*****

ΑΠΟΦΑΣΗ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ

της 27ης Νοεμβρίου 1989

για ένα ειδικό πρόγραμμα έρευνας και τεχνολογικής ανάπτυξης στον τομέα της βιοτεχνολογίας (1990-1994) BRIDGE

(89/621/ΕΟΚ)

ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΤΩΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΩΝ ΚΟΙΝΟΤΗΤΩΝ,

Έχοντας υπόψη:

τη συνθήκη για την ίδρυση της Ευρωπαϊκής Οικονομικής Κοινότητας, και ιδίως το άρθρο 130 Ο παράγραφος 2,

την πρόταση της Επιτροπής (1),

Σε συνεργασία με το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο (2),

τη γνώμη της Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής (3),

Εκτιμώντας:

ότι το άρθρο 130 Ι της συνθήκης ορίζει ότι η υλοποίηση του προγράμματος-πλαισίου γίνεται μέσω ειδικών προγραμμάτων που αναπτύσσονται στο εσωτερικό κάθε δράσης·

ότι με την απόφαση 87/516/Ευρατόμ, ΕΟΚ (4), όπως τροποποιήθηκε από την απόφαση 88/193/ΕΟΚ, Ευρατόμ (5), το Συμβούλιο έχει θεσπίσει πρόγραμμα-πλαίσιο κοινοτικής δράσης στον τομέα της έρευνας και τεχνολογικής ανάπτυξης (1987-1991) στο οποίο προβλέπονται, μεταξύ άλλων, δράσεις για την εκμετάλλευση και τη βέλτιστη χρήση των βιολογικών πόρων·

ότι η εν λόγω απόφαση ορίζει ότι ειδικός στόχος της κοινοτικής έρευνας πρέπει να είναι η ενίσχυση της επιστημονικής και τεχνολογικής βάσης της ευρωπαϊκής βιομηχανίας, ιδίως σε στρατηγικούς τομείς της προηγμένης τεχνολογίας, και η ενθάρρυνση της βιομηχανίας μέσω της βελτίωσης της διεθνούς ανταγωνιστικότητάς της· ότι η κοινοτική δράση δικαιολογείται εάν συμβάλλει, μεταξύ άλλων, στην ενίσχυση της οικονομικής και κοινωνικής συνοχής της Κοινότητας και στην προώθηση της συνολικής αρμονικής ανάπτυξης, ενώ ταυτόχρονα είναι σύμφωνη με το στόχο της επιδίωξης επιστημονικού και τεχνικού επιπέδου υψηλής στάθμης· ότι το πρόγραμμα BRIDGE (Biotechnology Research for Innovation, Development and Growth in Europe - Βιοτεχνολογική έρευνα για την καινοτομία και την ανάπτυξη στην Ευρώπη) έχει εκπονηθεί για να συμβάλει στην επιδίωξη αυτών των στόχων·

ότι οι δραστηριότητες που προβλέπονται στο πρόγραμμα-πλαίσιο περιλαμβάνουν, ιδιαίτερα:

- την καθιέρωση κοινοτικής έρευνας και ανάπτυξης ώστε να προσδοθούν διακρατικές διαστάσεις στις εθνικές προσπάθειες και να διευκολυνθεί η μεταφορά τεχνολογίας προς τη βιομηχανία και τη γεωργία στους τομείς της υποδομής, της βασικής βιοτεχνολογίας και της ανάλυσης κινδύνων,

- τη συνεχή αξιολόγηση της στρατηγικής σημασίας των νέων εξελίξεων που σημειώνονται στη βιοτεχνολογία και την προώθηση της ουσιαστικής συνοχής μεταξύ των διαφόρων τομέων κοινοτικής πολιτικής που έχουν σχέση με τη βιοτεχνολογία·

ότι η απόφαση 81/1032/ΕΟΚ (6) για τη θέσπιση πολυετούς προγράμματος έρευνας και εκπαίδευσης της Ευρωπαϊκής Οικονομικής Κοινότητας στον τομέα της βιομοριακής μηχανικής και οι αποφάσεις 85/195/ΕΟΚ (7) για τη θέσπιση, και 88/420/ΕΟΚ (8) για την αναθεώρηση του πολυετούς

προγράμματος ερευνητικής δράσης της Ευρωπαϊκής Οικονομικής Κοινότητας στον τομέα της βιοτεχνολογίας (1985-1989) έχουν δείξει σαφώς τη χρησιμότητα των κοινοτικών ενεργειών στη βιοτεχνολογία καθώς και την ανάγκη περαιτέρω επέκτασής τους·

ότι πρέπει να δοθεί ιδιαίτερη προσοχή στα ηθικά και κοινωνικά θέματα που ενδέχεται να συνδέονται με το πρόγραμμα αυτό·

ότι είναι σκόπιμη η πλήρης ή μερική συμμετοχή ευρωπαϊκών τρίτων χωρών στα σχέδια του παρόντος προγράμματος·

ότι είναι σκόπιμο, οι μικρομεσαίες επιχειρήσεις να κληθούν να συμμετάσχουν στο μεγαλύτερο δυνατό βαθμό στο πρόγραμμα έρευνας και ανάπτυξης στον τομέα της βιοτεχνολογίας·

ότι η υλοποίηση ερευνητικών και εκπαιδευτικών δράσεων στα πλαίσια του COST είναι ουσιαστικό στοιχείο για τη συμπλήρωση σχεδίων έρευνας και ανάπτυξης στον τομέα της βιοτεχνολογίας·

ότι η Επιτροπή Επιστημονικής και Τεχνικής Έρευνας (CREST) έχει διατυπώσει τη γνώμη της σχετικά,

ΕΞΕΔΩΣΕ ΤΗΝ ΠΑΡΟΥΣΑ ΑΠΟΦΑΣΗ:

Άρθρο 1

Θεσπίζεται ειδικό πρόγραμμα έρευνας και τεχνολογικής ανάπτυξης για την Ευρωπαϊκή Οικονομική Κοινότητα στον τομέα της βιοτεχνολογίας (BRIDGE), όπως καθορίζεται στο παράρτημα Ι, για τετραετή περίοδο από την 1η Ιανουαρίου 1990.

Άρθρο 2

Το ποσό που κρίνεται αναγκαίο για την εκτέλεση του προγράμματος ανέρχεται σε 100 εκατομμύρια Ecu, συμπεριλαμβανομένης της δαπάνης για προσωπικό 28 ατόμων.

Μια ενδεικτική κατανομή των κονδυλίων παρατίθεται στο παράρτημα ΙΙ.

Άρθρο 3

Στο παράρτημα Ι παρατίθενται λεπτομερείς κανόνες για την υλοποίηση του προγράμματος και για το ποσοστό της κοινοτικής χρηματοδοτικής συμμετοχής.

Άρθρο 4

1. Κατά το τρίτο έτος εκτέλεσης του προγράμματος, η Επιτροπή θα το επανεξετάσει και θα υποβάλλει έκθεση αποτελεσμάτων στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και στο Συμβούλιο μαζί με τις αναγκαίες, κατά περίπτωση, προτάσεις τροποποίησης ή παράτασης του προγράμματος.

2. Κατά το πέρας του προγράμματος, η Επιτροπή προβαίνει σε αξιολόγηση των επιτευχθέντων αποτελεσμάτων και υποβάλλει σχετική έκθεση στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και στο Συμβούλιο.

3. Οι ανωτέρω εκθέσεις συντάσσονται σε συσχετισμό με τους στόχους και τα κριτήρια που παρατίθενται στο παράρτημα ΙΙΙ της παρούσας απόφασης και σύμφωνα με το άρθρο 2 παράγραφος 2 της απόφασης 87/516/Ευρατόμ, ΕΟΚ.

Άρθρο 5

Η Επιτροπή είναι υπεύθυνη για την εκτέλεση του προγράμματος.

Η Επιτροπή επικουρείται από επιτροπή συμβουλευτικού χαρακτήρα, εφεξής καλούμενη «συμβουλευτική επιτροπή», την οποία αποτελούν αντιπρόσωποι των κρατών μελών και της οποίας προεδρεύει ο αντιπρόσωπος της Επιτροπής.

Οι συμβάσεις που συνάπτει η Επιτροπή ρυθμίζουν τα δικαιώματα και τις υποχρεώσεις κάθε αντισυμβαλλομένου, και ιδίως τις μεθόδους διάδοσης, προστασίας και εκμετάλλευσης των πορισμάτων της έρευνας.

Άρθρο 6

1. Η Επιτροπή υποβάλλει στη συμβουλευτική επιτροπή σχέδιο των μέτρων που πρέπει να ληφθούν. Η συμβουλευτική επιτροπή διατυπώνει τη γνώμη της για το σχέδιο αυτό μέσα σε προθεσμία που μπορεί να ορίσει ο πρόεδρος ανάλογα με τον επείγοντα χαρακτήρα του θέματος και, αν χρειαστεί, προβαίνει σε ψηφοφορία.

2. Η γνώμη καταχωρείται στα πρακτικά της συμβουλευτικής επιτροπής. Επιπλέον, κάθε κράτος μέλος έχει το δικαίωμα να ζητήσει να καταχωρηθεί η θέση του στα πρακτικά.

3. Η Επιτροπή λαμβάνει ιδιαίτερα υπόψη της τη γνώμη της συμβουλευτικής επιτροπής και την ενημερώνει για τον τρόπο με τον οποίο έλαβε υπόψη της τη γνώμη αυτή.

Άρθρο 7

Οι διαδικασίες του άρθρου 6 εφαρμόζονται συγκεκριμένα:

- στα περιεχόμενα των προσκλήσεων για υποβολή προσφορών,

- στην αξιολόγηση των προτεινόμενων σχεδίων καθώς και στην εκτίμηση του ποσού της κοινοτικής συμβολής σε αυτά,

- στις παρεκκλίσεις από τους γενικούς κανόνες που διέπουν την κοινοτική συμμετοχή οι οποίοι καθορίζονται στο παράρτημα Ι,

- στην ενδεχόμενη συμμετοχή μη κοινοτικών οργανώσεων και επιχειρήσεων που αναφέρονται στο άρθρο 8 παράγραφος 2 σε οποιοδήποτε σχέδιο,

- σε οποιαδήποτε αναπροσαρμογή της ενδεικτικής ανάλυσης των κεφαλαίων που καθορίζεται στο παράρτημα ΙΙ,

- στα μέτρα που πρέπει να ληφθούν για την εκτίμηση των προγραμμάτων,

- στις ρυθμίσεις για τη διάδοση, προστασία και αξιοποίηση των αποτελεσμάτων της έρευνας που πραγματοποιήθηκε στα πλαίσια του προγράμματος.

Άρθρο 8

1. Η Επιτροπή εξουσιοδοτείται να διαπραγματεύεται, σύμφωνα με το άρθρο 130 Μ της συνθήκης, συμφωνίες με διεθνείς οργανισμούς, ευρωπαϊκά κράτη που δεν είναι μέλη της Κοινότητας και συμμετέχουν στην ευρωπαϊκή συνεργασία στον τομέα της επιστημονικής και τεχνικής έρευνας (COST) καθώς και με τις ευρωπαϊκές χώρες που έχουν συνάψει συμφωνίες-πλαίσια για την επιστημονική και τεχνική συνεργασία με την Κοινότητα, με στόχο την πλήρη ή εν μέρει συμμετοχή τους σε συντονισμένες δράσεις στα πλαίσια αυτού του προγράμματος. 2. Σε περίπτωση σύναψης συμφωνιών-πλαισίων για την επιστημονική και τεχνική συνεργασία μεταξύ τρίτων ευρωπαϊκών κρατών και των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων, οργανισμοί και επιχειρήσεις εγκατεστημένες στις εν λόγω χώρες μπορούν να συμμετάσχουν σε σχέδια που πραγματοποιούνται στο πλαίσιο του προγράμματος, με βασικό κριτήριο το αμοιβαίο όφελος.

Η κοινοτική χρηματοδότηση δεν χορηγείται σε αντισυμβαλλόμενο που είναι εγκατεστημένος εκτός Κοινότητας και συμμετέχει ως εταίρος σε σχέδιο που αναλαμβάνεται στα πλαίσια του προγράμματος. Ο αντισυμβαλλόμενος οφείλει να συνεισφέρει στα γενικά διοικητικά έξοδα.

Άρθρο 9

Η παρούσα απόφαση απευθύνεται στα κράτη μέλη.

Βρυξέλλες, 27 Νοεμβρίου 1989.

Για το Συμβούλιο

Ο Πρόεδρος

R. DUMAS

(1) ΕΕ αριθ. C 70 της 20. 3. 1989, σ. 1 και

ΕΕ αριθ. C 198 της 3. 8. 1989, σ. 12.

(2) ΕΕ αριθ. C 158 της 26. 6. 1989, σ. 81 και

ΕΕ αριθ. C 291 της 20. 11. 1989.

(3) ΕΕ αριθ. C 159 της 26. 6. 1989, σ. 26.

(4) ΕΕ αριθ. L 302 της 24. 10. 1987, σ. 1.

(5) ΕΕ αριθ. L 89 της 6. 4. 1988, σ. 35.

(6) ΕΕ αριθ. L 375 της 20. 12. 1981, σ. 1.

(7) ΕΕ αριθ. L 83 της 23. 3. 1985, σ. 1.

(8) ΕΕ αριθ. L 206 της 30. 7. 1988, σ. 38.

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ Ι

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ, ΥΛΟΠΟΙΗΣΗ ΚΑΙ ΠΟΣΟΣΤΟ ΤΗΣ ΧΡΗΜΑΤΟΔΟΤΙΚΗΣ ΣΥΜΜΕΤΟΧΗΣ ΤΗΣ ΚΟΙΝΟΤΗΤΑΣ

ΔΡΑΣΗ Ι: ΕΡΕΥΝΑ ΚΑΙ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ

1. Υποδομή πληροφοριών

1.1. Συλλογές καλλιεργειών

Ανάπτυξη συστήματος επικοινωνιών για την εύκολη και γρήγορη προσπέλαση των σημαντικότερων υπηρεσιών συλλογών καλλιεργειών που διατίθενται στην Κοινότητα· θα επιτευχθεί με ενίσχυση σε:

- ένα κέντρο προβολής των συλλογών καλλιεργειών, ειδικά μελετημένο για να παρέχει εμπειρογνωμοσύνη και υπηρεσίες των διαφόρων ευρωπαϊκών συλλογών καλλιεργειών (καταλόγους, ρύθμιση θεμάτων πνευματικής ιδιοκτησίας, έντυπα και οπτικά μέσα) στους ευρωπαίους χρήστες,

- μια κεντρική ευρωπαϊκή τράπεζα δεδομένων, κατ' αρχήν για μικροοργανισμούς που αργότερα θα επεκταθεί σε άλλα βιολογικά υλικά (ζωικά και φυτικά κύτταρα, ιοί, πλασμίδια). Η πρώτη φάση για την επίτευξη του στόχου αυτού θα περιλάβει την εναρμόνιση της μορφής των δεδομένων στις κυριότερες υπηρεσίες συλλογών καλλιεργειών της Ευρωπαϊκής Κοινότητας.

1.2. Επεξεργασία και ανάλυση βιο(τεχνο)λογικών δεδομένων

- Εφαρμογές της πληροφορικής (εξειδικευμένου λογισμικού και εξοπλισμού) όπως απαιτείται για την εκτέλεση των δραστηριοτήτων στους τομείς της μηχανικής των πρωτεϊνών και του προσδιορισμού της γονιδιακής αλληλουχίας (βλέπε επίσης σημεία 2.1 και 2.3 παρακάτω).

- Αναπροσαρμογή και σχεδιασμός βάσεων γνώσεων για την αποθήκευση και την ταξινόμηση βιο(τεχνο)λογικών δεδομένων, όπως νουκλεοτιδικές αλληλουχίες, γενετικοί χάρτες, πρωτεϊνικές δομές και δομές βιοπολυμερών, δεδομένα εκτίμησης κινδύνων.

- Αξιοποίηση της διαθέσιμης ή νεοαναπτυσσόμενης τεχνολογίας των πληροφοριών για τη γρήγορη προσπέλαση των ευρωπαϊκών βάσεων γνώσεων και κλειστών δικτύων νουκλεοτιδικών αλληλουχιών, μέσω ηλεκτρονικού δικτύου που θα περιλαμβάνει ηλεκτρονική είσοδο δεδομένων, καταλόγους σε απευθείας σύνδεση με τον υπολογιστή, ηλεκτρονική κατάθεση παραγγελιών, κ.λπ.

2. Βασικές τεχνολογίες

2.1. Σχεδιασμός/κατάρτιση μοντέλων πρωτεϊνών

- Πολυεπιστημονικές προσεγγίσεις στις οποίες συμπεριλαμβάνονται η γενετική μηχανική και προηγμένες συντακτικές μέθοδοι, με στόχο τη βελτίωση των ιδιοτήτων (όπως σταθερότητα, βέλτιστο pH, εξειδίκευση υποστρώματος) των πρωτεϊνών που παρουσιάζουν ενδιαφέρον και των συμπλεγμάτων τους (συμπεριλαμβανομένων των γλυκοπρωτεϊνών).

- Ανάπτυξη μεθόδων για την κατανόηση και την πρόγνωση των σχέσεων δομής/δράσης στις πρωτεΐνες, όπως εκείνες που υπεισέρχονται στο «τύλιγμα και δίπλωμα», στη σταθερότητα, στην κρυστάλλωση, συμπεριλαμβανομένων και θεωρητικών μεθόδων για την προσομοίωση των ιδιοτήτων αυτών, καθώς και των αλληλεπιδράσεών τους με άλλα συναφή μόρια.

2.2. Βιομετασχηματισμοί

- Μελέτη βιολογικών αντιδράσεων με χρήση νέων τύπων κυττάρων ή νέων ενζύμων για τη σύνθεση των ρυθμιστικών ενδιάμεσων ενώσεων, που απαιτούνται για την παραγωγή ουσιών με υψηλή προστιθέμενη αξία (θα δοθεί ιδιαίτερη προσοχή στη βιομετατροπή των πλεονασμάτων γεωργικών προϊόντων) καθώς και για τη μετατροπή των ρύπων σε αβλαβείς ενώσεις.

- Έρευνα για το πρόβλημα της γενετικής και φυσιολογικής σταθερότητας των ελεύθερων ή των ακινητοποιημένων, γενικά τροποποιημένων μικροβίων ή κυττάρων στις συνθήκες του βιομετασχηματισμού.

- Έρευνα για το πρόβλημα της ενζυματικής δραστηριότητας σε ακραίες συνθήκες περιβάλλοντος (οργανικούς διαλύτες, pH, θερμοκρασίες, ακινητοποιήσεις).

- Ανάπτυξη μεθόδων για την απομόνωση και τον καθορισμό των προϊόντων του βιομετασχηματισμού (ανιούσα και κατιούσα επεξεργασία).

- Ανάπτυξη εξειδικευμένων αλγορίθμων και μαθηματικών προτύπων για τον έλεγχο και την ανάλυση βιοτεχνολογικών επεξεργασιών.

2.3. Χαρτογράφηση γονιδίων, προσδιορισμός της νουκλεοτιδικής αλληλουχίας σε γονιδιώματα, νεωτεριστικές μέθοδοι κλωνισμού

- Προσδιορισμός της νουκλεοτιδικής αλληλουχίας στο γονιδίωμα ή μέρος του γονιδιώματος των ζυμών (Saccharomyces cerevisiae) και του Bacillus subtilis.

- Ανάπτυξη τεχνικών μοριακής γενετικής για την ταυτοποίηση νέων σημαντικών φυτικών γονιδίων με τη βοήθεια του γονιδιώματος του Arabidopsis, χαρακτηρισμός των ταυτοποιούμενων γονιδίων.

- Ανάπτυξη προηγμένων διαδικασιών και τεχνολογίας για τον προσδιορισμό της νουκλεοτιδικής αλληλουχίας (βλέπε σημείο 1.2) και ενσωμάτωση αυτών των διαδικασιών και τεχνολογίας στα έργα προσδιορισμού νουκλεοτιδικής αλληλουχίας. 3. Κυτταρική βιολογία

3.1. Φυσιολογία και μοριακή γενετική των μικροοργανισμών βιομηχανικού ενδιαφέροντος

Σταθερότητα και έκφραση γονιδίων, διεργασίες που ακολουθούν τη μετάφραση, γενετική και μεταβολική ρύθμιση της υπερπαραγωγής, της μεταφοράς και της έκκρισης. Οι μελέτες αυτές, προσαρμοσμένες σε κάθε περίπτωση στο σημερινό επίπεδο τεχνολογικής εξέλιξης, θα έχουν επίκεντρο μικροοργανισμούς βιομηχανικής σημασίας όπως τα γένη των στρεπτομυκήτων, ψευδομονάδων των βακίλλων, των κλωστηριδίων, των κορυνοβακτηριδίων, τους εξτρεμόφιλους, τους ζυμομύκητες και τους νηματομύκητες.

3.2. Βασική βιολογία των φυτών και των συνδεομένων με αυτά οργανισμών

- Διεργασίες στους πυρήνες κατά τη φυλετική αναπαραγωγή: μηχανισμοί έναρξης της ανθοφορίας και εμφάνισης των ανθέων· διαφοροποίηση των φυλετικών κυττάρων· μοριακές βάσεις των συστημάτων αναγνώρισης γαμετών και συστημάτων επιλογής.

- Βασικοί κανόνες της αναδημιουργίας φυτών από κύτταρα: γενετική και μοριακή βιολογία της σωματικής και της ζυμωτικής εμβρυογένεσης· σύλληψη και μεταγωγή των αυξητικών σημάτων.

- Διασύνδεση φυτών/μικροβίων και σχετικών οργανισμών: μοριακές βάσεις του φάσματος ξενιστών και της λοιμογόνου δυνάμεως· χαρακτηρισμός των αμυντικών αντιδράσεων των φυτών· ανάπτυξη γενετικών τεχνικών για παθογόνους μύκητες ή μυκόρριζα· ρύθμιση από σήματα φυτών/μικροβίων της έκφρασης των μικροβιακών/φυτικών γονιδίων· αναγνώριση της δομής και της λειτουργίας των γονιδίων που μετέχουν σε συμβιώσεις δέσμευσης Ν2.

- Φυσιολογικές αποδόσεις δημητριακών: διεργασίες αποθήκευσης, φυσιολογία έντασης, αποδοτική χρήση αζώτου.

3.3 Βιοτεχνολογία των ζωικών κυττάρων

- Γενετική μηχανική και τεχνολογία των καλλιεργειών ζωικών κυττάρων που οδηγούν σε νέα ή βελτιωμένη παραγωγή σημαντικών ουσιών για βιομηχανικούς και ζωοτεχνικούς σκοπούς.

- Γενετική ζώων: χαρτογράφηση και νουκλεοτιδική ακολουθία σημαντικών γονιδίων, μέθοδοι μεταφοράς γονιδίων· έκφραση και ρύθμιση γονιδίων.

- Ζωοτεχνία: βελτιωμένη ανοσία με τη βοήθεια γενετικά επεξεργασμένων εμβολίων δεύτερης γενεάς.

4. Προκανονιστική έρευνα

Η προκανονιστική έρευνα στον τομέα της βιοτεχνολογίας τοποθετείται και στα δύο άκρα της αλυσίδας έρευνα-ανάπτυξη-εκμετάλλευση.

4.1 Εκτίμηση της ασφάλειας σε σχέση με την ελευθέρωση γενετικά επεξεργασμένων οργανισμών

- Τεχνικές παρακολούθησης και ελέγχου: δειγματοληψία και καθετήρες για γενετικά επεξεργασμένους οργανισμούς και ένθετα τμήματα ξένου DNA· μέθοδοι και αυτοματισμός για την αυτόματη ταυτοποίηση των μικροβίων υψηλής διακριτικής ικανότητας και την εγκατάσταση κατάλληλων βάσεων δεδομένων· δημιουργία τράπεζας ειδικών καθετήρων και χημικών αποτυπωμάτων για μεγάλο αριθμό ειδικών μικροοργανισμών· μέθοδοι εκρίζωσης.

- Τεχνικές εκτίμησης: βιολογικός περιορισμός· σταθερότητα γονιδίων και μεταφορά γονιδίων· ανάπτυξη μικροκόσμων και μεθόδων προσομοίωσης για αναλύσεις επιπτώσεων.

- Απόκτηση θεμελιωδών γνώσεων για τη συμπεριφορά των γονιδίων (οριζόντια μεταφορά μεταξύ ειδών, αναδιάταξη των ένθετων γονιδίων στον οργανισμό-ξενιστή) καθώς και για την επιβίωση και την προσαρμογή των οργανισμών που ελευθερώνονται, ιδιαίτερα των βακτηριδίων του εδάφους, συμπεριλαμβανομένης της τροποποίησης του φάσματος ξενιστών και του φάσματος ιστών για τους γενετικά επεξεργασμένους ιούς.

- Δομές καινοτομίας: οργανισμοί σε βιολογικό περιορισμό· φορείς αυτοκτονίας ή δομές που δεν Pk'nae'nύν να αναπτυχθούν έξω από τον οργανισμό-ξενιστή· γενετικά τροποποιημένοι οργανισμοί που μπορούν να καταστραφούν στο περιβάλλον με γνωστές και ειδικές τεχνικές.

4.2. in vitro αξιολόγηση της τοξικότητας και της φαρμακολογικής δράσης των μορίων

- Ανάπτυξη κυτταρικών και πολυκυτταρικών συστημάτων ως υποκαταστάτων των In vivo ιστών και οργάνων.

- Έρευνα για τα προβλήματα της παρασκευής, της αποθήκευσης, της διατήρησης και της ανάπτυξης καλλιεργειών ανθρώπινων κυττάρων.

- Ανάπτυξη κυτταρικών σειρών στις οποίες διατηρούνται αναλλοίωτες οι λειτουργικές ιδιότητες.

ΕΚΤΕΛΕΣΗ

Το μέρος αυτό του προγράμματος θα εκτελεστεί με εκπαιδευτικές και ερευνητικές δραστηριότητες που θα υλοποιηθούν βάσει ερευνητικών συμβάσεων κοινής δαπάνης και με συμμετοχή σε ορισμένες δραστηριότητες του COST (κατηγορία Α).

Οι εκπαιδευτικές δράσεις θα εκτελεστούν μέσω εκπαιδευτικών συμβάσεων και μαθημάτων για οποιοδήποτε από τα ανωτέρω θέματα. Το κόστος των δράσεων αυτών φέρει η Κοινότητα.

Σε σχέδια, εκτελούμενα υπό μορφή δράσης κοινής δαπάνης, δύναται να συμμετάσχουν βιομηχανικές επιχειρήσεις, συμπεριλαμβανομένων και των μικρομεσαίων επιχειρήσεων, ερευνητικοί φορείς, πανεπιστήμια ή και συνδυασμοί των ανωτέρω, εγκατεστημένοι στην Κοινότητα ή σε τρίτες ευρωπαϊκές χώρες που έχουν συνάψει συμφωνίες-πλαί σιο επιστημονικοτεχνικής συνεργασίας με την Κοινότητα. Μέχρι να τεθούν σε εφαρμογή οι διατάξεις μιας πιθανής οδηγίας του Συμβουλίου για τη σκόπιμη απελευθέρωση στο περιβάλλον γενετικώς τροποποιημένων οργανισμών, οι επιλεγόμενες προτάσεις θα πρέπει να πληρούν τις σχετικές ρυθμίσεις ή οδηγίες ασφαλείας της χώρας όπου πρόκειται να λάβει χώρα η πειραματική απελευθέρωση· στις χώρες που δεν υφίστανται σχετικές ρυθμίσεις ή οδηγίες, οι προτείνοντες παρόμοια πειράματα στα πλαίσια του σχεδίου πρέπει να λάβουν την έγγραφη συγκατάθεση των οικείων αρμόδιων αρχών.

Τα ερευνητικά σχέδια κοινής δαπάνης με τη συμμετοχή ερευνητικών κέντρων (ή/και πανεπιστημίων) και της βιομηχανίας ενθαρρύνονται συστηματικά. Η συμμετοχή της βιομηχανίας πρέπει να αποτελεί σημαντικό κριτήριο επιλογής στα πλαίσια του προγράμματος.

Για συμβάσεις κοινής δαπάνης, η κοινοτική συμμετοχή μπορεί να ανέρχεται σε ανώτατο ποσοστό 50 % της συνολικής δαπάνης. Όσον αφορά τα πανεπιστήμια και τα ερευνητικά ιδρύματα που εκτελούν σχέδια βάσει του προγράμματος, η Κοινότηττα δύναται να φέρει μέχρι και το 100 % της πρόσθετης δαπάνης.

Προβλέπονται δύο τύποι διακρατικών ερευνητικών σχεδίων, που κανονικά θα εκτελούνται από συμμετέχοντες προερχομένους από ένα ή περισσότερα κράτη μέλη (ανεξάρτητα από την ύπαρξη συμμετεχόντων από τρίτες χώρες:

- σχέδια Ν, για την ενοποίηση σε κατάλληλα κοινοτικά σχήματα (ευρωπαϊκά εργαστήρια χωρίς τείχη: ΕΕΤΧ) των ερευνητικών προσπαθειών σε τομείς όπου τα κύρια σημεία συμφόρησης απορρέουν από κενά στις βασικές γνώσεις. Η συνεισφορά της Κοινότητας στα σχέδια αυτά δεν θα υπερθεί τα 400 000 Ecu ανά έτος ανά σχέδιο,

- σχέδια Τ, για την εξάλειψη, με σημαντική επένδυση ικανοτήτων και πόρων, των σημαντικών σημείων συμφόρησης που απορρέουν από περιορισμούς κλίμακας και διαρθρωτικούς. Η συνεισφορά της Κοινότητας στα έργα αυτά θα κυμανθεί μεταξύ ενός και τριών εκατομμυρίων Ecu ανά έτος και ανά σχέδιο.

Οι ερευνητικές συμβάσεις κοινής δαπάνης θα συνάπτονται με διαδικασία επιλογής βάσει προσκλήσεων για υποβολή προσφορών που θα δημοσιεύονται στην Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων.

Ιδιαίτερη προσοχή θα δοθεί στη διάδοση των πορισμάτων του προγράμματος σύμφωνα με τους κοινοτικούς κανόνες και λαμβανομένων υπόψη των συμβατικών διακανονισμών, ώστε να μεγιστοποιηθούν οι επιπτώσεις της εργασίας αυτής και να μπορέσουν να επωφεληθούν όλες οι επιχειρήσεις, και ιδίως οι μικρομεσαίες επιχειρήσεις, όλων, περιλαμβανομένων και των λιγότερο ευνοημένων, περιοχών της Κοινότητας.

Δραστηριότητες COST (κατηγορία Α) που συνδέονται με τη δράση Ι

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ

- Πρωτογενής θαλάσσια βιομάζα.

- Καλλιέργειες in vitro για τον καθαρισμό και τον πολλαπλασιασμό φυτών.

- Μέθοδοι πρώιμης διάγνωσης και αναγνώρισης των ασθενειών των φυτών.

- Μυκόρριζα vesicular-arbuscular (VA).

- Ανάπτυξη εμβολίων κατά της κοκκιδώσεως.

ΕΚΤΕΛΕΣΗ

Η εκτέλεση θα πραγματοποιηθεί με τη διοργάνωση συνεδριάσεων, τη γνωμοδότηση εμπειρογνωμόνων, με δημοσιεύσεις, ανταλλαγή εργαζομένων στην έρευνα μεταξύ των εργαστηρίων, με συμβάσεις συντονισμού.

ΔΡΑΣΗ ΙΙ: ΣΥΝΤΟΝΙΣΜΟΣ

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ

Σε συνεργασία με τις οικείες υπηρεσίες της Επιτροπής και τα κράτη μέλη θα εκτελούνται οι ακόλουθες εργασίες:

i) παρακολούθηση των εξελίξεων στη βιοτεχνολογία, ιδιαίτερα στο πεδίο έρευνας και ανάπτυξης, εκτίμηση των επιπτώσεών τους και ενημέρωση των υπηρεσιών της Επιτροπής και των ενδιαφερομένων δημόσιων αρχών που έχουν συναφείς αρμοδιότητες·

ii) προσδιορισμός των δυνατών τρόπων βελτίωσης των γενικών συνθηκών για την ευνοϊκή ανάπτυξη της βιοτεχνολογίας στην Ευρώπη, όπως και των τρόπων ενίσχυσης της θετικής επίδρασης και της συνοχής των προγραμμάτων βιοτεχνολογίας των κρατών μελών και της Κοινότητας, συμπεριλαμβανομένων και εκείνων στα οποία προβλέπεται διεθνής συνεργασία·

iii) διάδοση γνώσεων και συμβολή στην αύξηση της συνειδητοποίησης και κατανόησης του κοινού για τη φύση δυνατών και πιθανών κινδύνων που συνδέονται με τη βιοτεχνολογία·

iv) επισήμανση του γεγονότος ότι είναι αναγκαία και πρέπει να προαχθεί η ανάπτυξη της δραστηριότητας του τομέα των μικρών βιομηχανιών βιοτεχνολογιάς στην Κοινότητα. ΕΚΤΕΛΕΣΗ

Η δράση θα συνεχίσει να αναπτύσει την ad hoc συνεργασία (που άρχισε υπό το BAP) μεταξύ ομάδων και ατόμων με ενδιαφέροντα και ικανότητες στη βιοτεχνολογία, σχηματίζοντας δίκτυα, όσο το δυνατόν ανεπίσημα και ελαστικά, προσαρμοσμένα στις ανάγκες ενθάρρυνσης του συντονισμού μέσω της ανταλλαγής πληροφοριών μεταξύ των συμμετεχόντων, και συμβολής στη μεγαλύτερη κυκλοφορία που απαιτούνται για την εκτέλεση των εργασιών.

Ειδικότερα, το έργο θα απαιτήσει δουλειά γραφείου, συγκρότηση και λειτουργία μιας οργανωμένης βάσης πληροφοριών και αποστολές. Θα περιλαμβάνει επίσης οπωσδήποτε την ανάθεση μελετών, την οργάνωση ομάδων μελέτης και συναντήσεων και τη στήριξη της έκδοσης εκθέσεων και της διάδοσης των πληροφοριών.

Επαρκές τμήμα των πόρων της δράσης ΙΙ (Συντονισμός) θα αφιερωθεί σε δράσεις σχετικά με τις ευρύτερες επιπτώσεις της έρευνας και ανάπτυξης στους τομείς της βιοτεχνολογίας - π.χ. για τους καταναλωτές, την κοινωνία, το περιβάλλον και την ανάπτυξη - που περιγράφονται στη δράση Ι του παρόντος προγράμματος.

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ ΙΙ

ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ ΤΩΝ ΔΑΠΑΝΩΝ

1.2 // // εκατομμύρια Ecu // Δράση Ι: Έρευνα και εκπαίδευση // // - Έρευνα με συμβάσεις // 76,5 // (κατανεμόμενα εξ ίσου μεταξύ των σχεδίων Ν

(38,25 εκατομμύρια Ecu) και Τ (38,25 εκατομμύρια Ecu)) // // - προκανονιστική έρευνα // 15,5

// - βιολογία κυττάρων // 27,0

// - βασικές τεχνολογίες // 27,0

// - υποδομή πληροφοριών // 7,0

// - Εκπαιδευτικές δραστηριότητες // 12,0 // - Δραστηριότητες COST // 2,0 // Δράση ΙΙ: Συντονισμός // 9,5

// Σύνολο

// 100,0 (1)

(1) Εκ των οποίων 9 % έξοδα προσωπικού.

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ ΙΙΙ

ΣΤΟΧΟΙ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΚΑΙ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ

Στην ανακοίνωση της Επιτροπής προς το Συμβούλιο σχετικά με ένα κοινοτικό σχέδιο δράσης για την αξιολόγηση των κοινοτικών ενεργειών στον τομέα της έρευνας και ανάπτυξης κατά την περίοδο 1987-1991 (COM(86) 660 τελικό), αναφέρεται ότι οι στόχοι και τα στάδια προόδου κάθε ερευνητικού προγράμματος πρέπει να εκφράζονται σε επαληθεύσιμη μορφή. Στις επόμενες παραγράφους καθορίζονται οι στόχοι και τα στάδια προόδου του παρόντος παραρτήματος.

Δράση Ι: Έρευνα και εκπαίδευση

1. Μακροπρόθεσμος στόχος της δράσης αυτής είναι να υπάρξει συμβολή στην εκμετάλλευση και στην καλύτερη δυνατή χρήση των βιολογικών πόρων στην Κοινότητα, και έτσι να βελτιωθούν οι ερευνητικές δυνατότητες και οι υποδομές που είναι αναγκαίες για την ανταγωνιστικότητα της ευρωπαϊκής γεωργικής και βιοτεχνολογικής βιομηχανίας και για την προστασία του περιβάλλοντος. Αυτός ο σκοπός θα επιτευχθεί με την εξάλειψη των τεχνικών σημείων συμφόρησης που απορρέουν από τα κενά γνώσεων ή από περιορισμούς κλίμακας και διορθωτικούς μηχανισμούς. Τα ερευνητικά σχέδια θα εκτελούνται με πολυμερή προσέγγιση αξιοποιώντας πλήρως την ενοποίηση των επιστημονικών ειδικοτήτων, συσχετίζοντας τις ανάγκες και τις σκοπιμότητες των διαφόρων κρατών μελών και συνδυάζοντας διαφορετικές πραγματογνωμοσύνες από τους τομείς βασικής και εφαρμοσμένης έρευνας.

2. Πρωταρχικός βραχυπρόθεσμος στόχος είναι, επομένως, η προσέλκυση προτάσεων για ερευνητικές και εκπαιδευτικές δραστηριότητες σε κλίμακα ανάλογη με τους προτεινόμενους κοινοτικούς πόρους και, κατόπιν, η υλοποίηση των δραστηριοτήτων αυτών (σχέδια «Ν», σχέδια «Τ», εκπαίδευση και συνεργασία με τρίτες χώρες), με τρόπο ώστε να προωθείται ενεργά η πολυεπιστημονική διακρατική συνεργασία και η κινητικότητα των επιστημόνων. Οι στόχοι αυτοί θα πρέπει να μπορούν να ελεγχθούν την περίοδο 1992/93.

3. Οι ιδιαίτεροι στόχοι των σχεδίων «Ν» που θα πρέπει να ελεγχθούν το 1995 είναι οι ακόλουθοι:

3.1. σύνταξη δικτύων για διεθνή συνεργασία σε καθέναν από τους τέσσερις τομείς (υποδομή πληροφοριών, βασικές τεχνολογίες, κυτταρική βιολογία, προκανονιστική έρευνα) του προγράμματος·

3.2. διεθνής συνεργασία όπως επιδείχθηκε με την ανάλυση επιστημονικών δημοσιεύσεων (κάθε ειδικό δίκτυο ή ΕΕΧΤ πρέπει να παράγει τουλάχιστον μια δημοσίευση με διεθνή συγραφή ή με χρησιμοποίηση υλικών/μεθόδων που παρέχονται από άλλους συμβατικούς εταίρους)·

3.3. υψηλή ποιότητα των επιστημονικών επιτευγμάτων όπως έδειξαν οι εισηγήσεις των ειδημόνων και η ανάλυση της βιογραφίας επιστημονικών άρθρων στα οποία συμψηφίζονται τα αποτελέσματα της έρευνας·

3.4. έκφραση ενδιαφέροντος από τη βιομηχανία όπως υπογραμμίστηκε, τουλάχιστον στα 20 % των έργων, με τη συμμετοχή και την εκτέλεση ή και εντός του νομοθετικού πλαισίου του BRIDGE, για την εκμετάλλευση των αποτελεσμάτων της έρευνας.

4. Οι ειδικοί στόχοι που θα επιτευχθούν με τη σύσταση και εκτέλεση των σχεδίων «Τ» περιλαμβάνουν τα ακόλουθα:

4.1. περιγραφή, από πλευράς ερευνητικών προσπαθειών και αναμενόμενων ωφελειών, των ειδικών στόχων όπως η νουκλεοτιδική ακολουθία του γονιδιώματος των ζυμών, ή υψηλή διακριτική ικανότητα αυτοματοποιημένης μικροβιακής ταυτοποίησης ή η μοριακή ταυτοποίηση νέων φυτικών γονιδίων·

4.2. επίτευξη προόδου στην κατεύθυνση των τεθέντων στόχων, δύο χρόνια μετά την έναρξη ενός σχεδίου «Τ» (παρέχοντας το κατάλληλο πλαίσιο και μέσα που εξασφαλίζουν επίτευξη αυτών των στόχων κατά την περάτωση του προγράμματος)·

4.3. σημαντικές προσφορές που δείχνουν ότι οι ενδεικτικοί στόχοι έχουν επιτευχθεί σ' ό,τι αφορά το ειδικό ενδιαφέρον της βιομηχανίας, γεωργίας και περιβαντολλογικού ελέγχου.

5. Στόχος του εκπαιδευτικού προγράμματος είναι η δημιουργία θέσεων πανεπιστημιακών υποτρόφων σε ερευνητικά εργαστήρια υψηλού επιστημονικού επιπέδου για δύο χρόνια για νέους επιστήμονες και ένα έως δύο χρόνια για επιστήμονες υψηλότερων βαθμίδων. Ειδικότεροι στόχοι είναι οι εξής:

5.1. υλοποίηση μιας προσπάθειας στον τομέα της εμπορίας σε όλα τα κράτη μέλη·

5.2. επιστροφή των περισσότερων υποτρόφων, έπειτα από την περίοδο εκπαίδευσης, σε κράτος μέλος, αν όχι στη χώρα προέλευσής τους, προκειμένου να εργαστούν στη βιοτεχνολογία·

5.3. οργάνωση μαθημάτων, θερινών σχολών και ομάδων μελέτης με την υποστήριξη του προγράμματος, με συμμετοχή ατόμων που εργάζονται στη βιομηχανία, όποτε αυτό είναι εφικτό. Όταν κρίνεται ενδεδειγμένο, θα καλούνται επίσης εκπρόσωποι άλλων ειδικοτήτων.

Τα παραπάνω κριτήρια μπορούν εν μέρει να ελεγχθούν το 1993 αλλά θα εξεταστούν περαιτέρω το 1998. Δράση ΙΙ: Εναρμόνιση

Στην αξιολόγηση της εναρμονιστικής δράσης εξετάζεται κατά πόσον το πρόγραμμα υλοποίησε στην πράξη τις εργασίες που καθορίζονται στην απόφαση και κατά πόσον η εκτέλεσή τους έχει συμβάλει πραγματικά στους αναφερόμενους στόχους. Τα ειδικότερα κριτήρια αξιολόγησης είναι τα εξής:

1. Εναρμόνιση με τα κράτη μέλη: η εναρμονιστική δράση θα πρέπει να έχει βοηθήσει τους αρμόδιους για τη βιοτεχνολογία των διοικητικών υπηρεσιών των κρατών μελών:

1.1. να γνωρίζουν τις τρέχουσες και τις προγραμματιζόμενες πρωτοβουλίες της Επιτροπής σε τομείς που έχουν σχέση με τη βιοτεχνολογία·

1.2. να γνωρίζουν τις δραστηριότητες και τα σχέδια άλλων κρατών μελών στον τομέα της βιοτεχνολογίας·

1.3. κατά συνέπεια, να υπολογίζουν στα εθνικά τους σχέδια ή πρωτοβουλίες σχετικά με τη βιοτεχνολογία, τις δραστηριότητες που αναπτύσσονται σε επίπεδο Κοινότητας ή σε άλλα κράτη μέλη.

2. Επιπτώσεις στις συνθήκες λειτουργίας της βιοτεχνολογίας στην Ευρώπη: η εναρμονιστική δράση θα πρέπει να εξετάζεται προκειμένου να αποδειχθεί αν και κατά πόσο έχει συμβάλει στη βελτίωση των συνθηκών που επικρατούν στην Ευρώπη για την ασφαλή ανάπτυξη και την ωφέλιμη εφαρμογή της βιοτεχνολογίας, με ιδιαίτερη έμφαση στη διεθνή ανταγωνιστικότητα, στην ίδρυση και ανάπτυξη μικρών επιχειρήσεων και στο κλίμα που διαμορφώνεται στην κοινή γνώμη σχετικά με τη βιοτεχνολογία.

3. Επιπτώσεις στην ανάπτυξη διεθνούς συνεργασίας στη βιοτεχνολογία και κυρίως στον τομέα της έρευνας και ανάπτυξης, περιλαμβανομένων και των υπό ανάπτυξη χωρών.

4. Ανάλογα με τα αποτελέσματα των ερευνητικών δραστηριοτήτων στον τομέα της βιοτεχνολογίας σε κοινοτικό, εθνικό ή ιδιωτικό επίπεδο, θα εξεταστεί κατά πόσον το πρόγραμμα BRIDGE:

4.1. έχει συμβάλει στην εφαρμογή των αποτελεσμάτων των ανωτέρω ερευνητικών δραστηριοτήτων στις περιοχές της Κοινότητας εκτός από εκείνες στις οποίες διεξήχθη η έρευνα·

4.2. έχει λάβει επαρκώς υπόψη όλα τα κριτήρια επιλογής που παρατίθενται στο παράρτημα ΙΙΙ της απόφασης 87/516/Ευρατόμ, ΕΟΚ, των οποίων και η συμβολή στην ενίσχυση της οικονομικής και κοινωνικής συνοχής της Κοινότητας, με ταυτόχρονη επιδίωξη της επιστημονικής και τεχνικής υπεροχής.