*****

ΟΔΗΓΙΑ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ

της 22ας Δεκεμβρίου 1986

για την τροποποίηση της οδηγίας 75/318/ΕΟΚ περί προσεγγίσεως των νομοθεσιών των κρατών μελών που αφορούν τις αναλυτικές, τοξικοφαρμακολογικές και κλινικές προδιαγραφές και πρωτόκολλα στον τομέα των δοκιμών των φαρμακευτικών ιδιοσκευασμάτων

(87/19/ΕΟΚ)

ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΤΩΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΩΝ ΚΟΙΝΟΤΗΤΩΝ,

Έχοντας υπόψη:

τη συνθήκη για την ίδρυση της Ευρωπαϊκής Οικονομικής Κοινότητας, και ιδίως το άρθρο 100,

την πρόταση της Επιτροπής (1),

τη γνώμη του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου (2),

τη γνώμη της Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής (3),

Εκτιμώντας:

ότι οι δικιμές των φαρμακευτικών ιδιοσκευασμάτων πρέπει να προσαρμόζονται τακτικά στις επιστημονικές και τεχνικές εξελίξεις, προκειμένου να διασφαλίζεται κατά τον καλύτερο τρόπο η προστασία της δημόσιας υγείας στην Κοινότητα·

ότι, για να επιτευχθεί το βέλτιστο αυτό επίπεδο προστασίας της υγείας, οι πόροι που διοχετεύονται στη φαρμακευτική έρευνα δεν πρέπει να σπαταλώνται σε ξεπερασμένες ή επαναλαμβανόμενες δοκιμές λόγω των διαφορών που υφίστανται μεταξύ των κρατών μελών όσον αφορά την εκτίμηση της κατάστασης των επιστημονικών και τεχνικών γνώσεων·

ότι επιβάλλεται, για λόγους ηθικής, και μόλις το επιτρέψει η επιστημονική και τεχνική πρόοδος, να αντικατασταθούν οι υφιστάμενες μέθοδοι με άλλες, όπου ο αριθμός των χρησιμοποιούμενων πειραματόζωων είναι ο μικρότερος δυνατός·

ότι, κατά συνέπεια, είναι σκόπιμο να θεσπιστεί μια ταχεία διαδικασία προσαρμογής στην τεχνική πρόοδο των όρων που διέπουν τις δοκιμές των φαρμάκων που περιλαμβάνονται στο παράρτημα της οδηγίας 75/318/ΕΟΚ (4), όπως τροποποιήθηκε από την οδηγία 83/570/ΕΟΚ (5), εξασφαλίζοντας παράλληλα μια στενή συνεργασία μεταξύ των κρατών μελών και της Επιτροπής στα πλαίσια μιας επιτροπής για την προσαρμογή στην τεχνική πρόοδο των οδηγιών που αποβλέπουν στην εξάλειψη των τεχνικών εμποδίων κατά τις συναλλαγές στον τομέα των φαρμακευτικών ιδιοσκευασμάτων·

ότι πρέπει επίσης οι όροι που διέπουν τις δοκιμές των φαρμάκων να μπορούν να επανεξετάζονται γρήγορα με την ιδια διαδικασία, σε συνάρτηση με την εξέλιξη των μεθόδων δοκιμής και των αρχών της εργαστηριακής δεοντολογίας που αναγνωρίζονται από την Κοινότητα ή που επικρατούν στις διεθνείς συναλλαγές στον τομέα των φαρμάκων,

ΕΞΕΔΩΣΕ ΤΗΝ ΠΑΡΟΥΣΑ ΟΔΗΓΙΑ:

Άρθρο 1

Η οδηγία 75/318/ΕΟΚ τροποποιείται ως εξής:

1. Παρεμβάλλονται τα ακόλουθα άρθρα:

«Άρθρο 2α

Οι τροποποιήσεις οι οποίες είναι αναγκαίες για την προσαρμογή του παραρτήματος στην τεχνική πρόοδο θεσπίζονται σύμφωνα με τη διαδικασία του άρθρου 2γ.

Η Επιτροπή θα προτείνει ενδεχομένως στο Συμβούλιο αναθεώρηση της διαδικασίας του άρθρου 2γ σε συνάρτηση με τον καθορισμό των λεπτομερειών της άσκησης των εκτελεστικών αρμοδιοτήτων που ανατίθενται στην Επιτροπή.

Άρθρο 2β

1. Συστήνεται επιτροπή για την προσαρμογή στην τεχνική πρόοδο των οδηγιών που αποβλέπουν στην εξάλειψη των τεχνικών εμποδίων κατά τις συναλλαγές στον τομέα των φαρμακευτικών ιδιοσκευασμάτων, η οποία στο εξής καλείται «επιτροπή» και η οποία αποτελείται από αντιπροσώπους των κρατών μελών και προεδρεύεται από αντιπρόσωπο της Επιτροπής.

2. Η Επιτροπή καταρτίζει τον εσωτερικό κανονισμό της.

Άρθρο 2γ

1. Στην περίπτωση που γίνεται αναφορά στη διαδικασία του παρόντος άρθρου, η επιτροπή συγκαλείται από τον πρόεδρό της, είτε με δική του πρωτοβουλία είτε με αίτηση αντιπροσώπου ενός κράτους μέλους.

2. Ο αντιπρόσωπος της Επιτροπής υποβάλλει στην επιτροπή σχέδιο των μέτρων που πρέπει να ληφθούν. Η επιτροπή διατυπώνει τη γνώμη της για το εν λόγω σχέδιο σε προθεσμία που ορίζει ο πρόεδρός της σε συνάρτηση με τον επείγοντα χαρακτήρα το θέματος. Αποφασίζει με ειδική πλειοψηφία· οι ψήφοι των κρατών μελών σταθμίζονται σύμφωνα με το άρθρο 148 παράγραφος 2 της συνθήκης. Ο πρόεδρος δεν λαμβάνει μέρος στην ψηφοφορία.

3. α) Η Επιτροπή λαμβάνει τα προτεινόμενα μέτρα, εφόσον αυτά είναι σύμφωνα με τη γνώμη της επιτροπής.

β) Εφόσον τα προτεινόμενα μέτρα δεν είναι σύμφωνα με τη γνώμη της επιτροπής, ή ελλείψει γνώμης, η Επιτροπή υποβάλλει χωρίς καθυστέρηση στο Συμβούλιο πρόταση σχετικά με τα μέτρα που πρέπει να ληφθούν. Το Συμβούλιο αποφασίζει με ειδική πλειοψηφία.

γ) Αν, κατά τη λήξη της προθεσμίας τριών μηνών από την υποβολή της πρότασης, το Συμβούλιο δεν έχει αποφανθεί, η Επιτροπή λαμβάνει τα προτεινόμενα μέτρα.»

2. Το πρώτο μερος του παραρτήματος «Φυσικο-χημικές, βιολογικές ή μικροβιολογικές δοκιμές επί των φαρμακευτικών ιδιοσκευασμάτων» τροποποιείται ως εξής:

α) στο σημείο Α, προστίθεται το ακόλουθο σημείο:

«4. Πρέπει να αιτιολογείται η επιλογή της σύνθεσης, των συστατικών και του περιέκτη, και να τεκμηριώνεται με στοιχεία σχετικά με τη διαδικασία ανάπτυξης των φαρμακευτικών προϊόντων ( developpement galenique). Πρέπει να επισημαίνεται και να αιτιολογείται η τυχόν ύπαρξει περίσσειας δραστικής ουσίας.»·

β) στο σημείο Β, προστίθεται η ακόλουθη πέμπτη περίπτωση:

«- πειραματικές μελέτες που καθιστούν έγκυρη τη διαδικασία παρασκευής, στις περιπτώσεις όπου δεν χρησιμοποιείται πρότυπη μέθοδος παρασκευής ή στις περιπτώσεις όπου η μέθοδος παρασκευής έχει εξαιρετική σημασία για το προϊόν.»·

γ) στο σημείο Γ. 2, το στοιχείο β) αντικαθίσταται από το ακόλουθο κείμενο:

«β) η περιγραφή της ουσίας, σύμφωνη προς εκείνη που έχει επιλεγεί για τη σύνταξη ενός άρθρου της ευρωπαϊκής φαρμακοποιίας, συνοδεύεται από όλα τα αναγκαία δικαιολογητικά, ιδίως, εφόσον συντρέχει λόγος, σε ό,τι αφορά τη μοριακή δομή· πρέπει να συνοδεύεται από κατάλληλη περιγραφή της μεθόδου συνθετικής παρασκευής. Προκειμένου περί προϊόντων που δύνανται να προσδιορισθούν μόνο από τον τρόπο παρασκευής τους, η περιγραφή του τρόπου αυτού πρέπει να είναι αρκετά λεπτομερής ώστε να χαρακτηρίζεται ένα σταθερό, τόσο ως προς τη σύνθεσή του όσο και ως προς τις επενέργειές του, προϊόν·».

3. Το δεύτερο μέρος του παραρτήματος «Τοξικολογικές και φαρμακολογικές δοκιμές» τροποποιείται ως εξής:

α) μετά το αρχικό εδάφιο, παρεμβάλλεται το εξής εδάφιο:

«Τα κράτη μέλη μεριμνούν ώστε οι δοκιμές ασφαλείας να διεξάγονται σύμφωνα με τις αρχές της εργαστηριακής δεοντολογίας που αναγνωρίζει το κοινοτικό δίκαιο στον τομέα των δοκιμών των επικινδύνων ουσιών ή, ελλείψει τούτων, σύμφωνα με τις αρχές που συνιστά ο Οργανισμός Οικονομικής Συνεργασίας και Ανάπτυξης.»·

β) στο σημείο Β του κεφαλαίου 1, το σημείο 1 αντικαθίσταται από το ακόλουθο κείμενο:

«1. Τοξικότης δι' εφάπαξ χορηγήσεως

Ως δοκιμασία οξείας τοξικότητας νοείται ποιοτική και ποσοτική μελέτη των τοξικών φαινομένων που μπορούν να προκληθούν από μια εφάπαξ χορήγηση της ή των δραστικών ουσιών που περιέχονται στο φαρμακευτικό ιδιοσκεύασμα, στις αναλογίες και στη φυσικο-χημική κατάσταση υπό τις οποίες περιέχονται στο προϊόν υπό την οριστική του μορφή.

Η δοκιμασία οξείας τοξικότητας πρέπει να διεξάγεται σε δύο ή περισσότερα είδη θηλαστικών καθορισμένης καταγωγής, εκτός των περιπτώσεων όπου δικαιολογείται η χρησιμοποίηση ενός είδους. Κανονικά χρησιμοποιούνται τουλάχιστον δύο διαφορετικοί οδοί χορηγήσεως: μία είναι ίδια ή όμοια με εκείνη που προτείνεται για χρήση στον άνθρωπο και μία άλλη που εξασφαλίζει τη συστηματική απορρόφηση της ουσίας.

Η μελέτη αυτή περιγράφει τα παρατηρηθέντα συπτώματα, συμεπριλαμβανομένων των τοπικών αντιδράσεων. Η περίοδος παρατηρήσεως των πειραματοζώων καθορίζεται από τον πειραματιστή και επαρκεί για να καταδειχθεί η χειροτέρευση ή η αποκατάσταση ιστών ή οργάνων. Θα διαρκεί συνήθως δεκατέσσερις ημέρες, και πάντως δεν θα είναι μικρότερη των επτά ημερών, χωρίς πάντως να υποβάλλονται τα ζώα σε μακρά δοκιμασία. Τα ζώα που πεθαίνουν κατά την περίοδο παρατηρήσεως μπορούν να υποβληθούν σε αυτοψία, όπως επίσης και όλα τα ζώα που επιβιώνουν καθ' όλη τη διάρκεια της περιόδου παρατηρήσεως. Πρέπει να αντιμετωπίζεται το ενδεχόμενο διενέργειας ιστοπαθολογικών εξετάσεων σε κάθε όργανο το οποίο κατά την αυτοψία παρουσιάζει μακροσκοπικές αλλοιώσεις. Από τα ζώα που χρησιμοποιούνται στη μελέτη πρέπει να λαμβάνονται όσο το δυνατό περισσότερες πληροφορίες. Οι δοκιμασίες τοξικότητας δι' εφάπαξ χορηγήσεως πρέπει να διεξάγονται κατά τρόπο ώστε να αποκαλύπτονται τα σημεία οξείας τοξικότητας και να αξιολογείται κατά το δυνατό ο τρόπος επελεύσεως του θανάτου. Πρέπει να διενεργείται σε κατάλληλα είδη ποσοτική εκτίμηση της κατά προσέγγιση θανατηφόρου δόσεως και να συλλέγονται στοιχεία για τη σχέση δόσεως-αποτελέσματος, χωρίς εντούτοις να απαιτείται υψηλό επίπεδο ακριβείας

Οι μελέτες αυτές μπορούν να παράσχουν ενδείξεις για τις πιθανές επιπτώσεις της οξείας υπερδοσολογίας στον άνθρωπο και να χρησιμεύσουν στη διαμόρφωση μελετών τοξικότητας στις οποίες απαιτείται επανειλημμένη χορήγηση δόσεως στα κατάλληλα είδη ζώων. Σε περίπτωση συνδυασμού δραστικών ουσιών, η μελέτη διεξάγεται κατά τρόπο ώστε να ελέγχεται η ύπαρξη ή μη φαινομένων επαυξήσεως της τοξικότητας ή η εμφάνιση καινοφανών τοξικών ενεργειών.»

Άρθρο 2

Τα κράτη μέλη λαμβάνουν τα αναγκαία μέτρα για να συμμορφωθούν με την παρούσα οδηγία, πριν από την 1η Ιουλίου 1987. Ενημερώνουν αμέσως την Επιτροπή σχετικά.

Άρθρο 3

Η παρούσα οδηγία απευθύνεται στα κράτη μέλη.

Βρυξέλλες, 22 Δεκεμβρίου 1986.

Για το Συμβούλιο

Ο Πρόεδρος

G. SHAW

(1) ΕΕ αριθ. C 293 της 5. 11. 1984, σ. 4.

(2) ΕΕ αριθ. C 36 της 17. 2. 1986, σ. 152.

(3) ΕΕ αριθ. C 160 της 1. 7. 1985, σ. 18.

(4) ΕΕ αριθ. L 147 της 9. 6. 1975, σ. 1.

(5) ΕΕ αριθ. L 332 της 28. 11. 1983, σ. 1.