Απόφαση της Επιτροπής

της 26ης Σεπτεμβρίου 2001

με την οποία κηρύσσεται η συγκέντρωση επιχειρήσεων συμβάσιμη με την κοινή αγορά και με τη συμφωνία για τον ΕΟΧ

(Υπόθεση COMP/M.2434 - ΟΜΙΛΟΣ GRUPO VILLAR MIR/ENBW/HIDROELÉCTRICA DEL CANTÁBRICO)(1)

[κοινοποιηθείσα υπό τον αριθμό Ε(2001) 2861]

(Το κείμενο στην ισπανική γλώσσα είναι το μόνο αυθεντικό)

(Κείμενο που παρουσιάζει ενδιαφέρον για τον ΕΟΧ)

(2004/135/EK)

Η ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΤΩΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΩΝ ΚΟΙΝΟΤΗΤΩΝ,

Έχοντας υπόψη:

τη συνθήκη για την ίδρυση της Ευρωπαϊκής Κοινότητας,

τη συμφωνία για τον Ευρωπαϊκό Οικονομικό Χώρο, και ιδίως το άρθρο 57 παράγραφος 2 στοιχείο α),

τον κανονισμό (ΕΟΚ) αριθ. 4064/89 του Συμβουλίου, της 21ης Δεκεμβρίου 1989, για τον έλεγχο των πράξεων συγκέντρωσης επιχειρήσεων(2), όπως τροποποιήθηκε τελευταία από τον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 1310/97(3), και ιδίως το άρθρο 8 παράγραφος 2,

την απόφαση της Επιτροπής της 1ης Ιουνίου 2001 να κινήσει διαδικασία επί παραβάσει για την εν λόγω υπόθεση,

Αφού παρέσχε στις θιγόμενες επιχειρήσεις την ευκαιρία να τύχουν ακρόασης σχετικά με τις αντιρρήσεις που διατύπωσε η Επιτροπή,

Έχοντας υπόψη την γνώμη της συμβουλευτικής επιτροπής για τον έλεγχο των πράξεων συγκέντρωσης επιχειρήσεων(4),

Εκτιμώντας τα ακόλουθα:

(1) Στις 4 Απριλίου 2001, η Επιτροπή έλαβε κοινοποίηση σχεδίου συγκέντρωσης, σύμφωνα με το άρθρο 4 του κανονισμού (ΕΟΚ) αριθ. 4064/89 (στο εξής "Κανονισμός περί συγκεντρώσεων"), με τον οποίο οι επιχειρήσεις Grupo Villar Mir και Εnergie Baden-Wüttenberg (EnBW), αυτής της τελευταίας ελεγχόμενης από κοινού από την Εlectricité de France (EDF) και την Zweckverband Oberschwäbische Electriziätswerke (OEW), αποκτούν τον πλήρη έλεγχο της ισπανικής επιχείρησης Ηidroeléctrica del Cantábrico SA (Hidrocantábrico) μέσω δημόσιας προσφοράς αγοράς που υπέβαλε η επιχείρηση Ferroatlántica SL (Ferroatlántica). Η Ferroatlántica ανήκει στον όμιλο Grupo Villar Mir, κατόπιν δε της ολοκλήρωσης της πράξης, θα υπόκειται στον πλήρη έλεγχο του ομίλου αυτού και της ΕnBW.

(2) Η κοινοποίηση κρίθηκε ελλιπής στις 6 Απριλίου 2001. Στις 10 Απριλίου 2001, τα κοινοποιούντα μέρη παρέσχον τα επιπλέον αιτηθέντα στοιχεία. Κατά την ημερομηνία αυτή συμπληρώθηκε η κοινοποίηση βάσει του άρθρου 10 παράγραφος 1 του κανονισμού περί συγκεντρώσεων.

(3) Η Επιτροπή, αφού εξέτασε την κοινοποίηση, συνήγαγε ότι η κοινοποιηθείσα πράξη εντάσσεται στο πλαίσιο του κανονισμού περί συγκεντρώσεων.

(4) Οι ισπανικές αρχές, με επιστολή τους της 14ης Μαΐου 2001, ενημέρωσαν την Επιτροπή, σύμφωνα με το άρθρο 9 του κανονισμού περί συγκεντρώσεων, ότι η προτεινόμενη πράξη θα δημιουργούσε ή θα ενίσχυε συλλογική δεσπόζουσα θέση συνεπεία της οποίας θα παρεμποδίζετο σημαντικά ο ανταγωνισμός στην αγορά παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας στην Ισπανία. Ταυτόχρονα, η συγκέντρωση θα επηρέαζε και την αγορά της διανομής και εμπορίας ηλεκτρικής ενέργειας στην Αυτόνομη Περιφέρεια των Αστούριων, η οποία θα συγκέντρωνε όλα τα χαρακτηριστικά μιας ανεξάρτητης αγοράς και δεν θα αποτελούσε ουσιαστικό τμήμα της κοινής αγοράς. Ως εκ τούτου, οι ισπανικές αρχές ζήτησαν την αναβολή της προτεινόμενης συγκέντρωσης σύμφωνα με το άρθρο 9 του κανονισμού περί συγκεντρώσεων.

(5) Η Επιτροπή, αφού προέβη σε μια πρώτη εξέταση της απόφασης, συνήγαγε ότι η συγκέντρωση κινούσε σοβαρές αμφιβολίες ως προς το συμβιβάσιμο με την κοινή αγορά, δεδομένου ότι μπορούσε να δημιουργήσει ή να ενισχύσει δεσπόζουσα θέση συνεπεία της οποίας θα παρεμποδίζετο σημαντικά ο ανταγωνισμός στην κοινή αγορά ή σε ουσιαστικό τμήμα αυτής. Συνεπώς, την 1η Ιουνίου 2001, η Επιτροπή αποφάσισε να κινήσει τη διαδικασία που προβλέπεται στο άρθρο 6 παράγραφος 1 στοιχείο γ) του κανονισμού περί συγκεντρώσεων.

(6) Η συμβουλευτική επιτροπή συζήτησε το σχέδιο απόφασης στις 13 Σεπτεμβρίου 2001.

I. ΤΑ ΜΕΡΗ ΚΑΙ Η ΠΡΑΞΗ

(7) Ο όμιλος Grupo Villar Mir, του οποίου η μητρική εταιρεία είναι η Ιnmobiliaria Espacio SA, αποτελεί όμιλο επιχειρήσεων διαφόρων συμφερόντων στους ακόλουθους τομείς: ακίνητα, λιπάσματα, οικοδομικό τομέα, παροχή υποδομής και υπηρεσιών, καθώς και διαχείριση οικονομικών επενδύσεων.

(8) Ο EnBW, υπό τον κοινό έλεγχο της ΕDF και της OEW, αποτελεί επιχείρηση ηλεκτρικής ενέργειας καθέτου ολοκλήρωσης, η κύρια δραστηριότητα της οποίας είναι η παραγωγή, μεταφορά, διανομή, εμπορία και παροχή ηλεκτρικής ενέργειας κυρίως στη νοτιοανατολική Γερμανία.

(9) Η ΕDF είναι κρατική επιχείρηση οι κύριες δραστηριότητες της οποίας είναι η παραγωγή, η μεταφορά, η διανομή και η εμπορία ηλεκτρικής ενέργειας στη Γαλλία. Η ΕDF/RTE, ένα τμήμα που δημιουργήθηκε στο πλαίσιο της ΕDF διαχειρίζεται το εθνικό δίκτυο μεταφοράς ηλεκτρικής ενέργειας και τις διασυνδέσεις με τις γειτονικές χώρες. Μέσω της θυγατρικής της ΕDF International ("EDFI"), μιας εταιρείας χαρτοφυλακίου, η ΕDF διαθέτει μετοχές σε επιχειρήσεις ηλεκτρικής ενέργειας διαφόρων ευρωπαϊκών χωρών, μεταξύ των οποίων η Αυστρία, η Ιταλία, η Σουηδία και το Ηνωμένο Βασίλειο. Από την άλλη πλευρά, η ΕDF λειτουργεί σε τομείς κατασκευής και συντήρησης εγκαταστάσεων παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας και δικτύων μεταφοράς και παρέχει υπηρεσίες ανάκτησης και αστικού φωτισμού.

(10) Η Ferroatlántica είναι επιχείρηση που ασχολείται με την παραγωγή, διανομή και εμπορία, τόσο στην εσωτερική όσο και στην εξωτερική αγορά, διαφόρων ειδών μετάλλων και κραμάτων σιδήρου που παράγονται σε ηλεκτρική υψικάμινο, καθώς και με την παραγωγή υδροηλεκτρικής ενέργειας. Είναι κατά 100 % ιδιοκτησία του ομίλου Grupo Villar Mir και, μετά την προτεινόμενη πράξη, θα υπαχθεί στον κοινό έλεγχο του ομίλου αυτού και της ΕnBW, που θα αποκτήσει το 50 % του κεφαλαίου της.

(11) Η Ηidrocantábrico ασχολείται με την παραγωγή, διανομή και εμπορία ηλεκτρικής ενέργειας και κατέχει σήμερα την τέταρτη θέση στην κατάταξη των ισπανικών επιχειρήσεων ηλεκτρικής ενέργειας. Εκτός από τον τομέα ηλεκτρικής ενέργειας, η επιχείρηση επικεντρώνει τις δραστηριότητές της ουσιαστικά στη διανομή και εμπορία αερίου και στον τομέα των τηλεπικοινωνιών στην Αυτόνομη Περιφέρεια των Αστουριών.

(12) Η προτεινόμενη πράξη συνίσταται στην απόκτηση του από κοινού ελέγχου της Ηidrocantábrico από μέρους του ομίλου Grupo Villar Mir και της ΕnBW μέσω της εισόδου της ΕnBW στην Ferroatlántica (με 50 % των μετοχών), είναι δε η επιχείρηση αυτή το μέσο για την απόκτηση του εν λόγω ελέγχου. Για τον σκοπό αυτό, τα μέρη συνήψαν σειρά συμφωνιών. Στις 28 Σεπτεμβρίου 2000, η Ferroatlántica, με την υποστήριξη της ΕnBW, υπέβαλε μια πρώτη δημόσια προσφορά αγοράς, η οποία εγκρίθηκε από την εθνική επιτροπή αγοράς αξιών (CNMV) στις 17 Ιανουαρίου 2001, για το 25 % του κεφαλαίου της Ηidrocantábrico. Κατόπιν, υποβλήθηκαν άλλες δύο δημόσιες προσφορές που αφορούσαν το σύνολο του εταιρικού κεφαλαίου της Ηidrocantábrico, αφενός, από μέρους του ομίλου που είχε σχηματιστεί από την Caja de Ahorros de Asturias (Cajastur) μαζί με την πορτογαλική επιχείρηση ηλεκτρικής ενέργειας Εlectricidade de Portugal SA (EDP) και την Caja de Seguros Reunidos, Compañía de Seguros y Reaseguros SA (Caser), και από την άλλη πλευρά από τον γερμανικό όμιλο RWE. Ο RWE απέσυρε εκ των υστέρων την προσφορά του. Η Ferroatlántica από την πλευρά της, που ήταν η πρώτη επιχείρηση που είχε υποβάλει δημόσια προσφορά, τροποποίησε την αρχική αυτή προσφορά αυξάνοντάς την μέχρι το 100 % του κεφαλαίου και βελτιώνοντας τους οικονομικούς όρους των προηγουμένων προσφορών της. Μετά την εκκαθάριση της τελευταίας αυτής προσφοράς ο όμιλος που αποτελείται από την Cajastur, τη ΕDP και την Caser έλεγχε το 35 % των μετοχών της Ηidrocantábrico, ενώ η Ferroatlántica είχε αποκτήσει το 59,66 % του εταιρικού κεφαλαίου της προαναφερθείσας επιχείρησης.

II. ΣΥΓΚΕΝΤΡΩΣΗ

(13) Σύμφωνα με τις συμφωνίες που συνήφθησαν από τον όμιλο Grupo Villar Mir και την ΕnBW, κάθεμία από τις δύο επιχειρήσεις θα συμμετέχει κατά 50 % στην Ferroatlántica (μέσο για την απόκτηση του ελέγχου της Ηidrocantábrico). Μέσω της συμμετοχής αυτής, ο όμιλος Grupo Villar Mir και η ΕnBW θα ελέγχουν από κοινού την Ηidrocantábrico.

(14) Ως αποτέλεσμα των διαδοχικών δημοσίων προσφορών, η Ferroatlántica απέκτησε το 59,66 % της Ηidrocantábrico. Σύμφωνα με τα κοινοποιούντα μέρη και σύμφωνα με το καταστατικό της Ηidrocantábrico, κατά τη διατύπωση που υποβλήθηκε στη γενική συνέλευση των μετόχων στις 22 Μαΐου 2000, η απόκτηση συμμετοχής σαφώς πλειοψηφικής στο κεφάλαιο της Ηidrocantábrico μετά από υποβολή δημόσιας προσφοράς για το 100 % των μετοχών σε τιμή ίση ή ανώτερη των 24 ευρώ, παρέχει στα κοινοποιούντα μέρη τον αποκλειστικό έλεγχο της Ηidrocantábrico. Όντως, η Ferroatlántica θα έχει την απόλυτη πλειοψηφία κατά την ψηφοφορία, καθώς και δικαίωμα να ορίζει την πλειοψηφία των μελών του διοικητικού συμβουλίου.

(15) Η παρούσα απόφαση, όσον αφορά την αξιολόγηση του από κοινού ελέγχου, λαμβάνεται βάσει των στοιχείων που έχουν παράσχει τα μέρη και δεν προδικάζει τα δικαιώματα και υποχρεώσεις που αντιστοιχούν στις διάφορες ομάδες μετόχων σύμφωνα με την ισπανική νομοθεσία.

(16) Λαμβανομένων υπόψη των εκτεθέντων επιχειρημάτων, η κοινοποιηθείσα πράξη αποτελεί συγκέντρωση σύμφωνα με το άρθρο 3 παράγραφος 1 στοιχείο β) του κανονισμού περί συγκεντρώσεων.

III. ΚΟΙΝΟΤΙΚΗ ΔΙΑΣΤΑΣΗ

(17) Οι επιχειρήσεις που ενέχονται στην προτεινόμενη πράξη (όμιλος Grupo Villar Mir, EnBW και Ηidrocantábrico) πραγματοποιούν από κοινού κύκλο εργασιών σε διεθνές επίπεδο άνω των 5000 εκατ. ευρώ (Grupo Villar Mir: 918 εκατ. ευρώ, EnBW: 38000 εκατ. ευρώ(5) και Ηidrocantábrico: 890 εκατ. ευρώ). Κάθε μία από αυτές πραγματοποιεί κύκλο εργασιών στην Κοινότητα άνω των 250 εκατ. ευρώ (Grupo Villar Mir: 843 εκατ. ευρώ, EnBW: 36000 εκατ. ευρώ και Ηidrocantábrico: 890 εκατ. ευρώ), χωρίς να πραγματοποιούν πάνω από τα δύο τρίτα του κοινοτικού κύκλου εργασιών τους στο ίδιο κράτος μέλος. Η προτεινόμενη πράξη έχει, ως εκ τούτου, κοινοτική διάσταση.

IV. ΑΓΟΡΕΣ ΑΝΑΦΟΡΑΣ

A. ΑΓΟΡΕΣ ΠΡΟΪΟΝΤΟΣ ΑΝΑΦΟΡΑΣ

(18) Όπως αναφέρεται στην απόφαση της Επιτροπής στην υπόθεση COMP/M.1853 - EDF/EnBW, οι αγορές προϊόντος αναφοράς στον τομέα της ηλεκτρικής ενέργειας πρέπει να οριστούν λαμβανομένου υπόψη του βαθμού ισχύουσας απελευθέρωσης. Η παροχή ηλεκτρικής ενέργειας σε πελάτες βάσει τιμολογίου αποτελεί νόμιμο μονοπώλιο στο οποίο δεν υπάρχει ανταγωνισμός. Ως εκ τούτου, η αγορά προϊόντος αναφοράς βρίσκεται στο τμήμα της αγοράς που είναι απελευθερωμένο.

(19) Σύμφωνα με τον ορισμό που έχει διατυπώσει το ισπανικό δικαστήριο προστασίας του ανταγωνισμού, "θα πρέπει να οριοθετηθεί η σχετική αγορά προϊόντος όπως και η παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας που αγοράζεται και πωλείται μέσω της ομάδας ή στη χονδρική αγορά. Στην αγορά αυτή διατίθενται υπό καθεστώς ανταγωνισμού, όσον αφορά την προσφορά, η ηλεκτρική ενέργεια που προσφέρεται υπό σύνηθες καθεστώς(6), υπό το ειδικό καθεστώς των άνω των 50 MW καθώς και η εισαγόμενη ηλεκτρική ενέργεια και, όσον αφορά τη ζήτηση, η ενέργεια που διαθέτουν οι διανομείς [που πωλούν ενέργεια σε πελάτες βάσει τιμολογίου](7), οι έμποροι ηλεκτρικής ενέργειας [που πωλούν ενέργεια σε ειδικούς πελάτες]* και οι ειδικοί πελάτες. Επίσης, θα επηρεαστεί η αγορά ενέργειας που παρέχεται μέσω διμερών συμβάσεων [που έχουν συναφθεί μεταξύ παραγωγών ηλεκτρικής ενέργειας και ειδικών πελατών]*, δεδομένου ότι οι συμβάσεις αυτές συνάπτονται υπό καθεστώς ελεύθερου ανταγωνισμού"(8). Μέχρι το 2003, δεν επιτρέπεται οι ισπανικές επιχειρήσεις παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας να συνάπτουν άμεσα συμβάσεις με εμπόρους (μπορούν να πωλούν ηλεκτρική ενέργεια μόνο στο πλαίσιο της ομάδας ή σε ειδικούς πελάτες)(9). Οι εξωτερικοί πράκτορες έχουν τη δυνατότητα να συνάψουν συμβάσεις με τους ισπανούς εμπόρους.

(20) Οι ειδικοί πελάτες στην ισπανική αγορά είναι όλοι εκείνοι οι καταναλωτές, ανεξάρτητα από το επίπεδο κατανάλωσης, στους οποίους η παροχή πραγματοποιείται με ονομαστική τάση άνω των 1000 Volt(10). Από την 1η Ιανουαρίου 2003, όλοι οι καταναλωτές ηλεκτρικής ενέργειας, χωρίς διάκριση, θα ανήκουν στην κατηγορία του ειδικού πελάτη, παρότι θα συνεχίσει να παρέχεται ηλεκτρική ενέργεια στην αγορά βάσει τιμολογίου, μέχρι την 1η Ιανουαρίου 2007(11). Οι ειδικοί πελάτες στην Ισπανία που επιθυμούν να αγοράσουν ηλεκτρική ενέργεια από το απελευθερωμένο σύστημα θα έχουν τρεις δυνατότητες: α) μέσω της ομάδας, β) μέσω της σύναψης των καλουμένων "διμερών συμβάσεων" με παραγωγούς ηλεκτρικής ενέργειας ή εξωτερικούς πράκτορες και γ) μέσω της σύναψης συμβάσεων με εμπόρους. Η αγορά των ειδικών πελατών αντιπροσωπεύει εν δυνάμει το 54 % της κατανάλωσης στην Ισπανία, αλλά οι πελάτες που έχουν επιλέξει την αγορά ηλεκτρικής ενέργειας στην απελευθερωμένη αγορά (δηλαδή απευθείας μέσω της ομάδας, βάσει διμερών συμβάσεων ή με εμπόρους) αντιπροσωπεύουν το 35-38 % της συνολικής κατανάλωσης. Με άλλα λόγια, το 62-65 % περίπου της ηλεκτρικής ενέργειας που διατίθεται στη χονδρική αγορά το αγοράζουν οι διανομείς, για να το παράσχουν κατόπιν σε πελάτες βάσει τιμολογίου.

(21) Η ομάδα λειτουργεί ως ακολούθως: i) η ημερήσια αγορά που αντιπροσωπεύει πάνω από το 90 % του συνόλου της ηλεκτρικής ενέργειας που πωλείται στη χονδρική αγορά: σ' αυτήν ισχύει μία μόνο τιμή ανά χώρα, η οριακή τιμή· ii) η ενδοημερήσια αγορά (περίπου 6 % του συνόλου της ηλεκτρικής ενέργειας που πωλείται στη χονδρική αγορά): η ενέργεια που δεν πωλείται στην "ημερήσια αγορά" μπορεί να πωληθεί κατόπιν στην καλούμενη "ενδοημερήσια αγορά". Οι διμερείς συμβάσεις, από την πλευρά τους, αντιπροσωπεύουν λιγότερο από το 3 % του συνόλου πωλήσεων στη χονδρική αγορά.

(22) Όσον αφορά, ειδικότερα, την ημερήσια αγορά, πρόκειται για μια αγορά ισορροπημένη: η πωλούμενη ενέργεια ισοδυναμεί με την αγοραζόμενη. Τα δικαιώματα αμοιβής του κάθε πωλητή υπολογίζονται βάσει της πωλούμενης ενέργειας επί την οριακή τιμή και, ως εκ τούτου, οι υποχρεώσεις πληρωμής του κάθε αγοραστή υπολογίζονται βάσει του προϊόντος των πραγματοποιηθεισών αγορών επί την ίδια οριακή τιμή. Η ημερήσια αγορά έχει ως αντικείμενο την πραγματοποίηση συναλλαγών ηλεκτρικής ενέργειας για την επόμενη ημέρα μέσω της υποβολής προσφορών πώλησης και αγοράς. Οι προσφορές αυτές υποβάλλονται στον διαμεσολαβητή της αγοράς (OMEL) και περιλαμβάνονται σε μία διαδικασία αντιπαραβολής προσφοράς και ζήτησης, η οποία φέρει αποτελέσματα για την ημερήσια διάρκεια του αντίστοιχου προγράμματος κατά την επομένη της συνεδρίας και περιλαμβάνει 24 διαδοχικές ωριαίες χρονικές περιόδους προγράμματος. Ο διαμεσολαβητής της αγοράς πραγματοποιεί την αντιπαραβολή των οικονομικών προσφορών αγοράς και πώλησης ηλεκτρικής ενέργειας μέσω της μεθόδου της απλής αντιπαραβολής, με τον οποίο επιτυγχάνεται κατά τρόπο ανεξάρτητο η οριακή τιμή, καθώς και η ποσότητα της ηλεκτρικής ενέργειας η οποία αναπροσαρμόζεται για κάθε μονάδα παραγωγής και αγοράς και για κάθε ωριαία περίοδο του προγράμματος. Έτσι, για κάθε ωριαία περίοδο λαμβάνεται η οριακή τιμή που αντιστοιχεί στην οικονομική προσφορά πώλησης ηλεκτρικής ενέργειας που έχει υποβληθεί από τον κάτοχο της τελευταίας μονάδας παραγωγής η είσοδος της οποίας στο σύστημα κατέστη αναγκαία για να ικανοποιηθεί η ζήτηση ηλεκτρικής ενέργειας.

(23) Ως συνέπεια των προηγουμένων, καθίσταται αναγκαία η διάκριση, όσον αφορά τις απελευθερωμένες αγορές ηλεκτρικής ενέργειας στην Ισπανία, μεταξύ της ηλεκτρικής ενέργειας που προσφέρεται μέσω της χονδρικής αγοράς (της ομάδας, συμπεριλαμβανομένων και των διμερών συμβάσεων των ειδικών πελατών με τους παραγωγούς) και την οποία κατόπιν οι έμποροι προσφέρουν στους ειδικούς πελάτες (λιανική αγορά). Ωστόσο, μόνον η πρώτη αγορά, η χονδρική, και ειδικότερα η ομάδα(12) και πιο συγκεκριμένα η ημερήσια αγορά που αντιπροσωπεύει κάτι περισσότερο από το 90 % της ηλεκτρικής ενέργειας που πωλείται στη χονδρική αγορά, θα αποτελέσουν αντικείμενο ανάλυσης στην παρούσα απόφαση.

B. ΓΕΩΓΡΑΦΙΚΗ ΑΓΟΡΑ ΑΝΑΦΟΡΑΣ

(24) Η Επιτροπή θεωρεί συνήθως ότι η γεωγραφική αγορά αναφοράς για την προμήθεια ενέργειας στην ελεύθερη αγορά δεν υπερβαίνει τα όρια της εθνικής αγοράς(13). Αυτό επιβεβαιώθηκε, για την περίπτωση της Ισπανίας, από δύο πρόσφατες αποφάσεις της Επιτροπής(14) και συμπίπτει με την ανάλυση που έχουν πραγματοποιήσει οι αρμόδιες ισπανικές αρχές προάσπισης του ανταγωνισμού(15).

(25) Ειδικότερα, οι εισαγωγές στην ισπανική αγορά περιορίζονται (και τούτο θα ισχύει τουλάχιστον για κάποιο χρονικό διάστημα) από την περιορισμένη ικανότητα διασύνδεσης που υπάρχει σήμερα. Σύμφωνα με τα διαθέσιμα στοιχεία, η εμπορική θεωρητική ικανότητα διασύνδεσης μεταξύ της Ισπανίας και των γειτονικών της χωρών ανέρχεται περίπου σε 1900-2000 MW (1000-1100 με τη Γαλλία, 600-650 με την Πορτογαλία και 300-350 με το Μαρόκο). Αν συγκριθούν με την αναγκαία ικανότητα κατά τις ώρες αιχμής της ζήτησης, τα αριθμητικά αυτά στοιχεία αντιπροσωπεύουν περίπου το 6,6 % της ζήτησης αυτής(16). Επιπλέον, η αλληλοκάλυψη της ροής των εισαγωγών και των εξαγωγών, όταν η ηλεκτρική ενέργεια κυκλοφορεί ταυτόχρονα και προς τις δύο κατευθύνσεις, ισχύει μόνο με την Πορτογαλία. Οι εξαγωγές του Μαρόκου στην Ισπανία είναι ελάχιστες οι δε εξαγωγές της Ισπανίας προς τη Γαλλία πραγματοποιούνται μόνο σε περίοδο βροχών (όπως τον χειμώνα του 2001). Ωστόσο, από την έρευνα της αγοράς προέκυψε ότι, παρότι οι εξαγωγές αυτές μεταξύ Γαλλίας και Ισπανίας είναι δυνατές, δεν πραγματοποιούνται, δεδομένου ότι δεν έχει χορηγηθεί η διαθέσιμη ικανότητα διασύνδεσης που αντιστοιχεί στη ροή αυτή.

(26) Κατά συνέπεια, η γεωγραφική αγορά αναφοράς για τη χονδρική πώληση ηλεκτρικής ενέργειας είναι η ισπανική ηπειρωτική χώρα.

V. ΣΥΜΒΙΒΑΣΙΜΟ ΜΕ ΤΗΝ ΚΟΙΝΗ ΑΓΟΡΑ

ΕΙΣΑΓΩΓΗ

(27) Η Επιτροπή κρίνει ότι η πράξη, για τους προαναφερθέντες λόγους, μπορεί να ενισχύσει τη συλλογική δεσπόζουσα θέση στη χονδρική αγορά ηλεκτρικής ενέργειας στην Ισπανία.

(28) Οι δραστηριότητες των κοινοποιούντων μερών στο απελευθερωμένο τμήμα του ισπανικού τομέα ηλεκτρικής ενέργειας είναι σχετικά περιορισμένες. Οι πωλήσεις στην ημερήσια αγορά στην ομάδα από μέρους της Ηidrocantábrico ανήλθαν σε [5-10]* % το 2000 και σε [5-7]* % κατά τους πρώτους πέντε μήνες του 2001(17). Η ΕnBW υπέβαλε, κατά το 2001, προσφορά για μόνο [800-1000]* MW στην ομάδα, ο δε όμιλος Grupo Villar Mir δεν υπέβαλε προσφορά για ηλεκτρική ενέργεια στην ισπανική χονδρική αγορά. Η ηλεκτρική ενέργεια που εξήχθη από την ΕDF, η οποία διαθέτει τον έλεγχο από κοινού με την ΕnBW, αντιπροσωπεύει περίπου το [< 5]* % των πωλήσεων στην ημερήσια αγορά (συμπεριλαμβανομένης και της μακροχρόνιας σύμβασης που έχει συνάψει με την REE). Εν κατακλείδι, η προτεινόμενη πράξη οδηγεί σε σχετικά περιορισμένες οριζόντιες αλληλοκαλύψεις στην ισπανική χονδρική αγορά.

(29) Ωστόσο, η προτεινόμενη πράξη πρέπει να αποτελέσει αντικείμενο ανάλυσης από την άποψη του ιδιαίτερα υψηλού βαθμού συγκέντρωσης που σημειώνει η ισπανική αγορά ηλεκτρικής ενέργειας, καθώς και αποδοθεί ιδιαίτερη προσοχή στο γεγονός ότι αποτελεί "νησίδα παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας" λόγω των σπάνιων διασυνδέσεών της με άλλα συστήματα. Κατά την έννοια αυτή, κρίνεται αναγκαίο να ληφθεί υπόψη η ειδική θέση της ΕDF η οποία, δεδομένου ότι είναι ο μεγαλύτερος εξαγωγέας ηλεκτρικής ενέργειας προς την ισπανική αγορά, είναι ταυτόχρονα, για διάφορους λόγους που αναλύονται περαιτέρω, ο κύριος εν δυνάμει ανταγωνιστής των ισπανικών επιχειρήσεων παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας, καθόσον η ΕDF-RTE ελέγχει τους διασυνδετές και το δίκτυο διαβίβασης από το οποίο διοχετεύονται όλες οι εξαγωγές των άλλων ευρωπαϊκών χωρών προς την αγορά ηλεκτρικής ενέργειας της Ιβηρικής Χερσονήσου.

(30) Σε απάντηση της ανακοίνωσης των αιτιάσεων, η ΕnBW ισχυρίζεται ότι η ανακοίνωση αυτή ξεκινάει από την υπόθεση ότι ο φορέας που ενέχεται στην προτεινόμενη συγκέντρωση είναι η ΕnBW και όχι η ΕDF. Κατά την ΕnBW "στην εν λόγω υπόθεση δεν λαμβάνεται υπόψη το γεγονός ότι η ΕnBW είναι μια αυτόνομη επιχείρηση με πλήρεις λειτουργίες η οποία επιδιώκει ίδιους στόχους εμπορικής πολιτικής (...) Τούτο έχει αναμφισβήτητα σημασία στο μέτρο που η κοινοτική νομοθεσία περί του ελέγχου των πράξεων συγκέντρωσης επιτρέπει ρητά μια επιχείρηση στη θέση της ΕnBW να μπορεί να είναι ταυτόχρονα κοινοποιούν μέρος και επιχείρηση θιγόμενη από τη συγκέντρωση (...) Η Επιτροπή περιορίζεται στο να αξιολογήσει την συγκέντρωση ως αυτή να είχε μελετηθεί και να εκτελείτο από την ΕDF (...) Κατά συνέπεια, στην ανακοίνωση των αιτιάσεων δεν λαμβάνεται υπόψη η σημερινή κατάσταση της ΕnBW και συγχέονται οι ρόλοι της ΕDF και της ΕnBW αντιστοίχως στη συγκέντρωση αυτή."

(31) Ενόψει αυτής της επιχειρηματολογίας, η Επιτροπή θα πρέπει τουλάχιστον να υπενθυμίσει ότι ουδέποτε αγνόησε, κατά τη διάρκεια της διαδικασίας, το ρόλο της ΕnBW στην πράξη αυτή, υπό την ιδιότητά της, ιδιαίτερα, ως κοινοποιούντος μέρους, όπως επίσης δεν αγνόησε τη φύση της ΕnBW ως επιχείρησης με πλήρεις λειτουργίες. Θα πρέπει να ληφθεί υπόψη, ωστόσο, ότι κατά την αξιολόγηση των επιπτώσεων της πράξης συγκέντρωσης στον ανταγωνισμό, η Επιτροπή λαμβάνει πάντοτε υπόψη τις δραστηριότητες όλων των επιχειρήσεων που ανήκουν στον ίδιο όμιλο(18) (στην περίπτωση αυτή βρίσκονται από την μια πλευρά η ΕDF και οι θυγατρικές και τα τμήματά της και επιπλέον επιχειρήσεις που η ίδια ελέγχει άμεσα ή έμμεσα και από την άλλη πλευρά ο όμιλος Grupo Villar Mir, η μητρική εταιρεία και οι θυγατρικές του) δεδομένου ότι όλες οι επιχειρήσεις του ομίλου αποτελούν ενιαία οικονομική ενότητα. Επιπλέον, στην συγκεκριμένη περίπτωση διαπιστώνεται ότι η επιχειρησιακή στρατηγική της ΕnBW καθορίζεται από την ΕDF, όπως είχε την ευκαιρία να προσδιορίσει η Επιτροπή σε προηγούμενη απόφασή της(19).

A. Η ΧΟΝΔΡΙΚΗ ΑΓΟΡΑ ΗΛΕΚΤΡΙΚΗΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ ΣΤΗΝ ΙΣΠΑΝΙΑ

1. Η ισπανική αγορά χαρακτηρίζεται από την ύπαρξη δυοπωλιακής δεσπόζουσας θέσης

α) Οι δύο μεγαλύτερες ισπανικές επιχειρήσεις παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας καθορίζουν τις τιμές και κυριαρχούν από κοινού στη χονδρική αγορά

(32) Σύμφωνα με το ισπανικό δικαστήριο προάσπισης του ανταγωνισμού, που εξέτασε πρόσφατα τις πράξεις της Εndesa/Iberdrola(20) και Uniσn Elιctrica Fenosa/ Hidrocantαbrico(21), η ισπανική αγορά ηλεκτρικής ενέργειας χαρακτηρίζεται από την ύπαρξη δυοπωλιακής δεσπόζουσας θέσης των ισπανικών επιχειρήσεων. Συγκεκριμένα, υπάρχουν δύο κυρίαρχες επιχειρήσεις, η Εndesa και η Ιberdrola, οι οποίες το 2000 κατείχαν, αντιστοίχως, το 47 % και το 27 %, της ημερήσιας αγοράς. Σχετικά με το θέμα αυτό, κατά τη διάρκεια μεγάλου αριθμού ωριαίων χρονικών περιόδων, η παραγωγή τους είναι ουσιαστική για την κάλυψη της ζήτησης και, κατά συνέπεια, είναι σε θέση να αποφασίσουν σχετικά με τις τιμές.

(33) Τα συμπεράσματα των ισπανικών αρχών επιβεβαιώθηκαν από τα αποτελέσματα της έρευνας που διεξήγαγε η Επιτροπή, με την οποία απεδείχθη ότι η προαναφερθείσα κατάσταση εξακολουθεί να είναι ουσιαστικά η ίδια. Κατά την έννοια αυτή, δεν πραγματοποιήθηκαν κατά τους τελευταίους μήνες διαρθρωτικές αλλαγές που να τροποποιήσουν ουσιαστικά την κατάσταση της δυοπωλιακής δεσπόζουσας θέσης στην ισπανική αγορά ηλεκτρικής ενέργειας που είχαν διαπιστώσει οι ισπανικές αρχές.

(34) Ιδιαίτερα, οι δύο κύριες ισπανικές επιχειρήσεις ηλεκτρικής ενέργειας, η Εndesa και η Ιberdrola, εξακολουθούν να διαθέτουν μεγάλη δύναμη στην αγορά, η οποία εκφράζεται τόσο 1. από τα αντίστοιχα ποσοστά τους σε σχέση με το συνολικό εγκατεστημένο δυναμικό παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας, όσο και 2. από τη συμμετοχή τους στις πωλήσεις στη χονδρική αγορά ή στην ομάδα ή ακόμα 3. από την ικανότητά τους να καθορίζουν τις τιμές στην εν λόγω χονδρική αγορά ηλεκτρικής ενέργειας.

(35) Όσον αφορά, καταρχάς, το συνολικό εγκατασταθέν δυναμικό παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας των επιχειρήσεων παραγωγής που είναι εγκατεστημένες στην Ισπανία, στον πίνακα 1 εμφαίνεται ότι η Εndesa και η Ιberdrola ελέγχουν από κοινού περίπου το 83% της παραγωγής αυτής, ποσοστό που απέχει κατά πολύ από εκείνα των άλλων επιχειρήσεων, της Uniσn Fenosa (12 %) και της Ηidrocantαbrico (5 %).

Πίνακας 1

Συνολικό εγκατασταθέν δυναμικό παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας((Στον πίνακα δεν περιλαμβάνεται το εγκατασταθέν δυναμικό ειδικού καθεστώτος, το οποίο ανερχόταν στις 31 Δεκεμβρίου 2000 σε 8695 MW.))

>ΘΕΣΗ ΠΙΝΑΚΑ>

Πηγή:

Υπουργείο Εθνικής Οικονομίας της Ισπανίας.

(36) Ο πίνακας 2, αφετέρου, περιλαμβάνει τα ποσοστά της αγοράς που αφορούν τις πωλήσεις στην ημερήσια αγορά κατά τα οικονομικά έτη μετά από εκείνα που αναλύονταν στις προαναφερθείσες εκθέσεις του δικαστηρίου προάσπισης του ανταγωνισμού. Εκ νέου, από κοινού το ποσοστό της Εndesa και της Ιberdrola κυμαίνεται μεταξύ 74 % και 78 % του συνόλου.

Πίνακας 2

Πωλήσεις στην ημερήσια αγορά

>ΘΕΣΗ ΠΙΝΑΚΑ>

Πηγή:

Compañía Operadora del Mercado Español de la Electricidad (OMEL).

(37) Η ισχύς στην αγορά των κυρίων ισπανικών επιχειρήσεων ηλεκτρικής ενέργειας εκδηλώνεται ιδιαίτερα, επιπλέον, και με την ικανότητά τους να καθορίζουν τις τιμές στη χονδρική αγορά. Τούτο εμφαίνεται στον ακόλουθο πίνακα.

Πίνακας 3

Ικανότητα καθορισμού των τιμών των επιχειρήσεων στην αγορά σε σχέση με τις ποσότητες πωλούμενης ενέργειας((Στον πίνακα αναφέρεται τι ποσοστό ηλεκτρικής ενέργειας, σε σχέση με το σύνολο της ηλεκτρικής ενέργειας που διατίθεται στην αγορά, έχει πωληθεί στην αντίστοιχη οριακή τιμή που προσφέρει κάθε επιχείρηση ή ταυτόχρονα δύο ή περισσότερες επιχειρήσεις.))

>ΘΕΣΗ ΠΙΝΑΚΑ>

Πηγή:

OMEL.

(38) Η εν λόγω ικανότητα καθορισμού των οριακών τιμών στη χονδρική αγορά από μέρους της Εndesa και της Ιberdrola δεν εξηγείται μόνον από το μεγάλο εγκατασταθέν δυναμικό παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας των δύο επιχειρήσεων σε σχέση με όλες τις άλλες ισπανικές επιχειρήσεις. Επιπλέον, θα πρέπει να ληφθεί ιδιαίτερα υπόψη η σύνθεση των τεχνολογικών τους εγκαταστάσεων ή το αντίστοιχο φάσμα παραγωγής. Όντως, όπως επεσήμανε το ισπανικό δικαστήριο προάσπισης του ανταγωνισμού, "ο καθορισμός των τιμών προσφοράς στην ομάδα για τις διάφορες ωριαίες χρονικές περιόδους καθορίζεται σε μεγάλο βαθμό από τις διαφορές μεταξύ των διαφόρων τεχνολογιών παραγωγής που χρησιμοποιούν οι διάφοροι σταθμοί παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας που συνιστούν το εγκατασταθέν δυναμικό του συστήματος. Γενικά, και ως συνέπεια των χαρακτηριστικών των διαφόρων αυτών τεχνολογιών παραγωγής, οι σταθμοί παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας που λειτουργούν με άνθρακα συνήθως καθορίζουν κυρίως τις τιμές κατά τις ώρες χαμηλής ζήτησης, ενώ οι υδροηλεκτρικοί σταθμοί παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας συνήθως κυριαρχούν τις ώρες αιχμής. Κατά συνέπεια, και δεδομένου ότι η Εndesa παράγει περίπου το 57 % της παραγωγής της με άνθρακα, η δε Ιberdrola είναι σαφώς η δεσπόζουσα επιχείρηση παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας με υδροηλεκτρική ρυθμιζόμενη παραγωγή, οι δύο αυτές ομάδες συνήθως είναι επικεφαλείς κατά τον καθορισμό των οριακών τιμών στην αγορά"(22).

(39) Η Εndesa και η Ιberdrola διαδραματίζουν, κατά τεκμήριο, αποφασιστικό ρόλο στην ισπανική χονδρική αγορά. Το παραγωγικό δυναμικό τους είναι τουλάχιστον ίσο με το πλεόνασμα της προσφοράς που υπάρχει στην αγορά, ιδίως κατά τις περιόδους αιχμής της ζήτησης. Τούτο έχει ως αποτέλεσμα η από κοινού προσφορά των υπολοίπων παραγωγών να μην επαρκεί για να καλύψει τη ζήτηση οι δε καθορίζουσες επιχειρήσεις να μπορούν να αυξήσουν τις τιμές τους σε σχέση με τη ζήτηση αυτή χωρίς γενικά να εκτοπίζονται από την αγορά.

(40) Επιπλέον, υπάρχουν διάφοροι δεσμοί μεταξύ των επιχειρήσεων που λειτουργούν στην αγορά ηλεκτρικής ενέργειας. Οι δεσμοί αυτοί είναι τόσο νομικού χαρακτήρα (από κοινού ιδιοκτησία ορισμένων σταθμών παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας όπως εκείνου του Trillo, συμμετοχή σε επιχειρήσεις της αγοράς και του συστήματος, όπως και διαρθρωτικού χαρακτήρα. Ιδιαίτερα, διάφορα διαρθρωτικά χαρακτηριστικά της αγοράς επιτρέπουν τον στρατηγικό συντονισμό των επιχειρήσεων, όπως το γεγονός ότι πρόκειται για μία αγορά ενός ομοιογενούς και σχετικά διαφανούς προϊόντος, στο οποίο οι παρεκβάσεις τιμών διαπιστώνονται σχεδόν αμέσως.

(41) Τέλος, μαζί με τις προηγούμενες θεωρήσεις σχετικά με την ισχύ στην αγορά των δύο κύριων ισπανικών επιχειρήσεων ηλεκτρικής ενέργειας, θα πρέπει να ληφθεί επίσης υπόψη ότι η ισπανική αγορά παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας μπορεί να θεωρηθεί ως κάπως αμφιλεγόμενη αγορά λόγω της ισχύος σειράς εμποδίων εισόδου, όπως: 1. η πρόσβαση σε ενδεχόμενες εγκαταστάσεις παραγωγής και σε υδροηλεκτρικούς πόρους και καύσιμα, 2. το κόστος εγκατάστασης, 3. η αναγκαία διαφοροποίηση της σύνθεσης παραγωγής και, ειδικότερα, 4. η χαμηλή ικανότητα διασύνδεσης με τη γειτονική Γαλλία απ' όπου εξαρτώνται κατ' ανάγκη οι εξαγωγές προς την ισπανική αγορά προέλευσης άλλων ευρωπαϊκών χωρών εκτός Ιβηρικής Χερσονήσου.

β) Οι μικρότερες επιχειρήσεις ηλεκτρικής ενέργειας και οι εξωτερικοί πράκτορες, μαζί, δεν είναι σε θέση να ορίσουν τις τιμές στο μεγαλύτερο μέρος των ωριαίων χρονικών περιόδων

(42) Εκτός από την Εndesa και την Ιberdrola, οι άλλες επιχειρήσεις παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας, δηλαδή η Unión Fenosa και η Ηidrocantábrico, επιτυγχάνουν κατά το μεγαλύτερο μέρος των ωριαίων περιόδων τις τιμές που ορίζουν οι δεσπόζουσες επιχειρήσεις. Όπως απεδείχθη προηγουμένως (βλέπε πίνακα 3), μια από τις δύο κύριες ισπανικές επιχειρήσεις, είτε η Εndesa είτε η Ιberdrola, καθορίζουν αποφασιστικά τις τιμές για το 60 έως 80 % περίπου των υποβαλλομένων προσφορών. Δεδομένου ότι οι προσφερόμενες ποσότητες άνω της οριακής τιμής δεν πωλούνται στην ημερήσια αγορά, οι δε υπόλοιπες επιχειρήσεις, εν γνώση του ότι οι προσφορές της Εndesa και της Ιberdrola είναι αναγκαίες για την ικανοποίηση της ζήτησης ουσιαστικά σε κάθε ωριαία χρονική περίοδο, τείνουν να υποβάλουν προσφορές με μηδενική τιμή, γνωρίζοντας ότι όλη η ηλεκτρική ενέργεια που προσφέρουν θα πωληθεί στην ημερήσια αγορά, στην οριακή τιμή που ορίζει η ομάδα (και όχι στην προσφερόμενη τιμή). Κατά συνέπεια, η δύο μεγαλύτερες επιχειρήσεις μπορούν να χρησιμοποιήσουν το μεγάλο φάσμα παραγωγής τους κατά τρόπο που να τους επιτρέπει να υποβάλουν ευέλικτες προσφορές σε συνάρτηση με τις προβλέψεις της προσφοράς και της ζήτησης. Αντίθετα, οι μικρές επιχειρήσεις όπως η Unión Fenosa και η Ηidrocantábrico, με ένα χαμηλό φάσμα παραγωγής, έχουν μικρότερη ικανότητα να υποβάλουν ανταγωνιστικές προσφορές επαρκώς ευέλικτες. Για τις επιχειρήσεις αυτές, η επιλογή του να προσφέρουν την παραγωγή τους σε μηδενική τιμή, όταν ξέρουν ότι η Εndesa και η Ιberdrola θα ζητήσουν υψηλότερες τιμές, είναι ο ευκολότερος τρόπος για να πωλούν την μεγαλύτερη δυνατή ποσότητα.

Επιπλέον, η REE, χάρη στην μακροπρόθεσμη σύμβασή της με την ΕDF, προσφέρει ηλεκτρική ενέργεια στην ομάδα σε τιμή γνωστή σε όλους. Έτσι, ακόμα και κατά τις καλούμενες ώρες χαμηλής φόρτισης κατά τις οποίες θα μπορούσαν να μην είναι αναγκαίες οι προσφορές της Εndesa και της Ιberdrola για την κάλυψη όλης της ζήτησης, αν προκύψει ότι είναι αναγκαία η προσφορά της REE οι υπόλοιπες ισπανικές επιχειρήσεις είναι βέβαιες ότι έχουν εξασφαλίσει την τιμή που έχει προσφέρει η REE. Η τιμή αυτή (περίπου κατά [< 5]* λεπτά του ευρώ το KW/h) είναι σήμερα κατά 30 έως 40 % υψηλότερη από τις μέσες τιμές που προσφέρει η ΕDF στους ειδικούς πελάτες στη γαλλική αγορά.

γ) Παρά την υπάρχουσα από κοινού δεσπόζουσα θέση, το επίπεδο των τιμών στην ισπανική αγορά επηρεάζεται από τις αυξήσεις της παροχής ενέργειας σε χαμηλή τιμή που προσφέρει η ομάδα

(43) Μεταξύ Νοεμβρίου 2000 και Μαρτίου 2001, οι εξαιρετικά υψηλές βροχοπτώσεις προκάλεσαν σημαντική αύξηση της παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας από τους υδροηλεκτρικούς σταθμούς. Οι μέσες τιμές στην Ισπανία μειώθηκαν σημαντικά (κατά ένα 30 % έως 40 % σε σύγκριση με τις μέσες τιμές κατά την ίδια περίοδο του 2000). Ωστόσο, παρά την περίοδο αυτή έντονων βροχοπτώσεων, οι τιμές γρήγορα επανήλθαν στο προηγούμενο επίπεδό τους.

(44) Αυτή η πτώση των τιμών θα μπορούσε να αποτελέσει ένδειξη του ότι η από κοινού δεσπόζουσα θέση αποδυναμώνεται. Ωστόσο, τα αποτελέσματα της έρευνας αγοράς που διεξήγαγε η Επιτροπή δείχνουν ότι, κατά μεγάλο μέρος, η κατάσταση αυτή είναι αυστηρά συγκυριακή και δεν μεταβάλλει σημαντικά ούτε τη δυοπωλιακή δομή της αγοράς αναφοράς ούτε την αξιολόγηση της ισχύος στην αγορά των δύο κύριων επιχειρήσεων ούτε και την βολική κατάσταση της αποδοχής των τιμών στην οποία βρίσκονται οι μικροί παραγωγοί.

(45) Θα πρέπει να ληφθεί υπόψη ότι μια από τις μεγάλες επιχειρήσεις, η Ιberdrola, ήταν αυτή που συνέβαλε περισσότερο, όσον αφορά την παραγωγή, κατά την εν λόγω περίοδο παρέχοντας ηλεκτρική ενέργεια που είχε παραχθεί με χαμηλό κόστος στους υδροηλεκτρικούς σταθμούς της(23). Η δεύτερη σε σειρά επιχείρηση με τη μεγαλύτερη υδροηλεκτρική παραγωγή είναι η Εndesa(24). Αξίζει να σημειωθεί στο σημείο αυτό ότι, σύμφωνα με τις ισπανικές αρχές και ορισμένους τρίτους ανταγωνιστές, μεγάλος αριθμός από τις εν λόγω υδροηλεκτρικές εγκαταστάσεις θα έπρεπε να χρησιμοποιούνται για την παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας με στόχο την μικρότερη λειτουργία των φραγμάτων και να είναι έτσι έτοιμες για να σταματήσουν τα ρέοντα ύδατα. Λαμβανόμενου υπόψη του ότι, γενικά, οι τιμές καθορίζονται με στενά περιθώρια, σε ένα σημείο ισορροπίας μεταξύ προσφοράς και ζήτησης, κατά τη διάρκεια της περιόδου αυτής οι δύο κύριες επιχειρήσεις, που έπρεπε να αποφασίσουν να προσφέρουν μεγαλύτερες ποσότητες ενέργειας σε μηδενική τιμή για να έχουν την εξασφάλιση ότι θα την πωλήσουν, είχαν μικρότερη επιτυχία όσον αφορά την προσαρμογή των προσφορών τους με στόχο τη διατήρηση υψηλών τιμών. Παρ' όλα αυτά, όταν αποδεσμεύθηκαν από την υποχρέωση να διαθέσουν μεγάλες ποσότητες υδροηλεκτρικής ενέργειας, οι προσφορές τους επανήλθαν σε καλύτερους όρους για να συνδυάσουν αυτό το είδος ηλεκτρικής ενέργειας με την παραγόμενη με υψηλότερο κόστος. Ως συνέπεια τούτου, οι τιμές αυξήθηκαν μέχρι να φτάσουν το προηγούμενο επίπεδο.

(46) Η περιγραφείσα κατάσταση, όπως επισημάνθηκε προηγουμένως, είναι ωστόσο τελείως συγκυριακή, δεδομένου ότι οφείλεται σε μια τελείως εξαιρετική κατάσταση βροχοπτώσεων. Όντως, η υδροηλεκτρική παραγωγή κατά την περίοδο Μάιος 2000-Ιούνιος 2001, έφτασε σε ένα μοναδικό ύψος, 64 % ανώτερο από εκείνο των δώδεκα προηγουμένων μηνών. Σύμφωνα με τους υπολογισμούς των ισπανικών αρχών, η πιθανότητα να επιτευχθεί ή να ξεπεραστεί αυτή η κατάσταση υδροηλεκτρικής παραγωγής είναι μόνο 7 %. Πρόκειται, κατά τεκμήριο, για μια εξαιρετική και μεμονωμένη κατάσταση που δεν μπορεί να ερμηνευτεί ως συνέπεια δομικής αλλαγής της ισπανικής αγοράς ηλεκτρικής ενέργειας η οποία θα επηρέαζε ουσιαστικά την από κοινού δεσπόζουσα θέση των δύο κύριων επιχειρήσεων.

(47) Εν πάση περιπτώσει, η επίδραση που άσκησε η ηλεκτρική ενέργεια σε χαμηλή τιμή στις τιμές της ομάδας κατά τη συγκεκριμένη περίοδο οδηγεί στο συμπέρασμα ότι, γενικά, η παροχή μίας σχετικά σημαντικής ποσότητας ηλεκτρικής ενέργειας με μειωμένο κόστος προκαλεί μείωση των μέσων τιμών. Δεδομένου ότι η εισαγόμενη ενέργεια ανταγωνίζεται στο πλαίσιο της ομάδας κατά τον ίδιο τρόπο με την ενέργεια που παράγεται από το σύστημα, όπως εξηγούμε παρακάτω αργότερα, μπορεί να συναχθεί ότι η αύξηση των εισαγωγών ηλεκτρικής ενέργειας (με χαμηλές τιμές) στην ισπανική αγορά οδηγεί παράλληλα σε ανάλογη μείωση των τιμών, δεδομένου ότι εκτοπίζουν κατά τη διαμόρφωση της οριακής τιμής προσφορές με υψηλότερες τιμές. Αυτό συμβαίνει ιδιαίτερα κατά τις ώρες μέσης και χαμηλής φόρτισης, στις περιπτώσεις που οι εισαγωγές έχουν ως αποτέλεσμα οι προσφορές της Εndesa και της Ιberdrola να μην είναι πλέον απαραίτητες για την ικανοποίηση της ζήτησης. Από την άλλη, το ίδιο θα μπορούσε να λεχθεί και για την επιπλέον ηλεκτρική ενέργεια που προσφέρεται στην ισπανική αγορά μέσω των διμερών συμβάσεων. Αυτό οδηγεί, κατά τεκμήριο, σε αύξηση του ανταγωνισμού στην ισπανική αγορά και σε εξασθένηση της σήμερα υπάρχουσας κοινής δεσπόζουσας θέσης.

(48) Αφετέρου, το ενδεχόμενο πολλών προσφορών με χαμηλή τιμή διευκολύνεται τόσο από το πλεόνασμα παραγωγικού δυναμικού και από το τεχνολογικό φάσμα ορισμένων επιχειρήσεων (ιδιαίτερα της ΕDF και του πλεονάσματος παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας πυρηνικής προέλευσης) όσο και από τις διαφορές τιμών μεταξύ Ισπανίας και των άλλων ευρωπαϊκών χωρών. Ωστόσο, οι περιορισμοί που προκύπτουν από τη σημερινή ικανότητα διασύνδεσης αποτελούν σημαντικό εμπόδιο για την είσοδο στην ισπανική αγορά, διευκολύνοντας τη διατήρηση και την παγίωση του ισχύοντος καθεστώτος, όπως διευκρινίζεται παρακάτω.

2. Η (άκρως) περιορισμένη ικανότητα ελεύθερων εισαγωγών στη γαλλοϊσπανική διασύνδεση διευκολύνει τη συλλογική δεσπόζουσα θέση των ισπανών παραγωγών ηλεκτρικής ενέργειας

α) Η σημερινή κατάσταση διασύνδεσης μεταξύ Γαλλίας και Ισπανίας

(49) Το ηλεκτρικό δίκτυο της Ιβηρικής Χερσονήσου συνδέεται μέσω διασυνδέσεων με το γαλλικό δίκτυο στα σύνορα των δύο χωρών. Το σημερινό εγκατασταθέν παραγωγικό δυναμικό το οποίο, θεωρητικά, μπορεί να χρησιμοποιηθεί εμπορικά, ανέρχεται το πολύ σε 1100 MW στην κατεύθυνση Γαλλία-Ισπανία και σε 1000 MW αντιστρόφως(25).

Πίνακας 4

Ικανότητα διασύνδεσης της Γαλλίας με την Ισπανία

>ΘΕΣΗ ΠΙΝΑΚΑ>

Πηγή:

Υπουργείο Εθνικής Οικονομίας της Ισπανίας.

(50) Το εν λόγω δυναμικό διασύνδεσης αντιπροσωπεύει περίπου το 3,5 % του αναγκαίου δυναμικού για να ικανοποιηθεί η ισπανική ζήτηση στις ώρες αιχμής. Ωστόσο, θα πρέπει να ληφθεί υπόψη το ότι τα προαναφερθέντα αριθμητικά στοιχεία δεν αφορούν το "πραγματικό" εμπορικό δυναμικό, δηλαδή το όντως χρήσιμο, αλλά το "προβλεπόμενο" εμπορικό δυναμικό, π.χ., τον Ιούλιο-Αύγουστο 2000 το "πραγματικό" εμπορικό δυναμικό διασύνδεσης μεταξύ Γαλλίας και Ισπανίας κυμάνθηκε περίπου σε 800-900 MW, προς την αντίθετη δε κατεύθυνση σε 400-700 MW(26). Επιπλέον, η μέγιστη εγγυημένη ικανότητα διασύνδεσης είναι μόνο 550 MW(27) προς αμφότερες τις κατευθύνσεις. Θα πρέπει να επισημανθεί τέλος ότι το διαθέσιμο εμπορικό δυναμικό υπολογίζεται ανεξάρτητα από τους λειτουργούντες οποιοδήποτε από τα δύο συστήματα, εφαρμόζεται δε η πλέον χαμηλή τιμή των υπολογισμών.

Πίνακας 5

Εμπορικό δυναμικό διασύνδεσης μεταξύ Γαλλίας και Ισπανίας όρια συχνότερα δημοσιευθέντα το 2000 και 2001((Οι περιορισμοί του εμπορικού δυναμικού προκύπτουν από διαρθρωτικούς περιορισμούς του δικτύου μεταφοράς στην παραμεθόρια ζώνη, ενώ η διακύμανση των τιμών του εμπορικού δυναμικού οφείλεται κυρίως στην αλλαγή του εποχικού θερμικού δυναμικού των γραμμών (καλοκαίρι/χειμώνας). Και στις δύο περιπτώσεις επηρεάζει και η δομή της παραγωγής κατά τις διάφορες περιόδους, όπως και οι τιμές της ζήτησης σε ζώνες πλησίον των συνόρων που μπορεί να κορέσουν, σε ορισμένες περιπτώσεις, τα εσωτερικά δίκτυα.))

>ΘΕΣΗ ΠΙΝΑΚΑ>

Πηγή:

Υπουργείο Εθνικής Οικονομίας της Ισπανίας.

(51) Η ανεπάρκεια διασύνδεσης με τη Γαλλία, που καθιστά την ισπανική αγορά "νήσο ηλεκτρικής ενέργειας", καθίσταται σαφής μέσω των αναλογιών δυναμικού(28) και του δυναμικού διασύνδεσης σε σχέση προς τη ζήτηση στις ώρες αιχμής, οι οποίες φτάνουν στην Ισπανία τιμή κάτω του 5 και 6,6 %, αντιστοίχως. Μπορεί να συναχθεί, ως εκ τούτου, ότι οι εισαγωγές είναι ιδιαίτερα περιορισμένες λόγω αυτού του περιορισμένου εμπορικού δυναμικού διασύνδεσης. Η σύγκριση του δυναμικού διασύνδεσης που έχει εγκατασταθεί μεταξύ άλλων ευρωπαϊκών χωρών δείχνει ότι η Ισπανία έχει το μικρότερο ποσοστό σε σχέση με το δυναμικό διασύνδεσης που απαιτείται κατά τις ώρες αιχμής της ζήτησης.

Πίνακας 6

Δυναμικά διασύνδεσης σε σύγκριση με τη ζήτηση σε ώρες αιχμής

>ΘΕΣΗ ΠΙΝΑΚΑ>

Πηγή:

Εθνική επιτροπή ενέργειας.

(52) Τελικά, βάσει των εκτεθέντων αριθμητικών στοιχείων, ο κοινοτικός μέσος όρος μπορεί να υπολογιστεί μεταξύ 15 και 20 %.

(53) Επιστρέφοντας στην περίπτωση της Ισπανίας, το 80-90% των εισαγωγών προέρχεται από γαλλοϊσπανικές διασυνδέσεις (που αντιπροσωπεύουν περίπου το 60% του συνόλου του προβλεπόμενου εμπορικού δυναμικού διασύνδεσης στην Ισπανία). Επιπλέον, το [40-60]* % του προβλεπόμενου εμπορικού δυναμικού της γαλλοϊσπανικής διασύνδεσης αφορά τη σύμβαση μεταξύ ΕDF και REE. Η σύμβαση, που κατοχυρώθηκε με την ένατη μεταβατική διάταξη του νόμου 54/1997, της 27ης Νοεμβρίου, για τον τομέα της ηλεκτροπαραγωγής(29), προβλέπει την προμήθεια ηλεκτρικής ενέργειας για 20 χρόνια, εκ των οποίων έχουν ήδη παρέλθει περίπου δέκα. Σκοπός της σύμβασης αυτής ήταν να εξασφαλιστεί η προμήθεια ηλεκτρικής ενέργειας στην REE στην Ισπανία. Λαμβανομένης υπόψη της σύμβασης αυτής, υπάρχει ένα μόνιμο αποθεματικό δυναμικού ηλεκτρικής ενέργειας στη διασύνδεση [500-600]* MW, το οποίο ισοδυναμεί με [80-100]* % του συνόλου του εγγυημένου εμπορικού δυναμικού. Επίσης, οι προμήθειες στην ομάδα πραγματοποιούνται με τιμές τις οποίες γνωρίζουν οι υπόλοιποι ανταγωνιστές.

(54) Τέλος, θα πρέπει να επισημανθεί ότι το επίπεδο κορεσμού της διασύνδεσης αυτής έχει ξεπεράσει τον τελευταίο καιρό το 90 %, πράγμα που σημαίνει ότι η διασύνδεση χρησιμοποιήθηκε σχεδόν στο σύνολό της για τις εισαγωγές ηλεκτρικής ενέργειας στην Ισπανία.

Πίνακας 7

Βαθμός χρησιμοποίησης του εμπορικού δυναμικού συναλλαγών

>ΘΕΣΗ ΠΙΝΑΚΑ>

Πηγή:

OMEL.

(55) Πέραν της μακροπρόθεσμης σύμβασης με την REE και σύμφωνα με τα αριθμητικά στοιχεία που παρέσχον οι ισπανικές αρχές για τον ανταγωνισμό, η ΕDF χρησιμοποιεί συνήθως άλλα [200-300]* MW δυναμικού της διασύνδεσης. Ως εκ τούτου, το συνολικό ποσοστό του προβλεπόμενου εμπορικού δυναμικού διασύνδεσης που χρησιμοποιεί η ΕDF κυμαίνεται γύρω στο [70-80]* %.

β) Δυνατότητες αύξησης του δυναμικού διασύνδεσης στο εγγύς μέλλον

(56) Στις αρχές του 1990, η ΕDF, η οποία ήταν ιδιοκτήτρια του γαλλικού δικτύου και των διασυνδέσεων και υπεύθυνη για την καλή λειτουργία του, αποφάσισε να αυξήσει σημαντικά το δυναμικό διασύνδεσης μεταξύ Γαλλίας και Ισπανίας. Το 1996 είχε υπάρξει σημαντική πρόοδος στον προγραμματισμό των σχεδίων αυτών και δόθηκαν όλες οι αναγκαίες άδειες για να αρχίσει η υλοποίησή τους.

(57) Η προβλεπόμενη γραμμή Αραγωνίας-Cazaril, που προκύπτει από τις συμβάσεις αυτές, θα παρείχε εγγυημένο εμπορικό δυναμικό περίπου 1100 MW, το δε συνολικό προβλεπόμενο εμπορικό δυναμικό που θα προέκυπτε από την εφαρμογή του εν λόγω σχεδίου θα έφτανε τα 2300 MW. Ωστόσο το 1996, η γαλλική κυβέρνηση αποφάσισε να σταματήσει οποιαδήποτε πρόοδο των σχεδίων αυτών, για κοινωνικούς λόγους (τοπική αντίδραση) και περιβαλλοντικούς λόγους (προστατευόμενες ζώνες), η δε ΕDF χρειάστηκε να αποζημιώσει τον χρήστη του ισπανικού δικτύου, την REE.

(58) Το 1997 υπογράφτηκε νέα σύμβαση. Τα συμβαλλόμενα μέρη ανέλαβαν την υποχρέωση να αυξήσουν μέχρι το 2006 το εμπορικό δυναμικό διασύνδεσης μέσω των Πυρηναίων, και, κατά προτίμηση, μέσω της γραμμής Αραγωνίας-Cazaril, με σκοπό να τη θέσουν σε λειτουργία πριν από το έτος αυτό. Βάσει της σύμβασης, τα συμβαλλόμενα μέρη θα ήταν υπόλογα και θα έπρεπε να καταβάλουν αποζημίωση σε περίπτωση καθυστέρησης της αύξησης του δυναμικού διασύνδεσης πέραν της 1ης Ιανουαρίου 1997, (εννοείται λόγω των υποχρεώσεων που είχαν αναλάβει). Σε περίπτωση που δεν θα λάμβαναν τις αντίστοιχες νόμιμες άδειες (δηλαδή εάν συνέτρεχαν λόγοι ανεξάρτητοι της θελήσεώς τους) τα συμβαλλόμενα μέρη δεν θα έφεραν ευθύνη. Ωστόσο, θα έπρεπε να προβλεφθούν γραμμές ενίσχυσης και αύξησης του υπάρχοντος δυναμικού. Σημειώνεται ότι η μη πρόβλεψη ευθυνών (στην περίπτωση που δεν θα λάμβαναν τις σχετικές νόμιμες άδειες) δεν συνεπάγεται σε καμία περίπτωση απουσία οικονομικών κινήτρων από μέρους της ΕDF. Η συμφωνία είχε όντως υπογραφεί από τον γάλλο παραγωγό (όπως προκύπτει από έγγραφα που έχει στη διάθεσή της η Επιτροπή), επρόκειτο δηλαδή για μια αξιόπιστη ανάληψη υποχρέωσης.

(59) Δεδομένου ότι τόσο η RTE όσο και η REE γνωρίζουν την ανάγκη αύξησης της διασύνδεσης μεταξύ Γαλλίας και Ισπανίας, κατέληξαν σε συμφωνία για να βελτιώσουν τη γραμμή Ηernani-Cantegrit. Η REE από την πλευρά της βελτιώνει τη διασύνδεση του Vic που ενώνει τη γραμμή Vic-Baixas. Ως αποτέλεσμα των εργασιών αυτών και σύμφωνα με τα στοιχεία που έχει παράσχει ο ισπανός χρήστης του δικτύου, αναμένεται ότι κατά τα μέσα του 2000 το προβλεπόμενο εμπορικό δυναμικό διασύνδεσης Ισπανίας-Γαλλίας θα αυξηθεί κατά 500 MW, φθάνοντας το συνολικό προβλεπόμενο δυναμικό των 1600 MW. Κατά συνέπεια, σύμφωνα με τους συμβιβασμούς που πέτυχε η ΕDF/RTE στη συμφωνία του 1997 (κατασκευή της γραμμής Αragón-Cazaril ή άλλης εναλλακτικής 1200 MW) το δυναμικό διασύνδεσης θα πρέπει να φθάσει μέχρι τουλάχιστον 2800 MW το 2006.

(60) Η REE και η ΕDF-RTE υπέβαλαν πρόσφατα στις αντίστοιχες κυβερνήσεις τους μια μελέτη από κοινού σχετικά με τις εναλλακτικές οδούς, στην οποία αξιολογούν τις περιβαλλοντικές και οικονομικές πτυχές. Η τελική απόφαση έχει υποβληθεί προς έγκριση από μέρους αμφοτέρων των αρχών. Καταρχήν, η ΕDF προβάλλει αντιρρήσεις ως προς την αποδοχή της γραμμής που διασχίζει τα κεντρικά Πυρηναία (Αραγωνίας-Cazaril), και θα προτιμούσε μια οδό μέσω των ανατολικών Πυρηναίων (τη σιδηροδρομική οδό μεγάλης ταχύτητας). Η εναλλακτική αυτή λύση διαφέρει από εκείνη που είχε αποτελέσει αρχικά αντικείμενο διαπραγμάτευσης (Αραγωνία-Cazaril).

(61) Η αναζήτηση, από μέρους και των δύο χρηστών του δικτύου, εναλλακτικών οδών επιβεβαιώνει το γεγονός στο οποίο θα αναφερθούμε αργότερα: στην ύπαρξη οικονομικών κινήτρων για την ΕDF, για την ουσιαστική αύξηση του δυναμικού διασύνδεσης Γαλλίας-Ισπανίας. Όντως, με την αναζήτηση νέων οδών επιδιώκεται ακριβώς η αποφυγή του να επαναληφθεί μία κατάσταση όπως εκείνη του 1996. Τελικά, οι ενεχόμενες επιχειρήσεις δεν έκαναν τίποτε άλλο από το να προλάβουν υποτιθέμενες δυσχέρειες (κοινωνικές ή περιβαλλοντικές), προσπαθώντας να βρουν λύσεις που εξασφαλίζουν την πραγματική βιωσιμότητα της προβλεπόμενης αύξησης του δυναμικού διασύνδεσης.

γ) Το σημερινό ελεύθερα διαθέσιμο δυναμικό είναι αρκετά χαμηλό για να επηρεάσει σημαντικά την ισπανική χονδρική αγορά

(62) Ενόψει της μακροχρόνιας σύμβασης που υπεγράφη μεταξύ ΕDF και REE, που καλύπτει το μεγαλύτερο τμήμα της γαλλοϊσπανικής διασύνδεσης, το υπόλοιπο θεωρητικά διαθέσιμο δυναμικό για τους εισαγωγείς ανέρχεται περίπου σε [500-600]* MW, πράγμα που αντιπροσωπεύει περίπου το [1,5-2,5]* % του δυναμικού που απαιτείται για να ικανοποιηθεί η ισπανική ζήτηση σε ώρες αιχμής.

(63) Οι ξένοι ανταγωνιστές που εξάγουν ηλεκτρική ενέργεια στην Ισπανία αντιμετωπίζουν σημαντικά εμπόδια πρόσβασής. Οι ποσότητες που εισάγουν επιχειρήσεις άλλες πλην της ΕDF είναι πολύ μικρές (περίπου το 25 % και κυρίως, τις αναλαμβάνει η Εlectrabel). Επιπλέον, το [5-10]* % του συνόλου των εισαγωγών προέλευσης Γαλλίας προορίζεται για τις παραδοσιακές ισπανικές επιχειρήσεις και όχι για την ομάδα ή για τους ανεξάρτητους εξωτερικούς πράκτορες. Τούτο σημαίνει ότι δεν ανταγωνίζονται όλες οι πωλήσεις ηλεκτρικής ενέργειας στην Ισπανία με τις προσφορές των μεγάλων επιχειρήσεων.

(64) Τελικά, όπως επεσήμαναν οι ισπανικές αρχές κατά την έρευνά τους, η απομόνωση που προκύπτει από το περιορισμένο δυναμικό διασύνδεσης αποτελεί παράγοντα κλειδί στη σχέση με την από κοινού δεσπόζουσα θέση των δύο κυρίων επιχειρήσεων της αγοράς.

δ) Το σημερινό έλλειμμα ηλεκτρικής ενέργειας στη νότια και ανατολική Ισπανία δεν θα οδηγήσει κατ' ανάγκη σε κατάρρευση του δικτύου σε περίπτωση που θα αυξηθεί κατά τα επόμενα έτη το δυναμικό διασύνδεσης μεταξύ Γαλλίας και Ισπανίας

(65) Από την άλλη, η ΕnBW ισχυρίζεται ότι, δεδομένου του σημερινού ελλείμματος ηλεκτρικής ενέργειας στη νότια και ανατολική Ισπανία, που υποχρεώνει την REE να θέτει σε λειτουργία λιγότερο αποδοτικούς σταθμούς παραγωγής για να αποτρέψει την κατάρρευση του δικτύου, μία επιπλέον ουσιαστική προμήθεια στο Βορρά, μέσω της αύξησης του δυναμικού μεταφοράς με τη Γαλλία, θα μπορούσε να χειροτερεύσει τη σημερινή κατάσταση και λόγω των δυσχερειών της REE να φτάσει σε ζώνες όπου δεν καλύπτεται η ζήτηση, εξαιτίας της σημερινής κατάστασης του δικτύου.

(66) Ωστόσο, θα πρέπει να ληφθεί υπόψη ότι μεγάλο μέρος των σχεδίων του νέου δυναμικού παραγωγής, στα οποία αναφέρεται η ίδια η ΕnBW στις παρατηρήσεις της, θα πραγματοποιηθούν στη νότια και ανατολική Ισπανία, πράγμα που καθιστά τουλάχιστον αμφίβολο το ότι η αύξηση του δυναμικού διασύνδεσης μπορεί να έχει ως αποτέλεσμα την κατάρρευση του δικτύου(30). Δεν θα πρέπει να λησμονούμε, επιπλέον, ότι στη βόρεια Ισπανία βρίσκονται ορισμένα από τα κύρια κέντρα κατανάλωσης ηλεκτρικής ενέργειας της χώρας.

B. ΕΝΙΣΧΥΣΗ ΤΗΣ ΥΠΑΡΧΟΥΣΑΣ ΔΕΣΠΟΖΟΥΣΑΣ ΘΕΣΗΣ ΣΤΗΝ ΙΣΠΑΝΙΚΗ ΑΓΟΡΑ

(67) Όπως αναφέρεται λεπτομερώς ακολούθως, η Επιτροπή θεωρεί ότι η ανακοινωθείσα πράξη θα μεταφραστεί σε ενίσχυση της δυοπωλιακής δεσπόζουσας θέσης στη χονδρική αγορά ηλεκτρικής ενέργειας στην Ισπανία. Ειδικότερα, η ΕDF θα χάσει μετά τη συγχώνευση, τα κίνητρα που είχε πριν από αυτή να αυξήσει ουσιαστικά τις εξαγωγές ηλεκτρικής ενέργειας προς την ισπανική αγορά, αφού προηγουμένως θα αύξανε το δυναμικό διασύνδεσης μεταξύ Γαλλίας και Ισπανίας. Τούτο θα οδηγήσει τόσο στην εξάλειψη του κυρίου δυνατού ανεξάρτητου ανταγωνιστή των σημερινών ισπανών παραγωγών όσο και στην παγίωση της απομόνωσης της ισπανικής αγοράς ηλεκτρικής ενέργειας σε σχέση με άλλα ευρωπαϊκά συστήματα παραγωγής εκτός Ιβηρικής Χερσονήσου. Η συνέπεια είναι, και στις δύο περιπτώσεις, η παγίωση της σημερινής από κοινού δεσπόζουσας θέσης στην ισπανική αγορά ηλεκτρικής ενέργειας, η οποία θα προστατευθεί από τον ενδεχόμενο ανταγωνισμό επιχειρήσεων που είναι εγκατεστημένες σε άλλες ευρωπαϊκές χώρες εκτός Ιβηρικής Χερσονήσου λόγω του εμποδίου εισόδου που δημιουργεί ένα περιορισμένο και χωρίς πραγματικές δυνατότητες περαιτέρω σημαντικής ανάπτυξης, διεθνές δυναμικό διασύνδεσης.

(68) Η ΕnBW και ο όμιλος Grupo Villar Mir στις αντίστοιχες απαντήσεις τους στην ανακοίνωση των αιτιάσεων υποστηρίζουν ότι ο κανονισμός περί συγκεντρώσεων δεν επιτρέπει την κήρυξη μιας συγκέντρωσης ασυμβίβαστης με την κοινή αγορά στην περίπτωση ενίσχυσης της από κοινού δεσπόζουσας θέσης τρίτων μερών πλην των μερών τα οποία επηρεάζει η συγκέντρωση, αναφέροντας, σχετικά, διάφορες αποφάσεις των κοινοτικών δικαστηρίων και της ιδίας της Επιτροπής(31).

(69) Παρ' όλα αυτά, όπως ισχυρίζονται τα μέρη, υπάρχει προηγούμενο στην πρακτική της Επιτροπής, η απόφαση Εxxon/Mobil(32), στην οποία αξιολογήθηκε η ενίσχυση δεσπόζουσας θέσης τρίτων μερών άλλων πλην των μερών της εξεταζόμενης πράξης συγκέντρωσης. Τα μέρη ισχυρίζονται, ωστόσο, ότι στην περίπτωση αυτή υπήρχαν διάφοροι διαρθρωτικοί δεσμοί μεταξύ της επιχείρησης την οποία επηρέαζε η συγκέντρωση και της επιχείρησης με τη δεσπόζουσα θέση ενώ, κατά την ΕnBW, στην ανακοινωθείσα πράξη η Ηidrocantábrico δεν έχει διαρθρωτικούς ή άλλους δεσμούς με τα μέλη του δυοπωλίου.

(70) Η έρευνα, και πιο συγκεκριμένα οι πληροφορίες που παρέχουν οι ισπανικές αρχές, απέδειξαν, ωστόσο, ότι στην παρούσα υπόθεση υπάρχουν επίσης διάφοροι διαρθρωτικοί δεσμοί μεταξύ των κοινοποιούντων μερών (και η ΕDF, ως επιχείρηση που έχει τον από κοινού έλεγχο μιας από αυτές) και τα μέλη του εν λόγω δυοπωλίου. Ειδικότερα, πρόκειται συγκεκριμένα για:

- από κοινού ιδιοκτησία σταθμών παραγωγής, όπως εκείνου του Trillo,

- κατοχή μετοχών από μέρους του πράκτορα Εlcogas, SA, στην οποία η Ηidrocantábrico κατέχει το [3-5]* % του κεφαλαίου, ενώ η Εndesa και η Ιberdrola κατέχουν το 37,93 και το 11,10 %, αντιστοίχως, η δε ΕDF από την πλευρά της το [25-30]* %,

- κατοχή του 5,71 % του μετοχικού κεφαλαίου της OMEL από τον κάθε έναν από τους κύριους ισπανούς παραγωγούς,

- κατοχή του 10 % του μετοχικού κεφαλαίου της REE από τον κάθε έναν από τους κύριους ισπανούς παραγωγούς.

(71) Ανεξάρτητα από τα προαναφερθέντα, θα πρέπει να προστεθεί τέλος ότι, αντίθετα με ό,τι ισχυρίζονται τα μέρη, δεν είναι απαραίτητο σε μια συγκέντρωση που συνεπάγεται ενίσχυση της δεσπόζουσας θέσης τρίτων που δεν αποτελούν μέρος της συγκέντρωσης, οι συγκεκριμένοι τρίτοι να έχουν σημαντικούς διαρθρωτικούς δεσμούς με τις κοινοποιούσες επιχειρήσεις. Τα μέλη συνάγουν την ύπαρξη τέτοιου όρου από την προαναφερθείσα απόφαση Εxxon/Mobil. Αντίθετα, στην απόφαση αυτή περιλαμβάνεται η αρχή σύμφωνα με την οποία η εφαρμογή του κανονισμού περί συγκεντρώσεων επεκτείνεται και στην ενίσχυση δεσπόζουσας θέσης στην οποία δεν συμμετέχουν τα μέρη στην συγκέντρωση, χωρίς ωστόσο να τη θέτει υπό κανέναν όρο(33). Όντως, στο άρθρο 2 παράγραφος 3 του κανονισμού περί συγκεντρώσεων αναφέρεται ότι "κηρύσσονται ασυμβίβαστες προς την κοινή αγορά οι πράξεις συγκέντρωσης που συνεπάγονται σημαντικό εμπόδιο για τον αποτελεσματικό ανταγωνισμό, μέσω της δημιουργίας ή της ενίσχυσης δεσπόζουσας θέσης στην κοινή αγορά ή σε σημαντικό τμήμα της". Το κείμενο προβλέπει έναν δεσμό αιτίου-αιτιατού μεταξύ της συγκεκριμένης συγκέντρωσης και (της δημιουργίας ή) της ενίσχυσης δεσπόζουσας θέσης. Τίποτα στο προαναφερθέν κείμενο δεν οδηγεί στο συμπέρασμα ότι τα κοινοποιούντα μέρη θα πρέπει κατ' ανάγκη να αποτελούν τμήμα των επιχειρήσεων που επιτυγχάνουν την εν λόγω δεσπόζουσα θέση, ούτε ότι πρέπει να έχουν ουσιαστικούς ή σημαντικούς δεσμούς με τους τρίτους που έχουν τη θέση αυτή. Τελικά, μπορούμε να συμπεράνουμε, σύμφωνα με τα προαναφερθέντα, ότι από το κείμενο της παραγράφου αυτής προκύπτει ότι οι συγκεντρώσεις που μπορεί να ενισχύσουν τη δεσπόζουσα θέση η οποία συνιστά εμπόδιο στον αποτελεσματικό ανταγωνισμό είναι ασυμβίβαστες με την κοινή αγορά, ανεξάρτητα από το κατά πόσο τη δεσπόζουσα αυτή θέση την έχουν επιχειρήσεις που επηρεάζονται από την εν λόγω συγκέντρωση, επιχειρήσεις που συνδέονται διαρθρωτικά με αυτές ή από τρίτες επιχειρήσεις.

(72) Τέλος, η ΕnBW ισχυρίζεται ότι υπάρχουν εναλλακτικές λύσεις στην ισπανική και την ευρωπαϊκή νομοθεσία περί ανταγωνισμού, όσον αφορά τον κοινοτικό έλεγχο των πράξεων συγκέντρωσης, ώστε να δράσει κανείς κατά των ενδεχόμενων καταχρήσεων των μελών του δυοπωλίου. Ωστόσο, όπως η Επιτροπή είχε την ευκαιρία να προσδιορίσει σε προηγούμενες υποθέσεις(34), ο κανονισμός περί συγκεντρώσεων θεσπίζει ένα σύστημα διαρθρωτικού ελέγχου, το οποίο έχει ως στόχο την αποτροπή της δημιουργίας ή της ενίσχυσης δεσπόζουσας θέσης και όχι ένα σύστημα ελέγχου των ενδεχόμενων καταχρήσεων.

1. Υπάρχουν κίνητρα ώστε επιχειρήσεις εγκατεστημένες σε άλλα κράτη μέλη να εισέλθουν στην ισπανική χονδρική αγορά

(73) Όπως αναφέρθηκε προηγουμένως, η χονδρική αγορά ηλεκτρικής ενέργειας στην Ισπανία παρέχει ελκυστικές τιμές για τις επιχειρήσεις που είναι εγκατεστημένες σε άλλα κράτη. Όντως, το επίπεδο τιμών που εφαρμόζεται στους ειδικούς πελάτες είναι γενικά πάνω από 30 % ανώτερο από εκείνο που εφαρμόζεται σε άλλες ευρωπαϊκές χώρες, όπως η Γαλλία και η Γερμανία.

(74) Από την άλλη πλευρά, θα πρέπει να επισημανθεί ότι η Ισπανία, κατά παράδοση, είναι μια χώρα καθαρά εισαγωγέας ηλεκτρικής ενέργειας. Τούτο ερμηνεύεται, καταρχάς, λόγω του εγκατασταθέντος δυναμικού παραγωγής και της ιδιαίτερης ανάμειξης πηγών παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας (της σύνθεσης της παραγωγής). Δεύτερον, η ζήτηση ηλεκτρικής ενέργειας παρουσίασε σημαντική αύξηση κατά τα τελευταία χρόνια, με μέσο ποσοστό αύξησης γύρω στο 5-7 %. Η δημιουργία νέου δυναμικού παραγωγής δεν ήταν ικανή να αντιμετωπίσει την αύξηση της προαναφερθείσας ζήτησης. Από τις έρευνες προέκυψε, επιπλέον, ότι η ζήτηση θα συνεχίσει να αυξάνεται κατά τα προσεχή έτη με έναν ρυθμό άνω του 3 %(35).

(75) Η ισχύουσα νομοθεσία στην Ισπανία επιτρέπει στους αλλοδαπούς προμηθευτές να πωλούν ηλεκτρική ενέργεια άμεσα στην ομάδα ή, εναλλακτικά, σε επιλέξιμους πελάτες, επιχειρήσεις παραγωγής ή εμπόρους. Ειδικότερα, το σύστημα της ομάδας, υπό τη σημερινή του μορφή, παρέχει τη δυνατότητα στις ενδιαφερόμενες επιχειρήσεις να πραγματοποιούν πωλήσεις στην Ισπανία χωρίς να χρειάζεται να αγοράσουν προηγουμένως δυναμικό παραγωγής στη χώρα αυτή.

(76) Με την έρευνα της αγοράς την οποία διεξήγαγαν οι υπηρεσίες της Επιτροπής επιβεβαιώθηκε πλήρως η παροχή κινήτρων στις επιχειρήσεις που είναι εγκατεστημένες πέραν των Πυρηναίων για την πρόσβασή τους στην ισπανική αγορά. Από την προαναφερθείσα έρευνα προκύπτει εξάλλου ότι, παρά την παροχή αυτών των κινήτρων, οι επιχειρήσεις αντιμετωπίζουν δυσχέρειες λόγω του χαμηλού δυναμικού διασύνδεσης μεταξύ της Ισπανίας και των όμορών της κρατών, ειδικότερα της Γαλλίας, θέμα το οποίο θα αναλυθεί αργότερα. Εν πάση περιπτώσει, αρκεί να σημειωθεί εδώ, ως παράδειγμα τόσο των κινήτρων στις επιχειρήσεις όσο και των δυσχερειών λόγω του χαμηλού δυναμικού διασύνδεσης, ότι η καθημερινή ζήτηση από μέρους των ευρωπαϊκών επιχειρήσεων παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας που βρίσκονται πέραν της Ιβηρικής Χερσονήσου, για τη χορήγηση δικαιώματος χρήσης στην Ισπανία υπερβαίνει κατά επτά φορές το σήμερα διαθέσιμο φυσικό δυναμικό διασύνδεσης.

2. Η ΕDF είναι ο κύριος εν δυνάμει ανταγωνιστής των ισπανικών επιχειρήσεων παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας

(77) H EDF, υπό τη σημερινή της ιδιότητα του εξωτερικού πράκτορα, είναι ο κύριος εν δυνάμει ανταγωνιστής των ισπανικών επιχειρήσεων παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας. Καταρχάς, διαθέτει μεγάλο δυναμικό παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας στη Γαλλία, που χαρακτηρίζεται από το χαμηλό μεταβλητό κόστος, σε μεγάλο βαθμό λόγω του δυναμικού της παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας πυρηνικής προέλευσης. Η ΕDF είναι σε θέση να προμηθεύσει ενέργεια στην ισπανική χονδρική αγορά κατά τις περιόδους ζήτησης μέσης και χαμηλής φόρτισης. Αυτό το είδος ικανότητας παραγωγής είναι ιδιαίτερα κατάλληλο όταν απαιτείται συνεχής προμήθεια και διατήρησή της μακροπρόθεσμα. Επιπλέον, η επιχείρηση αυτή έχει στη διάθεσή της σημαντικούς οικονομικούς πόρους, πράγμα που της επιτρέπει να υποβάλει υποψηφιότητα σε αγορές ηλεκτρικής ενέργειας πλην της εγχώριας αγοράς της, χωρίς την ανάγκη να εγκαθίσταται σε αυτές.

(78) Η ΕDF έχει αναπτύξει κατά τη διάρκεια των τελευταίων ετών μια πολιτική εξαγωγών ηλεκτρικής ενέργειας σε άλλες ευρωπαϊκές χώρες. Κατά την έννοια αυτή, θα πρέπει να ληφθεί επιπλέον υπόψη ότι η Γαλλία κατέχει στρατηγική θέση στην απελευθερωμένη ευρωπαϊκή αγορά, λόγω των διασυνδέσεών της με το Ηνωμένο Βασίλειο, το Βέλγιο, τη Γερμανία, την Ελβετία και την Ιταλία. Οποιοσδήποτε άλλος παραγωγός ηλεκτρικής ενέργειας που είναι εγκατεστημένος σε κάποια από τις προαναφερθείσες χώρες ή πέραν των συνόρων των χωρών αυτών και επιθυμεί να εξαγάγει ηλεκτρική ενέργεια στην Ισπανία θα πρέπει να το κάνει μέσω του γαλλικού δικτύου μεταφοράς και διασυνδέσεων, το οποίο τον τοποθετεί σε λιγότερο πλεονεκτική θέση από στρατηγικής πλευράς.

(79) Σήμερα, η ΕDF πραγματοποιεί πωλήσεις ηλεκτρικής ενέργειας που αντιπροσωπεύουν περίπου [< 5]* % των συνολικών πωλήσεων στην ισπανική ομάδα (συμπεριλαμβανομένων και των πραγματοποιούμενων βάσει της μακροχρόνιας σύμβασης που έχει υπογραφεί μεταξύ ΕDF και REE), ενώ το σύνολο των διεθνών εισαγωγών και συναλλαγών αντιπροσωπεύουν περίπου το 5 % των συνολικών πωλήσεων στην ισπανική χονδρική αγορά. Στο επίπεδο αυτό πωλήσεων έχει συμβάλει αποφασιστικά το γεγονός ότι η ΕDF κατείχε, κατά παράδοση, ένα πολύ σημαντικό μέρος του δυναμικού διασύνδεσης στα γαλλοϊσπανικά σύνορα, όπως επισημάνθηκε προηγουμένως. Τούτο έχει συμβάλει στην εξασφάλιση μίας συνεχούς ροής ηλεκτρικής ενέργειας με σταθερή τιμή.

(80) Τέλος, θα πρέπει να επισημανθεί ότι η γεωγραφική εγγύτητα μεταξύ της εγχώριας αγοράς της ΕDF και της Ισπανίας αποτελεί σημαντικό πλεονέκτημα για την επιχείρηση αυτή. Η ΕDF απολαμβάνει ενός καθεστώτος σχεδόν μονοπωλιακού στη Γαλλία ως προς το δυναμικό παραγωγής. Ελάχιστες δυνατότητες υπάρχουν για να αγοράσουν οι ξένοι ανταγωνιστές ηλεκτρική ενέργεια από την ΕDF στη γαλλική αγορά. Αυτοί θα πρέπει να αγοράσουν ενέργεια σε άλλες χώρες και, κατά συνέπεια, να πραγματοποιήσουν τις απαιτούμενες πράξεις για την εξασφάλιση της μεταφοράς της μέσω του γαλλικού δικτύου ηλεκτρικής ενέργειας μέχρι τα ισπανογαλλικά σύνορα. Έτσι όπως επισημάνθηκε στις απαντήσεις των ανταγωνιστών στο πλαίσιο έρευνας που πραγματοποίησαν οι υπηρεσίες της Επιτροπής, φαίνεται ότι κανονικά υπάρχουν προβλήματα σύνδεσης στη νότια Γαλλία, λόγος για τον οποίο η RTE εφαρμόζει συχνά τιμολόγια ή επιβαρύνσεις λόγω της συμφόρησης στο δίκτυο μεταφοράς. Οι ξένοι προμηθευτές, ωστόσο, πρέπει να λαμβάνουν υπόψη τους το κόστος αυτό τη στιγμή που υποβάλλουν τις προσφορές τους, πράγμα που καθίσταται ιδιαίτερα πολύπλοκο όταν συνάπτονται συμβάσεις προμήθειας πολλούς μήνες νωρίτερα. Αυτό μειώνει την οικονομική βιωσιμότητα των εξαγωγών ηλεκτρικής ενέργειας των επιχειρήσεων αυτών. Για την ΕDF, αντίθετα, η κατάσταση είναι ευνοϊκότερη, δεδομένου ότι διαθέτει ένα συγκριτικό πλεονέκτημα όσον αφορά την πρόσβαση στην πληροφόρηση, καθώς και τη δική της δυναμική παραγωγής, πράγμα που της επιτρέπει να αποφεύγει ή να ελαχιστοποιεί τις επιβαρύνσεις λόγω συμφόρησης και, κατά συνέπεια, να υποβάλλει προσφορές με τιμές χαμηλότερες και νωρίτερα προβλέψιμες.

3. Πριν από την προτεινόμενη συγκέντρωση, η ΕDF είχε καθαρά κίνητρα για να αυξήσει τις εξαγωγές της προς την Ισπανία και ως εκ τούτου να προωθήσει την αύξηση του δυναμικού διασύνδεσης

(81) Ο τρόπος δράσης της ΕDF, κατά το παρελθόν, αποδεικνύει τη βούλησή της να αυξήσει την παρουσία της στην ισπανική αγορά. Όντως, από την έρευνα προέκυψε ότι η γαλλική επιχείρηση έχει δώσει αναμφίβολα δείγματα της βούλησής της να προβεί σε αύξηση της διασύνδεσης μεταξύ Γαλλίας και Ισπανίας, με στόχο να διευκολύνει την αύξηση των εξαγωγών της προς την Ιβηρική Χερσόνησο. Δεν θα πρέπει να λησμονούμε ότι η υπογραφή της αρχικής σύμβασης Αραγωνίας-Cazaril αποκαλύπτει ότι η ΕDF είχε θέσει μεταξύ των στρατηγικών της στόχων το σχέδιο της κατασκευής μιας τρίτης γραμμής διασύνδεσης στα ισπανογαλλικά σύνορα, που θα αύξανε το δυναμικό διασύνδεσης σε 1200 MW. Επίσης, η ΕDF συνέβαλε με τεράστιους ανθρώπινους και οικονομικούς πόρους στο προαναφερθέν σχέδιο σε κάθε ένα από τα στάδιά του (σχεδιασμό, μηχανική μελέτη, διαδικασίες λήψης άδειας), και τούτο σχεδόν για μια δεκαετία. Η εμπλοκή του σχεδίου το 1996 δεν συνεπάγεται έλλειψη οικονομικού ενδιαφέροντος από μέρους της ΕDF για την ουσιαστική αύξηση του δυναμικού διασύνδεσης με την Ισπανία. Τα χαρακτηριστικά της ισπανικής αγοράς και της ΕDF, καθώς και η θέση της στη γαλλική αγορά, τροφοδοτούσαν το ενδιαφέρον αυτό. Οι λόγοι που ήδη αναφέρθηκαν της εν λόγω εμπλοκής καμία σχέση δεν είχαν με τα κίνητρα της γαλλικής αυτής εταιρείας, αλλά μάλλον με ορισμένους ξένους προς αυτό παράγοντες, που έκαναν τη γαλλική κυβέρνηση να σταματήσει το σχέδιο. Τελικά, και η υπογραφή της νέας συμφωνίας, το 1997, επιβεβαίωσε τη βούληση της ΕDF να πετύχει σημαντική αύξηση της διασύνδεσης Γαλλίας-Ισπανίας και, κατά συνέπεια, να βελτιώσει τη θέση της στην ισπανική αγορά μέσω της σημαντικής αύξησης των εξαγωγών της. Επιπλέον, η ΕDF-RTE ανέλαβε την υποχρέωση να ενισχύσει τη γραμμή Ηernani-Cantegrit κατά 300 MW και μελετά μαζί με την REE τη βιωσιμότητα συμπληρωματικής αύξησης κατά άλλα 1200 MW. Όλα αυτά, μαζί με την ενίσχυση της ισπανικής διασύνδεσης του Vic στην οποία πραγματοποιεί η REE (που αντιστοιχεί σε 200 πρόσθετα MW) θα οδηγούσε σε ένα συνολικό δυναμικό διασύνδεσης (υπό την προϋπόθεση ότι θα υπάρξει αρκετή πολιτική και οικονομική ώθηση) 3800 έως 4000 MW μέχρι το 2007. Από την έρευνα αγοράς που διεξήγαγε η Επιτροπή επιβεβαιώθηκε εξάλλου ότι η REE ενδιαφέρεται ιδιαίτερα για να αυξήσει τουλάχιστον μέχρι 6000 MW το εμπορικό δυναμικό της γαλλοϊσπανικής διασύνδεσης.

(82) Σε προηγούμενες αιτιολογικές σκέψεις επισημάνθηκαν τα κίνητρα των επιχειρήσεων που δεν είναι εγκατεστημένες στην Ισπανία, όσον αφορά την εξαγωγή ηλεκτρικής ενέργειας προς την ισπανική αγορά. Από την άλλη πλευρά, κατέστη σαφές ότι η ΕDF βρίσκεται σε μια ιδιαίτερα πλεονεκτική θέση, που την μετατρέπει, ως εξωτερικό πράκτορα εξαγωγών, στον κύριο εν δυνάμει ανταγωνιστή των ισπανικών επιχειρήσεων παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας.

(83) Όπως εκτίθεται ακολούθως, η ΕDF όχι μόνον διαθέτει το αναγκαίο δυναμικό για να αυξήσει τις εξαγωγές της προς την Ισπανία, αλλά, ακόμα και αν δεν πραγματοποιηθεί η προταθείσα πράξη συγκέντρωσης, έχει δυνατά κίνητρα, για να αυξήσει όντως τις εξαγωγές της και με αυτό τον τρόπο να βελτιώσει τη θέση της στην ισπανική αγορά.

(84) Καταρχάς, οι τιμές της ηλεκτρικής ενέργειας είναι υψηλότερες στην Ισπανία από ό,τι στη Γαλλία, κατά το χρόνο που η ΕDF διαθέτει πλεόνασμα δυναμικού παραγωγής. Μια σύγκριση μεταξύ του επιπέδου τιμών στην Ισπανία και εκείνου στη Γαλλία κατά τα τελευταία χρόνια, δείχνει ότι οι τιμές που εφαρμόζονται στους επιλέξιμους ισπανούς καταναλωτές είναι συνήθως κατά 30 % υψηλότερες από εκείνες που εφαρμόζονται στη Γαλλία. Μόνο στην περίπτωση περιόδων εξαιρετικών βροχοπτώσεων, όπως οι πρώτοι μήνες του 2001, οι τιμές στην Ισπανία βρίσκονταν σε επίπεδα πλησίον εκείνων της γαλλικής αγοράς. Αν σε αυτό προστεθεί το πλεόνασμα δυναμικού παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας της ΕDF, είναι προφανές ότι είναι συμφέρον για την επιχείρηση αυτή να αυξήσει ουσιαστικά τις εξαγωγές της προς την ισπανική αγορά.

(85) Από την άλλη πλευρά, η πανευρωπαϊκή στρατηγική της ΕDF απαιτεί να είναι σε θέση να καλύψει τις ανάγκες των διεθνών πελατών της που είναι εγκατεστημένοι στην Ισπανία. Όντως, ήδη στην απόφαση ΕDF/EnBW(36), η Επιτροπή αναφέρθηκε στη στρατηγική που έχει αναπτύξει η επιχείρηση αυτή, κατά τα τελευταία χρόνια, με την οποία τοποθετείται στη μοναδική θέση του αυθεντικά πανευρωπαϊκού προμηθευτή βιομηχανικών και εμπορικών επιχειρήσεων. Η στρατηγική αυτή οφείλεται, μεταξύ άλλων, στην ενίσχυση της θέσης της ΕDF στην ισπανική αγορά.

(86) Λόγω του σημερινού περιορισμένου δυναμικού διασύνδεσης μεταξύ Γαλλίας και Ισπανίας, είναι προφανές ότι η ΕDF δεν μπορεί να αυξήσει σημαντικά τις εξαγωγές της προς την ισπανική αγορά χωρίς προηγούμενη αύξηση του υπάρχοντος δυναμικού διασύνδεσης. Υπό το σύστημα δικαιώματος χορήγησης χρήσης με το σημερινό δυναμικό διασύνδεσης, που επιτρέπει στην ΕDF να χρησιμοποιεί το μεγαλύτερο μέρος του διαθέσιμου εμπορικού δυναμικού (περίπου [70-80]* %), η ΕDF δεν μπορεί να επιτύχει μια σημαντική παρουσία στην ισπανική αγορά ως εξωτερικός πράκτορας εξαγωγών εκτός αν υπάρξει σημαντική αύξηση του δυναμικού διασύνδεσης μεταξύ Γαλλίας και Ισπανίας.

(87) Όπως επισημάνθηκε προηγουμένως, η ΕDF έχει δώσει δείγματα, κατά το παρελθόν, της βούλησής της να προβεί σε αύξηση του δυναμικού διασύνδεσης μεταξύ των δύο χωρών, υποστηρίζοντας όχι μόνο την ενίσχυση των σημερινών γραμμών, αλλά τοποθετώντας μεταξύ των στρατηγικών της στόχων το σχέδιο Αραγωνίας-Cazaril. Από την άλλη πλευρά, παρότι είναι γεγονός ότι οι πρώτες εργασίες του σχεδίου αυτού πραγματοποιήθηκαν πριν από τη διαδικασία απελευθέρωσης της αγοράς ηλεκτρικής ενέργειας, τα κίνητρα που δικαιολογούν τη στρατηγική της ΕDF όσον αφορά την επέκταση των δραστηριοτήτων της στην Ισπανία ως εξαγωγέα ηλεκτρικής ενέργειας όχι μόνο δεν έχουν μειωθεί αλλά έχουν αυξηθεί, όπως επισημάνθηκε σε προηγούμενη αιτιολογική σκέψη.

4. Μια ουσιαστική αύξηση των εξαγωγών προς την Ισπανία, με προηγούμενη αύξηση του δυναμικού διασύνδεσης, θα αύξανε τον ανταγωνισμό στην ισπανική αγορά ηλεκτρικής ενέργειας, αποδυναμώνοντας τη σημερινή από κοινού δεσπόζουσα θέση

(88) Λόγω των σημερινών δυσχερειών για τη δημιουργία νέου δυναμικού στην Ισπανία, εναλλακτικού σε σχέση με το ελεγχόμενο από τις τέσσερις κύριες επιχειρήσεις παραγωγής της χώρας αυτής(37), η βασική οδός για την αύξηση του ανταγωνισμού στην ισπανική ολιγοπωλιακή αγορά είναι η ουσιαστική αύξηση των εξαγωγών ηλεκτρικής ενέργειας προς την ισπανική αγορά, προέλευσης τρίτων ευρωπαϊκών χωρών.

(89) Το προαναφερθέν συμπέρασμα συμπίπτει με τα αποτελέσματα της ανάλυσης που πραγματοποίησε το δικαστήριο προάσπισης του ανταγωνισμού κατά την εξέταση της πράξης Uniσn Elιctrica Fenosa/Hidroelιctrica del Cantαbrico: "το σύστημα λειτουργίας της παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας στηρίζεται στη δυνατότητα υποβολής προσφορών στην ομάδα μέσω ενός μηχανισμού ελεύθερου ανταγωνισμού. Οι επιχειρήσεις μπορούν να προσφέρουν τις τιμές τους στη δημοπρασία για ενέργεια που προέρχεται από μονάδες παραγωγής οι οποίες βρίσκονται στην ισπανική επικράτεια ή για ηλεκτρική ενέργεια που προέρχεται από εξωτερικά συστήματα, μέσω εισαγωγών. Η εισαγόμενη ενέργεια ανταγωνίζεται στο πλαίσιο της ομάδας κατά τον ίδιο τρόπο με την ενέργεια που παράγει το σύστημα. Εν κατακλείδι, ο ανταγωνισμός των επιχειρήσεων που ήδη συμμετέχουν στο ισπανικό σύστημα θα μπορούσε να προέλθει όχι μόνο από νέους παραγωγούς ενέργειας αλλά και από τους εισαγωγείς. Με τον τρόπο αυτό, επιπλέον, θα επιταχύνετο η δημιουργία ανταγωνισμού, δεδομένου ότι δεν θα χρειαζόταν πολυετής αναμονή όπως στην περίπτωση νέων σταθμών παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας"(38) (προστέθηκε η υπογράμμιση). Από τις εκτιθέμενες θέσεις του Δικαστηρίου μπορεί να συναχθεί ότι οι εξαγωγές ηλεκτρικής ενέργειας προς την ισπανική αγορά αποτελούν μέσο ιδιαίτερα κατάλληλο για την αύξηση του ανταγωνισμού στην αγορά αυτή. Τούτο είναι αντίθετο προς τις διαβεβαιώσεις των κοινοποιούντων όσον αφορά την υπερεκτίμηση που υπάρχει κατά τη γνώμη τους στην ανακοίνωση των αιτιάσεων του ρόλου που θα πρέπει να διαδραματίσουν οι εξαγωγές, ιδίως οι προερχόμενες από την ΕDF.

(90) Σήμερα, παρ' όλα αυτά, οι περιορισμοί που οφείλονται στο σημερινό χαμηλό δυναμικό διασύνδεσης μεταξύ Ισπανίας και των υπολοίπων ευρωπαϊκών χωρών εκτός Ιβηρικής Χερσονήσου εμποδίζουν οι εισαγωγές προς την ισπανική αγορά να διαδραματίσουν ενεργό ρόλο στην προώθηση του ανταγωνισμού στην αγορά ηλεκτρικής ενέργειας. Ειδικότερα, το συνολικό ποσοστό ζήτησης ηλεκτρικής ενέργειας που καλύπτεται από εισαγωγές προερχόμενες από τα ισπανογαλλικά σύνορα αντιπροσωπεύει μόνο περίπου το 3,5-4 % (+- 8000 GWh). Ωστόσο, τούτο θα μπορούσε να αλλάξει μελλοντικά, δεδομένου του στρατηγικού ενδιαφέροντος της ΕDF, καθώς και άλλων ευρωπαϊκών επιχειρήσεων για την ουσιαστική αύξηση των εξαγωγών τους προς την Ισπανία.

(91) Όντως, μια σχετικά σημαντική αύξηση των εξαγωγών ηλεκτρικής ενέργειας προς την Ισπανία θα είχε σημαντικά αποτελέσματα τόσο στο επίπεδο των εφαρμοζόμενων τιμών στην ισπανική χονδρική αγορά όσο και στην ολιγοπωλιακή κατάσταση που επικρατεί στην αγορά αυτή. Θα διευκολύνετο κατά τον τρόπο αυτό η είσοδος στην οργανωμένη αγορά εξωτερικών πρακτόρων και η πρόσβασή τους στη διμερή άμεση διαπραγμάτευση, ενώ ταυτόχρονα θα αυξανόταν η προσφορά ηλεκτρικής ενέργειας στην αγορά αυτή. Έτσι, θα μειωνόταν η απομόνωση της αγοράς αυτής, και θα αυξάνονταν οι ανταγωνιστικές πιέσεις προκαλώντας μείωση των τιμών της ηλεκτρικής ενέργειας.

(92) Η προαναφερθείσα αύξηση της ζήτησης στη χονδρική αγορά όχι μόνο θα προκαλούσε μια σχετική μείωση των ποσοστώσεων στην αγορά των κύριων ισπανικών επιχειρήσεων αλλά, το σπουδαιότερο, μείωση της αντίστοιχης ικανότητάς τους να καθορίζουν τις τιμές στην ομάδα. Όντως, πάντα όποτε οι εξαγωγές προς την ισπανική χονδρική αγορά αφορούν ηλεκτρική ενέργεια σε χαμηλή τιμή (π.χ., ενέργεια πυρηνικής προέλευσης από τη Γαλλία), οι συγκεκριμένες εξαγωγές εκτοπίζουν άλλες προσφορές σε υψηλότερη τιμή, κατά τη διαμόρφωση της οριακής τιμής, ασκώντας ανταγωνιστικές πιέσεις στην αγορά. Η περιγραφόμενη κατάσταση, κατά την οποία οι πωλήσεις των εξωτερικών πρακτόρων επηρεάζουν προς τα κάτω τις τιμές, είτε άμεσα (καθορίζοντας την οριακή τιμή) είτε έμμεσα (υποχρεώνοντας τις κύριες επιχειρήσεις να προσφέρουν χαμηλότερες τιμές) θα συμβαίνει σε μεγαλύτερο βαθμό, προφανώς, δεδομένου ότι ο όγκος των εξαγωγών προς την ισπανική αγορά θα είναι μεγαλύτερος.

(93) Από την έρευνα προέκυψε ότι η πρόσφατη εξέλιξη της αγοράς ηλεκτρικής ενέργειας επιβεβαιώνει το βάσιμο της προαναφερθείσας ανάλυσης. Ειδικότερα, η πτώση των τιμών που σημειώθηκε στην ισπανική αγορά μεταξύ του 2000 και 2001 λόγω της αύξησης των βροχοπτώσεων, παρουσιάζει μία εικόνα των αποτελεσμάτων που θα είχε η αύξηση της προσφοράς στο πλαίσιο της ομάδας ενέργειας σε χαμηλή τιμή. Ουσιαστικά, η σημειωθείσα αύξηση της παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας στην Ισπανία, μεταξύ Νοεμβρίου 2000 και Μαρτίου 2001, προκάλεσε ουσιαστική μείωση της τιμής της ηλεκτρικής ενέργειας, μέχρι 42 %(39). Λαμβανομένης ως αναφοράς μίας μακρότερης περιόδου, αν ληφθούν υπόψη διάφορες περίοδοι δεκατριών συνεχών μηνών (Μάρτιος 1999-Μάρτιος 2000 και Μάρτιος 2000-Μάρτιος 2001), η αύξηση της προσφοράς παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας κατά 22811 GWh προκάλεσε μείωση των τιμών ηλεκτρικής ενέργειας σε ποσοστό λίγο ανώτερο του 30 % κατά τις συγκεκριμένες χρονικές περιόδους.

(94) Η αύξηση της προσφοράς ηλεκτρικής ενέργειας που σημειώθηκε είναι ποσοτικά και ποιοτικά συγκρίσιμη με εκείνη που θα προέκυπτε από ουσιαστική αύξηση του δυναμικού διασύνδεσης μεταξύ Γαλλίας και Ισπανίας. Καταρχάς, και λαμβανομένου υπόψη του σημερινού δυναμικού (1100 MW) οι εξαγωγές που προέρχονται από τη Γαλλία ανέρχονται σε 8 TW/h, μια αύξηση κατά 3000 MW επιπλέον, δηλαδή, μια κατάσταση 4000 MW συνολικού εμπορικού δυναμικού διασύνδεσης, θα οδηγούσε σε αύξηση της προσφοράς κατά περίπου 20-24 TW/h ετησίως. Δεύτερον, από πλευράς ποιότητας, η ηλεκτρική ενέργεια που θα εξήγετο στην Ισπανία θα αποτελείτο ενδεχομένως από ηλεκτρική ενέργεια παραχθείσα σε εγκαταστάσεις με χαμηλό οριακό κόστος και, ως εκ τούτου, θα μπορούσε να φτάσει στην ισπανική χονδρική αγορά σε τιμές χαμηλότερες από τις συνήθως εφαρμοζόμενες στην αγορά αυτή.

(95) Η δυναμική που παρατηρήθηκε στην πρόσφατη εξέλιξη της ισπανικής αγοράς και, ειδικότερα, ο συσχετισμός με την αύξηση των βροχοπτώσεων, οδηγεί στο συμπέρασμα ότι μια αύξηση της διασύνδεσης, με επακόλουθη αύξηση των εξαγωγών ηλεκτρικής ενέργειας προς την Ισπανία, θα ευνοούσε αισθητά την ορθή διαμόρφωση των τιμών στην οργανωμένη αγορά (ιδίως σε ώρες ζήτησης χαμηλής και μέσης φόρτισης, όταν η προσφορά της Εndesa και της Ιberdrola δεν θα είναι απαραίτητη για να ικανοποιήσει τη ζήτηση) στη δε διμερή διαπραγμάτευση, ειδικότερα, θα οδηγούσε σε ουσιαστική μείωση των τιμών της ισπανικής χονδρικής αγοράς, αυξάνοντας τη δυνατότητα αντίδρασής της και τον ανταγωνισμό και εξασθενώντας τη σημερινή κατάσταση δυοπωλιακής δεσπόζουσας θέσης. Η αύξηση του δυναμικού διασύνδεσης, τελικά, θα αποτελέσει σημαντικό παράγοντα αποθέματος δυναμικού, δηλαδή πλεονάσματος προσφοράς έναντι της ζήτησης, σε ένα σύστημα ηλεκτρικής ενέργειας στο οποίο το αντικείμενο διαπραγμάτευσης είναι ένα εμπόρευμα που δεν μπορεί να αποθηκευθεί.

(96) Τα μέρη, στις διάφορες απαντήσεις τους στην ανακοίνωση των αιτιάσεων ισχυρίζονται ότι η ανάλυση αυτή αποτελεί υπεραπλούστευση. Ωστόσο, δεν παραθέτουν αξιόπιστα στοιχεία ώστε να συναχθεί ότι η αύξηση του δυναμικού διασύνδεσης δεν θα συνοδευθεί από μείωση των τιμών στην ισπανική αγορά, όπως συνέβη με την περίπτωση που αναλύεται προηγουμένως, η δε ΕnBW περιορίζεται στη διαβεβαίωση ότι δεν υπάρχει καμία σχέση μεταξύ της αναλογίας δυναμικού και των τιμών ηλεκτρικής ενέργειας. Η δήλωση αυτή, εν πάση περιπτώσει, δεν είναι καθ' όλα ακριβής, δεδομένου ότι σύμφωνα με τα στοιχεία που προσκόμισε η ίδια η ΕnBW σε σχέση με τις προβλέψεις τιμών για το 2002, με εξαίρεση το Βέλγιο και την Ολλανδία, στις χώρες όπου το επίπεδο δυναμικού διασύνδεσης σε σχέση με τη ζήτηση κατά τις ώρες αιχμής είναι κάτω του 15 % (Ιταλία, Πορτογαλία και Ισπανία) οι τιμές είναι υψηλότερες από τις υπόλοιπες χώρες που βρίσκονται πάνω από το 15 % (Γερμανία, Ελβετία, Γαλλία και Αυστρία)(40).

5. Η πράξη δεν μπορεί να έχει θετικά αποτελέσματα για τον ανταγωνισμό εάν δεν αυξηθεί η ικανότητα διασύνδεσης Ισπανίας-Γαλλίας

(97) Στην απάντηση στην ανακοίνωση των αιτιάσεων, τα κοινοποιούντα μέρη αναφέρουν ότι η υπό ανάλυση πράξη ευνοεί τον ανταγωνισμό έναντι της Εndesa και της Ιberdrola. Ειδικότερα η ΕnBW ισχυρίζεται ότι μετά την πράξη συγκέντρωσης "η δεσπόζουσα θέση των μελών του δυοπωλίου θα εξασθενίσει, ο δε ανταγωνισμός των τιμών θα αυξηθεί", κυρίως λόγω του ότι η ΕnBW μπορεί να στηρίξει την Ηidrocantαbrico με την τεχνογνωσία της και λόγω του ότι ως μέλος του ομίλου ΕDF, η Ηidrocantαbrico θα λάβει οικονομική στήριξη και υψηλότερες πιστώσεις, και θα μπορέσει έτσι να φέρει σε πέρας επιτυχώς την αγορά ή κατασκευή άλλων σταθμών παραγωγής ενέργειας.

(98) Σχετικά με το θέμα αυτό, η Επιτροπή υπενθυμίζει ότι, όπως αποδεικνύεται προηγουμένως, το επίπεδο τιμών στην ισπανική αγορά επηρεάζεται από τις αυξήσεις της προμήθειας ενέργειας σε χαμηλή τιμή που προσφέρεται στο πλαίσιο της ομάδας. Η προβλεπόμενη αλλαγή ιδιοκτησίας ενός σταθμού παραγωγής ενέργειας όπως εκείνου του Viesgo, που ανήκει στην Εndesa, με δυναμικό αντίστοιχο με το 5 % του δυναμικού παραγωγής της Ισπανίας (+ 2500 MW) δεν συνδυάζεται ούτε με αύξηση της ενέργειας σε χαμηλή τιμή που προσφέρεται στην ομάδα ούτε με ουσιαστική μείωση της ποσόστωσης της Εndesa στην αγορά. Επιπλέον, δεν πρέπει να λησμονούμε ότι (εάν δεν υπάρξει αύξηση του δυναμικού διασύνδεσης) η δημιουργία διαρθρωτικής σύνδεσης ελέγχου μεταξύ της ΕDF και της Ηidrocantαbrico προϋποθέτει την εξαφάνιση της κύριας πηγής εξωτερικού ανταγωνισμού στην ισπανική αγορά. Αυτές οι ακραίες περιπτώσεις αναπτύσσονται λεπτομερώς σε επόμενο σημείο του αιτιολογικού.

6. Το γεγονός ότι προβλέπεται αύξηση της ικανότητας παραγωγής στην Ισπανία δεν θα οδηγήσει σε εξαφάνιση του δυοπωλίου Εndesa-Iberdrola

(99) Παρότι είναι γεγονός, όπως αναφέρεται ακολούθως, ότι η ικανότητα παραγωγής της Ηidrocantαbrico μπορεί να ενισχυθεί κατά τα προσεχή έτη (βελτιώνοντας τη θέση της στην ισπανική αγορά), θα πρέπει να ληφθεί υπόψη ότι, παρά τη νόμιμη προθεσμία που χορηγήθηκε στην ΕnBW, η οποία απαγορεύει στα μέλη του δυοπωλίου να πραγματοποιούν προληπτικά επενδύσεις βάσει του νέου δυναμικού(41), δεν θα πρέπει να λησμονούμε ότι οι δύο αυτές επιχειρήσεις επίσης έχουν προβλέψει την προσεχή θέση σε λειτουργία σταθμών παραγωγής νέας γενεάς. Ως παράδειγμα αναφέρεται εκείνος του San Roque (της Εndesa), με εγκατεστημένη ισχύ 400 MW, του οποίου η θέση σε λειτουργία προβλέπεται για το 2002, του Besσs (Endesa και Gas Natural), με εγκατεστημένη ισχύ 800 MW, του οποίου η θέση σε λειτουργία προβλέπεται για το 2002, του Castellσn (Iberdrola, Repsol και BP), με εγκατεστημένη ισχύ 800 MW, του οποίου η θέση σε λειτουργία προβλέπεται για το 2002, Castejσn (Iberdrola), με εγκατεστημένη ισχύ 400 MW, του οποίου η θέση σε λειτουργία προβλέπεται για το 2002 κ.λπ. Έτσι, οι ποσοστώσεις παραγωγής που προβλέπονται για την Εndesa και την Ιberdrola κατά τα επόμενα έτη, όπως προβλέπεται δεν θα αλλάξουν ουσιαστικά σε σχέση με τις σημερινές, τουλάχιστον μέχρι σημείου που να θέτουν σε κίνδυνο, λόγω και μόνο αυτού του παράγοντα, το σήμερα υπάρχον δυοπώλιο.

(100) Τέλος, παρά το ότι οι νέοι προγραμματισθέντες σταθμοί παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας, σύμφωνα με τα αριθμητικά στοιχεία που έχει στην κατοχή της η Επιτροπή(42), από μια αύξηση του δυναμικού παραγωγής περίπου 10-15 % μέχρι το 2005, λαμβανομένης υπόψη της προβλεπόμενης αύξησης της ζήτησης και του κόστους της παραγόμενης ενέργειας (πολύ υψηλότερου από εκείνο της ενέργειας που παράγεται στη Γαλλία και σε άλλες ευρωπαϊκές χώρες) δεν αναμένεται αύξηση της ενέργειας που θα προσφέρεται στο πλαίσιο της ομάδας, η οποία θα προέρχεται από τους νέους σταθμούς παραγωγής ενέργειας, να έχει επίδραση στις τιμές(43) ούτε στην ικανότητα καθορισμού των τιμών αυτών από μέρους της Εndesa και της Ιberdrola. Δεν θα πρέπει να λησμονούμε ότι η ενέργεια που προέρχεται από σταθμούς παραγωγής ενέργειας συνδυασμένου κύκλου (απ' όπου θα προκύψει κυρίως η επιπλέον ενέργεια που θα προσφέρεται στο πλαίσιο της ομάδας κατά τα προσεχή έτη) έχει κόστος παραγωγής πολύ ανώτερο από την πυρηνική ενέργεια που παράγεται από την ΕDF και ότι, όπως αναφέρθηκε προηγουμένως, σημαντικό μέρος των νέων σταθμών παραγωγής συνδυασμένου κύκλου που αναμένεται ότι θα τεθούν σε λειτουργία μέχρι το 2005, θα ελέγχονται πλήρως ή εν μέρει από την Εndesa και την Ιberdrola.

(101) Έτσι, παρότι η προβλεπόμενη αύξηση του δυναμικού παραγωγής, ιδίως με την είσοδο νέων επιχειρήσεων στην ισπανική χονδρική αγορά ηλεκτρικής ενέργειας, μπορεί να βελτιώσει τον ανταγωνισμό, περιορισμένα βέβαια, δεν φαίνεται ότι θα οδηγήσει στην εξάλειψη του δυοπωλίου Εndesa/Iberdrola. Η είσοδος της ΕDF μέσω της Ηidrocantαbrico, συνοδευόμενη από εμπλοκή της αύξησης του δυναμικού διασύνδεσης Γαλλίας-Ισπανίας, θα ενισχύσει, εν πάση περιπτώσει, την κατάσταση του δυοπωλίου (τη σημερινή και την προβλεπόμενη στο μέλλον).

7. Μετά από την προτεινόμενη συγκέντρωση, θα εξαφανιστούν τα κίνητρα για τα οποία η ΕDF προωθεί ουσιαστική αύξηση του δυναμικού διασύνδεσης μεταξύ Γαλλίας και Ισπανίας

(102) Μόλις πραγματοποιηθεί η προτεινόμενη συγκέντρωση, η στρατηγική κατάσταση της ΕDF σε σχέση με την ισπανική αγορά προβλέπεται ότι θα υποστεί ουσιαστική μεταβολή, με σημαντική αλλαγή των μεσοπρόθεσμων και βραχυπρόθεσμων εμπορικών της στόχων.

α) Η ΕDF αποκτά σημαντικό δυναμικό παραγωγής στην Ισπανία και, κατά συνέπεια, εξέχουσα θέση στην ισπανική αγορά ηλεκτρικής ενέργειας

(103) Μετά την πράξη συγκέντρωσης, η ΕDF θα αποκτήσει τον από κοινού έλεγχο της Ηidrocantαbrico, η οποία διαθέτει ποσόστωση παραγωγής στην Ισπανία περίπου 5 % του συνολικού δυναμικού που είναι εγκατεστημένο στη χώρα αυτή. Κατά παράδοση, επιπλέον, η Ηidrocantαbrico έχει λειτουργήσει καθαρά ως πωλητής στην χονδρική αγορά. Ειδικότερα, η ποσόστωση της εταιρείας αυτής σε σχέση με τις πωλήσεις στην ημερήσια αγορά της ομάδας ανήλθε πάνω από [5-10]* % το 2000. Σε αυτό θα πρέπει να προστεθεί η δραστηριότητα της ΕDF ως εξωτερικού πράκτορα, δηλαδή, οι εξαγωγές της προς την ισπανική αγορά που ανήλθαν περίπου σε [< 5]* % των πωλήσεων στην ημερήσια αγορά κατά την ίδια χρονική περίοδο.

(104) Η ΕDF, τελικά, θα ελέγχει μετά τη συγχώνευση, είτε άμεσα, είτε από κοινού και έμμεσα, ένα ποσό ηλεκτρικής ενέργειας στην ισπανική αγορά που θα ανέρχεται περίπου σε [9-12]* % των πωλήσεων στην ημερήσια ισπανική χονδρική αγορά. Τούτο θα σημαίνει εξέχουσα παρουσία στην αγορά αυτή, σε ένα επίπεδο κατά τι χαμηλότερο από την τρίτη επιχείρηση (Uniσn Fenosa) αλλά σε μεγάλη απόσταση από τις δύο δεσπόζουσες επιχειρήσεις (Endesa και Ιberdrola).

(105) Από την άλλη πλευρά, η θέση της ΕDF στην ισπανική αγορά θα μπορούσε να ισχυροποιηθεί στο μέλλον αν και σχετικά, στο μέτρο που η Ηidrocantαbrico θα αποκτήσει μεγαλύτερο βάρος στην αγορά παραγωγής ενέργειας, είτε μέσω της κατασκευής νέων σταθμών παραγωγής(44) (εκμεταλλευόμενη τους περιορισμούς που επιβάλλει ο νόμος στην Εndesa και την Ιberdrola όσον αφορά τη δημιουργία νέου δυναμικού) είτε μέσω μιας πολιτικής αγοράς δυναμικού παραγωγής. Εν πάση περιπτώσει, το προαναφερθέν περιθώριο διεύρυνσης δεν φαίνεται ότι θα καταστήσει την ΕDF ικανή να εξαλείψει το υπάρχον δυοπώλιο των δύο κυρίων επιχειρήσεων. Από την άλλη πλευρά, και όπως προσδιορίζεται ακολούθως, δεν προβλέπεται ότι η ΕDF θα έχει οικονομικά και εμπορικά κίνητρα για να πραγματοποιήσει πράξεις που θα προκαλέσουν σημαντική μείωση του σημερινού επιπέδου τιμών της ισπανικής χονδρικής αγοράς.

Η συμμετοχή της ΕDF μετοχικό κεφάλαιο της Ηidrocantαbrico

(106) Κατά την έρευνα, τα μέρη κατέστησαν σαφές ότι, παρότι είναι αναμφισβήτητο ότι μετά την πράξη συγκέντρωσης, η ΕDF θα ελέγχει από κοινού την Ηidrocantαbrico, η συμμετοχή της στο κεφάλαιο της εταιρείας αυτής θα είναι ωστόσο περιορισμένη, δεδομένου ότι η ΕDF κατέχει το 34,5 % της ΕnBW, η οποία με τη σειρά της κατέχει το 50 % της Ferroatlαntica, η οποία τελικά κατέχει περίπου το 60 % της Ηidrocantαbrico. Από αυτό προκύπτει ότι η συμμετοχή που η ΕDF θα πετύχει με την εκμετάλλευση της Ηidrocantαbrico δεν είναι ιδιαίτερα σημαντική, πράγμα που θα επηρεάσει τη λήψη των στρατηγικών αποφάσεων στις οποίες αναφέρεται στην παρούσα απόφαση.

(107) Καταρχάς, θα πρέπει να επιμείνουμε στο ότι η ΕDF θα ελέγχει έστω και από κοινού και έμμεσα την Ηidrocantαbrico. Τούτο προϋποθέτει ότι, πέραν από τα συγκεκριμένα οικονομικά κίνητρα, η ΕDF με τη συμμετοχή της σε μία επιχείρηση που λειτουργεί στον ίδιο τομέα δραστηριότητας σε μία ιδιαίτερα ελκυστική αγορά για τη γαλλική αυτή επιχείρηση, επιδιώκει την υλοποίηση σειράς στόχων στρατηγικού και βιομηχανικού χαρακτήρα (συμμετοχή στο κεφάλαιο της REE(45) με την επακόλουθη επιπλέον ενημέρωση σχετικά με τη διαχείριση του ισπανικού συστήματος μεταφοράς, τη θέση ως πανευρωπαϊκού προμηθευτή, τις δυνατότητες εξαγωγών στο Μαρόκο και την Πορτογαλία χωρίς να χρειάζεται η αύξηση της γαλλοϊσπανικής διασύνδεσης).

(108) Η έρευνα, πέραν της αρχικής εξακρίβωσης, και υπό μια δυναμική προοπτική, αποκάλυψε ότι η συμμετοχή της ΕDF στο κεφάλαιο της Ηidrocantαbrico όχι μόνο μπορεί να αυξηθεί στο προσεχές μέλλον, αλλά υπάρχουν και μεγάλες πιθανότητες να συμβεί αυτό. Η εν λόγω αύξηση, μπορεί ιδιαίτερα να διαρθρωθεί με διάφορους τρόπους, και να συνίσταται, π.χ. στη μεγαλύτερη συμμετοχή της Ferroatlαntica στο κεφάλαιο της Ηidrocantαbrico, ή στην άμεση αγορά μετοχών της Ηidrocantαbrico από μέρους της ΕnBW ή της ΕDF, ή ακόμα σε μεγαλύτερη συμμετοχή της ΕnBW στο κεφάλαιο της Ferroatlαntica ή της ΕDF στο κεφάλαιο της ΕnBW. Ειδικότερα, όσον αφορά τα μετοχικά μερίδια της Ηidrocantαbrico που δεν αγοράστηκαν από την Ferroatlαntica μέσω της κοινοποιούμενης πράξης, θα πρέπει να επισημανθεί ότι η πράξη αυτή έλαβε χώρα σε μία στιγμή που υποβλήθηκαν μέχρι τρεις δημόσιες προσφορές αγοράς με στόχο την απόκτηση του ελέγχου της εταιρείας παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας (παρότι μια από αυτές αργότερα αποσύρθηκε). Τα συμφέροντα των υπόλοιπων μετόχων της Ηidrocantαbrico θα μπορούσαν ως εκ τούτου να αλλάξουν μετά από την παγίωση της κατάστασης ελέγχου που θα προκύψει από την κοινοποιούμενη πράξη, πράγμα που θα μπορεί να έχει ως αποτέλεσμα η ΕDF να αυξήσει (άμεσα ή έμμεσα) την συμμετοχή της στην Ηidrocantαbrico. Από την άλλη πλευρά, η έρευνα κατέστησε προφανές ότι η ΕDF διαθέτει επιπλέον σαφή στρατηγικά και οικονομικά κίνητρα για να αυξήσει την συμμετοχή της στην Ηidrocantαbrico. Μια μεγαλύτερη συμμετοχή της ΕDF στο κεφάλαιο της Ηidrocantαbrico θα σημαίνει αύξηση της συμμετοχής στα επιτυγχανόμενα κέρδη από την εκμετάλλευση της επιχείρησης αυτής, αύξηση η οποία, όπως επισημαίνεται κατωτέρω, θα είναι μεγαλύτερη από τα κέρδη που θα επετύγχανε η ΕDF με την αύξηση του δυναμικού διασύνδεσης.

(109) Εν πάση περιπτώσει, από την έρευνα προέκυψε, όπως εξηγείται κατωτέρω, ότι ακόμα και με τον από κοινού έλεγχο της Ηidrocantαbrico από μέρους της ΕDF με έμμεση συμμετοχή στο κεφάλαιο κατά περίπου 10 %, τα κίνητρα της γαλλικής επιχείρησης για την αύξηση του δυναμικού διασύνδεσης σε σχέση με εκείνα προ της συγχώνευσης όπου η ΕDF δεν διέθετε δυναμικό παραγωγής στην Ισπανία.

β) Η ουσιαστική βελτίωση της θέσης της ΕDF στην ισπανική αγορά πραγματοποιείται χωρίς την αύξηση της ενέργειας που προσφέρει στην Ισπανία

(110) Όπως αναφέρθηκε προηγουμένως, μετά την πράξη, η ΕDF αποκτά τον από κοινού έλεγχο επί της Ηidrocantαbrico, της οποίας το δυναμικό παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας βρίσκεται περίπου στα 2175 MW. Το δυναμικό αυτό, από την άλλη πλευρά, μπορεί να αυξηθεί στο μέλλον, όπως ήδη αναφέρθηκε.

(111) Η ΕDF για να επιτύχει μια αντίστοιχη ποσότητα επιπλέον ηλεκτρικής ενέργειας ως εξωτερικός εξαγωγέας, δηλαδή, μέσω των εξαγωγών από τη Γαλλία, θα έπρεπε να πετύχει προηγουμένως σημαντική αύξηση του δυναμικού διασύνδεσης μεταξύ της χώρας αυτής και της Ισπανίας. Ακόμη και αν παρέμενε αμετάβλητη η σημερινή κατάσταση, υπό την οποία η ΕDF διαθέτει γενικά [70-80]* % του υπάρχοντος εμπορικού δυναμικού διασύνδεσης, η σημερινή διασύνδεση θα πρέπει να αυξηθεί σε τουλάχιστον 3000 MW, το οποίο θα αύξανε το συνολικό εμπορικό δυναμικό διασύνδεσης σε περισσότερα από 4000 MW. Το αριθμητικό αυτό στοιχείο ανταποκρίνεται, εν πάση περιπτώσει, σε συντηρητικούς υπολογισμούς διότι αν ληφθεί υπόψη ένα χαμηλότερο επίπεδο χρησιμοποίησης της διασύνδεσης και μία κάποια ανάπτυξη του δυναμικού της Ηidrocantαbrico, το αναγκαίο δυναμικό διασύνδεσης θα ήταν ουσιαστικά μεγαλύτερο.

(112) Η αύξηση αυτή του δυναμικού διασύνδεσης και, κατά συνέπεια, των εξαγωγών προς την Ισπανία, θα είχε ενδεχομένως κάποιες επιπτώσεις στις τιμές στην ισπανική χονδρική αγορά, όπως εξετέθη προηγουμένως. Από την άλλη, η αύξηση του δυναμικού διασύνδεσης όχι μόνο θα ευνοούσε την ΕDF, αλλά και άλλες ευρωπαϊκές επιχειρήσεις που ενδιαφέρονται να εξαγάγουν ηλεκτρική ενέργεια προς την ισπανική αγορά.

(113) Με την προτεινόμενη πράξη, η ΕDF αποκτάει, αντίθετα, εξέχουσα θέση στην ισπανική αγορά, χωρίς τούτο να προϋποθέτει αύξηση του ποσού ενέργειας που προσφέρει στο πλαίσιο της ομάδας, και χωρίς να απειλείται, ως εκ τούτου, η σημερινή από κοινού δεσπόζουσα θέση ούτε και οι υψηλές τιμές που ισχύουν στην Ισπανία.

γ) Η ΕDF προβλέπεται ότι έχει συμφέρον να διατηρήσει σχετικά απομονωμένη την ισπανική αγορά ηλεκτρικής ενέργειας με στόχο να εμποδίσει νέους ανταγωνιστές να επηρεάσουν το σημερινό επίπεδο τιμών

(114) Η ΕDF παύει να είναι ένας απλός εξωτερικός πράκτορας εξαγωγών, για να αποκτήσει τον από κοινού έλεγχο μιας από τις επιχειρήσεις της ισπανικής αγοράς. Ο συνδυασμός του (από κοινού) ελέγχου μιας σημαντικής εγχώριας μονάδας παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας στην ισπανική αγορά, που θα προκύψει από την προτεινόμενη πράξη, με την κατά το μεγαλύτερο μέρος χρησιμοποίηση του υπάρχοντος δυναμικού διασύνδεσης, προβλέπεται ότι θα οδηγήσει σε μία ποιοτική μεταβολή των στρατηγικών συμφερόντων της ΕDF.

(115) Η ΕDF, έτσι, θα ενώσει τα συμφέροντα μιας επιχείρησης που είναι ήδη εγκατεστημένη στην ισπανική αγορά με δικό της δυναμικό παραγωγής. Από την άλλη πλευρά, τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά του φάσματος της παραγωγής της ισπανικής επιχείρησης (παραγωγή βασικά θερμοηλεκτρικής ενέργειας) φαίνεται να προσαρμόζονται πλήρως με εκείνα της ΕDF (παραγωγή βασικά ενέργειας πυρηνικής προέλευσης).

(116) Από την έρευνα επισημάνθη ότι η ΕDF, μετά τη συγχώνευση, λογικά θα ενδιαφέρεται περισσότερο να εκμεταλλευτεί την άνετη θέση της στην ολιγοπωλιακή ισπανική αγορά, επωφελούμενη από τις ιδιαίτερα ανταγωνιστικές τιμές στο πλαίσιο της ομάδας, παρά στο να αυξήσει τις εξαγωγές προς την αγορά αυτή μέσω της αύξησης του δυναμικού διασύνδεσης. Τούτο συμβαίνει γιατί μία ουσιαστική αύξηση του δυναμικού διασύνδεσης, και η επακόλουθη αύξηση των εισαγωγών στο πλαίσιο της ομάδας, θα συνοδεύετο από ουσιαστική μείωση των τιμών στην αγορά αυτή, όπως εξηγήσαμε προηγουμένως. Μια τέτοια μείωση των τιμών θα είχε επιπτώσεις στα κέρδη της (και έμμεσα σε εκείνα της ΕDF). Δεδομένου του φάσματος παραγωγής της Ηidrocantαbrico, στην προαναφερθείσα μείωση των τιμών στις οποίες θα πωλεί η επιχείρηση αυτή την ηλεκτρική ενέργεια, προβλέπεται ότι θα ακολουθήσει μια επιπλέον σχετική μείωση της ποσότητας την οποία θα πωλεί, ιδιαίτερα εκείνης που θα έχει παραχθεί με υψηλότερο οριακό κόστος. Οι μειώσεις αυτές των ποσοτήτων που θα πωλεί η Ηidrocantαbrico στις τιμές της ομάδας, θα μειώσουν σαφώς το κέρδος που η ΕDF θα αποκομίζει από την εκμετάλλευση της ισπανικής επιχείρησης και όπως ήδη προέκυψε από την έρευνα, αυτές δεν θα αντισταθμίζονται με την αύξηση των εξαγωγών ενέργειας της ΕDF προς την ισπανική αγορά, η οποία, με τη σειρά της, θα πωλεί στη χαμηλότερη οριακή τιμή που θα προκύψει από την μεγαλύτερη διάνοιξη της αγοράς λόγω της ουσιαστικής αύξησης του δυναμικού διασύνδεσης.

(117) Τελικά, φαίνεται σκόπιμο για την ΕDF να διατηρήσει την υπάρχουσα κατάσταση, με υψηλές τιμές που θα της επιτρέψουν να μεγιστοποιήσει τα κέρδη και να αποσβέσει την επένδυση. Η ΕDF, λόγω του από κοινού ελέγχου επί της ΕnBW, έχει σίγουρο συμφέρον τα στοιχεία του ενεργητικού που θα αποκτηθούν με την πράξη συγκέντρωσης να παρέχουν κέρδη που να αντισταθμίζουν το κόστος που υπέστη με την πραγματοποιηθείσα επένδυση, το οποίο εξασφαλίζεται με τη διατήρηση υψηλού επιπέδου τιμών στο πλαίσιο της ομάδας. Κατ' αυτήν την έννοια, η στρατηγική που θα επιτρέψει στην ΕDF να μεγιστοποιήσει τα κέρδη της προϋποθέτει για τους εκτεθέντες λόγους όχι την ουσιαστική αύξηση του δυναμικού διασύνδεσης, αλλά την σχετικά περιορισμένη ανάπτυξη του δυναμικού παραγωγής της Ηidrocantαbrico και των πωλήσεων της επιχείρησης αυτής στην ισπανική αγορά, ώστε να μην τεθεί σε κίνδυνο το σημερινό επίπεδο τιμών στο πλαίσιο της ομάδας.

(118) Όντως, μέσω της αύξησης του δυναμικού της Ηidrocantαbrico στην Ισπανία, η ΕDF θα διατηρεί πλήρη έλεγχο επί των συνεπειών της απόφασής της στη δομή του δυναμικού στην ισπανική αγορά, ενώ, όπως επισημάνθη προηγουμένως, η αύξηση του δυναμικού διασύνδεσης όχι μόνο θα ευνοούσε την ΕDF, αλλά και άλλες επιχειρήσεις που είναι εγκατεστημένες πέρα της Ιβηρικής Χερσονήσου, με τις οποίες η ΕDF θα έπρεπε να ανταγωνιστεί για να επιτύχει ουσιαστική εκμετάλλευση του νέου δυναμικού διασύνδεσης (ειδικά σε ένα σύστημα δημοπρασιών για να έχει πρόσβαση την αγορά αυτή). Τελικά, η ΕDF, μόλις επιτύχει μια σημαντική θέση στην Ισπανία, θα ενδιαφερθεί για τη διατήρηση του εμποδίου εισόδου που συνίσταται στο σαφώς ανεπαρκές δυναμικό διασύνδεσης και με αυτό άλλες επιχειρήσεις κρατών μελών εκτός Ιβηρικής Χερσονήσου να μην έχουν πιθανότητες αύξησης των εξαγωγών τους προς την ισπανική αγορά, με τις επιπτώσεις που αυτό μπορεί να έχει στις τιμές της αγοράς αυτής. Η απόφαση να αντιταχθεί στην προαναφερθείσα αύξηση διασύνδεσης, θα πρέπει να επιμείνουμε, δεν εξαλείφει τις στρατηγικές εναλλακτικές λύσεις ανάπτυξης της ΕDF στην ισπανική αγορά, που υλοποιούνται με την ανάπτυξη της ικανότητας παραγωγής της Ηidrocantαbrico, όπως σημειώθηκε παραπάνω. Με άλλα λόγια, η μη αύξηση του δυναμικού διασύνδεσης διατηρεί τα εμπόδια εισόδου στις εισαγωγές προς την Ισπανία για τις επιχειρήσεις που είναι εγκατεστημένες εκτός της χώρας αυτής, χωρίς να επηρεάζει σημαντικά, ωστόσο, τις εναλλακτικές στρατηγικές λύσεις της ΕDF.

(119) Βάσει των παραγόντων που προαναφέρθηκαν, μπορεί να συναχθεί ότι η πλέον κατάλληλη στρατηγική για την ΕDF, αφού πραγματοποιηθεί η συγχώνευση θα είναι να αναπροσαρμόσει την εμπορική στρατηγική της σε εκείνη των υπόλοιπων στρατηγικών των εταιρειών παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας, στο πλαίσιο του σhμερινού υπάρχοντος δυοπωλίου. Τα κέρδη της ΕDF, όπως και εκείνα των υπολοίπων παραγωγών, θα είναι υψηλά όσο οι τιμές στο πλαίσιο της ομάδας εξακολουθούν να είναι υψηλές. Επιπλέον, η ΕDF, υπό την ιδιότητά της του εξωτερικού πράκτορα εξαγωγών, θα συνεχίσει να επωφελείται από το υψηλότερο επίπεδο τιμών της Ισπανίας σε σχέση με εκείνο της Γαλλίας.

(120) Όντως, υπό το σημερινό σύστημα παραχώρησης δυναμικού, η ΕDF θα συνεχίσει να επωφελείται από τη δυνατότητα να χρησιμοποιεί το μεγαλύτερο μέρος του δυναμικού διασύνδεσης για τις εξαγωγές της προς την ισπανική αγορά. Ακόμα και στην περίπτωση να πραγματοποιηθεί προσεχώς η εγκριθείσα αλλαγή στο σύστημα παραχώρησης (το οποίο, καταρχήν, δεν θα επηρεάσει τις ποσότητες που αποτελούν αντικείμενο της σύμβασης μεταξύ ΕDF και της REE), θα ήταν λογικό να συναχθεί ότι η ΕDF θα συνεχίσει να επωφελείται σημαντικού τμήματος του δυναμικού διασύνδεσης, που θα μπορεί να χρησιμοποιήσει για την πραγματοποίηση σημαντικών κερδών επί των ποσοτήτων ηλεκτρικής ενέργειας που εξάγει προς την Ισπανία. Αντίθετα, το σημερινό δυναμικό διασύνδεσης θα εμποδίσει την ανάπτυξη ενός πραγματικού ανταγωνισμού στην χονδρική αγορά ηλεκτρικής ενέργειας στην Ισπανία με επιχειρήσεις που είναι εγκατεστημένες στο εξωτερικό. Σήμερα, οι επιχειρήσεις αυτές πλην της ΕDF, διαδραματίζουν ήσσονα ρόλο στην ισπανική αγορά. Αν δεν αυξηθεί ουσιαστικά το δυναμικό διασύνδεσης κατά τα προσεχή έτη, ο ρόλος των επιχειρήσεων που δεν είναι εγκατεστημένες στην Ισπανία θα εξακολουθήσει να είναι οριακός, με αποτέλεσμα οι ισπανικές επιχειρήσεις, και σήμερα η ΕDF, να συνεχίσουν να πωλούν με την ησυχία τους στην ισπανική αγορά χωρίς να υποβάλλονται σε πραγματικό ανταγωνισμό από μέρους των επιχειρήσεων αυτών.

(121) Κατά την έννοια αυτή, είναι μάλλον από κάθε άποψη απίθανο άλλοι ανταγωνιστές μη εγκατεστημένοι στην Ισπανία να μπορούν να ανταγωνιστούν επιτυχώς στην ισπανική αγορά, δεδομένου του περιορισμένου δυναμικού διασύνδεσης, και τούτο ακόμα και αν ο νέος μηχανισμός χορήγησης δυναμικού διασύνδεσης τους παρέχει μεγαλύτερες δυνατότητες χρήσης του. Βάσει των προαναφερθέντων αριθμητικών στοιχείων, το διαθέσιμο εμπορικό δυναμικό στη διασύνδεση Γαλλίας Ισπανίας αντιστοιχεί περίπου σε [500-600]* MW (που προκύπτει αν αφαιρέσουμε από το συνολικό εμπορικό δυναμικό των 1100 MW, αυτό που αντιστοιχεί στην μακροπρόθεσμη σύμβαση που έχει συνάψει η ΕDF και η REE, που καλύπτει [500-600]* MW). Επιπλέον, θα πρέπει να ληφθεί υπόψη ότι δεν υπάρχει εξασφάλιση δεδομένου ότι το εγγυημένο εμπορικό δυναμικό διασύνδεσης χρησιμοποιείται για τη σύμβαση ΕDF/REE. Ακόμα και αν υποθέσουμε ότι ο μηχανισμός παραχώρησης τροποποιηθεί έτσι ώστε οι ξένοι προμηθευτές να λάβουν μεγαλύτερο τμήμα δυναμικού διασύνδεσης, το σύνολο ηλεκτρικής ενέργειας που θα προσφέρετο στην ισπανική χονδρική αγορά θα προϋπέθετε ποσοστό κάτω του [< 5]* %. Τέτοιες προσφορές, λόγω της μειωμένης τους διάστασης, δε θα ήταν επαρκείς για να επηρεάσουν σημαντικά τις τιμές στο πλαίσιο της ομάδας.

(122) Στις απαντήσεις τους στην ανακοίνωση των αιτιάσεων τα κοινοποιούντα μέρη ισχυρίζονται ότι η Επιτροπή δεν μπορεί να αποδείξει ότι με την αγορά της Ηidrocantαbrico, η ΕDF δεν θα είχε κίνητρα να ανταγωνιστεί μέσω των εισαγωγών, υποδεικνύοντας το ότι ο όμιλος Grupo Villar Mir ο οποίος "δεδομένου ότι η ΕDF θα αγόραζε μόνον μια ελάχιστη συμμετοχή στην Ηidrocantαbrico, η αποδοτικότητα των μετοχών της επιχείρησης αυτής θα ήταν αδύνατο να αντισταθμίσει στην ΕDF το διαφυγόν κέρδος στην περίπτωση που δεν θα εισήγε πλέον ηλεκτρική ενέργεια". Σε απάντηση στους ισχυρισμούς αυτούς παραπέμπουμε, πρώτον, στο προηγούμενο σημείο του αιτιολογικού, στο οποίο αναπτύσσεται το θέμα της (έμμεσης) συμμετοχής της ΕDF στο κεφάλαιο της Ηidrocantαbrico, κατά τη στιγμή που αναλύονται τα κίνητρα σε σχέση με την μελλοντική ανάπτυξη της επιχείρησης αυτής. Από την άλλη πλευρά, σε καμία περίπτωση δεν ισχυριζόμαστε ότι η ΕDF θα πάψει να εξάγει προς την Ισπανία. Αυτό που τίθεται υπό αμφισβήτηση είναι κατά πόσον μετά τη συγχώνευση η ΕDF θα έχει κίνητρα για να προωθήσει ουσιαστική αύξηση του δυναμικού διασύνδεσης το οποίο από την άλλη πλευρά, θα μπορούσε να προκαλέσει μείωση των τιμών στην ισπανική αγορά και επιπλέον, θα μπορούσαν να επωφεληθούν απ' αυτό διάφορες επιχειρήσεις πλην της ΕDF (οι οποίες δεν διαθέτουν δικό τους σημαντικό δυναμικό παραγωγής στην Ισπανία και, κατά συνέπεια, έχουν διαφορετικούς εμπορικούς στόχους).

8. EDF/RTE ευρίσκεται σε μια θέση από την οποία μπορεί να αποτρέψει την ουσιαστική αύξηση του δυναμικού διασύνδεσης μεταξύ Γαλλίας και Ισπανίας

(123) Κατά την έρευνα, η ΕDF και η ΕDF/RTE δήλωσαν ότι, βάσει της γαλλικής νομοθεσίας, θα πρέπει αυτή η τελευταία, ως επιχείρηση του συστήματος μεταφοράς ηλεκτρικής ενέργειας της Γαλλίας, να λάβει απόφαση σχετικά με κάθε πράξη που έχει στόχο την αύξηση, από γαλλικής πλευράς, του δυναμικού διασύνδεσης με την Ισπανία. Και οι δύο επιχειρήσεις επεσήμαναν την οικονομική και διαχειριστική εξάρτηση της ΕDF/RTE σε σχέση με την ΕDF, καθώς και τις υποχρεώσεις που επιβάλλονται στην πρώτη όσον αφορά τη διαχείριση του γαλλικού δικτύου. Η ΕDF δεν θα είχε καμία εξουσία όσον αφορά την αύξηση ή όχι του δυναμικού διασύνδεσης.

(124) Η ΕDF/RTE έχει όντως αναλάβει τη δραστηριότητα του ηλεκτρικού δικτύου στη Γαλλία, πράγμα που περιλαμβάνει τα θέματα σχετικά με την ανάθεση και την αύξηση του δυναμικού διασύνδεσης μεταξύ Γαλλίας και Ισπανίας, μέσω της βελτίωσης των υφισταμένων γραμμών ή τη χάραξη νέων. Για την πραγματοποίηση των στόχων αυτών, η ΕDF/RTE βεβαιώνει ότι έχει αυτονομία λειτουργίας και ανεξαρτησία διαχείρισης, και ότι διαθέτει τους διαφόρων ειδών πόρους που είναι αναγκαίοι για την πραγματοποίησή τους.

(125) Θα πρέπει να επισημανθεί, ωστόσο, ότι από πλευράς νομικής και ουσιαστικής, η ΕDF/RTE αποτελεί τμήμα της ΕDF και δεν έχει ίδια νομική προσωπικότητα(46). Επιπλέον, ο διευθυντής της ΕDF/RTE εκλέγεται από τον υπουργό ενέργειας της Γαλλίας μεταξύ ομάδας υποψηφίων που προτείνει ο πρόεδρος της ΕDF. Εν πάση περιπτώσει, ακόμα και αν δεχθούμε την αποτελεσματικότητα των μέτρων που προβλέπονται για να εξασφαλιστεί η ανεξαρτησία της ΕDF/RTE σε σχέση με την ΕDF, είναι εξίσου γεγονός ότι και οι δύο αποτελούν τμήμα της ίδιας οικονομικής μονάδας, ενός κρατικού γαλλικού βιομηχανικού ομίλου, που τελικά ελέγχει τόσο την ΕDF όσο και την ΕDF/RTE. Κατ' αυτή την έννοια, η λήψη αποφάσεων σχετικά με καίρια θέματα ή άλλου είδους στρατηγικών αποφάσεων για τη λειτουργία της ΕDF/RTE συνδέεται σαφώς με τις γαλλικές δημόσιες αρχές, ειδικότερα με το Υπουργείο Ενέργειας, με την επιφύλαξη των θεμάτων που εμπίπτουν στην αρμοδιότητα του ρυθμιστή του ενεργειακού τομέα, επιτροπής ρύθμισης ηλεκτρικής ενέργειας (CRE).

(126) Συγκεκριμένα, το γαλλικό κράτος είναι ο τελευταίος αρμόδιος για τις αποφάσεις σε θέματα διασύνδεσης. Ειδικότερα, η ΕDF/RTE πρέπει να υποβάλει στην έγκριση του Υπουργού Ενέργειας, κατά διετή, το πολύ, περιοδικά διαστήματα, το σχέδιο ανάπτυξης του δημοσίου δικτύου μεταφοράς(47). Το σχέδιο αυτό πρέπει να εγκριθεί από τον υπουργό, μετά από γνωμοδότηση της CRE. Τελικά, ο ιδιοκτήτης της ΕDF, το γαλλικό κράτος, λαμβάνει την τελική απόφαση σχετικά με την αύξηση του δυναμικού διασύνδεσης, η οποία απόφαση, όπως αναφέρθηκε επηρεάζει άμεσα τα στρατηγικά συμφέροντα της ΕDF.

(127) Δεν θα ήταν παρακινδυνευμένο να συναχθεί, εν τέλει, χωρίς λόγω τούτου να αμφισβητείται η αυτόνομη λειτουργία και η ανεξαρτησία διαχείρισης της ΕDF/RTE, ότι δεν θα πραγματοποιηθεί ουσιαστική αύξηση του δυναμικού της γαλλοϊσπανικής διασύνδεσης που να μπορεί να βλάψει σαφώς τα συμφέροντα της ΕDF και, κατά συνέπεια, εκείνα του γαλλικού κράτους, που είναι ο ιδιοκτήτης της εταιρείας αυτής και ταυτόχρονα εκείνος που έχει την τελική εξουσία για να αποφασίσει σχετικά με το θέμα.

VI. ΥΠΟΧΡΕΩΣΕΙΣ ΠΟΥ ΑΝΕΛΑΒΕ Η ΕDF-RTE

(128) Η ΕDF/RTE και η ΕDF προσφέρθηκε να αναλάβουν υποχρεώσεις για την επίλυση των προβλημάτων αρμοδιότητας που επεσήμανε η Επιτροπή. Οι υποχρεώσεις αυτές, που έχουν τη ρητή στήριξη της γαλλικής κυβέρνησης, περιλαμβάνονται, αντιστοίχως, ως παραρτήματα Ι και ΙΙ στην παρούσα απόφαση. Οι υποχρεώσεις είναι εν περιλήψει οι ακόλουθες:

ΥΠΟΧΡΕΩΣΕΙΣ ΠΟΥ ΠΡΟΣΦΕΡΘΗΚΕ ΝΑ ΑΝΑΛΑΒΕΙ Η ΕDF/RTE

(129) Η ΕDF/RTE αναλαμβάνει την υποχρέωση να λάβει τα μέτρα και να εκτελέσει τι