ΨΗΦΙΣΜΑ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ

της 28ης Ιουνίου 1999

για την κοινοτική πολιτική υπέρ των καταναλωτών 1999-2001

(1999/C 206/01)

ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ,

Έχοντας υπόψη:

την ανακοίνωση της Επιτροπής σχετικά με το σχέδιο δράσης για την πολιτική υπέρ των καταναλωτών 1999-2001,

Εκτιμώντας:

(1) ότι, προκειμένου να διασφαλισθεί υψηλό επίπεδο προστασίας των καταναλωτών και να προωθηθούν τα συμφέροντά τους, η Κοινότητα συμβάλλει στην προστασία της υγείας της ασφάλειας και των οικονομικών συμφερόντων των καταναλωτών, καθώς και στην προώθηση των δικαιωμάτων τους όσον αφορά την ενημέρωση, την εκπαίδευση και την οργάνωσή τους με στόχο τη διασφάλιση των συμφερόντων τους·

(2) ότι οι απαιτήσεις προστασίας των καταναλωτών λαμβάνονται υπόψη κατά τον καθορισμό και την εκτέλεση άλλων κοινοτικών πολιτικών και δραστηριοτήτων· ότι η αλληλεξάρτηση μεταξύ αυτών των πολιτικών και δραστηριοτήτων και των πρωτοβουλιών στον τομέα της πολιτικής υπέρ των καταλωτών αυξάνεται εκ παραλλήλου με την αλληλεπίδραση μεταξύ των συμφερόντων των καταναλωτών και των συμφερόντων άλλων κοινωνικών ομάδων·

(3) ότι στα επιτεύγματα της κοινοτικής πολιτικής υπέρ των καταναλωτών περιλαμβάνεται σημαντικό νομοθετικό έργο καθώς και πολιτικοί προσανατολισμοί που χαράχθηκαν από το Συμβούλιο οι οποίοι συνέβαλαν ουσιαστικά στην επίτευξη υψηλού επιπέδου προστασίας των καταναλωτών και στην προώθηση των οικονομικών και έννομων συμφερόντων των καταναλωτών·

(4) ότι η απόφαση αριθ. 283/1999/ΕΚ, της 25ης Ιανουαρίου 1999, του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου για τη θέσπιση ενός γενικού πλαισίου για τις κοινοτικές δραστηριότητες υπέρ των καταναλωτών(1) αναφέρει στο προοίμιό της ότι είναι αναγκαίο να αποτιμηθούν τα επιτεύγματα του παρελθόντος και να καταρτιστεί ένα πρόγραμμα πολιτικής προτεραιότητας προκειμένου να εφαρμοστεί το γενικό αυτό πλαίσιο περιλαμβανόμενου και του σχεδίου δράσης, και κάνει στο άρθρο 3 έκκληση υπέρ της συνέπειας και συμπληρωματικότητας μεταξύ των κοινοτικών δράσεων και σχεδίων που εμπίπτουν στο γενικό αυτό πλαίσιο και άλλων κοινοτικών προγραμμάτων και πρωτοβουλιών, όπως το σχέδιο δράσης για την πολιτική υπέρ των καταναλωτών 1999-2001·

(5) ότι το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο της Βιέννης, της 11ης και 12ης Δεκεμβρίου 1998, αναφέρει στα συμπεράσματά του για την εσωτερική αγορά ότι η προστασία των καταναλωτών πρέπει να αποτελέσει μια από τις μελλοντικές προτεραιότητες του Συμβουλίου·

(6) ότι η κοινοτική πολιτική υπέρ των καταναλωτών οφείλει να σέβεται τις αρχές της επικουρικότητας και της αναλογικότητας σύμφωνα με το άρθρο 5 της συνθήκης περί ιδρύσεως της Ευρωπαϊκής Κοινότητας· ότι η πολιτική υπέρ των καταναλωτών της Κοινότητας πρέπει να υποστηρίζει και να συμπληρώνει την πολιτική των κρατών μελών και τα κράτη μέλη μπορούν να εγκρίνουν ή να διατηρήσουν αυστηρότερες διατάξεις - που πρέπει να είναι συμβατές με τη συνθήκη - ώστε να εξασφαλιστεί ένα υψηλότερο επίπεδο προστασίας των καταναλωτών·

(7) ότι, η επιλογή των μέτρων που πρέπει να ληφθούν σε κοινοτικό επίπεδο για τη διασφάλιση ή την επίτευξη του απαιτούμενου υψηλού επιπέδου προστασίας των καταναλωτών πρέπει να βασίζεται στην ανάλυση ιδίως των επιδιωκόμενων στόχων, της φύσης και του πεδίου των θεμάτων που πρέπει να καλυφθούν, του οφέλους και του κόστους που ενδέχεται να προκύψουν από τη δράση ή την απουσία δράσης, καθώς και των εξελίξεων της αγοράς, ώστε να είναι δυνατή η βέλτιστη επιλογή μεταξύ των διαφόρων νομοθετικών και μη νομοθετικών λύσεων·

(8) ότι υπό ορισμένες συνθήκες η αυτορύθμιση εκ μέρους των επιχειρήσεων ή η σύναψη εκούσιων συμφωνιών μεταξύ οργανώσεων των καταναλωτών και επιχειρήσεων μπορούν να συμπληρώσουν καταλλήλως τη νομοθεσία ή να αποτελέσουν σε ειδικές περιπτώσεις εναλλακτική λύση ως προς αυτήν, καθώς επιτρέπουν ταχύτερες αντιδράσεις στις εξελίξεις της αγοράς· ότι η εν λόγω αυτορρύθμιση και συμφωνίες οφείλουν να ανταποκρίνονται στο στόχο του υψηλού επιπέδου προστασίας των καταναλωτών, να διαφυλάσσουν τα δικαιώματα των καταναλωτών προς ενημέρωση και να μη περιορίζουν τον ανταγωνισμό· ότι η κατάλληλη επιβολή και έλεγχος της αυτορρύθμισης και των εκούσιων συμφωνιών αποτελούν ουσιαστικό όρο για την αποτελεσματικότητά τους· ότι η αδυναμία αυτορύθμισης και εκούσιων συμφωνιών επιβάλλει ενδεχομένως την υιοθέτηση δεσμευτικών κανόνων·

(9) ότι, όσον αφορά την ασφάλεια των τροφίμων, η πολιτική του Συμβουλίου υπέρ των καταναλωτών πρέπει να εξακολουθήσει να εμπνέεται από τη δήλωση του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου του Λουξεμβούργου, της 12ης και 13ης Δεκεμβρίου 1997, μεταξύ άλλων ως προς τη συμπλήρωση ορισμένων πτυχών την κοινοτικής νομοθεσίας, την απλούστευσή της, την ανάγκη αποτελεσματικής και συνεπούς κάλυψης ολόκληρης της αλυσίδας παραγωγής τροφίμων καθώς και τη βελτιστοποίηση των ελέγχων των κρατών μελών και την ενίσχυση του συντονισμού τους με την Επιτροπή·

(10) ότι η ανάπτυξη των ευρωπαϊκών προτύπων μπορεί να ωφελήσει σημαντικά τους καταναλωτές, ιδίως όσον αφορά την υγεία και ασφάλειά τους, ότι είναι γενικά αποδεικτό ότι οι εκπρόσωποι των καταναλωτών πρέπει να συμμετέχουν σε ακόμη μεγαλύτερο βαθμό στη διαδικασία τυποποίησης και να έχουν επαρκή πρόσβαση στις αναγκαίες ειδικές γνώσεις προκειμένου να συμμετάσχουν πλήρως στη διαδικασία αυτή·

(11) ότι η παγκοσμιοποίηση των αγορών, η ταχέως αναπτυσσόμενη πολυπλοκότητα των αγαθών, υπηρεσιών και των παραγωγικών διαδικασιών και η ταχεία διάδοση των τεχνολογιών πληροφορίας και επικοινωνίας παρέχουν σαφή πλεονεκτήματα στον καταναλωτή αλλά δημιουργούν πρόσθετους κινδύνους και συνεπώς συνιστούν επιπλέον προκλήσεις για την κοινοτική πολιτική υπέρ των καταναλωτών καθώς και την εφαρμογή και επιβολή της·

(12) ότι οι εξελίξεις αυτές απαιτούν ακόμη καλύτερη συνεργασία και συντονισμό μεταξύ των κρατών μελών και της Επιτροπής και ένα δυναμικότερο ρόλο της Κοινότητας στην προάσπιση των συμφερόντων του ευρωπαίου καταναλωτή στα σχετικά διεθνή πλαίσια,

I. ΧΑΙΡΕΤΙΖΕΙ το σχέδιο δράσης 1999-2001 της Επιτροπής, καθώς και την ανάλυση και την προτεινόμενη δράση που περιλαμβάνει,

II. ΚΑΛΕΙ ΤΗΝ ΕΠΙΤΡΟΠΗ:

1. - να εφαρμόσει το σχέδιο δράσης της για την περίοδο 1999-2001 λαμβάνοντας υπόψη της την απόφαση αριθ. 283/1999/ΕΚ, και ιδίως το άρθρο 3 που ζητά συνέπεια και συμπληρωματικότητα μεταξύ των διαφόρων κοινοτικών δράσεων, σχεδίων, προγραμμάτων και πρωτοβουλιών, καθώς και των σχετικών πολιτικών προσανατολισμών που εγκρίνει το Συμβούλιο,

- να δώσει ιδιαίτερη έμφαση στα ακόλουθα ζητήματα:

Υγεία και ασφάλεια: οικονομικά και έννομα συμφέροντα

2. Να δώσει ιδιαίτερη προσοχή στην αναθεώρηση της οδηγίας για τη γενική ασφάλεια των προϊόντων και στη συναφή ανάλυση της ασφάλειας των υπηρεσιών καθώς και στην παρακολούθηση της εφαρμογής της Πράσινης Βίβλου της Επιτροπής για τις γενικές αρχές της νομοθεσίας τροφίμων στην Ευρωπαϊκή Ένωση, καθώς και να ετοιμάσει και να υποβάλει πρόταση για μία οριζόντια οδηγία πλαίσιο για τη νομοθεσία τροφίμων,

3. να καθοδηγείται στο εξής ακόμα περισσότερα από την αρχή της πρόληψης οσάκις καταρτίζει νομοθετικές προτάσεις, καθώς και στις υπόλοιπες δραστηριότητες που συνδέονται με τους καταναλωτές και να αναπτύξει κατά προτεραιότητα σαφείς και αποτελεσματικές κατευθυντήριες γραμμές με σκοπό την υλοποίηση της ως άνω αρχής,

4. να συνεχίσει την ενεργό της πολιτική με σκοπό τη διατήρηση της διαφάνειας και της ισορροπίας της αγοράς προς το συμφέρον των καταναλωτών, ιδίως στον τομέα της κοινωνίας της πληροφορίας, του ηλεκτρονικού εμπορίου, των πωλήσεων εξ αποστάσεως, των χρηματοπιστωτικών υπηρεσιών και το άνοιγμα των φορέων κοινής ωφέλειας στον ανταγωνισμό· να συνεχίσει ως τμήμα της πολιτικής αυτής να εργάζεται για την προστασία των έννομων συμφερόντων των καταναλωτών περιλαμβάνομενης ιδίως της εύκολης πρόσβασης στις διαδικασίες αποζημιώσεως, λαμβάνοντας υπόψη το ψήφισμα του Συμβουλίου, της 19ης Ιανουαρίου 1999, για την καταναλωτική διάσταση στην κοινωνία της πληροφορίας(2) σημείο Ι 3,

5. να προβαίνει σε ανασκόπηση της υφιστάμενης κοινοτικής νομοθεσίας για την προστασία των καταναλωτών και να προτείνει, όταν είναι αναγκαίο, νέες διατάξεις,

6. να λαμβάνει υπόψη, όταν ενδείκνυται, τις ιδιαίτερα ευάλωτες ομάδες καταναλωτών.

Ενίσχυση της φωνής των καταναλωτών

7. Να συμβάλει στην ενίσχυση των οργανώσεων των καταναλωτών σε ευρωπαϊκό και εθνικό επίπεδο, μεταξύ άλλων με τη διάδοση της βέλτιστης πρακτικής και την ενίσχυση του ρόλου των εκπροσώπων των καταναλωτών σε κοινοτικό επίπεδο,

8. να εξετάσει για ποια ζητήματα και υπό ποίες περιστάσεις πρέπει να ενθαρρυνθεί ο διάλογος μεταξύ οργανώσεων καταναλωτών και επιχειρήσεων, να προωθήσει όπου ενδείκνυται, εκούσιες συμφωνίες μεταξύ τους και να τηρήσει τα κράτη μέλη ενήμερα,

9. να συμβάλει στη βελτίωση της αποτελεσματικότητας της συμμετοχής των εκπροσώπων των καταναλωτών στη διαδικασία τυποποίησης.

Ολοκλήρωση

10. Να εξασφαλίσει ότι οι απαιτήσεις για την προστασία των καταναλωτών κατανοούνται πλήρως και λαμβάνονται υπόψη κατά την χάραξη και την εφαρμογή άλλων κοινοτικών πολιτικών, όπως η ανάπτυξη βιώσιμων μορφών κατανάλωσης, καθώς και σε κάθε τυχόν αναθεώρηση της σχετικής με τους καταναλωτές νομοθεσίας, προκειμένου να αναπτυχθεί μια συνεκτική και συνολική πολιτική υπέρ των καταναλωτών.

Διεθνείς σχέσεις

11. Να λάβει σε μεγαλύτερο βαθμό υπόψη της στις σχέσεις του διεθνούς διμερούς και πολυμερούς εμπορίου τις απαιτήσεις της πολιτικής υπέρ των καταναλωτών όσον αφορά τα οικονομικά και νομικά συμφέροντα των καταναλωτών και ιδίως την υγεία και ασφάλεια των καταναλωτών,

12. να εξασφαλίσει ότι οι απαιτήσεις της πολιτικής υπέρ των καταναλωτών θα ληθούν υπόψη κατά τη διαδικασία της διεύρυνσης,

III. ΚΑΛΕΙ ΤΗΝ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΚΑΙ ΤΑ ΚΡΑΤΗ ΜΕΛΗ

13. να αναπτύξουν περαιτέρω το διάλογό τους για θέματα πολιτικής υπέρ των καταναλωτών, ώστε να αυξηθεί η αποτελεσματικότητα των μέτρων τα οποία λαμβάνονται με τον κατάλληλο, όπου ενδείκνυται, συντονισμό των κύριων κατευθύνσεων των εθνικών πολιτικών υπέρ των καταναλωτών ή/και των συγκεκριμένων δραστηριοτήτων των εν λόγω πολιτικών,

14. να συνεχίσουν να βελτιώνουν την ανάπτυξη και επιβολή της κοινοτικής νομοθεσίας ιδίως μέσω καλύτερης διοικητικής συνεργασίας και συντονισμού με και μεταξύ των αρχών των κρατών μελών που είναι υπεύθυνες για την ανάπτυξη και επιβολή της νομοθεσίας υπέρ των καταναλωτών, συμπεριλαμβανομένης, για παράδειγμα, της συνεργασίας στον τομέα της έρευνας, των πληροφοριών, της αξιολόγησης των κινδύνων και της εποπτείας των αγορών,

IV. ΚΑΛΕΙ ΤΑ ΚΡΑΤΗ ΜΕΛΗ

15. να διασφαλίσουν, όπου ενδείκνυται, σε εθνικό επίπεδο, ότι οι απαιτήσεις προστασίας των καταναλωτών λαμβάνονται υπόψη στις λοιπές συναφείς πολιτικές,

16. να ενισχύσουν, με τα κατάλληλα μέσα, τις εθνικές οργανώσεις καταναλωτών και να βελτιώσουν τις διαβουλεύσεις με τις οργανώσεις αυτές σε εθνικό επίπεδο,

17. να προωθήσουν την αποτελεσματική συμμετοχή εκπροσώπων των καταναλωτών στη διαδικασία τυποποίησης,

V. ΕΠΙΒΕΒΑΙΩΝΕΙ την πρόθεσή του για την περαιτέρω ανάπτυξη μιας ενεργού πολιτικής υπέρ των καταναλωτών σε κοινοτικό επίπεδο σύμφωνα με όσα αναφέρονται ανωτέρω, να λαμβάνει επίσης υπόψη του τις απαιτήσεις της πολιτικής υπέρ των καταναλωτών στις αποφάσεις του για άλλες κοινοτικές πολιτικές και ΣΥΜΦΩΝΕΙ να προβαίνει σε τακτική αξιολόγηση της προόδου που συντελείται στην εφαρμογή του παρόντος ψηφίσματος.

(1) ΕΕ L 34 της 9.2.1999, σ. 1.

(2) ΕΕ C 23 της 28.1.1999, σ. 1.