ΑΠΟΦΑΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ της 11ης Νοεμβρίου 1994 σχετικά με τη διαδικασία εφαρμογής του άρθρου 85 της συνθήκης ΕΚ Υπόθεση (IV/34.410 - Olivetti-Digital) (Τα κείμενα στην αγγλική και ιταλική γλώσσα είναι τα μόνα αυθεντικά) (Κείμενο που παρουσιάζει ενδιαφέρον για τον ΕΟΧ) (94/771/ΕΚ)

Η ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΤΩΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΩΝ ΚΟΙΝΟΤΗΤΩΝ,

Έχοντας υπόψη:

τη συνθήκη για την ίδρυση της Ευρωπαϊκης,

τον κανονισμό αριθ. 17 του Συμβουλίου της 6ης Φεβρουαρίου 1962, πρώτο κανονισμό εφαρμογής των άρθρων 85 και 86 της συνθήκης (1), όπως τροποποιήθηκε τελευταία από την πράξη προσχώρησης της Ισπανίας και της Πορτογαλίας, και ιδίως τα άρθρα 6 και 8,

την αίτηση αρνητικής πιστοποίησης ή απαλλαγής που υπέβαλαν στις 30 Ιουλίου 1992 οι επιχειρήσεις Digital Equipment Corporation και Ing. C. Olivetti & C., SpA σχετικά με σειρά συμφωνιών συνεργασίας στην αγορά συστημάτων πληροφορικής,

την περίληψη της ανακοίνωσης (2) που δημοσιεύθηκε σύμφωνα με το άρθρο 19 παράγραφος 3 του κανονισμού αριθ. 17,

Μετά από διαβούλευση με την Επιτροπή Συμπράξεων και Δεσποζουσών Θέσεων,

Εκτιμώντας ότι:

Ι. ΤΑ ΠΡΑΓΜΑΤΙΚΑ ΠΕΡΙΣΤΑΤΙΚΑ Α. Εισαγωγή (1) Στις 30 Ιουλίου 1992, οι επιχειρήσεις Digital Equipment Corporation (στο εξής Digital) και Ing. C. Olivetti & C. SpA (στο εξής Olivetti) υπέβαλαν στην Επιτροπή αίτηση αρνητικής πιστοποίησης ή, εναλλακτικά απαλλαγής δυνάμει του άρθρου 85 παράγραφος 3, όσον αφορά συμφωνία συνεργασίας στον τομέα των συστημάτων πληροφορικής. Σύμφωνα με την εν λόγω συμφωνία, η Digital θέτει στη διάθεση της Olivetti την τεχνολογία της Alpha AXP που βασίζεται στο νέο της μικροεπεξεργαστή "περιορισμένης σειράς εντολών" (RISC), η δε Olivetti δεσμεύεται να χρησιμοποιεί την τεχνολογία αυτή σε όλα της μοντέλα εξοπλισμού πληροφορικής και αντίστοιχου λογισμικού, εκτός από τη σειρά προϊόντων που βασίζονται στους μικροεπεξεργαστές τύπου Intel. Εξάλλου, η Olivetti προμηθεύεται από τη Digital προϊόντα συστημάτων πληροφορικής, στα οποία συγκαταλέγονται, μεταξύ άλλων, και τα προϊόντα Alpha AXP. Από την πλευρά της, η Digital συνεχίζει να προμηθεύεται από την Olivetti προσωπικούς υπολογιστές (PC) για τις πωλήσεις της στην Ευρώπη, βάσει προγενέστερης συμφωνίας αγοράς που δεν έχει κοινοποιηθεί στην Επιτροπή.

(2) Η τεχνολογική αυτή συνεργασία, συνοδεύεται από την απόκτηση εκ μέρους της Digital του 8 % περίπου του κεφαλαίου της Olivetti ("συμφωνία αγοράς μετοχών") και από την αναλογική εκπροσώπηση στο συμβούλιο της εταιρείας αυτής ("συμφωνία των μετόχων"). Οι δύο τελευταίες συμφωνίες συνήφθησαν μεταξύ της Digital και της μητρικής εταιρείας της Olivetti, CIR. Στις 24 Αυγούστου 1994, η Digital ανακοίνωσε ότι είχε πωλήσει στην ελεύθερη αγορά όλες τις μετοχές που διέθετε στο πακέτο μετοχών της Olivetti. Για το λόγο αυτό, "η συμφωνία αγοράς μετοχών" και "η συμφωνία των μετόχων" έπαυσαν να ισχύουν. Σύμφωνα με την Digital, η πώληση των μετοχών της Olivetti δεν θα έχει επιπτώσεις στην κοινοποιηθείσα τεχνολογική συνεργασία μεταξύ των μερών. Στην παρούσα απόφαση, η Επιτροπή εξετάζει τις κοινοποιηθείσες συμφωνίες στο σύνολό τους. Εντούτοις, η εξέταση της "συμφωνίας αγοράς μετοχών" και της "συμφωνίας των μετόχων" αφορά μόνο την περίοδο κατά την οποία ισχυαν οι εν λόγω συμφωνίες.

Β. Τα μέρη (3) Η Olivetti, με έδρα την πόλη Ivrea της Ιταλίας, είναι όμιλος με παγκόσμιας εμβέλειας δραστηριότητες στον κλάδο των τεχνολογιών πληροφόρησης- προσφέρει ευρεία σειρά προϊόντων και, ειδικότερα, προσωπικά μέσα πληροφόρησης, ηλεκτρονικά σημειωματάρια διαστάσεων Α4, φορητούς υπολογιστές, προσωπικούς υπολογιστές (PC), εξοπλισμούς πληροφορικής τύπου Intel, υπολογιστές κατώτερης κλάσης με περιορισμένη σειρά εντολών καθώς και μηχανικούς και μη μηχανικούς εκτυπωτές ειδικής ή γενικής χρήσης. Σύμφωνα με στοιχεία που έχουν δημοσιευθεί, το 1992 η Olivetti ήταν ο δεύτερος μεγαλύτερος προμηθευτής προϊόντων συστημάτων πληροφορικής με έσοδα 5 762 εκατομμύρια δόλαρια Ηνωμένων Πολιτειών, εκ των οποίων 1 400 εκατομμύρια δόλαρια Ηνωμένων Πολιτειών προέρχονταν από πωλήσεις προσωπικών υπολογιστών (PC).

(4) Η Digital με έδρα την πόλη Maynard, Massachusetts, ΗΠΑ, είναι ένας όμιλος με παγκόσμιας εμβέλειας δραστηριότητες ιδίως στους τομείς του σχεδιασμού, της παραγωγής, της πώλησης και της συντήρησης δικτύων πληροφορικής, του περιφερειακού εξοπλισμού και των προϊόντων δικτύου, καθώς και της επικοινωνίας και των προϊόντων λογισμικού.

(5) Η CIR, με έδρα την πόλη Leini (Τορίνο) της Ιταλίας, είναι ιταλική βιομηχανική εταιρεία χαρτοφυλακίου που ελέγχεται από την Cofide - Compagnia Finanziaria de Benedetti SpA και η οποία, στις 31 Δεκεμβρίου 1991, κατείχε το 44,3 % των μετοχών της Olivetti.

Γ. Τα προϊοντα και η αγορά (6) Τα προϊόντα που αποτελούν το αντικείμενο των υπό εξέταση συμφωνιών είναι τα εξαρτήματα συστημάτων πληροφορικής Alpha AXP της Digital, συμπεριλαμβανόμενων των μικροεπεξεργαστών, των πλακετών και συστημάτων, του λογισμικού και περιφερειακού εξοπλισμού, καθώς και των σχετικών πληροφοριών και της τεχνογνωσίας. Η Alpha AXP είναι μια νέα γενιά αρχιτεκτονικής RISC που έχει σχεδιαστεί και χρησιμοποιείται από τα μέρη για την κατασκευή πλήρους σειράς συστημάτων πληροφορικής, από υπολογιστές τσέπης μέχρι κεντρικές μονάδες επεξεργασίας δεδομένων. Η αρχιτεκτονική AXP αναμένεται να αποτελέσει σημείο αναφοράς και να χρησιμεύσει ως εξοπλισμός για τα κυριότερα σημερινά και μελλοντικά συστήματα εκμετάλλευσης, ιδιαίτερα στο Microsoft New Technology (MsNT) και στο Unix OSF/1. Προς το σκοπό αυτό, η Digital εφαρμόζει, μεταξύ άλλων, δραστήρια πολιτική εκχώρησης τεχνολογικών αδειών εκμετάλλευσης σε κατασκευαστές μικροκυκλωμάτων και ηλεκτρονικών υπολογιστών. Ειδικότερα, η Digital έχει εκχωρήσει στη Mitsubishi Electric Corporation, Ιαπωνία, άδεια παραγωγής μικροεπεξεργαστών Alpha AXP.

(7) Οι μικροεπεξεργαστές κατασκευάζονται συνήθως με τεχνολογία υπολογιστών "πολύπλοκης σειράς εντολών" (CISC), η οποία χαρακτηριζόταν από ευρύ σύνολο εντολών για την εκτέλεση μεγάλου αριθμού πολύπλοκων λειτουργιών. Από τις αρχές της δεκαετίας του '80, αναπτύχθηκε νέος τύπος τεχνολογίας που βασίζεται σε μικροεπεξεργαστές RISC. Αρχή των τεχνολογιών RISC είναι η παροχή περιορισμένης σειράς εντολών οι οποίες εκτελούν απλές μόνο λειτουργίες, αλλά με ταχύτητα πολύ μεγαλύτερη από εκείνη της τεχνολογίας CISC.

Με τον τρόπο αυτό, διευκολύνεται η προσθήκη στο σύστημα πληροφορικής ορισμένων χαρακτηριστικών ενίσχυσης των επιδόσεων, και μπορεί επίσης να προκύψει μειωμένο κόστος παραγωγής λόγω του μικρού όγκου όγκου των μικροεπεξεργαστών, σε σύγκριση με την αρχιτεκτονική CISC, για δεδομένο επίπεδο επιδόσεων. Ωστόσο, προς βελτιστοποίηση των επιδόσεων, εκτός από την εγκατάσταση του μικροεπεξεργαστή RISC στο σύστημα πληροφορικής, απαιτείται και η δημιουργία ειδικού συστήματος λογισμικού (λειτουργικό σύστημα και μεταφραστής) για την καλύτερη αξιοποίηση των δυνατοτήτων του συγκεκριμένου μικροεπεξεργαστή.

Οι αγορές προϊόντων (8) Ενόψει των ανωτέρω, η Επιτροπή κρίνει ότι οι σχετικές αγορές προϊόντων στην προκειμένη περίπτωση είναι τόσο η αγορά τεχνολογίας RISC, στην οποία συγκαταλέγονται οι μικροεπεξεργαστές, το λοιπό υλικό, το λογισμικό και η τεχνογνωσία (προϊόντα που συνδέονται άμεσα με την κοινοποιηθείσα ενέργεια) όσο και οι αγορές διάφορων τελικών προϊόντων συστημάτων πληροφορικής στα οποία περιλαμβάνεται η τεχνολογία RISC (προϊόντα που έχουν έμμεση σχέση με την κοινοποιηθείσα ενέργεια).

(9) Όσον αφορά τους υπολογιστές στους οποίους χρησιμοποιείται η τεχνολογία RISC, είναι αξιοσημείωτο ότι, μέχρι σήμερα, η τεχνολογία αυτή χρησιμοποιείται σχεδόν μόνο σε σταθμούς εργασίας (workstations) όπου η ταχύτητά της είναι ιδιαίτερα χρήσιμη. Στους υπολογιστές γραφείου, η τεχνολογία RISC εξακολουθεί να μειονεκτεί σε σύγκριση με την τεχνολογία CISC επειδή στις περισσότερες εφαρμογές που υπάρχουν τη στιγμή αυτή στην αγορά χρησιμοποιείται η τεχνολογία CISC. Ωστόσο, η τεχνολογία RISC αναμένεται σύντομα να διεσδύσει σε μεγάλο βαθμό στην αγορά υπολογιστών γραφείου, λόγω της όλο και δυναμικότερης επέκτασης των μικροεπεξεργαστών RISC και της καθιέρωσης των "Windows NT", του νέου λειτουργικού συστήματος της Microsoft Corp., που επιτρέπει στις αρχιτεκτονικές RISC να χρησιμοποιούν με μεγάλη επιτυχία εφαρμογές οι οποίες μέχρι σήμερα μπορούσαν να γίνουν μόνο από μικροϋπολογιστές που βασίζονται στην τεχνολογία CISC.

(10) Η αγορά της τεχνολογίας RISC φαίνεται να είναι ιδιαίτερα δυναμική. Οι περισσότεροι κατασκευαστές μικροκυκλωμάτων αναπτύσσουν μικροεπεξεργαστές RISC: όπως, π.χ., η MIPS, που πρόσφατα συγχωνεύτηκε με την Silicon Graphics Inc. (RX 00), η Sun Microsystems (SPARC) και η Motorola (MC 88 000). Επιπλέον, ορισμένοι μεγάλοι κατασκευαστές υπολογιστών, συνήψαν συμμαχίες για την ανάπτυξη τεχνολογιών RISC, συγκεκριμένα δε: η IBM, η Apple και η Motorola για την ανάπτυξη αρχιτεκτονικής Power PC- η Hewlett-Packard, η Hitachi, η Samsung και η Winbond για την ανάπτυξη αρχιτεκτονικής ακρίβειας Hewlett-Packard.

Κατά την International Data Corporation of London, η Sun είναι η πλέον επιτυχημένη εταιρεία προμήθειας υπολογιστών που βασίζονται στην τεχνολογία RISC (δηλαδή σταθμών εργασίας)- με μερίδιο στην αγορά το 1991 ανερχόμεν σε 50 % , ενώ ακολουθούσαν οι MIPS και IBM. Σύμφωνα με την Personal-Computer-Markets της 3ης Νοεμβρίου 1993, οι παγκόσμιες πωλήσεις σταθμών εργασίας που βασίζονται στην τεχνολογία RISC αυξήθηκε κατα 44,6 % και ανήλθε σε 17,5 δισεκατομμύρια δολάρια Ηνωμένων Πολιτειών το 1992 έναντι 12,1 δισεκατομμνείων δολαρίων ΗΠΑ το 1991. Η Hewlett-Packard διατήρησε την πρωτοπορία στην αγορά παρά τη μείωση του μεριδίου της κατά 3,9 %, ήτοι σε 30,8 %, ενώ ακολουθούσαν η Sun και η MIPS με μερίδιο 25,1 % και 20,0 % αντίστοιχα.

Η γεωγραφική αγορά (11) Από οικονομική σκοπιά, έχοντας υπόψη το σημαντικό όγκο των παγκόσμιων εμπορικών συναλλαγών, το ασήμαντο κόστος μεταφοράς και την ανυπαρξία σοβαρών εμπορικών εμποδίων, η σχετική γεωγραφική αγορά μπορεί να θεωρηθεί ως ο κόσμος ολόκληρος.

Δ. Οι κοινοποιηθείσες συμφωνίες "Συμφωνία στρατηγικής συμμαχίας" (12) Η συμφωνία αυτή περιέχει τις ακόλουθες διατάξεις:

α) Η Olivetti δεσμεύεται να χρησιμοποιεί την τεχνολογία Alpha AXP της Digital.

Η Digital θα προμηθεύει στην Olivetti υλικά τεχνολογίας Alpha AXP, καθώς και ειδικά σχεδιασμένο λογισμικό για τους επεξεργαστές AXP, και θα ενημερώνει την Olivetti σχετικά με τη μελλοντική εξέλιξη της αρχιτεκτονικής και της τεχνολογίας AXP.

Στο μέτρο που είναι τεχνικά εφικτό, η Olivetti θα χρησιμοποεί την τεχνολογία Alpha AXP σε όλους τους αντίστοιχους εξοπλισμούς και λογισμικό της, εκτός από τη σειρά προϊόντων που βασίζονται σε μικροεπεξεργαστές τύπου Intel. Η Olivetti θα προσαρμόσει όλα τα προϊόντα της, με εξαίρεση τους υπολογιστές Intel, στην αρχιτεκτονική Alpha AXP, και θα υιοθετήσει το OSF της Digital και το NT της Microsoft, ως βασικό σύστημα εκμετάλλευσης για τα προϊόντα της Alpha AXP.

Σύμφωνα με το άρθρο 2.6 της συμφωνίας η Olivetti και η Digital βασίζουν τις στρατηγικές συνεργασίας τους στην υπόθεση ότι, για κάθε μερίδιο προϊόντος και κατά τη διάρκεια κάθε εξαμήνου, τα προϊόντα Alpha AXP της Digital θα έχουν την ίδια σχέση τιμής/ποιότητας με τις τεχνολογίες RISC που προσφέρουν άλλοι κατασκευαστές υπολογιστών RISC.

β) Δεσμεύσεις αγοράς

Η Olivetti αναλαμβάνει τη δέσμευση να αγοράζει από τη Digital προϊόντα Alpha AXP σύμφωνα με δύο εναλλακτικά υποδείγματα (θα εφαρμόζεται το υπόδειγμα που αποφέρει περισσότερες αγορές). Συγκεκριμένα:

i) ανάλογα με τις ανάγκες της η Olivetti. H Olivetti θα αγοράζει από τη Digital, από την 1η Απριλίου 1993 και καθόλη τη διάρκεια της συμφωνίας, τουλάχιστον το 50 % των εξοπλισμών που δεν είναι τύπου Intel και προορίζονται για επαναπώληση (αυτό σημαίνει ότι το ύψος της δέσμευσης αυτής δεν επηρεάζεται ούτε από το ύψος των αγορών, εκ μέρους της Olivetti, εξοπλισμών τύπου Intel και άλλων εξοπλισμών για ιδία χρήση, ούτε από την παραγωγή άλλων προϊόντων της Olivetti)-

και

ii) από άποψη αξίας, τα προϊόντα Alpha AXP που η Olivetti αγοράζει από τη Digital πρέπει να αντιπροσωπεύουν τουλάχιστον:

- 80 εκατομμύρια δολάρια Ηνωμένων Πολιτειών μέχρι τις 30 Ιουνίου 1994-

- άλλα 80 εκατομμύρια δολάρια Ηνωμένων Πολιτειών μέχρι τις 31 Οκτωβρίου 1995- και

- 80 ακόμη εκατομμύρια δολάρια Ηνωμένων Πολιτειών μέχρι τις 31 Ιουλίου 1996.

Επιπλέον, η Olivetti αναλαμβάνει τη δέσμευση να αγοράσει, μέχρι τις 30 Ιουνίου 1994, μη προσδιορισθείσες ποσότητες προϊόντων που δεν είναι τύπου Alpha AXP, συμπληρωματικής αξίας 70 εκατομμυρίων δολαρίων Ηνωμένων Πολιτειών.

Σε καμία από τις εν λόγω δεσμεύσεις δεν προσδιορίζονται προϊόντα, ποσότητες ή τιμές.

γ) Συνεργασία και σχεδιασμός της τεχνολογίας των προϊόντων

Τα μέρη θα αξιολογήσουν από κοινού τη δυνατότητα σύναψης νέων συμφωνιών συνεργασίας, ώστε να βελτιωθεί η αμοιβαία συμβατότητα των αρχιτεκτονικών και να αναπτυχθούν και προωθηθούν συστήματα εκμετάλλευσης και λογισμικού.

Τα μέρη προτίθενται να εξετάσουν από κοινού τις μελλοντικές τους ανάγκες σε προϊόντα Intel προκειμένου να εκτιμήσουν τη δυνατότητα σύναψης, σε παγκόσμια κλίμακα, συμφωνίας ομαδοποιημένων αγορών για τους προσωπικούς υπολογιστές και τα υποσυστήματα τύπου Intel.

Τα μέρη θα συζητήσουν τη δυνατότητα αγοράς και πώλησης εφαρμογών ISV (ανεξάρτητοι πωλητές λογισμικών) που θα χρησιμοποιούνται σε προϊόντα Alpha AXP.

δ) Τεχνική εξυπηρέτηση μετά την πώληση

Τα μέρη θα επιδιώξουν να οργανώσουν κατά τον πλέον αποδοτικό τρόπο την τεχνική εξυπηρέτηση που παρέχουν μετά την πώληση. Ειδικότερα, συμφωνήθηκε ότι η Digital θα θέσει στη διάθεση της Olivetti τη σχετική της εμπειρία, ώστε να της δοθεί η δυνατότητα εγκατάστασης και συντήρησης των προϊόντων Alpha AXP, ενώ η Olivetti θα συνεχίσει να παρέχει τεχνική βοήθεια στη Digital για τους προσωπικούς υπολογιστές που της πωλεί.

ε) Επιτροπές

Προκειμένου να διευκολυνθεί η εφαρμογή της συμφωνίας στρατηγικής συμμαχίας, τα μέρη έοχυν συστήσει τις ακόλουθες τέσσερις επιτροπές: μια επιτροπή συμμαχίας για γενικότερα θέματα συνεργασίας, η οποία θα συντονίζει τις δραστηριότητες των άλλων τριών επιτροπών, μια επιτροπή προϊόντων για προσωπικούς υπολογιστές, μια επιτροπή προϊόντων για τα προϊόντα Alpha AXP και μια επιτροπή παροχής υπηρεσιών για την τεχνική εξυπηρέτηση μετά την πώληση.

(13) Η "συμφωνία στρατηγικής συμμαχίας" ισχύει επί μια πενταετία και ανανεώνεται αυτόματα για μία ακόμη πενταετία εκτός άν το ένα από τα συμβαλλόμενα μέρη εκφράσει την αντίθεσή του στην ανανέωση αυτή.

"Συμφωνία αγοράς μετοχών και συμφωνία μετόχων"

(14) Βάσει της "συμφωνίας αγοράς μετοχών", η Digital απέκτησε το 8 % περίπου του κεφαλαίου της Olivetti. Η αγορά μετοχών πραγματοποιήθηκε σε δύο ισόποσα μερίδια. Η απόκτηση του δεύτερου μεριδίου προβλεπόταν για τα μέσα τον 1994, πραγματοποιήθηκε όμως νωρίτερα και συγκεκριμένα στα μέσα του 1993. Τον Αύγουστο του 1994, η Digital πώλησε όλες τις μετοχές που διέθετε στο πακέτο μετοχών της Olivetti.

(15) Βάσει της "συμφωνίας των μετόχων", η Digital, για όσο διάστημα κατείχε τουλάχιστον 25 εκατομμύρια μετοχές της Olivetti, εκπροσωπείτο αναλογικά στο διοικητικό συμβούλιο της εταιρείας αυτής (τουλάχιστον ένα μέλος).

(16) Η Digital ήταν ελεύθερη να ασκεί τα δικαιώματα ψήφου που της παρέχουν οι μετοχές της Olivetti. Αντίθετα, δεν μπορούσε να αποκτήσει επιπλέον μετοχές που θα αύξαναν τη συμμετοχή της στο κεφάλαιο της Olivetti κατά περισσότερο από 10 %. Η Digital δεν θα μπορούσε να μεταβιβάσει τα δικαιώματα ψήφου που διέθετε σε επιτροπή άσκησης εκχωρηθέντων δικαιωμάτων ψήφου, ούτε να συνάψει συμφωνίες με τρίτους σχετικά με την κατοχή των μετοχών της Olivetti ή τα δικαιώματα ψήφου που συνδέονται με τις μετοχές αυτές. Η CIR είχε το δικαίωμα προτίμησης στην περίπτωση που η Digital θα αποφάσιζε να διαθέσει τις μετοχές της Olivetti. H CIR δεν άσκησε το δικαίωμα αυτό.

(17) Η "συμφωνία των μετόχων" είχε μέγιστη διάρκεια πέντε ετών.

Ε. Παρατηρήσεις από ενδιαφερόμενα τρίτα μέρη (18) Η Επιτροπή δεν έλαβε παρατηρήσεις από ενδιαφερόμενα τρίτα μέρη μετά τη δημοσίευση της ανακοίνωσης βάσει του άρθρου 19 παράγραφος 3 του κανονισμού αριθ. 17.

ΙΙ. ΝΟΜΙΚΗ ΕΚΤΙΜΗΣΗ Α. Άρθρο 85 παράγραφος 1 (19) Το άρθρο 85 παράγραφος 1 απαγορεύει, μεταξύ άλλων, όλες τις συμφωνίες μεταξύ επιχειρήσεων που δύνανται να επηρεάσουν το εμπόριο μεταξύ κρατών μελών και που έχουν ως αντικείμενο ή αποτέλεσμα τον περιορισμό του ανταγωνισμού. Η Επιτροπή θεωρεί ότι οι κοινοποιηθείσες συμφωνίες μεταξύ της Digital και της Olivetti, που είναι επιχειρήσεις κατά την έννοια του άρθρου 85 παράγραφος 1, αποτελούν μαζί συμφωνία συνεργασίας στον σχετικό τομέα, η οποία εμπίπτει εν μέρει εντός και εν μέρει εκτός του πεδίου εφαρμογής του άρθρου 85 παράγραφος 1. Ειδικότερα:

"Η συμφωνία στρατηγικής συμμαχίας" (20) Η Olivetti δεσμεύεται να χρησιμοποιεί την τεχνολογία Alpha AXP

Η πενταετής δέσμευση της Olivetti να προσαρμόσει όλα τα προϊόντα της, με εξαίρεση τους υπολογιστές Intel, στην αρχιτεκτονική Alpha AXP και να υιοθετήσει το OSF της Digital και το ΝΤ της Microsoft ως βασικό σύστημα εκμετάλλευσης λογισμικού περιορίζει καταρχήν της ελευθερία της Olivetti να επιλέγει την τεχνολογία της. Ωστόσο, η Επιτροπή κρίνει ότι, έχοντας υπόψη τις συγκεκριμένες περιστάσεις που απαριθμούνται κατωτέρω, τα αποτελέσματα της συμφωνίας αυτής δεν θεωρούνται ότι περιορίζουν τον ανταγωνισμό. Πράγματι:

α) Η Olivetti δεν διαθέτει προς το παρόν ανάλογη τεχνολογία RISC, ούτε διαθέτει επαρκείς οικονομικούς πόρους για να αναπτύξει παρόμοια τεχνολογία. Εντούτοις, οι πωλήσεις κεντρικών μονάδων επεξεργασίας δεδομένων που βασίζονται σε τεχνολογία RISC αναμένεται να αυξηθούν σημαντικά κατά τα προσεχή έτη. Συνεπώς, η Olivetti χρειάζεται πλήρη σειρά προϊόντων υπολογιστών RISC για να διατηρήσει τη θέση της ως κορυφαίος ευρωπαίος κατασκευαστής. Έχοντας υπόψη την κατάσταση αυτή, η επιλογή της Olivetti να χρησιμοποιεί αποκλειστικά την τεχνολογία Alpha AXP της Digital ως αρχιτεκτονική RISC δεν θα έχει καμία περιοριστική επίδραση στην πραγματική ή δυνητική ανάπτυξη μιας εναλλακτικής τεχνολογίας RISC από την Olivetti.

β) Έχοντας υπόψη το μέγεθος των επενδύσεων στους τομείς της έρευνας και ανάπτυξης της κατάρτισης υπαλλήλων, των διαδικασιών παραγωγής κ.λπ., οι οποίες είναι απαραίτητες για την ανάπτυξη πλήρους σειράς προϊόντων υπολογιστών RISC, είναι πολύ πιθανό ότι η Olivetti, ακόμη και χωρίς συμβατική υποχρέωση, θα επέλεγε αρχικά μόνο μια τεχνολογία RISC. Πράγματι, η Olivetti δεν θα μπορούσε ποτέ να διαθέσει επαρκείς οικονομικούς πόρους για μια δεύτερη σειρά προϊόντων RISC. Για τον ίδιο λόγο, η Olivetti, μετά τη διενέργεια της επιλογής της, δεν θα "μεταπηδούσε" γρήγορα σε άλλη τεχνολογία RISC (δηλαδή δεν θα άλλαζε τα προϊόντα της). Η πενταετής δέσμευση αναλογεί στο χρονικό διάστημα που είναι αναγκείο για την ανάπτυξη νέων προϊόντων και στο ποσό της απαιτούμενης επένδυσης. Μετά από μία πενταετία, η Olivetti θα είναι ελεύθερη να ανανεώσει τη δέσμευσή της, να διαπραγματευτεί συμφωνία μικρότερης διάρκειας ή να μεταστραφεί προς άλλη τεχνολογία.

Συνεπώς, μπορεί να εξαχθεί το συμπέρασμα ότι η δέσμευση δεν περιορίζει την ανταγωνιστική ελευθερία της Olivetti πέραν των όσων απαιτεί η επιλογή συγκεκριμένου εξοπλισμού RISC. Αυτό καταδεικνύεται επίσης και από τη συμπερίληψη στη συμφωνία μιας ρήτρας (άρθρο 2.6) σύμφωνα με την οποία τα προϊόντα Alpha AXP θα έχουν την ίδια, τουλάχιστον σχέση, τιμής/ποιότητας με τους άλλους εξοπλισμούς RISC. Η ρήτρα αυτή προστατεύει την Olivetti από καταχρηστική εκμετάλλευση της θέσης της εκ μέρους της Digital με την εφαρμογή υπερβατικών τιμών ή τιμών που εισάγουν διακρίσεις.

Βάσει των ανωτέρω εκτιμήσεων, η Επιτροπή κρίνει ότι η πενταετής δέσμευση της Olivetti να χρησιμοποιεί προϊόντα Alpha AXP δεν εμπίπτει στα πλαίσια του άρθρου 85 παράγραφος 1.

(21) Η δέσμευση της Olivetti να χρησιμοποιεί προϊόντα που βασίζονται στην τεχνολογία Alpha AXP

Η Olivetti αναλαμβάνει τη δέσμευση να αγοράσει από τη Digital, το αργότερο στις 30 Ιουνίου 1994, προϊόντα Alpha AXP αξίας 80 εκατομμυρίων δολαρίων Ηνωμένων Πολιτειών, καθώς και συμπληρωματικές ποσότητες των ιδίων προϊόντων αξίας 80 εκατομμυρίων δολαρίων Ηνωμένων Πολιτειών ετησίως για μία ακόμη διετία. Οι αγορές αυτές, των οποίων οι όροι όσον αφορά τις τιμές και τις ποσότητες δεν έχουν συμφωνηθεί εκ των προτέρων από τη Digital και την Olivetti, περιορίζει σαφώς την ελευθερία της Olivetti να επιλέγει τον προμηθευτή της και επηρεάζει τον ανταγωνισμό μεταξύ της Digital και των μελλοντικών κατόχων αδειών εκμετάλλευσης της Alpha AXP οι οποίοι, επί μία τετραετία, θα στερηθούν ενός σημαντικού πιθανού πελάτη όπως η Olivetti. Η ίδια επιχειρηματολογία ισχύει και ως προς την υποχρέωση της Olivetti να αγοράζει από τη Digital, υπό μορφή προϊόντων Alpha AXP, το 50 % των εξοπλισμών συστημάτων πληροφορικής που δεν είναι τύπου Intel και τους οποίους αγοράζουν στη συνέχεια τρίτα μέρη για επαναπώληση [βλέπε σημείο 12 στοιχείο β)].

Πρέπει να γίνει διάκριση μεταξύ της δέσμευσης ενός κατασκευαστή ηλεκτρονικών υπολογιστών να χρησιμοποιεί, για ορισμένα προϊόντα του, εξαρτήματα που παράγονται σύμφωνα με δεδομένη τεχνολογία η οποία ανήκει σε άλλο κατασκευαστή προϊόντων συστημάτων πληροφορικής, και της δέσμευσης για την αγορά σημαντικών ποσοτήτων των εξαρτημάτων αυτών από τον εν λόγω κατασκευαστή.

Δεδομένου ότι η στρατηγική της Digital ήταν να πωλεί και να χορηγεί άδειες εκμετάλλευσης της τεχνολογίας RISC σε διάφορους κατασκευαστές ηλεκτρονικών υπολογιστών, η Olivetti θα μπορούσε να επιλέξει άλλο προμηθευτή για τα προϊόντα Alpha AXP. Εντούτοις, η διάρκεια της προαναφερόμενης πρώτης δέσμευσης αγοράς (4 έτη) και το γεγονός ότι η δέσμευση της Olivetti να αγοράζει από τη Digital το 50 % των εξοπλισμών που δεν είναι τύπου Intel και προορίζονται για επαναπώληση, δέσμευση που ίσχυε αρχικά από την 1η Απριλίου 1993 έως τις 25 Ιουνίου 1997 (ημερομηνία λήξης της σύμβασης) είναι σιωπηρά ανανεώσιμη για μία ακόμη πενταετία, συνηγορεί υπέρ της πρόωρης καταγγελίας της σύμβασης αυτής. Συνεπώς, είναι πιθανό ότι μέχρι τις 25 Ιουνίου του 2002, το ήμισυ τουλάχιστον των αναγκών της Olivetti σε εξοπλισμούς RISC θα καλύπτεται από τη Digital.

Η συμφωνία επηρεάζει το εμπόριο μεταξύ των κρατών μελών καθόσον τα τελικά προϊόντα που έχουν έμμεση σχέση με την υπόθεση αυτή (βλέπε σημείο 8) πωλούνται σε μεγάλες ποσότητες σε ολόκληρο το έδαφος της Κοινότητας. Επίσης, κατά τη διάρκεια ισχύος της συμφωνίας, ενδέχεται να υπάρχουν κάτοχοι αδειών εκμετάλλευσης της τεχνολογίας Alpha AXP με έδρα την Κοινότητα, των οποίων η δυνατότητα προσφοράς εξαρτημάτων Alpha AXP στην Olivetti (δηλαδή προϊόντων που έχουν άμεση σχέση με την υπόθεση αυτή) μπορεί να περιορισθεί από τη συμφωνία.

Συνεπώς, η Επιτροπή κρίνει ότι η δέσμευση της Olivetti να αγοράζει προϊόντα Alpha AXP εμπίπτει στο πεδίο εφαρμογής του άρθρου 85 παράγραφος 1.

(22) Άλλες δεσμεύσεις αγοράς

Η Olivetti έχει συμφωνήσει να αγοράσει από τη Digital, το αργότερο στις 30 Ιουνίου 1994, προϊόντα που δεν είναι τύπου Alpha AXP, ελάχιστης αξίας 70 εκατομμυρίων δολαρίων Ηνωμένων Πολιτειών. Στο πλαίσιο αυτό, πρέπει να σημειωθούν τα εξής:

- η υποχρέωση αυτή εξακολουθεί να ισχύει σε κάθε περίπτωση, χωρίς να ληφθούν υπόψη η ποιότητα, η ποσότητα ή οι τιμές των προϊόντων Alpha AXP που προσφέρει η Digital, παράγοντες που επιτρέπουν στην Olivetti να παύσει να συμμορφώνεται προς τις υποχρεώσεις αγοράς προϊόντων Alpha AXP ("συμφωνία στρατηγικής συμμαχίας", ρήτρα 6.1.7.)-

- η ρήτρα αυτή τίθεται σε ισχύ έστω και σε περίπτωση που η τεχνολογία Alpha AXP δεν είναι ακόμη διαθέσιμη. Η αγορά, από την Olivetti, προϊόντων Alpha AXP αξίας 80 εκατομμυρίων δολάρια Ηνωμένων Πολιτειών- θα ενταχθεί στη συνολική υποχρέωση αγοράς προϊόντων αξίας 150 εκατομμυρίων δολαρίων Ηνωμένων Πολιτειών, ακόμη και άν οι αγορές αυτές διενεργηθούν μετά τις 30 Ιουνίου 1994- και

- δεν προσδιορίζονται τα σχετικά προϊόντα της Digital που δεν είναι τύπου Alpha AXP. H Olivetti μπορεί να τα επιλέξει.

Κατά την άποψη της Επιτροπής, από τα ανωτέρω προκύπτει ότι η εν λόγω δέσμευση αγοράς δεν έχει σχέση με την πλροσφορά προϊόντων Alpha AXP και ότι η Digital δεν τη χρησιμοποιεί για να ενισχύσει τη θέση της ή να αποδυναμώσει τη θέση της Olivetti σε ένα συγκεκριμένο τμήμα της αγοράς.

Συνεπώς, η δέσμευση της Olivetti να αγοράσει από τη Digital, πριν από το τέλος Ιουνίου 1994, προϊόντα που δεν είναι τύπου Alpha AXP αξίας 70 εκατομμυρίων δολαρίων Ηνωμένων Πολιτειών, πρέπει να θεωρηθεί ως χωριστή σύμβαση προμήθειας. Η περιορισμένη διάρκεια (2 έτη) και τα σχετικά ποσά, σε σύγκριση με τις ετήσιες δαπάνες της Olivetti για προϊόντα και εξαρτήματα τρίτων μερών (3), οδηγούν στο συμπέρασμα ότι η συμφωνία αυτή δεν έχει ως αντικείμενο ή αποτέλεσμα τον αισθητό περιορισμό του ανταγωνισμού και, ως εκ τούτου, δεν εμπίπτει στα πλαίσια της απαγόρευσης του άρθρου 85 παράγραφος 1.

(23) Τομείς συνεργασίας (πλην της τεχνικής εξυπηρέτησης μετά την πώληση)

Τα μέρη συμφώνησαν να εξετάσουν τη δυνατότητα περαιτέρω συνεργασίας σε διάφορους τομείς. Οι σχετικές ρήτρες της συμφωνίας έχουν πολύ γενικό χαρακτήρα και εκφράζουν απλώς την επιθυμία των μερών να διερευνήσουν τις δυνατότητες σύναψης περαιτέρω συγκεκριμένων συμφωνιών που δεν καλύπτονται από την κοινοποίηση. Συνεπώς, η παρούσα απόφαση εξαρτάται από τη θέση που θα υιοθετήσει η Επιτροπή έναντι παρόμοιων μελλοντικών συμφωνιών, εάν υπάρξουν.

(24) Τεχνική εξυπηρέτηση μετά την πώληση

Η συνεργασία την οποία τα μέρη συμφώνησαν να αναπτύξουν στον τομέα της τεχνικής εξυπηρέτησης μετά την πώληση είναι συμπληρωματική των αμοιβαίων δεσμεύσεων αγοράς, καθότι είναι ιδιαίτερα σημαντικό για κάθε μέρος να είναι σε θέση να οργανώνει μια αποτελεσματική εξυπηρέτηση μετά την πώληση για τα προϊόντα που αγοράζει από το άλλοι μέρος. Επίσης, η συνεργασία αυτή δεν είναι δυνατό να οδηγήσει σε περιορισμό του ανταγωνισμού στη συγκεκριμένη αγορά τεχνικής εξυπηρέτησης μετά την πώληση, επειδή περιορίζεται στη μεταφορά της τεχνογνωσίας που είναι απαραίτητη για τη συντήρηση των προϊόντων Alpha AXP (για την Olivetti), και των προσωπικών υπολογιστών της Olivetti (για τη Digital). Μια επιτροπή τεχνικής εξυπηρέτησης μετά την πώληση θα αποτελέσει το απαιτούμενο μέσο για τη λειτουργία της συνεργασίας αυτής. Τα μέρη, ανταποκρινόμενα σε αίτημα της Επιτροπής για παροχή πληροφοριών, ανέφεραν ότι έχουν εγκαταλειφθεί οι άλλες κοινές ενέργειες που είχαν αρχικά προβλεφθεί (τεχνική εξυπηρέτηση μετά την πώληση για μεσαίου μεγέθους υπολογιστές τρίτων μερών, κοινή χρησιμοποίηση των εγκαταστάσεων επισκευής).

Συνεπώς το άρθρο 85 παράγραφος 1 δεν εφαρμόζεται για τις συμφωνίες συνεργασίας που συνήφθησαν μεταξύ των μερών στον τομέα της τεχνικής εξυπηρέτησης μετά την πώληση.

(25) Επιτροπές

Ανταποκρινόμενα σε αίτημα παροχής πληροφοριών της Επιτροπής, τα μέρη ανέφεραν ότι όλες οι επιτροπές που συμφωνήθηκε να συσταθούν [βλέπε σημείο 12 στοιχείο ε)] είναι απόλυτα ανεξάρτητες από το διοικητικό συμβούλιο της Olivetti, και ότι, στα πλαίσια αυτών, όλες οι αποφάσεις αποτελούν το αντικείμενο διαπραγματεύσεων και λαμβάνονται ομόφωνα.

Υπό τις περιστάσεις αυτές, η Επιτροπή είναι της γνώμης ότι η σύσταση και η λειτουργία των επιτροπών αυτών δεν εμπίπτει στο πεδίο εφαρμογής του άρθρου 85 παράγραφος 1. Πράγματι, οι επιτροπές αυτές δεν φαίνεται να είναι ούτε όργανα που μπορούν να χρησιμοποιηθούν για την εμπορική συνεργασία μεταξύ των μερών, ούτε μέσα για το συντονισμό της ανταγωνιστικής συμπεριφοράς. Είναι αναγκαίες για την επιτυχή υλοποίηση της συνεργασίας και έχουν ως κύριο στόχο να συνδράμουν την Olivetti να χρησιμοποιεί την τεχνολογία των προϊόντων Alpha AXP και να εκπληρώνει επιτυχώς τους όρους της τεχνικής συνεργασίας.

"Η συμφωνία αγοράς μετοχών και η συμφωνία των μετόχων" (26) Η Digital απέκτησε το 8 % περίπου του μετοχικού κεφαλαίου της Olivetti και, δεδομένου ότι κατέχει 25 εκατομμύρια κοινές μετοχές της εταιρείας αυτής, εκπροσωπείτο στο διοικητικό συμβούλιο της Olivetti.

Στο πλαίσιο αυτό, η Επιτροπή σημειώνει: ότι καθόσο διάστημα οι συμφωνίες αυτές ίσχυαν:

α) Η Digital δεν είχε το δικαίωμα να αγοράσει κανένα μετοχικό μερίδιο της Olivetti που θα είχε ως αποτέλεσμα συμμετοχή στο κεφάλαιο μεγαλύτερη από 10 %. Όσον αφορά τις μετοχές της στην Olivetti, η Digital απαγορευόταν να συνάψει με τρίτα μέρη συμφωνίες για τα δικαιώματα ψήφου. Δεν υπήρχαν δικαιώματα αρνησικυρίας που μπορούσαν να εξασφαλίσουν στη Digital, άμεσα ή σε μεταγενέστερο στάδιο, τον έλεγχο του μετοχικού κεφαλαίου της Olivetti. Πράγματι, η Olivetti συνέχισε να ελέγχεται μόνο από τη CIR που εξακολουθούσε να κατέχει το 31,07 % των μετοχών της. Το δικαίωμα προτίμησης της CIR ως προς οιαδήποτε πρόταση πώλησης από τη Digital των μετοχών της στην Olivetti, έδειχνε την πρόθεση της CIR να διατηρήσει σε όσο το δυνατό μεγαλύτερο βαθμό τον έλεγχο της επιχείρησης.

Η Επιτροπή συμπεραίνει ότι η απόκτηση μειοψηφικού μετοχικού μεριδίου από τη Digital στην Olivetti δεν θα οδηγούσε σε αλλαγές όσον αφορά τον έλεγχο της Olivetti.

β) Τα μέρη υποστηρίζουν και αποδεικνύουν ότι το διοικητικό συμβούλιο της Olivetti έχει μεταβιβάσει όλα τα διοικητικά του καθήκοντα στον πρόεδρο και στο γενικό διευθυντή της επιχείρησης. Το διοικητικό συμβούλιο συνεδριάζει τέσσερις μόνο φορές το χρόνο για να εξετάσει χρηματοοικονομικά θέματα (έγκριση του ισολογισμού, των αμοιβών και της εξαμηνιαίας οικονομικής κατάστασης που πρέπει να υποβάλεται στις αρμόδιες για την εποπτεία της αγοράς κινητών αξιών αρχές της Ιταλίας), ή για να συζητήσει γενικότερα προβλήματα. Εκτός από τον πρόεδρο, τον αντιπρόεδρο και το διευθύνοντα σύμβουλο της Olivetti, δεν έχουν ανατεθεί διοικητικά καθήκοντα σε κανένα άλλο μέλος του διοικητικού συμβουλίου της επιχείρησης.

Κατά τη γνώμη των μερών, το διοικητικό συμβούλιο της Olivetti δεν συμμετέχει στη λήψη αποφάσεων για την ανάπτυξη νέων προϊόντων ή για τον καθορισμό των τιμών τους. Προς στήριξη του ισχυρισμού αυτού, τα μέρη ανέφεραν ότι το διοικητικό συμβούλιο ενημερώθηκε ως προς τις παρούσες συμφωνίες με τη Digital μόνο όταν αυτές είχαν ήδη συναφθεί. Έγκριση από το σύνολο του διοικητικού συμβουλίου δεν απαιτείται για κανένα θέμα σχετικό με τη λειτουργία της επιχείρησης.

Συνεπώς, η Επιτροπή είναι της γνώμης ότι, καθόσον τα καθήκοντα του διοικητικού συμβουλίου της Olivetti εξακολουθούσαν να περιορίζονται στα όσα προαναφέρθηκαν, η εκπροσώπηση της Digital στο διοικητικό συμβούλιο της Olivetti είναι απίθανο να οδηγούσε σε συντονισμό της ανταγωνιστικής συμπεριφοράς ή ανταλλαγή πληροφοριών σχετικά με τον ανταγωνισμό.

(27) Τέλος, η Επιτροπή κρίνει ότι, εφόσον οι λειτουργίες και τα καθήκοντα του διοικητικού συμβουλίου της Olivetti περιορίζονται στα όσα περιέγραψαν τα μέρη, οι ρυθμίσεις που περιέχονται στη "συμφωνία αγοράς μετοχών" και τη "συμφωνία των μετόχων" δεν έχουν ως αντικείμενο ή αποτέλεσμα την παρεμπόδιση, τον περιορισμό ή τη νόθευση του ανταγωνισμού κατά την έννοια του άρθρου 85 παράγραφος 1.

Β. Άρθρο 85 παράγραφος 3 (28) Η όλη επίδραση της κοινοποιηθείσας συμφωνίας στη διάρθρωση του ανταγωνισμού στην Κοινότητα είναι θετική. Το κυριότερο απότέλεσμά της θα είναι η εμφάνιση της Olivetti ως ενός ακόμη ανταγωνιστή στην αγορά των υπολογιστών RISC, πράγμα που θα ήταν αδύνατο χωρίς ένα είδος συμφωνίας για την απόκτηση του εν λόγω είδους τεχνολογίας (βλέπε σημείο 20). Το θετικό αυτό στοιχείο δεν εξουδετερώνεται από οποιαδήποτε δυνατότητα συντονισμού της ανταγωνιστικής συμπεριφοράς των μερών στην αγορά (βλέπε σημεία 23, 24, 25 και 27). Όχι μόνο δεν προβλέπεται ο επηρεασμός των εμπορικών αποφάσεων της Olivetto από τη Digital ή η απόκτηση εμπιστευτικών πληροφοριών για τις αποφάσεις αυτές, αλλά δεν υφίσταται ούτε περιορισμός στο δικαίωμα της Digital να εκμεταλλεύεται στην Κοινότητα την τεχνολογία για την οποία έχει χορηγήσει άδεια εκμετάλλευσης, είτε άμεσα μέσω των σημαντικών επιχειρήσεών της στην Κοινότητα, είτε με τη χορήγηση άδειας εκμετάλλευσης της τεχνολογίας αυτής σε άλλους παραγωγούς (βλέπε σημείο 6).

(29) Στο πλαίσιο της όλης θετικής επίδρασης που προκύπτει στον ανταγωνισμό, η Επιτροπή θεωρεί, ωστόσο, ότι η δέσμευση αγοράς προϊόντων τεχνολογίας Alpha AXP, που προβλέπει η "Συμφωνία Στρατηγικής Συμμαχίας" εμπίπτει στο πεδίο εφαρμογής του άρθρου 85 παράγραφος 1. Όμως, η δέσμευση αυτή πληροί τις τέσσερις προϋποθέσεις που επιτρέπουν στην Επιτροπή να χορηγήσει ατομική απαλλαγή σύμφωνα με το άρθρο 85 παράγραφος 3.

Βελτίωση της παραγωγής προϊόντων ή της πραγματοποίησης περαιτέρω τεχνικής οικονομικής προόδου (30) Η υπό εξέταση δέσμευση αγοράς θα ενθαρρύνει τη Digital να αναλάβει υποχρεώσεις παραγωγής μεγάλων ποσοτήτων και να συμβάλει στην ταχύτερη διάδοση της προηγμένης τεχνολογίας της Alpha AXP. Η αυξημένη αυτή προσφορά στην αγορά συστημάτων πληροφορικής κατασκευασμένων βάσει της τεχνολογίας Alpha AXP, θα ευνοήσει τη διάδοση προγραμμάτων λογισμικού ειδικά σχεδιασμένων για να λειτουργήσουν με κεντρικές μονάδες επεξεργασίας δεδομένων RISC, συντελώντας με τον τρόπο αυτό στην περαιτέρω τεχνική πρόοδο.

Οφέλη για τους καταναλωτές (31) Οι ευρωπαίοι καταναλωτές προϊόντων συστημάτων πληροφορικής θα ωφεληθούν σημαντικά από την υπό εξέταση δέσμευση δεδομένου ότι, χάρη σε αυτή, θα είναι διαθέσιμα στην ευρωπαϊκή αγορά καινοτόμα προϊόντα υψηλής ποιότητας σε μεγαλύτερες ποσότητες και χαμηλότερες τιμές. Όπως συμβαίνει με όλους τους άλλους μικροεπεξεργαστές, το κόστος παραγωγής των μικροεπεξεργαστών Alpha AXP εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από τις παραγόμενες ποσότητες. Χάρη στη δέσμευση αγοράς, η Digital θα είναι σε θέση να παράγει περισσότερα προϊόντα Alpha AXP σε χαμηλότερο κόστος. Έχοντας υπόψη ότι ο ανταγωνισμός στην αγορά των προϊόντων RISC αναμένεται να ενταθεί σημαντικά στο εγγύς μέλλον λόγω της εμφάνισης στη σχετική αγορά νέων προϊόντων που θα προέρχονται από συμμαχίες στην αγορά αυτή (βλέπε σημείο 10), τα μέρη θα μεταβιβάσουν αναμφιβόλως στους καταναλωτές μεγάλο μέρους του οφέλους που προκύπτει από τη δέσμευση αυτή, προσφέροντας ανταγωνιστικές τιμές.

Αναγκαιότητα των περιορισμών (32) Η παραγωγή μεγαλύτερων ποσοτήτων νέων προϊόντων από τη Digital και η δυναμική και ταχεία διείσδυσή τους στην αγορά, που αποτελούν τις κυριότερες προϋποθέσεις για την αποκόμιση του προκύπτοντος οφέλους από τους καταναλωτές, μπορούν μόνο να εξασφαλισθούν μέσω επαρκούς δέσμευσης αγοράς προς ενίσχυση της ταμειακής ροής της Digital κατά την κρίσιμη περίοδο της έναρξης της παραγωγής της νέας αυτής γενεάς προϊόντων. Συνεπώς, θα μπορούσε να συναχθεί το συμπέρασμα ότι η συμφωνία αγοράς προϊόντων Alpha AXP δεν περιορίζει τον ανταγωνισμό περισσότερο από όσο είναι απαραίτητο για την αποκόμιση των προαναφερθέντων πλεονεκτημάτων.

Καμία ουσιαστική κατάργηση του ανταγωνισμού (33) Πρώτον, μολονότι η δέσμευση μειώνει τη δυνατότητα των κατόχων αδειών εκμετάλλευσης των προϊόντων Alpha AXP να προμηθεύουν παρόμοια προϊόντα στην Olivetti, δεν ισοδυναμεί με ουσιαστική κατάργηση του ανταγωνισμού στην αγορά των εν λόγω προϊόντων: η Olivetti είναι ένας μόνο από τους πολλούς κατασκευαστές που θα ήταν πρόθυμοι να αγοράσουν προϊόντα Alpha AXP για να ικανοποιήσουν τις ανάγκες τους στον τομέα της προσφοράς υπολογιστών με βάση την τεχνολογία RISC.

Δεύτερον, η δέσμευση δεν θα οδηγήσει σε κατάργηση του ανταγωνισμού στο τμήμα της αγοράς υπολογιστών με βάση την τεχνολογία RISC. Υπάρχουν στην αγορά πολλοί άλλοι υπολογιστές RISC, που χρησιμοποιούν διάφορες τεχνολογίες οι οποίες έχουν αναπτυχθεί από διαφορετικές επιχειρήσεις ή ομάδες επιχειρήσεων (βλέπε σημεία 7, 8, 9 και 10). Αντίθετα, έχοντας υπόψη τη σημερινή πρωτοποριακή θέση στην ευρωπαϊκή αγορά των προϊόντων συστημάτων πληροφορικής που βασίζονται σε τεχνολογίες αρχιτεκτονικής ακρίβειας SPARC και Hewlett-Packard, η δέσμευση αυτή θα τονώσει τον ανταγωνισμό με τη διάδοση μιας νέας γενεάς προϊόντων, που χρησιμοποιούν μια νέα τεχνολογία στον τομέα αυτό και ανταγωνίζονται από άποψη τιμής και ποιότητας τα ήδη υπάρχοντα στην αγορά.

Επίσης, δεδομένης της προσιτής φύσης της αρχιτεκτονικής Alpha AXP και της συμβατότητάς της προς τα αποδεκτά βιομηχανικά πρότυπα, η διάδοσή της θα συμβάλει στην ανάπτυξη της παραγωγής τεχνολογιών πληροφόρησης σε ολόκληρη την Ευρώπη (ιδίως σε προϊόντα λογισμικού), με ανάλογη βελτίωση του ανταγωνισμού σε όλα τα τμήματα της αγοράς τεχνολογιών πληροφόρησης.

Γ. Διάρκεια της απαλλαγής (34) Δυνάμει του άρθρου 8 του κανονισμού αριθ. 17, μια απόφαση εφαρμογής του άρθρου 85 παράγραφος 3 της συνθήκης εκδίδεται για ορισμένο χρονικό διάστημα. Δυνάμει του άρθρου 6 του εν λόγω κανονισμού, η ημερομηνία ενάρξεως της ισχύος της αποφάσεως δεν μπορεί να είναι προγενέστερη της ημέρας της κοινοποιήσεως. Σύμφωνα με τα άρθρα αυτά, στην παρούσα περίπτωση, η απόφαση, εφόσον χορηγείται απαλλαγή, πρέπει να παράγει αποτέλεσμα από ημερομηνία κοινοποίησης και να εφαρμοστεί μέχρι το τέλος της προβλεπόμενης περιόδου ισχύος της υποχρέωσης αγοράς, δηλαδή από τις 30 Ιουλίου 1992 μέχρι τις 25 Ιουνίου 2002,

ΕΞΕΔΩΣΕ ΤΗΝ ΠΑΡΟΥΣΑ ΑΠΟΦΑΣΗ:

Άρθρο 1

Βάσει των πληροφοριών που έχει στη διάθεσή της, η Επιτροπή δεν έχει λόγους να ενεργήσει βάσει του άρθρου 85 παράγραφος 1 της συνθήκης για την ίδρυση της Ευρωπαϊκής Κοινότητας όσον αφορά τις ακόλουθες κοινοποιηθείσες συμφωνίες που έχουν συναφθεί μεταξύ των επιχειρήσεων Olivetti και Digital:

- "συμφωνία αγοράς μετοχών" που υπεγράφη στις 25 Ιουνίου 1992-

- "συμφωνία των μετόχων" που υπεγράφη στις 26 Αυγούστου 1992-

- "συμφωνία στρατηγικής συμμαχίας" που υπεγράφη στις 25 Ιουνίου 1992, με εξαίρεση τη δέσμευση αγοράς προϊόντων με βάση την τεχνολογία Alpha AXP.

Άρθρο 2

Σύμφωνα με το άρθρο 85 παράγραφος 3 της συνθήκης, οι διατάξεις του άρθρου 85 παράγραφος 1 κηρύσσονται ανεφάρμοστες για την περίοδο από 30ής Ιουλίου 1992 μέχρι 25ης Ιουνίου 2002 όσον αφορά τη δέσμευση αγοράς προϊόντων με βάση την τεχνολογία Alpha AXP που περιέχεται στη "συμφωνία στρατηγικής συμμαχίας" η οποία έχει συναφθεί μεταξύ της Olivetti και της Digital στις 25 Ιουνίου 1992.

Άρθρο 3

Η παρούσα απόφαση απευθύνεται στις ακόλουθες επιχειρήσεις:

1. Ing. C. Olivetti & C., SpA

Via Jervis, 77

I-10015 Ivrea (To)

2. Digital Equipment Corporation

146, Main Sreet

Maynard, Massachusetts 01754

USA

3. CIR

Strada Volpiano, 53

I-10040 Leini (To)

Βρυξέλλες, 11 Νοεμβρίου 1994.

Για την Επιτροπή

Karel VAN MIERT

Μέλος της Επιτροπής

(1) ΕΕ αριθ. 13 της 21. 2. 1962, σ. 204/62.(2) ΕΕ αριθ. C 276 της 14. 10. 1993, σ. 4.(3) Σύμφωνα με τα στοιχεία που παρέσχε η Olivetti, το 1992 η αξία των εξαρτημάτων που αγόρασε ήταν [επαγγελματικό απόρρητο] για προϊόντα Intel και [επαγγελματικό απόρρητο] για προϊόντα διαφορετικού τύπου.