρες αναμένεται να γνωρίσουν θετική εξέλιξη, χάρη στην αύξηση των εισοδημάτων των νοικοκυριών, καθώς και στη μείωση των επιτοκίων, εξαιρουμένης της Δανίας που αντιμετωπίζει υποχώρηση της ιδιωτικής κατοικίας. Οι κατασκευές νέων κατοικιών αναμένεται να είναι ιδιαίτερα θετικές στη Γαλλία, στο Ηνωμένο Βασίλειο, στις Κάτω Χώρες, στο Βέλγιο, στη Σουηδία και στη Γερμανία.

Η κατασκευή κτηρίων πλην κατοικιών αναμένεται να σημειώσει προόδους το 1999, υπό την ώθηση της ιδιωτικής δραστηριότητας, διότι οι δημόσιες επενδύσεις το μόνο που θα επιτύχουν στην καλύτερη περίπτωση είναι η σταθερότητα μετά από τέσσερα έτη αρνητικών αποτελεσμάτων, παρά τις ευμενείς προοπτικές της δημόσιας δραστηριότητας στην Ισπανία, στην Ιταλία, στις Κάτω Χώρες και τη Σουηδία.

Εφόσον τα έργα πολιτικού μηχανικού σημείωσαν ελαφρά πρόοδο το 1998, δεδομένων των ικανοποιητικών αποτελεσμάτων σε όγκους που παρουσίασαν η Ισπανία, η Ιταλία, η Γαλλία, οι Κάτω Χώρες και η Σουηδία, αναμένεται να ενισχύσουν τη θετική τάση τους το 1999, χάρη στις εξαιρετικές προοπτικές αυτής της δραστηριότητας στις συγκεκριμένες χώρες και στη σαφή βελτίωση της κατάστασης στο συγκεκριμένο τομέα, και ιδίως στη Γερμανία.

2.2.3. Αυτοκινηταγορά

Τα αποτελέσματα του 1998 όσον αφορά τις ταξινομήσεις οχημάτων στην Ένωση ήσαν κατά πολύ καλύτερα από τα προβλεπόμενα, με αύξηση 7 % των όγκων σε σχέση με τους αντίστοιχους του 1997. Αυτή η εξέλιξη παρεκκλίνει πράγματι αισθητά από την αναμενόμενη αύξηση του 4 % και θέτει την αυτοκινηταγορά στη μέση ανοδική τροχιά που διαπιστώθηκε κατά την τελευταία πενταετία.

Η γενική υποτίμηση των αγορών της Ένωσης, καταλογιστέα σε μία πρωτοφανή και απροσδόκητη ισχυρή εσωτερική ζήτηση, καθώς και στα νέα μοντέλα και στη μείωση των τιμών, δείχνει το βαθμό στον οποίο η αυτοκινητοβιομηχανία θα γνωρίσει μία αντίθετη τάση, σε σχέση με την ατονία που πλήττει από το φθινόπωρο του 1998 το μεγαλύτερο μέρος των άλλων κλάδων.

Το πρώτο πεντάμηνο του 1999, οι καταχωρήσεις νέων οχημάτων συνέχισαν την πρόοδό τους με συνεχή πάντα ρυθμό, εμφανίζοντας στα τέλη Μαΐου μέση σωρευμένη αύξηση της τάξης του 7,6 % με μέγιστες τιμές 22 % στην Ισπανία και 12 % στη Γαλλία. Έτσι, ακόμη και μια προοδευτική επιβράδυνση των καταχωρήσεων οχημάτων τους επόμενους μήνες, ακολουθούμενη από χαμηλή αναστροφή της τάσης μεταγενέστερα, δεν θα παρεμποδίσουν την επίτευξη ιδιαίτερα ικανοποιητικού αποτελέσματος το 1999. Πράγματι, η προβλεπόμενη σήμερα κάμψη των καταχωρήσεων για το τρέχον έτος αναμένεται να περιοριστεί σε περίπου 2 %, αντί της εκτιμούμενης προγενέστερα υποχώρησης κατά 4 %. Αυτή η πρόβλεψη δικαιολογείται από τις ευμενείς προοπτικές συγκυρίας της Ισπανίας, που επιτρέπουν να διαφανεί ένα επιπλέον έτος έντονης ανάπτυξης των καταχωρήσεων και με τη λιγότερο εμφανή υποχώρηση των καταχωρήσεων οχημάτων στην Ιταλία, παρά τη λήξη ισχύος των θεσπισθέντων κινήτρων.

Στο επίπεδο της παραγωγής αυτοκινήτων, η κοινοτική βιομηχανία σημείωσε αύξηση της τάξης του 8 % το 1998, υπερβαίνοντας την απόλυτη επίδοση των 16 εκατομμυρίων κατασκευασθεισών μονάδων, μεταξύ οχημάτων ιδιωτικής χρήσης και ελαφρών οχημάτων. Για το 1999, λαμβανομένου υπόψη του ικανοποιητικού επιπέδου των εξαγωγών αφενός και της αναμενόμενης ασθενέστερης υποχώρησης των καταχωρήσεων στις διάφορες αγορές της Ένωσης αφετέρου, η συνολική παραγωγή οχημάτων ιδιωτικής χρήσης και ελαφρών οχημάτων της εγχώριας βιομηχανίας αναμένεται να εμφανίσει κάμψη κατά 2,5 % σε σχέση με αυτή του 1998, ποσοστό που αντιπροσωπεύει εντούτοις επιπλέον 15,5 εκατομμύρια κατασκευασθείσες μονάδες.

2.3. ΠΡΟΟΠΤΙΚΕΣ ΕΙΣΑΓΩΓΩΝ ΚΑΙ ΕΞΑΓΩΓΩΝ ΧΑΛΥΒΟΥΡΓΙΚΩΝ ΠΡΟΪΟΝΤΩΝ

2.3.1. Στατιστικές εξωτερικών συναλλαγών της Ευρωπαϊκής Ένωσης για τα χαλυβουργικά προϊόντα

Καίτοι περισσότερο παραπλήσια σε σχέση με το παρελθόν, τα διαθέσιμα δεδομένα στο συγκεκριμένο τομέα κατά τη στιγμή της σύνταξης του παρόντος προγράμματος καλύπτουν το 1998, για όλες τις χώρες της Ευρωπαϊκής Ένωσης, ακόμα και αν ορισμένες χώρες παρείχαν πιο πρόσφατα στατιστικά στοιχεία που αφορούν τους πρώτους μήνες του 1999.

Η ανάλυση των δεδομένων για το εξωτερικό εμπόριο χαλυβουργικών προϊόντων δείχνει ότι οι κοινοτικές εισαγωγές χάλυβα γνώρισαν το 1998 αύξηση της τάξης του 46 % σε σχέση με τους εισαγόμενους όγκους το 1997, ενώ την ίδια περίοδο οι κοινοτικές εξαγωγές υπέστησαν συρρίκνωση της τάξης περίπου του 20 %. Στο επίπεδο των εισαγωγών, πρέπει συνεπώς να επισημανθεί η αισθητή επιβράδυνση που παρατηρήθηκε τους τελευταίους μήνες του 1998, σε σχέση με την ιδιαίτερα έντονη αύξησή τους κατά το πρώτο εξάμηνο του έτους, που κατέγραψαν εντονότερες τάσεις. Οι συγκεκριμένες στατιστικές επιβεβαιώνουν εντούτοις τη θεαματική αύξηση των εισαγωγών στην κοινοτική αγορά το 1998 και ιδίως των χαλυβουργικών προϊόντων ασιατικής προέλευσης, των οποίων οι όγκοι έφθασαν σε ισοδύναμο ακατέργαστου χάλυβα σχεδόν 4 εκατομμύρια τόνους, ήτοι περίπου οκτώ φορές περισσότερο από το 1997.

Όσον αφορά τις εξαγωγές αντίθετα, οι στατιστικές εξωτερικού εμπορίου της Ένωσης για το 1998 αναφέρουν σε συνολικό επίπεδο τη συνεχή τάση τους προς τα κάτω, καθόλη τη διάρκεια του έτους, που χαρακτηρίζεται εντούτοις από υποχώρηση της τάξης του 59 % για τις προοριζόμενες για την ασιατική ζώνη και από αύξηση των κοινοτικών εξαγωγών προς τις χώρες της Κεντρικής και Ανατολικής Ευρώπης (ΧΚΑΕ).

Η κοινοτική αγορά γνώρισε συνεπώς το 1998 μία περίοδο σοβαρών αναταραχών των συναλλαγών χάλυβα με τις τρίτες χώρες, που επέφερε όχι μόνο κατάρρευση των εσωτερικών τιμών, αλλά και αναστροφή του ισοζυγίου εξωτερικών συναλλαγών της Ένωσης το οποίο, παραδοσιακά πλεονασματικό, κατέστη για πρώτη αρνητικό περίπου κατά 1,5 εκατομμύρια τόνους.

Το πρώτο εξάμηνο του 1999, όπως εξάλλου προκύπτει από τις πρώτες ενδείξεις, οι εισαγωγές χάλυβα της Ένωσης αναμένεται να συνεχίσουν να συρρικνώνονται υπό την επίδραση προσωρινής κάμψης της ζήτησης χάλυβα που οφείλεται κυρίως στην ανάγκη μείωσης των αποθεμάτων στους χρήστες. Αυτό μπορεί να εκφραστεί με ασθενέστερη κάμψη της τάξης του 15 % σε σχέση με το ιδιαίτερα υψηλό επίπεδό τους το 1998.

Ένα τέτοιο σενάριο δεν λαμβάνει υπόψη ενδεχόμενη επίταση των προστατευτικών μέτρων που μπορεί να επηρεάσει το επίπεδο των συναλλαγών χάλυβα στις αναπτυσσόμενες αγορές όπως η αγορά της Ένωσης. Από την πλευρά των εξαγωγών αντίθετα, οι προοπτικές μιας ασθενέστερης πίεσης στην παγκόσμια αγορά κατόπιν προοδευτικής ανόρθωσης ορισμένων ασιατικών και η σταθερότητα του δολαρίου στις κεφαλαιαγορές, μας επιτρέπουν να εικάσουμε ότι ακόμη και αν δεν θα υπάρξει πραγματική ανάκαμψη των κοινοτικών εξαγωγών χάλυβα το 1999, αναμένεται να παρατηρηθεί τουλάχιστον η σταθεροποίησή τους στα επίπεδα του προηγούμενου έτους.

Η κατάσταση της κοινοτικής αγοράς χάλυβα, κατακερματισμένης από τις αβεβαιότητες του διεθνούς πλαισίου και ασταθούς λόγω της παρατεινόμενης κρίσης στις διάφορες γεωγραφικές περιοχές, δεν παρέχει προς το παρόν καμία εγγύηση σταθερότητας. Για το λόγο αυτό, η Επιτροπή εξακολουθεί να ωθεί τα ενδιαφερόμενα μέρη να υιοθετήσουν συμπεριφορές σύμφωνες με τις πραγματικότητες αυτής της αγοράς προκειμένου να της προσδώσουν το συντομότερο δυνατό καλύτερες προοπτικές και να της εξασφαλίσουν μια διαρκή σταθερότητα, προς το συμφέρον όλων των φορέων της. Η Επιτροπή επιβεβαιώνει εξάλλου τη διαθεσιμότητά της να παρεμβαίνει σε περίπτωση παράνομων πρακτικών και συμπεριφορών μη σύμφωνων με τους κανόνες του διεθνούς εμπορίου εκ μέρους όλων των ενδιαφερομένων μερών. Αυτό με σκοπό να διαφυλαχθούν τα κοινοτικά συμφέροντα στον τομέα του χάλυβα.

2.3.2. Εξέλιξη της παγκόσμιας οικονομίας για το 1999

Η προβλεπόμενη για το 1999 παγκόσμια οικονομική ανάπτυξη υπέστη ορισμένες αναθεωρήσεις προς τα κάτω λόγω επιδείνωσης το 1998 του διεθνούς κλίματος συγκυρίας, που προκλήθηκε από τις επιπτώσεις της μετάδοσης της ασιατικής κρίσης σε άλλες περιοχές και ιδίως στη Ρωσία και τη Λατινική Αμερική.

Ωστόσο, τα προαναγγελθέντα εξαιρετικά ποσοστά ανάπτυξης πέραν του Ατλαντικού, η βελτίωση στη διάρκεια του έτους της συγκυρίας στην Ένωση, καθώς και η σταθεροποίηση που αναφαίνεται στις ασιατικές χώρες αναμένεται να περιορίσουν την επιβράδυνση της παγκόσμιας οικονομίας το 1999, το ποσοστό ανάπτυξης της οποίας θα είναι της τάξης του 2 % έναντι του εκτιμούμενου 2,4 % για το 1998.

Στο πλαίσιο αυτό, οι Ηνωμένες Πολιτείες καταρχήν και η Ευρωπαϊκή Ένωση αναμένεται να συνεχίσουν να αποτελούν τους μόνους σταθερούς πόλους ανάπτυξης της παγκόσμιας οικονομίας, ενώ η Λατινική Αμερική βρίσκεται σε στάδιο ύφεσης, όπως και η KAK.

Λαμβανομένων υπόψη αυτών των εξελίξεων συγκυρίας, η παγκόσμια κατανάλωση χάλυβα μπορεί να σημειώσει κάμψη περίπου 3 % το συγκεκριμένο έτος. Ωστόσο, εφόσον τα πλεονασματικά αποθέματα που σωρεύτηκαν το 1998 θα απορροφηθούν το πρώτο εξάμηνο του 1999, αναμένεται χαλάρωση της έντασης που παρατηρείται σήμερα στη διεθνή αγορά από το δεύτερο εξάμηνο του έτους. Έτσι, οι τιμές χάλυβα που επηρεάζονται από τις σημαντικές κάμψεις της παραγωγής των τελευταίων μηνών, θα ανορθωθούν προοδευτικά μετά την παρούσα σταθεροποίηση.

Παρά την αισθητή συρρίκνωση των διεθνών συναλλαγών χάλυβα το συγκεκριμένο έτος, λόγω ιδίως ενός υψηλότερου βαθμού αυτάρκειας ορισμένων περιοχών, οι κίνδυνοι σοβαρών διαταραχών θα υφίστανται για τις πιο ανοικτές αγορές, σε περίπτωση επαναπροσανατολισμού ορισμένων εξαγωγικών ροών που μπορεί να προκληθεί από τον περιβάλλοντα προστατευτισμό.

2.3.2.1. Οι Ηνωμένες Πολιτείες

Η αμερικανική οικονομία καταπλήσσει διαρκώς με τη μακρόχρονη περίοδο έντονης ανάπτυξής της, που το 1998 εκφράστηκε με μέση πρόοδο του ΑΕΠ της τάξης του 3,9 % περίπου, αλλά που υπερέβη το 6 % το τέταρτο τρίμηνο του έτους.

Το πρώτο τρίμηνο του 1999, η οικονομική δραστηριότητα των Ηνωμένων Πολιτειών σημείωσε περαιτέρω πρόοδο της τάξης του 4 έως 5 % και παραμένει ορθά προσανατολισμένη, με πληθωρισμό πάντα υπό έλεγχο και ακλόνητη εμπιστοσύνη των καταναλωτών. Επομένως, ακόμη και η αναμενόμενη για τους επόμενους μήνες επιβράδυνση δεν θα στερήσει από τη συγκεκριμένη οικονομία, της οποίας η ανάπτυξη το συγκεκριμένο έτος αναμένεται να είναι της τάξης του 2 έως 2,5 %, το ρόλο της ως πρώτου πόλου έλξης σε παγκόσμιο επίπεδο.

Οι εμφανείς τάσεις προς τα πάνω, ιδίως των κατασκευών κατοικιών και των πωλήσεων αυτοκινήτων, μας επιτρέπουν να εικάσουμε ότι η κατανάλωση χάλυβα στις Ηνωμένες Πολιτείες θα παραμείνει το συγκεκριμένο έτος στα υψηλά επίπεδα του 1998. Ωστόσο, η προβλεπόμενη άνοδος της παραγωγής που οφείλεται στην έναρξη λειτουργίας νέων παραγωγικών μονάδων, σε συνδυασμό με την ανάγκη μείωσης των αποθεμάτων, αναμένεται να επιφέρει με την αισθητή κάμψη των εισαγωγών χάλυβα, τη συρρίκνωση του εξαιρετικού εμπορικού ελλείμματος του 1998, που ευνοήθηκε από την επίταση του προστατευτικού κλίματος στη συγκεκριμένη χώρα.

2.3.2.2. Η Ιαπωνία

Η ιαπωνική οικονομία, που βρισκόταν ακόμη σε περίοδο ύφεσης το 1998, με εξέλιξη - 2,5 % του ΑΕΠ της, δείχνει να σταθεροποιείται προοδευτικά το 1999, υπό την επίδραση σειράς κυβερνητικών μέτρων. Έτσι, παρά την αδυναμία των ιδιωτικών επενδύσεων, οι δημόσιες επενδύσεις και η μείωση των φόρων αναμένεται να έχουν ευμενή αποτελέσματα στη ζήτηση, ιδίως στον τομέα της κατασκευής κατοικιών. Εξάλλου, η βιομηχανική παραγωγή που επωφελείται επίσης από αυτά τα μέτρα παρουσιάζει προόδους, επιτρέποντας να διαφανεί άνοδος της κατανάλωσης χάλυβα κατά το δεύτερο εξάμηνο του 1999. Με αποτέλεσμα να αναμένεται ότι, μετά την περίοδο προσαρμογής των αποθεμάτων του πρώτου εξαμήνου, η ιαπωνική χαλυβουργική παραγωγή θα σταθεροποιηθεί και τα αποθέματα χάλυβα αυτής της χώρας θα μειωθούν, κατόπιν βαθμιαίας ανόρθωσης της εσωτερικής ζήτησης. Οι πλέον πρόσφατες προβλέψεις δεν μας επιτρέπουν εντούτοις να προσδοκούμε, για ολόκληρο το 1999, καμία βελτίωση των αποτελεσμάτων του 1998, τουλάχιστον στον χαλυβουργικό κλάδο.

2.3.2.3. Οικονομικές εξελίξεις στην Κίνα και στη Νοτιοανατολική Ασία

Τα πρώτα σημεία ανάκαμψης των βασικών οικονομιών της Νοτιοανατολικής Ασίας εμφανίστηκαν στα τέλη του 1998 και, για το 1999, η μέση ανάπτυξη αυτής της περιοχής μπορεί να είναι ελαφρώς θετική χάρη στην αναμένομενη ικανοποιητική απόδοση ιδίως της μεταποιητικής βιομηχανίας. Η κατανάλωση χάλυβα σε αυτή την περιοχή αναμένεται να αυξηθεί περίπου κατά 2 % το 1999, παράλληλα με την εγχώρια παραγωγή. Σε εμπορικό επίπεδο εντούτοις, το έλλειμμα χάλυβα όλων αυτών των χωρών θα παραμείνει αμετάβλητο, δεδομένης της μεταφοράς ορισμένων επενδύσεων στο χαλυβουργικό κλάδο. Η εξέλιξη στη Νότια Κορέα, ιδιαίτερα ευνοϊκή εξάλλου, αποτελεί το βασικό παράγοντα της ανάκαμψης που αναφαίνεται στην περιοχή.

Η συγκυρία παραμένει ευνοϊκή στην Κίνα της οποίας η οικονομία σημείωσε πρόοδο κατά 7,5 % το 1998 και αναμένεται αύξηση της τάξης του 6,5 % για το 1999. Οι επενδύσεις και η εσωτερική κατανάλωση θα συνεχίσουν να διαδραματίζουν θεμελιώδη ρόλο γι' αυτή την οικονομία και, για το δεύτερο εξάμηνο του συγκεκριμένου έτους, αναμένεται να παρατηρηθεί επιτάχυνση της δραστηριότητας, τόσο στον κλάδο των μηχανικών κατασκευών όσο και στα έργα πολιτικού μηχανικού και στις βιομηχανικές κατασκευές. Ο εξωτερικός τομέας θα συνεχίσει αντίθετα να βρίσκεται σε μειονεκτική θέση λόγω του ανταγωνισμού άλλων χωρών με υποτιμημένο νόμισμα. Η κατανάλωση χάλυβα στην Κίνα μπορεί έτσι να αυξηθεί περίπου κατά 4 % το 1999, πράγμα που επιτρέπει την πρόβλεψη ελαφράς ανόδου των εισαγωγών, λαμβάνοντας παράλληλα υπόψη προβλεπόμενη αύξηση της παραγωγής.

2.3.2.4. Οι χώρες της Λατινικής Αμερικής

Οι οικονομίες των χωρών της Λατινικής Αμερικής επλήγησαν σοβαρά από την οικονομική κρίση της Ασίας και τη χρηματοοικονομική κρίση στη Ρωσία, προπάντων το δεύτερο εξάμηνο του 1998. Η υποτίμηση του βραζιλιάνικου νομίσματος, που πραγματοποιήθηκε όταν η συγκυρία στη χώρα είχε ήδη επιδεινωθεί, θα επηρεάσει το συγκεκριμένο έτος την οικονομική δραστηριότητα των βασικών εμπορικών εταίρων της περιοχής. Με αποτέλεσμα να αναμένεται ότι το 1999 η συγκεκριμένη περιοχή θα αντιμετωπίσει ύφεση, παρά την προβλεπόμενη ικανοποιητική ανάκαμψη, κατά το δεύτερο εξάμηνο του έτους, σε ορισμένες χώρες όπως η Αργεντινή, η Χιλή και το Περού. Η κατανάλωση χάλυβα, που επηρεάζεται από τα ιδιαίτερα υψηλά επιτόκια μετά την υποτίμηση του βραζιλιάνικου ρεάλ, παρουσιάζει το 1999 κάμψη σε όλες τις χώρες της Λατινικής Αμερικής, όπως και η εγχώρια παραγωγή. Υπό αυτές τις προοπτικές, αναμένεται να μειωθεί το αρνητικό ισοζύγιο εξωτερικών συναλλαγών της συγκεκριμένης περιοχής, λαμβανομένων υπόψη των δυσχερειών διάθεσης της πλεονασματικής προσφοράς στη διεθνή αγορά.

2.3.2.5. Συγκυρία στις XKAE και τις Δημοκρατίες της KAE

Στις περισσότερες XKAE η οικονομική ανόρθωση που ξεκίνησε το 1994 συνεχίστηκε και το 1998, ακόμη και αν η επιβράδυνση ήταν ιδιαίτερα έντονη σε ορισμένες χώρες της περιοχής. Για το λόγο αυτό η συνολική ανάπτυξη δεν θα φθάσει το 1 %.

Η οικονομική ανάπτυξη των XKAE μπορεί να ενισχυθεί ελαφρώς στη διάρκεια του 1999, χωρίς ωστόσο να υπερβεί μέση πρόοδο της τάξης του 1,5 %. Η οικονομική δραστηριότητα αυτών των χωρών πρέπει σε κάθε περίπτωση να μπορέσει να επωφεληθεί περισσότερο, κατά το δεύτερο εξάμηνο του έτους, από τη βελτίωση του διεθνούς πλαισίου, πράγμα που ενδεχομένως επιφέρει ελαφρά άνοδο της κατανάλωσης χάλυβα προς όφελος της εγχώριας παραγωγής.

Το 1998, η Ρωσία αντιμετώπισε εκ νέου μια σοβαρή ύφεση, μετά τα ασθενή σημεία ανάκαμψης το 1997 και, για το 1999, η οικονομία της αναμένεται να διατηρήσει ακόμη μία αρνητική τάση.

Οι επιπτώσεις της μετάδοσης της ρωσικής χρηματοοοικονομικής κρίσης επηρέασαν τις οικονομίες των άλλων δημοκρατιών, δίνοντάς τους τον ίδιο αρνητικό προσανατολισμό.

Η παραγωγή χάλυβα αυτής της περιοχής αναμένεται να μειωθεί περαιτέρω το 1999, δεδομένων ιδίως των δυσχερειών διάθεσης στη διεθνή αγορά του μέρους που πλεονάζει των εγχώριων αναγκών.

2.4. ΕΞΕΛΙΞΗ ΤΩΝ ΤΙΜΩΝ

Κατόπιν της σημαντικής συρρίκνωσης της παγκόσμιας κατανάλωσης χάλυβα το 1998, λόγω ιδίως της κατάστασης κρίσης σε διάφορες γεωγραφικές περιοχές, το πλεόνασμα της προσφοράς και η διαταραχή των διεθνών συναλλαγών προκάλεσαν κατάρρευση των τιμών χάλυβα, των οποίων η κάμψη σταμάτησε ωστόσο στις αρχές του 1999.

Στην παγκόσμια αγορά, την περίοδο μεταξύ του πρώτου τριμήνου του 1998 και των αρχών του 1999, τα πλατέα προϊόντα έχασαν 25 έως 40 % της αξίας τους. Τα επιμήκη προϊόντα, από την πλευρά τους, έχασαν την ίδια περίοδο 15 έως 35 %.

Φαίνεται εντούτοις, ότι αυτή η τάση προς τα κάτω σταμάτησε. Πράγματι, εδώ και μερικούς μήνες, παρατηρούμε ανάλογα με τα προϊόντα, είτε σταθεροποίηση, είτε ακόμη και χαμηλές αυξήσεις των τιμών, ιδίως για τις ράβδους οπλισμού σκυροδέματος και τους μορφοποιημένους ρόλους θερμής έλασης.

Στις Ηνωμένες Πολιτείες, η κάμψη των τιμών χάλυβα ακολούθησε παράλληλη καμπύλη με αυτή της ΕΕ. Εντούτοις, χάρη στο δυναμισμό της αμερικανικής οικονομίας αλλά και στα εμπορικά μέτρα που έλαβαν ή ανακοίνωσαν (καταγγελίες αντιντάμπινγκ και κατά των επιδοτήσεων, ποσοστώσεις εισαγωγής, κ.λπ., η γενική τάση των τιμών ανεστράφη από τα τέλη του 1998. Για τα περισσότερα προϊόντα, οι αμερικανικές τιμές είναι συνεπώς πράγματι υψηλότερες περίπου κατά 15 έως 20 % αυτών της κοινοτικής αγοράς.

Στην Ιαπωνία και τη Νότια Κορέα, η ανατίμηση των νομισμάτων οδήγησε σε βελτίωση του επιπέδου των τιμών της αγοράς. Όμως, οι τιμές που παρατηρήθηκαν στις χώρες αυτές παραμένουν εν γένει κατώτερες αυτών της ΕΕ, καίτοι η απόκλισή τους βαίνει φθίνουσα.

Στην κοινοτική αγορά, η ασθενέστερη πίεση των εισαγωγών και η υποχώρηση της παραγωγής επέτρεψαν την επάνοδο σε καλύτερη ισορροπία μεταξύ προσφοράς και ζήτησης. Επομένως, η πρωτοφανής επιδείνωση των τιμών που παρατηρήθηκε το 1998, φαίνεται τελικά να λήγει στις αρχές του 1999. Οι τιμές χάλυβα σταθεροποιήθηκαν συνεπώς πρόσφατα και, τέλος, παρατηρήθηκαν αυξήσεις ιδίως για τους ρόλους θερμής έλασης και τα ελαφρά επιμήκη προϊόντα, το χονδρόσυρμα, τις ράβδους οπλισμού σκυροδέματος και το μορφοσίδηρο εμπορίου.

Όσον αφορά την εξέλιξη των τιμών για τους επόμενους μήνες, τα εμπορικά μέτρα που έχουν ανακοινώσει ή εφαρμόζουν οι Ηνωμένες Πολιτείες θα επιτύχουν πιθανόν τον επιδιωκόμενο στόχο του περιορισμού των εισαγωγών στην αμερικανική αγορά. Αυτό μπορεί να προκαλέσει εκτροπή ορισμένων εξαγωγών προς την αγορά της Ένωσης, με κίνδυνο να αποσταθεροποιηθεί η ακόμη εύθραυστη ισορροπία μεταξύ προσφοράς και ζήτησης, που αποκαταστάθηκε πρόσφατα. Λαμβανομένου όμως υπόψη ενός συνόλου άλλων παραγόντων, είναι πιθανόν παρόλα αυτά να επιβεβαιωθεί, στη διάρκεια του 1999, η αρχή της μετριοπαθούς τάσης προς τα πάνω των τιμών στην κοινοτική αγορά

2.5. ΕΚΔΗΛΟΥΜΕΝΕΣ ΤΑΣΕΙΣ ΑΝΑ ΠΡΟΪΟΝ

Πλατέα προϊόντα

- ρόλοι θερμής έλασης

Μετά τις δυσχέρειες του 1998, η κατάσταση της αγοράς ρόλων θερμής έλασης βελτιώθηκε αισθητά. Αυτή η βελτίωση είναι το αποτέλεσμα της κάμψης των εισαγωγών λόγω ιδίως του ανοίγματος καταγγελιών αντιντάμπινγκ και κατά των επιδοτήσεων, της ενίσχυσης του δολαρίου έναντι του ευρώ που ευνοεί τις εξαγωγές, καθώς και της μείωσης των αποθεμάτων στους εμπόρους - χονδρεμπόρους και τα κέντρα εξυπηρέτησης. Αυτή η καλύτερη ισορροπία μεταξύ προσφοράς και ζήτησης επέφερε συνεπώς ελαφρές αυξήσεις των τιμών από το πρώτο τρίμηνο του 1999, που επιβεβαιώθηκαν από τις τρέχουσες τιμές του δευτέρου τριμήνου,

- λαμαρίνες ψυχρής έλασης

Η ζήτηση λαμαρίνων ψυχρής έλασης είναι ικανοποιητική, τα αποθέματα χρηστών και χονδρεμπόρων επανήλθαν σε αποδεκτά επίπεδα και οι εισαγωγές σημειώσαν επίσης έντονη κάμψη. Ωστόσο, καίτοι αυτοί οι παράγοντες είναι ευνοϊκοί για μία ανόρθωση των τιμών, οι τελευταίες κατάφεραν απλά να σταθεροποιηθούν στο χαμηλότερο επίπεδό τους, κατά το πρώτο τρίμηνο του 1999. Αναστροφή της τάσης μπορεί ωστόσο να παρουσιαστεί από το δεύτερο τρίμηνο, λόγω μιας υγιέστερης κατάστασης της αγοράς. Στις εξαγωγές αντίθετα η κατάσταση παραμένει δυσχερής λόγω του επιπέδου των μη αποδοτικών τιμών της παγκόσμιας αγοράς,

- επενδεδυμένες λαμαρίνες

Η επίπτωση της κρίσης της Νοτιοανατολικής Ασίας εξακολουθεί να έχει επιπτώσεις στην κοινοτική αγορά, ιδίως με τη συνέχιση μιας πλεονασματικής προσφοράς σε σχέση με τη ζήτηση. Η έντονη αύξηση των εισαγωγών επενδεδυμένων λαμαρίνων είχε άμεσες επιπτώσεις στις παραδόσεις των κοινοτικών παραγωγών. Παράλληλα, οι προσφορές από τρίτες σώρες επέφεραν έντονη πίεση στο γενικό επίπεδο των τιμών της αγοράς, που συνέχισαν την πτωτική τους τάση το πρώτο τρίμηνο του 1999. Εντούτοις, δύο θετικοί παράγοντες αναμένεται να ευνοήσουν την ανόρθωσή τους κατά τους επόμενους μήνες, ήτοι: αφενός, η ικανοποιητική κατάσταση της ζήτησης που προέρχεται από την αυτοκινητοβιομηχανία και, αφετέρου, η τάση προς τα πάνω των τιμών των ρόλων θερμής έλασης,

- λαμαρίνες quarto

Η εξαγωγική αγορά ελασμάτων υφίσταται σήμερα έντονες πιέσεις και οι αμερικανικές εμπορικές ενέργειες (αντιντάμπινγκ, ποσοστώσεις εισαγωγής, κ.λπ.) έχουν την τάση να εκτρέπουν τις ροές των διεθνών συναλλαγών προς άλλους προορισμούς. Στην κοινοτική αγορά, η ζήτηση είναι ικανοποιητική, εξαιρουμένου του τομέα των συγκολλητών σωλήνων μεγάλης διαμέτρου που εξακολουθεί να πλήττεται από την έλλειψη ανάκαμψης της δραστηριότητας στον κλάδο του πετρελαίου. Οι καταγγελίες αντιντάμπινγκ που έχουν υποβάλλει οι ευρωπαίοι παραγωγοί έναντι ορισμένων τρίτων χωρών φαίνεται εντούτοις να έχουν ήδη συμβάλει στην κάμψη των εισαγωγών βαρέων λαμαρίνων στην κοινοτική αγορά. Αυτός ο παράγοντας, καθώς και η επάνοδος σε επίπεδα αποθεμάτων καλύτερα προσαρμοσμένων στην κατανάλωση, αναμένεται η επιτρέψουν συνεπώς αναστροφή της τάσης των τιμών από το δεύτερο τρίμηνο του 1999.

Επιμήκη προϊόντα

- βαρείς μορφοχάλυβες και μορφοδοκοί

Οι εισαγωγές αυτών των προϊόντων αυξήθηκαν σημαντικά το 1998 και τα επίπεδά τους παραμένουν υψηλά, ιδίως όσον αφορά τις προερχόμενες από τις XKAE και τη Νότια Κορέα. Εντούτοις, σε όλες τις αγορές της Ένωσης η ζήτηση είναι ικανοποιητική και τα αποθέματα επανήλθαν σε κανονικά επίπεδα. Επίσης, πρέπει να αναμένεται ανόρθωση των τιμών των μορφοδοκών, από τις παραδόσεις του δεύτερου τριμήνου.

Όσον αφορά τις εξαγωγές, η ζητήση που προέρχεται από την Ασία είναι χαμηλή και υπόκειται σε έντονες πιέσεις ως προς τις τιμές. Οι επιχειρηματικές δραστηριότητες σε αυτή την περιοχή είναι ελάχιστα ελκυστικές για τους κοινοτικούς παραγωγούς. Αφετέρου, στην αγορά των Ηνωμένων Πολιτειών, η εξωτερική προσφορά οδήγησε προοδευτικά τις τιμές προς τα κάτω, με αποτέλεσμα οι απειλές εμπορικών ενεργειών εκ μέρους των αμερικανικών αρχών να κινδυνεύουν να μειώσουν τις πιθανότητες πρόσβασης στη συγκεκριμένη αγορά το 1999,

- χονδρόσυρμα

Στην εσωτερική αγορά, η ικανοποιητική κατάσταση της αυτοκινητοβιομηχανίας (χονδρόσυρμα ανώτερης ποιότητας), κάποια ανάκαμψη στον τομέα των δομικών κατασκευών (χονδρόσυρμα για συγκολλητά πλέγματα) και η ομαλοποίηση των επιπέδων των αποθεμάτων, επιτρέπουν την πρόβλεψη βελτίωσης των τιμών καθόλη τη διάρκεια του έτους. Στην παγκόσμια αγορά αντίθετα, ο ανταγωνισμός είναι σοβαρός και οι τιμές δεν είναι πάντα αποδοτικές. Τα σημεία οικονομικής ανάκαμψης στη Νοτιοανατολική Ασία μπορούν ωστόσο να επιτρέψουν να διαφανεί μια χαμηλή παρουσία κορεατικού χονδροσύρματος στην εξαγωγική αγορά και, τοιουτοτρόπως, να μειωθεί η πίεση επί των τιμών,

- ράβδοι οπλισμού σκυροδέματος

Αυτό το προϊόν είναι το πρώτω που κατάφερε να αναστρέψει την αρνητική τάση των τιμών το 1998 και αυτό, από τις αρχές του 1999. Η ικανοποιητική κατάσταση της ζήτησης στις περισσότερες μεγάλες αγορές της Ένωσης και η ανάκαμψη, που φαίνεται να επιβεβαιώνεται στον τομέα των κτηρίων και των δομικών κατασκευών, θα επιτρέψουν τη διατήρηση και μάλιστα την επιτάχυνση αυτής της τάσης τους επόμενους μήνες.

Αντίθετα η κατάσταση είναι πολύ λιγότερο εντυπωσιακή στις εξαγωγές, όπου κυριαρχεί μία κατάσταση ιδιαίτερα επιδεινούμενων τιμών, λόγω του ανταγωνισμού που προέρχεται από όλες τις χώρες παραγωγούς: XKAE, Ρωσία, Τουρκία, Νοτιοανατολική Ασία, κ.λπ.,

- μορφοσίδηρος εμπορίου

Όπως και για τα άλλα ελαφρά επιμήκη προϊόντα, τα αποθέματα μειώθηκαν έντονα, η κατανάλωση ενισχύθηκε και οι τιμές επαναπροσανατολίστηκαν εκ νέου προς τα άνω. Η προσωρινή άνοδος των τιμών παλαιοσίδηρου, που παρατηρήθηκε τις τελευταίες εβδομάδες, επιφέροντας παράλληλα αύξηση του κόστους παραγωγής, αναμένεται να συμβάλει εξάλλου στην ενίσχυση της τάσης για βελτίωση των τιμών αυτών των προϊόντων.

2.6. ΙΣΟΖΥΓΙΟ ΑΚΑΤΕΡΓΑΣΤΟΥ ΧΑΛΥΒΑ ΓΙΑ ΤΟ ΔΕΥΤΕΡΟ ΕΞΑΜΗΝΟ ΤΟΥ 1999 ΚΑΙ ΑΝΑΘΕΩΡΗΣΗ ΤΩΝ ΠΡΟΒΛΕΨΕΩΝ ΓΙΑ ΤΟ 1999

Η κοινοτική οικονομία φαίνεται ότι θα υποστεί το συγκεκριμένο έτος, περισσότερο απ' ό,τι το 1998, τις αρνητικές συνέπειες της επιδείνωσης του διεθνούς περιβάλλοντος. Η αισθητή επιβράδυνση της ανάπτυξης στην Ένωση, που επήλθε από αυτή την εξωτερική συνιστώσα, θα είναι εντούτοις βραχείας διάρκειας, διότι για το δεύτερο εξάμηνο του 1999 αναμένεται ήδη προοδευτική βελτίωση της οικονομικής δραστηριότητας, υπό την επίδραση της προβλεπόμενης ανάκαμψης της παγκόσμιας οικονομίας.

Συνεπώς, η ενίσχυση της βιομηχανικής δραστηριότητας που προαγγέλθηκε μετά τους πρώτους μήνες του 1999, αναμένεται να επιβεβαιωθεί στη διάρκεια του έτους, προσφέροντας ικανοποιητικές προοπτικές για μία ανόρθωση της ζήτησης χάλυβα.

Έτσι είναι πιθανό οι επιπτώσεις της ομαλοποίησης των αποθεμάτων και της μείωσης του επιπέδου των εισαγωγών, σε συνδυασμό με μία προοδευτική ανάκαμψη των νέων παραγγελιών, να συμβάλουν στην ανύψωση των συνθηκών της κοινοτικής αγοράς χάλυβα, που ήταν ιδιαίτερα καταπτοημένη μέχρι τα τέλη του πρώτου τριμήνου του έτους.

Η κατήφεια αυτής της αγοράς, στις αρχές του έτους, υποχώρησε καταρχήν έναντι της σταθεροποίησης και κατόπιν μιας χαμηλής βελτίωσης ήδη τον Απρίλιο. Στη διάρκεια του δευτέρου εξαμήνου του 1999, αναμένεται να γνωρίσει μία ενίσχυση των θετικών τάσεων της ζήτησης και των τιμών.

Η επίταση του εξωτερικού προστατευτισμού μπορεί ωστόσο να επισκιάσει κάπως τις ευνοϊκές προοπτικές της κοινοτικής αγοράς χάλυβα, λόγω ενδεχόμενης εκτροπής προς αυτή των διαταραγμένων διεθνών συναλλαγών.

Βάσει των τάσεων που προαγγέλθηκαν στο παρόν πρόγραμμα, όπως φαίνεται στον πίνακα 1 "προσφορά και ζήτηση ακατέργαστου χάλυβα", στη διάρκεια του δεύτερου εξαμήνου του 1999, η πραγματική κατανάλωση μπορεί να φθάσει τα 78,5 εκατομμύρια τόνους, ποσότητα που αντιπροσωπεύει άνοδο της τάξης του 1,9 % σε σχέση με την αντίστοιχη της ίδιας περιόδου του 1998. Η φαινομένη κατανάλωση, που κυμαίνεται στα ίδια επίπεδα των 78,5 εκατομμυρίων τόνων κατόπιν της λήξης της περιόδου μείωσης των αποθεμάτων, αναμένεται να σημειώσει άνοδο της τάξης του 3,2 %. Λαμβανομένης υπόψη της σταθεροποίησης των εισαγωγών και της χαμηλής προόδου των εξαγωγών βάσει των αντίστοιχων όγκων του δεύτερου εξαμήνου του 1998, η ισόρροπη παραγωγή θα ανέλθει σε 78,5 εκατομμύρια τόνους που αντιστοιχεί σε άνοδο της τάξης του 4,5 % σε σχέση με την κοινοτική παραγωγή χάλυβα το δεύτερο εξάμηνο του προηγούμενου έτους.

Οι αναμενόμενες βελτιώσεις για το δεύτερο εξάμηνο μετά το ιδιαίτερα μέτριο πρώτο εξάμηνο αυτού του έτους, επιτρέπουν να διαφανεί, για το 1999 συνολικά, μια πραγματική κατανάλωση φθίνουσα κατά 1,4 % σε σχέση με την αντίστοιχη του 1998 ανερχόμενη σε 156 εκατομμύρια τόνους. Η φαινομένη κατανάλωση χάλυβα, λαμβανομένης υπόψη ελαφράς μείωσης των αποθεμάτων, αναμένεται να ανέλθει αντίθετα σε 154 εκατομμύρια τόνους, ήτοι 4,5 % λιγότερο από το 1998. Λαμβανομένης υπόψη της κάμψης περίπου 15 % των εισαγωγών και ελαφράς ανόδου των εξαγωγών, η ισόρροπη παραγωγή εκτιμάται σε 155 εκατομμύρια τόνους, δείχνοντας κάμψη της τάξης του 2,9 % σε σχέση με αυτή του προηγούμενου έτους.

3. ΠΡΩΤΕΣ ΥΛΕΣ

3.1. ΑΓΟΡΑ ΠΑΛΑΙΟΣΙΔΗΡΟΥ

Η κάμψη της παγκόσμιας παραγωγής χάλυβα, κατόπιν της επιδείνωσης της οικονομικής κατάστασης σε διάφορες χώρες, επέφερε γενικευμένη μείωση της ζήτησης και των τιμών παλαιοσιδήρου καθόλη τη διάρκεια του 1998.

Στις αρχές του 1999, παρατηρήθηκε ελαφρά συγκράτηση των τιμών αυτής της πρώτης χαλυβουργικής ύλης στην αμερικανική και την κοινοτική αγορά. Οι προοπτικές για το 1999 είναι υπέρ μιας βαθμιαίας ανάκαμψης, λόγω διάφορων παραγόντων, και ιδίως της ανάκαμψης των παραγγελιών από την Κορέα και την Τουρκία, της έναρξης λειτουργίας νέων ηλεκτρικών χαλυβουργείων, ιδίως στις ΗΠΑ, της μείωσης του κόστους των θαλάσσιων μεταφορών μετά την απότομη αύξηση του τέλους του 1998 και της ανάκαμψης των τιμών των χαλυβουργικών προϊόντων.

3.2. ΣΙΔΗΡΟΜΕΤΑΛΛΕΥΜΑ

Μετά από τέσσερα διαδοχικά έτη ανόδου, οι τιμές σιδηρομεταλλεύματος σημείωσαν πτώση το 1998, λόγω μείωσης της ζήτησης που προκάλεσε η ασιατική κρίση, οι επιπτώσεις της οποίας επηρέασαν σοβαρά τον παγκόσμιο κλάδο χαλυβουργίας, με τη γενικευμένη μείωση των τιμών χάλυβα.

Η προσφορά χάλυβα, ακόμη πλεονασματική στις αρχές του 1999 σε σχέση με μία αρκετά χαμηλή ζήτηση, επέφερε προσαρμογή της παγκόσμιας χαλυβουργικής παραγωγής βάσει των διαπραγματεύσεων για μείωση των τιμών σιδηρομεταλλεύματος που, το 1999, θα είναι κατά μέσον όρο 11 % χαμηλότερες από το 1998.

Κάποια ανάκαμψη της ζήτησης χάλυβα από το δεύτερο εξάμηνο του 1999 αναμένεται ωστόσο να επιφέρει προοδευτική άνοδο της παγκόσμιας χαλυβουργικής παραγωγής και της κατανάλωσης σιδηρομεταλλεύματος. Οι τιμές αυτής της πρώτης ύλης μπορούν επομένως να υποστούν ελαφρά προσαρμογή στις συνθήκες της αγοράς χάλυβα το 2000.

Η αγορά προανηγμένων χαλυβουργικών προϊόντων αντιμετώπισε δυσχέρειες από τον ανταγωνισμό του παλαιοσίδηρου και χυτοσίδηρου, των οποίων οι τιμές μειώθηκαν θεαματικά. Αυτές οι επιπτώσεις περιορίστηκαν στις μέτριες ποσότητες του εμπορευματοποιημένου DRI, διότι το σύνολο σχεδόν της συγκεκριμένης πρώτης ύλης καταναλώθηκε από τους ίδιους τους παραγωγούς. Αυτή η κατάσταση δεν επηρέασε την επέκταση παραγωγικών μονάδων σε παγκόσμια κλίμακα που, μετά την εγκατάσταση επιπλέον 10 εκατομμυρίων τόνων, υπερβαίνουν του λοιπού τα 40 εκατομμύρια τόνους, ενώ στη διάρκεια του 1999 τίθενται σε λειτουργία 5 εκατομμύρια τόνοι νέων παραγωγικών μονάδων.

3.3. ΣΙΔΗΡΟΚΡΑΜΑΤΑ

Μετά την προοδευτική επιδείνωση των συνθηκών της αγοράς κατά το δεύτερο εξάμηνο του 1998, το πρώτο εξάμηνο του 1999 χαρακτηρίζεται από την ανάκαμψη της ζήτησης των σιδηροκραμάτων, τάση που αναμένεται να συνεχιστεί εξάλλου μέχρι τα τέλη του έτους. Στο μεταξύ, η μείωση της προσφοράς στην αγορά, κατόπιν υποχώρησης της παραγωγής, είχε ως αποτέλεσμα να σταματήσει η επιδείνωση των τιμών που τελικά σταθεροποιήθηκαν.

Κατά το δεύτερο εξάμηνο του 1999, αναμένεται η διατήρηση μιας ικανοποιητικής ισορροπίας της αγοράς, που μας επιτρέπει να εικάσουμε ότι οι τιμές σιδηροκραμάτων θα είναι σταθερές ή θα παρουσιάσουν ελαφρά άνοδο.

3.4. ΚΑΣΣΙΤΕΡΟΣ, ΨΕΥΔΑΡΓΥΡΟΣ ΚΑΙ ΝΙΚΕΛΙΟ

Στη διάρκεια του 1998, η παραγωγή κασσίτερου αυξήθηκε περίπου κατά 5 %, σε σύγκριση με την αντίστοιχη του 1997, ενώ η φαινομένη κατανάλωση του συγκεκριμένου μετάλλου παρουσίασε υποχώρηση της τάξης του 3 %. Μετά από μία περίοδο σταθεροποίησης στις αρχές του έτους, εκτιμάται για το δεύτερο εξάμηνο του 1999 ότι κάποια επιβράδυνση των εξαγωγών κινεζικής προέλευσης θα επιφέρει καλύτερη ισορροπία της αγοράς και άνοδο των τιμών του μετάλλου.

Η παγκόσμια κατανάλωση ψευδάργυρου, κατόπιν προόδου της τάξης του 7 % το 1998, μπορεί να σημειώσει αύξηση 2,2 % το συγκεκριμένο έτος, ανερχόμενη σε 8,05 εκατομμύρια τόνους. Στην Ευρώπη, η εξέλιξη της κατανάλωσης ψευδάργυρου αναμένεται να περιοριστεί σε αύξηση γύρω στο 1,7 % για ολόκληρο το 1999.

Η παγκόσμια παραγωγή της εν λόγω πρώτης ύλης, που σημείωσε άνοδο της τάξης του 2,2 % το 1998, μπορεί να γνωρίσει νέα αύξηση 2,1 % το 1999, ανερχόμενη σε 8,2 εκατομμύρια τόννους.

Μετά από μία περίοδο εξασθένισης, οι τιμές ψευδαργύρου πέτυχαν ανόρθωση φθάνοντας ένα επίπεδο ελαφρώς ανώτερο των 1000 δολαρίων ανά τόνο, που θα παραμείνει σταθερό μέχρι τα τέλη του 1999.

Για το 1999, ο διεθνής όμιλος νικελίου εκτιμά την παγκόσμια ισορροπία μεταξύ προσφοράς και ζήτησης νικελίου σε 1,04 εκατομμύρια τόνους. Η παγκόσμια παραγωγή νικελίου αναμένεται συνεπώς να σημειώσει το 1999 πρόοδο 2 % σε σχέση με αυτή του 1998, ενώ όσων αφορά την κατανάλωση το ίδιο επίπεδο αναμένεται να παρουσιάσει πρόοδο 3 %. Στην κοινοτική αγορά, η αύξηση της κατανάλωσης νικελίου το 1999 αναμένεται να είναι ακόμη σημαντικότερη, ανερχόμενη σε 412000 τόνους, ποσότητα που αντιστοιχεί σε άνοδο της τάξης του 8 % σε σχέση με το επίπεδο του 1998.

Οι τιμές αυτού του μετάλλου ανορθώθηκαν από τις αρχές του έτους, λόγω της ικανοποιητικής κατάστασης της δυτικής ζήτησης χάλυβα, της συνεχούς κάμψης των αποθεμάτων στο εσωτερικό του διεθνούς ομίλου νικελίου και των εξαγγελιών μείωσης της παραγωγής. Οι τιμές νικελίου μπορούν τοιουτοτρόπως να σταθεροποιηθούν μέχρι τα τέλη του 1999.

4. ΑΠΑΣΧΟΛΗΣΗ

Σε ολόκληρη την Ευρώπη η κατάσταση της απασχόλησης βρίσκεται υπό διαρκή μεταλλαγή, έναντι ιδίως του συνεχούς ρυθμού των τεχνολογικών εξελίξεων και της αναγκαιότητας για τις επιχειρήσεις να παραμείνουν ανταγωνιστικές.

Γι' αυτούς τους λόγους, η χαλυβουργική δραστηριότητα απαιτεί επίσης περισσότερους εργαζόμενους υψηλής εξειδίκευσης και ικανούς να προσαρμόζονται στις απαιτούμενες ικανότητες. Η αποτελεσματική διαχείριση του ανθρώπινου δυναμικού έχει επομένως καταστεί βασικός παράγοντας επιτυχίας σε μία αγορά χάλυβα που χαρακτηρίζεται από διαρκώς μεγαλύτερη παγκοσμιοποίηση και ανταγωνισμό. Ταυτόχρονα, έχει του λοιπού αναληφθεί ένας βασικός ρόλος για την εφαρμογή μιας στρατηγικής πρόβλεψης και αναμονής των μελλοντικών αλλαγών, επιτρέποντας τοιουτοτρόπως την προοδευτική προσαρμογή των επιχειρήσεων.

Η απασχόληση στη χαλυβουργική βιομηχανία τείνει συνεπώς προς διαρκώς μεγαλύτερη εξειδίκευση, ευθυγραμμιζόμενη με το ανταγωνιστικό πλεονέκτημα που φαίνεται εν γένει να κατέχει η Ευρωπαϊκή Ένωση όσον αφορά την παραγωγή προϊόντων υψηλής ποιότητας. Οι βιομηχανικές μεταλλαγές, που οδηγούν σε αυτοματοποιημένες τεχνικές παραγωγής, η τάση για συγκεντρώσεις των επιχειρήσεων, αλλά και η ασιατική κρίση και τα προστατευτικά μέτρα της αμερικανικής αγοράς, υποθάλπουν ωστόσο απειλές για την απασχόληση στην κοινοτική χαλυβουργία. Η μαζική προσφορά προγραμμάτων πρόωρης συνταξιοδότησης, που αποτέλεσε για πολλά χρόνια το συνοδευτικό μέτρο της κατάργησης θέσεων απασχόλησης, αποσταθεροποίησε σαφώς την ηλικιακή πυραμίδα στο χαλυβουργικό κλάδο της Ένωσης, προκαλώντας απώλεια εμπειρίας στο επίπεδο του εργατικού δυναμικού των επιχειρήσεων. Εξάλλου, εφόσον οι επιβαρύνσεις που συνεπάγεται το συγκεκριμένο μέτρο για τα κράτη μέλη είναι ιδιαίτερα σοβαρές, έχουν καταστεί σήμερα προνομιακά ορισμένα εναλλακτικά, μερικές φορές καινοτόμα, μέτρα, προκειμένου να μετριαστεί στο μέγιστο ο κοινωνικός αντίκτυπος της κατάργησης θέσεων απασχόλησης, περιορίζοντας παράλληλα την απώλεια εμπειρίας στο εσωτερικό των επιχειρήσεων.

Οι καθαρές απώλειες θέσεων απασχόλησης το 1999 ανέρχονται περίπου σε 11000, σύμφωνα με τις πλέον πρόσφατες προβλέψεις στο συγκεκριμένο τομέα. Ο αριθμός αυτός αντικατοπτρίζει τις δυσκολίες που αντιμετωπίζουν οι αγορές, ακόμη και αν δεν είναι συγκρίσιμος με τις καταργήσεις θέσεων απασχόλησης τα έτη όπου η χαλυβουργία αντιμετώπιζε καταστάσεις σοβαρής κρίσης. Για τους εργαζόμενους του κλάδου που θίγονται από τα μέτρα αναδιάρθρωσης ή από το κλείσιμο παραγωγικών μονάδων, η Επιτροπή θα συνεχίσει να εφαρμόζει εντούτοις την κοινωνική πολιτική της και θα διατηρηθούν όλα τα άλλα μέτρα που προβλέπονται από τις διμερείς συμβάσεις σχετικά με τις ενισχύσεις για την αναπροσαρμογή οι οποίες χορηγούνται βάσει του άρθρου 56 παράγραφος 2 στοιχείο β), έως την εκπνοή της συνθήκης EKAX στις 23 Ιουλίου 2002, πλην των ενισχύσεων για κατάρτιση που μπορούν να συγχρηματοδοτηθούν από το Ευρωπαϊκό Κοινωνικό Ταμείο (EKT).

Οι 11000 απώλειες θέσεων απασχόλησης που προβλέπονται για το 1999, δεν αντιστοιχούν ωστόσο στον αριθμό των εργαζομένων που θα είναι επιλέξιμοι για τις ενισχύσεις EKAX, λόγω του ότι ορισμένα κράτη μέλη δεν συμμετέχουν στην πολιτική αναπροσαρμογής και, επιπλέον, η χορήγηση ενισχύσων για την αναπροσαρμογή του 1999 θα λάβει επίσης υπόψη τις απώλειες θέσεων απασχόλησης του προηγούμενου έτους. Οι εγγεγραμμένες στο διορθωτικό προϋπολογισμό EKAX πιστώσεις για τη χορήγηση παραδοσιακών ενισχύσεων για την επαγγελματική αναπροσαρμογή στη χαλυβουργική βιομηχανία και τη βιομηχανία άνθρακα, ανέρχονται σε 75 εκατομμύρια Ecu.

(1) ΕΕ C 24 της 29.1.1999.

(2) ΕΕ C 24 της 29.1.1999.

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ

Πίνακας 1

Προσφορά και ζήτηση ακατέργαστου χάλυβα

EU-15

>ΘΕΣΗ ΠΙΝΑΚΑ>

Πίνακας 2

Δείκτες δραστηριότητας - EU-12

(δοκιμασθέντες δείκτες)

>ΘΕΣΗ ΠΙΝΑΚΑ>

Πίνακας 2 α)

Τάσεις των κλάδων χρήσης στις βασικές χώρες

[Δείκτες δραστηριότητας]

>ΘΕΣΗ ΠΙΝΑΚΑ>

Πίνακας 3

Απόκλιση του εργατικού δυναμικού του χαλυβουργικού κλάδου

(συμπεριλαμβανομένων των μαθητευόμενων)

>ΘΕΣΗ ΠΙΝΑΚΑ>