ΣΥΣΤΑΣΗ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ της 27ης Ιουλίου 1992 σχετικά με την προώθηση της συμμετοχής των εργαζομένων στα κέρδη και στα αποτελέσματα των επιχειρήσεων (συμπεριλαμβανομένης της συμμετοχής στο μετοχικό κεφάλαιο) (92/443/ΕΟΚ)

ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΤΩΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΩΝ ΚΟΙΝΟΤΗΤΩΝ,

Έχοντας υπόψη:

τη συνθήκη για την ίδρυση της Ευρωπαϊκής Οικονομικής Κοινότητας, και ιδίως το άρθρο 235,

την πρόταση σύστασης της Επιτροπής (1),

τη γνώμη του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου (2),

τη γνώμη της Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής (3),

Εκτιμώντας:

ότι στην ανακοίνωσή της που αφορά το πρόγραμμα δράσης σχετικά με την εφαρμογή του κοινοτικού χάρτη των θεμελιωδών κοινωνικών δικαιωμάτων των εργαζομένων, η Επιτροπή ανήγγειλε την πρόθεσή της να παρουσιάσει κοινοτικό μέσο για την απόκτηση μετοχών από τους μισθωτούς εργαζομένους και για την οικονομική τους συμμετοχή στις επιχειρήσεις-

ότι έχει εκπονηθεί έκθεση σχετικά με την προώθηση της συμμετοχής των μισθωτών εργαζομένων στα κέρδη και στα αποτελέσματα των επιχειρήσεων στα κράτη μέλη- ότι στην έκθεση αυτή επισημαίνεται ότι στην Κοινότητα συναντάται μεγάλη ποικιλία συστημάτων συμμετοχής, όπως χορήγηση επιμοσθίων σε μετρητά, συστήματα ετεροχρονισμένης συμμετοχής των μισθωτών στα κέρδη ή βασισμένα στη διανομή μετοχών καθώς και διάφορα προγράμματα απόκτησης μετοχών από τους μισθωτούς-

ότι η ενθάρρυνση της οικονομικής συμμετοχής των μισθωτών εργαζομένων στις επιχειρήσεις, αδιακρίτως φύλου ή ιθαγένειας, μπορεί να θεωρείται ως μέσο για την επίτευξη ευρύτερης κατανομής του πλούτου των επιχειρήσεων στην παραγωγή του οποίου οι εργαζόμενοι αυτοί συνέβαλαν- ότι, επιπλέον, η προώθηση συστημάτων για την οικονομική συμμετοχή των μισθωτών εργαζομένων στις επιχειρήσεις, τα οποία έχουν θεσπιστεί στο επίπεδο της κάθε επιχείρησης, ευνοεί ιδιαίτερα τη μεγαλύτερη ανάμιξη των εργαυομένων αυτών στην πρόοδο των επιχειρήσεών τους-

ότι, μολονότι οι μέχρι σήμερα εμπειρικές έρευνες σχετικά με τις συνέπειες των συστημάτων συμμετοχής δεν παρέχουν ακόμα τη βεβαιότητα ότι παρουσιάζουν ισχυρά συνολικά πλεονεκτήματα, υπάρχουν επαρκείς ενδείξεις ότι τέτοια συστήματα έχουν ορισμένες θετικές συνέπειες, ιδίως όσον αφορά την παροχή κινήτρων και τη βελτίωση της παραγωγικότητας των εργαζομένων και της ανταγωνιστικότητας των επιχειρήσεων-

ότι είναι σκόπιμο να προωθηθεί η ευρύτερη διάδοση των συστημάτων οικονομικής συμμετοχής στο εσωτερικό της Κοινότητας, χωρίς να επιζητείται δραστική εναρμόνιση ή μείωση του υπάρχοντος ευρέος φάσματος συστημάτων-

ότι θα πρέπει να ληφθούν υπόψη ο σημαντικός ρόλος και οι εκτεταμένες ευθύνες των κοινωνικών εταίρων στον εν λόγω τομέα- ότι το ενδιαφέρον και η ενεργός συμμετοχή των κοινωνικών εταίρων στην κοινοτική αυτή πρωτοβουλία αποτελούν προϋπόθεση της τελικής της επιτυχίας-

ότι η παρούσα δράση φαίνεται απαραίτητη προκειμένου να επιτευχθεί, στα πλαίσιο της λειτουργίας της κοινής αγοράς, ένας από τους στόχους της Κοινότητας.

Ι. ΚΑΛΕΙ ΤΑ ΚΡΑΤΗ ΜΕΛΗ:

1. να αναγνωρίσουν τα πιθανά οφέλη από την ευρύτερη χρήση, είτε ατομικά είτε συλλογικά, μεγάλης ποικιλίας συστημάτων για την αύξηση της συμμετοχής των μισθωτών στα κέρδη και στα αποτελέσματα των επιχειρήσεων είτε μέσω της συμμετοχής στα κέρδη είτε μέσω της απόκτησης μετοχών από τους μισθωτούς, είτε με συνδυασμό και των δύο-

2. να λάβουν, στο πλαίσιο αυτό, υπόψη το ρόλο και τις ευθύνες των κοινωνικών εταίρων, σύμφωνα με τις εθνικές νομοθεσίες ή/και πρακτικές.

ΙΙ. ΣΥΝΙΣΤΑ ΣΤΑ ΚΡΑΤΗ ΜΕΛΗ:

1. να διασφαλίσουν την καταλληλότητα των νομικών δομών, προκειμένου να καταστεί δυνατή η εισαγωγή των συστημάτων συμμετοχής στα οποία αναφέρεται η παρούσα σύσταση-

2. να εξετάσουν τη δυνατότητα παραχώρησης κινήτρων όπως φορολογικών ή άλλων χρηματοοικονομικών πλεονεκτημάτων προς ενθάρρυνση της θέσπισης ορισμένων συστημάτων συμετοχής-

3. να ενθαρρύνουν τη χρησιμοποίηση ορσιμένων συστημάτων συμμετοχής με τη διευκόλυνση της παροχής επαρκούς ενημέρωσης σε όλα τα ενδιαφερόμενα μέρη-

4. να λαμβάνουν υπόψη, κατά την επιλογή των συστημάτων συμμετοχής που θα προωθηθούν, τις εμπειρίες που έχουν αποκτήσει τα άλλα κράτη μέλη-

5. να διασφαλίζουν στα ενδιαφερόμενα μέρη, στα πλαίσια νομοθετικών και κανονιστικών διατάξεων καθώς και της πρακτικής που ενδεχομένως ισχύει στα κράτη μέλη, τη δυνατότητα διάθεσης ευρέος φάσματος εναλλακτικών λύσεων ή τρόπων, για την εφαρμογή των οποίων διεξάγονται, όταν είναι σκόπιμο, διαβουλεύσεις μεταξύ εργοδοτών και μισθωτών ή των εκπροσώπων τους-

6. να διασφαλίζουν ότι αυτή η επιλογή μπορεί να γίνει σε επίπεδο που, λαμβάνοντας ενδεχομένως υπόψη την εθνική νομοθεσία ή/και πρακτική στον τομέα των συλλογικών διαπραγματεύσεων, να βρίσκεται όσο το δυνατόν πλησιέστερα στο μισθωτό και στην επιχείρηση-

7. να λαμβάνουν υπόψη τους ή/και να ενθαρρύνουν την εξέταση των σημείων που εκτίθενται στο παράρτημα, όταν εκπονούνται νέα συστήματα οικονομικής συμμετοχής ή όταν αναθεωρούνται τα υπάρχοντα συστήματα-

8. να μελετούν, μετά την παρέλευση τριετιάς από την έκδοση της παρούσας σύστασης, τα διαθέσιμα σε εθνικό επίπεδο στοιχεία σχετικά με την ανάπτυξη της οικονομικής συμμετοχής των μισθωτών και να ανακοινώνουν τα αποτελέσματα στην Επιτροπη-

9. να ευαισθητοποιήσουν τους κοινωνικούς εταίρους όσον αφορά τα προαναφερθέντα σημεία.

ΙΙΙ. ΛΑΜΒΑΝΕΙ ΥΠΟ ΣΗΜΕΙΩΣΗ ΤΗΝ ΠΡΟΘΕΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ:

να υποβάλλει έκθεση στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, στο Συμβούλιο και στην Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή σχετικά με την εφαρμογή της παρούσας σύστασης, εντός τεσσάρων ετών από την έκδοσή της, με βάση τις πληροφοριές που της διαβιβάζονται από τα κράτη μέλη.

Βρυξέλλες, 27 Ιουλίου 1992.

Για το Συμβούλιο

Ο Πρόεδρος

N. LAMONT

(1) ΕΕ αριθ. C 245 της 20. 9. 1991, σ. 12 και

ΕΕ αριθ. C 140 της 3. 6. 1992, σ. 5.(2) ΕΕ αριθ. C 125 της 18. 5. 1992, σ. 241.(3) ΕΕ αριθ. C 18 της 21. 4. 1992, σ. 40.

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ

ΣΗΜΕΙΑ ΠΟΥ ΑΝΑΦΕΡΟΝΤΑΙ ΣΤΟ ΤΜΗΜΑ ΙΙ ΣΗΜΕΙΟ 7 1. Κανονικότητα: η εφαρμογή συστημάτων συμμετοχής σε τακτική βάση και η χορήγηση "επιμισθίων" (bonus) τουλάχιστον μία φορά το χρόνο.

2. Προκαθορισμένο πρότυπο: ο σαφής καθορισμός πριν την έναρξη κάθε περιόδου αναφοράς, του προτύπου υπολογισμού των ποσών που χορηγούνται στους μισθωτούς.

3. Διατήρηση των διαπραγματεύσεων για τους μισθούς: η ύπαρξη συστημάτων οικονομικής συμμετοχής δεν πρέπει να εμποδίζει τη διεξαγωγή κανονικών διαπραγματεύσεων για τους μισθούς και τις συνθήκες εργασίας, ούτε τον καθορισμό των μισθών και των συνθηκών εργασίας μέσω αυτών των διαπραγματεύσεων.

Το θέμα της συμφωνίας για νέα μέτρα όσον αφορά την οικονομική συμμετοχή των μισθωτών εργαζομένων μπορεί να ενταχθει στις κανονικές διαπραγματεύσεις για τους καθορισμένους μισθούς και τις συνθήκες εργασίας, χωρίς να τις υποκαταστήσει.

4. Εθελοντική συμμετοχή: η δυνατότητα, τόσον των επιχειρήσεων όσοι και των μισθωτών εργαζομένων, να εκφράζουν την προτίμησή τους, εντός του νομοθετικού, κανονιστικού και συμβατικού πλαισίου, που ενδεχομένως υφίσταται στα κράτη μέλη, για την προσχώρηση σε ένα σύστημα συμετοχής ή για το σύστημα ή τους τρόπους οικονομικής συμμετοχής στους οποίους επιθυμούν να συμμετάσχουν.

5. Υπολογισμός των ποσών: που χορηγούνται στους μισθωτούς εργαζόμενους: το ποσό των επιμισθίων δεν πρέπει, κατά κανόνα, να καθορίζεται εκ των προτέρων αλλά να προσδιορίζεται βάσει προκαθορισμένου προτύπου που θα αντικατοπτρίζει τις επιδόσεις της επιχείρησης για μια δεδομένη περίοιδο (εκφραζόμενες σε κέρδη ή σε κάποιο άλλο δείκτη)- ενώ ο επιλεγείς δείκτης για τη μέτρηση των επιδόσεων της επιχείρησης είναι σαφώς καθορισμένος.

6. Ποσά: το πρότυπο υπολογισμού των επιμισθίων θα πρέπει να οδηγεί σε ποσό δυνάμενο να προκαλέσει το προσδοκώμενο αποτέλεσμα τόνωσης, χωρίς ωστόσο να υπερβαίνει ένα ανώτατο όριο (σε απόλυτες ή σχετικές τιμές) ώστε να αποφεύγονται υπερβολικά μεγάλες διακυμάνσεις των εισοδημάτων.

7. Κίνδυνοι: οι μισθωτοί εργαζόμενοι πρέπει να προειδοποιούνται για τους κινδύνους που ενυπάρχουν στα συστήματα οικονομικής συμμετοχής- πέραν των κινδύνων διακυμάνσεως του εισοδήματος που ενυπάρχουν στα συστήματα συμμετοχής, οι μισθωτοί εργαζόμενοι μπορεί να διατρέχουν επιπλέον κινδύνους όταν η συμμετοχή τους λαμβάνει τη μορφή ελάχιστα διαφοροποιημένων επενδύσεων- εν προκειμένω αξίζει να εξετασθεί η δυνατότητα προβλέψεων μηχανισμών προστασίας κατά των κινδύνων υποτιμήσεως της αξίας των στοιχείων του ενεργητικού.

8. Δικαιούχοι: οι δικαιούχοι είναι κυρίως οι μισθωτοί εργαζόμενοι, δηλαδή οι μισθωτοί που καλύπτονται από συμβάσεις εργασίας- στο βαθμό που αυτό είναι δυνατόν, πρόσβαση στα συστήματα συμμετοχής στα κέρδη θα πρέπει να έχουν όλοι οι εργαζόμενοι στην επιχείρηση.

Γενικότερα, οι εργαζόμενοι υπό παρόμοιες αντικειμενικές συνθήκες πρέπει να έχοιυν ίσα δικαιώματα όσον αφορά τις προϋποθέσεις πρόσβασης στα συστήματα συμμετοχής.

9. Τύπος επιχείρησης: συστήματα συμμετοχής μπορούν να εφαρμοστούν τόσο από ιδιωτικές εταιρείες όσο και από δημόσιες επιχειρήσεις, στο βαθμό που υπάρχουν, ή μπορούν να ορισθούν αξιόπιστοι δείκτες των αποτελεσμάτων ή των κερδών της επιχείρησης.

10. Μέγεθος της επιχείρησης:

α) οι μικρές και μεσαίες επιχειρήσεις πρέπει να έχουν επαρκείς δυνατότητες για την εφαρμογή συστημάτων οικονομικής συμμετοχής- είναι ιδίως σημαντικό να εξασφαλίζεται ότι δεν θα υπάρχει μεγάλος αριθμός διοικητικών υποχρεώσεων και ότι οι ελάχιστες οικονομικές απαιτήσεις, εφόσον απαιτούνται, δεν θα είναι πολύ υψηλές-

β) στις μεγαλύτερες επιχειρήσεις, ιδιαίτερα στις πολυεθνικές εταιρείες, μπορεί να είναι χρήσιμο να συνδεθούν όλα ή μέρος των ποσών που δίδονται στους μισθωτούς με την απόδοση ξεχωριστών επιχειρησιακών κέντρων αντί με τα συνολικά αποτελέσματα της επιχείρησης-

γ) η επιλογή του καταλληλότερου συστήματος συμμετοχής μπορεί να εξαρτάται από το μέγεθος των επιχειρήσεων.

11. Πολυπλοκότητα: πολύπλοκα συστήματα συμμετοχής πρέπει να αποφεύγονται.

12. Ενημέρωση και κατάρτιση: για την επιτυχία των διαφόρων συστημάτων συμμετοχής θα απαιτείται σημαντική προσπάθεια για την παροχή της κατάλληλης ενημέρωσης σε όλους τους ενδιαφερομένους μισθωτούς εργαζομένους και ενδεχομένως κατάρτισής τους.