Απόφαση της Επιτροπής

της 15ης Ιανουαρίου 2004

σχετικά με αίτημα της Γερμανίας για την εφαρμογή του ειδικού καθεστώτος που προβλέπεται από το άρθρο 3 της οδηγίας 93/38/ΕΟΚ του Συμβουλίου

[κοινοποιηθείσα υπό τον αριθμό Ε(2003) 5351]

(Το κείμενο στη γερμανική γλώσσα είναι το μόνο αυθεντικό)

(Κείμενο που παρουσιάζει ενδιαφέρον για τον ΕΟΧ)

(2004/73/ΕΚ)

Η ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΤΩΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΩΝ ΚΟΙΝΟΤΗΤΩΝ,

Έχοντας υπόψη:

τη συνθήκη για την ίδρυση της Ευρωπαϊκής Κοινότητας,

την οδηγία 93/38/ΕΟΚ του Συμβουλίου, της 14ης Ιουνίου 1993, περί συντονισμού των διαδικασιών σύναψης συμβάσεων στους τομείς του ύδατος, της ενέργειας, των μεταφορών και των τηλεπικοινωνιών(1), όπως τροποποιήθηκε τελευταία από την οδηγία 2001/78/ΕΚ της Επιτροπής(2), και ιδίως το άρθρο 3 παράγραφος 4,

την οδηγία 94/22/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 30ής Μαΐου 1994, για τους όρους χορήγησης και χρήσης των αδειών αναζήτησης, εξερεύνησης και παραγωγής υδρογονανθράκων(3), και ιδίως το άρθρο 12,

τη νέα αίτηση που υπέβαλε η Γερμανία στις 12 Νοεμβρίου 2002(4),

Κατόπιν διαβούλευσης με τη συμβουλευτική επιτροπή δημοσίων συμβάσεων,

Εκτιμώντας τα ακόλουθα:

(1) Σύμφωνα με το άρθρο 3 της οδηγίας 93/38/ΕΟΚ, ένα κράτος μέλος μπορεί να ζητήσει από την Επιτροπή να προβλέψει ότι η εκμετάλλευση γεωγραφικών περιοχών με σκοπό την αναζήτηση ή την εξόρυξη πετρελαίου, αερίου, άνθρακα ή άλλων στερεών καυσίμων, δεν θεωρείται ως δραστηριότητα αναφερόμενη στο άρθρο 2 παράγραφος 2 στοιχείο β) σημείο i) ή ότι οι αναθέτοντες φορείς δεν θεωρείται ότι απολαύουν ειδικών ή αποκλειστικών δικαιωμάτων κατά την έννοια του άρθρου 2 παράγραφος 3 στοιχείο β) για την εκμετάλλευση μιας ή περισσοτέρων από τις δραστηριότητες αυτές, εφόσον πληρούνται ορισμένες προϋποθέσεις έναντι των σχετικών εθνικών διατάξεων και το ενδιαφερόμενο κράτος μέλος μεριμνά για την τήρηση της αρχής της μη ύπαρξης διακρίσεων και της αρχής του ανταγωνισμού για την ανάθεση συμβάσεων, καθώς και για την ανακοίνωση στην Επιτροπή πληροφοριών σχετικά με την ανάθεση των συμβάσεων.

(2) Τα κράτη μέλη που έχουν συμμορφωθεί με τις διατάξεις της οδηγίας 94/22/ΕΚ θεωρείται ότι πληρούν τους όρους που θεσπίζονται στο άρθρο 3 παράγραφος 1 της οδηγίας 93/38/ΕΟΚ όσον αφορά το πετρέλαιο και το αέριο.

(3) Με επιστολή της στις 12 Νοεμβρίου 2002, η Γερμανία ζήτησε από την Επιτροπή την έκδοση απόφασης με βάση το άρθρο 3 της οδηγίας 93/38/ΕΟΚ σχετικά με την εκμετάλλευση γεωγραφικών περιοχών με σκοπό την αναζήτηση ή την εξόρυξη πετρελαίου, αερίου, άνθρακα και άλλων στερεών καυσίμων.

Στο πλαίσιο αυτό, η Γερμανία παρέπεμπε σε προηγούμενή της επιστολή της 15ης Νοεμβρίου 1991, με την οποία υπέβαλε αρχικά αίτημα σύμφωνα με το άρθρο 3 της τότε ισχύουσας οδηγίας 90/531/ΕΟΚ του Συμβουλίου(5). Το άρθρο 3 της οδηγίας 90/531/ΕΟΚ και το άρθρο 3 της ισχύουσας σήμερα οδηγίας 93/38/ΕΟΚ συμφωνούν πλήρως ως προς το περιεχόμενο, με εξαίρεση την αναφορά στην οδηγία 94/22/ΕΟΚ και το νόμιμο τεκμήριο που προκύπτει από αυτήν. Κατόπιν του αιτήματος της Γερμανίας, ακολούθησε ανταλλαγή επιστολών μεταξύ της Επιτροπής και της Ομοσπονδιακής Δημοκρατίας της Γερμανίας.

Με επιστολές της στις 9 Ιουλίου 1992 και στις 30 Νοεμβρίου 1992, η Επιτροπή ενημέρωσε την Ομοσπονδιακή Δημοκρατία της Γερμανίας σχετικά με τα αποτελέσματα της πρώτης εξέτασης και ζήτησε να δοθούν απαντήσεις εντός ενός ορισμένου χρονικού περιθωρίου για ορισμένα εκκρεμή θέματα. Στην επιστολή του Ιουλίου 1992, η Επιτροπή παρατήρησε ότι ο ομοσπονδιακός νόμος περί ορυχείων (Bundesberggesetz) δεν λαμβάνει υπόψη όλα τα σωρευτικά κριτήρια του άρθρου 3 παράγραφος 1. Σύμφωνα με το άρθρο 3 παράγραφος 1, οι προϋποθέσεις πρέπει να περιγράφονται και να καθορίζονται επακριβώς με σχετικές εθνικές διατάξεις που έχουν την ισχύ νόμου. Ωστόσο, το Συμβούλιο και η Επιτροπή, κατά την οριστική έγκριση της οδηγίας 90/531/ΕΟΚ, δέχτηκαν να περιλαμβάνονται τα κριτήρια και οι όροι σε νόμους αλλά και σε άλλες γενικές διατάξεις εφαρμογής. Η εξέταση, κατά περίπτωση, των όρων για τη χορήγηση άδειας, οι οποίοι προσδιορίζονται στο άρθρο 3 παράγραφος 2, δεν είναι αρκετή. Οι εν λόγω όροι πρέπει να αναφέρονται επίσης σε νόμους ή σε γενικές διατάξεις εφαρμογής. Στην επιστολή που απέστειλε τον Νοέμβριο του 1992, η Επιτροπή ζήτησε από τις γερμανικές αρχές να βεβαιώσουν ότι οι διατάξεις, τις οποίες ενέκριναν τα ομόσπονδα κρατίδια συμπληρωματικά προς τον ομοσπονδιακό νόμο περί ορυχείων, έχουν όχι μόνον δημοσιευθεί, αλλά ότι έχουν επίσης δεσμευτικό χαρακτήρα και ότι οι δικαιούχοι είναι δυνατόν να τις επικαλεστούν, προκειμένου να διασφαλίσουν τα δικαιώματά τους. Όσον αφορά το σχέδιο διατάγματος που υποβλήθηκε στην Επιτροπή για τη μεταφορά του άρθρου 3 παράγραφος 2, η Επιτροπή σημείωσε ότι τόσο το περιεχόμενο όσο και η νομική βάση του εν λόγω σχεδίου χρήζουν περαιτέρω επεξεργασίας. Όπως διευκρίνισαν οι ίδιες οι γερμανικές αρχές, στόχος του διατάγματος αυτού δεν είναι να καταστεί δυνατή η θέσπιση διατάξεων που ορίζουν δικαιώματα τα οποία θα μπορούν να επικαλούνται πιθανοί εργολήπτες στην περίπτωση που επιθυμούν να προσφύγουν στη δικαιοσύνη εναντίον ενός αναθέτοντος φορέα επειδή αυτός παρέβη την υποχρέωση της τήρησης της αρχής του ανταγωνισμού για την ανάθεση συμβάσεων.

Κατόπιν αιτήματος της Επιτροπής, οι γερμανικές αρχές, με τις επιστολές τους της 14ης Σεπτεμβρίου 1992, της 25ης Φεβρουαρίου 1993 και της 28ης Σεπτεμβρίου 1993, υπέβαλαν, ως απόδειξη για τη μεταφορά του άρθρου 3 παράγραφος 1, σχέδια διατάξεων σχετικά με την εφαρμογή της διαδικασίας χορήγησης αδειών και εγκρίσεων σύμφωνα με τον ομοσπονδιακό νόμο περί ορυχείων (Bundesberggesetz), καθώς και αποδείξεις της οριστικής δημοσίευσής τους στις επίσημες εφημερίδες. Οι εν λόγω διατάξεις εξακολουθούν να ισχύουν έως σήμερα χωρίς τροποποιήσεις. Απαντήθηκαν, επίσης, τα ερωτήματα που είχε θέσει η Επιτροπή.

Με επιστολή τους στις 28 Σεπτεμβρίου 1993, οι γερμανικές αρχές ενημέρωσαν την Επιτροπή ότι, με την τροποποίηση του δεύτερου νόμου περί των αρχών του προϋπολογισμού που τέθηκε σε ισχύ την 1η Νοεμβρίου 1993, ολοκληρώθηκε η μεταφορά της οδηγίας 90/531/ΕΟΚ και ότι θεωρούν ότι πληρούνται, κατά συνέπεια, οι όροι του άρθρου 3 παράγραφος 2.

(4) Στο μεταξύ, στις 14 Ιουνίου 1993, εκδόθηκε η οδηγία 93/38/ΕΟΚ, η οποία αντικατέστησε την οδηγία 90/531/ΕΟΚ. Τα κράτη μέλη έπρεπε να θέσουν σε εφαρμογή την εν λόγω οδηγία το αργότερο έως την 1η Ιουλίου 1994. Με τον νόμο για την τροποποίηση των νομοθετικών διατάξεων που διέπουν την ανάθεση δημόσιων συμβάσεων (Vergaberechtsänderungsgesetz) της 26ης Αυγούστου 1998(6), η οδηγία 93/38/ΕΟΚ μεταφέρθηκε στο γερμανικό δίκαιο σε ομοσπονδιακό επίπεδο.

Η διάταξη έννομης προστασίας που βρίσκεται στο άρθρο 57α του νόμου περί αρχών του προϋπολογισμού και την οποία είχε επικρίνει η Επιτροπή στην επιστολή της 30ής Νοεμβρίου 1992, αντικαταστάθηκε από το 4ο μέρος του νόμου κατά των περιορισμών του ανταγωνισμού.

Στο άρθρο 11 του διατάγματος περί αναθέσεων δημοσίων συμβάσεων (Vergabeverordnung) της 9ης Ιανουαρίου 2001 που βασίζεται στο νόμο κατά των περιορισμών του ανταγωνισμού, επαναλαμβάνεται η πρόβλεψη του άρθρου 3 παράγραφος 2 της οδηγίας 93/38/ΕΟΚ και κατοχυρώνεται η τήρηση της αρχής της μη ύπαρξης διακρίσεων και τη αρχής του ανταγωνισμού για την ανάθεση συμβάσεων από τους φορείς ανάθεσης που, σύμφωνα με τον ομοσπονδιακό νόμο περί ορυχείων, έχουν άδεια αναζήτησης ή εξόρυξης πετρελαίου, αερίου, άνθρακα ή άλλων στερεών καυσίμων, ιδιαίτερα, όσον αφορά τις πληροφορίες που τίθενται στη διάθεση των επιχειρήσεων σχετικά με τις προθέσεις τους για ανάθεση σύμβασης και την υποχρέωση ανακοίνωσης στη Επιτροπή πληροφοριών σχετικά με την ανάθεση των συμβάσεων. Επειδή το διάταγμα περί αναθέσεων (Vergabeverordnung) βασίζεται στο άρθρο 97 παράγραφος 6 και στο άρθρο 127 του τροποποιημένου νόμου κατά των περιορισμών του ανταγωνισμού, οι επιφυλάξεις που είχε εκφράσει η Επιτροπή στην επιστολή της 30ής Νοεμβρίου 1992 είναι πλέον άνευ αντικειμένου.

(5) Με τη θέσπιση του ομοσπονδιακού νόμου περί ορυχείων της 13ης Αυγούστου 1980(7) και των διατάξεων εφαρμογής της διαδικασίας χορήγησης αδειών και εγκρίσεων σύμφωνα με τον ομοσπονδιακό νόμο περί ορυχείων του 1993, η Γερμανία εκπλήρωσε τις υποχρεώσεις της που απορρέουν από την οδηγία 94/22/ΕΚ.

Οι εν λόγω διατάξεις δεν ισχύουν μόνον για τους υδρογονάνθρακες, αλλά επίσης για τον άνθρακα και άλλα στερεά καύσιμα.

(6) Σύμφωνα με το άρθρο 3 παράγραφος 3 της οδηγίας 94/22/ΕΚ, η Γερμανία δημοσίευσε εγκαίρως στις 22 Οκτωβρίου 1994 μια κοινοποίηση(8) στην Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων, στην οποία αναφέρει ότι ολόκληρη η επικράτεια της Ομοσπονδιακής Δημοκρατίας της Γερμανίας είναι διαρκώς διαθέσιμη κατά την έννοια του εν λόγω άρθρου για την αναζήτηση, εξερεύνηση και παραγωγή υδρογονανθράκων, στο βαθμό που δεν έχουν χορηγηθεί επιμέρους άδειες.

(7) Σύμφωνα με το άρθρο 5 αριθμός 1 παράγραφος 5 δεύτερο εδάφιο της οδηγίας 94/22/ΕΚ, η Γερμανία δημοσίευσε στις 18 Μαρτίου 1995 μια ανακοίνωση(9) στην Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων, στην οποία επισημαίνει τη δημοσίευση των κριτηρίων σύμφωνα με το άρθρο 5 αριθμός 1 στις επίσημες εφημερίδες της ομοσπονδιακής κυβέρνησης και των 16 ομόσπονδων κρατών.

(8) Σύμφωνα με το άρθρο 9 της οδηγίας 94/22/ΕΟΚ, η κυβέρνηση της Ομοσπονδιακής Δημοκρατίας της Γερμανίας δημοσιεύει κατ' έτος έκθεση με τίτλο "Η μεταλλευτική βιομηχανία στην Ομοσπονδιακή Δημοκρατία της Γερμανίας" ("Der Bergbau in der Bundesrepublik Deutschland"), η οποία περιλαμβάνει κατάλογο των αδειών που έχουν χορηγηθεί για ορυχεία. Οι άδειες για ορυχεία περιλαμβάνουν αποκλειστικά και μόνο πληροφορίες με σκοπό την ικανοποίηση των απαιτήσεων που προβλέπονται από τη νομοθεσία, ιδιαίτερα όσον αφορά τη γεωγραφική έκταση και τη διάρκεια. Σύμφωνα με το ισχύον γερμανικό διοικητικό δίκαιο, απαγορεύεται να εξαρτάται η χορήγηση αδειών από την παροχή ανταλλαγμάτων που δεν προβλέπονται από το νόμο.

(9) Όσον αφορά το πετρέλαιο και το αέριο, η Επιτροπή θεωρεί ότι η Γερμανία πληροί του όρους του άρθρου 3 παράγραφος 1 της οδηγίας 93/38/ΕΟΚ, καθώς, με τη θέσπιση του ομοσπονδιακού νόμου περί ορυχείων της 13ης Αυγούστου 1980 και τις σχετικές διατάξεις εφαρμογής, μετέφερε στο εθνικό δίκαιο όλες τις διατάξεις της οδηγίας 94/22/ΕΚ και, ως εκ τούτου, τέθηκε σε εφαρμογή το νόμιμο τεκμήριο του άρθρου 12 ότι πληρούνται οι όροι του άρθρου 3 παράγραφος 1 της οδηγίας 93/38/ΕΟΚ.

Το άρθρο 3 παράγραφος 2 της οδηγίας 93/38/ΕΟΚ μεταφέρθηκε στο γερμανικό δίκαιο με το άρθρο 11 του διατάγματος περί αναθέσεων.

Όσον αφορά το άρθρο 3 παράγραφος 3 της οδηγίας 93/38/ΕΟΚ, η Επιτροπή δεν διαθέτει περαιτέρω πληροφορίες.

(10) Με την οδηγία 94/22/ΕΟΚ θεσπίζονται οι όροι χορήγησης και χρήσης των αδειών αναζήτησης, εξερεύνησης και παραγωγής υδρογονανθράκων. Ο άνθρακας ή άλλου είδους στερεά καύσιμα δεν συμπεριλαμβάνονται στην εν λόγω οδηγία. Το πεδίο εφαρμογής μιας οδηγίας δεν είναι δυνατόν να επεκτείνεται αυθαίρετα σε άλλους τομείς, χωρίς αυτή η οδηγία να έχει προηγουμένως τροποποιηθεί. Ως εκ τούτου, το νόμιμο τεκμήριο του άρθρου 12 δεν εφαρμόζεται για τον άνθρακα και άλλα στερεά καύσιμα. Εντούτοις, τα κράτη μέλη μπορούν, με δική τους πρωτοβουλία, να αποφασίσουν την επέκταση του πεδίου εφαρμογής της οδηγίας 94/22/ΕΚ ώστε να καλύπτονται και άλλοι τομείς, όπως αυτοί του άνθρακα ή των στερεών καυσίμων και να εκδώσουν αντίστοιχες εθνικές νομοθετικές διατάξεις. Επειδή ο άνθρακας και τα άλλα στερεά καύσιμα είναι πρώτες ύλες συγκρίσιμες με το πετρέλαιο και το αέριο και επειδή οι άδειες αναζήτησης, εξερεύνησης και παραγωγής όλων των αναφερθέντων πρώτων υλών χορηγούνται με παρόμοια διαδικασία, η Επιτροπή θεώρησε σωστό να αντιπαραθέσει τις διατάξεις τις οδηγίας 94/22/ΕΚ με εκείνες της οδηγίας 93/38/ΕΟΚ και συγκεκριμένα να εξετάσει κατά πόσο, στις περιπτώσεις συμφωνίας της οδηγίας 93/38/ΕΟΚ με την οδηγία 94/22/ΕΚ, είναι ορθή η μεταφορά όσον αφορά τον άνθρακα και τα άλλα στερεά καύσιμα. Λόγω του ότι δεν πρόκειται για περίπτωση εφαρμογής του νόμιμου τεκμηρίου του άρθρου 12, η Επιτροπή πρέπει να εξετάσει τις σχετικές διατάξεις του άρθρου 3 παράγραφος 1 σε δύο στάδια:

Στο πρώτο στάδιο είναι απαραίτητο να εξετασθεί κατά πόσο συμφωνούν οι διατάξεις της οδηγίας 93/38/ΕΟΚ με τις διατάξεις της οδηγίας 94/22/ΕΚ:

- στο άρθρο 3 παράγραφος 1 στοιχείο α) της οδηγίας 93/38/ΕΟΚ αντιστοιχούν τα άρθρα 2, 3 και 7 της οδηγίας 94/22/ΕΚ·

- στο άρθρο 3 παράγραφος 1 στοιχείο β) της οδηγίας 93/38/ΕΟΚ αντιστοιχεί το άρθρο 5 παράγραφος 1 της οδηγίας 94/22/ΕΚ·

- στο άρθρο 3 παράγραφος 1 στοιχείο γ) της οδηγίας 93/38/ΕΟΚ αντιστοιχεί το άρθρο 4 στοιχείο α) της οδηγίας 94/22/ΕΚ·

- στο άρθρο 3 παράγραφος 1 στοιχείο δ) της οδηγίας 93/38/ΕΟΚ αντιστοιχεί το άρθρο 5 παράγραφοι 2 έως 5 της οδηγίας 94/22/ΕΚ·

- στο άρθρο 3 παράγραφος 1 στοιχείο ε) της οδηγίας 93/38/ΕΟΚ αντιστοιχεί το άρθρο 6 παράγραφος 4 της οδηγίας 94/22/ΕΚ·

Στο δεύτερο στάδιο πρέπει να εξετασθεί κατά πόσο είναι ορθή η μεταφορά όσον αφορά τον άνθρακα και τα άλλα στερεά καύσιμα σε περίπτωση που η οδηγία 93/38/ΕΟΚ συμφωνεί με την οδηγία 94/22/ΕΚ. Εξακριβώθηκε ήδη ότι η μεταφορά όσον αφορά το πετρέλαιο και το αέριο ήταν πλήρης και ορθή με τον ομοσπονδιακό νόμο περί ορυχείων. Λόγω του ότι οι διατάξεις του ομοσπονδιακού νόμου περί ορυχείων δεν ισχύουν μόνον για το πετρέλαιο και το αέριο, αλλά επίσης για τον άνθρακα και άλλα στερεά καύσιμα και καθώς οι δύο οδηγίες συμφωνούν μεταξύ τους, προκύπτει ότι η οδηγία 93/38/ΕΟΚ μεταφέρθηκε επίσης ορθά όσον αφορά τον άνθρακα και άλλα στερεά καύσιμα.

Το άρθρο 3 παράγραφος 2 της οδηγίας 93/38/ΕΟΚ μεταφέρθηκε στο γερμανικό δίκαιο με το άρθρο 11 του διατάγματος περί αναθέσεων.

Όσον αφορά το άρθρο 3 παράγραφος 3 της οδηγίας 93/38/ΕΟΚ, η Επιτροπή δεν διαθέτει περαιτέρω πληροφορίες,

ΕΞΕΔΩΣΕ ΤΗΝ ΠΑΡΟΥΣΑ ΑΠΟΦΑΣΗ:

Άρθρο 1

Από τις 15 Ιανουαρίου 2004, η εκμετάλλευση γεωγραφικών περιοχών με σκοπό την αναζήτηση ή την εξόρυξη πετρελαίου, αερίου, άνθρακα ή άλλων στέρεων καυσίμων δεν αποτελεί στη Γερμανία δραστηριότητα αναφερόμενη στο άρθρο 2 παράγραφος 2 στοιχείο β) σημείο i) της οδηγίας 93/38/ΕΟΚ.

Οι φορείς ανάθεσης που ασκούν τέτοιου είδους δραστηριότητα δεν θεωρείται ότι απολαύουν στη Γερμανία ειδικών ή αποκλειστικών δικαιωμάτων κατά την έννοια του άρθρου 2 παράγραφος 3 στοιχείο β) της οδηγίας 93/38/ΕΟΚ.

Άρθρο 2

1. Η παρούσα απόφαση εκδίδεται βάσει των νομικών και διοικητικών διατάξεων που ισχύουν στη Γερμανία στις 15 Ιανουαρίου 2004, οι οποίες μετέφεραν στο εθνικό δίκαιο την οδηγία 94/22/ΕΚ και το άρθρο 3 της οδηγίας 93/38/ΕΟΚ και κοινοποιήθηκαν στην Επιτροπή.

2. Η Γερμανία κοινοποιεί τις νομικές και διοικητικές διατάξεις, που τροποποιούν τις νομικές και διοικητικές διατάξεις που αναφέρονται στην παράγραφο 1 μόλις εγκριθούν, προκειμένου η Επιτροπή να είναι σε θέση να εξετάσει εάν ενδείκνυται η διατήρηση, τροποποίηση ή ανάκληση της παρούσας απόφασης.

Άρθρο 3

Η παρούσα απόφαση απευθύνεται στην Ομοσπονδιακή Δημοκρατία της Γερμανίας.

Βρυξέλλες, 15 Ιανουαρίου 2004.

Για την Επιτροπή

Frederik Bolkestein

Μέλος της Επιτροπής

(1) ΕΕ L 199 της 9.8.1993, σ. 84.

(2) ΕΕ L 285 της 29.10.2001, σ. 1.

(3) ΕΕ L 164 της 30.6.1994, σ. 3.

(4) Στις 15 Νοεμβρίου 1991 η Γερμανία υπέβαλε για πρώτη φορά αίτημα σύμφωνα με το άρθρο 3 της οδηγίας 90/531/ΕΟΚ, το οποίο δεν ήταν δυνατόν να γίνει αποδεκτό από την Επιτροπή, λόγω του ότι δεν πληρούνταν όλοι οι προβλεπόμενοι όροι. Η διάταξη έννομης προστασίας που βρίσκεται στο άρθρο 57α του γερμανικού νόμου περί αρχών του προϋπολογισμού κρίθηκε ανεπαρκής όσον αφορά την παροχή αποτελεσματικής έννομης προστασίας. Η εν λόγω διάταξη τροποποιήθηκε μόλις το έτος 1998 με την ψήφιση του 4ου μέρους του νόμου κατά των περιορισμών του ανταγωνισμού.

(5) ΕΕ L 297 της 29.10.1990, σ. 1.

(6) Επίσημη Εφημερίδα της ομοσπονδιακής κυβέρνησης I, σ. 2512.

(7) Επίσημη Εφημερίδα της ομοσπονδιακής κυβέρνησης I, σ. 1310.

(8) ΕΕ C 294 της 22.10.1994, σ. 11.

(9) ΕΕ C 67 της 18.3.1995, σ. 7.