Απόφαση της Επιτροπής

της 29ης Δεκεμβρίου 2000

σχετικά με διαδικασία βάσει του άρθρου 81 της συνθήκης ΕΚ και του άρθρου 53 της συμφωνίας ΕΟΧ

(Υπόθεση COMP/36.841 - Unisource)

[κοινοποιηθείσα υπό τον αριθμό Ε(2000) 4094]

(Τα κείμενα στην ολλανδική, αγγλική και σουηδική γλώσσα είναι τα μόνα αυθεντικά)

(Κείμενο που παρουσιάζει ενδιαφέρον για τον ΕΟΧ)

(2001/143/ΕΚ)

Η ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΤΩΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΩΝ ΚΟΙΝΟΤΗΤΩΝ,

Έχοντας υπόψη:

τη συνθήκη για την ίδρυση της Ευρωπαϊκής Κοινότητας,

τη συμφωνία για τον Ευρωπαϊκό Οικονομικό Χώρο,

τον κανονισμό αριθ. 17 του Συμβουλίου, της 6ης Φεβρουαρίου 1962, πρώτο κανονισμό εφαρμογής των άρθρων 85 και 86 της συνθήκης(1), όπως τροποποιήθηκε τελευταία από τον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 1216/1999(2), και ιδίως το άρθρο 2 και το άρθρο 8 παράγραφος 3 στοιχείο α),

την απόφαση 97/780/ΕΚ της Επιτροπής, της 29ης Οκτωβρίου 1997, σχετικά με διαδικασία βάσει του άρθρου 85 της συνθήκης ΕΚ και του άρθρου 53 της συμφωνίας ΕΟΧ (υπόθεση IV/35.830 - Unisource)(3),

την αίτηση που καταχωρήθηκε στις 23 Δεκεμβρίου 1999 εκ μέρους της Unisource NV (Unisource) και των τριών μετόχων της, Koninklijke KPN NV (KPN), Swisscom AG (Swisscom) και Telia Ab (Telia) (αναφέρονται συλλογικά ως "τα μέρη") για την επανεξέταση της αναγκαιότητας των όρων και των υποχρεώσεων που προβλέπονται στην απόφαση 97/780/ΕΚ,

την περίληψη της αίτησης και της κοινοποίησης που δημοσιεύτηκαν(4), σύμφωνα με το άρθρο 19 παράγραφος 3 του κανονισμού αριθ. 17,

Μετά από διαβουλεύσεις με τη συμβουλευτική επιτροπή συμπράξεων και δεσποζουσών θέσεων,

Εκτιμώντας τα ακόλουθα:

I. ΠΡΑΓΜΑΤΙΚΑ ΠΕΡΙΣΤΑΤΙΚΑ

(1) Σύμφωνα με τα μέρη, οι εξελίξεις στην αγορά κατά τα τελευταία έτη καθώς και οι ζημίες που συσσωρεύτηκαν κατά την περίοδο αυτή ανάγκασαν τα μέρη να εγκαταλείψουν την θυγατρική τους εταιρεία της οποίας ήσαν εξ ολοκλήρου κύριοι, την Unisource NV, ως κοινή επιχείρηση για την εφαρμογή της στρατηγικής τους για τη διεθνή τους επέκταση. Κατά συνέπεια, έλαβαν την αμετάκλητη απόφαση να μειώσουν τις δραστηριότητες της Unisource.

Α. Ίδρυση της Unisource και συνδεόμενες συμφωνίες

(2) Η απόφαση των μετόχων είναι να εγκαταλείψουν τη στρατηγική συμμαχία που συστάθηκε μέσω της Unisource. Ωστόσο, θα διατηρήσουν τις συμφωνίες της Unisource μέχρις ότου λήξουν, δηλαδή τις συμφωνίες για τη σύσταση της Unisource και τους επιμέρους συμβατικούς περιορισμούς που περιέχονται σ' αυτές. Η Unisource θα εξακολουθήσει να υφίσταται ως ελέγχουσα εταιρεία για την από κοινού ιδιοκτησία εκ μέρους των KPN, Telia και Swisscom της "AUCS Communication services vof" (AUCS). Τη διαχείριση της "ΑUCS Communication services", που προσφέρει υπηρεσίες σε πολυεθνικές εταιρείες στην Ευρώπη, αναλαμβάνει η Infonet (στην οποία οι μητρικές εταιρείες της Unisource κατέχουν μερίδιο 56 %).

Β. Περιορισμός των δραστηριοτήτων της Unisource

(3) Σύμφωνα με τα μέρη, η μόνη δραστηριότητα που διατηρείται από εκείνες που περιγράφονται στην απόφαση 97/780/ΕΚ είνα η παροχή τηλεπικοινωνιακών υπηρεσιών προστιθέμενης αξίας σε πολυεθνικές εταιρείες(5). Η δραστηριότητα αυτή ασκείται μέσω της AUCS (πρώην Uniworld). Στις 29 Μαΐου 1999, η Unisource απέκτησε το 100 % των μετοχών της AUCS εξαγοράζοντας τις μετοχές της AT& T. Η πράξη αυτή κηρύχθηκε συμβιβάσιμη με την κοινή αγορά με την απόφαση της Επιτροπής της 8ης Ιουλίου 1999 στην υπόθεση COMP/M.1581(6).

(4) Όλες οι άλλες δραστηριότητες που περιγράφονται στην απόφαση 97/780/ΕΚ έχουν εγκαταλειφθεί. Κατά συνέπεια, η μόνη θυγατρική υπό την ιδιοκτησία της Unisource που διατηρείται είναι η AUCS vof.

Διατάξεις περί μη άσκησης ανταγωνισμού

(5) Λόγω της εκποίησης των δραστηριοτήτων, είναι πλέον ανεφάρμοστες όλες οι διατάξεις μη άσκησης ανταγωνισμού που προβλέπονται στις αρχικές συμφωνίες. Δεν υπάρχουν συμφωνίες μη άσκησης ανταγωνισμού μεταξύ των μητρικών εταιρειών της AUCS και της Unisource. Οι KPN, Swisscom και Telia μπορούν να ανταγωνίζονται με την Unisource στην αγορά για την παροχή τηλεπικοινωνιακών υπηρεσιών σε εταιρείες ή σε οποιαδήποτε άλλη αγορά. Οι μητρικές εταιρείες δηλώνουν ότι τα συμφέροντά τους στην Unisource είναι αποκλειστικά οικονομικά.

Αποκλειστική διανομή

(6) Οι συμφωνίες αποκλειστικής διανομής μεταξύ ορισμένων θυγατρικών της Unisource και των μετόχων της Unisource που αναφέρονται στην απόφαση 97/780/ΕΚ είναι πλέον ανεφάρμοστες, δεδομένου ότι οι θυγατρικές αυτές πωλήθηκαν ή έπαυσαν οι δραστηριότητές τους.

Γ. Παρουσία στην αγορά

(7) Όπως προαναφέρθηκε, η παρουσία της Unisource στις σχετικές αγορές που περιγράφονται στην απόφαση 97/780/ΕΚ περιορίστηκε στην παροχή τηλεπικοινωνιακών υπηρεσιών προστιθέμενης αξίας μέσω της AUCS/Infonet.

(8) Η κατάσταση του ανταγωνισμού στην αγορά για την παροχή τηλεπικοινωνιακών υπηρεσιών παγκόσμιας κλίμακας σε πολυεθνικές εταιρείες εκτιμήθηκε από την Επιτροπή στην απόφασή της της 21ης Φεβρουαρίου 2000 στην υπόθεση M/1741 "MCI WorldCom/Sprint"(7). Σύμφωνα με τα στοιχεία του 1999, το μερίδιο αγοράς της AUCS/Infonet στην αγορά αυτή κυμαίνεται μεταξύ 4 και 11 %.

Δ. Κανονιστικές διασφαλίσεις

(9) Αντίθετα με την κατάσταση που επικρατούσε όσον αφορά το κανονιστικό πλαίσιο όταν η Επιτροπή χορήγησε απαλλαγή στις συμφωνίες Unisource, οι αγορές τηλεπικοινωνιών στην Κοινότητα έχουν ελευθερωθεί και κάθε κράτος μέλος έχει εθνικές κανονιστικές αρχές με ευρείες αρμοδιότητες παρέμβασης στις αγορές αυτές.

(10) Η άποψη της Επιτροπής είναι ότι ενώ οι KPN, Telia και Swisscom εξακολουθούν να έχουν πολύ υψηλά μερίδια αγοράς σε σχεδόν όλες τις εγχώριες αγορές τηλεπικοινωνιακών υπηρεσιών στις αντίστοιχες χώρες τους, οι τηλεπικοινωνίες έχουν πλέον πλήρως ελευθερωθεί στις Κάτω Χώρες και τη Σουηδία. Πράγματι, αντίθετα με την κατάσταση που επικρατούσε όταν λήφθηκε η απόφαση 97/780/ΕΚ, τώρα πλέον λειτουργούν οι δυνάμεις του ανταγωνισμού τόσο στις χώρες αυτές όσο και στην Ελβετία (βλέπε πέμπτη έκθεση της Επιτροπής για την εφαρμογή του πλέγματος κανονιστικών ρυθμίσεων στις τηλεπικοινωνίες)(8).

Ε. Παρατηρήσεις των ενδιαφερομένων μερών

(11) Η Επιτροπή δεν έλαβε οποιεσδήποτε παρατηρήσεις από τρίτους μετά την ανακοίνωσή της, βάσει του άρθρου 19 παράγραφος 3 του κανονισμού αριθ. 17.

II. ΝΟΜΙΚΗ ΕΚΤΙΜΗΣΗ

Α. Εφαρμογή του άρθρου 81 παράγραφος 1 της συνθήκης ΕΚ και του άρθρου 51 παράγραφος 1 της συμφωνίας ΕΟΧ στις συμφωνίες Unisource

(12) Η απόφαση 97/780/ΕΚ ορίζει ότι οι συμφωνίες Unisource εμπίπτουν στο πεδίο εφαρμογής του άρθρου 81 παράγραφος 1 της συνθήκης ΕΚ και του άρθρου 53 παράγραφος 1 της συμφωνίας ΕΟΧ. Παρόλο που τα μέρη θα διατηρήσουν τις συμφωνίες αυτές έως ότου λήξουν, κοινοποίησαν στην Επιτροπή την αμετάκλητη απόφασή τους να εγκαταλείψουν τη στρατηγική συμμαχία Unisource όπως είχε αρχικά σχεδιαστεί, καθώς και τον αμετάκλητο χαρακτήρα των εκποιήσεων, που οδηγούν στην κατάργηση του ομίλου Unisource.

(13) Αποτέλεσμα αυτής της απόφασης και των εκποιήσεων είναι η σημαντική μείωση των δραστηριοτήτων της Unisource που περιγράφονται στην απόφαση 97/780/ΕΚ. Όπως αναφέρθηκε προηγουμένως, η μοναδική παρουσία της Unisource στην αγορά είναι μέσω της AUCS/Infonet. Όλες οι άλλες θυγατρικές που αναφέρονται στην απόφαση της Επιτροπής έχουν πωληθεί. Όλες οι άλλες δραστηριότητες εκτός από την παροχή τηλεπικοινωνιακών υπηρεσιών προστιθέμενης αξίας έχουν εγκαταλειφθεί. Συνεπώς, δεν μπορεί πλέον να θεωρηθεί ότι οι μητρικές εταιρείες συγκεντρώνουν έναν σημαντικό αριθμό περιουσιακών στοιχείων με σκοπό την παροχή και την προώθηση τηλεπικοινωνιακών υπηρεσιών όπως αναφέρεται στην αιτιολογική σκέψη 75 της απόφασης 97/780/ΕΚ.

(14) Σύμφωνα με τα μέρη, η μόνη θυγατρική της Unisource που διατηρείται, δηλαδή η AUCS, θα αντιπροσωπεύει βάσει των στοιχείων του 1999 ποσοστό χαμηλότερο του 3 % των εσόδων οποιασδήποτε από τις μητρικές εταιρείες της. Τα μέρη έχουν δηλώσει ότι πρόθεσή τους είναι να περιορίσουν τις σχέσεις της Unisource με τις μητρικές της εταιρείες σε μια αποκλειστικά οικονομική σχέση. Λαμβάνοντας υπόψη τη φύση των μεταβολών στη διάρθρωση της Unisource, ο κίνδυνος συντονισμού της ανταγωνιστικής συμπεριφοράς των μητρικών εταιρειών που είχε εξεταστεί στην απόφαση 97/780/ΕΚ φαίνεται να έχει απομακρυνθεί.

(15) Επιπλέον, αντίθετα με τις αρχικές προθέσεις των μητρικών εταιρειών, η κατάργηση των αρχικών δραστηριοτήτων της συμμαχίας Unisource σημαίνει ότι κάθε μητρική εταιρεία θα ενεργεί ανεξάρτητα σε καθεμία από τις σχετικές αγορές που προσδιορίστηκαν στην απόφαση 97/780/ΕΚ. Ειδικότερα, οι KPN, Swisscom και Telia θα χρειαστεί ακόμη και να ανταγωνίζονται με την AUCS/Infonet στην αγορά για την παροχή τηλεπικοινωνιακών υπηρεσιών παγκόσμιας κλίμακας σε πολυεθνικές εταιρείες. Η διατήρηση της AUCS/Infonet ως ανεξάρτητου φορέα στην αγορά θα εντείνει τον ανταγωνισμό στην αγορά αυτή στην οποία δραστηριοποιείται περιορισμένος μόνον αριθμός εταιρειών σε παγκόσμιο επίπεδο(9).

Β. Εφαρμογή του άρθρου 81 παράγραφος 1 της συνθήκης ΕΚ και του άρθρου 53 παράγραφος 1 της συμφωνίας ΕΟΧ στις συμβατικές διατάξεις

(16) Οι συμβατικές διατάξεις που προσδιορίζονται στην απόφαση 97/780/ΕΚ λόγω της υπαγωγής τους στο άρθρο 81 παράγραφος 1 της συνθήκης ΕΚ και στο άρθρο 53 παράγραφος 1 της συμφωνίας ΕΟΧ δεν ισχύουν πλέον.

(17) Η μόνη δραστηριότητα της Unisource που διατηρείται είναι η ιδιοκτησία της AUCS. Δεν υπάρχει πλέον συμφωνία μη άσκησης ανταγωνισμού μεταξύ των μητρικών εταιρειών και της Unisource για τις υπηρεσίες που παρέχονται από την AUCS. Οι KPN, Telia και Swisscom έχουν πλέον τη δυνατότητα να ανταγωνίζονται με την AUCS για την παροχή τηλεπικοινωνιακών υπηρεσιών προστιθέμενης αξίας σε πολυεθνικές εταιρείες. Παραδείγματος χάρη, η KPN έχει προβεί στη σύσταση κοινής επιχείρησης (KPN Qwest) που παρέχει τηλεπικοινωνιακές υπηρεσίες σε παγκόσμια κλίμακα. Η Swisscom και η Telia προσφέρουν και οι δύο αυτές τις υπηρεσίες στους αντίστοιχους πελάτες τους ανταγωνιζόμενες άμεσα την Unisource/AUCS.

(18) Οι συμφωνίες αποκλειστικής διανομής που είχαν αρχικά προβλεφθεί δεν υφίστανται πλέον και συνεπώς δεν επηρεάζουν τις συνθήκες του ανταγωνισμού εντός του ΕΟΧ και της Ελβετίας(10)· εξάλλου, δεν έχουν συναφθεί νέες συμφωνίες αποκλειστικής διανομής μεταξύ της Unisource και των μετόχων της όσον αφορά τις υπηρεσίες της AUCS.

(19) Λαμβάνοντας υπόψη τα ανωτέρω, μπορεί να θεωρηθεί ότι οι συμφωνίες Unisource δεν περιορίζουν αισθητά τον ανταγωνισμό στις σχετικές αγορές,

ΕΞΕΔΩΣΕ ΤΗΝ ΠΑΡΟΥΣΑ ΑΠΟΦΑΣΗ:

Άρθρο 1

Η απόφαση 97/780/ΕΚ καταργείται.

Άρθρο 2

Η Επιτροπή, με βάση τα στοιχεία που έχει στη διάθεσή της, δεν έχει λόγους να λάβει άλλα μέτρα βάσει του άρθρου 81 παράγραφος 1 της συνθήκης ΕΚ και του άρθρου 53 παράγραφος 1 της συμφωνίας ΕΟΧ όσον αφορά τη μεταβολή του πεδίου συνεργασίας των Koninklijke KPN NV, Swisscom AG και Telia ΑΒ σχετικά με την κοινή θυγατρική τους Unisource.

Άρθρο 3

Η παρούσα απόφαση απευθύνεται στις:

1. Koninklijke KPN NV Telecomplein 5 Κάτω Χώρες 2516 CK Den Haag

2. Telia AB Mårbackagatan 11 S - 123 86 Farsta.

3. Swisscom AG Lindenhofstrasse 1 CH - 3048 Worblaufen

4. Unisource NV

"Transpolis"

Polarisavenue 97 Κάτω Χώρες 2137 JH Hoofddorp.

Βρυξέλλες, 29 Δεκεμβρίου 2000.

Για την Επιτροπή

Mario Monti

Μέλος της Επιτροπής

(1) ΕΕ 13 της 21.2.1962, σ. 204/62.

(2) ΕΕ L 148 της 15.6.1999, σ. 5.

(3) ΕΕ L 318 της 20.11.1997, σ. 1.

(4) ΕΕ C 217 της 29.7.2000, σ. 35.

(5) Συγκεκριμένα, την παροχή συνεχών υπηρεσιών προστιθέμενης αξίας (φωνητικών, δεδομένων, διαδικτύου και ανταλλαγής μηνυμάτων) σε πολυεθνικές εταιρείες που ασκούν δραστηριότητες στην Ευρώπη.

(6) ΕΕ C 328 της 17.11.1999, σ. 7.

(7) Βλέπε ανακοινωθέν τύπου IP/00/668.

(8) COM(1999) 537 τελικό, της 10ης Νοεμβρίου 1999 - διατίθεται στη διεύθυνση http://europa.eu.int/ispo.

(9) Βλέπε απόφαση της Επιτροπής της 21ης Φεβρουαρίου 2000 στην υπόθεση M/1741 "MCI WorldCom/Sprint".

(10) Βλέπε αιτιολογική σκέψη 83 της απόφασης 97/780/ΕΚ.