Απόφαση της Επιτροπής

της 30ής Οκτωβρίου 2001

με την οποία μια συγκέντρωση κηρύσσεται συμβιβάσιμη με την κοινή αγορά και τη λειτουργία της συμφωνίας για τον ΕΟΧ

(Υπόθεση COMP/M.2420 - Mitsui/CVRD/Caemi)

[κοινοποιηθείσα υπό τον αριθμό Ε(2001) 3363]

(Το κείμενο στην αγγλική γλώσσα είναι το μόνο αυθεντικό)

(Κείμενο που παρουσιάζει ενδιαφέρον για τον ΕΟΧ)

(2004/270/ΕΚ)

Η ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΤΩΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΩΝ ΚΟΙΝΟΤΗΤΩΝ,

Έχοντας υπόψη:

τη συνθήκη για την ίδρυση της Ευρωπαϊκής Κοινότητας,

τη συμφωνία για τον Ευρωπαϊκό Οικονομικό Χώρο, και ιδίως το άρθρο 57 παράγραφος 2 στοιχείο α),

τον κανονισμό (ΕΟΚ) αριθ. 4064/89 του Συμβουλίου, της 21ης Δεκεμβρίου 1989, για τον έλεγχο των συγκεντρώσεων μεταξύ επιχειρήσεων(1), όπως τροποποιήθηκε τελευταία από τον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 1310/97(2), και ιδίως το άρθρο 8 παράγραφος 2,

την απόφαση της Επιτροπής με ημερομηνία 26 Μαΐου 2000 για την κίνηση της διαδικασίας στην παρούσα υπόθεση,

τη γνώμη της συμβουλευτικής επιτροπής για τον έλεγχο των συγκεντρώσεων(3),

την τελική έκθεση του συμβούλου ακροάσεων στην παρούσα υπόθεση(4),

Εκτιμώντας τα ακόλουθα:

(1) Στις 31 Μαΐου 2001, η Mitsui και η Companhia Vale do Rio Doce ("CVRD") κοινοποίησαν στην Επιτροπή συγκέντρωση σύμφωνα με το άρθρο 4 του κανονισμού (ΕΟΚ) αριθ. 4064/89 με την οποία η Mitsui και η CVRD θα αποκτούσαν από κοινού τον έλεγχο της Caemi Mineração e Metalurgia SA (Caemi) μέσω αγοράς μετοχών.

(2) Μετά την εξέταση της κοινοποίησης, στις 3 Ιουλίου 2001 η Επιτροπή συμπέρανε ότι η κοινοποιηθείσα πράξη εμπίπτει στο πεδίο εφαρμογής του κανονισμού (ΕΟΚ) αριθ. 4064/89 και ότι εγείρει σοβαρές αμφιβολίες ως προς το συμβιβάσιμό της με την κοινή αγορά και τη συμφωνία για τον ΕΟΧ. Στις 29 Αυγούστου 2001, η Επιτροπή εξέδωσε κοινοποίηση αιτιάσεων, μετά την οποία διεξήχθη προφορική ακρόαση των μερών στις 24 Σεπτεμβρίου 2001.

I. ΤΑ ΜΕΡΗ

(3) Η Mitsui είναι ιαπωνική εταιρεία που εμπορεύεται βασικά προϊόντα και άλλα εμπορεύματα σε παγκόσμια κλίμακα, συμπεριλαμβανομένου του σιδηρομεταλλεύματος, κατέχει δε μειοψηφικές και ελέγχουσες συμμετοχές σε ορισμένες εταιρείες εξόρυξης σιδηρομεταλλεύματος στην Αυστραλία και την Ινδία, καθώς και σημαντική μειοψηφική συμμετοχή στο δεύτερο μεγαλύτερο ορυχείο εξόρυξης σιδηρομεταλλεύματος του κόσμου, το Robe River. Η Mitsui οργανώνει επίσης τη χρηματοδότηση και τη στήριξη άλλων σχεδίων που αφορούν τις εμπορικές δραστηριότητες τρίτων εταιρειών.

(4) Η CVRD, η οποία είναι εγκατεστημένη στη Βραζιλία, είναι διαφοροποιημένη μεταλλευτική εταιρεία και ο μεγαλύτερος παραγωγός σιδηρομεταλλεύματος σε παγκόσμια κλίμακα. Ήδη ελέγχει από κοινού με άλλες επιχειρήσεις ή εξ ολοκλήρου το μεγαλύτερο μέρος της παραγωγής σιδηρομεταλλεύματος της Βραζιλίας, με κυριότερη εξαίρεση την Mineração Brasileiras Reunidas SA (MBR), θυγατρική της Caemi. Η CVRD πρόσφατα απέκτησε την Ferteco Mineração SA (Ferteco), η οποία κατέχει την τρίτη θέση μεταξύ των παραγωγών σιδηρομεταλλεύματος της Βραζιλίας. Δραστηριοποιείται επίσης στον τομέα των εμπορικών μεταφορών (σιδηρόδρομοι, λιμενικές δραστηριότητες και ναυτιλία). Εκτός από το σιδηρομετάλλευμα, η CVRD παράγει και ορισμένα άλλα προϊόντα, όπως λιπάσματα, καολίνη, μεταλλουργικό βωξίτη, χαρτοπολτό και χαρτί.

(5) Η Caemi είναι μετοχική εταιρεία οργανωμένη βάσει του δικαίου της Βραζιλίας η οποία κατέχει επενδύσεις σε κεφάλαιο σε εταιρείες δραστηριοποιούμενες στην παραγωγή και πώληση σιδηρομεταλλεύματος στη Βραζιλία και στον Καναδά, καολίνη και πυρίμαχου ασβεστώδη βωξίτη στη Βραζιλία, καθώς και σε συναφείς επιχειρήσεις εφοδιαστικής διαχείρισης (σιδηροδρομικές και λιμενικές δραστηριότητες στη Βραζιλία). Στον τομέα του σιδηρομεταλλεύματος, ασκεί δραστηριότητες μέσω της ελέγχουσας συμμετοχής της με ποσοστό 84,6 % στην MBR (Βραζιλία), και μέσω της κατά το ήμισυ ελέγχουσας συμμετοχής (50 %) στην Quebec Cartier Mining Company (QCM) (Καναδάς), ενώ στην ίδια εταιρεία κατέχει επίσης ελέγχουσα συμμετοχή η Dofasco, η μεγαλύτερη χαλυβουργική επιχείρηση του Καναδά. Η MBR κατέχει τη δεύτερη θέση στην παραγωγή σιδηρομεταλλεύματος στη Βραζιλία (μετά την CVRD) και την τέταρτη θέση σε παγκόσμια κλίμακα (μετά την CVRD, την Rio Tinto και την BHP).

II. Η ΠΡΑΞΗ

(6) Η Mitsui κατέχει σήμερα το 40 % των μετοχών με δικαίωμα ψήφου της Caemi. Το υπόλοιπο 60 % των μετοχών με δικαίωμα ψήφου της Caemi ανήκει "στους Frering" [δύο αδελφούς της οικογένειας Frering και [...]*(5)]. Για τους σκοπούς της εξαγοράς, η Mitsui δημιούργησε μια πλήρως ελεγχόμενη θυγατρική, την "Mitsui Holding Company" (MHC)· η εν λόγω επιχείρηση θα ελέγχεται εν τέλει από τη Mitsui και την CVRD (βλέπε κατωτέρω).

(7) Η απόκτηση του ελέγχου της Caemi από κοινού από τη Mitsui και την CVRD θα συντελεσθεί σε δύο στάδια, όπως περιγράφεται κατωτέρω: [Το πρώτο στάδιο της συγκέντρωσης περιλαμβάνει την άσκηση του προϋπάρχοντος]* δικαιώματος προηγούμενης άρνησης (της Mitsui) έναντι του μετοχικού μεριδίου των Frering. Στο πλαίσιο του δεύτερου σταδίου, η CVRD θα αγοράσει από τη Mitsui το 50 % των μετοχών με δικαίωμα ψήφου της Caemi]*:

i) [...]*.

ii) [...]*.

(8) Συνεπώς, στο πλαίσιο ενός νομικού φορέα οι μετοχές με δικαίωμα ψήφου της Caemi θα ελέγχονται από κοινού από την CVRD και τη Mitsui. Σύμφωνα με τα μέρη, η συμφωνία αγοράς μεταξύ της MHC και των Frering, καθώς και η συμφωνία στρατηγικής συμμαχίας είναι αλληλοεξαρτώμενες κατά τρόπον ώστε το πρώτο στάδιο της συγκέντρωσης δεν μπορεί να υλοποιηθεί παρά μόνον εφόσον υλοποιηθεί παράλληλα και το δεύτερο στάδιο. Συνεπώς, το αναπόφευκτο τελικό αποτέλεσμα των πράξεων που κοινοποιήθηκαν είναι η από κοινού απόκτηση του ελέγχου της Caemi από τα κοινοποιούντα μέρη. Ως εκ τούτου, τα δύο στάδια της εν λόγω πράξης αποτελούν ενιαία συγκέντρωση κατά την έννοια του άρθρου 3 παράγραφος 1 στοιχείο β) του κανονισμού (ΕΟΚ) αριθ. 4064/89.

III. ΚΟΙΝΟΤΙΚΗ ΔΙΑΣΤΑΣΗ

(9) Ο συνδυασμένος συνολικός κύκλος εργασιών που πραγματοποιούν οι ενδιαφερόμενες επιχειρήσεις σε παγκόσμια κλίμακα υπερβαίνει τα 5 δισεκατ. ευρώ (Mitsui: 78 δισεκατ. ευρώ κατά το οικονομικό έτος που έληξε στις 31 Μαρτίου 2000· CVRD: 5,5 δισεκατ. ευρώ κατά το οικονομικό έτος που έληξε στις 31 Δεκεμβρίου 2000· Caemi: 560 εκατ. ευρώ κατά το οικονομικό έτος που έληξε στις 31 Δεκεμβρίου 2000). Ο κύκλος εργασιών εκάστης στην Κοινότητα υπερβαίνει τα 250 εκατ. ευρώ (Mitsui [...]*· CVRD: [...]* ευρώ· Caemi [...]* ευρώ, αλλά καμία δεν πραγματοποιεί περισσότερα από τα δύο τρίτα του συνολικού κοινοτικού της κύκλου εργασιών στο ίδιο κράτος μέλος. Συνεπώς, η κοινοποιηθείσα πράξη έχει κοινοτική διάσταση.

(10) Καμία από τις επιχειρήσεις που συμμετέχουν στην πράξη δεν δραστηριοποιείται στην παραγωγή ή διάθεση σιδηρομεταλλεύματος στα εδάφη που καλύπτονται από τη συμφωνία ΕΚΑΧ, αλλά οι εν λόγω επιχειρήσεις ασκούν τέτοιες δραστηριότητες σε τρίτες χώρες. Συνεπώς, οι πτυχές αυτές της παρούσας συγκέντρωσης δεν εμπίπτουν στο πεδίο εφαρμογής του άρθρου 66 παράγραφος 1 της συνθήκης ΕΚΑΧ.

IV. ΓΕΝΙΚΗ ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ ΤΗΣ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΑΣ ΣΙΔΗΡΟΜΕΤΑΛΛΕΥΜΑΤΟΣ

(11) Οι μοναδικές επηρεαζόμενες αγορές ανήκουν στον τομέα του σιδηρομεταλλεύματος. Το σιδηρομετάλλευμα είναι πρώτη ύλη που πωλείται σχεδόν αποκλειστικά στη βιομηχανία χάλυβα. Πωλείται σε παραγωγούς χάλυβα από εταιρείες εξόρυξης σιδηρομεταλλεύματος σε τρεις κυρίως μορφές: λεπτόκοκκο σιδηρομετάλλευμα, χονδρόκοκκο σιδηρομετάλλευμα, και σφαιρίδια. Στο κεφάλαιο V η Επιτροπή εξηγεί ενδελεχώς τους λόγους για τους οποίους θεωρεί ότι οι τρεις αυτές μορφές σιδηρομεταλλεύματος αποτελούν διακριτές σχετικές αγορές προϊόντος.

Α. Η προσφορά σιδηρομεταλλεύματος

Εξόρυξη σιδηρομεταλλεύματος

(12) Ο σίδηρος είναι το δεύτερο σε διάδοση μέταλλο στη φύση (μετά το αλουμίνιο) και αποτελεί περίπου το 4,6 % του φλοιού της γης. Παρόλο που πολυάριθμα ορυκτά περιέχουν σίδηρο, λίγα μόνο από αυτά είναι εμπορικά εκμεταλλεύσιμα και κυρίως τα οξείδια του σιδήρου μαγνητίτης, αιματίτης, λειμονίτης και ιλμενίτης. Κατά την παραγωγή σιδήρου, η οποία αποτελεί το πρώτο βήμα για την παραγωγή χάλυβα, αφαιρείται το οξυγόνο μέσω μιας διαδικασίας γνωστής ως "αναγωγή". Άλλα σιδηρομεταλλεύματα που επίσης εξορύσσονται είναι τα ανθρακικά ορυκτά του σιδήρου όπως ο σιδηρίτης, τα θειούχα ορυκτά και τα πυριτικά ορυκτά.

(13) Τα αποθέματα σιδηρομεταλλεύματος έχουν διαφορετική χημική σύνθεση στα διάφορα μέρη του κόσμου. Οι μεγαλύτερες πηγές σιδηρομεταλλεύματος απαντούν στους λεγόμενους σχηματισμούς στρωματώδους σιδήρου (ΣΣΣ), που είναι γνωστοί και ως τακονίτες ή ιταβιρίτες. Οι σχηματισμοί αυτοί μπορούν να έχουν πάχος εκατοντάδων μέτρων και μήκος χιλιάδων χιλιομέτρων. Οι σημαντικότεροι από εμπορική άποψη βρίσκονται στη Βραζιλία, στη Δυτική Αυστραλία, στην περιοχή της λίμνης Σουπήριορ του Καναδά, στο Krivoi Rog της Ουκρανίας και στο Kursk της Ρωσίας.

(14) Τα παγκόσμια αποθέματα σιδηρομεταλλεύματος εκτιμώνται σήμερα σε 140000 μεγατόνους περίπου(6). Τα μεγαλύτερα αποθέματα μεταλλεύματος (με βάση την περιεκτικότητα σε σίδηρο) βρίσκονται στην Ουκρανία, στην Κίνα, στην Αυστραλία, στη Ρωσία, στις ΗΠΑ, στη Βραζιλία και στο Καζακστάν. Η περιεκτικότητα των σιδηρομεταλλευμάτων σε σίδηρο διαφέρει σημαντικά από χώρα σε χώρα: για παράδειγμα, τα κινεζικά σιδηρομεταλλεύματα έχουν πολύ χαμηλή περιεκτικότητα σε σίδηρο (περίπου 32 %), ενώ τα σιδηρομεταλλεύματα της Βραζιλίας έχουν υψηλή περιεκτικότητα σε σίδηρο (περίπου 63 %).

(15) Περισσότερο από το 95 % των σιδηρομεταλλευμάτων εξορύσσονται με επιφανειακές μεταλλευτικές μεθόδους, λόγω των οικονομιών κλίμακας και της σχετικά χαμηλής μοναδιαίας αξίας του σιδήρου σε σύγκριση με άλλα μέταλλα. Η μοναδική μεταλλευτική εταιρεία που παράγει σημαντικές ποσότητες σιδηρομεταλλεύματος από υπόγειο ορυχείο είναι η σουηδική LKAB. Το αρχικό στάδιο της διαδικασίας επιφανειακής εξόρυξης συνίσταται στην αφαίρεση των υπερκείμενων σε σχέση με το σιδηρομετάλλευμα στρωμάτων. Στη συνέχεια συχνά απαιτείται ανατίναξη για να αποκτήσει το μετάλλευμα το κατάλληλο μέγεθος ώστε να μπορεί να φορτωθεί με φτυάρια ή/και με μετωπικούς φορτωτές σε φορτηγά, βαγονέτα ή σε μεταφορικές ταινίες για να μεταφερθεί σε θραυστήρα προκειμένου να υποστεί πρωτογενή θραύση και ταξινόμηση κατά μέγεθος.

(16) Στη συνέχεια το σιδηρομετάλλευμα υφίσταται σχεδόν πάντα "εμπλουτισμό"(7), διαδικασία που περιλαμβάνει τη θραύση, τη λειοτρίβηση, το διαχωρισμό, την κοσκίνιση και την ταξινόμηση κατά μέγεθος του μεταλλεύματος. Με τις διεργασίες αυτές το μετάλλευμα απαλλάσσεται από τις προσμείξεις, όπως το πυρίτιο και η αλουμίνα, και λαμβάνει το σχήμα και το μέγεθος που επιθυμεί η μεταλλευτική εταιρεία. Ο βαθμός εμπλουτισμού εξαρτάται από τη φύση της απόθεσης σιδηρομεταλλεύματος, την ποσότητα των προσμείξεων που υπάρχουν στο μετάλλευμα και από τις προδιαγραφές του πελάτη. Συνήθως μετά τη θραύση και τη λειοτρίβηση του ακατέργαστου σιδηρομεταλλεύματος παράγεται χονδρόκοκκο και λεπτόκοκκο σιδηρομετάλλευμα. Με περαιτέρω εμπλουτισμό παράγεται συμπύκνωμα σιδηρομεταλλεύματος που συνήθως σφαιροποιείται (συσσωματοποιείται σε σφαιρίδια) σε αντίστοιχη μονάδα κοντά στο μεταλλείο.

(17) Κάθε μεταλλείο παράγει χονδρόκοκκο και λεπτόκοκκο σιδηρομετάλλευμα ως αναγκαίο αποτέλεσμα της μεταλλευτικής διαδικασίας. Ωστόσο, η αναλογία χονδρόκοκκου και λεπτόκοκκου σιδηρομεταλλεύματος που παράγει κάθε μεταλλείο εξαρτάται από τα χαρακτηριστικά των αποθέσεων σιδηρομεταλλεύματος (όπως η σκληρότητα). Πολλά μεταλλεία παράγουν σχετικά μικρές ποσότητες χονδρόκοκκου σιδηρομεταλλεύματος, λόγω της τάσης του σιδηρούχου υλικού να σπάζει σε μικρά σωματίδια κατά την εξαγωγή και το χειρισμό (τούτο ισχύει εν πολλοίς για μεγάλο μέρος των μεταλλευμάτων της Βραζιλίας, για παράδειγμα). Κατά συνέπεια, μεγάλο μέρος των εισαγωγών χονδρόκοκκου σιδηρομεταλλεύματος στην Κοινότητα προέρχεται από την Αυστραλία, τη Νότια Αφρική και την Ινδία. Τα μεταλλεία της Βραζιλίας και της Βενεζουέλας παράγουν και αυτά χονδρόκοκκο σιδηρομετάλλευμα, το οποίο όμως αποτελεί σχετικά μικρό ποσοστό της συνολικής τους παραγωγής. Τα μεταλλεία που εξάγουν σιδηρομετάλλευμα με χαμηλή περιεκτικότητα σε σίδηρο (της τάξεως του 30 έως 35 %), όπως αυτά που βρίσκονται στις Ηνωμένες Πολιτείες, στον Καναδά και στην Κίνα, πωλούν μικρές ή και μηδενικές ποσότητες χονδρόκοκκου μεταλλεύματος, διότι πρέπει να κονιορτοποιήσουν το μετάλλευμα για να παραχθούν συμπυκνώματα σιδηρομεταλλεύματος με κατάλληλη περιεκτικότητα σε σίδηρο ώστε να είναι εμπορικά εκμεταλλεύσιμα.

(18) Ομοίως, φαίνεται ότι δεν μπορούν να χρησιμοποιηθούν όλα τα μεταλλεύματα κατά τρόπο αποτελεσματικό και οικονομικά συμφέροντα για την παραγωγή σφαιριδίων. Σφαιρίδια παράγονται κατά παράδοση στη Βόρεια και Νότια Αμερική και στην Ευρώπη, ενώ οι περισσότερες μονάδες σφαιροποίησης που εξυπηρετούν την εξαγωγική αγορά κατασκευάζονται στη Σουηδία, τον Καναδά, τη Βενεζουέλα και τη Βραζιλία. Ένας από τους λόγους είναι ότι το υλικό τροφοδότησης των μονάδων σφαιροποίησης παράγεται με λειοτρίβηση και συμπύκνωση φυσικού λεπτόκοκκου μεταλλεύματος, και δεν είναι όλα τα μεταλλεύματα κατάλληλα για συμπύκνωση. Ειδικότερα, τα μέρη ανέφεραν ότι στο παρελθόν η μέθοδος της σφαιροποίησης δοκιμάστηκε στη Δυτική Αυστραλία, αλλά χωρίς επιτυχία.

(19) Άλλη μία σημαντική συνέπεια της γεωλογίας του μεταλλείου είναι η ποιότητα του μεταλλεύματος. Η ποιότητα καθορίζεται κυρίως με βάση την περιεκτικότητα σε σίδηρο (που πρέπει να μεγιστοποιηθεί) και το επίπεδο των προσμείξεων (που πρέπει να ελαχιστοποιηθεί). Ιδιαίτερη προσοχή δίδεται στην απώλεια κατά την ανάφλεξη ("ΑΚΑ", κυρίως κρυσταλλικό ύδωρ) και στην παρουσία πυριτίου, φωσφόρου και αλουμίνας, που έχουν δυσμενείς συνέπειες στη λειτουργία της υψικαμίνου.

(20) Σύμφωνα με τα στοιχεία που υπέβαλαν τα μέρη, υπάρχουν σημαντικές διαφορές στην ποιότητα του μεταλλεύματος που παράγεται στις διάφορες περιοχές του κόσμου. Σε γενικές γραμμές ισχύουν τα ακόλουθα: i) το μετάλλευμα της Βραζιλίας είναι προϊόν υψηλής ποιότητας, ii) το μετάλλευμα της Αυστραλίας θεωρείται επίσης κατά παράδοση ως προϊόν υψηλής ποιότητας, αλλά τα μεταλλεία αυτά βαίνουν προς εξάντληση και αντικαθιστώνται από νεότερα μεταλλεία (Yandi, Robe River, κ.λπ.) με μεταλλεύματα υψηλής περιεκτικότητας σε πυρίτιο και ΑΚΑ [...]*, iii) το μετάλλευμα της Νότιας Αφρικής περιέχει υψηλά επίπεδα αλκαλικών ουσιών, γεγονός που περιορίζει τη χρήση του στις υψικαμίνου, iv) το σουηδικό μετάλλευμα αποτελεί καλής ποιότητας υλικό τροφοδότησης των μονάδων πυροσυσσωμάτωσης με υψηλή περιεκτικότητα σε σίδηρο και παράγει σφαιρίδια υψηλής καθαρότητας με εξαιρετικές επιδόσεις, και v) όπως προαναφέρεται, τα σιδηρομεταλλεύματα του Καναδά, των ΗΠΑ και της Κίνας έχουν χαμηλή περιεκτικότητα σε σίδηρο (της τάξεως του 30 έως 35 %, έναντι άνω του 60 % στη Βραζιλία ή στην Αυστραλία).

(21) Όπως προαναφέρεται, οι μονάδες σφαιροποίησης του σιδηρομεταλλεύματος συνήθως βρίσκονται κοντά σε μεταλλευτικούς χώρους ή εξαγωγικούς λιμένες, διότι τα σφαιρίδια δεν διασπώνται κατά τη μεταφορά. Τα σφαιρίδια καλύτερης ποιότητας είναι αυτά που παράγονται από μετάλλευμα με προέλευση τη Βραζιλία, τον Καναδά και τη Σουηδία. Τα περισσότερα μεταλλεία που βρίσκονται εκτός της Αυστραλίας θα μπορούσαν, τουλάχιστον θεωρητικά, να πραγματοποιήσουν τις απαραίτητες επενδύσεις για να μπορούν να παράγουν σφαιρίδια σιδηρομεταλλεύματος. Εν γένει για την παραγωγή σφαιριδίων απαιτείται η κατασκευή μιας μονάδας σφαιροποίησης, με κόστος περίπου 50 δολάρια Ηνωμέννων Πολιτειών (USD) έως 60 USD ανά τόνο παραγωγικής ικανότητας ετησίως, υπό την προϋπόθεση ότι η παραγωγή λεπτόκοκκου σιδηρομεταλλεύματος έχει την κατάλληλη ποιότητα.

Μορφές σιδηρομεταλλεύματος

(22) Περίπου το 99 % του συνόλου των σιδηρομεταλλευμάτων χρησιμοποιείται στη βιομηχανία χάλυβα, ιδίως σε χαλυβουργεία που παράγουν σίδηρο με τη μέθοδο της υψικαμίνου. Η υψικάμινος μετατρέπει το σιδηρομετάλλευμα σε ακατέργαστο χυτοσίδηρο, που στη συνέχεια εισάγεται σε βασική κάμινο οξυγόνου (ΒΚΟ) και μετατρέπεται σε χάλυβα. Τα είδη σιδηρομεταλλεύματος και η κατανομή της χρήσης τους καθορίζονται (και τροποποιούνται κατά καιρούς) από τη χαλυβουργία σε συνάρτηση με τεχνολογικούς και μεταλλουργικούς παράγοντες, αφενός, και με τις συνθήκες της αγοράς, αφετέρου (διαθεσιμότητα και τιμή σιδηρομεταλλεύματος και ζήτηση προϊόντων χάλυβα).

(23) Όταν εξάγεται από το μεταλλείο, το σιδηρομετάλλευμα έχει δύο μορφές: χονδρόκοκκο σιδηρομετάλλευμα (διαμέτρου 6 έως 30 mm) και λεπτόκοκκο σιδηρομετάλλευμα (διαμέτρου κάτω των 6 mm). Για τεχνικούς λόγους, μόνο τα χονδρόκοκκο σιδηρομετάλλευμα μπορεί να εισαχθεί απευθείας στην υψικάμινο (οι λεπτοί κόκκοι λόγω του μικρού μεγέθους τους μπορούν να εμποδίσουν τη διαδικασία αναγωγής στην υψικάμινο). Στο παρελθόν, η μοναδική εμπορεύσιμη μορφή σιδηρομεταλλεύματος ήταν το χονδρόκοκκο σιδηρομετάλλευμα, ενώ το εξαγόμενο λεπτόκοκκο σιδηρομετάλλευμα θεωρείτο άχρηστο υλικό.

(24) Για να αξιοποιηθεί το λεπτόκοκκο σιδηρομετάλλευμα, αναπτύχθηκαν στη συνέχεια δύο διαδικασίες συσσωματοποίησης: η πυροσυσσωμάτωση και η σφαιροποίηση. Η πυροσυσσωμάτωση χρησιμοποιείται για το λεπτόκοκκο σιδηρομετάλλευμα (ή υλικό τροφοδότησης των μονάδων πυροσυσσωμάτωσης, διαμέτρου 1 έως 6 mm), ενώ η σφαιροποίηση χρησιμοποιείται για το υπερλεπτόκοκκο σιδηρομετάλλευμα (ή υλικό τροφοδότησης των μονάδων σφαιροποίησης διαμέτρου κάτω του 1 mm). Τα χαλυβουργεία συνήθως διαθέτουν δικές τους μονάδες πυροσυσσωμάτωσης, καθότι τα πυροσυσσωματώματα έχουν την τάση να διασπώνται κατά τη μεταφορά. Αντίθετα, τα σφαιρίδια δεν διασπώνται κατά τη μεταφορά και έτσι οι μονάδες σφαιροποίησης μπορούν να βρίσκονται μέσα ή κοντά σε μεταλλεία. Έτσι, ορισμένα ευρωπαϊκά χαλυβουργεία, προτίμησαν να καλύψουν ένα μέρος των εισαγωγών τους με σφαιρίδια, αντί να προβούν στις απαραίτητες επενδύσεις για τη βελτίωση των επιδόσεων των μονάδων τους πυροσυσσωμάτωσης από περιβαλλοντική άποψη (η πυροσυσσωμάτωση είναι επαχθής για το περιβάλλον). Δεν συνέβη το ίδιο στην Ιαπωνία, όπου τα χαλυβουργεία προτίμησαν να πραγματοποιήσουν επενδύσεις για να επιφέρουν βελτιώσεις στις μονάδες τους πυροσυσσωμάτωσης.

(25) Χάρη στην εξέλιξη της πυροσυσσωμάτωσης και της σφαιροποίησης, οι επιχειρήσεις που εκμεταλλεύονται υψικαμίνους απέκτησαν τη δυνατότητα επιλογής μεταξύ λεπτόκοκκου σιδηρομεταλλεύματος (που υποβάλλεται σε πυροσυσσωμάτωση από την ίδια την επιχείρηση), χονδρόκοκκου σιδηρομεταλλεύματος και σφαιριδίων. Για σύνθετους λόγους που σχετίζονται με τη ρύθμιση της λειτουργίας της υψικαμίνου έτσι ώστε να μεγιστοποιηθεί η αποτελεσματικότητα και να ελαχιστοποιηθεί το κόστος, οι περισσότερες υψικάμινοι λειτουργούν με μείγμα των τριών ειδών σιδηρομεταλλεύματος.

(26) Λόγω των ανωτέρω παραγόντων, το ποσοστό πυροσυσσωματωμένου λεπτόκοκκου σιδηρομεταλλεύματος που χρησιμοποιείται σε μια υψικάμινο διαφέρει ανάλογα με το χαλυβουργείο. Ωστόσο, εκτός ορισμένων εξαιρέσεων, τα χαλυβουργεία μιας περιοχής εν γένει αντιμετωπίζουν τις ίδιες συνθήκες προσφοράς και έτσι προμηθεύονται κάθε είδος σιδηρομεταλλεύματος σε παραπλήσιες αναλογίες. Ως εκ τούτου, τα μέρη εκτιμούν ότι το πυροσυσσωματωμένο λεπτόκοκκο σιδηρομετάλλευμα αντιστοιχεί περίπου στο 60 % του "φορτίου" (δηλαδή του υλικού τροφοδότησης) που χρησιμοποιείται σε μια τυπική υψικάμινο της Ευρώπης ή της Ασίας, ενώ το πυροσυσσωματωμένο λεπτόκοκκο σιδηρομετάλλευμα αντιστοιχεί σε λιγότερο από το 10 % του φορτίου μιας τυπικής υψικαμίνου των ΗΠΑ. Οι επιχειρήσεις εκμετάλλευσης υψικαμίνων έχουν επίσης διαφορετικές προτιμήσεις ως προς την αναλογία χονδρόκοκκου σιδηρομεταλλεύματος που χρησιμοποιείται ως υλικό τροφοδότησης. Στην Ευρώπη, η χρήση χονδρόκοκκου σιδηρομεταλλεύματος αντιστοιχεί περίπου στο 20 % της συνολικής επιβάρυνσης, ενώ στις ΗΠΑ προσεγγίζει το 10 %. Στην Ασία το αντίστοιχο ποσοστό είναι περίπου 25 % (κυρίως λόγω της εγγύτητας των μεταλλείων της Αυστραλίας, που παράγουν μεγαλύτερο ποσοστό χονδρόκοκκου σιδηρομεταλλεύματος). Και πάλι η σχετική χρήση σφαιριδίων παρουσιάζει σημαντικές διαφορές μεταξύ των περιοχών. Στην Ευρώπη, τα σφαιρίδια αντιστοιχούν περίπου στο 20 % του υλικού τροφοδότησης, ενώ στις ΗΠΑ αντιστοιχούν στο 80 % περίπου και στην Ασία μόλις στο 5 % έως 10 %.

(27) Τέλος, το σιδηρομετάλλευμα μπορεί επίσης να μετατραπεί σε σίδηρο άμεσης αναγωγής (ΣΑΑ) σε αντίστοιχη υψικάμινο. Η υψικάμινος ΑΑ χρησιμοποιεί δύο κυρίως μορφές σιδηρομεταλλεύματος ΑΑ, χονδρόκοκκο σιδηρομετάλλευμα και σφαιρίδια. Το μετάλλευμα πρέπει να είναι πολύ υψηλής ποιότητας (με υψηλή περιεκτικότητα σε σίδηρο και χαμηλά επίπεδα προσμείξεων, όπως το πυρίτιο, ο φωσφόρος και το θείο). Ο ΣΑΑ μπορεί στη συνέχεια να εισαχθεί σε κάμινο βολταϊκού τόξου για να μετατραπεί σε χάλυβα.

Παγκόσμια παραγωγή σιδηρομεταλλεύματος

(28) Η συνολική παγκόσμια παραγωγή σιδηρομεταλλεύματος κατά το έτος 2000 ανήλθε σε 931 εκατ. τόνους (Mt) περίπου, σημειώνοντας αύξηση από 868 MT το 1999 και 878 Mt το 1998. Η παραγωγή σιδηρομεταλλεύματος ακολουθεί εκ του σύνεγγυς την παραγωγή χάλυβα και έτσι έχει κυκλικό χαρακτήρα. Η ζήτηση χάλυβα, με τη σειρά της, εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από τους οικονομικούς κύκλους και ιδίως από τις κυκλικές διακυμάνσεις στην αυτοκινητοβιομηχανία και στον τομέα των κατασκευών. Η παραγωγή σιδηρομεταλλεύματος αυξήθηκε με μέσο ετήσιο ρυθμό 2,6 % από το 1950, φθάνοντας το ανώτατο σημείο της το 1988 με 967 Mt.

Παγκόσμια παραγωγή

>ΘΕΣΗ ΠΙΝΑΚΑ>

Εκτιμήσεις των μερών και στοιχεία της διάσκεψης των Ηνωμένων Εθνών για το Εμπόριο και την Ανάπτυξη (UNCTAD).

(29) Οι χώρες με τη μεγαλύτερη παραγωγή σιδηρομεταλλεύματος παγκοσμίως είναι (βάσει των στοιχείων για την παραγωγή του 2000): η Βραζιλία (236 Mt), η Αυστραλία (176 Mt), η Κίνα (96 Mt), η Ρωσία (87 Mt), η Ινδία (75 Mt), οι ΗΠΑ (63 Mt), η Ουκρανία (55 Mt), ο Καναδάς (36 Mt), και η Νότια Αφρική (34 Mt). Ωστόσο, η αναλογία της παραγωγής σιδηρομεταλλεύματος που εξάγεται από τις ανωτέρω χώρες παρουσιάζει σημαντικές διαφορές (ποσότητες εξαγωγών το 2000): Βραζιλία (160 Mt), Αυστραλία (165 Mt), Κίνα (απουσία εξαγωγών), Ρωσία (15 Mt), Ινδία (35 Mt), ΗΠΑ (6 Mt), Ουκρανία (19 Mt), Καναδάς (27 Mt) και Νότια Αφρική (21 Mt).

Εμπόριο σιδηρομεταλλεύματος διά θαλάσσης

(30) Πριν από το Δεύτερο Παγκόσμιο Πόλεμο, τα χαλυβουργεία βρίσκονταν συνήθως κοντά σε μεταλλεία σιδηρομεταλλεύματος, λόγω του υψηλού κόστους μεταφοράς του μεταλλεύματος. Η εκμετάλλευση των μεγάλων και υψηλής ποιότητας αποθεμάτων (ΣΣΣ) στη Βραζιλία και την Αυστραλία άλλαξε τη δομή της βιομηχανίας σιδηρομεταλλεύματος, με το πέρασμα από την κυριαρχία μεταλλευτικών μονάδων σχετικά μικρής κλίμακας εγκατεστημένων κοντά στις κυριότερες χαλυβουργίες στην ανάπτυξη ολοένα και περισσότερων μεταλλείων μεγάλης κλίμακας εγκατεστημένων μακριά από τους καταναλωτές. Τούτο συνέβη λόγω κυρίως των οικονομιών κλίμακας που επιτυγχάνονται από τα πολύ μεγάλα μεταλλεία αυτού του είδους. Η ανάπτυξη των μεταλλείων αυτών οδήγησε σε κατακόρυφη αύξηση της θαλάσσιας μεταφοράς σιδηρομεταλλεύματος με μεγάλα πλοία μεταφοράς χύδην εμπορεύματος (σήμερα περίπου το ήμισυ της παγκόσμιας παραγωγής μεταφέρεται κατ' αυτόν τον τρόπο), γεγονός που οδήγησε με τη σειρά του στην πραγματοποίηση επενδύσεων σε λιμενικές εγκαταστάσεις εξυπηρέτησης ολοένα και μεγαλύτερων πλοίων που μειώνουν το μοναδιαίο κόστος μεταφοράς.

(31) Ωστόσο, μεγάλο μέρος της παγκόσμιας παραγωγής σιδηρομεταλλεύματος δεν μεταφέρεται στους πελάτες διά θαλάσσης. Τούτο ισχύει κυρίως για τις ΗΠΑ, την ανατολική Ευρώπη και την Κίνα, οι οποίες διαθέτουν ακόμη σημαντική εγχώρια παραγωγή σιδηρομεταλλεύματος και το μεγαλύτερο μέρος αυτής της παραγωγής καταναλώνεται στο εσωτερικό τους. Επιπλέον, μεγάλο μέρος αυτής της εγχώριας παραγωγής είναι δέσμια: για παράδειγμα, στις ΗΠΑ οι χαλυβουργικές εταιρείες κατέχουν το 60 % περίπου της εγχώριας παραγωγικής ικανότητας και έτσι το μεγαλύτερο μέρος της παραγωγής δεν φθάνει στην ανοικτή αγορά. Αντίθετα, η παραγωγή σιδηρομεταλλεύματος της Δυτικής Ευρώπης (με την εξαίρεση της Σουηδίας κυρίως) έχει σχεδόν εξαφανιστεί.

(32) Κυρίως λόγω της προαναφερόμενης παρακμής της παραγωγής σιδηρομεταλλεύματος στη Δυτική Ευρώπη, αλλά και λόγω της ανάπτυξης της ασιατικής βιομηχανίας χάλυβα, η ζήτηση σιδηρομεταλλεύματος μεταφερόμενου διά θαλάσσης αυξήθηκε σημαντικά τα τελευταία χρόνια. Ειδικότερα, η Δυτική Ευρώπη και η Ανατολική Ασία (Ιαπωνία, Νότια Κορέα και Ταϊβάν) εξαρτώνται σε μεγάλο βαθμό από τις εισαγωγές σιδηρομεταλλεύματος μεταφερόμενου διά θαλάσσης. Στην Κίνα, παρά το γεγονός ότι η χώρα διαθέτει εγχώρια παραγωγή σιδηρομεταλλεύματος, οι εισαγωγές σιδηρομεταλλεύματος αυξάνονται με ταχύ ρυθμό για να καλυφθεί η αυξανόμενη ζήτηση.

Εμπόριο διά θαλάσσης

[εκτιμήσεις Fearnleys]((Οι στατιστικές αυτές βασίζονται σε στοιχεία που έχει δημοσιεύσει η νορβηγική ναυτιλιακή εταιρεία Fearnleys.))

>ΘΕΣΗ ΠΙΝΑΚΑ>

(33) Κυρίαρχη θέση στις εξαγωγές σιδηρομεταλλεύματος κατέχουν η Νότια Αμερική (κυρίως η Βραζιλία) και η Ωκεανία (κυρίως η Αυστραλία), η δε κυριαρχία τους ενδυναμώνεται: το 1989 το 60 % των παγκόσμιων εξαγωγών σιδηρομεταλλεύματος προερχόταν από την Ωκεανία και τη Νότια Αμερική, ενώ το 1999 το αντίστοιχο ποσοστό είχε αυξηθεί σε 70 %. Η ίδια τάση αναμένεται να συνεχιστεί και στο μέλλον. Οι τιμές των ναύλων παρουσιάζουν σημαντικές διακυμάνσεις, ανάλογα με την ακολουθούμενη ναυτιλιακή διαδρομή, αλλά και από έτος σε έτος. Οι τιμές των ναύλων επηρεάζονται ιδιαίτερα από τις διακυμάνσεις της τιμής του πετρελαίου και από τη διαθεσιμότητα κατάλληλων πλοίων.

(34) Εν μέρει λόγω της σκόπιμης πολιτικής διαφοροποίησης που ακολουθούν οι ιαπωνικές χαλυβουργικές εταιρείες (προκειμένου να αποφύγουν την υπερβολική εξάρτηση από τους δύο αυστραλούς προμηθευτές), οι εξαγωγές σιδηρομεταλλεύματος της Βραζιλίας παρουσιάζουν μεγαλύτερη γεωγραφική διασπορά από τις εξαγωγές της Αυστραλίας. Η μεγαλύτερη γεωγραφική διασπορά των εξαγωγών σιδηρομεταλλεύματος της Βραζιλίας οφείλεται επίσης στο ευρύτερο φάσμα προϊόντων των παραγωγών της Βραζιλίας (για παράδειγμα, οι αυστραλοί προμηθευτές δεν διαθέτουν σχεδόν καθόλου σιδηρομετάλλευμα σε σφαιρίδια), στο γεγονός ότι ορισμένες ιαπωνικές χαλυβουργικές επιχειρήσεις κατέχουν μετοχικά μερίδια σε μονάδες σφαιροποίησης της Βραζιλίας, καθώς και στην πολιτική των ιαπώνων πελατών να μοιράζονται τους ναύλους (το θέμα αυτό αναπτύσσεται λεπτομερέστερα στη συνέχεια).

Φραγμοί εισόδου στην αγορά σιδηρομεταλλεύματος

(35) Διάφοροι παράγοντες καθιστούν δύσκολη και δαπανηρή την είσοδο στην αγορά σιδηρομεταλλεύματος. Πράγματι, τα τελευταία χρόνια δεν σημειώθηκε καμία σημαντική νέα είσοδος στην αγορά. Επιπλέον, κάθε τυχόν νέα είσοδος θεωρείται πιθανότερο να έχει τη μορφή εξαγοράς προϋπάρχουσας επιχείρησης.

(36) Ο εντοπισμός νέων εμπορεύσιμων αποθεμάτων σιδηρομεταλλεύματος τα οποία θα έχουν την απαιτούμενη ποιότητα και θα επιτρέπουν οικονομίες κλίμακας, ώστε να είναι το προϊόν ανταγωνιστικό στην παγκόσμια αγορά, προϋποθέτει σημαντικές δαπάνες για την έρευνα κοιτασμάτων και την εκπόνηση μελετών σκοπιμότητας. Η απόκτηση δικαιωμάτων μετάλλευσης νέων χώρων εξόρυξης και η λήψη των απαιτούμενων αδειών για την ανάπτυξη και εκμετάλλευση τέτοιων χώρων, καθώς και των παρακείμενων σιδηροδρομικών και λιμενικών εγκαταστάσεων, συνήθως απαιτεί εκτενείς διαπραγματεύσεις με κρατικές αρχές επί σειρά ετών. Σε λίγες χώρες, όπως η Λιβερία και η Γουινέα, η πολιτική αστάθεια δεν επέτρεψε την ανάπτυξη υψηλής ποιότητας αποθέσεων μεταλλευμάτων. Επιπλέον, πολλά από τα γνωστά αποθέματα υψηλής ποιότητας βρίσκονται ήδη στα χέρια των τριών μεγαλύτερων παραγωγών σιδήρου: CVRD, Rio Tinto, και BHP.

(37) Περιστασιακά, ένα νέο μεταλλείο μπορεί να εκμεταλλευθεί την υπάρχουσα σιδηροδρομική και λιμενική υποδομή παρακείμενων μεταλλείων. Ωστόσο, κατά κανόνα το κόστος σύνδεσης με το σιδηροδρομικό δίκτυο και ανάπτυξης λιμενικών εγκαταστάσεων είναι πολύ σημαντικό και κυμαίνεται από μερικές εκατοντάδες εκατομμύρια μέχρι δισεκατομμύρια ευρώ. Για τους λόγους αυτούς, τα νέα μεταλλεία πρέπει να αποφέρουν πολύ υψηλές οικονομίες κλίμακας ώστε να είναι ανταγωνιστικά στο παγκόσμιο εμπόριο.

(38) Κατά συνέπεια, η νέα παραγωγική ικανότητα τις περισσότερες φορές έχει τη μορφή επέκτασης υφιστάμενων μεταλλείων ή διάνοιξης νέων ορυγμάτων δίπλα σε υφιστάμενα μεταλλεία (επέκταση υφιστάμενων εγκαταστάσεων). Η τελευταία μεγάλη ανάπτυξη εντελώς νέου μεταλλείου σιδηρομεταλλεύματος έγινε από την CVRD με το μεταλλείο της Carajas στη βόρεια Βραζιλία, το οποίο τέθηκε σε λειτουργία με παραγωγική ικανότητα 35 Mt και κόστος 3,5 δισεκατ. USD στα μέσα της δεκαετίας του 1980 και στη συνέχεια επέκτεινε την παραγωγική του ικανότητα σε 50 Mt με πρόσθετο κόστος 500 εκατ. USD.

(39) Η κατασκευή και εκμετάλλευση μονάδων σφαιροποίησης συναντά λιγότερα εμπόδια. Το κόστος κατασκευής μιας μονάδας σφαιροποίησης ανέρχεται σήμερα σε 50 έως 60 USD περίπου ανά τόνο ετήσιας παραγωγικής ικανότητας. Η παραγωγική ικανότητα μιας μονάδας σφαιροποίησης μπορεί να κυμαίνεται από μόλις 1,5 Mt μέχρι 7 Mt ή και περισσότερο, με συνολικό κόστος από 100 εκατ. USD έως 420 εκατ. USD.

(40) Στην απάντησή τους, τα μέρη υποστηρίζουν ότι, παρόλο που υπάρχουν σημαντικά εμπόδια για την είσοδο στην αγορά με εντελώς νέες εγκαταστάσεις, τα εμπόδια αυτά δεν είναι ανυπέρβλητα. Ειδικότερα, τα μέρη επεσήμαναν ότι ένα μέρος του εξοπλισμού και της τεχνογνωσίας που χρησιμοποιείται στη βιομηχανία σιδηρομεταλλεύματος είναι κοινός και σε άλλους μεταλλευτικούς τομείς, καθώς και ότι δεν υπάρχουν τεχνικοί φραγμοί. Η Επιτροπή θεωρεί ότι το επιχείρημα αυτό δεν θίγει το ανωτέρω συμπέρασμα, καθότι οι βασικοί φραγμοί εισόδου δεν εντοπίζονται στον μεταλλευτικό εξοπλισμό ή την τεχνογνωσία.

Υψηλός βαθμός χρησιμοποίησης της παραγωγικής ικανότητας

(41) Σύμφωνα με ορισμένους σημαντικούς συμμετέχοντες στην αγορά, η χρησιμοποίηση της παραγωγικής ικανότητας στη βιομηχανία του σιδηρομεταλλεύματος που μεταφέρεται διά θαλάσσης προσεγγίζει το 100 %, φαινόμενο που παρατηρήθηκε σε μεγάλο μέρος της περασμένης δεκαετίας. Επιπλέον, το σιδηρομετάλλευμα δεν αποθηκεύεται συνήθως σε μεγάλες ποσότητες, είτε από τις μεταλλευτικές εταιρείες είτε από τις χαλυβουργίες. Η διατήρηση αποθεμάτων σιδηρομεταλλεύματος έχει υψηλό κόστος. Οι παραγωγοί και οι καταναλωτές συνήθως διατηρούν αποθέματα μόνο για να αντιμετωπίσουν βραχυπρόθεσμες διακυμάνσεις στην παραγωγή και την κατανάλωση.

(42) Η προβλεπόμενη αύξηση της παγκόσμιας ζήτησης χάλυβα οδήγησε τους μεγαλύτερους παραγωγούς σιδηρομεταλλεύματος σε επενδύσεις σε νέα παραγωγική ικανότητα, αν και μεγάλο μέρος της νέας αυτής παραγωγικής ικανότητας θα αντικαταστήσει μεταλλεία που έχουν εξαντληθεί(8). Εκτός από την επέκταση υφιστάμενων μεταλλείων, σχεδιάζεται η δημιουργία νέων μεταλλείων στη Βραζιλία και την Αυστραλία από την CVRD, την BHP και τη Rio Tinto. Αύξηση της παραγωγικής ικανότητας σχεδιάζεται επίσης στην Ινδία και τον Καναδά.

(43) Ωστόσο, κάθε σημαντική αύξηση της παραγωγικής ικανότητας εκτός της Βραζιλίας και της Αυστραλίας αναμένεται να προέλθει κυρίως από την επέκταση υφιστάμενων εγκαταστάσεων και όχι από τη δημιουργία εντελώς νέων εγκαταστάσεων, και τούτο για δύο λόγους. Πρώτον, το κόστος ανάπτυξης νέων μεταλλείων σιδηρομεταλλεύματος στις περισσότερες περιπτώσεις καθιστά πολύ πιο συμφέρουσα οικονομικά την επέκταση υφιστάμενων δραστηριοτήτων. Δεύτερον, οι επιφανειακές εκμεταλλεύσεις δημιουργούν ολοένα και περισσότερες αντιδράσεις, ιδίως στις ανεπτυγμένες χώρες.

(44) Στο πλαίσιο αυτό, η υφιστάμενη στενότητα της προσφοράς αναμένεται να συνεχιστεί επί σειρά ετών. Ειδικότερα, τα στοιχεία που υπέβαλαν τα μέρη δείχνουν ότι ο βαθμός χρησιμοποίησης της παραγωγικής ικανότητας, που έφθασε το 93 % το 2000, αναμένεται ότι θα κυμαίνεται μεταξύ 88 % και 92 % το 2005.

(45) Στην απάντησή τους, τα μέρη υποστηρίζουν ότι υπάρχει πλεονάζουσα παραγωγική ικανότητα. Πρώτον, τα μέρη ανέφεραν ότι το έτος 2000 σημειώθηκε απρόβλεπτα υψηλή ζήτηση καθ'όλη τη διάρκεια του έτους και ότι τα επόμενα χρόνια θα διαμορφωθεί διαφορετική εικόνα.

(46) Δεύτερον, τα μέρη θεωρούν ότι τα στοιχεία σχετικά με την παραγωγική ικανότητα που χρησιμοποίησε η Επιτροπή (και τα οποία υποβλήθηκαν από τα μέρη) δεν ανταποκρίνονται στο επίπεδο της παραγωγικής ικανότητας της βιομηχανίας, παρουσιάζοντάς το χαμηλότερο από το πραγματικό. Ειδικότερα, τα μέρη επικαλούνται μελέτη την οποία ανέθεσαν σε οικονομικό σύμβουλο. Ο οικονομικός σύμβουλος θεωρεί στη μελέτη του ότι η "παραγωγική δυνατότητα" αντί της παραγωγικής ικανότητας αποτελεί καταλληλότερο κριτήριο εκτίμησης της πραγματικής μέγιστης ικανότητας μιας επιχείρησης να προμηθεύει σιδηρομετάλλευμα στην εξαγωγική αγορά. Συγκεκριμένα, ο οικονομικός σύμβουλος θεωρεί ότι η ονομαστική παραγωγική ικανότητα μπορεί να έχει βελτιωθεί μέσω αποσυμφόρησης της παραγωγής, και έτσι η "παραγωγική δυνατότητα", η οποία υπολογίζεται βάσει των υψηλότερων επιπέδων παραγωγής που έχουν παρατηρηθεί, μπορεί να εκφράζει ακριβέστερα την ικανότητα προμήθειας. Για παράδειγμα, ο οικονομικός σύμβουλος υπολόγισε την παραγωγική δυνατότητα του βόρειου συστήματος της CVRD παρατηρώντας ότι έφθασε στη μέγιστη τιμή των 4,9 Mt τον Μάρτιο του 2001, τιμή την οποία παρέκτεινε σε ετήσια βάση (φθάνοντας έτσι σε ετήσια παραγωγική δυνατότητα ύψους 58,5 Mt).

(47) Η Επιτροπή δεν μπορεί να δεχθεί τα επιχειρήματα των μερών σχετικά με την παραγωγική ικανότητα(9). Η Επιτροπή θεωρεί ότι η παραγωγική δυνατότητα, όπως υπολογίστηκε από τον οικονομικό σύμβουλο, διογκώνει σημαντικά την πραγματική παραγωγική ικανότητα της βιομηχανίας. Ειδικότερα, η Επιτροπή θεωρεί ότι ο υπολογισμός της ετήσιας παραγωγικής ικανότητας μέσω παρέκτασης βάσει της υψηλότερης μηνιαίας παραγωγής δεν είναι σωστός. Η μέθοδος αυτή προϋποθέτει ότι ένας προμηθευτής σιδηρομεταλλεύματος μπορεί να αναπαράγει κάθε μήνα τις ιδανικές συνθήκες που επικράτησαν τον "καλύτερο" μήνα, παραδοχή που φαίνεται απίθανη λαμβάνοντας υπόψη την περιπλοκότητα της αλυσίδας εφοδιαστικής διαχείρισης (παραγωγή, αποθήκευση, σιδηροδρομική μεταφορά και φόρτωση στο πλοίο) και τα σημεία συμφόρησης σε κάθε επίπεδο. Εν συντομία, η μέθοδος του οικονομικού συμβούλου λαμβάνει ως δεδομένο ότι υπάρχει πάντα το βέλτιστο επίπεδο παραγωγής, ότι είναι διαθέσιμο το κατάλληλο τρένο μεταφοράς σιδηρομεταλλεύματος και ότι το κατάλληλο πλοίο βρίσκεται στο λιμάνι. Επιπλέον, η εν λόγω μέθοδος αγνοεί τους εποχιακούς παράγοντες (κυρίως τον εποχιακό χαρακτήρα της ζήτησης και τις καιρικές συνθήκες), που είναι σημαντικοί στην εν λόγω βιομηχανία. Συνεπώς, η Επιτροπή θεωρεί ότι τα στοιχεία σχετικά με την παραγωγική ικανότητα που υπέβαλαν αρχικά τα μέρη, και τα οποία συμφωνούν με τα στοιχεία που υπέβαλαν τρίτοι, πρέπει να χρησιμοποιηθούν για την εκτίμηση της παρούσας πράξης.

(48) Επιπροσθέτως, η Επιτροπή σημειώνει ότι, ακόμη και βάσει των στοιχείων περί παραγωγικής δυνατότητας που υπολόγισε ο οικονομικός σύμβουλος, ο ρυθμός χρησιμοποίησης της παραγωγικής ικανότητας αναμένεται να διατηρηθεί κοντά στο 90 % καθ'όλη τη διάρκεια της περιόδου 2000-2005, ποσοστό που είναι ήδη υψηλό λαμβάνοντας υπόψη τα συχνά προβλήματα που προκαλούνται από παράγοντες όπως οι καιρικές συνθήκες (καθυστέρηση πλοίων και τρένων που επηρεάζουν την εξορυκτική διαδικασία κ.λπ.). Δεδομένου ότι ο πραγματικός ρυθμός χρησιμοποίησης της παραγωγικής ικανότητας (βάσει της πραγματικής παραγωγικής ικανότητας) θα υπερβεί τις ανωτέρω εκτιμήσεις, η Επιτροπή εκτιμά ότι η βιομηχανία αντιμετωπίζει και θα συνεχίσει να αντιμετωπίζει στενότητα προσφοράς.

(49) Επιπλέον, τα επιχειρήματα των μερών περί χαμηλότερης ζήτησης το 2001 και το 2002 δεν επιβεβαιώνονται από τα αποτελέσματα της έρευνας της Επιτροπής. Ειδικότερα, τα αποτελέσματα της CVRD για το πρώτο και το δεύτερο τρίμηνο του 2001 δείχνουν αύξηση των πωλήσεων λεπτόκοκκου σιδηρομεταλλεύματος και σφαιριδίων σε σύγκριση με το 2000. Στο πλαίσιο παρουσίασης των εν λόγω αποτελεσμάτων τον Μάιο του 2001, η CVRD ανέφερε ότι οι μακροπρόθεσμες προοπτικές δείχνουν ετήσια αύξηση ύψους 1 % για όλα τα προϊόντα σιδηρομεταλλεύματος, και 4 % για τα σφαιρίδια, καθώς και ότι βραχυπρόθεσμα η ζήτηση θα διατηρηθεί σταθερή, ενώ ο μοναδικός κίνδυνος είναι η κάμψη της υφιστάμενης ανάπτυξης της αγοράς (και όχι η συρρίκνωση της ζήτησης). Τα εξαμηνιαία αποτελέσματα της Rio Tinto δείχνουν την ίδια τάση, και τη διατήρηση της ζήτησης σιδηρομεταλλεύματος "σε αρκετά υψηλά επίπεδα".

(50) Ακόμη και αν η ζήτηση χάλυβα, και κατ'επέκταση η ζήτηση σιδηρομεταλλεύματος, αποδειχθεί χαμηλότερη από τις τρέχουσες προβλέψεις, τούτο δεν επηρεάζει ουσιωδώς το ανωτέρω συμπέρασμα, καθότι θα υποχρεώσει τους προμηθευτές σιδηρομεταλλεύματος να αναβάλουν τα σχέδια τους για επέκταση της παραγωγικής τους ικανότητας. Όπως διευκρινίζουν τα μέρη στην απάντησή τους, θα ήταν ασύμφορο οικονομικά να αυξήσουν την παραγωγική τους ικανότητα προκαταβάλλοντας τη ζήτηση, καθότι τούτο θα μείωνε το ρυθμό χρησιμοποίησης της παραγωγικής ικανότητας. Καμία τράπεζα δεν θα χρηματοδοτούσε τέτοια σχέδια.

(51) Γενικότερα, πρέπει να σημειωθεί ότι τα επιχειρήματα που προέβαλαν τα μέρη στην απάντησή τους (σημαντική πλεονάζουσα παραγωγική ικανότητα, ευχέρεια επέκτασης παραγωγικής ικανότητας, ομοειδή προϊόντα και χαμηλό οριακό κόστος) οδηγούν στο συμπέρασμα ότι οι αγορές σιδηρομεταλλεύματος προσεγγίζουν την κατάσταση τέλειου ανταγωνισμού. Ούτως εχόντων των πραγμάτων, το αναμενόμενο θα ήταν να υπάρχουν πολύ χαμηλά (ή και ανύπαρκτα) περιθώρια κέρδους για τους παραγωγούς σιδηρομεταλλεύματος. Ωστόσο, τα αποτελέσματα της έρευνας της Επιτροπής δείχνουν μια πολύ διαφορετική εικόνα. Συγκεκριμένα, μια παρουσίαση που έγινε από την CVRD και τη Merrill Lynch το Μάιο του 2001 δείχνει ότι όλοι οι μεγάλοι προμηθευτές σιδηρομεταλλεύματος επιτυγχάνουν σημαντικά περιθώρια κέρδους [περιθώρια κέρδους EBITDA(10) μεταξύ 27 % για την BHP, και 46 % για την CVRD], καθώς και πολύ υψηλή απόδοση κεφαλαίου (που φθάνει το 30 % στην περίπτωση της CVRD). Ομοίως, σε παρουσίαση της BHP αναφέρθηκε ότι ο τομέας του σιδηρομεταλλεύματος αποτελεί εξαίρεση μεταξύ των αγορών βασικών εμπορευμάτων, διότι, μεταξύ όλων των βασικών εμπορευμάτων που εξετάστηκαν, το σιδηρομετάλλευμα παρέχει την υψηλότερη απόδοση κεφαλαίου και (παραδόξως) το χαμηλότερο κίνδυνο και τη χαμηλότερη αστάθεια. Τα χαρακτηριστικά αυτά δείχνουν ότι υπάρχει μεγάλη ακαμψία στον τομέα του σιδηρομεταλλεύματος, γεγονός που επιτρέπει στους μεγάλους παραγωγούς να απολαμβάνουν υψηλά περιθώρια κέρδους.

Οι βασικοί προμηθευτές σιδηρομεταλλεύματος μεταφερόμενου διά θαλάσσης

(52) Οι βασικοί προμηθευτές σιδηρομεταλλεύματος μεταφερόμενου διά θαλάσσης στη Δυτική Ευρώπη και σε παγκόσμια κλίμακα είναι οι εξής:

CVRD

(53) Όπως προαναφέρεται, η CVRD είναι εγκατεστημένη στη Βραζιλία και είναι ο μεγαλύτερος παραγωγός σιδηρομεταλλεύματος παγκοσμίως. Ήδη ελέγχει εξ ολοκλήρου ή από κοινού το μεγαλύτερο μέρος της παραγωγής σιδηρομεταλλεύματος της Βραζιλίας, με την εξαίρεση κυρίως της of Mineração Brasileiras Reunidas SA (MBR), θυγατρικής της Caemi. Οι μεταλλευτικές δραστηριότητες της CVRD όσον αφορά το σιδηρομετάλλευμα εντοπίζονται σε δύο γεωγραφικές περιοχές της Βραζιλίας: το λεγόμενο "βόρειο σύστημα" περιλαμβάνει μεταλλεία στην περιφέρεια Carajas της πολιτείας Para (με παραγωγική ικανότητα περίπου 50 Mt), ενώ το λεγόμενο "νότιο σύστημα" περιλαμβάνει μεταλλεία στην πολιτεία Minas Gerais (με παραγωγική ικανότητα περίπου 60 Mt). Τα δύο μεταλλευτικά συστήματα συνδέονται μέσω αποκλειστικού εμπορευματικού σιδηροδρομικού δικτύου με λιμένες μεγάλου βάθους, ενώ ορισμένες από τις εγκαταστάσεις αυτές ανήκουν στην CVRD. Επιπλέον, η CVRD απέκτησε πρόσφατα ελέγχουσα συμμετοχή στην SA Mineração da Trindade ("Samitri"), η οποία επίσης βρίσκεται στο "νότιο σύστημα" (διαθέτει δε αποθέματα υψηλής ποιότητας και εκτιμώμενη ετήσια παραγωγική ικανότητα 17 Mt), καθώς και στις μεταλλευτικές εταιρείες Socoimex (που διαθέτουν εκτιμώμενη ετήσια παραγωγική ικανότητα 7 Mt). Όλα αυτά τα μεταλλεία βρίσκονται στη Βραζιλία και παράγουν λεπτόκοκκο και χονδρόκοκκο σιδηρομετάλλευμα.

(54) Η CVRD κατέχει μετοχικά μερίδια ύψους 50 % έως 100 % σε εννέα μονάδες σφαιροποίησης, κατέχει εξ ολοκλήρου μια δέκατη μονάδα που βρίσκεται υπό κατασκευή στη Βραζιλία, καθώς και το 50 % μονάδας σφαιροποίησης στο Μπαχρέιν (Gulf Industrial Investment Company). Στη Βραζιλία η Nippon Steel κατέχει μετοχικό μερίδιο ύψους 49 % σε δύο από τις εν λόγω μονάδες σφαιροποίησης, η ιταλική Riva και η ισπανική Aceralia κατέχουν μετοχικό μερίδιο ύψους 49 % εκάστη σε μία από τις εν λόγω μονάδες και η κορεατική Posco κατέχει μετοχικό μερίδιο ύψους 50 % σε μία από τις εν λόγω μονάδες. Δύο μονάδες σφαιροποίησης στη Βραζιλία της ανήκουν κατά 50 % μέσω της Samarco (εταιρεία εξαγωγής σφαιριδίων σιδηρομεταλλεύματος και πρώην θυγατρική της Samitri), ενώ το υπόλοιπο 50 % ανήκει στην BHP. Τα σφαιρίδια που παράγονται από τις ανωτέρω κοινές επιχειρήσεις πωλούνται είτε στον πελάτη που συμμετέχει στην κοινή επιχείρηση είτε στην CVRD βάσει μακροπρόθεσμων συμβάσεων πώλησης. Τα κέρδη των κοινών επιχειρήσεων διανέμονται στην CVRD και στον πελάτη που συμμετέχει στην κοινή επιχείρηση ως μερίσματα.

(55) Το 2001, η CVRD απέκτησε την Ferteco Mineração SA (Ferteco), η οποία κατείχε τότε την τρίτη θέση στην παραγωγή σιδηρομεταλλεύματος στη Βραζιλία, και είναι εγκατεστημένη στην πολιτεία του Rio de Janeiro. Διαθέτει ετήσια παραγωγική ικανότητα ύψους 15 Mt σιδηρομεταλλεύματος και μεταλλεύσιμα αποθέματα ύψους 263 Mt μεταλλεύματος περίπου. Η Ferteco εκμεταλλεύεται δύο επιφανειακά ορυχεία σιδηρομεταλλεύματος που βρίσκονται στο "νότιο σύστημα", καθώς και μονάδα σφαιροποίησης με ετήσια παραγωγική ικανότητα 4 Mt, η οποία επίσης βρίσκεται στην πολιτεία Minas Gerais. Η Ferteco κατέχει επίσης συμμετοχή ύψους 10,5 % στην MRS Logistica SA, εμπορευματικό σιδηροδρομικό δίκτυο που εξυπηρετεί το "νότιο σύστημα" και το συνδέει με το λιμένα μεγάλου βάθους Sepetiba του Rio de Janeiro. (Η CVRD κατέχει τον άλλο εμπορευματικό σιδηρόδρομο που συνδέει το "νότιο σύστημα" με το λιμένα μεγάλου βάθους Tubarão, όπου βρίσκονται πολλές μονάδες σφαιροποίησης της CVRD). Επιπλέον, η Ferteco εκμεταλλεύεται τερματικό σταθμό στο λιμένα Sepetiba μέσω της εξ ολοκλήρου ελεγχόμενης θυγατρικής της Companhia Portuária Baía de Sepetiba SA.

Rio Tinto

(56) Η Rio Tinto είναι εγκατεστημένη στην Αυστραλία και κατέχει τη δεύτερη θέση παγκοσμίως στην παραγωγή σιδηρομεταλλεύματος· το 2000 οι πωλήσεις της ανήλθαν σε 116 Mt περίπου (συμπεριλαμβανομένων των πωλήσεων της North Limited - βλέπε κατωτέρω). Εξ αυτών οι 113 Mt πωλήθηκαν στην εφοδιαζόμενη διά θαλάσσης αγορά.

(57) Η Rio Tinto κατέχει το 100 % των μεταλλείων Marandoo, Mount Tom Price/Paraburdo και Yandicoogina και το 60 % του μεταλλείου Channar στη Δυτική Αυστραλία (μεταλλεία "Hammersley"), με συνολική δηλωθείσα παραγωγική ικανότητα περίπου [...]* Mt ετησίως, που αναμένεται να αυξηθεί σε [...]* Mt περίπου μέχρι το 2002 και σε [...]* Mt περίπου μέχρι το 2010. Σύμφωνα με δημοσιευμένα στοιχεία, η παραγωγή εμπορεύσιμου σιδηρομεταλλεύματος από τα μεταλλεία του Hammersley ανήλθε σε 65,7 Mt (με συνολικές πωλήσεις 67,1 Mt) το 2000, που διατέθηκε στο σύνολό της σχεδόν σε εξαγωγές. Το 2000 οι πωλήσεις περιλάμβαναν [...]*Mt στην Ιαπωνία, [...]* Mt στην Κίνα, [...]* Mt στην Κορέα, στην Ταϊβάν και σε άλλες χώρες της Ασίας και [...]* Mt στην Ευρώπη(11).

(58) Το φθινόπωρο του 2000, η Rio Tinto απέκτησε τη North Limited, η οποία κατείχε έμμεση συμμετοχή ύψους 53 % στο μεταλλείο Robe River Iron Associates. Η Rio Tinto ελέγχει άμεσα το 65 %, και διαθέτει στην αγορά ως πράκτορας πωλήσεων το 100 % της παραγωγής του Robe River, η οποία ανήλθε σε [...]*Mt περίπου το 2000, και διατέθηκε εξ ολοκλήρου σε εξαγωγές. Η ετήσια παραγωγική ικανότητα της Robe River αναμένεται να αυξηθεί κατά [...]*Mt μέχρι το 2009, ξεκινώντας με [...]* Mt το 2003, μέσω ανάπτυξης της απόθεσης στο West Angelas της Δυτικής Αυστραλίας(12)

(59) Η Rio Tinto κατέχει επίσης το 56 % περίπου των μετοχών της καναδικής εταιρείας Iron Ore Company of Canada ("IOC"). Το επιφανειακό μεταλλείο της IOC στη Newfoundland μπορεί να παράγει σήμερα [...]* Mt λεπτόκοκκου σιδηρομεταλλεύματος (συμπύκνωμα), εκ των οποίων [...]* Mt πωλούνται σε μορφή σφαιριδίων που παράγονται κοντά στο χώρο του μεταλλείου. Το μετάλλευμα εξάγεται μέσω λιμένα του Κεμπέκ. Η Rio Tinto ανακοίνωσε ότι ανακαινίζει τη μονάδα σφαιροποίησής της Sept Iles στο Κεμπέκ, που πρόκειται να λειτουργήσει εκ νέου το 2002 με παραγωγική ικανότητα ύψους [...]* Mt που θα αυξηθεί σε [...]* Mt ετησίως το 2004. Οι ετήσιες πωλήσεις της IOC το 2000 ανήλθαν σε [...]* Mt εκ των οποίων ένα μέρος πωλήθηκε σε καναδικά χαλυβουργεία, ενώ [...]* Mt εξήχθησαν. Η Rio Tinto κατέχει επίσης μεταλλείο στη Βραζιλία (Corumba), με τρέχουσα ετήσια παραγωγική ικανότητα ύψους [...]* Mt περίπου(13).

BHP

(60) Η BHP είναι εγκατεστημένη στην Αυστραλία και κατέχει την τρίτη θέση παγκοσμίως μεταξύ των εταιρειών εξόρυξης σιδηρομεταλλεύματος, καλύπτοντας το 8 % περίπου της παγκόσμιας παραγωγής. Τα μέρη εκτιμούν ότι οι πωλήσεις σιδηρομεταλλεύματος που ελέγχονται από την BHP (συμπεριλαμβανομένου του 50 % της παραγωγής της Samarco - βλέπε κατωτέρω) αντιστοιχούσαν σε [...]* Mt περίπου το 2000.

(61) Η BHP κατέχει μετοχικά μερίδια ύψους 85 % στις κοινές επιχειρήσεις Mount Newman, Yandi και Goldsworthy στη Δυτική Αυστραλία και μετοχικό μερίδιο ύψους 100 % στο Middleback Range στη Νότια Αυστραλία και στο μεταλλείο Jimblebar στη Δυτική Αυστραλία. Τα μεταλλεία αυτά έχουν συνολική δηλωθείσα παραγωγική ικανότητα ύψους περίπου [...]*Mt, που αναμένεται να αυξηθεί σε [...]* Mt περίπου μέχρι το 2003. Η BHP κατέχει επίσης τα μεταλλεία Taharoa και Waikato στη Νέα Ζηλανδία, με παραγωγική ικανότητα που ανέρχεται σε [...]* Mt περίπου. Σύμφωνα με τα μέρη, έργα που βρίσκονται σήμερα υπό εκτέλεση θα αυξήσουν την παραγωγική ικανότητα που ελέγχεται από την BHP κατά [...]* Mt το 2003 και κατά [...]* Mt τα επόμενα έτη(14)

(62) Το 2000, η BHP απέκτησε πρόσθετο μετοχικό μερίδιο στο μεταλλείο και σε μονάδες σφαιροποίησης της Samarco στη Βραζιλία, με αποτέλεσμα το συνολικό της μετοχικό μερίδιο να φθάσει το 50 %. Το υπόλοιπο 50 % των μετοχών της Samarco ανήκει στην CVRD. Το μεταλλείο της Samarco διαθέτει σήμερα ονομαστική παραγωγική ικανότητα [...]* Mt ετησίως, που περιλαμβάνει [...]* Mt ικανότητας σφαιροποίησης. Οι συνολικές πωλήσεις ανήλθαν σε [...]* Mt το 2000 (συμπεριλαμβανομένων [...]* Mt σφαιριδίων)(15).

CAEMI

(63) Όπως προαναφέρεται, η Caemi είναι βραζιλιανική εταιρεία χόλντινγκ που κατέχει μετοχικά μερίδια σε διάφορες εταιρείες εξόρυξης σιδηρομεταλλεύματος στη Βραζιλία και στον Καναδά, και σε σχετικές επιχειρήσεις εφοδιαστικής διαχείρισης. Η Caemi ελέγχει τη βραζιλιανική μεταλλευτική εταιρεία Mineração Brasileiras Reunidas SA (MBR), στην οποία κατέχει το 85 % των μετοχών με δικαίωμα ψήφου· η MBR κατέχει τη δεύτερη θέση στην παραγωγή σιδηρομεταλλεύματος στη Βραζιλία (μετά την CVRD), και εξαγωγική ικανότητα διά θαλάσσης περίπου [...]* Mt ετησίως, ενώ σήμερα εκμεταλλεύεται τρία επιφανειακά μεταλλεία που παράγουν λεπτόκοκκο και χονδρόκοκκο σιδηρομετάλλευμα. Η Caemi ελέγχει επίσης από κοινού την Quebec Cartier Mining Company (QCM) (Καναδάς), στην οποία κατέχει το 50 % των μετοχών με δικαίωμα ψήφου (το υπόλοιπο 50 % ανήκει στην καναδική χαλυβουργική εταιρεία Dofasco.). Η QCM παράγει λεπτόκοκκο σιδηρομετάλλευμα και σφαιρίδια, διαθέτει δε ικανότητα εξαγωγής διά θαλάσσης ύψους περίπου [...]* Mt ετησίως. Σε παγκόσμια κλίμακα, η Caemi κατέχει την τέταρτη θέση μεταξύ των παραγωγών σιδηρομεταλλεύματος (μετά την CVRD, τη Rio Tinto και την BHP)(16).

(64) Όσον αφορά την εφοδιαστική διαχείριση (σιδηροδρομικές και λιμενικές δραστηριότητες στη Βραζιλία), η Caemi κατέχει μεταξύ άλλων συμμετοχή ύψους 32 % στην MRS Logistica SA, σημαντικότερο σιδηροδρομικό δίκτυο γενικού φορτίου της Βραζιλίας, που εξυπηρετεί το "νότιο σύστημα" μεταλλείων σιδηρομεταλλεύματος και το συνδέει με το λιμένα μεγάλου βάθους Sepetiba.

SNIM

(65) Η Société Nationale Industrielle et Minière ("SNIM") είναι ο μοναδικός παραγωγός σιδηρομεταλλεύματος στη Μαυριτανία και έχει συνολική παραγωγική ικανότητα ύψους [...]* Mt περίπου ετησίως. Το σύνολο της παραγωγής της εξάγεται, ενώ όλες σχεδόν οι εξαγωγές της (άνω του 90 % το 1998) κατευθύνονται στη Δυτική Ευρώπη, κυρίως στη Γαλλία, την Ιταλία, και το Βέλγιο(17).

LKAB

(66) Η σουηδική εταιρεία παραγωγής σιδηρομεταλλεύματος Luossavaara Kirunavaara AB ("LKAB") παράγει και πωλεί λεπτόκοκκο σιδηρομετάλλευμα και σφαιρίδια και σήμερα έχει συνολική παραγωγική ικανότητα ύψους [...]* Mt περίπου ([...]* Mt σε σφαιρίδια [...]* Mt σε λεπτόκοκκο σιδηρομετάλλευμα). Οι συνολικές πωλήσεις της ανήλθαν σε [...]* Mt το 2000 ([...]* εκατ. τόνοι σφαιριδίων), εκ των οποίων περίπου [...]* εκατ. τόνοι εξήχθησαν. Συνεπώς, το 2000 η LKAB κάλυψε [< 5]* % της παγκόσμιας παραγωγής και [< 5]* % του παγκόσμιου εισαγωγικού εμπορίου. Ωστόσο, λόγω της ευνοϊκής της θέσης ως προς το κόστος μεταφοράς προς την Ευρώπη, η LKAB κάλυψε πολύ υψηλότερο ποσοστό της κατανάλωσης σιδηρομεταλλεύματος στην Ευρωπαϊκή Ένωση(18).

ISCOR

(67) Η Iscor είναι η κυριότερη εταιρεία παραγωγής σιδηρομεταλλεύματος της Νότιας Αφρικής, με ετήσια παραγωγική ικανότητα ύψους [...]* Mt περίπου. Σχεδόν το ήμισυ της παραγωγής της καταναλώνεται εσωτερικώς από τα δικά της χαλυβουργεία. Η υπόλοιπη παραγωγή (περίπου [...]* Mt) εξάγεται, κυρίως στην Ασία(19). Παρόλο που η Iscor προτίθεται να αυξήσει την εξαγωγική της ικανότητα στο εγγύς μέλλον, τα σχέδια της αναμένεται να αντιμετωπίσουν προβλήματα όσον αφορά την επέκταση του σιδηροδρομικού και λιμενικού δυναμικού στη Νότια Αφρική.

Mitsui

(68) Όπως προαναφέρεται, η Mitsui είναι ιαπωνική εταιρεία που κατέχει μειοψηφικές και ελέγχουσες συμμετοχές σε ορισμένες μεταλλευτικές εταιρείες της Αυστραλίας και της Ινδίας. Η Mitsui ελέγχει το 51 % της ινδικής μεταλλευτικής εταιρείας SESA Goa Ltd, η οποία παρήγαγε περίπου [...]* Mt σιδηρομεταλλεύματος το 2000, εκ των οποίων περίπου [...]* Mt εξήχθησαν στην Ευρώπη. Μεταξύ των μειοψηφικών συμμετοχών της Mitsui περιλαμβάνεται μια σημαντική συμμετοχή στο δεύτερο μεγαλύτερο ορυχείο σιδηρομεταλλεύματος του κόσμου, το μεταλλείο Robe River της Αυστραλίας, στο κεφάλαιο του οποίου συμμετέχουν επίσης η Rio Tinto και δύο ιαπωνικές χαλυβουργικές εταιρείες. Η Mitsui κατέχει επίσης μετοχικά μερίδια στα μεταλλεία Yandi, Goldworthy και Mount Newman (7 % σε έκαστο), στα οποία ελέγχουσα συμμετοχή κατέχει η BHP (85 %). Τέλος, όπως αναφέρεται λεπτομερέστερα ανωτέρω, η Mitsui κατέχει επίσης σήμερα το 40 % των μετοχών με δικαίωμα ψήφου της Caemi. Δεδομένου ότι η SESA Goa είναι η μοναδική εταιρεία που ελέγχεται από τη Mitsui, μόνο η (αμελητέα) παραγωγή και πωλήσεις της εν λόγω εταιρείας λαμβάνονται υπόψη κατά την εκτίμηση από απόψεως ανταγωνισμού που ακολουθεί, συμπεριλαμβανομένου του υπολογισμού μεριδίων αγοράς.

Β. Ζήτηση σιδρομεταλλεύματος(20)

Τάσεις στη ζήτηση σιδηρομεταλλεύματος

(69) Όπως προαναφέρεται, η ζήτηση σιδηρομεταλλεύματος προέρχεται από τους παραγωγούς χάλυβα, οι οποίοι χρησιμοποιούν το σιδηρομετάλλευμα ως πρώτη ύλη για την παραγωγή προϊόντων χάλυβα. Οι καταναλωτές σιδηρομεταλλεύματος μπορούν να χωριστούν σε δύο κατηγορίες: στην πρώτη κατηγορία εντάσσονται τα χαλυβουργεία που λειτουργούν με βασική κάμινο οξυγόνου (ΒΚΟ) για την παραγωγή ακατέργαστου χυτοσιδήρου από πυροσυσσωματώματα (λεπτόκοκκου σιδηρομεταλλεύματος), χονδρόκοκκο σιδηρομετάλλευμα, σφαιρίδια και, σε μικρότερο βαθμό, παλαιοσίδηρο, ενώ στη δεύτερη κατηγορία εντάσσονται οι εγκαταστάσεις άμεσης αναγωγής που χρησιμοποιούν σφαιρίδια και χονδρόκοκκο σιδηρομετάλλευμα για την παραγωγή σιδήρου άμεσης αναγωγής (ΣΑΑ) που τροφοδοτεί την κάμινο βολταϊκού τόξου (ΚΒΤ) για την παραγωγή χάλυβα.

(70) Λόγω του σχετικά υψηλού κόστους την ενέργειας στην ΕΕ, όλο σχεδόν το σιδηρομετάλλευμα που πωλείται στην ΕΕ προορίζεται για την παραγωγή χάλυβα με τη μέθοδο της υψικαμίνου (το σιδηρομετάλλευμα ΑΑ αντιστοιχεί σε λιγότερο από το 10 % της συνολικής παγκόσμιας κατανάλωσης σιδηρομεταλλεύματος)· στη Δυτική Ευρώπη η μοναδική εγκατάσταση ΚΒΤ που χρησιμοποιεί ΣΑΑ(21) είναι μονάδα της Ispat στη Γερμανία με παραγωγική ικανότητα 0,45 Mt(22). Για τους ίδιους λόγους, δεν θεωρείται πιθανό να κατασκευαστούν στην ΕΕ νέες εγκαταστάσεις ΚΒΤ που θα χρησιμοποιούν ΣΑΑ(23).

(71) Την τελευταία δεκαετία, η παγκόσμια παραγωγή και κατανάλωση ακατέργαστου χάλυβα ακολούθησε εκ του σύνεγγυς τις τάσεις της οικονομίας των ΗΠΑ, της Ασίας και της Ευρώπης. Η παγκόσμια παραγωγή ακατέργαστου χάλυβα μειώθηκε από 770 Mt το 1990 σε 720 Mt λόγω της ύφεσης που παρατηρήθηκε στις ΗΠΑ και την Ευρώπη κατά την περίοδο 1991-1992 και της επιδεινούμενης οικονομικής κρίσης στις χώρες της ΚΑΚ (Κοινοπολιτεία Ανεξάρτητων Κρατών), ενώ στη συνέχεια αυξήθηκε σταδιακά φθάνοντας τους 799 Mt το 1997. Λόγω της κρίσης της ασιατικής οικονομίας στο τέλος του 1997, η παραγωγή μειώθηκε ξανά σε 772 Mt το 1998, ενώ στη συνέχεια ανέκαμψε στο τέλος του 1999 και το 2000. Το Διεθνές Ίδρυμα Σιδήρου και Χάλυβα (International Iron and Steel Institute) εκτιμά ότι η συνολική παραγωγή ακατέργαστου χάλυβα το 2000 υπερέβη τα 840 εκατ. τόνους.

(72) Θεωρούμενη από περιφερειακή σκοπιά, η παραγωγή ακατέργαστου χάλυβα στη Δυτική Ευρώπη και στις Ηνωμένες Πολιτείες παρουσίασε μέτρια μόνο αύξηση κατά την τελευταία δεκαετία. Η παραγωγή ακατέργαστου χάλυβα στις χώρες της ΚΑΚ μειώθηκε σχεδόν κατά το ήμισυ, από 207 Mt το 1990 σε λιγότερους από 103 Mt το 1998, αλλά στη συνέχεια αυξήθηκε το 1999 και το 2000 συνεπεία της πολύ επιθετικής εξαγωγικής πολιτικής με σκοπό την αντιστάθμιση της πτώσης της εγχώριας κατανάλωσης. Η παραγωγή ακατέργαστου χάλυβα (και οι εισαγωγές σιδηρομεταλλεύματος) της Κίνας και της Κορέας σημείωσε σημαντική αύξηση καθ'όλη τη διάρκεια της δεκαετίας. Ο ανταγωνισμός από σχετικά φθηνές εισαγωγές χάλυβα άσκησε σημαντική πίεση στους παραγωγούς χάλυβα των ΗΠΑ και, σε μικρότερο βαθμό, της Ευρώπης. Ο ανταγωνισμός αυτός επηρεάζει επίσης έμμεσα τους παραγωγούς σιδηρομεταλλεύματος της Βραζιλίας, της Αυστραλίας, της Σουηδίας και άλλων χωρών, όσον αφορά το εμπόριο διά θαλάσσης, που καλύπτει το μεγαλύτερο μέρος των προμηθειών σιδηρομεταλλεύματος των παραγωγών χάλυβα της Δυτικής Ευρώπης, ενώ μικρές μόνο ποσότητες κατευθύνονται προς τους παραγωγούς χάλυβα της Ανατολικής Ευρώπης.

(73) Κατά τη διάρκεια της ίδιας περιόδου οι διακυμάνσεις στη ζήτηση χάλυβα αντικατοπτρίστηκαν στην αγορά σιδηρομεταλλεύματος. Παρά την ασιατική κρίση, η ζήτηση σιδηρομεταλλεύματος αυξήθηκε κατά 1,5 % περίπου ετησίως μετά την ύφεση της περιόδου 1991-1992. Η παγκόσμια παραγωγή σιδηρομεταλλεύματος μειώθηκε από 921 Mt το 1997 σε επίπεδο κατά τι χαμηλότερο των 900 Mt το 1999, ενώ το διακινούμενο διά θαλάσσης σιδηρομετάλλευμα μειώθηκε από 417 Mt το 1998 σε 411 Mt το 1999. Η αύξηση της παραγωγής χάλυβα το 2000 συνδυάστηκε με αύξηση της παγκόσμιας παραγωγής σιδηρομεταλλεύματος σε περισσότερα από 931 εκατ. τόνους και με αύξηση του διακινούμενου διά θαλάσσης σιδηρομεταλλεύματος από 411 Mt το 1999 σε 455 Mt το 2000. Οι τιμές του σιδηρομεταλλεύματος σημείωσαν έντονη πτώση το 1999 συνεπεία της κρίσης στην Ασία, ενώ στη συνέχεια αυξήθηκαν το 2000 και το 2001, χωρίς όμως να φθάσουν τα πρωτοφανή επίπεδα του 1998.

(74) Η παγκόσμια παραγωγή χάλυβα ακολουθεί ανοδική τάση από το 1992. Η βιομηχανία χάλυβα ανέκαμψε γρηγορότερα από το αναμενόμενο μετά την ασιατική κρίση, όπως καθίσταται φανερό συγκρίνοντας την παραγωγή του 1999 με την παραγωγή του 2000, όταν η παραγωγή ακατέργαστου χάλυβα έφθασε το πρωτοφανές επίπεδο των 847 Mt. Με ορίζοντα το 2005, η CVRD προσδοκά να συνεχιστεί η θετική αυτή τάση της παραγωγής χάλυβα στο μέλλον, προβλέποντας ότι η παραγωγή ακατέργαστου χάλυβα θα φθάσει τους 890 Mt μέχρι το 2005, σημειώνοντας μέση ετήσια αύξηση της τάξης του 1 %. Εξετάζοντας την αύξηση της παραγωγής χάλυβα κατά περιοχή, η μεγαλύτερη αύξηση σε απόλυτες τιμές αναμένεται να σημειωθεί στην Ασία (+ 26 Mt), ακολουθούμενη από τη Λατινική Αμερική (+ 7 Mt). Η ζήτηση στην Ευρώπη αναμένεται να διατηρηθεί σταθερή.

(75) Η παγκόσμια παραγωγή σιδηρομεταλλεύματος αναμένεται να ακολουθήσει τις τάσεις της παραγωγής χάλυβα, αλλά με χαμηλότερο ρυθμό ανάπτυξης, επειδή η παραγωγή χάλυβα με τη χρησιμοποίηση παλαιοσιδήρου αντί σιδηρομεταλλεύματος αναμένεται να αυξηθεί ταχύτερα από ό,τι η παραγωγή χάλυβα με τη μέθοδο της υψικαμίνου. Από την άλλη πλευρά, το διεθνές εμπόριο σιδηρομεταλλεύματος αναμένεται να αναπτυχθεί ταχύτερα από ό,τι η παγκόσμια παραγωγή σιδηρομεταλλεύματος, καθότι μεγάλο μέρος της αύξησης της παραγωγής χάλυβα θα σημειωθεί σε χώρες που εισάγουν σιδηρομετάλλευμα.

Κατανάλωση σιδηρομεταλλεύματος στην Ευρωπαϊκή Ένωση

(76) Όπως προαναφέρεται, οι παραγωγοί χάλυβα της Ευρωπαϊκή Ένωσης σήμερα βασίζονται σχεδόν εξ ολοκλήρου στην εισαγωγή σιδηρομεταλλεύματος διακινούμενου διά θαλάσσης. Όλοι οι παραγωγοί χάλυβα της Δυτικής Ευρώπης εισάγουν μεγάλες ποσότητες σιδηρομεταλλεύματος από διάφορες πηγές εκτός της Ευρωπαϊκής Ένωσης και κυρίως από τη Βραζιλία (η οποία είναι μακράν ο μεγαλύτερος εξαγωγέας σιδηρομεταλλεύματος στην Ευρώπη), από την Αυστραλία, τον Καναδά και τη Μαυριτανία. Στον κατωτέρω πίνακα περιλαμβάνεται ένα μικρό μέρος της κατανάλωσης που δεν εισάγεται (κυρίως περίπου 5 Mt σουηδικής παραγωγής που καταναλώνεται εγχωρίως).

>ΘΕΣΗ ΠΙΝΑΚΑ>

Εκτιμήσεις των μερών και στοιχεία της UNCTAD.

Περιορισμένη αλλαγή στο μείγμα σιδηρομεταλλεύματος

(77) Το σιδηρομετάλλευμα δεν μπορεί να θεωρηθεί ως τυπικό βασικό εμπόρευμα. Ειδικότερα, όπως δήλωσαν τα μέρη κατά τη διάρκεια της διαδικασίας, τα προϊόντα που παράγονται στις διάφορες περιοχές του κόσμου παρουσιάζουν σημαντικές διαφορές μεταξύ τους ως προς τις εγγενείς μεταλλουργικές ιδιότητες, όπως προαναφέρεται, και οι πελάτες επιδεικνύουν συντηρητική αγοραστική συμπεριφορά. Όπως προαναφέρεται, η ζήτηση σιδηρομεταλλεύματος από κάθε πελάτη εξαρτάται από το συγκεκριμένο φορτίο που χρησιμοποιεί ο εκάστοτε πελάτης. Η σύνθεση αυτού του φορτίου καθορίζει τις αναλογίες λεπτόκοκκου σιδηρομεταλλεύματος, χονδρόκοκκου σιδηρομεταλλεύματος και σφαιριδίων σιδηρομεταλλεύματος που απαιτούνται, καθώς και την ποιότητα (και συνεπώς τη γεωγραφική προέλευση) κάθε κατηγορίας μεταλλεύματος. Δεδομένου ότι οι πελάτες συνήθως αναμειγνύουν διάφορες ποικιλίες λεπτόκοκκου σιδηρομεταλλεύματος για να επιτύχουν τις παραμέτρους τροφοδότησης (περιεκτικότητα σε σίδηρο, περιεκτικότητα σε ΑΚΑ, επίπεδο προσμείξεων κ.λπ.), το φορτίο καθορίζει επίσης την αναλογία κάθε ποιότητας (και, συνεπώς, την προέλευση) του λεπτόκοκκου σιδηρομεταλλεύματος.

(78) Τα στοιχεία που υπέβαλαν τα μέρη και η έρευνα της Επιτροπής έδειξαν ότι οι πελάτες διστάζουν πολύ να αλλάξουν τη σύνθεση του φορτίου που χρησιμοποιούν και ότι το πράττουν σπάνια. Ειδικότερα, τα μέρη δήλωσαν ότι στην Ευρώπη οι υψικάμινοι λειτουργούν σε υψηλά επίπεδα παραγωγικότητας χρησιμοποιώντας υψηλά επίπεδα έγχυσης κονιοποιημένου άνθρακα και μικρές ποσότητες οπτάνθρακα. Οι συνθήκες αυτές μπορούν να επιτευχθούν και να διατηρηθούν μόνον εφόσον οι παράμετροι τροφοδότησης παραμείνουν κατά το δυνατό σταθερότερες. Η ανάγκη διατήρησης σταθερών συνθηκών λειτουργίας περιορίζει τη δυνατότητα του αγοραστή πρώτων υλών να αλλάξει το εισερχόμενο υλικό που χρησιμοποιεί βραχυπρόθεσμα, ενώ ταυτόχρονα εξηγεί το λόγο για τον οποίο η προμήθεια σιδηρομεταλλεύματος κατά παράδοση γίνεται βάσει πολυετών συμβάσεων.

(79) Το φαινόμενο αυτό έχει συνέπειες σε δύο επίπεδα. Πρώτον, περιορίζει τη δυνατότητα των πελατών να χρησιμοποιούν εναλλακτικά πυροσυσσωματώματα (σίντερ), χονδρόκοκκο σιδηρομετάλλευμα και σφαιρίδια. Δεύτερον, έχει επίσης συνέπειες όσον αφορά τις διάφορες μορφές σιδηρομεταλλεύματος (συγκεκριμένα, το χονδρόκοκκο σιδηρομετάλλευμα, τα σφαιρίδια και το λεπτόκοκκο σιδηρομετάλλευμα), περιορίζοντας τη δυνατότητα των πελατών να προμηθεύονται εναλλακτικά προϊόντα διαφορετικής προέλευσης και ποιότητας. Τα αποτελέσματα της έρευνας της Επιτροπής επιβεβαιώνουν το εν λόγω φαινόμενο. Ειδικότερα, φαίνεται ότι οι αναλογίες πυροσυσσωματωμάτων, χονδρόκοκκου σιδηρομεταλλεύματος και σφαιριδίων που χρησιμοποιούνται στις υψικαμίνους των χαλυβουργείων δεν αλλάζουν σημαντικά (οι αλλαγές δεν υπερβαίνουν κατά μέσον όρο το 3-5 %). Επιπλέον, ενώ ορισμένοι πελάτες σαφώς κατά καιρούς χρησιμοποίησαν διαφορετικές ποιότητες λεπτόκοκκου σιδηρομεταλλεύματος (π.χ. λεπτόκοκκο σιδηρομετάλλευμα Αυστραλίας και λεπτόκοκκο σιδηρομετάλλευμα Βραζιλίας), φαίνεται ότι εντονότερος ανταγωνισμός υφίσταται όσον αφορά τα μεταλλεύματα ίδιας ποιότητας (και συνεπώς συχνά παραπλήσιας γεωγραφικής προέλευσης).

(80) Τα μέρη υπογραμμίζουν ότι, όσον αφορά το λεπτόκοκκο σιδηρομετάλλευμα, η ευελιξία των αγοραστών μεγαλώνει όταν όλο το λεπτόκοκκο σιδηρομετάλλευμα αναμειγνύεται στις εγκαταστάσεις του χαλυβουργείου, λίγο πριν τη συσσωματοποίηση. Στην περίπτωση αυτή, ένα συστατικό του μείγματος μπορεί να αντικατασταθεί, να αφαιρεθεί ή να προστεθεί, υπό την προϋπόθεση ότι η συνολική χημική σύνθεση και μεταλλουργική συμπεριφορά του συσσωματώματος παραμένει σταθερή. Ωστόσο, παραδέχονται ταυτόχρονα ότι έχει παρατηρηθεί η τάση μεταξύ των αγοραστών σιδηρομεταλλεύματος να χρησιμοποιούν το μικρότερο δυνατό αριθμό συστατικών του μείγματος, ούτως ώστε να μειώνεται το κόστος μεταφοράς, χειρισμού και διατήρησης αποθεμάτων. Η τάση αυτή περιορίζει περαιτέρω τη δυνατότητα του αγοραστή να αλλάξει προμηθευτή βραχυπρόθεσμα.

(81) Όσον αφορά την παραγωγή χάλυβα σε κάμινο βολταϊκού τόξου, μπορεί να χρησιμοποιηθεί ως εισερχόμενο υλικό ο σίδηρος άμεσης αναγωγής (ΣΑΑ), όπως και ο ακατέργαστος χυτοσίδηρος και ο παλαιοσίδηρος. Ο ΣΑΑ παράγεται χρησιμοποιώντας σιδηρομετάλλευμα ΑΑ σε κάμινο ΑΑ. Το χρησιμοποιούμενο μετάλλευμα έχει δύο κυρίως μορφές: σφαιρίδια ΑΑ και χονδρόκοκκο μετάλλευμα ΑΑ. Ανάλογα με το είδος της χρησιμοποιούμενης καμίνου ΑΑ, υπάρχουν τεχνικοί περιορισμοί ως προς τη δυνατότητα υποκατάστασης μεταξύ χονδρόκοκκου σιδηρομεταλλεύματος ΑΑ και σφαιριδίων ΑΑ, δεδομένου ότι το χονδρόκοκκο σιδηρομετάλλευμα μπορεί να υποκατασταθεί από σφαιρίδια, αλλά τα σφαιρίδια δεν μπορούν να υποκατασταθούν πλήρως από το χονδρόκοκκο σιδηρομετάλλευμα (επειδή το χονδρόκοκκο σιδηρομετάλλευμα δεν μπορεί να υπερβαίνει το 20 % έως 40 % του συνολικού φορτίου).

Γ. Βαθμός συγκέντρωσης και κοινές επιχειρήσεις

Βαθμός συγκέντρωσης στους τομείς του σιδηρομεταλλεύματος και του χάλυβα

(82) Η διάρθρωση της κυριότητας στην αγορά σιδηρομεταλλεύματος υπέστη ταχείες μεταβολές τα τελευταία χρόνια και σήμερα χαρακτηρίζεται από υψηλό βαθμό συγκέντρωσης μεταξύ λίγων σχετικά εταιρειών. Όσον αφορά την παραγωγική ικανότητα, ο βαθμός συγκέντρωσης σημείωσε ακόμη μεγαλύτερη αύξηση κατά τα έτη 2000 και 2001, ιδίως μετά την αγορά της αυστραλιανής μεταλλευτικής εταιρείας North Ltd. από τη Rio Tinto (2000) και τις πρόσφατες διαδοχικές εξαγορές άλλων μεταλλευτικών εταιρειών της Βραζιλίας από την CVRD(24). Οι ανησυχίες σχετικά με το κόστος παραγωγής υπήρξαν ένας από τους σημαντικότερους παράγοντες που προκάλεσαν το παρατηρούμενο κύμα ενοποιήσεων. Σήμερα το μεγαλύτερο μέρος του παγκόσμιου εμπορίου σιδηρομεταλλεύματος καλύπτεται από τρεις εταιρείες: CVRD, Rio Tinto και BHP. Η εταιρεία Roskill Information Services Ltd., η οποία ειδικεύεται στη μελέτη του εν λόγω τομέα, επισημαίνει ότι το φαινόμενο αυτό εμποδίζει τους καταναλωτές σιδηρομεταλλεύματος να διαπραγματευθούν επιτυχώς εκπτώσεις των τιμών(25).

(83) Ο βαθμός συγκέντρωσης της κυριότητας είναι πολύ χαμηλότερος στη βιομηχανία χάλυβα από ό,τι στη βιομηχανία σιδηρομεταλλεύματος. Ωστόσο, τα τελευταία χρόνια παρατηρούνται σημαντικές συγκεντρώσεις μεταξύ ευρωπαίων παραγωγών χάλυβα. Μεταξύ άλλων, το 1997, η Thyssen και η Krupp συγχωνεύθηκαν δημιουργώντας την Thyssen Krupp Stahl (παραγωγή χάλυβα ύψους 16,1 Mt το 1999)· το 1999, η British Steel και η εταιρεία Hoogovens των Κάτω Χωρών συγχωνεύθηκαν δημιουργώντας την εταιρεία Corus (21,3 Mt)· το 1997, η Arbed απέκτησε το 35 % της Aceralia· το 1998, η Usinor απέκτησε το 53 % της Cockerill Sambre, ενώ κατά τη διάρκεια του τρέχοντος έτους η Arbed/Aceralia και η Usinor (οι οποίες κατέχουν την τρίτη και την τέταρτη θέση αντιστοίχως σε παγκόσμια κλίμακα μεταξύ των χαλυβουργικών εταιρειών) ανακοίνωσαν τη συγχώνευσή τους, από την οποία θα προκύψει η μεγαλύτερη χαλυβουργική εταιρεία του κόσμου με παραγωγική ικανότητα ύψους 46 Mt.

(84) Τα κοινοποιούντα μέρη εκτιμούν ότι το 1999, η Usinor, η Arbed, η Aceralia, η Cockerill Sambre και οι ευρωπαϊκές θυγατρικές τους κατανάλωσαν μαζί 35 έως 40 Mt σιδηρομεταλλεύματος ή το 9 % περίπου των παγκόσμιων εισαγωγών σιδηρομεταλλεύματος διακινούμενου διά θαλάσσης. Η Corus (συμπεριλαμβανομένης της Hoogovens) κατανάλωσε 25 έως 27 Mt σιδηρομεταλλεύματος ή το 6 % περίπου των παγκόσμιων εισαγωγών σιδηρομεταλλεύματος διακινούμενου διά θαλάσσης, ενώ η Thyssen Krupp και η ιταλική Riva κατανάλωσαν εκάστη περισσότερους από 13 Mt σιδηρομεταλλεύματος ή περίπου το 3 % εκάστη των παγκόσμιων εισαγωγών σιδηρομεταλλεύματος διακινούμενου διά θαλάσσης.

(85) Στην απάντησή τους τα μέρη υποστηρίζουν ότι ο βαθμός συγκέντρωσης στη βιομηχανία χάλυβα είναι υψηλότερος από ό,τι ισχυρίζεται η Επιτροπή. Ειδικότερα, θεωρούν ότι αν τα ιαπωνικά χαλυβουργεία θεωρηθούν ως συνασπισμός αγοραστών, με τη συγχώνευση των Usinor/Arbed/Aceralia, το 67 % του διακινούμενου διά θαλάσσης σιδηρομεταλλεύματος θα αγοράζεται από τους έξι μεγαλύτερους πελάτες. Η Επιτροπή δεν συμμερίζεται αυτή την άποψη [...]*

Κοινές επιχειρήσεις παραγωγής (οριζόντιες και κάθετες)

(86) Υπάρχουν ορισμένες ("οριζόντιες") μεταλλευτικές κοινές επιχειρήσεις, ιδίως μεταξύ της CVRD και της BHP, οι οποίες κατέχουν εκάστη μετοχικό μερίδιο ύψους 50 % στη Samarco, βραζιλιανική εταιρεία παραγωγής σφαιριδίων. Η Mitsui κατέχει σημαντική μειοψηφική συμμετοχή (33 % του κεφαλαίου) στο σημαντικό μεταλλείο Robe River της Αυστραλίας, στο οποίο μέτοχος είναι και η Rio Tinto. Η Mitsui κατέχει επίσης μετοχικά μερίδια στα μεταλλεία Yandi, Goldworthy και Mount Newman (7 % σε έκαστο), στα οποία ελέγχουσα συμμετοχή κατέχει η BHP.

(87) Υπάρχουν επίσης ορισμένες ("κάθετες") κοινές επιχειρήσεις παραγωγής μεταξύ παραγωγών σιδηρομεταλλεύματος και χαλυβουργών, όπως οι κοινές επιχειρήσεις Robe River, Mount Newman, Goldsworthy και Yandi.

(88) Επιπλέον, ορισμένοι παραγωγοί χάλυβα κατέχουν "δέσμια" μεταλλεία σιδήρου ή πραγματοποιούν επενδύσεις υπό μορφή μειοψηφικής συμμετοχής στο κεφάλαιο μεταλλείων σιδήρου με μακροπρόθεσμες συμφωνίες πώλησης του συνόλου ή ενός μέρους της παραγωγής. Ωστόσο, τα τελευταία χρόνια παρατηρείται αντιστροφή αυτής της τάσης, όπως φαίνεται για παράδειγμα από την πώληση της Ferteco από την Thyssen Krupp. Στην απάντησή τους τα μέρη ανέφεραν ότι αυτό το φαινόμενο δείχνει ότι δεν ανησυχούν για την "εκμετάλλευση" από τους παραγωγούς σιδηρομεταλλεύματος. Η Επιτροπή θεωρεί ότι το επιχείρημα αυτό αποτελεί εικοτολογία. Το γεγονός ότι τα χαλυβουργεία πωλούν τις συμμετοχές τους σε μεταλλεία σιδηρομεταλλεύματος μπορεί να οφείλεται σε ποικίλους λόγους, όπως η ανάγκη συγκέντρωσης κεφαλαίου για την πραγματοποίηση επενδύσεων στο βασικό τομέα δραστηριοτήτων τους ή/και στο γεγονός ότι οι οικείοι παραγωγοί σιδηρομεταλλεύματος δεν αντιπροσωπεύουν πλέον σημαντικό μέρος των προμηθειών τους. Επιπλέον, τα οικεία χαλυβουργεία ενδέχεται να αντισταθμίζουν τον κίνδυνο "εκμετάλλευσης" από τον αγοραστή της εκχωρούμενης συμμετοχής σε μεταλλείο σιδηρομεταλλεύματος είτε επιτυγχάνοντας υψηλότερη τιμή αγοράς που αντικατοπτρίζει τις προσδοκίες σχετικά με τις μελλοντικές τιμές είτε συνάπτοντας μακροπρόθεσμες συμφωνίες με τον αγοραστή.

(89) Επίσης, οι παραγωγοί χάλυβα πραγματοποιούν ολοένα και μεγαλύτερες επενδύσεις τόσο ως πλειοψηφικοί όσο και ως μειοψηφικοί μέτοχοι σε μονάδες σφαιροποίησης. Για παράδειγμα, η Nippon Steel, η Posco Pohang Iron & Steel Co. Ltd., η ιταλική Riva και η ισπανική Aceralia κατέχουν σημαντικά μειοψηφικά μετοχικά μερίδια σε τέσσερις μονάδες σφαιροποίησης της CVRD.

Δ. Τιμές του σιδηρομεταλλεύματος: συμβάσεις και διαπραγματεύσεις για τις τιμές

(90) Τα τελευταία τριάντα χρόνια έχει μειωθεί η διάρκεια των συμβάσεων προμήθειας μεταξύ παραγωγών σιδηρομεταλλεύματος και καταναλωτών. Στις περισσότερες περιπτώσεις, οι συμβάσεις έχουν σήμερα διάρκεια τριών έως πέντε ετών, έναντι δέκα ετών κατά τη διάρκεια της δεκαετίας του 1970. Οι συμβάσεις μεταξύ των παραγωγών και των ιαπωνικών χαλυβουργικών εταιρειών έχουν συνήθως μεγαλύτερη διάρκεια από ό,τι οι συμβάσεις μεταξύ παραγωγών και ευρωπαϊκών χαλυβουργικών εταιρειών.

Τιμές αναφοράς

(91) Παρόλο που η διάρκεια των συμβάσεων μπορεί να εκτείνεται σε αρκετά χρόνια, οι τιμές αναπροσαρμόζονται σε ετήσια βάση σύμφωνα με τα αποτελέσματα των διαπραγματεύσεων για τις τιμές που πραγματοποιούνται στη Δυτική Ευρώπη και την Ανατολική Ασία (ειδικότερα, στην Ιαπωνία) στην αρχή κάθε έτους. Σκοπός των διαπραγματεύσεων για τις τιμές είναι να καθοριστεί η τιμή αναφοράς ("benchmark price") για το χονδρόκοκκο σιδηρομετάλλευμα, το λεπτόκοκκο σιδηρομετάλλευμα και τα σφαιρίδια, αντίστοιχα, στις δύο αυτές γεωγραφικές περιφέρειες στις οποίες εντάσσονται οι πελάτες.

(92) Οι διαπραγματεύσεις διεξάγονται μέσω σειράς συναντήσεων μεταξύ των μεγάλων παραγωγών σιδηρομεταλλεύματος και των μεγάλων παραγωγών χάλυβα, οι οποίες ξεκινούν κατά κανόνα στο τέλος του προηγούμενου έτους και διαρκούν για αρκετούς μήνες. Οι διαπραγματεύσεις βασίζονται κυρίως στην προσφορά και τη ζήτηση σιδηρομεταλλεύματος, στην οικονομική κατάσταση των παραγωγών μεταλλεύματος και των χαλυβουργικών μονάδων, καθώς και στις μακροπρόθεσμες ανάγκες των δύο βιομηχανιών.

(93) Κάποια στιγμή κατά τη διάρκεια της περιόδου διαπραγματεύσεων για τις τιμές ένα από τα χαλυβουργεία καταλήγει σε συμφωνία με έναν παραγωγό σιδηρομεταλλεύματος σχετικά με την εκατοστιαία μεταβολή, προς τα άνω ή προς τα κάτω, της τιμής "FOB" (ελεύθερο επί του πλοίου) του προηγούμενου έτους για το λεπτόκοκκο σιδηρομετάλλευμα του συγκεκριμένου παραγωγού. Στη συνέχεια αυτή η εκατοστιαία μεταβολή γνωστοποιείται στους υπόλοιπους προμηθευτές και αγοραστές σιδηρομεταλλεύματος και έτσι καθορίζεται η νέα τιμή αναφοράς για το λεπτόκοκκο σιδηρομετάλλευμα. Όπως φαίνεται στον ακόλουθο πίνακα, η συμφωνηθείσα αλλαγή της τιμής χρησιμοποιείται στη συνέχεια κατά κανόνα τόσο στην Ανατολική Ασία όσο και στη Δυτική Ευρώπη.

Αλλαγές των επιχειρήσεων που καθόρισαν πρώτες τις τιμές στην Ιαπωνία και την Ευρώπη

>ΘΕΣΗ ΠΙΝΑΚΑ>

Πηγή:

Tex Report και στοιχεία των μερών.

(94) Όπως προαναφέρεται, οι νέες τιμές αναφοράς κατά κανόνα συμφωνούνται πρώτα για το λεπτόκοκκο σιδηρομετάλλευμα, κυρίως επειδή η τιμή του είναι χαμηλότερη και καλύπτει μεγαλύτερο μέρος των προμηθειών. Αφού συμφωνηθεί η ετήσια αναπροσαρμογή της τιμής του λεπτόκοκκου σιδηρομεταλλεύματος, ακολουθούν οι διαπραγματεύσεις σχετικά με την ετήσια μεταβολή της τιμής του χονδρόκοκκου σιδηρομεταλλεύματος και των σφαιριδίων. Σύμφωνα με τα μέρη, η τιμή αναφοράς του χονδρόκοκκου σιδηρομεταλλεύματος κατά παράδοση συμφωνείται μεταξύ των ιαπωνικών χαλυβουργείων και των αυστραλών προμηθευτών, ενώ η τιμή αναφοράς των σφαιριδίων αποτελεί πάντα αντικείμενο διαπραγμάτευσης στη Δυτική Ευρώπη. Το φαινόμενο αυτό αντικατοπτρίζει το διαφορετικό βαθμό χρησιμοποίησης σφαιριδίων και χονδρόκοκκου σιδηρομεταλλεύματος στις αντίστοιχες περιοχές. Τα τελευταία χρόνια οι πρώτες συμβάσεις συνάπτονται συνήθως μεταξύ εταιρειών εξαγωγής σιδηρομεταλλεύματος της Αυστραλίας και ιαπωνικών χαλυβουργικών εταιρειών και οι συμβάσεις αυτές χρησιμοποιούνται συνήθως ως σημείο αναφοράς για τις τιμές στην Ευρώπη(26).

(95) Πρέπει επίσης να σημειωθεί ότι η διαδικασία διαπραγμάτευσης είναι μάλλον διαφανής. Οι προσδοκίες των προμηθευτών και των πελατών σχετικά με την κατάσταση της προσφοράς και της ζήτησης, και κατ' επέκταση σχετικά με τις "δίκαιες" διακυμάνσεις των τιμών, δημοσιεύονται ευρέως στον τύπο· τα ειδικευμένα περιοδικά του κλάδου(27) δημοσιεύουν τακτικά άρθρα σχετικά με την πρόοδο των συνομιλιών, αναφέροντας ποια μέρη πραγματοποίησαν συναντήσεις και εικάζοντας το περιεχόμενο των συζητήσεων.

Οριστικές τιμές

(96) Μετά τον καθορισμό των τιμών αναφοράς, ξεκινούν μεμονωμένες διαπραγματεύσεις μεταξύ παραγωγών και πελατών, προτού συμφωνηθούν οι οριστικές τιμές.[...]*

V. ΟΡΙΣΜΟΙ ΑΓΟΡΑΣ ΠΡΟΪΟΝΤΟΣ

(97) Όπως προαναφέρεται, το σιδηρομετάλλευμα είναι πρώτη ύλη που πωλείται σχεδόν αποκλειστικά στην ολοκληρωμένη βιομηχανία χάλυβα. Διατίθεται σε τρεις μορφές από τις μεταλλευτικές εταιρείες στους παραγωγούς χάλυβα που χρησιμοποιούν τη βασική κάμινο οξυγόνου (ΒΚΟ): λεπτόκοκκο σιδηρομετάλλευμα, χονδρόκοκκο σιδηρομετάλλευμα και σφαιρίδια.

(98) Οι παραγωγοί χάλυβα τροφοδοτούν τις υψικαμίνους τους με μείγμα πυροσυσσωματωμάτων, χονδρόκοκκου σιδηρομεταλλεύματος και σφαιριδίων, σε αναλογίες που καθορίζουν οι ίδιοι, για την παραγωγή ακατέργαστου χυτοσιδήρου, που μπορεί στη συνέχεια να μετατραπεί σε χάλυβα. Σύμφωνα με τα μέρη, στη Δυτική Ευρώπη το φορτίο περιέχει περίπου 60 % λεπτόκοκκο σιδηρομετάλλευμα, 20 % χονδρόκοκκο σιδηρομετάλλευμα και 20 % σφαιρίδια, αλλά υπάρχουν διαφοροποιήσεις μεταξύ των χαλυβουργικών μονάδων. Όπως προαναφέρεται, ενώ το χονδρόκοκκο σιδηρομετάλλευμα μπορεί να χρησιμοποιηθεί απευθείας ως υλικό τροφοδότησης της υψικαμίνου, το λεπτόκοκκο σιδηρομετάλλευμα λόγω της πολύ μικρής διαμέτρου των κόκκων δεν μπορεί να χρησιμοποιηθεί απευθείας στην υψικάμινο και πρέπει να υποβληθεί σε πυροσυσσωμάτωση· η διαδικασία αυτή λαμβάνει χώρα σε μονάδες πυροσυσσωμάτωσης που υπάρχουν σχεδόν πάντα στις χαλυβουργικές μονάδες. Τα σφαιρίδια είναι το προϊόν περαιτέρω επεξεργασίας υπερλεπτόκοκκου σιδηρομεταλλεύματος σε μονάδες σφαιροποίησης, που γίνεται συνήθως στα μεταλλεία, και στη συνέχεια μπορούν να χρησιμοποιηθούν απευθείας ως υλικό τροφοδότησης.

(99) Τα κοινοποιούντα μέρη υποστηρίζουν ότι υπάρχει μια ενιαία αγορά σχετικού προϊόντος που περιλαμβάνει όλες τις προμήθειες σιδηρομεταλλεύματος, χωρίς διάκριση μεταξύ των τριών ειδών σιδηρομεταλλεύματος (λεπτόκοκκο σιδηρομετάλλευμα, σφαιρίδια ή χονδρόκοκκο σιδηρομετάλλευμα). Υποστηρίζουν ότι υπάρχει σε μεγάλο βαθμό δυνατότητα υποκατάστασης μεταξύ των διαφόρων μορφών σιδηρομεταλλεύματος, επειδή οι χρήστες σιδηρομεταλλεύματος έχουν, σε σημαντικό βαθμό δυνατότητα εναλλαγής μεταξύ των τριών μορφών μεταλλεύματος. Οι τιμές εν γένει αυξομειώνονται ταυτόχρονα, παρόλο που οι απόλυτες τιμές διαφέρουν σημαντικά λόγω της διαφορετικής επεξεργασίας.

(100) Έχοντας υπόψη τις -σχεδόν ομόφωνες- απόψεις που εξέφρασαν οι αγοραστές σιδηρομεταλλεύματος κατά τη διάρκεια της έρευνας αγοράς της Επιτροπής, συνάγεται ότι καθεμία από τις ανωτέρω τρεις μορφές σιδηρομεταλλεύματος αποτελεί διακριτή αγορά προϊόντος, ενώ η δυνατότητα υποκατάστασης μεταξύ των τριών προϊόντων είναι περιορισμένη.

Α. Υποκατάσταση από την πλευρά της ζήτησης

Τεχνικοί φραγμοί στην εναλλαγή μεταξύ των διαφορετικών ειδών σιδηρομεταλλεύματος

(101) Από τη σκοπιά της ζήτησης δεν υπάρχει σημαντική δυνατότητα υποκατάστασης μεταξύ των τριών διαφορετικών ειδών μεταλλεύματος. Όπως προαναφέρεται, οι υψικάμινοι μπορούν να λειτουργήσουν σε υψηλά επίπεδα παραγωγικότητας μόνον εφόσον όλες οι παράμετροι τροφοδότησης διατηρούνται κατά το δυνατόν σταθερότερες. Η ανάγκη διατήρησης σταθερών συνθηκών λειτουργίας περιορίζει τη δυνατότητα του αγοραστή πρώτων υλών να εναλλάσσει μεταξύ τους τα εισερχόμενα υλικά βραχυπρόθεσμα, ενώ αποτελεί επίσης το λόγο για τον οποίον οι συμβάσεις προμήθειας σιδηρομεταλλεύματος έχουν συνήθως πολυετή διάρκεια.

(102) Σύμφωνα με τα μέρη, σημαντικές αλλαγές συμβαίνουν συνήθως είτε όταν υπαγορεύονται από λειτουργικές ανάγκες (επανεπένδυση υψικαμίνου ή κλείσιμο μονάδας σφαιροποίησης) είτε όταν ο προμηθευτής σιδηρομεταλλεύματος διαθέτει ένα νέο προϊόν αντικαθιστώντας ένα προϋπάρχον, το οποίο παύει να διατίθεται. Όταν προγραμματίζονται τέτοιου είδους αλλαγές, προβλέπεται μια δοκιμαστική περίοδος αρκετά μεγάλης διάρκειας, η οποία ξεκινά με εργαστηριακές και πιλοτικές δοκιμές που καταλήγουν σε δοκιμαστική λειτουργία της υψικαμίνου υπό πραγματικές συνθήκες, η οποία διαρκεί τουλάχιστον ορισμένες εβδομάδες. Οι πρακτικοί αυτοί περιορισμοί αναπόφευκτα μειώνουν τη δυνατότητα σημαντικών βραχυπρόθεσμων αλλαγών των προμηθειών σιδηρομεταλλεύματος.

(103) Τα αποτελέσματα της έρευνας της Επιτροπής επιβεβαιώνουν ότι η δυνατότητα υποκατάστασης μεταξύ των διαφόρων μορφών σιδηρομεταλλεύματος είναι πολύ περιορισμένη. Ειδικότερα, οι παραγωγοί χάλυβα ανέφεραν στη συντριπτική τους πλειονότητα ότι είναι ιδιαίτερα διστακτικοί να τροποποιήσουν σε σημαντικό βαθμό τη σύνθεση του φορτίου που τροφοδοτεί την υψικάμινο. Αρκετοί πελάτες ανέφεραν επίσης ότι οποιαδήποτε σημαντική τροποποίηση των αναλογιών λεπτόκοκκου σιδηρομεταλλεύματος, χονδρόκοκκου σιδηρομεταλλεύματος και σφαιριδίων θα μπορούσε να διαρκέσει αρκετά χρόνια και ότι σε ορισμένες περιπτώσεις η σχετική επένδυση θα κόστιζε αρκετά εκατομμύρια ευρώ.

Οικονομικοί φραγμοί στην εναλλαγή μεταξύ των διαφόρων ειδών σιδηρομεταλλεύματος

(104) Τα αποτελέσματα της έρευνας της Επιτροπής δείχνουν επίσης ότι υπάρχουν σημαντικοί οικονομικοί φραγμοί στην εναλλαγή μεταξύ λεπτόκοκκου σιδηρομεταλλεύματος, χονδρόκοκκου σιδηρομεταλλεύματος και σφαιριδίων. Οι τιμές των τριών προϊόντων διαφέρουν σημαντικά: η τιμή CIF (τιμή που συμπεριλαμβάνει το κόστος του εμπορεύματος, τα έξοδα ασφάλισης και τα έξοδα μεταφοράς) του λεπτόκοκκου σιδηρομεταλλεύματος κατά κανόνα κυμαίνεται γύρω στα 37 US-cent/Fe-dmt (37 σεντ ΗΠΑ για κάθε εκατοστιαία μονάδα σιδήρου ανά ξηρό μετρικό τόνο μεταλλεύματος), του χονδρόκοκκου σιδηρομεταλλεύματος κυμαίνεται γύρω στα 45 US-cent/Fe-dmt και των σφαιριδίων γύρω στα 65 US-cent/Fe-dmt(28). Κατά συνέπεια, η διαφορά τιμής μεταξύ λεπτόκοκκου και χονδρόκοκκου σιδηρομεταλλεύματος ανέρχεται σε 22 %, ενώ η διαφορά τιμής μεταξύ του λεπτόκοκκου σιδηρομεταλλεύματος και των σφαιριδίων ανέρχεται σε 76 %. Το λεπτόκοκκο σιδηρομετάλλευμα εξακολουθεί να αποτελεί τη λιγότερο δαπανηρή λύση, ακόμη και όταν οι χαλυβουργικές μονάδες εκμεταλλεύονται ιδιόκτητες μονάδες σφαιροποίησης (γεγονός που δεν ισχύει συνήθως).

Απουσία περιοριστικών συνεπειών μεταξύ λεπτόκοκκου σιδηρομεταλλεύματος και των άλλων μορφών σιδηρομεταλλεύματος

(105) Πρώτον, οι πελάτες στη συντριπτική τους πλειονότητα ανέφεραν ότι η δυνατότητα μιας χαλυβουργικής μονάδας να τροποποιήσει την ποσότητα του χρησιμοποιούμενου λεπτόκοκκου σιδηρομεταλλεύματος μειώνοντας ή αυξάνοντας τις άλλες μορφές σιδηρομεταλλεύματος είναι περιορισμένη, διότι οι χαλυβουργικές μονάδες τείνουν να μεγιστοποιούν τη χρησιμοποιούμενη ποσότητα λεπτόκοκκου σιδηρομεταλλεύματος. Δεδομένου ότι το λεπτόκοκκο σιδηρομετάλλευμα αποτελεί μακράν το λιγότερο δαπανηρό προϊόν σιδηρομεταλλεύματος και οι μονάδες πυροσυσσωμάτωσης των χαλυβουργείων έχουν υψηλό πάγιο κόστος και χαμηλό οριακό κόστος, οι μονάδες πυροσυσσωμάτωσης των χαλυβουργείων συνήθως λειτουργούν εξαντλώντας την παραγωγική τους ικανότητα. Δεδομένου ότι υπάρχουν σημαντικοί φραγμοί στην επέκταση της παραγωγικής ικανότητας πυροσυσσωμάτωσης, συνάγεται ότι ούτε το χονδρόκοκκο σιδηρομετάλλευμα ούτε τα σφαιρίδια μπορούν να περιορίσουν σημαντικά τις τιμές και τη ζήτηση του υλικού τροφοδότησης των μονάδων πυροσυσσωμάτωσης.

(106) Από την άλλη πλευρά, οι τιμές του υλικού τροφοδότησης των μονάδων πυροσυσσωμάτωσης σε μικρό μόνο βαθμό μπορούν να περιορίσουν τις τιμές του χονδρόκοκκου σιδηρομεταλλεύματος και των σφαιριδίων. Σε αντίθεση με τις απόψεις των μερών, οι πελάτες δήλωσαν στη συντριπτική τους πλειονότητα ότι τα χαλυβουργεία δεν μπορούν να αυξήσουν την παραγωγική ικανότητα των μονάδων τους πυροσυσσωμάτωσης βραχυπρόθεσμα ή μεσοπρόθεσμα, λόγω των υψηλών επενδύσεων που απαιτούνται, αλλά και για περιβαλλοντικούς λόγους.

(107) Ειδικότερα, η επέκταση της παραγωγικής ικανότητας των μονάδων πυροσυσσωμάτωσης δεν αποτελεί βιώσιμη επιλογή. Στην Ευρώπη δεν έχουν κατασκευαστεί νέες μονάδες πυροσυσσωμάτωσης τουλάχιστον τα τελευταία 20 χρόνια, γεγονός που υποδηλώνει ότι έχει ήδη επιτευχθεί η μέγιστη αναλογία στο μείγμα και ότι η εκκίνηση μιας εντελώς νέας μονάδας (που προφανώς δεν θα μπορούσε να λειτουργήσει χρησιμοποιώντας πλήρως την παραγωγική της ικανότητα) θα ήταν ασύμφορη. Η επέκταση της παραγωγικής ικανότητας ήδη υφιστάμενων μονάδων θεωρητικά είναι δυνατή σε περιορισμένο βαθμό, αλλά η πρόσθετη παραγωγή δεν θα αρκούσε για να επηρεάσει τις τιμές των άλλων ειδών σιδηρομεταλλεύματος. Επιπλέον, το κόστος που έχει η επέκταση της παραγωγικής ικανότητας μπορεί να είναι τόσο υψηλό ώστε να μην δικαιολογείται, λαμβάνοντας υπόψη το εξαιρετικά υψηλό κόστος που απορρέει από την αναγκαία διακοπή της λειτουργίας της υψικαμίνου και τη συνακόλουθη αναστάτωση της παραγωγής χάλυβα. Στην Ευρώπη οι χαλυβουργικές μονάδες θα αντιμετώπιζαν πρόσθετα προβλήματα κανονιστικής φύσης, λόγω της έκλυσης τοξικών αερίων από τη διαδικασία πυροσυσσωμάτωσης. Η επέκταση της παραγωγικής ικανότητας μέσω της τροφοδότησης της μονάδας πυροσυσσωμάτωσης με υλικό που έχει υποστεί πρόσθετη επεξεργασία και για το λόγο αυτό είναι παραγωγικότερο, θα προϋπέθετε πρόσθετα έξοδα, με αποτέλεσμα να εξανεμίζεται το οικονομικό πλεονέκτημα του λεπτόκοκκου σιδηρομεταλλεύματος. Σε κάθε περίπτωση, η επιτυγχανόμενη αύξηση της παραγωγής (περίπου 5 %) δεν θα αρκούσε για να ασκηθεί καθοδική πίεση στις τιμές.

(108) Πρέπει επίσης να σημειωθεί ότι, σε αντίθεση με το λεπτόκοκκο σιδηρομετάλλευμα, ορισμένες ποιότητες χονδρόκοκκου σιδηρομεταλλεύματος και σφαιριδίων χρησιμοποιούνται επίσης για την παραγωγή ΣΑΑ. Σύμφωνα με παρουσιάσεις της JP Morgan και της CVRD τον Νοέμβριο του 2000(29), η αναμενόμενη αύξηση της παραγωγής ΣΑΑ είναι πιθανό να οδηγήσει σε αύξηση της ζήτησης σφαιριδίων. Το στοιχείο αυτό θα διαφοροποιήσει ακόμη περισσότερο τις συνθήκες ανταγωνισμού που ισχύουν για τα σφαιρίδια από τις συνθήκες ανταγωνισμού που ισχύουν για το λεπτόκοκκο σιδηρομετάλλευμα (που χρησιμοποιείται μόνο στις υψικαμίνους).

Απουσία περιοριστικών συνεπειών μεταξύ χονδρόκοκκου σιδηρομεταλλεύματος και σφαιριδίων

(109) Τα αποτελέσματα της έρευνας της Επιτροπής δείχνουν επίσης ότι η δυνατότητα εναλλαγής μεταξύ χονδρόκοκκου σιδηρομεταλλεύματος και σφαιριδίων είναι επίσης περιορισμένη. Σύμφωνα με τη συντριπτική πλειονότητα των πελατών, τα χαλυβουργεία προμηθεύονται χονδρόκοκκο σιδηρομετάλλευμα και σφαιρίδια για να καλύψουν τις υπόλοιπες ανάγκες τους, επιδιώκοντας να μεγιστοποιήσουν τη χρησιμοποίηση χονδρόκοκκου σιδηρομεταλλεύματος, το οποίο είναι περίπου 40 % φθηνότερο από τα σφαιρίδια. Ωστόσο, η δυνατότητά τους να χρησιμοποιήσουν χονδρόκοκκο σιδηρομετάλλευμα περιορίζεται από το γεγονός ότι το χονδρόκοκκο σιδηρομετάλλευμα αποτελεί "φυσικό" προϊόν με μεταβλητή ποιότητα και έτσι δεν μπορεί να αποτελέσει υψηλό ποσοστό του συνολικού μείγματος σιδηρομεταλλεύματος, επειδή πρωταρχική προϋπόθεση για την παραγωγή καλής ποιότητας χάλυβα είναι η ομοιογένεια των εισερχόμενων υλικών. Επιπλέον, στην υψικάμινο ένα μέρος του χονδρόκοκκου σιδηρομεταλλεύματος διασπάται σε λεπτούς κόκκους, με αποτέλεσμα να φράσσεται η αναγκαία ροή αερίων, και έτσι να διακυβεύεται περαιτέρω η παραγωγικότητα της υψικαμίνου.

(110) Υπάρχουν επίσης λιγοστά περιθώρια ευελιξίας όσον αφορά την αύξηση της αναλογίας σφαιριδίων εις βάρος του χονδρόκοκκου σιδηρομεταλλεύματος. Λόγω της υψηλής τιμής των σφαιριδίων, που αποτελούν την πιο δαπανηρή αλλά και την πιο παραγωγική επιλογή, το βασικό κίνητρο για τη χρησιμοποίηση περισσότερων σφαιριδίων θα ήταν η αύξηση της παραγωγής της υψικαμίνου σε περιόδους υψηλής ζήτησης (όταν το υψηλότερο κόστος της παραγωγής χάλυβα μπορεί να μετακυλιστεί στους πελάτες). Έτσι, εν γένει τα σφαιρίδια θεωρούνται κατά κανόνα ως εναλλακτικό προϊόν, εκτός βέβαια από τις περιοχές (όπως η Βόρεια Αμερική) όπου είναι το μοναδικό διαθέσιμο προϊόν λόγω της γεωλογίας των εγχώριων ορυχείων σιδηρομεταλλεύματος.

Συμπέρασμα

(111) Έχοντας υπόψη τα ανωτέρω, συνάγεται ότι από τη σκοπιά της ζήτησης το λεπτόκοκκο σιδηρομετάλλευμα, το χονδρόκοκκο σιδηρομετάλλευμα και τα σφαιρίδια σιδηρομεταλλεύματος αποτελούν καθένα χωριστή αγορά προϊόντος. Οι πελάτες στη συντριπτική τους πλειονότητα ανέφεραν ότι δεν θα τροποποιούσαν τις αναλογίες λεπτόκοκκου σιδηρομεταλλεύματος, χονδρόκοκκου σιδηρομεταλλεύματος και σφαιριδίων σε περίπτωση που η τιμή ενός από τα ανωτέρω είδη σιδηρομεταλλεύματος αυξανόταν κατά 5-10 % σε σχέση με τις άλλες μορφές σιδηρομεταλλεύματος(30). Τούτο ισχύει διότι: i) οι πελάτες διστάζουν να τροποποιήσουν το φορτίο που χρησιμοποιούν· ii) δεν είναι δυνατή η σημαντική αύξηση της ζήτησης λεπτόκοκκου σιδηρομεταλλεύματος από τους πελάτες, διότι οι μονάδες πυροσυσσωμάτωσης λειτουργούν ήδη στο όριο της παραγωγικής τους ικανότητας, η οποία δεν μπορεί να αυξηθεί βραχυπρόθεσμα έως μεσοπρόθεσμα· iii) οι πελάτες δεν μπορούν να αυξήσουν σημαντικά την αναλογία χονδρόκοκκουσιδηρομεταλλεύματος, διότι ήδη προσπαθούν να μεγιστοποιήσουντηνποσότητα του χρησιμοποιούμενου χονδρόκοκκου σιδηρομεταλλεύματος και διότι η προσφορά χονδρόκοκκου σιδηρομεταλλεύματος είναι περιορισμένη, και iv) δεδομένου ότι τα σφαιρίδια είναι πολύ δαπανηρότερα από τις άλλες μορφές σιδηρομεταλλεύματος, οι πελάτες τα χρησιμοποιούν ως εναλλακτικό προϊόν και δεν θα αύξαναν τη χρησιμοποιούμενη ποσότητα σφαιριδίων, κατά το μέτρο που θα μπορούσαν να παράγουν τις επιθυμητές ποσότητες χάλυβα χρησιμοποιώντας μόνο λεπτόκοκκο και χονδρόκοκκο σιδηρομετάλλευμα.

(112) Τούτο δεν σημαίνει ότι οι πελάτες δεν τροποποιούν ποτέ το φορτίο της υψικαμίνου. Ειδικότερα, φαίνεται ότι μερικές φορές οι πελάτες μειώνουν ή αυξάνουν τις ποσότητες σφαιριδίων που χρησιμοποιούν. Ωστόσο, τα αποτελέσματα της έρευνας της Επιτροπής δείχνουν ότι οι αλλαγές αυτές είναι περιορισμένες, καθότι οι αναλογίες των επί μέρους προϊόντων σιδηρομεταλλεύματος που χρησιμοποιούνται σε κάθε φορτίο μπορούν να τροποποιηθούν μόνο σε περιορισμένο βαθμό (συνήθως 3-5 %), τουλάχιστον βραχυπρόθεσμα και μεσοπρόθεσμα. Επιπλέον, φαίνεται ότι οι αλλαγές αυτές σπάνια είναι αποτέλεσμα ανταγωνισμού μεταξύ των διαφόρων προμηθευτών σιδηρομεταλλεύματος, αλλά αντίθετα απορρέουν από εξωγενείς παράγοντες, όπως η εξέλιξη της ζήτησης χάλυβα. Για παράδειγμα, σε περιόδους υψηλής ζήτησης χάλυβα, η παραγωγική ικανότητα μιας χαλυβουργικής μονάδας όσον αφορά την πυροσυσσωμάτωση μπορεί να μην αρκεί για να καλυφθούν οι ανάγκες της παραγωγής. Σε τέτοιες περιπτώσεις η χαλυβουργική μονάδα μπορεί να χρειαστεί να προμηθευτεί σφαιρίδια με υψηλότερο κόστος προκειμένου να ανταποκριθεί στη ζήτηση.

(113) Όπως ανέφεραν τα μέρη, η επιδεξιότητα ενός αγοραστή σιδηρομεταλλεύματος δεν εξαρτάται από τη δυνατότητά του να αλλάζει προμηθευτές ανάλογα με τις διακυμάνσεις των τιμών. Αντίθετα, επιδέξιος αγοραστής είναι αυτός που επιτυγχάνει μέσω των υφιστάμενων προμηθευτών του να αποκομίσει τη μέγιστη δυνατή αξία όσον αφορά την έγκαιρη παράδοση, την ποιότητα και την ομοιογένεια του προϊόντος, και την τιμή.

Β. Δυνατότητα υποκατάστασης από την πλευρά της προσφοράς

(114) Εν γένει, από τη σκοπιά της προσφοράς δεν υπάρχει δυνατότητα υποκατάστασης μεταξύ λεπτόκοκκου σιδηρομεταλλεύματος, σφαιριδίων και χονδρόκοκκου σιδηρομεταλλεύματος. Τα μεταλλεία σιδηρομεταλλεύματος παράγουν τόσο χονδρόκοκκο σιδηρομετάλλευμα, όσο και λεπτόκοκκο σιδηρομετάλλευμα (που εν μέρει πωλείται στα χαλυβουργεία ως υλικό τροφοδότησης των μονάδων πυροσυσσωμάτωσης και εν μέρει μετατρέπεται σε σφαιρίδια από το μεταλλείο). Ωστόσο, η αναλογία λεπτόκοκκου και χονδρόκοκκου σιδηρομεταλλεύματος στην παραγωγή κάθε μεταλλείου εξαρτάται από τη γεωλογία των αποθέσεων σιδηρομεταλλεύματος. Για παράδειγμα, τα μεταλλεία της Αυστραλίας, της Ινδίας και της Νότιας Αφρικής παράγουν σχετικά μεγαλύτερη ποσότητα χονδρόκοκκου σιδηρομεταλλεύματος από ό,τι τα μεταλλεία της Βραζιλίας και της Βενεζουέλας. Τα μεταλλεία που παράγουν μετάλλευμα με χαμηλή περιεκτικότητα σε σίδηρο, όπως τα μεταλλεία των Ηνωμένων Πολιτειών, του Καναδά και της Κίνας, είτε παράγουν μικρές ποσότητες εμπορεύσιμου χονδρόκοκκου σιδηρομεταλλεύματος είτε δεν παράγουν καν χονδρόκοκκο σιδηρομετάλλευμα.

(115) Το λεπτόκοκκο σιδηρομετάλλευμα δεν μπορεί να μετατραπεί σε χονδρόκοκκο σιδηρομετάλλευμα. Θεωρητικά το χονδρόκοκκο σιδηρομετάλλευμα μπορεί να μετατραπεί σε λεπτόκοκκο σιδηρομετάλλευμα, αλλά στην πράξη δεν υπάρχει οικονομικό κίνητρο προς τούτο λόγω της υψηλότερης αξίας του χονδρόκοκκου σιδηρομεταλλεύματος. Όσον αφορά τη δυνατότητα μετατροπής του χονδρόκοκκου σιδηρομεταλλεύματος σε υλικό τροφοδότησης των μονάδων σφαιροποίησης, θεωρητικά θα ήταν δυνατό να θραυστεί το χονδρόκοκκο σιδηρομετάλλευμα για να αποκτηθεί το εν λόγω υλικό τροφοδότησης. Ωστόσο, η έρευνα αγοράς της Επιτροπής έδειξε ότι τούτο δεν θα ήταν οικονομικά βιώσιμο.

(116) Όσον αφορά τη δυνατότητα μετατροπής λεπτόκοκκου σιδηρομεταλλεύματος σε σφαιρίδια, η δυνατότητα αυτή περιορίζεται από το γεγονός ότι προς τούτο απαιτείται η κατασκευή μονάδας σφαιροποίησης, σημαντική επένδυση που είναι οικονομικά συμφέρουσα μόνο για τα μεταλλεία που παράγουν σημαντική αναλογία λεπτόκοκκου σιδηρομεταλλεύματος, κατάλληλου να χρησιμοποιηθεί ως υλικό τροφοδότησης των μονάδων σφαιροποίησης. Λόγω της φύσης του μεγαλύτερου μέρους των μεταλλευμάτων της Αυστραλίας, για παράδειγμα, η κατασκευή σφαιριδίων από το εν λόγω σιδηρομετάλλευμα δεν είναι σήμερα οικονομικά συμφέρουσα.

Γ. Διαφορές τιμών

(117) Όπως προαναφέρεται, υπάρχουν σημαντικές διαφορές τιμών μεταξύ των τριών ειδών προϊόντων: η τιμή CIF του λεπτόκοκκου σιδηρομεταλλεύματος κυμαίνεται κατά κανόνα γύρω στα 37 US-cent/Fe-dmt, του χονδρόκοκκου σιδηρομεταλλεύματος κυμαίνεται γύρω στα 45 US-cent/Fe-dmt και των σφαιριδίων γύρω στα 65 US-cent/Fe-dmt(31). Συνεπώς, η διαφορά τιμής μεταξύ του λεπτόκοκκου και του χονδρόκοκκου σιδηρομεταλλεύματος ανέρχεται σε 22 %, ενώ η διαφορά τιμής μεταξύ του λεπτόκοκκου σιδηρομεταλλεύματος και των σφαιριδίων ανέρχεται σε 76 %.

(118) Τα μέρη υποστηρίζουν ότι οι διαφορές αυτές δεν δείχνουν την ύπαρξη διαφορετικών αγορών προϊόντος, αλλά αντίθετα αντικατοπτρίζουν τη διαφορετική αξία της χρήσης κάθε μορφής σιδηρομεταλλεύματος. Ωστόσο, η άποψη αυτή δεν επιβεβαιώνεται από τις τάσεις των τιμών και των ποσοτήτων. Πρώτον, οι τιμές αναφοράς του λεπτόκοκκου σιδηρομεταλλεύματος, του χονδρόκοκκου σιδηρομεταλλεύματος και των σφαιριδίων ακολουθούν κάπως διαφορετικές διακυμάνσεις, όπως φαίνεται στον ακόλουθο πίνακα. Τούτο υποδηλώνει ότι οι υπάρχουν ιδιαίτεροι όροι προσφοράς και ζήτησης για κάθε μορφή σιδηρομεταλλεύματος και συνεπώς ότι το λεπτόκοκκο σιδηρομετάλλευμα, το χονδρόκοκκο σιδηρομετάλλευμα και τα σφαιρίδια συνιστούν διακριτές αγορές προϊόντος.

Αλλαγές των τιμών αναφοράς του χονδρόκοκκου σιδηρομεταλλεύματος, του λεπτόκοκκου σιδηρομεταλλεύματος και των σφαιριδίων στην Ευρώπη

>ΘΕΣΗ ΠΙΝΑΚΑ>

(119) Το γεγονός ότι σε μεγάλο βαθμό υπάρχει συσχέτιση μεταξύ της εξέλιξης των διαφόρων αυτών τιμών δεν επηρεάζει το ανωτέρω συμπέρασμα. Πρώτον, είναι απολύτως φυσιολογικό να διαπιστώνεται συσχέτιση των τιμών αυτών, καθότι τα διάφορα προϊόντα συχνά παράγονται στις ίδιες μεταλλευτικές περιοχές με τον ίδιο εξοπλισμό. Συνεπώς, το κόστος τους είναι κοινό κατά μεγάλο ποσοστό. Δεύτερον, [...]* και τρίτον, πρέπει να σημειωθεί ότι η διανομή των πωλούμενων ποσοτήτων δεν ακολουθεί την εξέλιξη που θα ήταν αναμενόμενη αν υπήρχε πλήρης δυνατότητα υποκατάστασης μεταξύ των τριών αυτών μορφών σιδηρομεταλλεύματος. Για παράδειγμα, το 1999, σημειώθηκε η ίδια διακύμανση στις τιμές του λεπτόκοκκου σιδηρομεταλλεύματος, των σφαιριδίων και του χονδρόκοκκου σιδηρομεταλλεύματος (με λίγο μεγαλύτερη μείωση της τιμής των σφαιριδίων). Ωστόσο, κατά τη διάρκεια αυτού του έτους δεν παρατηρήθηκαν οι ίδιες τάσεις όσον αφορά τις πωλήσεις των προϊόντων που μεταφέρθηκαν διά θαλάσσης: η ζήτηση λεπτόκοκκου σιδηρομεταλλεύματος ήταν χαμηλότερη κατά 6 % σε σχέση με το 1998, ενώ η ζήτηση χονδρόκοκκου σιδηρομεταλλεύματος αυξήθηκε κατά 11 % και η ζήτηση σφαιριδίων μειώθηκε κατά 2 %. Αν και οι τρεις μορφές σιδηρομεταλλεύματος ανήκαν στην ίδια αγορά προϊόντος, η ζήτηση λεπτόκοκκου σιδηρομεταλλεύματος, χονδρόκοκκου σιδηρομεταλλεύματος και σφαιριδίων θα έπρεπε να ακολουθήσει την ίδια εξέλιξη (πιθανόν με ελαφρώς υψηλότερη ζήτηση για τα σφαιρίδια από ό,τι για τις άλλες δύο μορφές σιδηρομεταλλεύματος), γεγονός που σαφώς δεν συνέβη.

(120) Δεύτερον, η συντριπτική πλειονότητα των πελατών που απάντησαν στα ερωτηματολόγια στο πλαίσιο της έρευνας της Επιτροπής ανέφεραν ότι η αύξηση της τιμής ενός είδους κατά 5-10 % δεν θα οδηγούσε σε υποκατάσταση ενός είδους σιδηρομεταλλεύματος από ένα άλλο.

Δ. Η απάντηση των μερών

(121) Στην απάντησή τους, τα μέρη δεν αμφισβητούν τις διαπιστώσεις της Επιτροπής. Ωστόσο, αμφισβητούν τον κατά τα ανωτέρω ορισμό της αγοράς προϊόντος, υποστηρίζοντας ότι οι πελάτες θα μπορούσαν σε σημαντικό βαθμό να στραφούν από μια μορφή σιδηρομεταλλεύματος σε μια άλλη. Ειδικότερα, τα μέρη επικαλούνται τη μελέτη του οικονομικού τους συμβούλου, η οποία θεωρεί ότι τα χαλυβουργεία μπορούν να στραφούν από μια μορφή σιδηρομεταλλεύματος σε μια άλλη.

(122) Πρώτον, ο οικονομικός σύμβουλος θεωρεί ότι το σιδηρομετάλλευμα είναι ομοειδές προϊόν και ότι τα χαλυβουργεία έχουν τη δυνατότητα να επιτύχουν ισοδύναμα επίπεδα παραγωγικότητας χρησιμοποιώντας φορτία με εντελώς διαφορετική σύνθεση. Σύμφωνα με τον οικονομικό σύμβουλο, τούτο αποδεικνύεται από το γεγονός ότι οι διάφορες χαλυβουργικές μονάδες χρησιμοποιούν φορτία που διαφέρουν σημαντικά μεταξύ τους.

(123) Η Επιτροπή δεν συμμερίζεται αυτή την άποψη. Το γεγονός ότι το σιδηρομετάλλευμα δεν είναι ένα τυπικό βασικό εμπόρευμα φαίνεται καθαρά στα αποτελέσματα της έρευνας της Επιτροπής. Όπως προαναφέρεται, τα φυσικά και χημικά χαρακτηριστικά του σιδηρομεταλλεύματος που παράγεται στις διάφορες μεταλλευτικές περιοχές μπορεί να παρουσιάζουν σημαντικές διαφορές μεταξύ τους, όσον αφορά τόσο την περιεκτικότητα σε σίδηρο όσο και τα επίπεδα των προσμείξεων. Παρόλο που τα προϊόντα διαφορετικής προέλευσης ανήκουν στην ίδια αγορά προϊόντος, υπάρχουν όρια στη δυνατότητα υποκατάστασης μεταξύ προϊόντων που εξορύσσονται από διαφορετικές περιοχές, ενώ ιδιαίτερα από την έρευνα της Επιτροπής συνάγεται ότι οι προμηθευτές της Αυστραλίας και της Βραζιλίας δεν θα μπορούσαν εύκολα να αυξήσουν το μερίδιο αγοράς τους οι μεν εις βάρος των δε, ιδίως λόγω των διαφορετικών χαρακτηριστικών των προϊόντων τους.

(124) Επιπλέον, η Επιτροπή δεν συμφωνεί με την άποψη του οικονομικού συμβούλου των μερών κατά την οποία το γεγονός ότι τα διάφορα χαλυβουργεία χρησιμοποιούν διαφορετικά φορτία αποδεικνύει ότι τα χαλυβουργεία έχουν τη δυνατότητα να στραφούν από ένα προϊόν σε ένα άλλο. Όπως προαναφέρεται, το φορτίο και οι όροι επεξεργασίας που εφαρμόζονται σε κάθε χαλυβουργείο βελτιστοποιούνται σύμφωνα με τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά και τις απαιτήσεις παραγωγικότητας του συγκεκριμένου χαλυβουργείου, με αποτέλεσμα οι διαφορετικοί όροι επεξεργασίας που παρατήρησε ο οικονομικός σύμβουλος να αντικατοπτρίζουν απλώς τη διαφορετική διαμόρφωση των υψικαμίνων (μερικές φορές υπάρχουν μεγάλες διαφορές μεταξύ υψικαμίνων). Παρόλο που θεωρητικά κάθε χαλυβουργείο θα μπορούσε να λειτουργεί μια διαφορετικό φορτίο από αυτό που χρησιμοποιεί, τούτο δεν αποδεικνύει ότι τα χαλυβουργεία θα μπορούσαν στην πράξη να τροποποιήσουν σημαντικά το φορτίο τους (η δε έρευνα της Επιτροπής αποκλείει αυτή δυνατότητα). Πρώτον, οι υπεύθυνοι λειτουργίας των υψικαμίνων δεν έχουν τη δυνατότητα να επιφέρουν δραστικές αλλαγές, λόγω των κινδύνων που συνεπάγονται, αλλά και λόγω των υψηλών επενδύσεων και του χρόνου που απαιτείται για τις απαραίτητες δοκιμές. Όπως ανέφεραν τα μέρη, οι πελάτες έχουν συντηρητική αγοραστική συμπεριφορά, ενώ ορισμένες χαλυβουργικές εταιρείες δεν μπορούν εύκολα να κατανοήσουν πλήρως τη λειτουργία της υψικαμίνου. Δεύτερον, παρόλο που οι κίνδυνοι θα μπορούσαν να μειωθούν αν η σχεδιαζόμενη αλλαγή αφορούσε απλώς την τροποποίηση των αναλογιών λεπτόκοκκου σιδηρομεταλλεύματος και σφαιριδίων, ακόμη και τότε θα εξακολουθούσαν να υπάρχουν σημαντικοί οικονομικοί φραγμοί (όπως η πολύ υψηλότερη τιμή των σφαιριδίων, η ύπαρξη της μονάδας πυροσυσσωμάτωσης κ.λπ.). Πρόσθετη επιβεβαίωση των ανωτέρω αποτελεί το γεγονός ότι ακόμη και στις μονάδες της ίδιας χαλυβουργίας, συχνά χρησιμοποιούνται διαφορετικά φορτία στις διάφορες υψικαμίνους.

(125) Δεύτερον, ο οικονομικός σύμβουλος των μερών παρατήρησε "σημαντικές διακυμάνσεις των αναλογιών λεπτόκοκκου σιδηρομεταλλεύματος, χονδρόκοκκου σιδηρομεταλλεύματος και σφαιριδίων από το ένα έτος στο άλλο", καθώς και "διακυμάνσεις της πηγής των προμηθειών για τις διάφορες κατηγορίες σιδηρομεταλλεύματος από το ένα έτος στο άλλο" στις επί μέρους χαλυβουργικές μονάδες. Κατά την άποψη του οικονομικού συμβούλου, τα στοιχεία αυτά σε συνδυασμό με την τάση των πελατών να μειώσουν τη διάρκεια των συμβάσεων προμήθειας, επιβεβαιώνουν ότι οι πελάτες έχουν τη δυνατότητα να στραφούν από τη μια μορφή σιδηρομεταλλεύματος σε μια άλλη.

(126) Η Επιτροπή δεν αμφισβητεί ότι υπό ορισμένες συνθήκες ακόμη είναι δυνατό να τροποποιηθεί σε κάποιο βαθμό το φορτίο, ακόμη και σε επίπεδο μεμονωμένων υψικαμίνων. Όπως αναφέρεται λεπτομερώς ανωτέρω, οι υπεύθυνοι λειτουργίας των υψικαμίνων φροντίζουν κατ' αρχάς οι μονάδες πυροσυσσωμάτωσης να λειτουργούν εξαντλώντας την παραγωγική τους ικανότητα, στη συνέχεια μεγιστοποιούν τη χρήση χονδρόκοκκου σιδηρομεταλλεύματος (στο βαθμό που τους το επιτρέπουν τεχνικοί περιορισμοί) και στη συνέχεια καλύπτουν τις υπόλοιπες ανάγκες τους με σφαιρίδια. Ασφαλώς, οι διαφορετικές απαιτήσεις όσον αφορά την παραγωγικότητα οδηγούν σε διαφορετικά φορτία. Για παράδειγμα, σε περιόδους υψηλής ζήτησης τα χαλυβουργεία πρέπει να αυξήσουν την αναλογία σφαιριδίων (παρά την υψηλότερη τιμή τους), διότι δεν έχουν τη δυνατότητα να αυξήσουν σε απόλυτες τιμές την ποσότητα των παραγόμενων πυροσυσσωμάτων (λόγω περιορισμών στην παραγωγική ικανότητα) και διότι δεν μπορούν να αυξήσουν την αναλογία χονδρόκοκκου σιδηρομεταλλεύματος πέραν ορισμένων τεχνικών ορίων. Όπως ανέφερε μια χαλυβουργική μονάδα, "η ζήτηση σφαιριδίων εξαρτάται άμεσα από την παραγωγική ικανότητα των υψικαμίνων. Οι μονάδες πυροσυσσωμάτωσης λειτουργούν με τη μέγιστη παραγωγική τους ικανότητα. Όταν η παραγωγή σιδηρομεταλλεύματος μειώνεται, η ζήτηση σφαιριδίων είναι η πρώτη που μειώνεται (υψηλότερη τιμή)". Οι πελάτες ενδέχεται επίσης να τροποποιήσουν το φορτίο που χρησιμοποιούν όταν εισάγεται στην αγορά μια νέα ποιότητα σιδηρομεταλλεύματος ή/και όταν ένα υφιστάμενο μεταλλείο τείνει να εξαντληθεί. Στις περιπτώσεις αυτές οι πελάτες εξετάζουν σε ποιο βαθμό μπορούν να χρησιμοποιήσουν τη νέα ποιότητα αντικαθιστώντας άλλες ποιότητες της ίδιας κατηγορίας μεταλλεύματος. Παρόλο που η υποκατάσταση περιορίζεται ουσιαστικά σε μία μορφή μεταλλεύματος, μπορεί να έχει συνέπειες στο φορτίο, για παράδειγμα επηρεάζοντας την παραγωγικότητα της μονάδας πυροσυσσωμάτωσης.

(127) Ωστόσο, κατά την άποψη της Επιτροπής οι αλλαγές αυτές δεν επηρεάζουν το συμπέρασμά της ότι οι πελάτες δεν θα τροποποιούσαν το φορτίο της υψικαμίνου τους αν άλλαζαν μόνο οι σχετικές τιμές των διαφόρων μορφών σιδηρομεταλλεύματος. Όπως προκύπτει από την έρευνα, οι ανωτέρω αλλαγές, που θα συνεπάγονταν τροποποίηση του φορτίου και των όρων επεξεργασίας διατηρώντας ταυτόχρονα παραπλήσιες απαιτήσεις παραγωγικότητας, υπόκεινται σε σημαντικούς φραγμούς, λόγω των τεχνικών κινδύνων, αλλά και για οικονομικούς λόγους (μεγιστοποίηση της χρήσης της μονάδας σφαιροποίησης, καθότι το λεπτόκοκκο σιδηρομετάλλευμα είναι πολύ φθηνότερο από το χονδρόκοκκο σιδηρομετάλλευμα, το οποίο με τη σειρά του είναι πολύ φθηνότερο από τα σφαιρίδια). Στο πλαίσιο αυτό, φαίνεται ότι διακυμάνσεις των σχετικών τιμών της τάξεως του 5-10 % δεν αρκούν για να επηρεαστούν τα οικονομικά δεδομένα λειτουργίας της μονάδας και για να αναγκαστούν οι υπεύθυνοι λειτουργίας των υψικαμίνων να αναλάβουν σημαντικούς κινδύνους.

(128) Τα μέρη αμφισβητούν επίσης το γεγονός ότι η έρευνα της Επιτροπής αποδεικνύει την ύπαρξη σημαντικών φραγμών όσον αφορά τη στροφή από μία μορφή σιδηρομεταλλεύματος σε μία άλλη. Ειδικότερα, τα μέρη υπέβαλαν αποσπάσματα από έγγραφα πελατών που αποδεικνύουν, κατά την άποψή τους, ότι οι πελάτες έχουν τη δυνατότητα να στραφούν από ένα είδος σιδηρομεταλλεύματος σε ένα άλλο.

(129) Ωστόσο, η Επιτροπή δεν συμφωνεί με την ερμηνεία αυτών των αποσπασμάτων από τα μέρη. Πρώτον, η Επιτροπή θεωρεί ότι ορισμένα από αυτά τα αποσπάσματα δεν είναι πειστικά (όπως οι δηλώσεις αρκετών πελατών σχετικά με τη στροφή από μία ποιότητα ενός είδους σιδηρομεταλλεύματος σε άλλη ποιότητα του ίδιου είδους σιδηρομεταλλεύματος ή η δήλωση ενός πελάτη που θέτει ως προϋπόθεση για τη στροφή από μια μορφή σιδηρομεταλλεύματος σε μια άλλη τη λειτουργικότητα ενός τέτοιου εγχειρήματος), ενώ πολλά αποσπάσματα στην πραγματικότητα υποστηρίζουν τα συμπεράσματα της Επιτροπής. Για παράδειγμα, τα μέρη παραθέτουν την απάντηση ενός πελάτη που αναφέρει ότι "δεν θα τροποποιήσουμε τις αναλογίες ανάμειξης λεπτόκοκκου σιδηρομεταλλεύματος, σφαιριδίων και χονδρόκοκκου σιδηρομεταλλεύματος· ωστόσο, ενδέχεται να τροποποιήσουμε τις αναλογίες ανάμειξης όταν χρειαστεί επισκευή του μηχανήματος πυροσυσσωμάτωσης. Ακόμη και στην περίπτωση αυτή, θα μειώσουμε ελαφρά την αναλογία λεπτόκοκκου σιδηρομεταλλεύματος και θα την αντισταθμίσουμε με αύξηση της αναλογίας σφαιριδίων, όμως μια τέτοια επισκευή είναι αναγκαία ανά περιόδους αρκετών ετών". Ομοίως, τα μέρη παρέθεσαν τις δηλώσεις μιας άλλης χαλυβουργικής μονάδας που ανέφερε ότι "το ποσοστό χονδρόκοκκου σιδηρομεταλλεύματος περιορίζεται σε 20 % για λειτουργικούς λόγους. Έτσι, το ποσοστό λεπτόκοκκου σιδηρομεταλλεύματος και σφαιριδίων υπερβαίνει το 80 %. Το λεπτόκοκκο σιδηρομετάλλευμα, δεδομένου ότι θεωρείται οικονομικότερο από τα σφαιρίδια, χρησιμοποιείται κατά το δυνατό περισσότερο. Τα σφαιρίδια χρησιμοποιούνται ως εξισορροπητικό μετάλλευμα.