ΑΠΟΦΑΣΗ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ

της 18ης Ιουλίου 1989

για τη θέσπιση ερευνητικού και εκπαιδευτικού προγράμματος για την Ευρωπαϊκή Κοινότητα Ατομικής Ενέργειας στον τομέα του τηλεχειρισμού υπό επικίνδυνες ή έκρυθμες πυρηνικές συνθήκες (1989-1993) Teleman

(89/464/Ευρατόμ)

ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΤΩΝ ΕΥΡΩΠΑΙKΩΝ ΚΟΙΝΟΤΗΤΩΝ,

ιΕχοντας υπόψη:

τη συνθήκη για την ίδρυση της Ευρωπαϊκής Κοινότητας Ατομικής Ενέργειας, και ιδίως το άρθρο^7,

την πρόταση της Επιτροπής, η οποία υποβλήθηκε μετά

από διαβουλεύσεις με την Επιστημονική και Τεχνική Επιτροπή^(1),

τη γνώμη του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου^(2),

τη γνώμη της Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής^(3),

Εκτιμώντας:

ότι με την απόφαση 87/516/ΕΟΚ^(4), όπως τροποποιήθηκε από την απόφαση 88/193/ΕΟΚ, Ευρατόμ^(5), το Συμβούλιο θέσπισε το πρόγραμμα-πλαίσιο των κοινοτικών ενεργειών στον τομέα της έρευνας και τεχνολογικής ανάπτυξης (1987-1991)^(1), το οποίο αναγνωρίζει τη σημασία της συμβολής στη βελτίωση του επιπέδου των επιστημονικών και τεχνικών γνώσεων στον τομέα της πυρηνικής ασφάλειας

ότι λόγω της εγγενούς ραδιενέργειας των πυρηνικών σταθμών ο τηλεχειρισμός είναι ουσιώδους σημασίας για τη διεξαγωγή πυρηνικών εργασιών βιομηχανικής κλίμακας

ότι η ασφάλεια των πυρηνικών εγκαταστάσεων και η προστασία του περιβάλλοντός τους εξαρτάται από τη δυνατότητα των σχετικών φορέων να επιθεωρούν, να συντηρούν και να επισκευάζουν τις εγκαταστάσεις, όταν αυτό απαιτείται

ότι η έκθεση των ανθρώπων στις ακτινοβολίες πρέπει να διατηρείται στα χαμηλότερα επίπεδα που είναι ευλόγως εφικτά

ότι μια δράση στον τομέα του τηλεχειρισμού υπό επικίνδυνες και έκρυθμες πυρηνικές συνθήκες παρέχει τη δυνατότητα για αποτελεσματικότερη επίτευξη αυτών των στόχων,

ΕΞΕΔΩΣΕ ΤΗΝ ΠΑΡΟΥΣΑ ΑΠΟΦΑΣΗ:

Άρθρο 1

Θεσπίζεται για την περίοδο από 18 Ιουλίου 1989 μέχρι 31 Δε-

κεμβρίου 1993 ένα ειδικό ερευνητικό και εκπαιδευτικό πρό-

γραμμα για την Ευρωπαϊκή Κοινότητα Ατομικής Ενέργειας στον τομέα του τηλεχειρισμού υπό επικίνδυνες ή έκρυθμες πυρηνικές συνθήκες, όπως περιγράφεται στο παράρτημα.

Άρθρο 2

Το ποσό που κρίνεται αναγκαίο για την εκτέλεση του προγράμματος ανέρχεται σε 19 εκατομμύρια Ecu συμπεριλαμβανομένων δαπανών για προσωπικό τεσσάρων ατόμων.

Η ενδεικτική κατανομή του ποσού αυτού εκτίθεται στο παράρτημα.

Άρθρο 3

Οι λεπτομερείς κανόνες για την εφαρμογή του προγράμματος και το ποσοστό της οικονομικής συμμετοχής της Κοινότητας εκτίθενται στο παράρτημα.

Άρθρο 4

Κατά την εφαρμογή του προγράμματος, η Επιτροπή επικουρείται από τη Συμβουλευτική Επιτροπή Διαχείρισης και Συντονισμού (ΕΔΣ-5) για τους Αντιδραστήρες Πυρηνικής Σχάσης, την Ασφάλεια, τις Διασφαλίσεις και τη Διαχείριση των Σχάσιμων Υλικών, που συστήθηκε με την απόφαση 84/338/Ευρατόμ, ΕΚΑΧ, ΕΟΚ του Συμβουλίου για τις δομές και διαδικασίες διαχείρισης και συντονισμού των δράσεων κοινοτικής έρευνας, ανάπτυξης και επίδειξης^(6).

Οι συμβάσεις που συνάπτονται με την Επιτροπή διέπουν τα δικαιώματα και τις υποχρεώσεις των μερών, και ιδίως τις μεθόδους διάδοσης, προστασίας και εκμετάλλευσης των αποτελεσμάτων της έρευνας.

Άρθρο 5

Κατά το τρίτο έτος της εφαρμογής η Επιτροπή θα προβεί σε ανασκόπηση του προγράμματος και θα υποβάλει σχετική έκθεση στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, στο Συμβούλιο και την Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή. Η έκθεση αυτή θα

συνοδεύεται, εφόσον χρειάζεται, με προτάσεις για τροποποίηση ή παράταση του προγράμματος.

Στο τέλος του προγράμματος η Επιτροπή θα αξιολογήσει τα επιτευχθέντα αποτελέσματα και θα υποβάλει σχετική έκθεση στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και στο Συμβούλιο.

Οι προαναφερόμενες εκθέσεις θα καταρτιστούν με βάση τους στόχους που εκτίθενται στο παράρτημα της παρούσας απόφασης και σύμφωνα με το άρθρο^2 παράγραφος^2 της απόφασης 87/516/Ευρατόμ, ΕΟΚ.

Άρθρο 6

Η παρούσα απόφαση απευθύνεται στα κράτη μέλη.

Βρυξέλλες, 18 Ιουλίου 1989.

Για το Συμβούλιο

Ο Πρόεδρος

R. DUMAS

(1) ΕΕ αριθ. C 311 της 6. 12. 1988, σ. 6.

(2) ΕΕ αριθ. C 96 της 17. 4. 1989, σ. 215.

(3) ΕΕ αριθ. C 102 της 24. 4. 1989, σ. 13.

(4) ΕΕ αριθ. L 302 της 24. 10. 1987, σ. 1.

(5) ΕΕ αριθ. L 89 της 6. 4. 1988, σ. 35.

(6) ΕΕ αριθ. L 177 της 4. 7. 1984, σ. 25.

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ

ΣΤΟΧΟΙ, ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ, ΕΦΑΡΜΟΓΗ, ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΗ ΚΑΤΑΝΟΜΗ ΚΑΙ ΚΡΙΤΗΡΙΑ ΕΚΤΙΜΗΣΗΣ

1.^ ΣΤΟΧΟΙ

Στόχοι του Teleman είναι η ανάπτυξη προηγμένων συστημάτων τηλεχειρισμού που θα ανταποκρίνονται στις τελικές ανάγκες της πυρηνικής βιομηχανίας για την ενίσχυση της επιστημονικής και τεχνολογικής βάσης που χρησιμοποιείται για το σχεδιασμό συστημάτων τηλεχειρισμού πυρηνικών υλικών. Τα συστήματα τηλεχειρισμού συμβάλλουν στην ασφάλεια και την οικονομική αποδοτικότητα του έμψυχου και άψυχου υλικού που χρησιμοποιείται σε όλα τα μέρη της πυρηνικής βιομηχανίας, από την εξόρυξη του μεταλλεύματος και τη λειτουργία των αντιδραστήρων μέχρι την επανεπεξεργασία του πυρηνικού υλικού και τον παροπλισμό των αντιδραστήρων. Το παρόν πρόγραμμα αφορά τη συμβολή των συστημάτων τηλεχειρισμού στην πυρηνική ασφάλεια στους τομείς της αντιμετώπισης ατυχημάτων, οπότε οι συνθήκες ενδέχεται να έχουν μεταβληθεί απρόβλεπτα, και του παροπλισμού αντιδραστήρων συμπεριλαμβανομένης της πρόληψης, της επιθεώρησης και της συντήρησης.

Τα συστήματα τηλεχειρισμού στα οποία αναφέρεται το πρόγραμμα είναι μηχανικοί βραχίονες στους οποίους είναι δυνατόν να προσαρτώνται διάφορα εργαλεία και αισθητήρες, συστήματα χειρισμού που προσαρτώνται σε κινητά ικριώματα και μερικώς αυτόνομα οχήματα εξοπλισμένα για ειδικές εργασίες.

Ειδικότερα το Teleman θα βοηθήσει την πυρηνική βιομηχανία να ανταποκριθεί στην απαίτηση του περιορισμού της έκθεσης των εργαζομένων στο κατώτατο ευλόγως εφικτό επίπεδο ακτινοβολιών, το οποίο πρέπει πάντοτε να παραμένει εντός των σχετικών ορίων, χωρίς να παρεμποδίζονται οι εργασίες επιθεώρησης, συντήρησης και επισκευής.

2.^ ΤΕΧΝΙΚΟ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ

Ενδεικτική

κατανομή

κονδυλίων

(εκατομμύρια Ecu)

Τομέας 1: Ανάπτυξη στοιχείων και υποσυστημάτων τηλεχειρισμού

8,8

Στα πλαίσια των προαναφερομένων στόχων πυρηνικής ασφάλειας, θα εκτελεστούν εργασίες έρευνας και ανάπτυξης με αντικείμενο τη χρήση, την τροποποίηση και, εφόσον απαιτείται, την ανάπτυξη αισθητήρων, συστημάτων αντίληψης και λήψης αποφάσεων, διαβίβασης πληροφοριών, και τα μηχανικά προβλήματα ευκινησίας και επιδεξιότητας των συστημάτων τηλεχειρισμού υπό πυρηνικές συνθήκες.

Τομέας 2: Αντοχή στις διάφορες πυρηνικές συνθήκες

2,5

Καθ' όλη τη διάρκεια του προγράμματος θα διεξαχθεί έρευνα σχετικά με την προσαρμογή των αισθητήρων και του ηλεκτρονικού υλικού στις πυρηνικές συνθήκες, την ανάπτυξη συστημάτων παρακολούθησης μηχανών και τις σχεδιαστικές στρατηγικές που επιτρέπουν την εύκολη επισκευή ή ανάκτηση ακινητοποιημένων μηχανών.

Τομέας 3: Ερευνητικά σχέδια για μηχανές

6,4

Ο κύριος στόχος της ανάπτυξης θα είναι τα συστήματα τηλεχειρισμού που ανταποκρίνονται στις απαιτήσεις της πυρηνικής βιομηχανίας για μεγαλύτερη ασφάλεια. Οι απαιτήσεις αυτές θα προσδιοριστούν αφού ληφθεί η γνώμη των τελικών χρηστών, οι οποίοι πρέπει να δοκιμάζουν τα νέα συστήματα τηλεχειρισμού στις εγκαταστάσεις τους (πρβ. τομέα^4). Οι ανάγκες της βιομηχανίας θα καθοριστούν πριν αρχίσει η έρευνα στους τομείς^1 και^2.

Η επίδειξη των αποτελεσμάτων της έρευνας σχετικά με τα στοιχεία και τα υποσυστήματα τηλεχειρισμού θα γίνει με την ενσωμάτωσή τους σε ήδη υπάρχουσες ερευνητικές μηχανές ή σε νέες μηχανές που θα αντιπροσωπεύουν τις ειδικές ανάγκες της πυρηνικής βιομηχανίας, όπως νοήμονα συστήματα χειρισμού και ανυψωτικοί γερανοί εφοδιασμένοι με συστήματα ελέγχου προς χρήση σε πεδία υψηλής ακτινοβολίας, καθώς και κινητή εξέδρα για τη συλλογή πληροφοριών υπό ομαλές και ανώμαλες συνθήκες.

Τομέας 4: Αξιολόγηση προϊόντων και μελέτες

1,3

Οι τελικοί χρήστες της τεχνολογίας του Teleman θα παροτρυνθούν να δοκιμάσουν και να αξιολογήσουν την ευχρηστία και την αξιοπιστία των προϊόντων του προγράμματος υπό ρεαλιστικές συνθήκες, ούτως ώστε να καθοδηγηθεί η μετέπειτα εμπορία των επιτυχών συστημάτων από τη βιομηχανία. Θα μελετηθούν ζητήματα που σχετίζονται με την εφαρμογή νέων τεχνολογιών, τις νέες χρήσεις των συστημάτων τηλεχειρισμού με τη βοήθεια υπολογιστή, την εξέλιξη των κατευθυντήριων γραμμών και των προτύπων και την ανάπτυξη του προγράμματος.

Σύνολο

19,0

3.^ ΕΦΑΡΜΟΓΗ

Το πρόγραμμα αποτελείται από δραστηριότητες που εκτελούνται μέσω ερευνητικών συμβάσεων κοινής δαπάνης οι οποίες συνάπτονται με αρμόδιους δημόσιους οργανισμούς ή ιδιωτικές επιχειρήσεις εγκατεστημένες στα κράτη μέλη. Θα ενθαρρυνθεί η συμμετοχή μικρομεσαίων επιχειρήσεων στο πρόγραμμα.

Η Επιτροπή θα διανέμει, σε όλες τις κοινοτικές γλώσσες, πληροφοριακό υλικό που θα συνοδεύει την πρόσκληση συμμετοχής, ούτως ώστε να εξασφαλίζονται ίσες ευκαιρίες στις επιχειρήσεις, τα πανεπιστήμια και τα ερευνητικά κέντρα των κρατών μελών.

Εκτός των ερευνητικών συμβάσεων κοινής δαπάνης, το πρόγραμμα δύναται επίσης να εκτελείται μέσω συμβάσεων μελετών, σχεδίων συντονισμού και χορήγησης επιδοτήσεων για εκπαιδευτικούς σκοπούς ή προς ενθάρρυνση της επαγγελματικής κινητικότητας. Η σύναψη των συμβάσεων ή η χορήγηση των επιδοτήσεων αυτών γίνεται, όταν χρειάζεται, μετά από διαδικασία επιλογής βασισμένη σε προσκλήσεις για υποβολή προτάσεων που θα δημοσιεύονται στην Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων.

Στις συμβάσεις κοινής δαπάνης δύνανται να συμμετέχουν βιομηχανικοί οργανισμοί, ερευνητικά ιδρύματα και πανεπιστήμια εγκατεστημένα στην Κοινότητα. Κάθε αντισυμβαλλόμενος θα πρέπει να συμβάλλει ουσιαστικά στα επί μέρους σχέδια και να φέρει σημαντικό μέρος του κόστους, 50 % του οποίου θα καλύπτεται, υπό κανονικές συνθήκες, από την Κοινότητα. Εναλλακτικά, προκειμένου περί πανεπιστημίων ή παρομοίων οργανισμών που εκτελούν σχέδια, η Κοινότητα δύναται να φέρει μέχρι και το 100 % των απαιτούμενων πρόσθετων δαπανών.

Τα ερευνητικά σχέδια κοινής δαπάνης θα εκτελούνται, όπου χρειάζεται, από συμμετέχοντες πλειόνων κρατών μελών.

Οι πληροφορίες που προέρχονται από την εφαρμογή των δραστηριοτήτων κοινής δαπάνης θα καθίστανται προσιτές σε όλα εξίσου τα κράτη μέλη. Οι άδειες ή και άλλα δικαιώματα που τυχόν γεννώνται στο πλαίσια του προγράμματος, θα υπόκεινται στις συνήθεις συμβατικές προϋποθέσεις της Κοινότητας.

4.^ ΚΡΙΤΗΡΙΑ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ

Η Επιτροπή απαιτεί την ποσοτική περιγραφή των στόχων και των βασικών φάσεων κάθε ερευνητικού προγράμματος, όπου αυτό είναι εφικτό, ούτως ώστε να διευκολύνεται η αξιολόγηση.

Οι μακροπρόθεσμοι στόχοι (έτος 2000) είναι να μπορούν οι φορείς που εκμεταλλεύονται πυρηνικές εγκαταστάσεις να αγοράζουν διεθνούς κλάσεως συστήματα τηλεχειρισμού με τη βοήθεια υπολογιστή, από κατασκευαστές εγκατεστημένους στην Κοινότητα, και να μειωθεί σημαντικά η έκθεση των εργαζομένων στις ακτινοβολίες.

Οι κυριότεροι τεχνικοί στόχοι του Teleman αναφέρονται στην ενίσχυση της επιστημονικής και τεχνολογικής βάσης στην οποία βασίζεται ο σχεδιασμός συστημάτων τηλεχειρισμού υπό πυρηνικές συνθήκες, στην επίλυση προβλημάτων χειρισμού, μεταφοράς υλικού και κινητής επίβλεψης υπό πυρηνικές συνθήκες, και στην απόδειξη του εφικτού των προτεινόμενων λύσεων.

Τα τεχνικά κριτήρια, βάσει των οποίων αξιολογούνται οι διάφορες πλευρές του προγράμματος, κατ' αρχάς το 1992/93 και διεξοδικότερα περί το 1996, είναι τα ακόλουθα:

- ο βαθμός στον οποίο τα σχέδια επιλέγονται βάσει αξιόπιστων τεχνικών κριτηρίων,

- η ανάπτυξη που επιτυγχάνεται στα πλαίσια σχεδίων Teleman, π.χ. αν τα σχέδια Teleman επέτυχαν σημαντική (100 %) βελτίωση επιδόσεων και του λόγου επίδοσης/κόστους. Μεταξύ των τυπικών παραμέτρων για την αξιολόγηση της επίδοσης μπορούν να περιλαμβάνονται η διακριτική ικανότητα των αισθητήρων, ο λόγος ισχύος/βάρους, ο χρόνος απόκρισης του συστήματος^κλπ.,

- ο βαθμός ολοκλήρωσης των διαφόρων τεχνολογιών,

- οι επιδόσεις και η αποδοχή των ερευνητικών μηχανών σε δοκιμές που διεξάγονται με τη συμμετοχή δυνητικών τελικών χρηστών,

- η μεγάλη επιστημονική αξία των σχεδίων, κρινόμενη με μέτρο τον αριθμό και τη σημασία των διπλωμάτων ευρεσιτεχνίας, των δημοσιεύσεων σε έγκυρα επιστημονικά περιοδικά και των παρουσιάσεων σε συνέδρια κατόπιν προσκλήσεως. Τα αποτελέσματα πρέπει να συγκρίνονται με τα αποτελέσματα άλλων παρόμοιων προγραμμάτων που εκτελούνται αλλού.

Οι βιομηχανικοί στόχοι του Teleman αφορούν τις αποτελεσματικότερες επενδύσεις στην έρευνα, την ευαισθητοποίηση στις δυνατότητες των συστημάτων τηλεχειρισμού με τη βοήθεια υπολογιστή και στη δημιουργία ενός συνόλου εμπείρων επιχειρήσεων και μηχανικών που θα είναι σε θέση να εκμεταλλεύονται τις ερευνητικές μηχανές και να διαχειρίζονται την εφαρμογή της νέας τεχνολογίας.

Τα βιομηχανικά κριτήρια βάσει των οποίων αξιολογούνται οι διάφορες πλευρές του προγράμματος είναι τα ακόλουθα:

- ο βαθμός στον οποίο οι προσκλήσεις για υποβολή προτάσεων προσείλκυσαν αρκετό ενδιαφέρον εκ μέρους της ώστε να είναι δυνατή η διαμόρφωση ενός προγράμματος με λογική συνοχή. Το ενδιαφέρον της βιομηχανίας θα κρίνεται επαρκές αν η χρηματοδότηση που προτείνεται από τη βιομηχανία υπερβαίνει κατά 50 % τουλάχιστον την κοινοτική χρηματοδότηση,

- ο βαθμός στον οποίο τα σχέδια επιλέγονται βάσει αξιόπιστων βιομηχανικών κριτηρίων,

- το γεγονός ότι οι μισές τουλάχιστον από τις υποβαλλόμενες προτάσεις προβλέπουν σημαντικό ρόλο για ένα πανεπιστήμιο ή ερευνητικό εργαστήριο εγκατεστημένο σε ένα κράτος μέλος διαφορετικό από το κράτος μέλος όπου είναι εγκατεστημένος ο βιομηχανικός εταίρος,

- ο βαθμός στον οποίο οι δεσμοί που δημιουργήθηκαν για την εκτέλεση σχεδίων Teleman διατηρούνται και οδηγούν στην κοινή ανάπτυξη βιομηχανικών προϊόντων, νέων πολυεθνικών επιχειρήσεων ή νέων ερευνητικών σχεδίων,

- ο βαθμός στον οποίο οι εφαρμογές τεχνολογίας και διπλωμάτων ευρεσιτεχνίας που προκύπτουν από το Teleman χρησιμοποιούνται από άλλες επιχειρήσεις και σε άλλες βιομηχανίες.