ΨΗΦΙΣΜΑ ΤΗΣ ΣΥΜΒΟΥΛΕΥΤΙΚΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΚΟΙΝΟΤΗΤΑΣ ΑΝΘΡΑΚΑ ΚΑΙ ΧΑΛΥΒΑ σχετικά με την ανακοίνωση της Επιτροπής προς το Συμβούλιο για μια κοινοτική στρατηγική περιορισμού των εκπομπών διοξειδίου του άνθρακα και βελτίωση της ενεργειακής απόδοσης (Φόρος CO2/ενέργειας) (92/C 127/02)

(εκδόθηκε ομόφωνα, με μία αποχή, κατά τη 298η σύνοδο της 3ης Απριλίου 1992)

Η ΣΥΜΒΟΥΛΕΥΤΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΚΟΙΝΟΤΗΤΑΣ ΑΝΘΡΑΚΑ ΚΑΙ ΧΑΛΥΒΑ, ΕΧΟΝΤΑΣ ΥΠΟΨΗ:

- τη στρατηγική που πρότεινε η Επιτροπή στην προαναφερθείσα ανακοίνωσή της προς το Συμβούλιο,

- τις εξηγήσεις και τα σχόλια που παρασχέθηκαν κατά τη σύνοδο της 28ης Ιανουαρίου 1992 από τον εκπρόσωπο της Επιτροπής,

- ότι η Επιτροπή συντάσσει ένα νέο έγγραφο για το ίδιο θέμα,

επιθυμεί, λόγω του επείγοντος χαρακτήρα του θέματος, να καταστήσει γνωστή από τώρα την άποψή της και αναμένει να της δοθεί η δυνατότητα να συζητήσει τα νέα στοιχεία που θα περιλαμβάνει ενδεχομένως το υπό σύνταξη έγγραφο, πριν αυτό χρησιμοποιηθεί στις διεθνείς διαπραγματεύσεις.

Η άποψη αυτή έχει ως εξής:

Η Συμβουλευτική Επιτροπή,

1. ΣΥΜΜΕΡΙΖΕΤΑΙ τις ανησυχίες της Επιτροπής όσον αφορά τους κινδύνους που θα μπορούσαν να προκληθούν για τις μελλοντικές γενεές λόγω της συγκέντρωσης αερίων "θερμοκηπίου" στην ατμόσφαιρα.

2. ΥΠΕΝΘΥΜΙΖΕΙ ότι οι σημαντικές δυσκολίες και αβεβαιότητες που υφίστανται ακόμα όσον αφορά τα αίτια και τις συνέπειες της αύξησης του "φαινομένου θερμοκηπίου" προκαλούν διαφωνίες μεταξύ επιστημόνων. Για το λόγο αυτό, τα μέτρα "ασφαλιστικού" τύπου που πρέπει να ληφθούν, πρέπει να λαμβάνουν υπόψη τις αβεβαιότητες αυτές. Προτεραιότητα πρέπει, επίσης, να δοθεί στην εμβάθυνση των γνώσεων για το φαινόμενο.

3. ΥΠΕΝΘΥΜΙΖΕΙ ότι πρόκειται για παγκόσμιο πρόβλημα και επιμένει στην ανάγκη χάραξης παγκόσμιας στρατηγικής σχετικά με όλες τις ανθρώπινες δραστηριότητες που επηρεάζουν το κλίμα και όχι μόνο το CO2. Το πρόβλημα αυτό δεν μπορεί να λυθεί με τα μέτρα που λαμβάνει μονομερώς η Ευρωπαϊκή Κοινότητα.

Στην Ευρώπη αντιστοιχεί μόνο το +- 13 % της παγκόσμιας παραγωγής CO2, ενώ το υπόλοιπο κατανέμεται ως εξής:

ΗνωμένεςΠολιτείεςΑμερικής: 23 %

Ιαπωνία: 5 %

Ανατολικές χώρες:25 %

Υπόλοιπος κόσμος:34 %

Οι Ηνωμένες Πολιτείες και η Ιαπωνία αντιτίθενται στην αρχή της φορολόγησης. Εξάλλου, είναι σαφές ότι στο μέλλον, η αύξηση των εκπομπών διοξειδίου του άνθρακα θα προέρχεται ουσιαστικά από τις αναπτυσσόμενες χώρες και τις χώρες της ανατολικής Ευρώπης για τις οποίες θα ήταν αδιανόητο να εξετάζεται μια τέτοια φορολόγηση. Η απάντηση των ΗΠΑ στην πρόκληση αυτή παραμένει σαφής: "Clean Coal Technology".

4. ΥΠΕΝΘΥΜΙΖΕΙ ότι ο τομέας της χαλυβουργίας υπόκειται στον παγκόσμιο ανταγωνισμό και ότι η ευρωπαϊκή αγορά είναι πλήρως ανοικτή, ακόμη και προς τις επιχειρήσεις και τις χώρες που δεν τηρούν τους κανόνες της οικονομίας της αγοράς.

Επιπλέον, οι επιχειρήσεις του τομέα ΕΚΑΧ υφίστανται συμπληρωματικά βάρη, όπως η εισφορά ΕΚΑΧ την οποία δεν καταβάλλουν οι επιχειρήσεις των τρίτων χωρών.

5. ΥΠΟΓΡΑΜΜΙΖΕΙ τις αναπόφευκτες απώλειες ανταγωνιστικότητας και, συνεπώς, θέσεων εργασίας που θα υποστεί η ευρωπαϊκή οικονομία λόγω των αποφάσεων να μετακινηθούν οι εγκαταστάσεις προς εκβιομηχανισμένες ή μη χώρες που δεν επιβάλλουν παρόμοια φορολογία.

Επιπλέον, αυτές οι μετακινήσεις δραστηριοτήτων θα κατευθύνονται προς χώρες όπου οι απαιτήσεις καταπολέμησης της ρύπανσης είναι λιγότερο περιοριστικές, πράγμα που θα οδηγήσει, μεσοπρόθεσμα, σε αύξηση του "φαινομένου του θερμοκηπίου", αποτέλεσμα δηλαδή αντίθετο από το επιδιωκόμενο με την εισαγωγή αυτού του είδους φορολόγησης.

6. ΣΗΜΕΙΩΝΕΙ ότι, σύμφωνα με τους υπολογισμούς της Επιτροπής, θα επέλθει αύξηση των τιμών του άνθρακα κατά 58 %, ενώ τα "καύσιμα" για τις μεταφορές θα αυξηθούν μόνο κατά 6 %.

Η αύξηση αυτή, εάν ληφθούν υπόψη τα είδη πρώτων υλών και ενέργειας που χρησιμοποιεί υποχρεωτικά η χαλυβουργία, αντιπροσωπεύει σημαντική απειλή ικανή να απειλήσει τη βιωσιμότητα του χαλυβουργικού τομέα στην Κοινότητα.

7. ΕΦΙΣΤΑ ΤΗΝ ΠΡΟΣΟΧΗ της Επιτροπής στο γεγονός ότι, καθώς ο άνθρακας χρησιμοποιείται, κυρίως, ολοένα και περισσότερο στους σταθμούς ηλεκτροπαραγωγής, οι διαφορετικές επιπτώσεις του εξεταζόμενου φόρου, ανάλογα με το είδος του καυσίμου, είναι απαράδεκτη για τη βιομηχανία άνθρακα στο σύνολό της και ειδικότερα για την ευρωπαϊκή ανθρακοβιομηχανία.

8. ΥΠΕΝΘΥΜΙΖΕΙ ότι η επιδιωκόμενη από την Επιτροπή ουδετερότητα του φόρου αυτού θα συναντήσει, στην πράξη, σημαντικότατες δυσκολίες που θα τείνουν να αυξήσουν, αντί να μειώσουν, τις φορολογικές διαφορές μεταξύ των κρατών μελών.

Επιπλέον, ο φόρος αυτός, λαμβανομένης υπόψη αυτής της θεωρητικής ουδετερότητας και των προβλεπόμενων απαλλαγών, θα πλήξει τελικά βαρύτερα τους καταναλωτές της Κοινότητας με μικρά εισοδήματα. Οι επιχειρήσεις, λαμβανομένων υπόψη των διακυβευόμενων ποσών, θα αντιμετωπίσουν ανυπέρβλητες πρακτικές δυσκολίες και θα υποστούν μια συμπληρωματική απώλεια ανταγωνιστικότητας.

9. ΕΠΙΜΕΝΕΙ στο γεγονός ότι ένας φόρος CO2 θα έχει ως συνέπεια την απώλεια της ισορροπίας μεταξύ των ενεργειακών συντελεστών που έχουν καθορίσει τα κράτη μέλη για την ενεργειακή τους πολιτική και θα προκαλέσει απαράδεκτες στρεβλώσεις του ανταγωνισμού μεταξύ κρατών μελών.

Όσον αφορά τη χαλυβουργική βιομηχανία, ο προτεινόμενος φόρος, θα έχει ως συνέπεια διακρίσεις ανάλογα με το είδος της χρησιμοποιούμενης μεθόδου παραγωγής: ολοκληρωμένη μέθοδος, ηλεκτρική μέθοδος, εφόσον ο άνθρακας χρησιμοποιείται ως απαραίτητο αναγωγικό μέσο του σιδηρομεταλλεύματος.

10. ΥΠΟΓΡΑΜΜΙΖΕΙ ότι η καθιέρωση φόρου CO2-ενέργειας θα επιφέρει ανισορροπία μεταξύ καυσίμων ικανή να πλήξει την ασφάλεια εφοδιασμού της Κοινότητας.

Επιπλέον, θα αποτελέσει τροχοπέδη για τις απαραίτητες επενδυτικές αποφάσεις που πρέπει να ληφθούν για την καθαρή και αποδοτικότερη χρήση των στερεών καυσίμων.

11. ΥΠΕΝΘΥΜΙΖΕΙ ότι η παραγωγή άνθρακα μέσα στην Κοινότητα έχει ήδη μειωθεί σημαντικότατα. Με τη μείωση αυτή, ο άνθρακας αποτελεί το μόνο ενεργειακό συντελεστή που συμβάλλει στη μείωση των εκπομπών CO2 ώστε να επιτευχθούν οι στόχοι σταθεροποίησης των εκπομπών αυτών που επιθυμεί η Επιτροπή για το έτος 2000.

Κατά τα τελευταία τρία έτη, η χαλυβουργική βιομηχανία μείωσε την καταναλωνόμενη ενέργεια, ανά τόνο προϊόντων έλασης, κατά 50 % περίπου. Για να διατηρήσει την ανταγωνιστικότητά της, θα συνεχίσει να λαμβάνει μέτρα για τη βελτιστοποίηση της ενεργειακής της απόδοσης.

Τα φορολογικά μέτρα είναι ανώφελα για την επίτευξη του επιδιωκόμενου στόχου. Στα δέκα επόμενα έτη, οι εκπομπές CO2 από τη χαλυβουργία θα μειωθούν ουσιαστικά λόγω της προβλεπόμενης αύξησης της παραγωγής χάλυβα με την ηλεκτρική μέθοδο.

12. ΖΗΤΑ, συνεπώς, από την Επιτροπή να επανεξετάσει το σχέδιό της σχετικά με τον φόρο CO2-ενέργειας και να τον αντικαταστήσει με ένα κοινοτικό πρόγραμμα δράσης που να αποσκοπεί στη μείωση των εκπομπών όλων των αερίων "θερμοκηπίου" και όχι μόνο του CO2.

13. ΖΗΤΑ επίμονα από την Επιτροπή να παρασχεθεί η απαραίτητη χρηματοδοτική υποστήριξη στα προγράμματα έρευνας σχετικά με την καθαρή χρήση του άνθρακα στη χαλυβουργία και στους σταθμούς ηλεκτροπαραγωγής- από τα αποτελέσματα των ερευνών αυτών θα πρέπει να μπορέσουν να επωφεληθούν όλες οι χώρες που παράγουν και χρησιμοποιούν άνθρακα ώστε να βελτιωθεί το περιβάλλον, γενικότερα, και να αυξηθεί η ενεργειακή απόδοση. Στο πλαίσιο αυτό, η Επιτροπή θα πρέπει να διαδραματίσει πρωταρχικό ρόλο στη διάδοση των αποτελεσμάτων των εν λόγω ερευνών.

14. ΣΗΜΕΙΩΝΕΙ ΤΗΝ ΠΛΗΡΗ ΣΥΜΦΩΝΙΑ ΤΗΣ με την Επιτροπή όσον αφορά τους στόχους της συνθήκης του Μάαστριχτ οι οποίοι προβλέπουν την ενίσχυση της ανταγωνιστικότητας των επιχειρήσεων ως ουσιαστική προϋπόθεση για να μπορέσει η Ευρώπη να παραμείνει στην πρώτη γραμμή για την καταπολέμηση της ρύπανσης.

Η Συμβουλευτική Επιτροπή εκτιμά - για τα θέματα που την απασχολούν - ότι αυτή η καταπολέμηση της ρύπανσης θα πρέπει να συνεχιστεί, πρώτα απ' όλα, λαμβάνοντας τα παρακάτω μέτρα:

- βελτίωση της ενεργειακής απόδοσης,

-προστασία των δασών, γενικότερα, και χορήγηση οικονομικών αντισταθμίσεων στις αναπτυσσόμενες χώρες που θα δεχθούν να διατηρήσουν τα δάση τους,

-ταχεία ανάπτυξη των νέων εφαρμογών της "Clean Coal Technology". Ο άνθρακας εξακολουθεί να είναι απαραίτητος για την ευημερία της Ευρώπης και του κόσμου. Για το λόγο αυτό, η μη ρυπαίνουσα χρήση του είναι, μακροπρόθεσμα, το μόνο αποτελεσματικό μέσο για την προστασία του περιβάλλοντός μας.