ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ IV.1

ΠΡΟΣΑΝΑΤΟΛΙΣΜΟΙ ως προς το περιεχόμενο των κοινών εκθέσεων σχετικά με τρίτες χώρες (Κείμενο εγκριθέν από το Συμβούλιο στις 20 Ιουνίου 1994)

Α. ΕΙΣΑΓΩΓΗ

1. Οι υπουργοί οι αρμόδιοι για τη μετανάστευση δήλωσαν επανειλημμένα ότι είναι σκόπιμο να εκπονηθούν κοινές εκθέσεις σχετικά με την κατάσταση σε ορισμένες τρίτες χώρες προέλευσης των αιτούντων άσυλο. Κρίνουν ότι ο μηχανισμός αυτός είναι βασικός ενόψει μιας συγκλίνουσας και εν συνεχεία εναρμονισμένης ανάλυσης των αιτήσεων ασύλου.

2. Για να ανταποκριθούν πλήρως στο στόχο αυτό, οι εκθέσεις θα πρέπει να περιλαμβάνουν ορισμένες πληροφορίες.

3. Προτείνεται οι εκθέσεις τις οποίες εκπονούν επιτόπου οι Πρεσβείες των κρατών μελών να περιέχουν κατά το δυνατόν τα διάφορα σημεία τα οποία αναφέρονται παρακάτω.

4. Θα ήταν σκόπιμο οι εκθέσεις αυτές να δίνουν μια συνολική και ακριβή θεώρηση της πολιτικής, οικονομικής και κοινωνικής κατάστασης της τρίτης χώρας, χωρίς υπερβολικές λεπτομέρειες. Είναι όντως βασικό να μπορούν να συντάσσονται σύντομα.

5. Συμφωνήθηκε ότι οι προσανατολισμοί που ακολουθούν μπορούν να προσαρμόζονται ανάλογα με την τρίτη χώρα για την οποία ζητείται κοινή έκθεση. Ενίοτε αυτό θα σημαίνει κατάργηση κάποιου σημείου. Σε άλλες περιπτώσεις θα προστίθενται ορισμένες ερωτήσεις ανάλογα με τις ανάγκες πληροφόρησης.

6. Η μέθοδος αυτή θα μπορεί να επανεξεταστεί με βάση την υπάρχουσα εμπειρία.

Β. ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ ΤΩΝ ΚΟΙΝΩΝ ΕΚΘΕΣΕΩΝ

I. Γενική πολιτική κατάσταση 1. Πρόσφατες πολιτικές εξελίξεις

2. Συγκεκριμένη σημερινή πολιτική κατάσταση στη χώρα, και ειδικότερα οι ακόλουθες πτυχές:

α) να διευκρινιστούν, ει δυνατόν, οι ακόλουθες πτυχές ως προς το χαρακτήρα του καθεστώτος - ελεύθερες εκλογές,

- πολυκομματισμός,

- ελευθερία φρονήματος και του συνέρχεσθαι,

- θρησκευτική ελευθερία,

- ανεξαρτησία των δικαστηρίων,

- δράση των υπηρεσιών ασφάλειας,

- κατάσταση των μειονοτήτων 7 β) κατάσταση όσον αφορά την ασφάλεια (συμπεριλαμβανομένου τυχόν πολέμου ή εμφυλίου πολέμου).

3. Προοπτικές α) Η πολιτική κατάσταση, στο βαθμό που μπορεί να εκτιμηθεί, φαίνεται σταθερή;

β) Υπάρχουν γνωστά πολιτικά χρονοδιαγράμματα (ημερομηνίες εκλογών κ.λπ.);

II. Γενική κατάσταση των ανθρωπίνων δικαιωμάτων 1. Έχει προσχωρήσει η συγκεκριμένη χώρα σε νομικά κείμενα προστασίας των δικαιωμάτων του ανθρώπου, διευκρινίζοντας κατά προτίμηση σε ποιούς; Πώς συμμορφώνεται στην πράξη με τις αρχές τους;

2. Μπορούν οι διεθνείς οργανισμοί για τα ανθρώπινα δικαιώματα να ελέγχουν κατά πόσον αυτά γίνονται σεβαστά στη συγκεκριμένη χώρα;

3. Πραγματικός σεβασμός των ανθρωπίνων δικαιωμάτων Εκτίθενται τα άτομα σε ενέργειες που αντιβαίνουν στα ανθρώπινα δικαιώματα, και ειδικότερα:

α) Σε βασανιστήρια, απάνθρωπη ή εξευτελιστική μεταχείριση και τιμωρία (όπως δικαστική καταδίκη σε ξυλοδαρμό, νομοθεσία που εισάγει φυλετικές διακρίσεις);

β) Συχνή επιβολή της θανατικής ποινής (σε χώρες όπου η ποινή αυτή εξακολουθεί να εκτελείται);

γ) Συνθήκες κράτησης που αντιβαίνουν στα ανθρώπινα δικαιώματα, αυθαίρετες συλλήψεις, στέρηση της ελευθερίας μετακίνησης, στέρηση της δυνατότητας προσφυγής στα δικαστήρια ή ειδικά μέτρα κατά των πολιτικών κρατουμένων;

III. Συγκεκριμένες πληροφορίες ως προς διώξεις λόγω φυλής, θρησκείας, εθνικότητας, συγκεκριμένης κοινωνικής προέλευσης ή λόγω πολιτικών φρονημάτων 1. Κρατικές διώξεις α) Υπάρχουν μορφές κρατικών διώξεων, όπως παραδείγματος χάρη καταπιεστικά μέτρα ή αυθαίρετη μεταχείριση εκ μέρους των κρατικών οργάνων έναντι ορισμένων ομάδων προσώπων;

β) Ποια είναι η έκταση των διώξεων αυτών, ιδίως όσον αφορά;

- τυχόν προσβολή της ζωής, της υγείας, της ελευθερίας συμπεριλαμβανομένης της θρησκευτικής ελευθερίας;

- υπέρμετρα αυστηρούς όρους συνδεδεμένους με την εκτέλεση της στρατιωτικής θητείας, εάν υπάρχουν;

- άλλες κοινωνικές διακρίσεις.

2. Υπάρχουν άλλες μορφές έμμεσων κρατικών διώξεων (διώξεις μη προερχόμενες από τις δημόσιες αρχές αλλά υπ' ευθύνη τους), όπως όταν οι εθνικές αρχές δεν θέλουν να προσφέρουν ικανοποιητική προστασία στα μέλη μιας συγκεκριμένης ομάδας του πληθυσμού τα οποία απειλούνται σοβαρά και συστηματικά από τους συμπολίτες τους;

IV. Δυνατότητες διαφυγής εντός του συγκεκριμένου κράτους (εφόσον υπάρχει πολιτική δίωξη) 1. Υπάρχουν διώξεις που περιορίζονται σε τμήμα μόνον της επικράτειας του κράτους;

2. Μπορεί κανείς να αποφύγει αυτές τις διώξεις πηγαίνοντας σε άλλο τμήμα της επικράτειας;

V. Κυκλοφορία των υπηκόων του κράτους 1. Ποια είναι η φύση των ελέγχων που υφίστανται οι ημεδαποί στα εξωτερικά σύνορα (ξηράς, θαλάσσης και αέρος) των κρατών αυτών; Ειδικότερα, ποιες είναι οι διατυπώσεις κατά την είσοδο ή την αναχώρηση των ημεδαπών; Συνιστούν διάκριση σε σχέση με τους ελέγχους που γίνονται σε αλλοδαπούς;

2. Μήπως με βάση τα διαθέσιμα στοιχεία, υπάρχουν κυκλώματα που οργανώνουν την αναχώρηση υπηκόων από το κράτος;

VI. Γνησιότητα των εγγράφων 1. Πόσο αξιόπιστα είναι τα εκδοθέντα από τις εθνικές αρχές έγγραφα με τα οποία εφοδιάζονται οι υπήκοοι και, ιδίως, τα ταξιδιωτικά έγγραφα;

2. Οι υπήκοοι της χώρας εύκολη πρόσβαση σε ψευδή επίσημα έγγραφα ή βεβαιώσεις;

VII. Επιστροφή στη χώρα προέλευσης 1. Η κατάθεση αίτησης ασύλου σε άλλη χώρα μπορεί να συνεπάγεται κίνδυνο υποβολής σε ποινές, βασανιστήρια ή σε απάνθρωπη και εξευτελιστική μεταχείριση, μετά την επιστροφή του υπηκόου στη χώρα προέλευσης;

2. Ποια είναι η στάση των δημοσίων αρχών του κράτους έναντι των αλλοδαπών, και ειδικότερα έναντι των αιτούντων άσυλο;

VIII. Οικονομική και κοινωνική κατάσταση

Είναι σκόπιμο να διευκρινίζονται οι γενικές τάσεις της οικονομικής και κοινωνικής κατάστασης που μπορεί να ωθήσουν τα πρόσωπα να εγκαταλείψουν τη χώρα, όπως τα ακόλουθα στοιχεία:

1. Ποια είνα η σημερινή γενική οικονομική κατάσταση της χώρας και, ενδεχομένως, ορισμένων περιοχών της και ποιες είναι οι προοπτικές ανάπτυξης;

2. Πόση είναι η σημερινή ανεργία και ποιες είναι οι μελλοντικές τάσεις;

3. Υπάρχει σύστημα κοινωνικής πρόνοιας;

IX. Εκπόνηση εκθέσεων σχετικά με τρίτες χώρες υποδοχής Κατά την εκπόνηση εκθέσεων σχετικά με τρίτες χώρες υποδοχής θα ήταν σκόπιμο να χρησιμοποιούνται κατά το δυνατόν οι προαναφερόμενοι προσανατολισμοί για τις χώρες προέλευσης.

Επιπλέον, θα ήταν σκόπιμο να παρέχονται διευκρινίσεις σχετικά με τις ακόλουθες πτυχές:

1. Η οικεία χώρα έχει προσχωρήσει στη σύμβαση της Γενεύης, της 28ης Ιουλίου 1951, σχετικά με το καθεστώς των προσφύγων στην ευρωπαϊκή σύμβαση για την προστασία των θεμελιωδών ελευθεριών και των δικαιωμάτων του ανθρώπου, η σε οποιαδήποτε άλλη ανάλογη σύμβαση σχετικά με τα δικαιώματα του ανθρώπου; Πώς υλοποιεί τις αρχές που τις εμπνέουν; (Τα σχετικά στοιχεία, αν υπάρχουν θα αναφέρονται ως συμπληρωματικά αυτών που ορίζονται στο σημείο II.1);

2. Μπορεί οποιοσδήποτε υπήκοος τρίτης χώρας να υποβάλει αίτηση παροχής ασύλου στη χώρα υποδοχής; Έχει τη δυνατότητα, στα σύνορα ή μέσα στην επικράτεια, να ζητήσει την προστασία των αρχών της χώρας αυτής πριν απευθυνθεί στο κράτος μέλος από το οποίο ζητά άσυλο; Εάν όχι, ισχύει αυτό για υπηκόους ορισμένης εθνικότητος και καταγωγής;

3. Είναι προφανές ότι μπορεί να γίνει δεκτός στη χώρα υποδοχής; Εάν όχι, ισχύει αυτό για υπηκόους ορισμένης εθνικότητας και καταγωγής;

4. Ο αιτών άσυλο τυγχάνει ή μπορεί να τυγχάνει αποτελεσματικής προστασίας κατά της επαναπροώθησης, σύμφωνα με τη σύμβαση της Γενεύης;

X. Τόπος και ημερομηνία σύνταξης της έκθεσης

Θα ήταν σκόπιμο να διευκρινίζεται ο τόπος και η ημερομηνία σύνταξης της κοινής έκθεσης.