ΣΫΣΤΑΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΉΣ

της 9ης Απριλίου 2013

σχετικά με τη χρήση κοινών μεθόδων για τη μέτρηση και τη γνωστοποίηση των περιβαλλοντικών επιδόσεων κατά τον κύκλο ζωής των προϊόντων και των οργανισμών

(Κείμενο που παρουσιάζει ενδιαφέρον για τον ΕΟΧ)

(2013/179/ΕΕ)

Η ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ,

Έχοντας υπόψη τη Συνθήκη για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης, και ιδίως τα άρθρα 191 και 292,

Εκτιμώντας τα ακόλουθα:

ΔΙΑΤΥΠΩΣΕ ΤΗΝ ΠΑΡΟΥΣΑ ΣΥΣΤΑΣΗ:

1. ΣΚΟΠΟΣ ΚΑΙ ΠΕΔΙΟ ΕΦΑΡΜΟΓΗΣ

2. ΟΡΙΣΜΟΙ

Για τους σκοπούς της παρούσας σύστασης ισχύουν οι ακόλουθοι ορισμοί:

α) Μέθοδος περιβαλλοντικού αποτυπώματος προϊόντος (στο εξής «μέθοδος PEF»): γενική μέθοδος για τη μέτρηση και γνωστοποίηση των δυνητικών περιβαλλοντικών επιπτώσεων προϊόντος κατά τον κύκλο ζωής του, η οποία καθορίζεται στο παράρτημα ΙΙ.

β) Μέθοδος περιβαλλοντικού αποτυπώματος οργανισμού (στο εξής «μέθοδος OEF»): γενική μέθοδος για τη μέτρηση και γνωστοποίηση των δυνητικών περιβαλλοντικών επιπτώσεων οργανισμού κατά τον κύκλο ζωής του, η οποία καθορίζεται στο παράρτημα ΙΙΙ.

γ) Περιβαλλοντικό αποτύπωμα προϊόντος (στο εξής «PEF»/Product Environmental Footprint): αποτέλεσμα μελέτης PEF η οποία βασίστηκε στη μέθοδο περιβαλλοντικού αποτυπώματος προϊόντος.

δ) Περιβαλλοντικό αποτύπωμα οργανισμού (στο εξής «OEF»/ Organisation Environmental Footprint): αποτέλεσμα μελέτης OEF η οποία βασίστηκε στη μέθοδο περιβαλλοντικού αποτυπώματος οργανισμού.

ε) Περιβαλλοντικές επιδόσεις κύκλου ζωής: ποσοτική εκτίμηση των δυνητικών περιβαλλοντικών επιδόσεων, κατά την οποία λαμβάνονται υπόψη όλα τα σημαντικά στάδια του κύκλου ζωής προϊόντος ή οργανισμού υπό το πρίσμα της αλυσίδας εφοδιασμού.

στ) Γνωστοποίηση των περιβαλλοντικών επιδόσεων κύκλου ζωής: κοινολόγηση πληροφοριών σχετικά με τις περιβαλλοντικές επιδόσεις κύκλου ζωής, μεταξύ άλλων σε επιχειρηματικούς εταίρους, επενδυτές, δημόσιους φορείς ή καταναλωτές.

ζ) Οργανισμός: εταιρεία, ένωση, εκμετάλλευση, επιχείρηση, αρχή ή ίδρυμα, ή τμήματα ή συνδυασμός αυτών, με ή χωρίς νομική προσωπικότητα, του δημόσιου ή του ιδιωτικού τομέα, με ιδία λειτουργία και διοίκηση.

η) Σύστημα: κερδοσκοπική ή μη κερδοσκοπική πρωτοβουλία που αναλαμβάνουν ιδιωτικές εταιρείες ή ενώσεις αυτών, ή συμπράξεις δημόσιου και ιδιωτικού τομέα ή μη κυβερνητικές οργανώσεις, με την οποία απαιτούνται μέτρηση ή γνωστοποίηση των περιβαλλοντικών επιδόσεων κύκλου ζωής.

θ) Κλαδική ένωση: οργάνωση εκπροσώπησης ιδιωτικών εταιρειών που είναι μέλη της ή ιδιωτικών εταιρειών που ανήκουν σε συγκεκριμένο κλάδο σε τοπικό, περιφερειακό, εθνικό ή διεθνές επίπεδο.

ι) Χρηματοπιστωτική κοινότητα: όλοι οι φορείς που παρέχουν χρηματοπιστωτικές υπηρεσίες (συμπεριλαμβανομένων των χρηματοοικονομικών συμβουλών) και στους οποίους συγκαταλέγονται οι τράπεζες, οι επενδυτές και οι ασφαλιστικές εταιρείες.

ια) Δεδομένα κύκλου ζωής: πληροφορίες σχετικά με τον κύκλο ζωής συγκεκριμένου προϊόντος, οργανισμού ή άλλου μεγέθους αναφοράς. Στα δεδομένα κύκλου ζωής συγκαταλέγονται περιγραφικά μεταδεδομένα και ποσοτικά δεδομένα από απογραφή του κύκλου ζωής, καθώς και δεδομένα από εκτίμηση των επιπτώσεων του κύκλου ζωής.

ιβ) Δεδομένα από απογραφή του κύκλου ζωής: ποσότητες εισροών και εκροών για συγκεκριμένο προϊόν ή οργανισμό καθόλη τη διάρκεια του κύκλου ζωής του, τα οποία μπορεί να είναι ειδικά (να έχουν απευθείας μετρηθεί ή συλλεχθεί) ή γενικά (να μην έχουν απευθείας μετρηθεί ή συλλεχθεί, μέσοι όροι) δεδομένα.

3. ΧΡΗΣΗ ΤΩΝ ΜΕΘΟΔΩΝ PEF ΚΑΙ OEF ΓΙΑ ΤΙΣ ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ ΠΟΥ ΑΣΚΟΥΝ ΤΑ ΚΡΑΤΗ ΜΕΛΗ

Συνιστάται στα κράτη μέλη:

4. ΧΡΗΣΗ ΤΩΝ ΜΕΘΟΔΩΝ PEF ΚΑΙ OEF ΑΠΟ ΕΤΑΙΡΕΙΕΣ ΚΑΙ ΑΛΛΟΥΣ ΙΔΙΩΤΙΚΟΥΣ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΥΣ

Στις εταιρείες και σε άλλους ιδιωτικούς οργανισμούς που αποφασίζουν τη μέτρηση ή τη γνωστοποίηση των περιβαλλοντικών επιδόσεων κύκλου ζωής των προϊόντων ή/και αυτών των ιδίων συνιστάται:

Στις κλαδικές ενώσεις συνιστάται:

5. ΧΡΗΣΗ ΤΩΝ ΜΕΘΟΔΩΝ PEF ΚΑΙ OEF ΣΕ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΠΟΥ ΣΧΕΤΙΖΟΝΤΑΙ ΜΕ ΤΗ ΜΕΤΡΗΣΗ Ή ΤΗ ΓΝΩΣΤΟΠΟΙΗΣΗ ΤΩΝ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΩΝ ΕΠΙΔΟΣΕΩΝ ΚΥΚΛΟΥ ΖΩΗΣ

Στα συστήματα που σχετίζονται με τη μέτρηση ή τη γνωστοποίηση των περιβαλλοντικών επιδόσεων κύκλου ζωής συνιστάται:

6. ΧΡΗΣΗ ΤΩΝ ΜΕΘΟΔΩΝ PEF ΚΑΙ OEF ΑΠΟ ΤΗ ΧΡΗΜΑΤΟΠΙΣΤΩΤΙΚΗ ΚΟΙΝΟΤΗΤΑ

Στα μέλη της χρηματοπιστωτικής κοινότητας συνιστάται, κατά περίπτωση:

7. ΕΠΑΛΗΘΕΥΣΗ

8. ΥΠΟΒΟΛΗ ΕΚΘΕΣΕΩΝ ΣΧΕΤΙΚΑ ΜΕ ΤΗΝ ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΤΗΣ ΣΥΣΤΑΣΗΣ

(1) Εκτίμηση επιπτώσεων που συνοδεύει την ανακοίνωση της Επιτροπής προς το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο με τίτλο «Οικοδόμηση ενιαίας αγοράς για πράσινα προϊόντα — Διευκόλυνση της καλύτερης πληροφόρησης για τις περιβαλλοντικές επιδόσεις των προϊόντων και των οργανισμών». (SWD(2013) 111 τελικό).

(2) COM (2003) 302 τελικό.

(3) 3 061η σύνοδος του Συμβουλίου Περιβάλλοντος, Βρυξέλλες, 20 Δεκεμβρίου 2010.

(4) COM (2010) 608 τελικό/2.

(5) COM (2011) 206 τελικό, Πράξη για την Ενιαία αγορά — Δώδεκα δράσεις για την τόνωση της ανάπτυξης και την ενίσχυση της εμπιστοσύνης «Μαζί για μια νέα ανάπτυξη» και COM (2012) 573 final, «Ενιαία αγορά — Πράξη II Μαζί για μια νέα ανάπτυξη».

(6) COM (2012) 582 τελικό.

(7) COM (2011) 571 τελικό.

(101) Για περισσότερες πληροφορίες σχετικά με τις υφιστάμενες προσεγγίσεις στάθμισης στην εκτίμηση των επιπτώσεων του κύκλου ζωής, ανατρέξτε στις εκθέσεις που εκπονούνται από το ΚΚΕρ και το CML με τίτλο «Background review of existing weighting approaches in LCIA» και «Evaluation of weighting methods for measuring the EU-27 overall environmental impact». Διαθέσιμα στην ηλεκτρονική διεύθυνση http://lct.jrc.ec.europa.eu/assessment/publications

(55) Για περισσότερες πληροφορίες σχετικά με τις κατηγορίες περιβαλλοντικών επιπτώσεων και τις μεθόδους εκτίμησης, γίνεται αναφορά στο εγχειρίδιο της ILCD «Framework and requirements for LCIA models and indicators», «Analysis of existing Environmental Assessment methodologies for use in LCA» και «Recommendation for life cycle impact assessment in the European context». Αυτά είναι διαθέσιμα στην ηλεκτρονική διεύθυνση http://lct.jrc.ec.europa.eu/

Van Zelm R., Huijbregts M.A.J., Den Hollander H.A., Van Jaarsveld H.A., Sauter F.J., Struijs J., Van Wijnen H.J. και Van de Meent D. (2008): European characterisation factors for human health damage of PM10 and ozone in life cycle impact assessment. Atmospheric Environment 42, 441-453.

Struijs J., Beusen A., van Jaarsveld H. και Huijbregts M.A.J. (2009): Υδατικός ευτροφισμός. Κεφάλαιο 6 στο: Goedkoop M., Heijungs R., Huijbregts M.A.J., De Schryver A., Struijs J., Van Zelm R. (2009): ReCiPe 2008 - A life cycle impact assessment method which comprises harmonised category indicators at the midpoint and the endpoint level. Report I: Characterisation factors, πρώτη έκδοση.

Seppälä J., Posch M., Johansson M. και Hettelingh J.P. (2006): Country-dependent Characterisation Factors for Acidification and Terrestrial Eutrophication Based on Accumulated Exceedance as an Impact Category Indicator. International Journal of Life Cycle Assessment 11(6): 403-416.

Rosenbaum R.K., Bachmann T.M., Gold L.S., Huijbregts M.A.J., Jolliet O., Juraske R., Köhler A., Larsen H.F., MacLeod M., Margni M., McKone T.E., Payet J., Schuhmacher M., van de Meent D. και Hauschild M.Z. (2008): USEtox - The UNEP-SETAC toxicity model: recommended characterisation factors for human toxicity and freshwater ecotoxicity in Life Cycle Impact Assessment. International Journal of Life Cycle Assessment 13(7): 532-546, 2008

Milà i Canals L., Romanyà J. και Cowell S.J. (2007): Method for assessing impacts on life support functions (LSF) related to the use of ‘fertile land’ in Life Cycle Assessment (LCA). Journal of Cleaner Production 15: 1426-1440.

Frischknecht R., Steiner R. και Jungbluth N. (2008): The Ecological Scarcity Method – Eco-Factors 2006. A method for impact assessment in LCA. Environmental studies no. 0906. Federal Office for the Environment (FOEN), Bern. 188 pp. (Η μέθοδος της ανεπάρκειας πόρων – Οικολογικοί παράγοντες 2006. Η μέθοδος της ανεπάρκειας πόρων στην ΕΚΖ. Περιβαλλοντικές μελέτες αριθ. 0906. Ομοσπονδιακή Υπηρεσία για το Περιβάλλον (FOEN), Βέρνη. 188 σ.).

Ευρωπαϊκή Επιτροπή - Κοινό Κέντρο Ερευνών - - Ινστιτούτο Περιβάλλοντος και Βιώσιμης Ανάπτυξης (2011β): Analysis of Existing Environmental Footprint Methodologies for Products and Organizations: Recommendations, Rationale, and Alignment. (Ανάλυση υφιστάμενων μεθοδολογιών για το περιβαλλοντικό αποτύπωμα προϊόντων και οργανισμών: συστάσεις, συλλογιστική και εναρμόνιση), υπό έκδοση.

Ευρωπαϊκή Επιτροπή - Κοινό Κέντρο Ερευνών - Ινστιτούτο Περιβάλλοντος και Βιώσιμης Ανάπτυξης (2011α): International Reference Life Cycle Data System (ILCD) Handbook - Recommendations based on existing environmental impact assessment models and factors for Life Cycle Assessment in a European context. (Εγχειρίδιο για το Διεθνές σύστημα αναφοράς για τα δεδομένα του κύκλου ζωής (ILCD) - Συστάσεις βάσει υφιστάμενων μοντέλων εκτίμησης περιβαλλοντικών επιπτώσεων και παράγοντες για την εκτίμηση του κύκλου ζωής σε ένα ευρωπαϊκό πλαίσιο). Υπηρεσία Εκδόσεων της Ευρωπαϊκής Ένωσης, υπό έκδοση.

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ III

ΟΔΗΓΟΣ ΓΙΑ ΤΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΟ ΑΠΟΤΥΠΩΜΑΟΡΓΑΝΙΣΜΩΝ (ORGANISATION ENVIRONMENTAL FOOTPRINT - OEF)

ΠΕΡΙΛΗΨΗ

Πλαίσιο

Στόχοι και στοχευόμενο κοινό

Διαδικασία και αποτελέσματα

Σχέση με τον οδηγό περιβαλλοντικού αποτυπώματος προϊόντος

Ορολογία: πρέπει, θα πρέπει και μπορεί

1. ΓΕΝΙΚΑ ΖΗΤΗΜΑΤΑ ΣΧΕΤΙΚΑ ΜΕ ΤΙΣ ΜΕΛΕΤΕΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΟΥ ΑΠΟΤΥΠΩΜΑΤΟΣ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΥ

1.1 Προσέγγιση και εφαρμογές

1.2 Πώς χρησιμοποιείται ο παρών οδηγός

1.3 Αρχές σχετικά με τις μελέτες περιβαλλοντικού αποτυπώματος οργανισμών

1.4 Φάσεις μιας μελέτης περιβαλλοντικού αποτυπώματος οργανισμών

2. ΡΟΛΟΣ ΤΩΝ ΚΑΝΟΝΩΝ ΓΙΑ ΤΟΝ ΤΟΜΕΑ ΤΟΥ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΟΥ ΑΠΟΤΥΠΩΜΑΤΟΣ ΟΡΓΑΝΙΣΜΩΝ (OEFSR)

2.1 Γενικά

2.2 Ορισμός του τομέα που υπόκειται στους κανόνες για τον τομέα του περιβαλλοντικού αποτυπώματος οργανισμών

3. ΟΡΙΣΜΟΣ ΤΟΥ(ΤΩΝ) ΣΤΟΧΟΥ(-ΩΝ) ΤΗΣ ΜΕΛΕΤΗΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΟΥ ΑΠΟΤΥΠΩΜΑΤΟΣ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΥ

4. ΟΡΙΣΜΟΣ ΤΟΥ(ΤΩΝ) ΠΕΔΙΟΥ(-ΩΝ) ΕΦΑΡΜΟΓΗΣ ΤΗΣ ΜΕΛΕΤΗΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΟΥ ΑΠΟΤΥΠΩΜΑΤΟΣ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΥ

4.1 Γενικά

4.2 Ορισμός του οργανισμού (μονάδα ανάλυσης)

4.3 Χαρτοφυλάκιο προϊόντων

4.4 Όρια συστήματος σχετικά με τις μελέτες περιβαλλοντικού αποτυπώματος οργανισμών

4.4.1 Όρια οργανισμού

4.4.2 Όρια περιβαλλοντικού αποτυπώματος οργανισμού

4.4.3 Διάγραμμα ορίου συστήματος

4.4.4 Τρόπος αντιμετώπισης των αντισταθμίσεων σε μια μελέτη OEF

4.5 Επιλογή κατηγοριών επιπτώσεων περιβαλλοντικού αποτυπώματος και μεθόδων εκτίμησης

4.6 Επιλογή πρόσθετων περιβαλλοντικών πληροφοριών για συμπερίληψη στο OEF

4.7 Παραδοχές/Περιορισμοί

5. ΚΑΤΑΡΤΙΣΗ ΚΑΙ ΚΑΤΑΓΡΑΦΗ ΤΟΥ ΠΡΟΦΙΛ ΧΡΗΣΗΣ ΠΟΡΩΝ ΚΑΙ ΕΚΠΟΜΠΩΝ (ΦΑΣΗ ΑΠΟΓΡΑΦΗΣ)

5.1 Γενικά

5.2 Στάδιο διαλογής

5.3 Σχέδιο διαχείρισης δεδομένων (προαιρετικό)

5.4 Δεδομένα προφίλ χρήσης πόρων και εκπομπών

5.4.1 Άμεσες δραστηριότητες και επιπτώσεις

5.4.2 Έμμεσα αποδοτέες δραστηριότητες προηγούμενου σταδίου

5.4.3 Έμμεσα αποδοτέες δραστηριότητες επόμενου σταδίου

5.4.4 Πρόσθετες απαιτήσεις για το προφίλ χρήσης πόρων και εκπομπών

5.4.5 Μοντελοποίηση σεναρίων μεταφοράς

5.4.6 Μοντελοποίηση σεναρίων για το στάδιο χρήσης

5.4.7 Μοντελοποίηση σεναρίων στο τέλος του κύκλου ζωής

5.5. Ονοματολογία του προφίλ χρήσης πόρων και εκπομπών

5.6 Απαιτήσεις ποιότητας των δεδομένων

5.7 Συλλογή ειδικών δεδομένων

5.8 Συλλογή γενικών δεδομένων

5.9 Αντιμετώπιση των υπολειπόμενων κενών δεδομένων / ελλείποντα δεδομένα

5.10 Συλλογή δεδομένων για τις επόμενες μεθοδολογικές φάσεις σε μια μελέτη περιβαλλοντικού αποτυπώματος οργανισμών.

5.11 Αντιμετώπιση των διαδικασιών και των εγκαταστάσεων πολυλειτουργικότητας

6. ΕΚΤΙΜΗΣΗ ΕΠΙΠΤΩΣΕΩΝ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΟΥ ΑΠΟΤΥΠΩΜΑΤΟΣ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΥ

6.1 Ταξινόμηση και χαρακτηρισμός (υποχρεωτικά)

6.1.1 Ταξινόμηση των ροών περιβαλλοντικού αποτυπώματος

6.1.2 Χαρακτηρισμός των ροών περιβαλλοντικού αποτυπώματος

6.2 Κανονικοποίηση και στάθμιση (συνιστώμενα/προαιρετικά)

6.2.1 Αποτελέσματα κανονικοποίησης εκτίμησης επιπτώσεων περιβαλλοντικού αποτυπώματος (συνιστώμενα)

6.2.2 Στάθμιση των αποτελεσμάτων της εκτίμησης επιπτώσεων περιβαλλοντικού αποτυπώματος (προαιρετικό)

7. ΕΡΜΗΝΕΙΑ ΤΟΥ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΟΥ ΑΠΟΤΥΠΩΜΑΤΟΣ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΥ

7.1 Γενικά

7.2 Εκτίμηση της αξιοπιστίας του μοντέλου περιβαλλοντικού αποτυπώματος οργανισμού

7.3 Προσδιορισμός σημείων αιχμής (Hotspots)

7.4 Εκτίμηση αβεβαιότητας

7.5 Συμπεράσματα, συστάσεις και περιορισμοί

8. ΕΚΘΕΣΕΙΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΟΥ ΑΠΟΤΥΠΩΜΑΤΟΣ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΥ

8.1 Γενικά

8.2 Στοιχεία υποβολής εκθέσεων

8.2.1 Πρώτο στοιχείο: Σύνοψη

8.2.2 Δεύτερο στοιχείο: Κύρια έκθεση

8.2.3 Τρίτο στοιχείο: Παράρτημα

8.2.4 Τέταρτο στοιχείο: Εμπιστευτική έκθεση

9. ΚΡΙΤΙΚΗ ΕΞΕΤΑΣΗ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΟΥ ΑΠΟΤΥΠΩΜΑΤΟΣ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΥ

9.1 Γενικά

9.2 Τύπος εξέτασης

9.3 Προσόντα εξεταστή

10. ΑΚΡΩΝΥΜΙΑ ΚΑΙ ΣΥΝΤΜΗΣΕΙΣ

11. ΓΛΩΣΣΑΡΙΟ

12. ΠΑΡΑΠΟΜΠΕΣ

Παράρτημα Ι Περίληψη των βασικών υποχρεωτικών απαιτήσεων για τις μελέτες περιβαλλοντικού αποτυπώματος οργανισμών και για την ανάπτυξη των κανόνων για τον τομέα του περιβαλλοντικού αποτυπώματος οργανισμών

Παράρτημα II: Σχέδιο διαχείρισης δεδομένων (προσαρμοσμένο από την Πρωτοβουλία του Πρωτοκόλλου για τα Αέρια Θερμοκηπίου)

Παράρτημα III. Κατάλογος ελέγχου συλλογής δεδομένων

Παράρτημα ΙV. Προσδιορισμός της κατάλληλης ονοματολογίας και ιδιοτήτων για συγκεκριμένες ροές

Παράρτημα V. Αντιμετώπιση της πολυλειτουργικότητας σε περιπτώσεις τέλους κύκλου ζωής

Παράρτημα VI: Καθοδήγηση για την απόδοση των εκπομπών από την άμεση αλλαγή χρήσης γης που σχετίζονται με την κλιματική αλλαγή

Παράρτημα VII: Αντιπαραβολή της ορολογίας που χρησιμοποιείται στον παρόντα οδηγό OEF με την ορολογία του ISO

Παράρτημα VIII. Οδηγός OEF και εγχειρίδιο ILCD: Σημαντικές αποκλίσεις

Παράρτημα IX. Σύγκριση των βασικών απαιτήσεων για το περιβαλλοντικό αποτύπωμα οργανισμών με άλλες μεθόδους

ΠΕΡΙΛΗΨΗ

Το περιβαλλοντικό αποτύπωμα οργανισμών (OEF) είναι ένα μέτρο πολλών κριτηρίων για την αξιολόγηση των περιβαλλοντικών επιδόσεων ενός οργανισμού παροχής προϊόντων/υπηρεσιών από την άποψη του κύκλου ζωής. Οι μελέτες OEF εκπονούνται για την επίτευξη του συνολικού σκοπού της μείωσης των περιβαλλοντικών επιπτώσεων που σχετίζονται με τις δραστηριότητες των οργανισμών, λαμβάνοντας υπόψη τις δραστηριότητες της εφοδιαστικής αλυσίδας (1) (από την εξόρυξη πρώτων υλών, την παραγωγή και τη χρήση, έως την τελική διαχείριση των αποβλήτων). Στους εμπλεκόμενους οργανισμούς περιλαμβάνονται εταιρείες, δημόσιες διοικητικές οντότητες, μη κερδοσκοπικές οργανώσεις και άλλοι φορείς. Το OEF έχει συμπληρωματικό χαρακτήρα σε σχέση με άλλα μέσα που επικεντρώνονται σε συγκεκριμένες τοποθεσίες και όρια.

Το παρόν έγγραφο παρέχει οδηγίες σχετικά με τον τρόπο υπολογισμού ενός OEF, καθώς και τον τρόπο ανάπτυξης μεθοδολογικών απαιτήσεων για συγκεκριμένους τομείς, προκειμένου να χρησιμοποιηθούν στους κανόνες για τον τομέα του περιβαλλοντικού αποτυπώματος οργανισμών (Organisation Environmental Footprint Sector Rules - OEFSR).

Πλαίσιο

Το έργο αυτό αφορά ένα από τα δομικά στοιχεία της στρατηγικής Ευρώπη 2020 - «Χάρτης πορείας για μια Ευρώπη που χρησιμοποιεί αποτελεσματικά τους πόρους της» (2). Το έγγραφο προτείνει τρόπους για την αύξηση της παραγωγικότητας των πόρων και την αποσύνδεση της οικονομικής ανάπτυξης τόσο από τη χρήση των πόρων όσο και από τις περιβαλλοντικές επιπτώσεις, έχοντας ως γνώμονα τον κύκλο ζωής (δηλαδή, εξετάζοντας την εξόρυξη πρώτων υλών, την παραγωγή, τη χρήση, την τελική διαχείριση των αποβλήτων και τις απαραίτητες μεταφορές σε μια ολοκληρωμένη προσέγγιση). Ένας από τους στόχους του είναι η «δημιουργία μιας κοινής μεθοδολογικής προσέγγισης που θα επιτρέπει στα κράτη μέλη και τον ιδιωτικό τομέα να αξιολογούν, να επιδεικνύουν και να συγκρίνουν τις περιβαλλοντικές επιδόσεις των προϊόντων, των υπηρεσιών και των εταιρειών με βάση μια συνολική εκτίμηση των περιβαλλοντικών επιπτώσεων στο σύνολο του κύκλου ζωής (‘περιβαλλοντικό αποτύπωμα’)». Το 2010, το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο, μεταξύ άλλων, κάλεσε τα κράτη μέλη και την Επιτροπή να βελτιστοποιήσουν τη χρήση μεθόδων, όπως η ανάλυση κύκλου ζωής (Life-Cycle Analysis - LCA) των προϊόντων, λαμβάνοντας υπόψη τις εργασίες στο πλαίσιο του διεθνούς συστήματος αναφοράς για τα δεδομένα του κύκλου ζωής (International Reference Life Cycle Data System - ILCD) (3). Το πρόγραμμα για το περιβαλλοντικό αποτύπωμα προϊόντων και οργανισμών ξεκίνησε με στόχο την ανάπτυξη μιας εναρμονισμένης ευρωπαϊκής μεθοδολογίας για την εκπόνηση μελετών όσον αφορά το περιβαλλοντικό αποτύπωμα, οι οποίες θα μπορούν να βασίζονται σε μια ευρύτερη σειρά σχετικών κριτηρίων περιβαλλοντικής απόδοσης χρησιμοποιώντας την προσέγγιση του κύκλου ζωής.

Η προσέγγιση του κύκλου ζωής λαμβάνει υπόψη το φάσμα των ροών πόρων και περιβαλλοντικών παρεμβάσεων που σχετίζονται με ένα προϊόν ή έναν οργανισμό από την άποψη της εφοδιαστικής αλυσίδας. Περιλαμβάνει όλα τα στάδια, από την απόκτηση των πρώτων υλών έως την επεξεργασία, τη διανομή, τη χρήση και το τέλος του κύκλου ζωής, καθώς και όλες τις σχετικές περιβαλλοντικές επιπτώσεις, τις επιπτώσεις στην υγεία, τις απειλές που σχετίζονται με τους πόρους, την επιβάρυνση της κοινωνίας και τις εξισορροπήσεις. Μια τέτοια προσέγγιση είναι απαραίτητη για την αποτελεσματική διαχείριση, επειδή μπορεί να προκύψουν σημαντικές περιβαλλοντικές επιπτώσεις «εκ των προτέρων» ή «εκ των υστέρων» και, ως εκ τούτου, μπορεί να μην είναι άμεσα εμφανείς. Η προσέγγιση αυτή είναι επίσης απαραίτητη για τη διαφάνεια οποιωνδήποτε πιθανών εξισορροπήσεων μεταξύ των διαφόρων τύπων περιβαλλοντικών επιπτώσεων που σχετίζονται με συγκεκριμένες πολιτικές και διαχειριστικές αποφάσεις και βοηθά στην αποφυγή της ακούσιας μετάθεσης των βαρών.

Στόχοι και στοχευόμενο κοινό

Οι μελέτες OEF μπορούν να χρησιμοποιηθούν για διάφορους σκοπούς, όπως οι εξής: συγκριτική αξιολόγηση και παρακολούθηση της απόδοσης· λιγότερες προμήθειες με κόστος για το περιβάλλον (δηλαδή, διαχείριση της εφοδιαστικής αλυσίδας)· δραστηριότητες μετριασμού· και συμμετοχή σε εθελοντικά ή υποχρεωτικά προγράμματα. Στο μέτρο του δυνατού, οι OEF θα πρέπει επίσης να εφαρμόζονται στο πλαίσιο των συστημάτων οικολογικής διαχείρισης και οικολογικού ελέγχου (EMAS).

Το παρόν έγγραφο έχει ως στόχο να παρέχει λεπτομερή και πλήρη τεχνική καθοδήγηση ως προς τη διενέργεια μιας μελέτης OEF σε κάθε τομέα. Απευθύνεται κατ’ αρχάς σε τεχνικούς εμπειρογνώμονες, όπως για παράδειγμα μηχανικούς και υπεύθυνους διαχείρισης περιβάλλοντος, οι οποίοι πρέπει να αναπτύξουν μια μελέτη OEF. Δεν απαιτείται ιδιαίτερη τεχνογνωσία στην αξιολόγηση του κύκλου ζωής για τη χρήση του παρόντος οδηγού με σκοπό τη διεξαγωγή μιας μελέτης OEF.

Ο παρών οδηγός δεν έχει ως στόχο την άμεση υποστήριξη συγκρίσεων ή συγκριτικών ισχυρισμών (π.χ. περιβαλλοντικών ισχυρισμών σχετικά με την ανωτερότητα ή την ισοδυναμία ενός οργανισμού σε σχέση με έναν ανταγωνιστικό οργανισμό που παρέχει τα ίδια προϊόντα (με βάση το πρότυπο ISO 14040:2006)). Οι συγκρίσεις αυτές απαιτούν την ανάπτυξη πρόσθετων OEFSR, οι οποίοι θα συμπληρώσουν την πιο γενική καθοδήγηση, προκειμένου να αυξηθεί ακόμα περισσότερο η μεθοδολογική εναρμόνιση, εξειδίκευση, συνάφεια και αναπαραγωγιμότητα ενός συγκεκριμένου τομέα. Οι OEFSR θα διευκολύνουν ακόμα περισσότερο την εστίαση της προσοχής στις σημαντικότερες παραμέτρους, μειώνοντας με αυτόν τον τρόπο το χρόνο, την προσπάθεια και το κόστος που εμπεριέχει η ολοκλήρωση μιας μελέτης OEF. Πέραν της παροχής γενικής καθοδήγησης και τον προσδιορισμό των απαιτήσεων των μελετών OEF, το παρόν έγγραφο καθορίζει επίσης τις απαιτήσεις για την ανάπτυξη των OEFSR.

Διαδικασία και αποτελέσματα

Κάθε απαίτηση όσον αφορά τις μελέτες OEF που καθορίζεται στον παρόντα οδηγό έχει επιλεγεί με γνώμονα τις συστάσεις παρόμοιων, ευρέως αποδεκτών μεθόδων περιβαλλοντικής αποτίμησης οργανισμών και εγγράφων καθοδήγησης. Συγκεκριμένα, οι υπό εξέταση οδηγοί μεθοδολογίας ήταν το πρότυπο ISO 14064 (2006), το πρότυπο ISO/TR 14069 WD (σχέδιο εργασίας, 2010), το εγχειρίδιο ILCD (2011), το Πρωτόκολλο Αερίων του Θερμοκηπίου WRI/WBCSD (2011A), το Bilan Carbone® (έκδοση 5.0), οι οδηγίες του Υπουργείου Περιβάλλοντος, Τροφίμων και Αγροτικών Υποθέσεων του ΗΒ (DEFRA) όσον αφορά τον τρόπο μέτρησης και αναφοράς των εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου (2009), οι οδηγίες του οργανισμού Carbon Disclosure project for Water (2010) και οι οδηγίες της Διεθνούς Πρωτοβουλίας για την Έκδοση Απολογισμών Βιωσιμότητας - GRI (έκδοση 3.0).

Το αποτέλεσμα αυτής της ανάλυσης παρουσιάζεται συνοπτικά στο παράρτημα ΙΧ. Στην ενότητα «Ανάλυση υφιστάμενων μεθοδολογιών περιβαλλοντικού αποτυπώματος για προϊόντα και οργανισμούς: Συστάσεις, σκεπτικό και ευθυγράμμιση» παρατίθεται μια πιο λεπτομερής περιγραφή των αναλυμένων μεθόδων και του αποτελέσματος της ανάλυσης (4). Παρά το γεγονός ότι τα έγγραφα αυτά είναι στενά ευθυγραμμισμένα με πολλές από τις μεθοδολογικές οδηγίες που παρέχουν, αξίζει να σημειωθεί ότι εξακολουθούν να υπάρχουν διαφορές και/ή ελλείψεις σαφήνειας σε αρκετά σημαντικά σημεία αποφάσεων, οι οποίες μειώνουν τη συνοχή και τη συγκρισιμότητα των αναλυτικών αποτελεσμάτων. Παρόλο που οι υφιστάμενες μέθοδοι ενδέχεται να παρέχουν αρκετές εναλλακτικές για ένα δεδομένο μεθοδολογικό σημείο απόφασης, η πρόθεση αυτού του οδηγού OEF είναι να παρέχει περαιτέρω οδηγίες (όπου είναι εφικτό) με σκοπό τον προσδιορισμό μίας μόνο απαίτησης για κάθε σημείο απόφασης, ώστε να υποστηρίξει πιο συνεπείς, αδιάσειστες και αναπαραγώγιμες μελέτες OEF. Ως εκ τούτου, δίνεται περισσότερη βαρύτητα στη συγκρισιμότητα σε σχέση με την ευελιξία.

Στο μέτρο του δυνατού, ο παρών οδηγός OEF επιχειρεί να ευθυγραμμιστεί με υφιστάμενα ή μελλοντικά διεθνή μεθοδολογικά πρότυπα, συμπεριλαμβανομένου του ISO 14069 (σχέδιο) και του Πρωτοκόλλου για τα Αέρια του Θερμοκηπίου (Πεδίο 3), καθώς και του Οδηγού περιβαλλοντικού αποτυπώματος προϊόντος. Ομοίως, έχουν επίσης καταβληθεί προσπάθειες για την όσο το δυνατόν μεγαλύτερη ευθυγράμμιση με τα υφιστάμενα συστήματα περιβαλλοντικής διαχείρισης (EMAS και ISO 14001). Θα πρέπει να σημειωθεί, ωστόσο, ότι προκειμένου να προβλέπει περιβαλλοντική αξιολόγηση πολλαπλών κριτηρίων στο επίπεδο των οργανισμών με βάση μια προσέγγιση κύκλου ζωής, ο οδηγός OEF υπερβαίνει τα υφιστάμενα έγγραφα καθοδήγησης σε σημαντικές πτυχές.

Όπως προαναφέρθηκε, οι OEFSR συνιστούν μια απαραίτητη επέκταση και συμπλήρωμα σε μια πιο γενική καθοδήγηση για τις μελέτες OEF που παρέχονται σε αυτό το έγγραφο (ήτοι, όσον αφορά τη συγκρισιμότητα μεταξύ διαφόρων μελετών OEF). Με την ανάπτυξή τους, οι OEFSR θα διαδραματίσουν σημαντικό ρόλο στην αύξηση της αναπαραγωγιμότητας, της ποιότητας, της συνέπειας και της συνάφειας των μελετών OEF.

Σχέση με τον οδηγό περιβαλλοντικού αποτυπώματος προϊόντος

Τόσο το περιβαλλοντικό αποτύπωμα προϊόντος (PEF) (5) όσο και το OEF παρέχουν μια προσέγγιση κύκλου ζωής για την ποσοτικοποίηση της περιβαλλοντικής απόδοσης. Ενώ η μέθοδος PEF απευθύνεται συγκεκριμένα σε μεμονωμένα αγαθά και υπηρεσίες, η μέθοδος OEF απευθύνεται σε οργανωσιακές δραστηριότητες συνολικά - με άλλα λόγια, σε όλες τις δραστηριότητες που σχετίζονται με τα αγαθά και/ή τις υπηρεσίες που παρέχει ο οργανισμός από την άποψη της εφοδιαστικής αλυσίδας (από την εξόρυξη των πρώτων υλών μέχρι τη χρήση και τη διαχείριση τελικών αποβλήτων). Συνεπώς, τα περιβαλλοντικά αποτυπώματα οργανισμού και προϊόντος μπορούν να θεωρηθούν ως συμπληρωματικές δραστηριότητες, κάθε μία από τις οποίες αναλαμβάνεται για την υποστήριξη συγκεκριμένων εφαρμογών.

Ο υπολογισμός του OEF δεν απαιτεί την ανάλυση όλων των επιμέρους προϊόντων του οργανισμού. Το OEF υπολογίζεται με τη χρήση συγκεντρωτικών δεδομένων, τα οποία αναπαριστούν τις ροές πόρων και αποβλήτων, τα οποία διασχίζουν το καθορισμένο οργανωτικό όριο. Μετά τον υπολογισμό του OEF, ωστόσο, τα δεδομένα μπορούν να αναλυθούν σε επίπεδο προϊόντος χρησιμοποιώντας κατάλληλες κλείδες κατανομής. Σε θεωρητικό επίπεδο, το σύνολο των PEF των προϊόντων/υπηρεσιών που παρέχονται εντός ενός συγκεκριμένου διαστήματος υποβολής έκθεσης (π.χ. ενός έτους) από έναν οργανισμό, θα πρέπει να συγκλίνει με το OEF για το ίδιο διάστημα υποβολής έκθεσης (6). Οι μεθοδολογίες έχουν αναπτυχθεί ειδικά προς αυτόν το σκοπό. Επιπλέον, το OEF μπορεί να συμβάλει στον προσδιορισμό τομέων του χαρτοφυλακίου προϊόντος του οργανισμού όπου οι περιβαλλοντικές επιπτώσεις είναι ιδιαίτερα σημαντικές και, ως εκ τούτου, εφόσον προβλέπεται, ενδείκνυνται μεμονωμένες αναλύσεις σε επίπεδο προϊόντος.

Ορολογία: πρέπει, θα πρέπει και μπορεί

Ο παρών οδηγός χρησιμοποιεί ακριβή ορολογία για να υποδείξει τις απαιτήσεις, τις συστάσεις και τις επιτρεπτές διαθέσιμες επιλογές.

Ο όρος «πρέπει» χρησιμοποιείται στο σύνολο του παρόντος οδηγού για να υποδείξει μια απαίτηση, προκειμένου η μελέτη OEF να συμμορφώνεται με τον παρόντα οδηγό.

Ο όρος «θα πρέπει» χρησιμοποιείται για να υποδείξει μια σύσταση και όχι μια απαίτηση. Οποιαδήποτε απόκλιση από μια απαίτηση που διατυπώνεται με τους όρους «θα πρέπει» πρέπει να είναι αιτιολογημένη και διαφανής.

Ο όρος «μπορεί» χρησιμοποιείται για να υποδείξει μια επιλογή η οποία επιτρέπεται.

Αυτή η σελίδα έχει μείνει σκόπιμα κενή.

1. ΓΕΝΙΚΑ ΖΗΤΗΜΑΤΑ ΣΧΕΤΙΚΑ ΜΕ ΤΙΣ ΜΕΛΕΤΕΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΟΥ ΑΠΟΤΥΠΩΜΑΤΟΣ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΥ

1.1 Προσέγγιση και εφαρμογές

Το περιβαλλοντικό αποτύπωμα οργανισμών (OEF) είναι ένα μέτρο πολλαπλών κριτηρίων για τον υπολογισμό των περιβαλλοντικών επιδόσεων ενός οργανισμού προϊόντων/υπηρεσιών από την άποψη του κύκλου ζωής (7). Περιλαμβάνει εταιρείες, δημόσιες διοικητικές οντότητες και άλλους φορείς. Το παρόν έγγραφο παρέχει οδηγίες σχετικά με τον τρόπο υπολογισμού ενός OEF, καθώς και τον τρόπο ανάπτυξης μεθοδολογικών απαιτήσεων για συγκεκριμένους τομείς, προκειμένου να χρησιμοποιηθούν στους κανόνες για τον τομέα του περιβαλλοντικού αποτυπώματος οργανισμών (Organisation Environmental Footprint Sector Rules - OEFSR). Οι OEFSR συνιστούν μια απαραίτητη επέκταση και συμπλήρωμα στη γενική καθοδήγηση για τις μελέτες OEF που παρέχεται στο παρόν έγγραφο. Με την ανάπτυξή τους, οι OEFSR θα διαδραματίσουν σημαντικό ρόλο στην αύξηση της αναπαραγωγιμότητας, της συνέπειας και της συνάφειας των μελετών OEF. Οι OEFSR θα διευκολύνουν την εστίαση της προσοχής στις σημαντικότερες παραμέτρους, πιθανώς μειώνοντας με αυτόν τον τρόπο το χρόνο, την προσπάθεια και το κόστος που εμπεριέχει η ολοκλήρωση μιας μελέτης OEF.

Βάσει μιας προσέγγισης κύκλου ζωής, ο οδηγός OEF αποτελεί μια μέθοδο μοντελοποίησης και ποσοτικοποίησης των φυσικών περιβαλλοντικών επιπτώσεων των ροών υλικών/ενέργειας και των προκυπτουσών εκπομπών και ροών αποβλήτων (8) που σχετίζονται με τις οργανωτικές δραστηριότητες από την άποψη της εφοδιαστικής αλυσίδας (9) (από την εξόρυξη πρώτων υλών έως τη χρήση και τη διαχείριση των τελικών αποβλήτων). Η προσέγγιση του κύκλου ζωής λαμβάνει υπόψη το φάσμα των ροών πόρων και περιβαλλοντικών παρεμβάσεων που σχετίζονται με ένα προϊόν ή έναν οργανισμό από την άποψη της εφοδιαστικής αλυσίδας. Περιλαμβάνει όλα τα στάδια του κύκλου ζωής του προϊόντος, από την απόκτηση των πρώτων υλών έως την επεξεργασία, τη διανομή, τη χρήση και τις διεργασίες στο τέλος του κύκλου ζωής (EOL), καθώς και όλες τις σχετικές περιβαλλοντικές επιπτώσεις, τις επιπτώσεις στην υγεία, τις απειλές που σχετίζονται με τους πόρους, την επιβάρυνση της κοινωνίας και τις εξισορροπήσεις. Με αυτόν τον τρόπο, έρχεται σε αντίθεση με την προσέγγιση της εστίασης μόνο στις επιπτώσεις σε επίπεδο μιας συγκεκριμένης τοποθεσίας ή σε μεμονωμένες περιβαλλοντικές επιπτώσεις, ώστε να μειωθεί η πιθανότητα ακούσιας μετάθεσης των βαρών. Μια τέτοια μετάθεση των βαρών μπορεί, για παράδειγμα, να περιλαμβάνει τη μετάθεση των βαρών από ένα στάδιο του κύκλου ζωής της εφοδιαστικής αλυσίδας σε ένα άλλο, από μία κατηγορία επιπτώσεων σε μια άλλη, από έναν οργανισμό σε έναν άλλο ή από μία χώρα σε μια άλλη. Το OEF είναι συμπληρωματικό άλλων εκτιμήσεων και μέσων, όπως είναι οι εκτιμήσεις περιβαλλοντικών επιπτώσεων μιας συγκεκριμένης τοποθεσίας ή οι εκτιμήσεις επικινδυνότητας χημικών ουσιών.

Το OEF είναι ένα μοντέλο περιβαλλοντικής αποτίμησης και όχι ένα μοντέλο οικονομικής αποτίμησης. Επομένως, έχουν καταβληθεί προσπάθειες για να ελαχιστοποιηθεί η ανάγκη χρήσης οικονομικών πληροφοριών (για παράδειγμα, στον καθορισμό των οργανωτικών ορίων) που μπορεί να μην είναι επαρκώς αντιπροσωπευτικές των φυσικών σχέσεων των συστημάτων που μοντελοποιούνται.

Κάθε απαίτηση που καθορίζεται στον παρόντα οδηγό OEF έχει επιλεγεί με γνώμονα τις συστάσεις παρόμοιων, ευρέως αποδεκτών μεθόδων περιβαλλοντικής αποτίμησης εταιρειών και εγγράφων καθοδήγησης. Ειδικότερα, οι οδηγοί μεθοδολογίας που λαμβάνονται υπόψη είναι οι εξής:

— ISO 14064 (2006): Αέρια του θερμοκηπίου – Μέρος 1 και 3·

— ISO/TR 14069 WD (σχέδιο εργασίας, 2010): Αέρια του θερμοκηπίου – Προσδιορισμός της ποσότητας και υποβολή έκθεσης για τις εκπομπές των αερίων του θερμοκηπίου για τους οργανισμούς

— Εγχειρίδιο ILCD (Διεθνές σύστημα αναφοράς για τα δεδομένα του κύκλου ζωής) (2011)·

— Corporate Accounting and Reporting Standard του Greenhouse Gas Protocol (WRI/ WBCSD) (2011α)·

— Bilan Carbone® (έκδοση 5.0)·

— DEFRA - Οδηγίες όσον αφορά τον τρόπο μέτρησης και αναφοράς των εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου (2009)·

— The Carbon Disclosure Project for Water (2010)·

— Διεθνής Πρωτοβουλία για την Έκδοση Απολογισμών Βιωσιμότητας - GRI (έκδοση 3.0).

Το αποτέλεσμα αυτής της ανάλυσης παρουσιάζεται συνοπτικά στο παράρτημα ΙΧ. Στην ενότητα «Ανάλυση υφιστάμενων μεθοδολογιών περιβαλλοντικού αποτυπώματος για προϊόντα και οργανώσεις: Συστάσεις, σκεπτικό και ευθυγράμμιση» παρατίθεται μια πιο λεπτομερής περιγραφή παρατίθεται μια πιο λεπτομερής περιγραφή των αναλυμένων μεθόδων και του αποτελέσματος της ανάλυσης (10). Παρόλο που οι υφιστάμενες μέθοδοι ενδέχεται να παρέχουν αρκετές εναλλακτικές για ένα δεδομένο μεθοδολογικό σημείο απόφασης, η πρόθεση του παρόντος οδηγού OEF είναι να παρέχει περαιτέρω οδηγίες με σκοπό τον προσδιορισμό (όπου είναι εφικτό) μίας μόνο απαίτησης για κάθε σημείο απόφασης, ώστε να υποστηρίξει πιο συνεπείς, αδιάσειστες και αναπαραγώγιμες μελέτες OEF.

Οι βασικές απαιτήσεις για τις μελέτες OEF (περιγράφονται λεπτομερώς στο σύνολο του παρόντος οδηγού) διαφέρουν ελαφρώς ανάλογα με την εφαρμογή (πίνακας 1):

— Οι εσωτερικές εφαρμογές ενδέχεται να περιλαμβάνουν υποστήριξη της περιβαλλοντικής διαχείρισης, προσδιορισμό των περιβαλλοντικών σημείων αιχμής και βελτίωση και παρακολούθηση της περιβαλλοντικής απόδοσης, και ενδέχεται να περιλαμβάνουν σιωπηρά ευκαιρίες εξοικονόμησης κόστους.

— Οι εξωτερικές εφαρμογές (π.χ. επικοινωνία με τους ενδιαφερόμενους φορείς ή επικοινωνία μεταξύ επιχειρήσεων (Business-to-Business, B2B), σχέσεις με τις δημόσιες αρχές ή τους επενδυτές) καλύπτουν ένα ευρύ φάσμα δυνατοτήτων, όπως η ανταπόκριση στα αιτήματα παροχής πληροφοριών των επενδυτών, το μάρκετινγκ, η συγκριτική αξιολόγηση και η ανταπόκριση στις απαιτήσεις που θέτουν οι περιβαλλοντικές πολιτικές σε ευρωπαϊκό επίπεδο ή σε επίπεδο επιμέρους κρατών μελών.

Πίνακας 1

Βασικές απαιτήσεις για τις μελέτες OEF σε σχέση με την προβλεπόμενη εφαρμογή

Προβλεπόμενες εφαρμογές Ορισμός στόχου και πεδίου εφαρμογής Άσκηση διαλογής Συμμόρφωση με τις απαιτήσεις ως προς την ποιότητα των δεδομένων Ιεραρχία πολυλειτουργικότητας Επιλογή μεθόδων εκτίμησης των επιπτώσεων Ταξινόμηση και χαρακτηρισμός Κανονικοποίηση Στάθμιση Ερμηνεία των αποτελεσμάτων OEF Στοιχεία υποβολής εκθέσεων Κριτική επανεξέταση (1 άτομο) Επιτροπή κριτικής επανεξέτασης (3 άτομα) Απαιτεί OEFSR Εσωτερικά (ισχυρισμός ότι συμμορφώνεται με τον οδηγό OEF) Υ Σ Σ Υ Υ Υ Σ Π Υ Π Υ Π Π Εξωτερικά Χωρίς συγκρίσεις / συγκριτικούς ισχυρισμούς Υ Σ Υ Υ Υ Υ Σ Π Υ Υ Υ Σ Σ Με συγκρίσεις / συγκριτικούς ισχυρισμούς Υ Σ Υ Υ Υ Υ Σ Π Υ Υ / Υ Υ «Υ» = υποχρεωτικό «Σ» = συνιστώμενο (όχι υποχρεωτικό) «Π» = προαιρετικό (όχι υποχρεωτικό) «/» = δεν ισχύει

Απαιτήσεις για τις μελέτες OEF

Μια μελέτη περιβαλλοντικού αποτυπώματος οργανισμού (OEF) πρέπει να βασίζεται σε μια προσέγγιση κύκλου ζωής.

1.2 Πώς χρησιμοποιείται ο παρών οδηγός

Ο παρών οδηγός παρέχει τις απαιτούμενες πληροφορίες για τη διενέργεια μιας μελέτης OEF. Η ύλη του οδηγού παρουσιάζεται διαδοχικά, με τη σειρά των μεθοδολογικών φάσεων που πρέπει να ολοκληρωθούν κατά τον υπολογισμό ενός OEF. Κάθε ενότητα ξεκινάει με μια γενική περιγραφή της μεθοδολογικής φάσης, μαζί με μια επισκόπηση των απαραίτητων προβληματισμών, καθώς και υποστηρικτικά παραδείγματα. Οι «απαιτήσεις» προσδιορίζουν τα μεθοδολογικά πρότυπα που «πρέπει/θα πρέπει» να πληρούνται προκειμένου να επιτευχθεί μια μελέτη που να είναι σύμφωνη με τα OEF. Τα στοιχεία αυτά εμφανίζονται μέσα σε πλαίσια κειμένου με περιγράμματα μονής, συνεχούς γραμμής έπειτα από μια ενότητα γενικής περιγραφής. Οι «Συμβουλές» περιγράφουν μη υποχρεωτικές, αλλά συνιστώμενες βέλτιστες πρακτικές. Αυτές εμφανίζονται μέσα σε σκιασμένα πλαίσια κειμένου, επίσης με περιγράμματα μονής, συνεχούς γραμμής. Όπου προσδιορίζονται πρόσθετες απαιτήσεις για τη δημιουργία OEFSR, εμφανίζονται σε πλαίσια κειμένου με περιγράμματα διπλής, συνεχούς γραμμής, στο τέλος κάθε αντίστοιχης ενότητας.

1.3 Αρχές σχετικά με τις μελέτες περιβαλλοντικού αποτυπώματος οργανισμών

Η αυστηρή τήρηση μιας βασικής σειράς αναλυτικών αρχών είναι απαραίτητη, προκειμένου να επιτευχθεί ο στόχος της κατάρτισης συνεπών, αδιάσειστων και αναπαραγώγιμων μελετών OEF. Στόχος των αρχών αυτών είναι να παρέχουν πρωταρχικές κατευθύνσεις ως προς την εφαρμογή της μεθόδου OEF. Πρέπει να λαμβάνονται υπόψη αναφορικά με κάθε φάση των μελετών OEF, από τη διατύπωση των στόχων της μελέτης και τον ορισμό του πεδίου εφαρμογής της έρευνας, έως τη συλλογή δεδομένων, την εκτίμηση περιβαλλοντικών επιπτώσεων, την υποβολή εκθέσεων και την επαλήθευση των αποτελεσμάτων της μελέτης.

Απαιτήσεις για τις μελέτες OEF

Οι χρήστες του παρόντος οδηγού πρέπει να τηρούν τις ακόλουθες αρχές κατά τη διενέργεια μελετών OEF:

(1) Συνάφεια Όλες οι μέθοδοι που χρησιμοποιούνται και τα δεδομένα που έχουν συλλεχθεί για λόγους ποσοτικοποίησης του OEF πρέπει να είναι όσο το δυνατόν πιο συναφή με τη μελέτη.

(2) Πληρότητα Η ποσοτικοποίηση του OEF πρέπει να περιλαμβάνει όλες τις περιβαλλοντικά συναφείς ροές υλικού/ενέργειας και άλλες περιβαλλοντικές παρεμβάσεις, όπως απαιτείται για τη συμμόρφωση με τα καθορισμένα όρια του συστήματος (11), τις απαιτήσεις δεδομένων και τις μεθόδους εκτίμησης επιπτώσεων που χρησιμοποιήθηκαν.

(3) Συνέπεια Η αυστηρή συμμόρφωση με τον παρόντα οδηγό πρέπει να τηρείται σε όλα τα στάδια της μελέτης OEF, ώστε να διασφαλιστεί εσωτερική συνέπεια και συγκρισιμότητα με παρόμοιες αναλύσεις.

(4) Ακρίβεια Πρέπει να καταβληθεί κάθε εύλογη προσπάθεια προκειμένου να μειωθούν οι αβεβαιότητες τόσο της μοντελοποίησης όσο και της αναφοράς των αποτελεσμάτων.

(5) Διαφάνεια Οι πληροφορίες OEF πρέπει να κοινοποιούνται κατά τρόπο που να παρέχουν στους προβλεπόμενους χρήστες την απαραίτητη βάση για τη λήψη αποφάσεων και τους ενδιαφερόμενους φορείς τη δυνατότητα εκτίμησης της ακεραιότητας και της αξιοπιστίας τους.

Αρχές των OEFSR:

1. Σχέση με τον οδηγό OEF

Οι μεθοδολογικές απαιτήσεις που ορίζονται στους OEFSR ισχύουν επίσης και για τις μελέτες OEF, πέραν των απαιτήσεων του παρόντος οδηγού OEF. Εφόσον οι OEFSR παρέχουν πιο συγκεκριμένες απαιτήσεις από τον παρόντα οδηγό OEF, οι ειδικές απαιτήσεις των OEFSR πρέπει να πληρούνται.

2. Συμμετοχή επιλεγμένων ενδιαφερόμενων μερών

Η διαδικασία ανάπτυξης OEFSR είναι ανοικτή και διαφανής και περιλαμβάνει διαβούλευση με τα επιλεγμένα ενδιαφερόμενα μέρη. Πρέπει να γίνουν εύλογες προσπάθειες για την επίτευξη συναίνεσης καθόλη τη διάρκεια της διαδικασίας (προσαρμογή από ISO 14020:2000, 4.9.1, Αρχή 8). Οι OEFSR πρέπει να επανελέγχονται από ομοτίμους.

3. Προσπάθεια για συγκρισιμότητα

Τα αποτελέσματα των μελετών OEF που έχουν διενεργηθεί σύμφωνα με τον παρόντα οδηγό OEF και το σχετικό έγγραφο OEFSR δύναται να χρησιμοποιηθούν για τη σύγκριση της περιβαλλοντικής απόδοσης οργανισμών στον ίδιο τομέα επί τη βάσει του κύκλου ζωής, καθώς και να υποστηρίζουν συγκριτικούς ισχυρισμούς (που πρόκειται να γνωστοποιηθούν στο κοινό). Ως εκ τούτου, η συγκρισιμότητα των αποτελεσμάτων είναι ιδιαίτερα σημαντική. Οι πληροφορίες που παρέχονται για αυτήν τη σύγκριση πρέπει να είναι διαφανείς, ώστε να επιτρέπεται στο χρήστη η κατανόηση των περιορισμών στη συγκρισιμότητα που έγκεινται στο υπολογισμένο αποτέλεσμα (προσαρμογή από ISO 14025) (12).

1.4 Φάσεις μιας μελέτης περιβαλλοντικού αποτυπώματος οργανισμών

Κατά τη διενέργεια μιας μελέτης OEF, θα πρέπει να ολοκληρωθεί μια σειρά φάσεων, σύμφωνα με τον παρόντα οδηγό - ήτοι, Ορισμός στόχου, Ορισμός πεδίου εφαρμογής, Προφίλ χρήσης πόρων και εκπομπών, Εκτίμηση επιπτώσεων περιβαλλοντικού αποτυπώματος και Ερμηνεία και υποβολή έκθεσης περιβαλλοντικού αποτυπώματος – βλ.Σχήμα 1.

Σχήμα 1

Φάσεις μιας μελέτης περιβαλλοντικού αποτυπώματος οργανισμών

2. ΡΟΛΟΣ ΤΩΝ ΚΑΝΟΝΩΝ ΓΙΑ ΤΟΝ ΤΟΜΕΑ ΤΟΥ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΟΥ ΑΠΟΤΥΠΩΜΑΤΟΣ ΟΡΓΑΝΙΣΜΩΝ (OEFSR)

2.1 Γενικά

Πέραν της παροχής γενικής καθοδήγησης και του προσδιορισμού των απαιτήσεων για τις μελέτες OEF, ο παρών οδηγός OEF προσδιορίζει επίσης τις απαιτήσεις για την ανάπτυξη των OEFSR. Οι OEFSR θα διαδραματίσουν σημαντικό ρόλο στην αύξηση της αναπαραγωγιμότητας, της συνέπειας (και, ως εκ τούτου, της συγκρισιμότητας μεταξύ των υπολογισμών OEF εντός οργανισμών του ίδιου τομέα) και της συνάφειας των μελετών OEF. Οι OEFSR θα διευκολύνουν την εστίαση της προσοχής στις σημαντικότερες παραμέτρους, πιθανώς μειώνοντας με αυτόν τον τρόπο το χρόνο, την προσπάθεια και το κόστος που εμπεριέχει η ολοκλήρωση μιας μελέτης OEF.

Ο στόχος είναι η διασφάλιση ότι οι OEFSR έχουν αναπτυχθεί σύμφωνα με τον οδηγό OEF και ότι παρέχουν τις απαιτούμενες περαιτέρω προδιαγραφές για την επίτευξη της συγκρισιμότητας, της αυξημένης αναπαραγωγιμότητας, της συνέπειας, της συνάφειας, της εστίασης και της αποτελεσματικότητας των μελετών OEF. Οι OEFSR θα πρέπει να εστιάζουν τις μελέτες OEF στις πτυχές και τις παραμέτρους που είναι οι πλέον κατάλληλες για τον προσδιορισμό της περιβαλλοντικής απόδοσης του τομέα. Ένας OEFSR πρέπει/θα πρέπει/ενδέχεται περαιτέρω να προσδιορίζει απαιτήσεις που διατυπώνονται στον παρόντα οδηγό OEF και να συμπληρώνει νέες απαιτήσεις, σε περίπτωση που ο γενικότερος οδηγός OEF παρέχει διάφορες επιλογές.

Ο οδηγός OEF καθορίζει τους βασικούς τομείς που πρέπει να καλύπτονται από τους OEFSR. Σε αυτούς περιλαμβάνονται, για παράδειγμα, οι εξής:

— Επιλογή και περιγραφή των ορίων του συστήματος (όρια του οργανισμού και όρια OEF)·

— Καθορισμός του χρονικού διαστήματος υποβολής εκθέσεων και του χρονικού διαστήματος του προς εξέταση σταδίου χρήσης·

— Καθορισμός συναφών/μη συναφών περιβαλλοντικών πτυχών· (13)

— Περιγραφή των πληροφοριών που πρέπει να περιλαμβάνονται στη χρήση και τα στάδια EOL, εάν λαμβάνονται υπόψη στην ανάλυση·

— Τρόπος κατάρτισης του χαρτοφυλακίου (14) προϊόντων, συμπεριλαμβανομένων των βασικών σχετικών ροών αναφοράς (15)·

— Επιλογή των υποκειμένων δεδομένων, προσδιορίζοντας τα δεδομένα που θα πρέπει να συλλέγονται απευθείας (συγκεκριμένα) και εκείνα τα οποία μπορεί να είναι γενικά και παρέχοντας οδηγίες σχετικά με τις πιθανές πηγές δεδομένων· (16)

— Συγκεκριμένοι κανόνες για την επίλυση των ζητημάτων πολυλειτουργικότητας (17) των βασικών διαδικασιών/δραστηριοτήτων του τομέα·

— Απαιτήσεις επανεξέτασης·

— Απαιτήσεις υποβολής εκθέσεων.

Εάν οι μελέτες OEF δεν θα χρησιμοποιηθούν για συγκριτικούς ισχυρισμούς που πρόκειται να δημοσιοποιηθούν, δύναται να διεξάγονται χωρίς τη χρήση OEFSR.

Απαιτήσεις για τις μελέτες OEF

Σε περίπτωση απουσίας OEFSR για τον τομέα αναφοράς, οι βασικοί τομείς που θα καλύπτονται από τους OEFSR (όπως αναφέρεται στο σύνολο του παρόντος οδηγού OEF) θα πρέπει να προσδιορίζονται, να αιτιολογούνται και να αναφέρονται ρητά στη μελέτη OEF.

Πρόσθετες απαιτήσεις για τους OEFSR

Οι OEFSR θα πρέπει να εστιάζουν τις μελέτες OEF στις πτυχές και τις παραμέτρους που είναι οι πλέον κατάλληλες για τον προσδιορισμό της περιβαλλοντικής απόδοσης του τομέα.

Ένας OEFSR πρέπει/θα πρέπει/ενδέχεται περαιτέρω να προσδιορίζει απαιτήσεις που διατυπώνονται στον παρόντα οδηγό OEF και να συμπληρώνει νέες απαιτήσεις, σε περίπτωση που ο γενικότερος οδηγός OEF παρέχει διάφορες επιλογές.

2.2 Ορισμός του τομέα που υπόκειται στους κανόνες για τον τομέα του περιβαλλοντικού αποτυπώματος οργανισμών

Ο τομέας ορίζεται με αναφορά στο χαρακτηριστικό τομεακό χαρτοφυλάκιο προϊόντων (18) με τη χρήση κωδικών της NACE (δηλαδή σύμφωνα με τη γενική ονοματολογία των οικονομικών δραστηριοτήτων στην Ευρωπαϊκής Κοινότητα, NACE αναθ. 2). Το σύστημα της NACE είναι ένα σύστημα για τη στατιστική ταξινόμηση των οικονομικών δραστηριοτήτων στην Ευρώπη. Σε κάθε μονάδα που εγγράφεται στα στατιστικά μητρώα επιχειρήσεων εκχωρείται ένας κωδικός NACE, ανάλογα με την κύρια οικονομική δραστηριότητά της. Η κύρια δραστηριότητα είναι η δραστηριότητα που συμβάλλει περισσότερο στην προστιθέμενη αξία της μονάδας. Καθώς το σύστημα της NACE προέρχεται από τη διεθνή πρότυπη βιομηχανική ταξινόμηση όλων των οικονομικών δραστηριοτήτων των Ηνωμένων Εθνών (ISIC), τα δύο συστήματα ταξινόμησης είναι παρόμοια, αλλά το NACE είναι πιο λεπτομερές από το ISIC.

Για την εκχώρηση του κωδικού NACE, χρησιμοποιούνται οι επεξηγηματικές σημειώσεις της NACE, οι αποφάσεις που λαμβάνονται από την επιτροπή διαχείρισης του NACE, οι πίνακες αντιστοιχίας και η ταξινόμηση των προϊόντων κατά δραστηριότητα (CPA). Μια δραστηριότητα όπως ορίζεται εδώ «μπορεί να αποτελείται από μία απλή διαδικασία (για παράδειγμα, ύφανση), αλλά μπορεί επίσης να καλύπτει μια ολόκληρη σειρά από επιμέρους διαδικασίες, κάθε μία εκ των οποίων αναφέρεται σε διάφορες κατηγορίες της ταξινόμησης (για παράδειγμα, η κατασκευή ενός αυτοκινήτου αποτελείται από συγκεκριμένες δραστηριότητες, όπως χύτευση, σφυρηλάτηση, συγκόλληση, συναρμολόγηση, βαφή, κλπ.). Εάν η διαδικασία παραγωγής είναι οργανωμένη ως μια ολοκληρωμένη σειρά στοιχειωδών δραστηριοτήτων εντός της ίδιας στατιστικής μονάδας, ο όλος συνδυασμός θεωρείται ως μία δραστηριότητα» (19).

Το NACE αποτελείται από μια ιεραρχική δομή, η οποία έχει την εξής μορφή (20):

1. Επικεφαλίδες που χαρακτηρίζονται με αλφαβητικούς κωδικούς (ενότητες),

2. Υποδιαιρέσεις οι οποίες προσδιορίζονται από διψήφιο αριθμητικό κωδικό (κλάδοι),

3. Υποδιαιρέσεις οι οποίες προσδιορίζονται από τριψήφιο αριθμητικό κωδικό (ομάδες),

4. Επικεφαλίδες που χαρακτηρίζονται με τετραψήφιους αριθμητικούς κωδικούς (κλάσεις).

Το ISIC και το NACE έχουν τους ίδιους κωδικούς στα υψηλότερα επίπεδα, ωστόσο το NACE παρέχει περισσότερες πληροφορίες στα χαμηλότερα επίπεδα. Δεδομένου ότι ο κωδικός NACE στο πλαίσιο αυτής της μελέτης ισχύει για το επίπεδο τομέα, θα πρέπει να εκχωρηθεί τουλάχιστον ένας διψήφιος κωδικός (ήτοι, επίπεδο τομέα) (21). Κάτι τέτοιο είναι σύμμορφο με το σύστημα κωδικών ISIC. Στις πολυτομεακές εταιρείες, πρέπει να εκχωρούνται όλοι οι προσδιορίσιμοι κωδικοί NACE που σχετίζονται με το χαρτοφυλάκιο προϊόντων τους.

Παράδειγμα:

Μια εταιρεία που παράγει μπλουζάκια και παντελόνια ανήκει στον τομέα της κατασκευής ειδών ένδυσης. Ο κωδικός NACE (και ISIC) του τομέα των κατασκευαστών ειδών ένδυσης είναι 14. Εάν η εταιρεία περιλαμβάνει διαδικασίες για το φινίρισμα των υφασμάτων (π.χ. λεύκανση των τζιν), ανήκει επίσης στον τομέα των κλωστοϋφαντουργικών βιομηχανιών. Ο κωδικός NACE (και ISIC) του τομέα των κλωστοϋφαντουργικών βιομηχανιών είναι 13. Και ο κωδικός 13 και ο κωδικός 14 της NACE πρέπει επομένως να εκχωρηθούν στην εταιρεία.

Ο τομέας θα πρέπει να καθοριστεί έτσι ώστε να περιλαμβάνει όλους τους σχετικούς οργανισμούς σε αυτόν τον τομέα. Ωστόσο, θα πρέπει επίσης να είναι αρκετά συγκεκριμένος για να διευκολύνει την κατάρτιση επαρκώς αντιπροσωπευτικών και καθοδηγητικών OEFSR πέραν εκείνων που καθορίζονται στον οδηγό OEF. Οι OEFSR, συνεπώς, καθορίζονται κατά κύριο λόγο με αναφορά στις δραστηριότητες που είναι χαρακτηριστικές του τομέα, όπως αναπαρίστανται σε ένα τυπικό χαρτοφυλάκιο προϊόντων.

Για να προσδιοριστεί το σύνολο των δραστηριοτήτων βάσει των οποίων οι οργανισμοί δύναται να συγκεντρωθούν σε έναν OEFSR, θα πρέπει να ληφθούν υπόψη διάφορα κριτήρια:

— Οι οργανισμοί πρέπει να παρέχουν παρεμφερή προϊόντα/υπηρεσίες·

— Οι σχετικές περιβαλλοντικές επιπτώσεις που σχετίζονται με τις δραστηριότητες των οργανισμών μπορούν να περιγραφούν με ένα παρόμοιο σύνολο κατηγοριών, μεθόδων και άλλων δεικτών επιπτώσεων περιβαλλοντικού αποτυπώματος·

— Οι οργανισμοί θα πρέπει να έχουν παρόμοια οργανωτικά σύνορα και αρκετά παρόμοιο προφίλ εισροών προϊόντων (22).

Πρόσθετες απαιτήσεις για τους OEFSR

Ο τομέας τον οποίο θα αφορά ο OEFSR πρέπει να ορίζεται με τη χρήση κωδικών της NACE. Οι OEFSR βασίζονται σε έναν τουλάχιστον διψήφιο τομέα των κωδικών NACE (προεπιλογή). Ωστόσο, μπορεί να επιτρέπουν (αιτιολογημένες) αποκλίσεις (π.χ. να επιτρέπουν τρία ψηφία), εάν το απαιτεί η πολυπλοκότητα του τομέα. Σε περίπτωση που προσδιορίζονται πολλαπλές διαδρομές παραγωγής για παρόμοια χαρτοφυλάκια προϊόντων που ορίζονται με τη χρήση εναλλακτικών κωδικών NACE, ο OEFSR θα περιλαμβάνει όλους αυτούς τους κωδικούς NACE.

3. ΟΡΙΣΜΟΣ ΤΟΥ(ΤΩΝ) ΣΤΟΧΟΥ(-ΩΝ) ΤΗΣ ΜΕΛΕΤΗΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΟΥ ΑΠΟΤΥΠΩΜΑΤΟΣ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΥ

Ο ορισμός του στόχου είναι το πρώτο βήμα μιας μελέτης OEF και καθορίζει το γενικό πλαίσιο της μελέτης. Ο σκοπός του σαφούς ορισμού των στόχων είναι η διασφάλιση ότι οι αναλυτικοί στόχοι, μέθοδοι, αποτελέσματα και προβλεπόμενες εφαρμογές ευθυγραμμίζονται με βέλτιστο τρόπο και ότι έχει διαμορφωθεί ένα κοινό όραμα, το οποίο καθοδηγεί τους συμμετέχοντες στη μελέτη.

Ένα σημαντικό στοιχείο της φάσης ορισμού του στόχου είναι να προσδιοριστούν οι επιδιωκόμενες εφαρμογές της μελέτης, καθώς και ο σχετικός απαιτούμενος βαθμός διεξοδικότητας και αυστηρότητας κατά την ανάλυση. Αυτό θα πρέπει να αντικατοπτρίζεται στους καθορισμένους περιορισμούς της μελέτης (φάση ορισμού πεδίου εφαρμογής). Οι ποσοτικές μελέτες σε συμμόρφωση με τις αναλυτικές απαιτήσεις που προσδιορίζονται στον παρόντα οδηγό OEF θα είναι απαραίτητες για τις αναλύσεις που αποσκοπούν, για παράδειγμα, στην εκμετάλλευση πρώτων υλών με το μικρότερο περιβαλλοντικό κόστος, το σχεδιασμό προϊόντος, τη συγκριτική αξιολόγηση και την υποβολή εκθέσεων. Οι συνδυαστικές προσεγγίσεις είναι επίσης εφικτές εάν μόνο ορισμένα μέρη της εφοδιαστικής αλυσίδας υπόκεινται σε ποσοτική ανάλυση και άλλα σε ποιοτικές περιγραφές των ενδεχόμενων περιβαλλοντικών σημείων αιχμής στo πλαίσιo μιας μελέτης OEF (για παράδειγμα, μια ποσοτική ανάλυση «από τη γέννηση έως την πύλη» (23) σε συνδυασμό με ποιοτικές περιγραφές περιβαλλοντικών προβληματισμών «από την πύλη έως το θάνατο» (24) ή με ποσοτικές αναλύσεις της χρήσης και των σταδίων του τέλους του κύκλου ζωής επιλεγμένων αντιπροσωπευτικών τύπων προϊόντων).

Πολλοί είναι οι πιθανοί λόγοι διεξαγωγής μιας μελέτης OEF, όπως η ανάγκη κατανόησης των πιο σημαντικών περιβαλλοντικών επιπτώσεων των δραστηριοτήτων ενός οργανισμού καθόλη τη διάρκεια του κύκλου ζωής του, εντοπισμού των ευκαιριών μείωσης των περιβαλλοντικών επιπτώσεων εστιάζοντας κυρίως στα εντοπισθέντα «σημεία αιχμής», υποστήριξης στρατηγικών αποφάσεων (π.χ. σχετικά με τη διαχείριση των κινδύνων στην εφοδιαστική αλυσίδα), απάντησης στα ερωτήματα των επενδυτών και άλλων ενδιαφερομένων μερών σχετικά με τις περιβαλλοντικές επιδόσεις του οργανισμού, την υποβολή εταιρικών εκθέσεων για τη βιωσιμότητα, την υποβολή εκθέσεων προς τα ενδιαφερόμενα μέρη, κ.λπ.

Παράδειγμα: Περιβαλλοντικό αποτύπωμα μιας εταιρείας που παράγει τζην και μπλουζάκια: ορισμός του στόχου.

Πτυχές Επιμέρους Προβλεπόμενη(-ες) εφαρμογή(-ές): Υποβολή εταιρικών εκθέσεων για τη βιωσιμότητα: Λόγοι διενέργειας της μελέτης: Επίδειξη δέσμευσης και προσπάθειας συνεχούς βελτίωσης Κοινό-στόχος: Πελάτες Συγκρίσεις και/ή συγκριτικοί ισχυρισμοί που προορίζονται να γνωστοποιηθούν στο κοινό: Όχι, θα είναι διαθέσιμες στο κοινό αλλά δεν προορίζονται για χρήση για συγκρίσεις ή συγκριτικούς ισχυρισμούς. Επίτροπος της μελέτης: G Company Ltd. Διαδικασία επανεξέτασης: Ανεξάρτητος εξωτερικός εξεταστής, κ. Υ

Απαιτήσεις για τις μελέτες OEF

Ο ορισμός του στόχου μιας μελέτης OEF πρέπει να περιλαμβάνει τα εξής:

— προβλεπόμενη(-ες) εφαρμογή(-ές),

— Λόγοι για τη διενέργεια της μελέτης και πλαίσιο απόφασης,

— κοινό-στόχος,

— συγκρίσεις και/ή συγκριτικοί ισχυρισμοί που προορίζονται να γνωστοποιηθούν στο κοινό:

— επίτροπος της μελέτης,

— διαδικασία επανεξέτασης (όπου εφαρμόζεται).

Πρόσθετες απαιτήσεις για τους OEFSR

Ο OEFSR θα προσδιορίζει τις απαιτήσεις επανεξέτασης μιας μελέτης OEF.

4. ΟΡΙΣΜΟΣ ΤΟΥ(ΤΩΝ) ΠΕΔΙΟΥ(-ΩΝ) ΕΦΑΡΜΟΓΗΣ ΤΗΣ ΜΕΛΕΤΗΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΟΥ ΑΠΟΤΥΠΩΜΑΤΟΣ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΥ

4.1 Γενικά

Ο ορισμός του πεδίου εφαρμογής της μελέτης OEF περιλαμβάνει αναλυτική περιγραφή του συστήματος που πρόκειται να αξιολογηθεί και των σχετικών αναλυτικών προδιαγραφών.

Απαιτήσεις για τις μελέτες OEF

Ο ορισμός του πεδίου εφαρμογής μιας μελέτης OEF πρέπει να είναι σύμφωνος με τους καθορισμένους στόχους της μελέτης και τις απαιτήσεις του οδηγού OEF. Πρέπει να προσδιορίζει και να περιγράφει σαφώς τα εξής (για πιο λεπτομερή περιγραφή, ανατρέξτε στις παρακάτω ενότητες):

— τον ορισμό του οργανισμού (μονάδα ανάλυσης (25)) και το χαρτοφυλάκιο προϊόντων (σειρά και ποσότητα των αγαθών/υπηρεσιών που παρασχέθηκαν κατά το διάστημα υποβολής εκθέσεων)·

— τα όρια του συστήματος (όρια του οργανισμού και του OEF)·

— κατηγορίες επιπτώσεων περιβαλλοντικού αποτυπώματος,

— τις παραδοχές και τους περιορισμούς.

4.2 Ορισμός του οργανισμού (μονάδα ανάλυσης)

Ο οργανισμός είναι η μονάδα αναφοράς για την ανάλυση και (μαζί με το χαρτοφυλάκιο προϊόντων) αποτελεί τη βάση για τον καθορισμό των ορίων του οργανισμού. Πρόκειται για μια έννοια παράλληλη με αυτήν της «λειτουργικής μονάδας» σε μια παραδοσιακή ανάλυση κύκλου ζωής (ΑΚΖ) (26). Από γενικότερη άποψη, η πρωταρχική λειτουργία του οργανισμού με σκοπό τον υπολογισμό του OEF είναι η παροχή αγαθών και υπηρεσιών σε ένα συγκεκριμένο χρονικό διάστημα υποβολής εκθέσεων. Η μελέτη OEF έχει ως στόχο να παρέχει ένα μέτρο υπολογισμού των δυνητικών περιβαλλοντικών πιέσεων που σχετίζονται με την παροχή προϊόντων από τον οργανισμό. Ο ορισμός του οργανισμού σε σχέση με το χαρτοφυλάκιο προϊόντων διευκολύνει επομένως την άμεση αναπαράσταση των υλικών δοσοληψιών του οργανισμού με το περιβάλλον.

Απαιτήσεις για τις μελέτες OEF

Ο οργανισμός (ή ένα σαφώς καθορισμένο υποσύνολό του σύμφωνα με τη μελέτη OEF) πρέπει να ορίζεται σύμφωνα με τα ακόλουθα:

— το όνομα του οργανισμού·

— τα είδη των αγαθών/υπηρεσιών που παράγει ο οργανισμός (δηλαδή, τον τομέα)·

— τις τοποθεσίες λειτουργίας (δηλαδή, τις χώρες)·

— τον(τους) κωδικό(-ούς) NACE.

Παράδειγμα:

Στοιχείο Επιμέρους Οργανισμός: Y Company Ltd. Τομέας προϊόντων/υπηρεσιών: κατασκευαστής ειδών ένδυσης Τοποθεσία(ες): Παρίσι, Βερολίνο, Μιλάνο Κωδικός(-οί) NACE: 14

4.3 Χαρτοφυλάκιο προϊόντων

Το χαρτοφυλάκιο προϊόντων αφορά την ποσότητα και τη φύση των αγαθών και των υπηρεσιών που παρασχέθηκαν από τον οργανισμό κατά το διάστημα υποβολής εκθέσεων, το οποίο θα πρέπει να είναι ένα έτος. Αποτελεί τη βάση για την ολοκλήρωση του προφίλ χρήσης πόρων και εκπομπών (απογραφή) του οργανισμού, το οποίο ισούται με τις ροές εισόδου και εξόδου (27) που σχετίζονται με την παροχή του χαρτοφυλακίου προϊόντων του οργανισμού, σύμφωνα με τα καθορισμένα όρια συστήματος της μελέτης.

Το OEF δύναται να περιορίζεται σε ένα σαφώς καθορισμένο υποσύνολο του χαρτοφυλακίου προϊόντων του οργανισμού. Αυτό μπορεί, για παράδειγμα, να ισχύει στην περίπτωση που το χαρτοφυλάκιο προϊόντων μιας επιχείρησης λιανικής πώλησης αποτελείται από προϊόντα που παράγονται εσωτερικά (ιδιοπαραγόμενα προϊόντα) και προϊόντα που παρέχονται από τον οργανισμό χωρίς καμία μετατροπή. Το χαρτοφυλάκιο προϊόντων για την ανάλυση «από τη γέννηση έως τον θάνατο» θα μπορούσε στη συνέχεια να περιορίζεται στα εσωτερικά παραγόμενα προϊόντα, ενώ για τα άλλα προϊόντα να πραγματοποιείται ανάλυση «από τη γέννηση έως την πύλη» ή «από πύλη σε πύλη». Ένα άλλο χαρακτηριστικό παράδειγμα είναι ένας οργανισμός που λειτουργεί σε διάφορους τομείς και αποφασίζει να περιορίσει την ανάλυσή του σε έναν τομέα.

Απαιτήσεις για τις μελέτες OEF

Για τον οργανισμό πρέπει να ορίζεται ένα χαρτοφυλάκιο προϊόντων που αναπαριστά την ποσότητα και τη φύση των αγαθών και των υπηρεσιών (ή ένα σαφώς καθορισμένο υποσύνολο αυτών) που παρασχέθηκαν από αυτόν κατά το διάστημα υποβολής εκθέσεων ως προς το είδος («τι») και την ποσότητά τους («πόσο»). Πρέπει να αιτιολογείται και να αναφέρεται εάν το OEF περιορίζεται σε ένα υποσύνολο του χαρτοφυλακίου των προϊόντων του.

Το διάστημα υποβολής εκθέσεων θα πρέπει να είναι ένα έτος.

Για τη μοντελοποίηση της χρήσης και των σεναρίων EOL, πρέπει να παρέχονται επίσης πληροφορίες για τον βαθμό («πόσο καλά») και τη διάρκεια («για πόσο καιρό») (28) σε σχέση με την απόδοση του προϊόντος. Τα ποσοτικά δεδομένα εισόδου και εξόδου που συλλέγονται για την υποστήριξη της ανάλυσης (η οποία θα πραγματοποιηθεί σε μεταγενέστερη φάση της μελέτης OEF) πρέπει να υπολογίζονται σε σχέση με το καθορισμένο χαρτοφυλάκιο προϊόντων.

Παράδειγμα: Χαρτοφυλάκιο προϊόντων:

Στοιχείο Επιμέρους [ΤΙ] Μπλουζάκια (μέσος όρος για τα μεγέθη S, M, L) κατασκευασμένα από πολυεστέρα, παντελόνια (μέσος όρος για τα μεγέθη S, M, L) κατασκευασμένα από πολυεστέρα [ΠΟΣΟ] 40 000 μπλουζάκια, 20 000 παντελόνια [ΠΟΣΟ ΚΑΛΑ] Για χρήση μία φορά την εβδομάδα και πλύσιμο στο πλυντήριο στους 30 βαθμούς μία φορά την εβδομάδα, η κατανάλωση ενέργειας του πλυντηρίου ισούται με 0,72 MJ/κιλό ρούχων και η κατανάλωση νερού ισούται με 10 λίτρα/κιλό ρούχων για έναν κύκλο πλύσεως. Ένα μπλουζάκι ζυγίζει 0,16 κιλά και ένα παντελόνι ζυγίζει 0,53 κιλά. Αυτό συνεπάγεται κατανάλωση ενέργειας 0,4968 MJ/εβδομάδα και κατανάλωση νερού 6,9 λίτρα/εβδομάδα. [ΓΙΑ ΠΟΣΟ ΚΑΙΡΟ] Στάδιο χρήσης πέντε ετών τόσο για τα μπλουζάκια όσο και για τα παντελόνια [ΕΤΟΣ] 2010 [ΔΙΑΣΤΗΜΑ ΑΝΑΦΟΡΑΣ] ένα έτος

Πρόσθετες απαιτήσεις για τους OEFSR

Ο OEFSR θα πρέπει να προσδιορίζει περαιτέρω τον τρόπο που έχει οριστεί το χαρτοφυλάκιο προϊόντων, ιδίως ως προς το «πόσο καλά» και «για πόσο καιρό». Καθορίζει, επίσης, το χρονικό διάστημα υποβολής εκθέσεων, όταν αυτό διαφέρει από το ένα έτος, και δικαιολογεί την επιλεγμένη διάστημα.

4.4 Όρια συστήματος σχετικά με τις μελέτες περιβαλλοντικού αποτυπώματος οργανισμών

Οι οργανωτικές δραστηριότητες ενσωματώνονται τελικά σε δίκτυα κοινωνικών, οικονομικών και φυσικών σχέσεων. Επομένως, είναι αναγκαίο να θεσπιστούν όρια, προκειμένου να καθοριστεί επίσημα ποιες από αυτές τις σχέσεις θα πρέπει να λαμβάνονται υπόψη στον υπολογισμό του OEF και ποιες να αποκλείονται. Μια βασική αντίληψη που έχει προκύψει από τις προσεγγίσεις για την περιβαλλοντική αποτίμηση με βάση τον κύκλο ζωής είναι ότι η χρήση των πόρων και οι εκπομπές που συνδέονται με τις διεργασίες προηγούμενου σταδίου (δηλαδή, τα αγαθά και οι υπηρεσίες που αγοράζονται από τον οργανισμό) ή επόμενου σταδίου (δηλαδή που συνδέονται με τη διανομή, την αποθήκευση, τις διεργασίες στο τέλος του κύκλου ζωής των αγαθών/υπηρεσιών που προσφέρει ο οργανισμός) μπορεί να είναι καθοριστικοί παράγοντες του συνολικού περιβαλλοντικού προφίλ του οργανισμού. Η αποτελεσματική και αποδοτική περιβαλλοντική διαχείριση απαιτεί, ως εκ τούτου, να δίδεται προσοχή στις εν λόγω διεργασίες προηγούμενου και επόμενου σταδίου και να λαμβάνεται υπόψη ο βαθμός στον οποίο επηρεάζονται ή μπορούν να επηρεαστούν από τις αποφάσεις που λαμβάνονται στο επίπεδο του οργανισμού.

Λαμβάνοντας υπόψη τον προφανώς σημαντικό ρόλο της επιλογής των ορίων του συστήματος στον καθορισμό του μεγέθους του υπολογιζόμενου OEF, τα όρια αυτά πρέπει να καθορίζονται με ηθικό και συνεπή τρόπο. Ο καθορισμός των ορίων επηρεάζει επίσης άμεσα την χρησιμότητα των αναλυτικών αποτελεσμάτων για συγκεκριμένες εφαρμογές. Για παράδειγμα, για να προκύψουν αποτελέσματα τα οποία θα βοηθήσουν την περιβαλλοντική διαχείριση να κατανοήσει τις άμεσες επιπτώσεις σε επίπεδο εγκατάστασης, ενδείκνυται να καθοριστούν όρια οργανισμού σε σχέση με την εγκατάσταση. Για την ενημέρωση της διαχείρισης όσον αφορά τις ευρύτερες επιπτώσεις στην εφοδιαστική αλυσίδα, απαιτούνται όρια συστήματος που θα περιλαμβάνουν τις διαδικασίες επόμενου και/ή προηγούμενου σταδίου. Μια άσκηση OEF από την οποία προκύπτει ότι η πλειονότητα των περιβαλλοντικών επιπτώσεων εμφανίζονται στα προηγούμενα στάδια της εφοδιαστικής αλυσίδας, σε συνδυασμό με συγκεκριμένες διαδικασίες, παρέχει την αναγκαία βάση για βελτιώσεις στην εφοδιαστική αλυσίδα. Μια ανάλυση από την οποία προκύπτει ότι οι επιπτώσεις επόμενου σταδίου είναι πιο σημαντικές μπορεί να επισημάνει ευκαιρίες για τον επανασχεδιασμό των προϊόντων ή την αλλαγή της σύνθεσης του χαρτοφυλακίου προϊόντων.

Απαιτήσεις για τις μελέτες OEF

Τα όρια συστήματος πρέπει να περιλαμβάνουν τόσο τα όρια του οργανισμού (σε σχέση με τον καθορισμένο οργανισμό) όσο και τα όρια OEF (που καθορίζουν ποιες πτυχές της εφοδιαστικής αλυσίδας περιλαμβάνονται στην ανάλυση).

4.4.1 Όρια οργανισμού

Για να μεγιστοποιηθεί η φυσική αντιπροσωπευτικότητα του μοντέλου OEF, είναι πιο σκόπιμο να καθοριστούν όρια οργανισμού με βάση το χαρτοφυλάκιο προϊόντων (29) αντί να δοθεί ένας οικονομικός ορισμός. Για τον λόγο αυτό, τα όρια του οργανισμού των μελετών OEF ορίζονται έτσι ώστε να καλύπτουν όλες τις εγκαταστάσεις και τις συναφείς διαδικασίες που ανήκουν πλήρως ή εν μέρει και/ή διαχειρίζεται ο οργανισμός και οι οποίες συμβάλλουν άμεσα στην παροχή του χαρτοφυλακίου προϊόντων (30). Πρόκειται για την προσέγγιση του «ελέγχου» υπό την έννοια ότι, θεωρητικά, ο οργανισμός θα πρέπει να είναι σε θέση να προωθεί την άμεση πρόσβαση σε ειδικά δεδομένα (31) για τις δραστηριότητες στις οποίες έχει επιχειρησιακό ή οικονομικό συμφέρον και θα πρέπει επίσης να είναι σε θέση να επηρεάζει τις αποφάσεις περιβαλλοντικής διαχείρισης για τις εγκαταστάσεις που τον αφορούν με βάση τα αποτελέσματα της μελέτης OEF. Οι δραστηριότητες και οι επιπτώσεις που συνδέονται με τις διαδικασίες εντός των καθορισμένων οργανωτικών ορίων θεωρούνται «άμεσες» δραστηριότητες και επιπτώσεις.

Για παράδειγμα, στην περίπτωση των επιχειρήσεων λιανικής, τα προϊόντα που παράγονται από άλλους οργανισμούς δεν περιλαμβάνονται στα όρια του οργανισμού των επιχειρήσεων αυτών. Τα όριά τους περιορίζονται στα κεφαλαιακά αγαθά τους και σε όλες τις διαδικασίες/δραστηριότητες που σχετίζονται με τις υπηρεσίες λιανικής. Ωστόσο, τα προϊόντα που παράγονται ή μεταποιούνται από την επιχείρηση λιανικής πρέπει να περιλαμβάνονται στα όρια του οργανισμού.

Καθώς ορισμένες εγκαταστάσεις που τελούν υπό κοινή ιδιοκτησία και/ή διοίκηση μπορεί να συμβάλλουν στην παροχή τόσο του καθορισμένου χαρτοφυλακίου προϊόντων του οργανισμού όσο και του(των) χαρτοφυλακίου(-ων) προϊόντων άλλων οργανισμών, μπορεί να είναι απαραίτητο να κατανεμηθούν οι εισροές και οι εκροές ανάλογα (βλ. ενότητα 5.11).

Απαιτήσεις για τις μελέτες OEF

Τα όρια του οργανισμού για τον υπολογισμό του OEF πρέπει να περιλαμβάνουν όλες τις εγκαταστάσεις/δραστηριότητες τις οποίες κατέχει και/ή διοικεί ο οργανισμός (εν μέρει ή συνολικά) που συμβάλλουν στην παροχή του χαρτοφυλακίου προϊόντων κατά το χρονικό διάστημα υποβολής εκθέσεων.

Όλες οι δραστηριότητες και διεργασίες που λαμβάνουν χώρα εντός των οργανωτικών ορίων, αλλά οι οποίες δεν είναι απαραίτητες για τη λειτουργία του οργανισμού πρέπει να περιλαμβάνονται στην ανάλυση, αλλά να αναφέρονται χωριστά. Παραδείγματα αυτών των διαδικασιών/δραστηριοτήτων είναι οι δραστηριότητες κηπουρικής, τα τρόφιμα που προσφέρονται από την εταιρεία στο κυλικείο, κ.λπ.

Στην περίπτωση των επιχειρήσεων λιανικής, τα προϊόντα που παράγονται ή μεταποιούνται από την επιχείρηση πρέπει να περιλαμβάνονται στα όρια του οργανισμού.

Παράδειγμα:

Εγκατάσταση Καθεστώς Συμβάλλει άμεσα στο χαρτοφυλάκιο προϊόντων; Περιλαμβάνεται στο όριο του συστήματος Κλωστοϋφαντουργία Διοικείται/δεν ανήκει στον οργανισμό Ναι Ναι Κλωστοϋφαντουργία Ανήκει εν μέρει στον οργανισμό/διοικείται από αυτόν Ναι Ναι Εργοστάσιο (ραφής) Ανήκει στον οργανισμό/διοικείται από αυτόν Ναι Ναι Εργοστάσιο εμφιάλωσης Μειοψηφικό ποσοστό Όχι Όχι

Πρόσθετες απαιτήσεις για τους OEFSR

Ο OEFSR πρέπει να καθορίζει τις χαρακτηριστικές διαδικασίες, δραστηριότητες και εγκαταστάσεις του εκάστοτε τομέα που πρέπει να περιλαμβάνονται στα όρια του οργανισμού.

Ο OEFSR πρέπει να καθορίζει τις χαρακτηριστικές διαδικασίες και δραστηριότητες που λαμβάνουν χώρα εντός των οργανωτικών ορίων, αλλά οι οποίες δεν είναι απαραίτητες για τη λειτουργία του οργανισμού. Αυτές πρέπει να συμπεριλαμβάνονται στην ανάλυση και να αναφέρονται χωριστά.

4.4.2 Όρια περιβαλλοντικού αποτυπώματος οργανισμού

Ανάλογα με την προβλεπόμενη εφαρμογή, οι μελέτες OEF μπορεί να απαιτούν όρια συστήματος που να είναι ευρύτερα από τα όρια του οργανισμού. Για τον σκοπό αυτό, καθορίζονται όρια OEF όσον αφορά τις έμμεσες δραστηριότητες και τις συναφείς επιπτώσεις. Οι έμμεσες δραστηριότητες και επιπτώσεις είναι αυτές που εμφανίζονται στα προηγούμενα ή στα επόμενα στάδια της εφοδιαστικής αλυσίδας που συνδέονται με τις οργανωτικές δραστηριότητες, αλλά βρίσκονται εκτός των καθορισμένων οργανωτικών ορίων.

Το σχήμα 2 δείχνει τις υποχρεωτικές και τις προαιρετικές διαδικασίες /δραστηριότητες που πρέπει να περιλαμβάνονται στις μελέτες OEF. Για ορισμένους οργανισμούς, οι δραστηριότητες επόμενου σταδίου (έμμεσες) μπορεί να εξαιρούνται με σαφή αιτιολόγηση. Για παράδειγμα, οι οργανισμοί που παράγουν ενδιάμεσα προϊόντα (32) ή προϊόντα με απροσδιόριστο προορισμό το στάδιο χρήσης των οποίων είναι άγνωστο (π.χ. ξύλο, ζάχαρη), το στάδιο χρήσης μπορεί να εξαιρεθεί από την ανάλυση. Εάν μια επιχείρηση λιανικής παρέχει προϊόντα που παράγονται από άλλους οργανισμούς, οι διαδικασίες παραγωγής πρέπει να περιλαμβάνονται ως διαδικασίες προηγούμενου σταδίου.

Σχήμα 2

Όρια οργανισμού και όρια OEF. Σημείωση: Οποιαδήποτε εξαίρεση (π.χ. δραστηριότητες επόμενου σταδίου) πρέπει να συνοδεύεται από σαφή αιτιολόγηση στο πλαίσιο της μελέτης και της προβλεπόμενης εφαρμογής

Η μεταφορά των εργαζομένων μπορεί είτε να περιλαμβάνεται στα όρια του οργανισμού (π.χ. όταν οι εργαζόμενοι μετακινούνται με αυτοκίνητα που ανήκουν ή χρησιμοποιούνται από τον εργοδότη ή χρησιμοποιούν μέσα μαζικής μεταφοράς με χρέωση του εργοδότη) είτε να αποτελεί έμμεση διαδικασία (π.χ. όταν οι εργαζόμενοι μετακινούνται με ιδιωτικά αυτοκίνητα ή μέσα μαζικής μεταφοράς με χρέωση του εργαζομένου). Για να διασφαλιστεί η συγκρισιμότητα μεταξύ μελετών OEF, η μεταφορά των εργαζομένων πρέπει να περιλαμβάνεται στην ανάλυση, ακόμη και αν συνιστά έμμεση δραστηριότητα.

Δεδομένου ότι τα προϊόντα μέσα σε έναν τομέα μπορεί να έχουν διαφορετική διάρκεια ζωής (όπως ορίζεται στην περιγραφή του χαρτοφυλακίου προϊόντων στην κατηγορία «για πόσο καιρό» (βλ. ενότητα 4.3), πρέπει να οριστεί το χρονικό διάστημα που πρέπει να ληφθεί υπόψη για την εκτίμηση των διαδικασιών/δραστηριοτήτων επόμενου σταδίου, προκειμένου να εξασφαλιστεί η συγκρισιμότητα και η συνοχή μεταξύ των μελετών OEF. Εάν η διάρκεια ζωής του προϊόντος είναι μικρότερη από το καθορισμένο χρονικό διάστημα που λαμβάνεται υπόψη, πρέπει να εξεταστεί η πραγματοποίηση των αναγκαίων αντικαταστάσεων. Οι αντικαταστάσεις αυτές είναι αναγκαίες για την επίτευξη του καθορισμένου χρονικού διαστήματος και, ως εκ τούτου, δεν έχουν σχέση με την επαναχρησιμοποίηση.

Απαιτήσεις για τις μελέτες OEF

Τα όρια OEF καθορίζονται με βάση τη γενική λογική της εφοδιαστικής αλυσίδας. Πρέπει να περιλαμβάνουν, τουλάχιστον, τις δραστηριότητες στο επίπεδο της εγκατάστασης (άμεσες) και τις δραστηριότητες προηγούμενου σταδίου που σχετίζονται με το χαρτοφυλάκιο προϊόντων του οργανισμού. Τα όρια OEF πρέπει εξ ορισμού να περιλαμβάνουν όλα τα στάδια της εφοδιαστικής αλυσίδας από την απόκτηση των πρώτων υλών (33) έως την επεξεργασία, την παραγωγή, τη διανομή, την αποθήκευση, τη χρήση και την επεξεργασία στο τέλος του κύκλου ζωής του χαρτοφυλακίου προϊόντων (δηλαδή, από τη γέννηση έως το θάνατο). Όλες οι διαδικασίες εντός των καθορισμένων ορίων OEF πρέπει να λαμβάνονται υπόψη. Πρέπει να παρέχεται σαφής αιτιολόγηση σε περίπτωση εξαίρεσης των δραστηριοτήτων επόμενου σταδίου (έμμεσων) (π.χ. στάδιο χρήσης ενδιάμεσων προϊόντων ή προϊόντων με ακαθόριστο προορισμό).

Η μεταφορά των εργαζομένων πρέπει να περιλαμβάνεται στην ανάλυση, ακόμη και αν συνιστά έμμεση δραστηριότητα.

Εάν μια επιχείρηση λιανικής παρέχει προϊόντα που παράγονται από άλλους οργανισμούς, οι διαδικασίες παραγωγής πρέπει να περιλαμβάνονται ως διαδικασίες προηγούμενου σταδίου.

Πρέπει να λαμβάνονται υπόψη οι αντικαταστάσεις οι οποίες είναι αναγκαίες για την επίτευξη του καθορισμένου χρονικού διαστήματος (βλ. OEFSR στο ενότητα 4.3). Ο αριθμός των αντικαταστάσεων ισούται με το «χρονικό διάστημα/διάρκεια ζωής -1». Καθώς εξετάζεται μια μέση κατάσταση, ο αριθμός των αντικαταστάσεων δεν χρειάζεται να είναι ακέραιος. Οι μελλοντικές διαδικασίες παραγωγής για τις αντικαταστάσεις αυτές πρέπει να θεωρείται ότι θα είναι ίδιες με τις διαδικασίες του έτους υποβολής εκθέσεων. Εάν ένα καθορισμένο χρονικό διάστημα δεν είναι κατάλληλο για έναν συγκεκριμένο τομέα (βλ. OEFSR στην ενότητα 4.3), το στάδιο της χρήσης πρέπει να καλύπτει τη διάρκεια ζωής των προϊόντων στο χαρτοφυλάκιο του οργανισμού (χωρίς αντικατάσταση).

Συμβουλή: Ο βαθμός ευρωστίας με την οποία το σύνολο της εφοδιαστικής αλυσίδας του OEF μπορεί να αξιολογηθεί για έναν οργανισμό θα εξαρτηθεί σε μεγάλο βαθμό από τη φύση και την ποικιλία των προϊόντων που προσφέρει ο οργανισμός.

Εάν ο οργανισμός παρέχει ενδιάμεσα προϊόντα και δεν είναι εφικτό να ορίσει εύρωστα σενάρια τελικής χρήσης, μπορεί να προτιμηθεί η μοντελοποίηση μόνο των άμεσων και των έμμεσων επιπτώσεων προηγούμενου σταδίου. Ο οργανισμός μπορεί επίσης να εξετάσει τη μοντελοποίηση των σταδίων χρήσης και EOL μόνο για ένα μικρό, αντιπροσωπευτικό υποσύνολο των προϊόντων.

Σε όλες τις περιπτώσεις, τα όρια του συστήματος πρέπει να καθοριστούν και να αιτιολογηθούν σε σχέση με τους καθορισμένους στόχους και τις προβλεπόμενες εφαρμογές της μελέτης.

Πρόσθετες απαιτήσεις για τους OEFSR

Ο OEFSR πρέπει να καθορίζει το όριο OEF, συμπεριλαμβανομένων των σταδίων της εφοδιαστικής αλυσίδας που πρέπει να συμπεριληφθούν, καθώς και τις άμεσες (από πύλη σε πύλη) και έμμεσες (προηγούμενου και επόμενου σταδίου) διαδικασίες/δραστηριότητες που πρέπει να συμπεριληφθούν στη μελέτη OEF. Κάθε απόκλιση από την προεπιλεγμένη προσέγγιση «από τη γέννηση έως το θάνατο» προσδιορίζεται και αιτιολογείται ρητά, π.χ. αποκλεισμός του άγνωστου σταδίου χρήσης των ενδιάμεσων προϊόντων. Ο OEFSR πρέπει να περιλαμβάνει επίσης αιτιολόγηση για εξαιρέσεις διαδικασιών/δραστηριοτήτων.

Ο OEFSR πρέπει να καθορίζει το χρονικό διάστημα και τα σενάρια που θα εξεταστούν για τις δραστηριότητες επόμενου σταδίου. Εάν ένα καθορισμένο χρονικό διάστημα δεν είναι κατάλληλο ή εφαρμοστέο σε έναν συγκεκριμένο τομέα (π.χ. ορισμένα αναλώσιμα προϊόντα), ο OEFSR πρέπει να καθορίζει και να αιτιολογεί γιατί συμβαίνει αυτό.

4.4.3 Διάγραμμα ορίου συστήματος

Ένα διάγραμμα ορίου συστήματος είναι μια σχηματική αναπαράσταση του συστήματος που αναλύθηκε. Παρουσιάζει λεπτομερώς ποια μέρη της εφοδιαστικής αλυσίδας του οργανισμού περιλαμβάνονται ή εξαιρούνται από την ανάλυση. Ένα διάγραμμα ορίου συστήματος μπορεί να αποτελέσει χρήσιμο εργαλείο για τον προσδιορισμό του ορίου συστήματος και την οργάνωση των επακόλουθων δραστηριοτήτων συλλογής δεδομένων και θα πρέπει, ως εκ τούτου, να περιλαμβάνεται στον ορισμό του πεδίου εφαρμογής.

Συμβουλή: Η προετοιμασία ενός διαγράμματος ορίου συστήματος δεν είναι υποχρεωτική, ωστόσο συνιστάται ιδιαίτερα. Το διάγραμμα ορίου συστήματος συμβάλλει στον προσδιορισμό και τη διάρθρωση της ανάλυσης από τον οργανισμό.

Απαιτήσεις για τις μελέτες OEF

Ένα διάγραμμα ορίου συστήματος πρέπει να περιλαμβάνεται στον ορισμό του πεδίου εφαρμογής.

4.4.4 Τρόπος αντιμετώπισης των αντισταθμίσεων σε μια μελέτη OEF

Ο όρος «αντιστάθμιση» (offset) χρησιμοποιείται συχνά σε σχέση με τις δραστηριότητες μείωσης των αερίων του θερμοκηπίου τρίτων. Οι αντισταθμίσεις συνιστούν μειώσεις των αερίων του θερμοκηπίου που επιτυγχάνονται σε άλλο σημείο από την πηγή της εκπομπής που χρησιμοποιούνται για την κάλυψη της ανεπάρκειας (ήτοι αντιστάθμιση) των εκπομπών, για παράδειγμα προκειμένου να επιτευχθεί ένας εθελοντικός ή υποχρεωτικός στόχος ή ανώτατο όριο αερίων του θερμοκηπίου. Οι αντισταθμίσεις υπολογίζονται σε σχέση με μια γραμμή βάσης που αντιπροσωπεύει ένα υποθετικό σενάριο για τον όγκο των εκπομπών, εάν δεν υπήρχε το πρόγραμμα μετριασμού που δημιουργεί τις αντισταθμίσεις. Παραδείγματα είναι η αντιστάθμιση άνθρακα από τον Μηχανισμό καθαρής ανάπτυξης, τα πιστωτικά μόρια άνθρακα και άλλες αντισταθμίσεις εκτός συστήματος.

Απαιτήσεις για τις μελέτες OEF

Οι αντισταθμίσεις δεν περιλαμβάνονται στη μελέτη OEF, ωστόσο δύναται να υποβάλλονται χωριστά, ως «Πρόσθετες περιβαλλοντικές πληροφορίες».

4.5 Επιλογή κατηγοριών επιπτώσεων περιβαλλοντικού αποτυπώματος και μεθόδων εκτίμησης

Οι κατηγορίες επιπτώσεων περιβαλλοντικού αποτυπώματος (EF) (34) αναφέρονται σε συγκεκριμένες κατηγορίες περιβαλλοντικών επιπτώσεων (35) που εξετάζονται σε μια μελέτη OEF. Αυτές, σχετίζονται εν γένει με τη χρήση πόρων (π.χ. ορυκτά καύσιμα και μεταλλεύματα) ή τις εκπομπές βλαβερών για το περιβάλλον ουσιών (π.χ. αέρια του θερμοκηπίου ή τοξικές χημικές ουσίες), οι οποίες ενδέχεται να επηρεάσουν την υγεία του ανθρώπου. Χρησιμοποιούνται μοντέλα εκτίμησης επιπτώσεων για την ποσοτικοποίηση των σχέσεων αιτιώδους συνάφειας μεταξύ των εισροών υλικών/ενέργειας και των εκπομπών που σχετίζονται με τις δραστηριότητες του οργανισμού (όπως απογράφονται στο προφίλ χρήσης πόρων και εκπομπών) και εξετάζονται σε κάθε κατηγορία επιπτώσεων EF (βλ. Σχήμα 1). Κάθε κατηγορία επιπτώσεων EF αναφέρεται σε ένα ανεξάρτητο μοντέλο εκτίμησης των επιπτώσεων EF και δείκτη της κατηγορίας επιπτώσεων EF (36).

Τα μοντέλα εκτίμησης των επιπτώσεων EF που χρησιμοποιούνται στη μελέτη OEF (37) είναι μοντέλα μέσου σημείου, διότι αυτά θεωρούνται τα καλύτερα τεκμηριωμένα από επιστημονική άποψη (38). Ορισμένες επιπτώσεις μπορεί να φαίνεται ότι δεν έχουν περιληφθεί στην εκτίμηση των επιπτώσεων EF, αλλά καλύπτονται από δείκτες μέσου σημείου. Για παράδειγμα, οι επιπτώσεις στη βιοποικιλότητα (ένα τελικό σημείο σε σχέση με τα οικοσυστήματα) δεν υπολογίζονται σαφώς στις μελέτες OEF, αλλά αντιπροσωπεύονται από πολλούς άλλους δείκτες μέσου σημείου που επηρεάζουν τη βιοποικιλότητα, όπως κυρίως η οικοτοξικότητα, ο ευτροφισμός, η οξίνιση, η χρήση γης, η κλιματική αλλαγή και η καταστροφή του όζοντος.

Σκοπός της εκτίμησης των επιπτώσεων περιβαλλοντικού αποτυπώματος (EF) είναι η ομαδοποίηση και η συγκέντρωση των δεδομένων που απογράφονται στο Προφίλ χρήσης πόρων και εκπομπών, σύμφωνα με τις αντίστοιχες εισφορές σε κάθε κατηγορία επιπτώσεων EF (39). Αυτό παρέχει στη συνέχεια την απαραίτητη βάση για την ερμηνεία των αποτελεσμάτων OEF σε σχέση με τους στόχους της μελέτης EF (για παράδειγμα, προσδιορισμός των «σημείων αιχμής» της εφοδιαστικής αλυσίδας και των «επιλογών» για βελτίωση). Η επιλογή κατηγοριών επιπτώσεων EF πρέπει, συνεπώς, να είναι συνεκτική, υπό την έννοια ότι καλύπτουν όλα τα συναφή περιβαλλοντικά ζητήματα που σχετίζονται με τις δραστηριότητες του οργανισμού.

Ο παρών οδηγός OEF παρέχει μια προεπιλεγμένη λίστα κατηγοριών επιπτώσεων EF και σχετικών μοντέλων αξιολόγησης και δεικτών που χρησιμοποιούνται σε μελέτες OEF (Πίνακας 2) (40). Περαιτέρω οδηγίες σχετικά με τον τρόπο υπολογισμού αυτών των επιπτώσεων περιγράφονται στο κεφάλαιο 6. Το κεφάλαιο 6 παρέχει επίσης τα στοιχεία που είναι απαραίτητα για τη διενέργεια της αξιολόγησης.

Πίνακας 2

Προεπιλεγμένες κατηγορίες επιπτώσεων EF με τους αντίστοιχους δείκτες κατηγορίας επιπτώσεων EF και μοντέλα εκτίμησης επιπτώσεων EF για μελέτες OEF

Κατηγορία επιπτώσεων EF Μοντέλο εκτίμησης επιπτώσεων EF Δείκτης κατηγορίας επιπτώσεων EF Πηγή Κλιματική αλλαγή Μοντέλο Bern - Δυναμικό υπερθέρμανσης του πλανήτη (GWP) σε χρονικό ορίζοντα 100 ετών. Τόνοι ισοδύναμου CO2 Διακυβερνητική Επιτροπή για την Αλλαγή του Κλίματος, 2007 Καταστροφή του όζοντος Μοντέλο EDIP βασισμένο στο δυναμικό καταστροφής του όζοντος (ODP) του Παγκόσμιου μετεωρολογικού οργανισμού (WMO) σε άπειρο χρονικό ορίζοντα. kg ισοδύναμου στοιχείου CFC-11 (41) WMO, 1999 Οικοτοξικότητα - γλυκό νερό (45) Μοντέλο USEtox CTUe (Συγκριτική τοξική μονάδα για οικοσυστήματα) (46) Rosenbaum et al., 2008 Τοξικότητα για τον άνθρωπο - καρκινογόνες επιδράσεις Μοντέλο USEtox CTUh (Συγκριτική τοξική μονάδα για τον άνθρωπο) (47) Rosenbaum et al., 2008 Τοξικότητα για τον άνθρωπο - μη καρκινογόνες επιδράσεις Μοντέλο USEtox CTUh (Συγκριτική τοξική μονάδα για τον άνθρωπο) (47) Rosenbaum et al., 2008 Αιωρούμενα σωματίδια/ Αναπνευστικές ανόργανες ύλες Μοντέλο RiskPoll kg ισοδύναμων στοιχείων του PM2,5 (42) Humbert, 2009 Ιοντίζουσα ακτινοβολία - επιπτώσεις στην υγεία του ανθρώπου Μοντέλο επιπτώσεων στην υγεία του ανθρώπου kg ισοδύναμου στοιχείου U235 (στον αέρα) Dreicer et al., 1995 Φωτοχημικός σχηματισμός όζοντος Μοντέλο LOTOS-EUROS kg ισοδύναμου στοιχείου NMVOC (43) Van Zelm et al., 2008 όπως εφαρμόζεται στο ReCiPe Οξίνιση Μοντέλο συσσώρευσης πλεοναζόντων εναποθέσεων Ισοδύναμο mol H+ Seppälä et al., 2006; Posch et al, 2008 Ευτροφισμός - επίγειος Μοντέλο συσσώρευσης πλεοναζόντων εναποθέσεων Ισοδύναμο mol Ν Seppälä et al., 2006; Posch et al, 2008 Ευτροφισμός - υδάτινος Μοντέλο EUTREND γλυκό νερό: kg ισοδύναμου στοιχείου P θαλασσινό νερό: kg ισοδύναμου στοιχείου Ν Struijs et al., 2009 όπως εφαρμόζεται στο ReCiPe Εξάντληση πόρων - νερό Ελβετικό μοντέλο σπανιότητας των πόρων χρήση m3 νερού σε σχέση με την σπανιότητα του νερού στην περιοχή (48) Frischknecht et al., 2008 Εξάντληση πόρων - ορυκτά, μεταλλεύματα Μοντέλο CML2002 kg ισοδύναμου στοιχείου Sb (44) van Oers et al., 2002 Χρήση γης Μοντέλο οργανικής ύλης εδάφους (SOM) Kg C (έλλειμμα) Milà i Canals et al., 2007

Ανάλογα με τη φύση των δραστηριοτήτων του οργανισμού και τις επιδιωκόμενες εφαρμογές της μελέτης OEF, οι χρήστες του παρόντος οδηγού OEF μπορούν να επιλέξουν να περιορίσουν τον αριθμό των κατηγοριών επιπτώσεων EF. Οι αιτιολογήσεις των εξαιρέσεων αυτών πρέπει να συνοδεύονται από κατάλληλα δικαιολογητικά έγγραφα. Παραδείγματα δικαιολογητικών εγγράφων είναι (ενδεικτικός κατάλογος):

— Διαδικασία διεθνούς συναίνεσης·

— Ανεξάρτητη εξωτερική επανεξέταση (σύμφωνα με τις απαιτήσεις του κεφαλαίου 9)·

— Πολυμερής διαδικασία·

— Μελέτες ΑΚΖ, οι οποίες έχουν ελεγχθεί από ομοτίμους·

— Στάδιο διαλογής (βλ. ενότητα 5.2).

Παράδειγμα: Αιτιολόγηση εξαιρέσεων κατηγοριών επιπτώσεων EF

EF Impact Categories Excluded Justification Particulate Matter/Respiratory Inorganics Expert reviewer confirms that there are no significant impacts of Particulate Matter/Respiratory Inorganics based on the evidence provided. Ionising Radiation Previous sectorial studies (references) indicate no significant ionising radiation

Απαιτήσεις για τις μελέτες OEF

Για μια μελέτη OEF, πρέπει να εφαρμόζονται όλες οι προεπιλεγμένες κατηγορίες επιπτώσεων EF και τα αντίστοιχα καθορισμένα μοντέλα και δείκτες εκτίμησης επιπτώσεων EF (βλ Πίνακας 2). Κάθε εξαίρεση πρέπει να τεκμηριώνεται, να αιτιολογείται και να υποβάλλεται ρητά στην έκθεση OEF και να υποστηρίζεται από τα κατάλληλα έγγραφα. Η επιρροή κάθε εξαίρεσης στα τελικά αποτελέσματα, ιδίως όσον αφορά στους περιορισμούς σχετικά με τη συγκρισιμότητα με άλλες μελέτες OEF, πρέπει να αναφέρεται και να συζητείται κατά τη φάση ερμηνείας. Αυτές οι εξαιρέσεις υπόκεινται σε επανέλεγχο.

Additional requirements for OEFSRs

The OEFSR shall specify and justify any exclusion of the default EF impact categories, especially related to aspects of comparability.

4.6 Επιλογή πρόσθετων περιβαλλοντικών πληροφοριών για συμπερίληψη στο OEF

Συναφείς πιθανές περιβαλλοντικές επιπτώσεις ενός οργανισμού ενδέχεται να υπερβαίνουν τα ευρέως αποδεκτά μοντέλα εκτίμησης επιπτώσεων EF που βασίζονται στον κύκλο ζωής. Αυτές οι περιβαλλοντικές επιπτώσεις είναι σημαντικό να λαμβάνονται υπόψη όπου αυτό είναι δυνατό. Για παράδειγμα, οι επιπτώσεις στη βιοποικιλότητα λόγω των αλλαγών στη χρήση της γης ενδέχεται να προκύψουν σε σχέση με μια συγκεκριμένη περιοχή ή δραστηριότητα. Αυτό μπορεί να απαιτεί την εφαρμογή πρόσθετων κατηγοριών επιπτώσεων EF πέραν του προεπιλεγμένου καταλόγου που παρέχεται στον παρόντα οδηγό OEF ή ακόμα και πρόσθετες ποιοτικές περιγραφές. Αυτές οι πρόσθετες μέθοδοι είναι συμπληρωματικές στον προεπιλεγμένο κατάλογο κατηγοριών επιπτώσεων EF. Για παράδειγμα, μια σειρά αναπτυξιακών πρωτοβουλιών και προγραμμάτων (όπως η Διεθνής Πρωτοβουλία για την Έκδοση Απολογισμών Βιωσιμότητας) παρέχουν μοντέλα στους οργανισμούς για τον ποιοτικό απολογισμό των τοπικών τους επιπτώσεων στη βιοποικιλότητα. (49)

Οι οργανισμοί που βρίσκονται κοντά στη θάλασσα μπορεί να διοχετεύουν τις εκπομπές τους απευθείας στο θαλασσινό και όχι στο γλυκό νερό. Δεδομένου ότι στην προεπιλεγμένη σειρά κατηγοριών επιπτώσεων EF περιλαμβάνεται μόνο η οικοτοξικότητα που οφείλεται στις εκπομπές σε γλυκό νερό, είναι επίσης σημαντικό να ληφθούν επίσης υπόψη οι εκπομπές που πραγματοποιούνται απευθείας στο θαλασσινό νερό ως πρόσθετες περιβαλλοντικές πληροφορίες. Αυτό πρέπει να πραγματοποιείται στο επίπεδο απογραφής, καθώς επί του παρόντος δεν υπάρχει διαθέσιμο μοντέλο εκτίμησης επιπτώσεων για τις εν λόγω εκπομπές.

Εκτός από την ανακοίνωση των απόλυτων τιμών για κάθε υπό εξέταση κατηγορία επιπτώσεων EF, μπορεί επίσης να είναι απαραίτητο να πραγματοποιηθούν μετρήσεις με βάση την ένταση. Αυτό ισχύει, για παράδειγμα, στην περίπτωση της διαχείρισης βελτιωμένης περιβαλλοντικής απόδοσης, καθώς και στη διενέργεια συγκρίσεων ή συγκριτικών ισχυρισμών. Παραδείγματα μετρήσεων με βάση την ένταση είναι οι επιπτώσεις ανά μονάδα προϊόντος, ανά εργαζόμενο, ανά ακαθάριστες πωλήσεις και ανά προστιθέμενη αξία.

Απαιτήσεις για τις μελέτες OEF

Εάν η προεπιλεγμένη ομάδα κατηγοριών επιπτώσεων EF ή τα προεπιλεγμένα μοντέλα εκτίμησης επιπτώσεων EF δεν καλύπτουν πλήρως τις ενδεχόμενες περιβαλλοντικές επιπτώσεις του οργανισμού, όλες οι σχετικές συναφείς (ποιοτικές/ποσοτικές) περιβαλλοντικές πτυχές θα συμπεριληφθούν επίσης στην ενότητα «πρόσθετες περιβαλλοντικές πληροφορίες». Οι πρόσθετες περιβαλλοντικές πληροφορίες πρέπει να αναφέρονται ξεχωριστά από τα αποτελέσματα της εκτίμησης των προεπιλεγμένων επιπτώσεων EF. Αυτές, ωστόσο, δεν υποκαθιστούν τα υποχρεωτικά μοντέλα εκτίμησης των προεπιλεγμένων κατηγοριών επιπτώσεων EF. Τα υποστηρικτικά μοντέλα αυτών των πρόσθετων κατηγοριών με τους αντίστοιχους δείκτες πρέπει να αναφέρονται και να τεκμηριώνονται σαφώς.

Οι πρόσθετες περιβαλλοντικές πληροφορίες θα έχουν τα εξής χαρακτηριστικά:

— Θα βασίζονται στις πληροφορίες που έχουν τεκμηριωθεί και αναθεωρηθεί ή επαληθευτεί σύμφωνα με τις απαιτήσεων του ISO 14020 και του όρου 5 του ISO 14021:1999)·

— Θα είναι συγκεκριμένες, ακριβείς και μη παραπλανητικές·

— Θα είναι συναφείς με τον συγκεκριμένο τομέα·

— Θα υποβάλλονται στη διαδικασία επανεξέτασης·

— Θα είναι σαφώς τεκμηριωμένες.

Οι εκπομπές που πραγματοποιήθηκαν απευθείας σε θαλασσινό νερό πρέπει να περιλαμβάνονται στις πρόσθετες περιβαλλοντικές πληροφορίες (σε επίπεδο απογραφής).

Εάν χρησιμοποιηθούν πρόσθετες περιβαλλοντικές πληροφορίες για την υποστήριξη της φάσης ερμηνείας μιας μελέτης PEF, τότε όλα τα δεδομένα που απαιτούνται για τη σύνθεση αυτών των πληροφοριών θα πρέπει να πληρούν τις ίδιες ή ισοδύναμες απαιτήσεις ως προς την ποιότητα που καθορίζονται για τα δεδομένα που χρησιμοποιούνται για τον υπολογισμό των αποτελεσμάτων OEF (βλ. ενότητα 5.6 (50)).

Οι πρόσθετες περιβαλλοντικές πληροφορίες σχετίζονται μόνο με περιβαλλοντικά θέματα. Πληροφορίες και οδηγίες, π.χ. δελτία δεδομένων ασφαλείας οργανισμού, τα οποία δεν σχετίζονται με το περιβαλλοντικό αποτύπωμα του οργανισμού, δεν αποτελούν μέρος ενός OEF. Παρομοίως, δεν περιλαμβάνονται πληροφορίες που σχετίζονται με νομικές απαιτήσεις.

Additional requirements for OEFSRs

The OEFSR shall specify:

Any Additional Environmental Information that shall be included in the OEF study or that is recommended to be presented as being relevant to the sector of concern. Such additional information shall be reported separately from the default EF impact assessment results (see Table 2). All models and assumptions of this Additional Environmental Information shall be supported by adequate documentation, clearly documented and submitted to the review process. Such Additional Environmental Information may include (non-exhaustive list):

— Other relevant environmental impact categories for the sector;

— άλλες συναφείς προσεγγίσεις για τη διενέργεια χαρακτηρισμού των ροών από το Προφίλ χρήσης πόρων και εκπομπών, όταν δεν υπάρχουν διαθέσιμοι παράγοντες χαρακτηρισμού (CF) στην προεπιλεγμένη μέθοδο για ορισμένες ροές (π.χ. ομάδες χημικών ουσιών),

— Environmental indicators or product responsibility indicators (e.g. EMAS core indicators or the Global Reporting Initiative (GRI));

— Life cycle energy consumption by primary energy source, separately accounting for “renewable” energy use;

— Direct energy consumption by primary energy source, separately accounting for “renewable” energy use;

— For gate-to-gate stages, number of IUCN Red List species and national conservation list species with habitats in areas affected by operations, by level of extinction risk;

— Description of significant impacts of activities and products on biodiversity in protected areas and areas of high biodiversity value outside protected areas;

— Total weight of waste by type and disposal method;

— Weight of transported, imported, exported, or treated waste deemed hazardous under the terms of Annexes I, II, III, and VIII of the Basel Convention, and percentage of transported waste shipped internationally;

— Information from environmental impact assessments (EIA) and chemical risk assessments.

— Justifications for inclusions/exclusions.

The OEFSRs shall furthermore define the appropriate unit for intensity-based metrics required for specific communication purposes.

4.7 Παραδοχές/Περιορισμοί

Στις μελέτες OEF, ενδέχεται να προκύψουν ορισμένοι περιορισμοί ως προς τη διενέργεια της ανάλυσης και, συνεπώς, πρέπει να διατυπωθούν παραδοχές. Για παράδειγμα, τα γενικά δεδομένα (51) που δεν αναπαριστούν πλήρως την πραγματικότητα για τον οργανισμό ενδέχεται να είναι προσαρμοσμένα, ώστε να παρέχουν ένα αρτιότερο επίπεδο αναπαράστασης.

Απαιτήσεις για τις μελέτες OEF

Όλοι οι περιορισμοί και οι παραδοχές πρέπει να υποβάλλονται με διαφάνεια.

Πρόσθετες απαιτήσεις για τους OEFSR

Ο OEFSR πρέπει να αναφέρει περιορισμούς που αφορούν συγκεκριμένα κάθε τομέα και να προσδιορίζει τις παραδοχές που απαιτούνται για την υπέρβαση των περιορισμών αυτών.

5. ΚΑΤΑΡΤΙΣΗ ΚΑΙ ΚΑΤΑΓΡΑΦΗ ΤΟΥ ΠΡΟΦΙΛ ΧΡΗΣΗΣ ΠΟΡΩΝ ΚΑΙ ΕΚΠΟΜΠΩΝ (ΦΑΣΗ ΑΠΟΓΡΑΦΗΣ)

5.1 Γενικά

Ως βάση για τη μοντελοποίηση του OEF, πρέπει να καταρτιστεί ένας κατάλογος (προφίλ) όλων των εισροών/εκροών υλικών/ενεργειακών πόρων και εκπομπών στον αέρα, το νερό και το έδαφος. Αυτό ονομάζεται προφίλ χρήσης πόρων και εκπομπών και καταρτίζεται για το σύνολο των αγαθών/υπηρεσιών που αντιπροσωπεύονται από το καθορισμένο χαρτοφυλάκιο προϊόντων του οργανισμού. Στο επίπεδο του οργανισμού, περιλαμβάνει όλες τις εισροές και εκροές για τις διαδικασίες που ανήκουν και/ή διοικούνται από τον οργανισμό που συμβάλλουν στην παροχή του χαρτοφυλακίου προϊόντων εντός του ορίου του οργανισμού. Στο αναλυτικό επίπεδο, εάν οι διαδικασίες/ροές επόμενου και προηγούμενου σταδίου περιλαμβάνονται στα όρια OEF, αυτό περιλαμβάνει όλες τις διαδικασίες/ροές που συνδέονται με όλα τα στάδια του κύκλου ζωής του χαρτοφυλακίου προϊόντων.

Ιδανικά, οι δραστηριότητες του οργανισμού θα πρέπει περιγράφονται με τη χρήση δεδομένων εγκατάστασης - ή δεδομένων που αφορούν συγκριμένα το προϊόν (ήτοι μοντελοποίηση του ακριβούς κύκλου ζωής που απεικονίζει τα στάδια της εφοδιαστικής αλυσίδας, της χρήσης και του τέλους κύκλου ζωής, κατά περίπτωση). Στην πράξη, και κατά γενικό κανόνα, για τις διαδικασίες εντός του καθορισμένου ορίου του οργανισμού, πρέπει να χρησιμοποιούνται άμεσα συλλεγόμενα δεδομένα απογραφής που αφορούν συγκεκριμένα την εγκατάσταση, εκτός εάν γενικά δεδομένα είναι πιο αντιπροσωπευτικά ή κατάλληλα. Για διαδικασίες εκτός του ορίου του οργανισμού για τις οποίες δεν είναι δυνατή η άμεση πρόσβαση στα δεδομένα, πρέπει τυπικά να χρησιμοποιούνται γενικά δεδομένα. Ωστόσο, είναι σκόπιμο να επιχειρείται απευθείας πρόσβαση στα δεδομένα που συλλέγονται από τους προμηθευτές, όταν είναι δυνατόν, ιδίως όσον αφορά τις περιβαλλοντικά σημαντικές διαδικασίες. Οι απαιτήσεις χρήσης και συλλογής συγκεκριμένων και γενικών δεδομένων περιγράφονται λεπτομερέστερα στις ενότητες 5.7 και 5.8 αντιστοίχως.

Γενικά δεδομένα είναι τα δεδομένα που προέρχονται από βάσεις δεδομένων απογραφής κύκλου ζωής τρίτων μερών, εκθέσεις του κράτους ή κλαδικών οργανώσεων, στατιστικές βάσεις δεδομένων, βιβλιογραφία που έχει αξιολογηθεί από ομοτίμους ή άλλες πηγές. Χρησιμοποιούνται όταν δεν υπάρχουν διαθέσιμα ή σχετικά ειδικά δεδομένα. Όλα αυτά τα δεδομένα πρέπει να πληρούν τις απαιτήσεις ποιότητας που ορίζονται στον παρόντα οδηγό OEF.

Το προφίλ χρήσης πόρων και εκπομπών υιοθετεί τις ακόλουθες ταξινομήσεις των περιλαμβανομένων ροών:

— Στοιχειώδεις ροές, οι οποίες είναι (ISO 14040:2006, 3.12) «υλικό ή ενέργεια που εισέρχονται στο σύστημα υπό μελέτη και τα οποία έχουν εξορυχθεί από το περιβάλλον χωρίς να έχουν υποστεί προηγουμένως μετατροπή από τον άνθρωπο, ή υλικό ή ενέργεια που εξέρχονται από το σύστημα υπό μελέτη, και τα οποία απελευθερώνονται στο περιβάλλον χωρίς μεταγενέστερη μετατροπή από τον άνθρωπο» Οι στοιχειώδεις ροές είναι, για παράδειγμα, πόροι που έχουν εξαχθεί από τη φύση ή εκπομπές στον αέρα, το νερό και το έδαφος, τα οποία συνδέονται απευθείας με τους παράγοντες χαρακτηρισμού των κατηγοριών επιπτώσεων EF·

— Μη στοιχειώδεις (ή περίπλοκες) ροές, οι οποίες συνιστούν όλες τις υπόλοιπες εισροές (π.χ. ηλεκτρική ενέργεια, υλικά, διαδικασίες μεταφοράς) και τις εκροές (π.χ. απόβλητα, υποπροϊόντα) σε ένα σύστημα, και οι οποίες χρειάζονται περαιτέρω προσπάθειες μοντελοποίησης για τη μετατροπή τους σε στοιχειώδες ροές.

Όλες οι μη στοιχειώδεις ροές στο προφίλ χρήσης πόρων και εκπομπών θα μετατρέπονται σε στοιχειώδεις ροές. Για παράδειγμα, οι ροές αποβλήτων δεν θα πρέπει να υποβάλλονται μόνο ως kg αποβλήτων νοικοκυριού ή επικίνδυνων αποβλήτων, αλλά θα πρέπει επίσης να περιλαμβάνουν τις εκπομπές στο νερό, τον αέρα και το έδαφος λόγω της επεξεργασίας των στερεών αποβλήτων. Αυτό είναι απαραίτητο για τη συγκρισιμότητα των μελετών OEF. Η κατάρτιση του προφίλ χρήσης πόρων και εκπομπών ολοκληρώνεται όταν όλες οι ροές είναι στοιχειώδεις ροές.

Συμβουλή: Η τεκμηρίωση της διαδικασίας συλλογής δεδομένων είναι χρήσιμη για τη βελτίωση της ποιότητας των δεδομένων ανά το χρόνο, την προετοιμασία κριτικών επανεξετάσεων (52) και την αναθεώρηση μελλοντικών απογραφών του οργανισμού, ώστε να αντικατοπτρίζονται οι αλλαγές στις δραστηριότητες του οργανισμού. Για τη διασφάλιση της τεκμηρίωσης όλων των συναφών πληροφοριών, ενδέχεται να είναι χρήσιμη η έγκαιρη καθιέρωση ενός σχεδίου διαχείρισης δεδομένων κατά τη διαδικασία απογραφής (βλ. παράρτημα ΙΙ).

Η κατάρτιση του προφίλ χρήσης πόρων και εκπομπών σε μια μελέτη OEF δύναται να ολοκληρωθεί έπειτα από μια διαδικασία 2 σταδίων: το στάδιο διαλογής και το στάδιο ολοκλήρωσης. Αυτό απεικονίζεται στο σχήμα 3. Το πρώτο στάδιο δεν είναι υποχρεωτικό, ωστόσο συνιστάται ιδιαίτερα.

Σχήμα 3

Διαδικασία δύο σταδίων για την κατάρτιση του προφίλ χρήσης πόρων και εκπομπών (το στάδιο διαλογής συνιστάται ιδιαίτερα, αλλά δεν είναι υποχρεωτικό)

Απαιτήσεις για τις μελέτες OEF

Κάθε χρήση πόρων και εκπομπή που σχετίζεται με τα στάδια κύκλου ζωής που περιλαμβάνονται στα καθορισμένα όρια συστήματος περιλαμβάνονται στο προφίλ χρήσης πόρων και εκπομπών. Οι ροές πρέπει να ομαδοποιηθούν σε «στοιχειώδεις ροές» και σε «μη στοιχειώδεις (ήτοι περίπλοκες) ροές». Όλες οι μη στοιχειώδεις ροές στο προφίλ χρήσης πόρων και εκπομπών, στη συνέχεια θα μετατρέπονται σε στοιχειώδεις ροές.

5.2 Στάδιο διαλογής

Συνιστάται ιδιαίτερα να υπάρχει ένα αρχικό «στάδιο διαλογής» στο προφίλ χρήσης πόρων και εκπομπών και την εκτίμηση επιπτώσεων OEF. Το στάδιο διαλογής αυτό συμβάλλει στην εστίαση στις δραστηριότητες συλλογής δεδομένων και τις προτεραιότητες ποιότητας των δεδομένων για την ολοκλήρωση του προφίλ χρήσης πόρων και εκπομπών.

Απαιτήσεις για τις μελέτες OEF

Συνιστάται ιδιαίτερα το προφίλ χρήσης πόρων και εκπομπών να περιλαμβάνει ένα αρχικό «στάδιο διαλογής». Εάν πραγματοποιείται στάδιο διαλογής, θα χρησιμοποιηθούν ήδη διαθέσιμα συγκεκριμένα και/ή γενικά δεδομένα, τα οποία θα πληρούν τις απαιτήσεις ως προς την ποιότητα των δεδομένων, όπως αυτές προσδιορίζονται στην ενότητα 5.6. Κάθε εξαίρεση από τα στάδια εφοδιαστικής αλυσίδας θα αιτιολογούνται ρητά και θα υποβάλλονται στη διαδικασία επανεξέτασης, ενώ θα συζητείται η επιρροή τους επί των τελικών αποτελεσμάτων.

Για τα στάδια της εφοδιαστικής αλυσίδας για τα οποία δεν προβλέπεται εκτίμηση επιπτώσεων EF (για παράδειγμα, το στάδιο χρήσης των ενδιάμεσων προϊόντων σε ένα OEF από τη γέννηση έως την πύλη), το στάδιο διαλογής θα αναφέρεται σε υφιστάμενη βιβλιογραφία και άλλες πηγές, προκειμένου να δημιουργηθούν ποιοτικές περιγραφές δυνητικά σημαντικών περιβαλλοντικών διαδικασιών. Αυτές οι ποιοτικές περιγραφές θα περιλαμβάνονται στις πρόσθετες περιβαλλοντικές πληροφορίες.

Κατά την ανάπτυξη ποιοτικών περιγραφών των πιθανών περιβαλλοντικών επιπτώσεων, οι ακόλουθες πηγές πληροφοριών θα πρέπει να λαμβάνονται υπόψη:

— Μελέτες OEF και OEFSR παρόμοιων οργανισμών·

— Μελέτες περιβαλλοντικού αποτυπώματος και κανόνων περιβαλλοντικού αποτυπώματος προϊόντων ανά κατηγορία για τα βασικά προϊόντα που παρέχονται από τους οργανισμούς·

— Προηγούμενες, λεπτομερείς μελέτες παρόμοιων οργανισμών·

— Τομεακά έγγραφα αναφοράς EMAS, εφόσον υπάρχουν για τον τομέα·

— Κανόνες υποβολής περιβαλλοντικών εκθέσεων του οργανισμού από άλλες πρωτοβουλίες/προγράμματα·

— Μελέτες περιβαλλοντικών επιπτώσεων προϊόντων (EIPRO) και περιβαλλοντικών βελτιώσεων προϊόντων (IMPRO) για τα προϊόντα που παρέχονται από τον οργανισμό·

— Περιβαλλοντικοί βασικοί δείκτες απόδοσης για τομείς, όπως αναφέρονται από το DEFRA (http://archive.defra.gov.uk/environment/business/reporting/pdf/envkpi-guidelines.pdf)·

— Άλλη βιβλιογραφία που έχει αξιολογηθεί από ομοτίμους.

Πρόσθετες απαιτήσεις για τους OEFSR

Ο OEFSR πρέπει να καθορίζει τις διαδικασίες που θα περιλαμβάνονται. Πρέπει να προσδιορίζει επίσης τις διαδικασίες για τις οποίες απαιτούνται ειδικά δεδομένα και για τις οποίες η χρήση γενικών δεδομένων είτε επιτρέπεται είτε απαιτείται.

5.3 Σχέδιο διαχείρισης δεδομένων (προαιρετικό)

Παρόλο που δεν απαιτείται στο πλαίσιο του OEF, ένα σχέδιο διαχείρισης δεδομένων ενδέχεται να είναι ένα πολύτιμο εργαλείο για τη διαχείριση δεδομένων και την παρακολούθηση της κατάρτισης του προφίλ χρήσης πόρων και εκπομπών.

Το σχέδιο διαχείρισης δεδομένων μπορεί να περιλαμβάνει τα εξής:

— Περιγραφή των διαδικασιών συλλογής δεδομένων για: — διαδικασίες/δραστηριότητες εντός των καθορισμένων ορίων του οργανισμού· — διαδικασίες/δραστηριότητες εκτός (επόμενου ή προηγούμενου σταδίου) των καθορισμένων ορίων του οργανισμού, αλλά εντός των ορίων OEF·

— πηγές δεδομένων·

— Μεθοδολογίες υπολογισμού,

— Διαβίβαση δεδομένων, αποθήκευση και διαδικασίες δημιουργίας αντιγράφων ασφαλείας,

— Διαδικασίες ελέγχου ποιότητας και επανελέγχου για τη συλλογή δεδομένων, δραστηριότητες εισροής και χειρισμού, τεκμηρίωση δεδομένων και υπολογισμούς εκπομπών.

Για περαιτέρω καθοδήγηση σχετικά με τις πιθανές προσεγγίσεις ως προς τη διαμόρφωση ενός σχεδίου διαχείρισης δεδομένων, βλ. παράρτημα ΙΙ.

5.4 Δεδομένα προφίλ χρήσης πόρων και εκπομπών

Απαιτήσεις για τις μελέτες OEF

Το προφίλ χρήσης πόρων και εκπομπών πρέπει να περιλαμβάνει τις τεκμηριωμένες εισροές και εκροές που σχετίζονται με όλες τις δραστηριότητες και τις διαδικασίες σε όλα τα στάδια του κύκλου ζωής εντός των καθορισμένων ορίων OEF.

Τα ακόλουθα στοιχεία πρέπει να εξετάζονται για συμπερίληψη στο προφίλ χρήσης πόρων και εκπομπών (53):

— άμεσες δραστηριότητες και επιπτώσεις των πηγών που ανήκουν και/ή ελέγχονται από τον οργανισμό·

— έμμεσα αποδοτέες δραστηριότητες προηγούμενου σταδίου·

— έμμεσα καταλογιστέες δραστηριότητες επόμενου σταδίου.

Για τα κεφαλαιουχικά αγαθά πρέπει να χρησιμοποιείται γραμμική απομείωση. Πρέπει να λαμβάνεται υπόψη η αναμενόμενη διάρκεια ζωής των κεφαλαιουχικών προϊόντων (και όχι ο χρόνος μέχρι να προκύψει οικονομική λογιστική αξία 0).

Πρόσθετες απαιτήσεις για τους OEFSR

Ο OEFSR πρέπει να καθορίζει περαιτέρω απαιτήσεις για τις πηγές, την ποιότητα και τον επανέλεγχο των δεδομένων που χρησιμοποιούνται σε μια μελέτη OEF.

Ο PEFCR πρέπει να παρέχει ένα ή περισσότερα παραδείγματα κατάρτισης του προφίλ χρήσης πόρων και εκπομπών, καθώς και προδιαγραφές αναφορικά με τα εξής:

— τους περιλαμβανόμενους καταλόγους ουσιών για δραστηριότητες/διαδικασίες,

— μονάδες,

— την ονοματολογία στοιχειωδών ροών.

Αυτά ενδέχεται να εφαρμοστούν σε περισσότερα από ένα στάδια εφοδιαστικής αλυσίδας, διαδικασίες ή δραστηριότητες, με σκοπό τη διασφάλιση της τυποποιημένης συλλογής και υποβολής εκθέσεων. Ο OEFSR δύναται να προσδιορίζει αυστηρότερες απαιτήσεις για δεδομένα ως προς βασικά προγενέστερα ή μεταγενέστερα στάδια ή στάδια «από πύλη σε πύλη» από εκείνες που προσδιορίζονται στον παρόντα οδηγό PEF.

Για τις διαδικασίες/δραστηριότητες μοντελοποίησης εντός του καθορισμένου ορίου του οργανισμού (ήτοι στάδιο «από πύλη σε πύλη», ο OEFSR πρέπει να προσδιορίζει επίσης τα εξής:

— συμπεριλαμβανόμενες δραστηριότητες/διαδικασίες,

— προδιαγραφές για τη συλλογή δεδομένων για βασικές διαδικασίες, συμπεριλαμβανομένων δεδομένων μέσου όρου από τις διάφορες εγκαταστάσεις,

— η αναμενόμενη διάρκεια ζωής των κεφαλαιουχικών αγαθών,

— όλα τα δεδομένα που αφορούν μια συγκεκριμένη τοποθεσία και απαιτούνται για την υποβολή εκθέσεων ως «πρόσθετες περιβαλλοντικές πληροφορίες»,

— συγκεκριμένες απαιτήσεις ως προς την ποιότητα των δεδομένων, π.χ. για τη μέτρηση συγκεκριμένων δεδομένων δραστηριότητας.

Αν ο OEFSR απαιτεί/επιτρέπει αποκλίσεις από το προεπιλεγμένο όριο συστήματος «από τη γέννηση έως το θάνατο» (π.χ. εάν ο OEFSR ορίζει τη χρήση του ορίου «από τη γέννηση ως την πύλη»), τότε θα πρέπει να προσδιορίζει τον τρόπο αντιμετώπισης των ισοζυγίων υλικών/ενέργειας στο προφίλ χρήσης πόρων και εκπομπών.

Για την εκτίμηση της διάρκειας ζωής των κεφαλαιουχικών αγαθών, θα πρέπει να χρησιμοποιούνται οι ακόλουθες πηγές:

— σχετικοί PEFCR/OEFSR,

— σχετικοί PCR,

— οι τιμές που χρησιμοποιούνται στα ευρωπαϊκά πρότυπα/προδιαγραφές,

— οι τιμές που χρησιμοποιούνται στα εθνικά πρότυπα/προδιαγραφές,

— στατιστικά δεδομένα,

— άλλες πηγές βιβλιογραφίας σχετικά με τη διάρκεια ζωής των κεφαλαιουχικών αγαθών.

5.4.1 Άμεσες δραστηριότητες και επιπτώσεις

Οι άμεσες επιπτώσεις είναι οι επιπτώσεις από τις πηγές που ανήκουν και/ή ελέγχονται από τον οργανισμό, δηλαδή από δραστηριότητες στο επίπεδο της τοποθεσίας, όπως:

— κεφαλαιουχικός εξοπλισμός, όταν κατασκευάζεται/παράγεται από τον οργανισμό (π.χ. μηχανήματα που χρησιμοποιούνται στις διαδικασίες παραγωγής, κτίρια, εξοπλισμός γραφείου, μεταφορικά οχήματα, μεταφορικές υποδομές). Για τον κεφαλαιουχικό εξοπλισμό πρέπει να χρησιμοποιείται γραμμική απομείωση·

— παραγωγή ενέργειας που προκύπτει από την καύση ορυκτών καυσίμων σε σταθερές πηγές (π.χ. λέβητες, καυστήρες, τουρμπίνες)·

— φυσική ή χημική επεξεργασία (π.χ. από την παραγωγή, την επεξεργασία, τον καθαρισμό, κλπ.)·

— μεταφορά υλικών, προϊόντων και αποβλήτων (πόροι και εκπομπές από την καύση καυσίμων) με οχήματα υπό την ιδιοκτησία και/ή τον έλεγχο του οργανισμού, τα οποία περιγράφονται ως προς το μέσο μεταφοράς, τον τύπο οχήματος και την απόσταση·

— εργαζόμενοι που πραγματοποιούν μεταφορές (πόροι και εκπομπές από την καύση καυσίμων), χρησιμοποιώντας οχήματα υπό την ιδιοκτησία και/ή τον έλεγχο του οργανισμού, τα οποία περιγράφονται ως προς το μέσο μεταφοράς, τον τύπο οχήματος και την απόσταση·

— επαγγελματικές μετακινήσεις (πόροι και εκπομπές από την καύση καυσίμων) με οχήματα υπό την ιδιοκτησία και/ή τον έλεγχο του οργανισμού, τα οποία περιγράφονται ως προς το μέσο μεταφοράς, τον τύπο οχήματος και την απόσταση·

— μετακινήσεις πελατών και επισκεπτών (πόροι και εκπομπές από την καύση καυσίμων) με οχήματα υπό την ιδιοκτησία και/ή τον έλεγχο του οργανισμού, τα οποία περιγράφονται ως προς το μέσο μεταφοράς, τον τύπο οχήματος και την απόσταση·

— μεταφορές από προμηθευτές (πόροι και εκπομπές από την καύση καυσίμων) με οχήματα υπό την ιδιοκτησία και/ή τον έλεγχο του οργανισμού, τα οποία περιγράφονται ως προς το μέσο μεταφοράς, τον τύπο οχήματος, την απόσταση και το φορτίο·

— διάθεση και επεξεργασία των αποβλήτων (σύνθεση, όγκος), όταν υποβάλλονται σε επεξεργασία σε εγκαταστάσεις που ανήκουν και/ή ελέγχονται από τον οργανισμό·

— εκπομπές από εκούσιες ή ακούσιες εκλύσεις (π.χ. εκπομπές υδροφθοράνθρακα (HFC) κατά τη χρήση κλιματιστικού εξοπλισμού)· (54)

— άλλες δραστηριότητες που αφορούν τη συγκεκριμένη τοποθεσία.

5.4.2. Έμμεσα αποδοτέες δραστηριότητες προηγούμενου σταδίου

Οι έμμεσες επιπτώσεις των δραστηριοτήτων προηγούμενου σταδίου αφορούν τη χρήση των υλικών, της ενέργειας και των εκπομπών που σχετίζονται με αγαθά/υπηρεσίες που συμβαίνουν στο προηγούμενο στάδιο του ορίου του οργανισμού με σκοπό τη στήριξη της παραγωγής του χαρτοφυλακίου προϊόντων. Είναι οι πόροι και οι εκπομπές από δραστηριότητες όπως:

— εξόρυξη των πρώτων υλών που απαιτούνται για την παραγωγή του χαρτοφυλακίου προϊόντων·

— εξόρυξη, παραγωγή και μεταφορά του κεφαλαιουχικού εξοπλισμού που έχει αγοραστεί (π.χ. (55) μηχανήματα που χρησιμοποιούνται στις διαδικασίες παραγωγής, κτίρια, εξοπλισμός γραφείου, μεταφορικά οχήματα, μεταφορικές υποδομές). Για τον κεφαλαιουχικό εξοπλισμό πρέπει να χρησιμοποιείται γραμμική απομείωση·

— εξόρυξη, παραγωγή και μεταφορά της ηλεκτρικής ενέργειας, του ατμού και της θερμικής/ψυκτικής ενέργειας που έχει αγοραστεί·

— εξόρυξη, παραγωγή και μεταφορά των υλικών, των καυσίμων και άλλων προϊόντων που έχουν αγοραστεί·

— παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας που καταναλώνεται από τις δραστηριότητες προηγούμενου σταδίου·

— διάθεση και επεξεργασία αποβλήτων που παράγονται από τις δραστηριότητες προηγούμενου σταδίου·

— διάθεση και επεξεργασία των αποβλήτων που παράγονται στην τοποθεσία, όταν υποβάλλονται σε επεξεργασία σε εγκαταστάσεις που ανήκουν και/ή ελέγχονται από τον οργανισμό·

— μεταφορά των υλικών και προϊόντων μεταξύ των προμηθευτών και από τους προμηθευτές σε οχήματα που δεν ανήκουν και/ή ελέγχονται από τον οργανισμό (μέσο μεταφοράς, τύπος οχήματος, απόσταση)·

— μετακινήσεις εργαζομένων με οχήματα που δεν ανήκουν ή ελέγχονται από τον οργανισμό (μέσο μεταφοράς, τύπος οχήματος, απόσταση)·

— επαγγελματικές μετακινήσεις (πηγές και εκπομπές από την καύση καυσίμων) με οχήματα υπό την ιδιοκτησία και/ή τον έλεγχο του οργανισμού (μέσο μεταφοράς, τύπος οχήματος και απόσταση)·

— μεταφορές πελατών και επισκεπτών (πηγές και εκπομπές από την καύση καυσίμων) με οχήματα υπό την ιδιοκτησία και/ή τον έλεγχο του οργανισμού (μέσο μεταφοράς, τύπος οχήματος και απόσταση)·

— οποιαδήποτε άλλη διαδικασία/δραστηριότητα προηγούμενου σταδίου.

5.4.3 Έμμεσα αποδοτέες δραστηριότητες επόμενου σταδίου

Οι έμμεσες επιπτώσεις των δραστηριοτήτων επόμενου σταδίου αφορούν τη χρήση των υλικών, της ενέργειας και των εκπομπών που σχετίζονται με αγαθά/υπηρεσίες που συμβαίνουν στο επόμενο στάδιο του ορίου του οργανισμού σε σχέση με το χαρτοφυλάκιο προϊόντων. Είναι οι πόροι και οι εκπομπές από δραστηριότητες όπως:

— μεταφορά και διανομή αγαθών/υπηρεσιών που παρέχονται στον πελάτη, όπου τα μεταφορικά μέσα δεν ανήκουν και/ελέγχονται από τον οργανισμό·

— επεξεργασία των παρεχόμενων αγαθών/υπηρεσιών·

— χρήση των παρεχόμενων αγαθών/υπηρεσιών (βλ. ενότητα 5.4.6 για πιο λεπτομερείς προδιαγραφές)·

— επεξεργασία στο τέλος του κύκλου ζωής των παρεχόμενων αγαθών/υπηρεσιών (βλ. ενότητα 5.4.7 για πιο λεπτομερείς προδιαγραφές)·

— οποιαδήποτε άλλη διαδικασία/δραστηριότητα επόμενου σταδίου.

5.4.4 Πρόσθετες απαιτήσεις για το προφίλ χρήσης πόρων και εκπομπών

Αποτίμηση της χρήσης ηλεκτρικής ενέργειας (περιλαμβανομένης και της χρήσης ανανεώσιμων πηγών ενέργειας)

Η ηλεκτρική ενέργεια που προέρχεται από την κατανάλωση δικτύου εφοδιασμού ή εντός του καθορισμένου ορίου του οργανισμού θα διαμορφώνεται όσο τον δυνατόν με μεγαλύτερη ακρίβεια, με προτίμηση στα δεδομένα που αφορούν συγκεκριμένα τον προμηθευτή. Εάν (μέρος της) ηλεκτρικής ενέργειας προέρχεται από ανανεώσιμες πηγές, είναι σημαντικό να μην πραγματοποιείται διπλός υπολογισμός.

Απαιτήσεις για τις μελέτες OEF

Για την ηλεκτρική ενέργεια που προέρχεται από την κατανάλωση δικτύου εφοδιασμού ή εντός του καθορισμένου ορίου του οργανισμού θα χρησιμοποιούνται δεδομένα που αφορούν συγκεκριμένα τον προμηθευτή. Εάν τα δεδομένα που αφορούν συγκεκριμένα τον προμηθευτή δεν είναι διαθέσιμα, θα χρησιμοποιούνται δεδομένα μικτής κατανάλωσης που αφορούν συγκεκριμένα τη χώρα στην οποία συμβαίνουν τα στάδια του κύκλου ζωής του προϊόντος. Για την ενέργεια που καταναλώθηκε κατά το στάδιο χρήσης των προϊόντων, το ενεργειακό μίγμα πρέπει να αντικατοπτρίζει λόγους