ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΣ (ΕΚ) αριθ. 3652/93 ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ της 22ας Δεκεμβρίου 1993 σχετικά με την εφαρμογή του άρθρου 85 παράγραφος 3 της συνθήκης σε ορισμένες κατηγορίες συμφωνιών μεταξύ επιχειρήσεων που αφορούν τα ηλεκτρονικά συστήματα κράτησης θέσεων στις υπηρεσίες αεροπορικών μεταφορών

Η ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΤΩΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΩΝ ΚΟΙΝΟΤΗΤΩΝ,

Έχοντας υπόψη:

τη συνθήκη για την ίδρυση της Ευρωπαϊκής Κοινότητας,

τον κανονισμό (ΕΟΚ) αριθ. 3976/87 του Συμβουλίου της 14ης Δεκεμβρίου 1987 για την εφαρμογή του άρθρου 85 παράγραφος 3 της συνθήκης ΕΟΚ για ορισμένες κατηγορίες συμφωνιών και εναρμονισμένων πρακτικών στον τομέα των αεροπορικών μεταφορών (1), όπως τροποποιήθηκε τελευταία από τον κανονισμό (ΕΟΚ) αριθ. 2411/92 (2), και ιδίως το άρθρο 2,

Μετά τη δημοσίευση σχεδίου του παρόντος κανονισμού (3),

Μετά από διαβουλεύσεις με τη συμβουλευτική επιτροπή συμπράξεων και δεσποζουσών θέσεων στις αεροπορικές μεταφορές,

Εκτιμώντας ότι:

(1) Δυνάμει του κανονισμού (ΕΟΚ) αριθ. 3976/87, η Επιτροπή εξουσιοδοτείται να εφαρμόζει, με κανονισμό, το άρθρο 85 παράγραφος 3 της συνθήκης σε ορισμένες κατηγορίες συμφωνιών, αποφάσεων και εναρμονισμένων πρακτικών που συνδέονται άμεσα ή έμμεσα με την παροχή υπηρεσιών αεροπορικών μεταφορών.

(2) Ο κανονισμός (ΕΟΚ) αριθ. 83/91 της Επιτροπής (4), χορηγεί απαλλαγή κατά κατηγορίες σε ορισμένες συμφωνίες που αφορούν την εισαγωγή ηλεκτρονικών συστημάτων κράτησης θέσεων, όπως τροποποιήθηκε τελευταία από τον κανονισμό (ΕΟΚ) αριθ. 618/93 (5), εφόσον πληρούνται οι όροι που επιβάλλει ο εν λόγω κανονισμός. Η ισχύς της απαλλαγής κατά κατηγορίες λήγει στις 31 Δεκεμβρίου 1993.

(3) Οι συμφωνίες για την από κοινού αγορά, ανάπτυξη και λειτουργία των ηλεκτρονικών συστημάτων κράτησης θέσεων που αφορούν τα ωράρια, τις κρατήσεις θέσεων και τις εκδόσεις εισιτηρίων από τους αερομεταφορείς είναι δυνατόν να περιορίζουν τον ανταγωνισμό και να επηρεάζουν το εμπόριο μεταξύ των κρατών μελών.

(4) Τα ηλεκτρονικά συστήματα κράτησης θέσεων (ΗΣΚ) μπορούν να προσφέρουν χρήσιμες υπηρεσίες στους αερομεταφορείς, στους ταξιδιωτικούς πράκτορες και στους ταξιδιώτες, δεδομένου ότι καθιστούν δυνατή την άμεση πρόσβαση σε ενημερωμένα και λεπτομερή στοιχεία, ιδίως σχετικά με τις δυνατότητες πτήσεων, τους διάφορους ναύλους και την ύπαρξη θέσεων. Μπορούν επίσης να χρησιμοποιηθούν για την κράτηση θέσεων και, σε ορισμένες περιπτώσεις, για την έκδοση εισιτηρίων και καρτών επιβίβασης, διευκολύνοντας έτσι τον επιβάτη να προβαίνει, διαθέτοντας πλήρη στοιχεία, στις επιλογές που ανταποκρίνονται στις ανάγκες του με το βέλτιστο τρόπο. Πάντως, για να προκύψουν τα οφέλη αυτά, τα ωράρια των πτήσεων και οι ναύλοι πρέπει να παρουσιάζονται κατά τον πληρέστερο και τον πλέον αμερόληπτο δυνατό τρόπο.

(5) Η αγορά των ΗΣΚ είναι τέτοια ώστε λίγες μεμονωμένες ευρωπαϊκές επιχειρήσεις μπορούν να πραγματοποιήσουν μόνες τους τη σχετική επένδυση και να επιτύχουν τις απαιτούμενες οικονομίες κλίμακας για να είναι ανταγωνιστικές έναντι των ήδη υπαρχόντων συστημάτων.

Η συνεργασία στο πεδίο αυτό πρέπει, συνεπώς, να επιτρέπεται. Κατά συνέπεια, πρέπει να χορηγηθεί απαλλαγή κατά κατηγορίες στις συμφωνίες που προβλέπουν τέτοια συνεργασία.

(6) Σύμφωνα με τον κανονισμό (ΕΟΚ) αριθ. 2299/89 του Συμβουλίου (6), που αφορά τον κώδικα συμπεριφοράς για τα ηλεκτρονικά συστήματα κράτησης θέσεων, όπως τροποποιήθηκε από τον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 3089/93 (7), η συνεργασία αυτή δεν πρέπει να δίδει στις μητρικές μεταφορικές εταιρείες τη δυνατότητα να δημιουργούν αθέμιτα πλεονεκτήματα για τον εαυτό τους και να νοθεύουν έτσι τον ανταγωνισμό. Είναι, συνεπώς, αναγκαίο, να διασφαλίζεται ότι δεν υφίστανται διακρίσεις μεταξύ των μητρικών και των συμμετεχόντων μεταφορέων όσον αφορά, ειδικότερα, την πρόσβαση στο σύστημα και τον ουδέτερο χαρακτήρα της παρουσίασης στοιχείων (εικόνα). Η απαλλαγή κατά κατηγορίες πρέπει να υπόκειται σε όρους που εξασφαλίζουν ότι όλοι οι αερομεταφορείς μπορούν να συμμετέχουν στα συστήματα, χωρίς διακρίσεις όσον αφορά την πρόσβαση, την εικόνα, τις παρεχόμενες πληροφορίες και τα τέλη. Επιπλέον, για να διατηρηθεί ο ανταγωνισμός σε μια ολιγοπωλιακή αγορά, οι συνδρομητές πρέπει να μπορούν να μεταβαίνουν από ένα σύστημα σε άλλο κατόπιν σύντομης προειδοποίησης και χωρίς να υφίστανται κυρώσεις, ενώ οι πωλητές των συστημάτων και οι αερομεταφορείς δεν πρέπει να ενεργούν με τρόπο που ενδέχεται να περιορίζει τον ανταγωνισμό μεταξύ των συστημάτων.

(7) Προκειμένου να διατηρηθεί ανόθευτος ο ανταγωνισμός μεταξύ των ΗΣΚ, πρέπει να διασφαλίζεται ότι οι πωλητές συστήματος δεν αποφεύγουν τον αμοιβαίο ανταγωνισμό.

(8) Η άρνηση εκ μέρους των μητρικών μεταφορέων να παράσχουν τις ίδιες πληροφορίες για τα ωράρια, τους ναύλους και τις διαθέσιμες θέσεις σε ανταγωνιστικά ΗΣΚ και να δεχθούν κρατήσεις από τα εν λόγω συστήματα ενδέχεται να στρεβλώσει σοβαρά τον ανταγωνισμό μεταξύ των ΗΣΚ. Οι μητρικές εταιρείες μεταφοράς δεν πρέπει να υποχρεούνται να προβαίνουν σε δαπάνες στο πλαίσιο αυτό, με εξαίρεση τις δαπάνες για αναπροσαρμογή των ζητούμενων πληροφοριών και την αποδοχή κρατήσεων- οι μητρικές εταιρείες δεν ζητούν αποζημίωση μεταφοράς για δαπάνες που δεν είναι δυνατόν να αιτιολογηθούν πλήρως.

(9) Η τιμολόγηση πληροφοριών πρέπει να δικαιολογείται επαρκώς ώστε να μπορούν οι συμμετέχοντες μεταφορείς και συνδρομητές να ελέγχουν τις δαπάνες τους. Η μητρική εταιρεία πρέπει να δέχεται ή να απορρίπτει κρατήσεις/συναλλαγές που πραγματοποιούνται μέσω ανταγωνιστικού ΗΣΚ υπό τους ίδιους όρους ή προϋποθέσεις που εφαρμόζει στις κρατήσεις/συναλλαγές μέσω του δικού της ΗΣΚ.

(10) Σύμφωνα με το άρθρο 4 του κανονισμού (ΕΟΚ) αριθ. 3976/87, ο παρών κανονισμός εφαρμόζεται αναδρομικά στις συμφωνίες που υφίστανται κατά την ημερομηνία έναρξης της ισχύος του, εφόσον αυτές πληρούν τους προβλεπόμενους από αυτόν όρους απαλλαγής.

(11) Για τους σκοπούς του άρθρου 7 του κανονισμού (ΕΟΚ) αριθ. 3976/87, ο παρών κανονισμός πρέπει επίσης να εξειδικεύει τις περιστάσεις υπό τις οποίες η Επιτροπή μπορεί, σε μεμονωμένες περιπτώσεις, να αίρει το ευεργέτημα της κατά κατηγορίες απαλλαγής.

(12) Οι συμφωνίες που απαλλάσσονται αυτομάτως βάσει του παρόντος κανονισμού δεν απαιτείται να κοινοποιούνται σύμφωνα με τον κανονισμό αριθ. 17 του Συμβουλίου (1), όπως τροποποιήθηκε τελευταία από την πράξη προσχώρησης της Ισπανίας και της Πορτογαλίας. Εντούτοις, όταν υπάρχουν βάσιμες αμφιβολίες, οι επιχειρήσεις μπορούν να ζητούν από την Επιτροπή να αποφαίνεται ως προς το εάν οι εν λόγω συμφωνίες συμβιβάζονται με τον παρόντα κανονισμό,

ΕΞΕΔΩΣΕ ΤΟΝ ΠΑΡΟΝΤΑ ΚΑΝΟΝΙΣΜΟ:

Άρθρο 1

Απαλλαγή Δυνάμει του άρθρου 85 παράγραφος 3 της συνθήκης και με την επιφύλαξη των όρων που προβλέπονται στα άρθρα 2 έως 14 του παρόντος κανονισμού, το άρθρο 85 παράγραφος 1 της συνθήκης κηρύσσεται ανεφάρμοστο στις συμφωνίες μεταξύ επιχειρήσεων, που αποβλέπουν σ' έναν ή περισσότερους από τους ακόλουθους στόχους:

α) αγορά ή ανάπτυξη ΗΣΚ από κοινού, ή

β) σύσταση επιχείρησης που ενεργεί ως πωλητής συστήματος για την εμπορία και λειτουργία ΗΣΚ, ή

γ) ρύθμιση της προσφοράς μέσων διανομής από τον πωλητή του συστήματος ή από τους διανομείς.

Η απαλλαγή εφαρμόζεται μόνον στις ακόλουθες υποχρεώσεις:

i) υποχρέωση αποχής από την άμεση ή έμμεση συμμετοχή στην ανάπτυξη, εμπορία ή λειτουργία άλλου ΗΣΚ,

ii) υποχρέωση του πωλητή συστήματος να ορίζει συγκεκριμένους μητρικούς ή συμμετέχοντες μεταφορείς ως διανομείς έναντι όλων ή ορισμένων από τους συνδρομητές σε συγκεκριμένη περιοχή της κοινής αγοράς,

iii) υποχρέωση του πωλητή συστήματος να παραχωρεί σε διανομέα αποκλειστικά δικαιώματα για την προσέλκυση του συνόλου ή μέρους των συνδρομητών σε συγκεκριμένη περιοχή της κοινής αγοράς,

iv) υποχρέωση του πωλητή συστήματος να μην επιτρέπει σε διανομείς να πωλούν μέσα διανομής που διαθέτουν άλλοι πωλητές συστημάτων.

Άρθρο 2

Ορισμοί Για τους σκοπούς του παρόντος κανονισμού, νοούνται ως:

α) "προϊόν αεροπορικής μεταφοράς": η αεροπορική μεταφορά επιβάτη μεταξύ δύο αερολιμένων, συμπεριλαμβανομένων όλων των συναφών βοηθητικών υπηρεσιών και προσθέτων παροχών που προσφέρονται προς πώληση ή/και πωλούνται ως αναπόσπαστο μέρος του εν λόγω προϊόντος-

β) "τακτική αεροπορική γραμμή": σειρά από πτήσεις, καθεμία από τις οποίες παρουσιάζει τα ακόλουθα χαρακτηριστικά:

- εκτελείται με αεροσκάφος για τη μεταφορά επιβατών ή επιβατών και εμπορευμάτων ή/και ταχυδρομείου επ' αμοιβή, κατά τρόπο ώστε σε όλες τις πτήσεις να διατίθενται θέσεις προς μεμονωμένη πώληση σε καταναλωτές (είτε απευθείας από τον αερομεταφορέα είτε από τους εξουσιοδοτημένους πράκτορές του),

- εκτελείται έτσι ώστε να εξυπηρετεί τη συγκοινωνία μεταξύ δύο συγκεκριμένων ή περισσοτέρων σημείων:

1) είτε σύμφωνα με δημοσιευμένο πίνακα δρομολογίων,

2) είτε με πτήσεις τόσο τακτικές ή συχνές ώστε να αποτελούν μία εμφανώς συστηματική σειρά-

γ) "ναύλος": η τιμή που καταβάλλεται για προϊόντα αεροπορικών μεταφορών και οι όροι υπό τους οποίους εφαρμόζεται η τιμή αυτή-

δ) "ηλεκτρονικό σύστημα κράτησης" (ΗΣΚ): το σύστημα κράτησης θέσεων με ηλεκτρονικό υπολογιστή, που περιλαμβάνει, μεταξύ άλλων, πληροφορίες για:

- τα δρομολόγια,

- τις διαθέσιμες θέσεις,

- τους ναύλους και

- τις συναφείς υπηρεσίες των αερομεταφορέων

και παρέχει, ή όχι, τη δυνατότητα:

- να γίνονται μέσω αυτού κρατήσεις θέσεων, ή

- να εκδίδονται εισιτήρια,

εφόσον ορισμένες ή όλες αυτές οι υπηρεσίες προσφέρονται στους συνδρομητές-

ε) "μέσα διανομής": τα μέσα που παρέχει ο πωλητής συστήματος για την παροχή πληροφοριών σχετικά με τα δρομολόγια, τις διαθέσιμες θέσεις, τους ναύλους και τις συναφείς υπηρεσίες των αερομεταφορέων και για την κράτηση θέσεων ή/και την έκδοση εισιτηρίων και για οποιαδήποτε άλλη συναφή υπηρεσία-

στ) "πωλητής συστημάτων": κάθε φυσικό ή νομικό πρόσωπο και οι θυγατρικές του, που είναι υπεύθυνο για τη λειτουργία ή εμπορία ΗΣΚ-

ζ) "μητρικός μεταφορέας": κάθε μεταφορέας που άμεσα ή έμμεσα, από κοινού με άλλους, διαθέτει ή ελέγχει πραγματικά έναν πωλητή συστήματος, καθώς και αερομεταφορέας που ανήκει σ' αυτόν ή βρίσκεται υπό τον πραγματικό του έλεγχο-

η) "πραγματικός έλεγχος": η σχέση που συνίσταται σε δικαιώματα, συμβάσεις ή άλλα μέσα τα οποία, είτε χωριστά είτε από κοινού και λαμβάνοντας υπόψη τα σχετικά πραγματικά ή νομικά περιστατικά, επιτρέπουν να ασκείται άμεση ή έμμεση αποφασιστική επιρροή σε μια επιχείρηση, ιδίως μέσω:

- του δικαιώματος χρήσης όλων ή μέρους των περιουσιακών στοιχείων μιας επιχείρησης,

- των δικαιωμάτων ή συμβάσεων που επηρεάζουν αποφασιστικά τη σύνθεση, τον τρόπο ψηφοφορίας ή τις αποφάσεις των οργάνων μιας επιχείρησης ή που κατά οποιονδήποτε άλλο τρόπο επηρεάζουν αποφασιστικά τη λειτουργία της επιχείρησης-

θ) "συμμετέχων μεταφορέας": ο αερομεταφορέας που έχει συνάψει συμφωνία με πωλητή συστημάτων για τη διανομή προϊόντων αεροπορικής μεταφοράς μέσω ΗΣΚ. Εφόσον ένας μητρικός μεταφορέας χρησιμοποιεί τις δυνατότητες του δικού του ΗΣΚ οι οποίες καλύπτονται από τον παρόντα κανονισμό, θεωρείται συμμετέχων μεταφορέας-

ι) "συνδρομητής": κάθε πρόσωπο ή επιχείρηση, εκτός από τους συμμετέχοντες μεταφορείς, που χρησιμοποιεί τις δυνατότητες διανομής προϊόντων αεροπορικής μεταφοράς ενός ΗΣΚ στο πλαίσιο σύμβασης ή άλλης ρύθμισης με πωλητή συστήματος-

ια) "καταναλωτής": κάθε πρόσωπο που ζητεί πληροφορίες ή/και προτίθεται να αγοράσει προϊόν αεροπορικής μεταφοράς-

ιβ) "κύρια εικόνα": νοείται η πλήρης, ουδέτερη παρουσίαση στοιχείων σχετικά με τις αεροπορικές γραμμές μεταξύ ζευγών πόλεων, σε δεδομένη χρονική περίοδο-

ιγ) "διάρκεια ταξιδιού": το χρονικό διάστημα που μεσολαβεί μεταξύ της προγραμματισμένης ώρας αναχώρησης και άφιξης-

ιδ) "συμπλήρωση των προσφερομένων υπηρεσιών": η παροχή από έναν πωλητή συστήματος, για δικό του λογαριασμό, στους συνδρομητές οποιουδήποτε προϊόντος ή υπηρεσίας, σε συνδυασμό με ένα ΗΣΚ, εξαιρουμένων των μέσων διανομής-

ο) "διανομέας": η επιχείρηση που έχει εξουσιοδοτηθεί από τον πωλητή συστήματος να έχει μέσα διανομής στους συνδρομητές.

Άρθρο 3

Πρόσβαση 1. Ο πωλητής συστημάτων παρέχει σε οποιονδήποτε αερομεταφορέα τη δυνατότητα να συμμετέχει, με ίσους όρους και χωρίς διακρίσεις, στα μέσα διανομής που διαθέτει, μέσα στα όρια της διαθέσιμης χωρητικότητας του συγκεκριμένου συστήματος και με την επιφύλαξη τυχόν τεχνικών περιορισμών εκτός του ελέγχου του πωλητή συστημάτων.

2. α) Ο πωλητής συστημάτων:

- δεν θέτει παράλογους όρους στις συμβάσεις με συμμετέχοντες μεταφορείς,

- δεν απαιτεί την αποδοχή συμπληρωματικών όρων που, από τη φύση τους ή σύμφωνα με τα συναλλακτικά ήθη, δεν έχουν καμία σχέση με τη συμμετοχή στο ΗΣΚ του, και θέτει τους ίδιους όρους για υπηρεσίες του ίδιου επιπέδου.

β) Ο πωλητής συστημάτων δεν θέτει ως όρο συμμετοχής στο ΗΣΚ το ότι ο συμμετέχων μεταφορέας δεν επιτρέπεται να συμμετέχει ταυτόχρονα σε άλλο σύστημα.

γ) Ο συμμετέχων μεταφορέας έχει το δικαίωμα καταγγελίας της σύμβασης που έχει συνάψει με τον πωλητή συστημάτων ύστερα από προειδοποίηση, η διάρκεια της οποίας δεν απαιτείται να υπερβαίνει τους έξι μήνες και λήγει, το νωρίτερο, στο τέλος του πρώτου έτους της σύμβασης ισχύος.

Στην περίπτωση αυτή, ο πωλητής συστημάτων δεν δικαιούται επιστροφής ποσού μεγαλύτερου από το ποσό των δαπανών άμεσα με την καταγγελία της σύμβασης.

3. Εάν ο πωλητής συστημάτων έχει αποφασίσει να προσθέσει οποιαδήποτε βελτίωση στα παρεχόμενα μέσα διανομής ή στον εξοπλισμό που χρησιμοποιείται για την παροχή των μέσων, προσκομίζει στοιχεία σχετικά με τις βελτιώσεις αυτές και προσφέρει τις βελτιώσεις σε όλους τους συμμετέχοντες μεταφορείς, συμπεριλαμβανομένων των μητρικών μεταφορέων, εξίσου έγκαιρα και υπό τους ίδιους όρους και προϋποθέσεις, με την επιφύλαξη τυχόν τεχνικών περιορισμών εκτός του ελέγχου του πωλητή συστημάτων, και κατά τρόπο ώστε να μην υπάρχει διαφορά ως προς το χρόνο εφαρμογής των νέων βελτιώσεων μεταξύ μητρικών και συμμετεχόντων μεταφορέων.

Άρθρο 4

Συμμετοχή 1. α) Ο μητρικός μεταφορέας δεν μπορεί να εισάγει διακρίσεις εις βάρος ανταγωνιστικού ΗΣΚ είτε αρνούμενος να παράσχει, εξίσου έγκαιρα, εφόσον το ζητήσει, πληροφορίες σχετικά με τα δρομολόγια, τους ναύλους και τις διαθέσιμες θέσεις των υπηρεσιών αεροπορικής μεταφοράς (ίδιες με εκείνες με τις οποίες τροφοδοτεί το δικό του ΗΣΚ), είτε αρνούμενος να διανείμει τα δικά του προϊόντα αεροπορικής μεταφοράς μέσω άλλου ΗΣΚ, ή αρνούμενος να αποδεχθεί ή να επιβεβαιώσει, εξίσου έγκαιρα, κράτηση θέσης που πραγματοποιείται μέσω ανταγωνιστικού ΗΣΚ για οποιαδήποτε από τα δικά του προϊόντα αεροπορικής μεταφοράς που διανέμονται μέσω του ΗΣΚ του. Ο μητρικός μεταφορέας υποχρεούται να δέχεται και να επιβεβαιώνει μόνον κρατήσεις που γίνονται σύμφωνα με τους δικούς του ναύλους και όρους.

β) Ο μητρικός μεταφορέας δεν υποχρεούται να αποδεχθεί άλλες δαπάνες στο πλαίσιο αυτό, εκτός εκείνων που αφορούν την αναπαραγωγή των παρεχόμενων πληροφοριών και τις αποδεκτές κρατήσεις.

γ) Ο μητρικός μεταφορέας έχει το δικαίωμα να διεξάγει ελέγχους προκειμένου να διασφαλίζεται η τήρηση του άρθρου 7 παράγραφος 1 από το ανταγωνιστικό ΗΣΚ.

2. Η υποχρέωση του επιβάλλεται στην παράγραφο 1 δεν ισχύει προς όφελος ανταγωνιστικού ΗΣΚ όταν, σύμφωνα με τις διαδικασίες του άρθρου 6 παράγραφος 5 ή του άρθρου 7 παράγραφοι 3 και 4 του κανονισμού (ΕΟΚ) αριθ. 2299/89, αποφασίζεται ότι το ΗΣΚ έχει παραβεί το άρθρο 4 του εν λόγω κανονισμού ή ότι ο πωλητής συστημάτων δεν μπορεί να παράσχει επαρκείς εγγυήσεις ως προς την τήρηση των υποχρεώσεων του άρθρου 6 του ίδιου κανονισμού όσον αφορά την άνευ άδειας πρόσβαση των μητρικών μεταφορέων σε πληροφορίες.

Άρθρο 5

Φόρτωση πληροφοριών 1. Οι συμμετέχοντες μεταφορείς και άλλοι παρέχοντες προϊόντα αεροπορικής μεταφοράς διασφαλίζουν ότι τα στοιχεία που αποφασίζουν να υποβάλλουν σε ένα ΗΣΚ είναι ακριβή, διαφανή, όχι παραπλανητικά, και εξίσου πλήρη με τα στοιχεία άλλου ΗΣΚ.

Τα στοιχεία επιτρέπουν, μεταξύ άλλων, στον πωλητή συστήματος να πληροί τις απαιτήσεις των κριτηρίων για τη σειρά παρουσίασης των στοιχείων, όπως καθορίζονται στο παράρτημα του κανονισμού (ΕΟΚ) αριθ. 2299/89.

Οι μεσάζοντες δεν πρέπει να χειρίζονται τα στοιχεία που διαβιβάζουν κατά τρόπο που ενδέχεται να οδηγήσει σε ανακριβή ή παραπλανητική πληροφόρηση, ή σε πληροφόρηση που εισάγει διακρίσεις.

2. Ο πωλητής συστημάτων δεν χειρίζεται τα στοιχεία που αναφέρονται στην παράγραφο 1 κατά τρόπο που ενδέχεται να οδηγήσει σε ανακριβή ή παραπλανητική πληροφόρηση ή σε πληροφόρηση που εισάγει διακρίσεις.

3. Ο πωλητής συστημάτων φορτώνει και επεξεργάζεται τα στοιχεία που παρέχουν οι συμμετέχοντες μεταφορείς εξίσου προσεκτικά και έγκαιρα, με την επιφύλαξη μόνο των περιορισμών που επιβάλλει η μέθοδος φόρτωσης την οποία έχει επιλέξει κάθε συμμετέχων μεταφορέας και των τυποποιημένων σχημάτων παρουσίασης (format) που χρησιμοποιεί ο εν λόγω πωλητής.

Άρθρο 6

Φόρτωση, επεξεργασία και διανομή 1. Τα μέσα φόρτωσης ή/και επεξεργασίας δεδομένων σε σύστημα υπολογιστή, τα οποία παρέχει ο πωλητής συστημάτων, προσφέρονται σε όλους τους μητρικούς και συμμετέχοντες μεταφορείς. Εφόσον υπάρχουν συναφή και γενικώς αποδεκτά πρότυπα του κλάδου των αεροπορικών μεταφορών, ο πωλητής συστημάτων προσφέρει μέσα συμβατά προς τα πρότυπα αυτά.

2. Ο πωλητής συστημάτων δεν επιφυλάσσει οποιαδήποτε συγκεκριμένη διαδικασία φόρτωσης ή/και επεξεργασίας δεδομένων ή οποιοδήποτε άλλο μέσο διανομής για έναν ή περισσότερους από τους μητρικούς του μεταφορείς.

3. Ο πωλητής συστημάτων διασφαλίζει ότι τα μέσα διανομής του είναι διαχωρισμένα, κατά σαφή και εξακριβώσιμο τρόπο, από οποιαδήποτε ιδιωτικά μέσα μεταφορέα που αφορούν καταστάσεις στοιχείων καθώς και τη διαχείριση και προώθηση των πωλήσεων. Ο διαχωρισμός μπορεί να επιτευχθεί είτε προς τη λογική συνάρτηση των μέσων διανομής διά του λογισμικού, είτε ως προς την υλική τους υπόσταση κατά τρόπο ώστε οποιαδήποτε σύνδεση μεταξύ των μέσων διανομής και των ιδιωτικών μέσων να μπορεί να επιτυγχάνεται μόνο μέσω διεπαφής συγκεκριμένων εφαρμογών.

Ανεξάρτημα από τη μέθοδο διαχωρισμού που υιοθετείται, οποιαδήποτε διεπαφή του είδους αυτού είναι διαθέσιμη σε όλους τους μητρικούς και συμμετέχοντες μεταφορείς κατά τρόπο που δεν δημιουργεί διακρίσεις και παρέχει ίση μεταχείριση ως προς τις διαδικασίες, τα πρωτόκολλα και τα δεδομένα εισόδου και εξόδου. Εφόσον είναι διαθέσιμα συναφή και γενικώς αποδεκτά πρότυπα του κλάδου των αεροπορικών μεταφορών, οι πωλητές συστημάτων προσφέρουν διεπαφές συμβατές με τα πρότυπα αυτά.

Άρθρο 7

Εικόνες 1. α) Οι εικόνες που παρέχονται με ΗΣΚ πρέπει να είναι σαφείς και να μην εισάγουν διακρίσεις.

β) Ο πωλητής συστημάτων δεν παρουσιάζει, εκ προθέσεως ή εξ αμελείας, στο ΗΣΚ του ανακριβείς ή παραπλανητικές πληροφορίες.

2. α) Ο πωλητής συστημάτων παρέχει μέσω του ΗΣΚ του μία κύρια εικόνα ή εικόνες για κάθε επιμέρους συναλλαγή, όπου περιλαμβάνονται τα στοιχεία που έχουν παράσχει οι συμμετέχοντες μεταφορείς σχετικά με τα δρομολόγια των πτήσεων, τους τύπους των ναύλων και τις διαθέσιμες θέσεις με σαφήνεια και πληρότητα, χωρίς διακρίσεις ή μεροληψία, ιδίως όσον αφορά τη σειρά παρουσίασης των πληροφοριών.

β) Ο καταναλωτής έχει το δικαίωμα, εφόσον το ζητήσει, να λάβει μια κύρια εικόνα που περιορίζεται μόνον στις τακτικές ή στις μη τακτικές αεροπορικές γραμμές.

γ) Κατά τη δημιουργία και την επιλογή πτήσεων για δεδομένο ζεύγος πόλεων που πρόκειται να συμπεριληφθούν στην κύρια εικόνα, δεν γίνεται διάκριση όσον αφορά τους αερολιμένες που εξυπηρετούν την ίδια πόλη.

δ) Η σειρά παρουσίασης των εναλλακτικών πτήσεων στην κύρια εικόνα είναι αυτή που καθορίζεται στο παράρτημα του κανονισμού (ΕΟΚ) αριθ. 2299/89.

ε) Τα κριτήρια που πρέπει να χρησιμοποιούνται για τη σειρά παρουσίασης των πληροφοριών δεν βασίζονται σε παράγοντα που έχει άμεση ή έμμεση σχέση με την ταυτότητα του μεταφορέα και εφαρμόζονται χωρίς διάκριση σε όλους τους συμμετέχοντες μεταφορείς.

3. Εφόσον ο πωλητής συστημάτων παρέχει πληροφορίες σχετικά με ναύλους, η εικόνα είναι αμερόληπτη και χωρίς διακρίσεις και περιέχει τουλάχιστον τους ναύλους για όλες τις πτήσεις των συμμετεχόντων μεταφορέων που εμφανίζονται στην κύρια εικόνα. Η πηγή αυτών των πληροφοριών είναι αποδεκτή από τους ενδιαφερόμενους συμμετέχοντες μεταφορείς καθώς και τον πωλητή συστημάτων.

4. Ένα ΗΣΚ δεν θεωρείται ότι παραβαίνει τον παρόντα κανονισμό εφόσον μεταβάλλει μια εικόνα προκειμένου να ανταποκριθεί σε ειδικό(ά) αίτημα(τα) του καταναλωτή.

Άρθρο 8

Παροχή πληροφοριών 1. Ο πωλητής συστήματος παρέχει στατιστικές ή άλλες πληροφορίες που προέρχονται από το ΗΣΚ του υπό τους ακόλουθους όρους:

α) οι πληροφορίες σχετικά με μεμονωμένες κρατήσεις διατίθενται σε ισότιμη βάση και μόνο στον ή στους αερομεταφορείς που συμμετέχουν στη γραμμή που καλύπτει η κράτηση και στον ή στους συνδρομητές που αφορά η κράτηση-

β) η παροχή στοιχείων για την εμπορική προώθηση, τις κρατήσεις και τις πωλήσεις γίνεται στην ακόλουθη βάση:

i) όλα τα στοιχεία παρέχονται εξίσου εγκαίρως και αδιακρίτως σε όλους τους συμμετέχοντες μεταφορείς, συμπεριλαμβανομένων των μητρικών μεταφορέων,

ii) τα στοιχεία μπορεί και εφόσον ζητηθεί να καλύπτουν όλους τους συμμετέχοντες μεταφορείς ή/και συνδρομητές, αλλά δεν περιλαμβάνουν στοιχεία ταυτότητας ή προσωπικές πληροφορίες για τους επιβάτες ή τους επιχειρηματικούς χρήστες,

iii) όλες οι αιτήσεις παροχής στοιχείων διεκπεραιώνονται εξίσου προσεκτικά και έγκαιρα, με την επιφύλαξη της μεθόδου μεταβίβασης που έχει επιλέξει ο συγκεκριμένος μεταφορέας.

2. Ο πωλητής συστημάτων δεν παρέχει προσωπικές πληροφορίες που αφορούν έναν επιβάτη σε άλλους που δεν συμμετέχουν στην συναλλαγή, χωρίς τη συγκατάθεση του επιβάτη.

3. Ο πωλητής συστημάτων διασφαλίζει με τεχνικά μέσα ή/και με κατάλληλες διασφαλίσεις, τουλάχιστον όσον αφορά το λογισμικό, ότι τηρούνται οι διατάξεις των παραγράφων 1 και 2, κατά τρόπον ώστε οι πληροφορίες που παρέχονται από αερομεταφορείς ή δημιουργούνται γι' αυτούς να μην είναι κατ' ουδένα τρόπο προσιτές σ' έναν ή περισσότερους από τους μητρικούς μεταφορείς, εκτός εάν το επιτρέπουν οι διατάξεις των εν λόγω παραγράφων.

Άρθρο 9

Αμοιβαιότητα 1. Οι δυνάμει του άρθρου 3 και των άρθρων 5 έως 8 υποχρεώσεις του πωλητή συστημάτων δεν εφαρμόζονται όσον αφορά αερομεταφορέα τρίτης χώρας, που ελέγχει ένα ΗΣΚ είτε μόνος είτε από κοινού, εφόσον το ΗΣΚ του το οποίο βασίζεται εκτός του εδάφους της Κοινότητας δεν παρέχει στους κοινοτικούς αερομεταφορείς μεταχείριση ισοδύναμη με αυτήν που παρέχεται στο πλαίσιο του παρόντος κανονισμού και του κανονισμού (ΕΟΚ) αριθ. 2299/89.

2. Οι δυνάμει των άρθρων 4, 5 και 10 υποχρεώσεις των μητρικών ή των συμμετεχόντων μεταφορέων δεν ισχύουν όσον αφορά ΗΣΚ που ελέγχεται από αερομεταφορέα(είς) μιας ή περισσοτέρων τρίτων χωρών, εφόσον στον μητρικό(ούς) ή σε συμμετέχοντα(ες) μεταφορέα(είς) δεν προσφέρεται, εκτός του εδάφους της Κοινότητας, μεταχείριση ισοδύναμη με αυτή που προβλέπεται στο πλαίσιο του παρόντος κανονισμού και του κανονισμού (ΕΟΚ) αριθ. 2299/89.

3. Ο πωλητής συστημάτων ή ο αερομεταφορέας που προτίθεται να επωφεληθεί των διατάξεων των παραγράφων 1 ή 2 πρέπει να κοινοποιεί τις προθέσεις του και τους σχετικούς λόγους τουλάχιστον 14 ημέρες πριν προβεί σε μια τέτοια ενέργεια. Σε εξαιρετικές περιπτώσεις, η Επιτροπή εφόσον ζητηθεί από τον ενδιαφερόμενο πωλητή συστημάτων ή αερομεταφορέα, ενδέχεται να χορηγήσει παρέκκλιση από τον κανόνα των 14 ημερών.

4. Μόλις η Επιτροπή λάβει την κοινοποίηση αποφασίζει χωρίς καθυστέρηση εάν υφίσταται διακριτική μεταχείριση κατά την έννοια των παραγράφων 1 και 2. Εάν διαπιστωθεί ότι αυτό συμβαίνει, η Επιτροπή ενημερώνει όλους τους πωλητές συστήματος ή τους ενδιαφερόμενους αερομεταφορείς τόσο στην Κοινότητα όσο και στα κράτη μέλη. Εάν δεν υφίσταται διάκριση κατά την έννοια των παραγράφων 1 ή 2, η Επιτροπή ενημερώνει σχετικά τον πωλητή συστημάτων ή τους ενδιαφερόμενους αερομεταφορείς.

Άρθρο 10

Σχέσεις με τους συνδρομητές 1. Ο μητρικός μεταφορέας δεν συνδέει άμεσα ή έμμεσα τη χρήση οποιουδήποτε συγκεκριμένου ΗΣΚ από συνδρομητή με την είσπραξη προμήθειας ή με άλλο κίνητρο ή αντικίνητρο για την πώληση υπηρεσιών αεροπορικής μεταφοράς που διατίθεται στις πτήσεις του.

2. Ο μητρικός μεταφορέας δεν απαιτεί άμεσα ή έμμεσα από το συνδρομητή τη χρησιμοποίηση συγκεκριμένου ΗΣΚ για την πώληση ή την έκδοση εισητηρίων για οποιαδήποτε από τις υπηρεσίες αεροπορικής μεταφοράς που παρέχει ο ίδιος είτε άμεσα είτε έμμεσα.

3. Οι όροι, που μπορεί να θέτει ένας αερομεταφορέας σε ταξιδιωτικό πράκτορα, όταν τον εξουσιοδοτεί να πωλεί και να εκδίδει εισιτήρια για τις υπηρεσίες αεροπορικής μεταφοράς που παρέχει ο πρώτος, ισχύουν με την επιφύλαξη των παραγράφων 1 και 2.

Άρθρο 11

Συμβάσεις με τους συνδρομητές 1. Ο πωλητής συστήματος θέτει στη διάθεση κάθε συνδρομητή αδιακρίτως τα μέσα διανομής ενός ΗΣΚ.

2. Ο πωλητής συστήματος δεν επιβάλλει σε συνδρομητή να υπογράψει αποκλειστική σύμβαση ούτε τον αποτρέπει, άμεσα ή έμμεσα, από το να εγγραφεί συνδρομητής ή να χρησιμοποιεί άλλο(α) σύστημα(τα).

3. Η συμπλήρωση υπηρεσίας που προσφέρει σε οποιονδήποτε συνδρομητή προσφέρεται σε όλους τους άλλους συνδρομητές αδιακρίτως.

4. α) Ο πωλητής συστημάτων δεν θέτει παράλογους όρους στις συμβάσεις με τους συνδρομητές, με τις οποίες επιτρέπει τη χρήση του ΗΣΚ του. Ειδικότερα, ο συνδρομητής έχει το δικαίωμα καταγγελίας της σύμβασης που έχει συνάψει με τον πωλητή συστημάτων, μετά από προειδοποίηση που δεν απαιτείται να υπερβαίνει τους τρεις μήνες και η οποία λήγει, το νωρίτερο, στο τέλος του πρώτου έτους της σύμβασης.

Στην περίπτωση αυτή, ο πωλητής συστήματος δεν δικαιούται επιστροφής ποσού μεγαλύτερου από το ποσό των δαπανών που συνδέονται άμεσα με την καταγγελία της σύμβασης.

β) Με την επιφύλαξη της παραγράφου 2, η προμήθεια τεχνικού εξοπλισμού δεν υπόκειται στους όρους που αναφέρονται στο στοιχείο α).

5. Ο πωλητής συστημάτων προβλέπει, σε κάθε σύμβαση με συνδρομητή, ότι:

α) παρέχεται πρόσβαση στην κύρια εικόνα, σύμφωνα με το άρθρο 7, για κάθε μεμονωμένη συναλλαγή, εκτός εάν ο καταναλωτής ζητά πληροφορίες για έναν μόνο αερομεταφορέα-

β) ο συνδρομητής δεν χειρίζεται το υλικό που παρέχεται από τα ΗΣΚ κατά τρόπο που ενδέχεται να οδηγήσει σε ανακριβή ή παραπλανητική παρουσίαση των πληροφοριών στους καταναλωτές ή σε παρουσίαση που εισάγει διακρίσεις.

6. Ο πωλητής συστημάτων δεν επιβάλλει στο συνδρομητή την υποχρέωση να δεχθεί προσφορά τεχνικού εξοπλισμού ή λογισμικού, αλλά μπορεί να απαιτεί τη χρήση εξοπλισμού και λογισμικού συμβατού προς το σύστημά του.

Άρθρο 12

Τέλη 1. Τα τέλη που χρεώνει ο πωλητής συστημάτων δεν εισάγουν διακρίσεις, έχουν εύλογη διάρθρωση και καθορίζονται σε εύλογα επίπεδα ανάλογα με το κόστος της παρεχόμενης και χρησιμοποιούμενης υπηρεσίας- ειδικότερα, τα εν λόγω τέλη είναι τα ίδια για υπηρεσίες του αυτού επιπέδου.

Η τιμολόγηση για τις υπηρεσίες ΗΣΚ πρέπει να είναι επαρκώς αναλυτική, ώστε να επιτρέπει στους συμμετέχοντες μεταφορείς και συνδομητές να παρακολουθούν με ακρίβεια τις υπηρεσίες που χρησιμοποιήθηκαν και τα αντίστοιχα τέλη.

Η τιμολόγηση των κρατήσεων πρέπει να περιλαμβάνει τουλάχιστον τις ακόλουθες πληροφορίες για κάθε τμήμα διαδρομής:

- τύπος κρατήσεων με ΗΣΚ,

- όνομα επιβάτη,

- χώρα,

- κωδικός IATA/ARC αναγνώρισης πρακτορείου,

- κωδικός πόλεως,

- ζεύγος πόλεων ή τμήμα διαδρομής,

- ημερομηνία κράτησης (ημερομηνία συναλλαγής),

- ημερομηνία πτήσης,

- αριθμός πτήσης,

- κωδικός καθεστώτος (καθεστώς κράτησης),

- τύπος υπηρεσίας (θέση),

- επισήμανση φακέλου PNR,

- ένδειξη κράτησης/ακύρωσης.

Οι πληροφορίες για την τιμολόγηση δίδονται σε μαγνητικά υποθέματα.

Στον συμμετέχοντα αερομεταφορέα παρέχεται η ευχέρεια να ενημερώνεται οποτεδήποτε γίνεται μια κράτηση/συναλλαγή για την οποία χρεώνονται τέλη. Εφόσον ο μεταφορέας επιλέγει να ενημερώνεται με τέτοιο τρόπο, παρέχεται σ' αυτόν η δυνατότητα να αρνείται τις κρατήσεις/συναλλαγές, εκτός αν έχουν ήδη γίνει δεκτές.

2. Ο πωλητής συστημάτων παρέχει στα ενδιαφερόμενα μέρη, κατόπιν σχετικού αιτήματος, λεπτομέρειες ως προς τις τρέχουσες διαδικασίες, τα τέλη και τα μέσα των συστημάτων, συμπεριλαμβανομένων των διεπαφών και των κριτηρίων επιμέλειας κειμένων και απεικόνισης δεδομένων. Ωστόσο, η διάταξη αυτή δεν υποχρεώνει τους πωλητές συστημάτων να αποκαλύπτουν πληροφορίες καλυπτόμενες από δικαιώματα πνευματικής ή βιομηχανικής ιδιοκτησίας, όπως είναι προγράμματα λογισμικού.

3. Κάθε μεταβολή όσον αφορά τα επίπεδα τελών, τους όρους ή τα μέσα και οι σχετικοί λόγοι ανακοινώνονται σε όλους τους συμμετέχοντες μεταφορείς και συνδρομητές αδιακρίτως.

Άρθρο 13

Ανταγωνισμός μεταξύ πωλητών συστημάτων Ο πωλητής συστημάτων δεν συνάπτει συμφωνίες και δεν συμμετέχει σε εναρμονισμένες πρακτικές με άλλους πωλητές συστημάτων με στόχο ή αποτέλεσμα τον καταμερισμό της αγοράς.

Άρθρο 14

Δυνάμει του άρθρου 7 του κανονισμού (ΕΟΚ) αριθ. 3976/87, το ευεργέτημα του παρόντος κανονισμού μπορεί να αρθεί εφόσον διαπιστώνεται ότι, σε συγκεκριμένη περίπτωση, η συμφωνία που απαλλάσσεται βάσει του παρόντος κανονισμού έχει, εντούτοις, ορισμένες επιπτώσεις που δεν συμβιβάζονται με τους όρους του άρθρου 85 παράγραφος 3 ή που απαγορεύονται από το άρθρο 86 της συνθήκης και, ειδικότερα, εφόσον:

i) η συμφωνία εμποδίζει τη διατήρηση ή την ανάπτυξη αποτελεσματικού ανταγωνισμού στην αγορά των ΗΣΚ,

ii) η συμφωνία περιορίζει τον ανταγωνισμό στην αγορά των αεροπορικών μεταφορών ή των αγορών που έχουν σχέση με τα ταξίδια,

iii) ο πωλητής συστημάτων επιβάλλει, άμεσα ή έμμεσα, αδικαιολόγητες τιμές, τέλη ή επιβαρύνσεις στους συνδρομητές ή στους συμμετέχοντες μεταφορείς,

iv) ο πωλητής ή διανομέας συστήματος αρνείται να συνάψει σύμβαση για τη χρήση ΗΣΚ χωρίς αντικειμενική και αμερόληπτη δικαιολογία τεχνικής ή εμπορικής φύσεως,

v) ο πωλητής συστημάτων αρνείται σε συμμετέχοντες μεταφορείς την πρόσβαση σε άλλα μέσα, εκτός από τα μέσα διανομής, χωρίς αντικειμενική δικαιολογία τεχνικής ή εμπορικής φύσεως που δεν εισάγει διακρίσεις.

Άρθρο 15

Ο παρών κανονισμός αρχίζει να ισχύει την 1η Ιανουαρίου 1994 και λήγει στις 30 Ιουνίου 1998.

Ο παρών κανονισμός εφαρμόζεται, με αναδρομική ισχύ, στις συμφωνίες που υφίστανται κατά την ημερομηνία έναρξης της ισχύος του, από τη στιγμή κατά την οποία πληρούνται οι όροι εφαρμογής αυτού.

Ο παρών κανονισμός είναι δεσμευτικός ως προς όλα τα μέρη του και ισχύει άμεσα σε κάθε κράτος μέλος.

Βρυξέλλες, 22 Δεκεμβρίου 1993.

Για την Επιτροπή

Karel VAN MIERT

Μέλος της Επιτροπής

(1) ΕΕ αριθ. L 374 της 31. 12. 1987, σ. 9.

(2) ΕΕ αριθ. L 240 της 24. 8. 1992, σ. 19.

(3) ΕΕ αριθ. C 253 της 30. 9. 1992, σ. 11.

(4) ΕΕ αριθ. L 10 της 15. 1. 1991, σ. 9.

(5) ΕΕ αριθ. L 155 της 26. 6. 1993, σ. 23.

(6) ΕΕ αριθ. L 220 της 29. 7. 1989, σ. 1.

(7) ΕΕ αριθ. L 278 της 11. 11. 1993, σ. 1.

(8) ΕΕ αριθ. 13 της 21. 2. 1962, σ. 204/62.