EL Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης L 62/14

ΑΠΌΦΑΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΉΣ

της 21ης Οκτωβρίου 2008

σχετικά με το μέτρο C 35/04 που εφαρμόστηκε από την Ουγγαρία για την Postabank και την Takarékpénztár Rt./Erste Bank Hungary Nyrt.

[κοινοποιηθείσα υπό τον αριθμό Ε(2008) 6023]

(Το κείμενο στην ουγγρική γλώσσα είναι το μόνο αυθεντικό)

(Κείμενο που παρουσιάζει ενδιαφέρον για τον ΕΟΧ)

(2009/174/ΕΚ)

Η ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΤΩΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΩΝ ΚΟΙΝΟΤΗΤΩΝ,

Έχοντας υπόψη:

τη συνθήκη για την ίδρυση της Ευρωπαϊκής Κοινότητας, και ιδίως το άρθρο 88 παράγραφος 2 πρώτο εδάφιο,

τη συμφωνία για τον Ευρωπαϊκό Οικονομικό Χώρο, και ιδίως το άρθρο 62 παράγραφος 1 στοιχείο α),

Αφού κάλεσε τα ενδιαφερόμενα μέρη να υποβάλουν τις παρατηρήσεις τους σύμφωνα με τις ανωτέρω διατάξεις,

Εκτιμώντας τα ακόλουθα:

I. ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑ

(1) Με επιστολή της 23ης Σεπτεμβρίου 2003, η οποία πρωτοκολλήθηκε την 22α Οκτωβρίου 2003, η Επιτροπή ειδοποιήθηκε για τη λήψη κρατικών μέτρων υπέρ της Postabank és Takarékpénztár Rt., σήμερα Erste Bank Hungary Nyrt., («Postabank» ή η «τράπεζα»). Με ηλεκτρονικό μήνυμα της 23ης Ιανουαρίου 2004, το οποίο πρωτοκολλήθηκε την 26η Ιανουαρίου 2004, οι ουγγρικές αρχές κοινοποίησαν μια σειρά πρόσθετων μέτρων τα οποία ελήφθησαν για την Postabank. Όλα τα μέτρα κοινοποιήθηκαν δυνάμει της διαδικασίας μεταβατικών μέτρων, που προβλέπεται στο παράρτημα IV.3 της πράξης προσχώρησης, η οποία αποτελεί μέρος της συνθήκης προσχώρησης στην Ευρωπαϊκή Ένωση («συνθήκη προσχώρησης»).

(2) Την 30ή Απριλίου 2004, οι ουγγρικές αρχές υπέβαλαν, ως συμπλήρωμα στην κοινοποίηση, μια ανέκκλητη μονομερή δήλωση από τον αγοραστή της Postabank, την Erste Bank. Η δήλωση, η οποία υπογράφηκε την 29η Απριλίου 2004, προβλέπει ένα συνολικό ανώτατο όριο στα ποσά που θα καταβάλει η Ουγγαρία, όπως καθορίζεται στη συμφωνία αγοράς μετοχών, στον αγοραστή της Postabank για επαπειλούμενες ή άγνωστες δικαστικές αξιώσεις και παράλληλα περιορίζει το πεδίο εφαρμογής του ορισμού του κινδύνου σε σχέση με άγνωστες αξιώσεις.

(3) Με απόφαση της 20ής Οκτωβρίου 2004, η Επιτροπή δήλωσε ότι τα περισσότερα από τα κοινοποιηθέντα μέτρα δεν είναι εφαρμοστέα μετά την προσχώρηση και κίνησε τη διαδικασία σχετικά με ένα μέτρο, το οποίο ήταν η δέσμευση παροχής αποζημιώσεων για άγνωστες αξιώσεις, δεδομένου ότι υπήρχαν σοβαρές αμφιβολίες όσον αφορά τη συμβατότητα του μέτρου με την κοινή αγορά. Η απόφαση της Επιτροπής να κινήσει τη διαδικασία δημοσιεύτηκε στην Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης (1). Η Επιτροπή κάλεσε τα ενδιαφερόμενα μέρη να υποβάλλουν τις παρατηρήσεις τους.

(4) Την 25η Νοεμβρίου 2004, οι ουγγρικές αρχές υπέβαλαν τις παρατηρήσεις τους σχετικά με την απόφαση εκκίνησης της διαδικασίας, ενώ την 15η Απριλίου 2005 υπέβαλε τις παρατηρήσεις της και η Erste Bank. Η Επιτροπή έλαβε τις παρατηρήσεις των ενδιαφερόμενων μερών και τις προώθησε στην Ουγγαρία, στην οποία δόθηκε η ευκαιρία να αντιδράσει. Οι παρατηρήσεις της Ουγγαρίας ελήφθησαν με επιστολή της 23ης Μαΐου 2005. Τον Ιούνιο, τον Ιούλιο και τον Οκτώβριο του 2005, καθώς επίσης τον Φεβρουάριο, τον Μάρτιο, τον Ιούνιο, τον Ιούλιο και τον Σεπτέμβριο του 2008, η Επιτροπή επίσης έλαβε διάφορες επιστολές από τις ουγγρικές αρχές και την Erste Bank, στις οποίες παρείχαν περαιτέρω εξηγήσεις προς υποστήριξη των επιχειρημάτων που έθεσαν στις παρατηρήσεις τους.

II. ΙΣΤΟΡΙΚΟ

(5) Η Postabank, η οποία ιδρύθηκε το 1988, λειτουργούσε ως τράπεζα με λιανικό προσανατολισμό παρέχοντας ένα πλήρες φάσμα τραπεζικών υπηρεσιών. Έως τα τέλη του 2002, η Postabank ήταν η έβδομη μεγαλύτερη εμπορική τράπεζα στην Ουγγαρία, με μερίδιο αγοράς περίπου 3,7 % όσον αφορά το σύνολο ενεργητικού.

(6) Καθώς η Postabank δεν είχε επαρκή κεφάλαια, για ένα χρονικό διάστημα οι ουγγρικές αρχές έθεσαν σε εφαρμογή διάφορα χρηματοδοτικά και ρυθμιστικά μέτρα προκειμένου να επαναφέρουν το συντελεστή κεφαλαιακής επάρκειας της τράπεζας. Το 1998, η Postabank κινδύνευσε να πτωχεύσει και χρειάστηκε να παρέμβει η ουγγρική κυβέρνηση και να σώσει την τράπεζα μέσω τεράστιας αναδιάρθρωσης των κεφαλαίων ύψους 152 δισεκατ. φιορινιών (HUF) (2), αποκτώντας κατ’ αυτόν τον τρόπο το 99,9 % των μετοχών της τράπεζας. Αυτή η οικονομική ενίσχυση προοριζόταν να προετοιμάσει την Postabank για αναδιάρθρωση με σκοπό την ιδιωτικοποίησή της σε σύντομο χρονικό διάστημα.

(7) Το 2000, η πρώτη προσπάθεια ιδιωτικοποίησης της Postabank απέτυχε. Η ιδιωτικοποίηση πραγματοποιήθηκε τελικά έπειτα από διαδικασία ανοιχτού διαγωνισμού τον Οκτώβριο του 2003, όταν η πλειονότητα των μετοχών, η οποία ανήκε στο κράτος, πωλήθηκε στην Erste Bank der Österreichischen Sparkassen, η οποία υπέβαλε τη μεγαλύτερη προσφορά — ύψους 101,3 δισεκατ. HUF. Με βάση την κοινοποίηση και τις παρατηρήσεις που υπέβαλαν οι ουγγρικές αρχές, η Επιτροπή θεωρεί ότι η Postabank επωλήθη στον πλειοδότη έπειτα από διαδικασία ανοιχτού διαγωνισμού άνευ διακρίσεων και όρων σε δύο φάσεις. Την 1η Σεπτεμβρίου 2004, η Postabank συγχωνεύθηκε με την Erste Bank Hungary.

III. ΤΟ ΜΕΤΡΟ (ΔΕΣΜΕΥΣΗ ΠΑΡΟΧΗΣ ΑΠΟΖΗΜΙΩΣΕΩΝ ΓΙΑ ΑΓΝΩΣΤΕΣ ΑΞΙΩΣΕΙΣ)

(8) Κατά τη διαδικασία του διαγωνισμού, η ουγγρική κυβέρνηση προσέφερε σε όλους τους υποβάλλοντες προσφορά τους ίδιους συμβατικούς όρους, συμπεριλαμβανομένης της δέσμευσης να παρέχει αποζημιώσεις στην περίπτωση δικαστικής διαφοράς, οι οποίες θα καλύπτουν υποχρεώσεις πληρωμής που προκύπτουν από επαπειλούμενες και άγνωστες δικαστικές αξιώσεις σε σχέση με την Postabank και οι οποίες θα προκύψουν σε διάστημα έως και πέντε χρόνων από τη σύναψη της συμφωνίας πώλησης και αγοράς (3). Οι ουγγρικές αρχές εξήγησαν ότι κατέστη σαφές κατά τη διαδικασία ιδιωτικοποίησης ότι έπρεπε να δοθεί στους υποβάλλοντες προσφορά μια δέσμευση όσον αφορά την παροχή αποζημιώσεων για άγνωστες αξιώσεις, διότι κανένας δεν ήταν διατεθειμένος να υποβάλλει προσφορά εάν δεν υπήρχε αυτή η δέσμευση. Ως εκ τούτου, η δέσμευση παροχής αποζημιώσεων ήταν αναγκαία για την πραγματοποίηση της ιδιωτικοποίησης.

(9) Την 29η Απριλίου 2004, η Erste Bank πραγματοποίησε ανέκκλητη μονομερή δήλωση, στην οποία περιορίζεται το πεδίο εφαρμογής της δέσμευσης παροχής αποζημιώσεων για άγνωστες αξιώσεις μέσω του προσδιορισμού των κατηγοριών κινδύνου και της μείωσης του συνολικού ανώτατου ορίου από το απεριόριστο μέγεθος ποσού στα 200 δισεκατ. HUF. Η μονομερής δήλωση της Erste Bank προβλέπει επίσης συνολικό ανώτατο όριο ύψους 350 δισεκατ. HUF όσον αφορά την αποζημίωση για επαπειλούμενες δικαστικές αξιώσεις, για το οποίο μέτρο η Επιτροπή δήλωσε ότι δεν είναι εφαρμοστέο μετά την προσχώρηση (4).

(10) Βάσει της συμφωνίας αγοράς μετοχών, όπως τροποποιήθηκε από τη μονομερή δήλωση της Erste Bank, οι όροι και οι προϋποθέσεις των αποζημιώσεων για άγνωστες δικαστικές αξιώσεις όσον αφορά την κατανομή κινδύνου μεταξύ του πωλητή και του αγοραστή είναι οι εξής: Ο πωλητής πραγματοποιεί πληρωμή για: — 90 % των πρώτων 10 δισεκατ. HUF του εν λόγω συνολικού παθητικού της τράπεζας, — 100 % του ποσού άνω των 10 δισεκατ. HUF, το οποίο δεν υπερβαίνει συνολικά τα 200 δισεκατ. HUF. Οι υποχρεώσεις του πωλητή όσον αφορά τη δέσμευση παροχής αποζημιώσεων για άγνωστες αξιώσεις παραγράφονται πέντε χρόνια μετά τη σύναψη της συμφωνίας αγοράς μετοχών εφόσον αφορούν αξιώσεις τρίτων για τις οποίες: i) δεν έχει κινηθεί δικαστική διαδικασία ή διαδικασία διαιτησίας ή ii) δεν έχει προκύψει παθητικό της τράπεζας το οποίο δημιουργήθηκε με τη γραπτή έγκριση του πωλητή.

IV. ΝΟΜΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ

(11) Στο παράρτημα IV.3. της πράξης προσχώρησης ορίζεται η λεγόμενη διαδικασία μεταβατικών μέτρων. Αυτό παρέχει ένα νομικό πλαίσιο για την αξιολόγηση των καθεστώτων ενισχύσεων και των μεμονωμένων μέτρων ενίσχυσης που τίθενται σε εφαρμογή σε ένα νέο κράτος μέλος πριν την ημερομηνία προσχώρησης και παραμένουν εφαρμοστέα μετά την προσχώρηση.

(12) Στο παράρτημα IV.3 παράγραφος 1 ορίζεται ότι τα παρακάτω καθεστώτα ενισχύσεων και οι μεμονωμένες ενισχύσεις που τίθενται σε εφαρμογή σε ένα νέο κράτος μέλος πριν την ημερομηνία προσχώρησης και παραμένουν εφαρμοστέα μετά από την ημερομηνία αυτή, θεωρούνται υφιστάμενη ενίσχυση κατά την προσχώρηση: i) ενίσχυση που τέθηκε σε ισχύ πριν την 10η Δεκεμβρίου 1994, ii) ενίσχυση που εξετάστηκε από την Επιτροπή και συμπεριλαμβάνεται στον κατάλογο που επισυνάπτεται ως παράρτημα στη συνθήκη προσχώρησης και iii) ενίσχυση που εγκρίθηκε από την Επιτροπή στο πλαίσιο της διαδικασίας μεταβατικών μέτρων. Τα μέτρα που παραμένουν εφαρμοστέα μετά την ημερομηνία προσχώρησης τα οποία συνιστούν κρατική ενίσχυση και δεν εμπίπτουν σε μία από τις παραπάνω κατηγορίες, θεωρούνται νέα ενίσχυση κατά την προσχώρηση. Ως εκ τούτου, η Επιτροπή έχει πλήρη εξουσία να απαγορεύσει την εφαρμογή αυτών των μέτρων και να ζητήσει την επιστροφή ποσών που καταβλήθηκαν παράνομα μετά την προσχώρηση. Η εν λόγω εφαρμογή των κανόνων κρατικών ενισχύσεων στα μελλοντικά αποτελέσματα των μέτρων που εξακολουθούν να εφαρμόζονται μετά την προσχώρηση δεν σημαίνει αναδρομική εφαρμογή των κανόνων ΕΚ για τις κρατικές ενισχύσεις και εν πάση περιπτώσει εξουσιοδοτείται από την πράξη προσχώρησης.

(13) Η Επιτροπή θεωρεί ότι προκειμένου ένα μέτρο να μπορεί να θεωρηθεί εφαρμοστέο μετά την προσχώρηση πρέπει να αποδειχθεί ότι είναι σε θέση να παράγει πρόσθετο όφελος που ήταν άγνωστο, ή δεν ήταν επακριβώς γνωστό, τη χρονική στιγμή χορήγησης της ενίσχυσης. Ωστόσο, η εξουσία της Επιτροπής για επανεξέταση δυνάμει της διαδικασίας μεταβατικών μέτρων δεν ισχύει στην περίπτωση μέτρων ενίσχυσης που συνίστανται στην τελική και άνευ όρων χορήγηση ενός δεδομένου ποσού πριν από την προσχώρηση. Από αυτήν την άποψη, ο σχετικός παράγοντας είναι η νομικά δεσμευτική πράξη μέσω της οποίας οι αρμόδιες εθνικές αρχές χορήγησαν την ενίσχυση. Τα μεμονωμένα μέτρα θεωρούνται εφαρμοστέα μετά την προσχώρηση εφόσον η ακριβής οικονομική δέσμευση του κράτους δεν είναι γνωστή κατά την ημερομηνία χορήγησης της ενίσχυσης και παραμένει άγνωστη κατά την ημερομηνία προσχώρησης.

(14) Όπως δηλώνεται στην απόφαση που κινεί τη διαδικασία, όσον αφορά τις εγγυήσεις και τη δέσμευση παροχής αποζημιώσεων πρέπει να πληρούνται οι παρακάτω προϋποθέσεις προκειμένου ένα μέτρο να μην θεωρείται πλέον εφαρμοστέο μετά την προσχώρηση: α) οι κίνδυνοι ορίζονται με ακρίβεια και περιλαμβάνονται σε έναν εξαντλητικό κατάλογο που έχει ολοκληρωθεί μέχρι την ημερομηνία προσχώρησης· β) υπάρχει ένα συνολικό ανώτατο όριο όσον αφορά τα οφειλόμενα ποσά· γ) η δικαστική διαφορά σχετίζεται με συμβάντα τα οποία είχαν ήδη προκύψει μέχρι την ημερομηνία δέσμευσης παροχής αποζημιώσεων και όχι με μελλοντικά συμβάντα.

V. ΑΠΟΦΑΣΗ ΕΝΑΡΞΗΣ ΤΗΣ ΕΠΙΣΗΜΗΣ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑΣ ΕΡΕΥΝΑΣ

(15) Με βάση την κοινοποίηση από τις ουγγρικές αρχές, η Επιτροπή αξιολόγησε τα μέτρα στο πλαίσιο των κανόνων ΕΚ για τις κρατικές ενισχύσεις και κατέληξε στο συμπέρασμα ότι στην πλειονότητά τους τα μέτρα δεν εμπίπτουν στο πεδίο εφαρμογής της διαδικασίας μεταβατικών μέτρων. Αυτό συμβαίνει διότι τα εν λόγω μέτρα δεν περιλαμβάνουν περαιτέρω χρηματοοικονομική δέσμευση από την Ουγγαρία μετά την ημερομηνία προσχώρησης και, ως εκ τούτου, δεν θεωρούνται εφαρμοστέα μετά την προσχώρηση (5).

(16) Ωστόσο, την 20ή Οκτωβρίου 2004, η Επιτροπή κίνησε επίσημη διαδικασία έρευνας για ένα από τα κοινοποιηθέντα μέτρα: τη δέσμευση παροχής αποζημιώσεων για άγνωστες αξιώσεις. Στην εν λόγω απόφαση, η Επιτροπή δήλωσε ότι αυτή η δέσμευση παροχής αποζημιώσεων είναι εφαρμοστέα μετά την προσχώρηση. Η Επιτροπή είναι της άποψης ότι το μέτρο δύναται να αποτελεί κρατική ενίσχυση και έχει σοβαρές αμφιβολίες για τη συμβατότητα του μέτρου με την κοινή αγορά.

VI. ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΕΙΣ ΠΟΥ ΕΛΗΦΘΗΣΑΝ ΜΕΤΑ ΤΗΝ ΕΝΑΡΞΗ ΤΗΣ ΕΠΙΣΗΜΗΣ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑΣ ΕΡΕΥΝΑΣ

1. Παρατηρήσεις της Ουγγαρίας

(17) Οι ουγγρικές αρχές είναι της άποψης ότι η δέσμευση παροχής αποζημιώσεων για άγνωστες αξιώσεις συνιστά μέτρο (και όχι ενίσχυση) το οποίο δεν είναι εφαρμοστέο μετά την προσχώρηση. Ισχυρίζονται ότι το μέτρο πληροί τις τρεις προϋποθέσεις για να θεωρηθεί μη εφαρμοστέο μετά την προσχώρηση, σύμφωνα με την παράγραφο 52 της απόφασης της Επιτροπής που κινεί τη διαδικασία.

(18) Οι ουγγρικές αρχές θεωρούν ότι το μέτρο δεν δύναται να αποτελεί κρατική ενίσχυση, διότι είναι αυτό που λέει η ονομασία του: μια δέσμευση παροχής αποζημιώσεων, δηλαδή ένας συμβατικός εμπορικός όρος σε μια συμφωνία πώλησης και αγοράς η οποία συνάπτεται στο πλαίσιο μιας ανοιχτής και ανταγωνιστικής διαδικασίας. Η τιμή αγοράς της Postabank αποκλείει την ενίσχυση.

(19) Ισχυρίζονται επίσης ότι η Επιτροπή δεν έλαβε υπόψη το γεγονός ότι η Postabank επωλήθη έπειτα από διαδικασία ανοιχτού διαγωνισμού άνευ διακρίσεων και όρων.

(20) Οι ουγγρικές αρχές δηλώνουν επιπλέον ότι η αναδιάρθρωση και η ιδιωτικοποίηση της Postabank είναι δύο εντελώς ξεχωριστά γεγονότα και όχι ένα αδιαίρετο «πακέτο» όπως δηλώνεται στην ανάλυση της Επιτροπής, η οποία αξιολογεί τα μέτρα προ της ιδιωτικοποίησης, μετά το γεγονός. Η ιδιωτικοποίηση της Postabank δεν ήταν μέρος της διαδικασίας αναδιάρθρωσης, καθώς η τράπεζα είχε ήδη ξαναγίνει βιώσιμη. Ως εκ τούτου, το μέτρο δεν αποτελεί μέρος μιας αλυσίδας παρεμβάσεων και η ανάγκη λήψης του μέτρου προέκυψε μόνο στην πορεία της διαδικασίας ιδιωτικοποίησης. Επίσης, η αξιολόγηση της αναδιάρθρωσης και της ιδιωτικοποίησης ως ένα ενιαίο πακέτο δεν εμπίπτει στη δικαιοδοσία της Επιτροπής, καθώς, όπως η ίδια η Επιτροπή αναγνωρίζει στην απόφαση που κινεί την επίσημη διαδικασία έρευνας, τα περισσότερα από τα στοιχεία αυτού του «πακέτου» δεν είναι εφαρμοστέα μετά την προσχώρηση, το οποίο σημαίνει ότι δεν είναι εξεταστέα από την Επιτροπή.

(21) Οι ουγγρικές αρχές δηλώνουν, επίσης, ότι το μέτρο καθαυτό δεν νοθεύει τον ανταγωνισμό καθώς η αγοραία τιμή καταβλήθηκε στην πορεία της ιδιωτικοποίησης, στην οποία συμπεριλαμβάνεται η αξία της δέσμευσης παροχής αποζημιώσεων για την Erste Bank. Χάρη σε αυτό το μέτρο μπόρεσε να προχωρήσει η ιδιωτικοποίηση της Postabank.

(22) Οι ουγγρικές αρχές εξήγησαν ότι η ανάγκη για το μέτρο έγινε σαφής κατά τη διαδικασία ιδιωτικοποίησης, διότι κανένας από τους υποβάλλοντες προσφορά δεν είχε την πρόθεση να αγοράσει την Postabank χωρίς την πιθανότητα αποζημίωσης. Συνεπώς οι αποζημιώσεις έγιναν απαραίτητη προϋπόθεση για την πραγματοποίηση της ιδιωτικοποίησης. Οι ουγγρικές αρχές ισχυρίζονται ότι οι δυνητικοί αγοραστές, κατά την αποτίμηση της αξίας της τράπεζας, δεν ήταν σε θέση να εκτιμήσουν πλήρως τον κίνδυνο δικαστικών διαφορών που προκύπτουν από το προβληματικό παρελθόν της Postabank, γεγονός που συνιστά τυπικό ζήτημα ασύμμετρης πληροφόρησης. Το κράτος ως πωλητής διεξήγαγε εκτεταμένη αξιολόγηση κινδύνου δικαστικών διαφορών πριν την ιδιωτικοποίηση. Δεν εντοπίστηκαν νέες αξιώσεις και υπήρχε ισχυρή αίσθηση ότι οποιαδήποτε τέτοια απαίτηση θα είχε εκδηλωθεί πριν από τη διαδικασία ιδιωτικοποίησης, διότι η τράπεζα υποβλήθηκε σε αρκετούς ελέγχους και επιθεωρήσεις από το 1998 και έπειτα.

(23) Όσον αφορά όλες τις δικαστικές αξιώσεις, τη χρονική στιγμή σύναψης της συμφωνίας πώλησης-αγοράς υπήρχε συγκεκριμένος καταμερισμός κινδύνων μεταξύ του ουγγρικού κράτους ως πωλητή και της Erste Bank ως αγοραστή, διά του οποίου ο αγοραστής ανέλαβε όλες τις ενδεχόμενες υποχρεώσεις σε σχέση με εκκρεμείς δικαστικές διαφορές, ενώ ανέλαβε εν μέρει σε περιορισμένο βαθμό τις επαπειλούμενες και τις άγνωστες δικαστικές αξιώσεις (για τις άγνωστες αξιώσεις 10 % των πρώτων 10 δισεκατ. HUF και για τις επαπειλούμενες αξιώσεις 50 % των πρώτων 4 δισεκατ. HUF του συνολικού σχετικού παθητικού της τράπεζας). Προσφέροντας το μηχανισμό καταμερισμού κινδύνων, το κράτος αποσκοπούσε στην αποστολή ενός ενθαρρυντικού μηνύματος στους υποβάλλοντες προσφορά, ότι ο πωλητής ήταν πεπεισμένος πως το κράτος δεν θα υποστεί οικονομικές απώλειες ως αποτέλεσμα αυτής της ρύθμισης και, με τον τρόπο αυτό, να ενισχύσει την προθυμία των υποβαλλόντων προσφορά να αποδώσουν ανώτατη εμπορική αξία στην τράπεζα.

(24) Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις του κρατικού συμβούλου ιδιωτικοποίησης, οι δυνητικές υποχρεώσεις που προκύπτουν από άγνωστες αξιώσεις είναι στην καλύτερη περίπτωση μηδενικές, ενώ στη χειρότερη ανέρχονται σε 5 δισεκατ. HUF. Η συνολική εκτιμώμενη θεωρητική ανάληψη κινδύνου για όλες τις δικαστικές διαφορές (επαπειλούμενες και άγνωστες) είναι, στη χειρότερη περίπτωση, σημαντικά χαμηλότερη από τη διαφορά μεταξύ της τιμής πώλησης η οποία ανέρχεται στα 101 δισεκατ. HUF και της απόδοσης που προέβλεπε αρχικά το κράτος, πριν την ιδιωτικοποίηση. Το εν λόγω ποσό είναι επίσης σημαντικά χαμηλότερο από τη διαφορά μεταξύ της τιμής πώλησης και της υψηλότερης ληφθείσας ενδεικτικής προσφοράς (6). Συνεπώς, οι ουγγρικές αρχές φρονούν ότι με τη δέσμευση παροχής αποζημιώσεων, το κράτος μπόρεσε να δημιουργήσει πρόσθετο πριμ κατά την πώληση και ότι ενήργησε εξ ολοκλήρου σύμφωνα με την αρχή του επενδυτή που δραστηριοποιείται σε οικονομία της αγοράς.

(25) Οι ουγγρικές αρχές δηλώνουν περαιτέρω ότι δεν είναι απαραίτητη η διεξαγωγή ανάλυσης διάσωσης και αναδιάρθρωσης διότι το μέτρο δεν αποτελεί κρατική ενίσχυση.

(26) Στην απόφαση που κινεί τη διαδικασία, η Επιτροπή θεώρησε ότι η συμφωνία στρατηγικής συνεργασίας μεταξύ της Postabank και της Magyar Posta (Ουγγρικά Ταχυδρομεία) η οποία υπογράφηκε τον Δεκέμβριο 2002 ενισχύει την ανταγωνιστική θέση της Postabank στην ουγγρική αγορά και της παρέχει ένα πλεονέκτημα μέσω της αποκλειστικότητας για την ταχυδρομική πώληση νέων προϊόντων που ανέπτυξαν από κοινού. Οι ουγγρικές αρχές διατείνονται ότι η Επιτροπή παρερμηνεύει τη σχέση μεταξύ της Magyar Posta και της Postabank. Δηλώνουν ότι η συμφωνία στρατηγικής συνεργασίας αποτελεί εξολοκλήρου εμπορική συμφωνία και δεν παρέχει σε κανένα από τα μέρη οποιαδήποτε μορφή γενικής αποκλειστικότητας.

(27) Εάν το μέτρο πρόκειται να θεωρηθεί κρατική ενίσχυση, η Ουγγαρία δεν συμφωνεί με τις αμφιβολίες που εκφράζει η Επιτροπή (βλέπε παραγράφους 135-138 της απόφασης έναρξης της διαδικασίας επίσημης έρευνας) σε σχέση με την εφαρμογή του άρθρου 45 παράγραφος 2 της ευρωπαϊκής συμφωνίας στην παρούσα περίπτωση για τη αιτιολόγηση των μέτρων υπέρ της Postabank. Η Ουγγαρία ισχυρίζεται ότι η Επιτροπή θα πρέπει να λάβει υπόψη το γεγονός ότι η Ουγγαρία δεν ήταν ακόμα μέλος της ΕΕ όταν ελήφθησαν τα μέτρα υπό αξιολόγηση. Διατείνεται ότι η κυβέρνηση της Ουγγαρίας δεν ήταν δυνατό να επιτρέψει την πτώχευση της Postabank το 1998, σε μια εποχή που αντιμετώπιζε τις μεγαλύτερες δυσκολίες και η ουγγρική αγορά ήταν ασταθής. Η πτώχευση της Postabank, δεδομένου του μεγέθους της, θα μπορούσε να είχε οδηγήσει σε μεγάλου μεγέθους χρηματοοικονομική κρίση.

2. Παρατηρήσεις της Erste Bank

(28) Τα επιχειρήματα που υπέβαλε η Erste Bank είναι παρόμοια με εκείνα των ουγγρικών αρχών. Η Erste Bank διαφωνεί με τα συμπεράσματα της Επιτροπής ότι το μέτρο συνιστά ενίσχυση μη συμβατή με την κοινή αγορά.

(29) Η Erste Bank αμφισβητεί, επίσης, τον ισχυρισμό ότι το μέτρο είναι εφαρμοστέο μετά την προσχώρηση. Ισχυρίζεται ότι το μέτρο έχει περιορισμένο πεδίο εφαρμογής, ποσό και διάρκεια. Όλες οι δυνητικές αξιώσεις ορίστηκαν με σαφήνεια πριν την προσχώρηση, συνεπώς δεν θα μπορούσε να προκύψει νέα ενίσχυση ως αποτέλεσμα αυτού μετά την προσχώρηση.

(30) Διατείνεται, επίσης, ότι το μέτρο δεν αποδίδει εμπορικό πλεονέκτημα ούτε νοθεύει τον ανταγωνισμό, διότι πρόκειται απλά για έναν τυπικό όρο της αγοράς σε μια συμφωνία αγοράς μετοχών για την αντιμετώπιση συγκεκριμένων κινδύνων και συμφωνήθηκε στο πλαίσιο ανταγωνιστικής διαδικασίας που διασφαλίζει ότι καταβλήθηκε η αγοραία τιμή για τη δέσμευση παροχής αποζημιώσεων και, συνεπώς, δεν υφίσταται το στοιχείο της ενίσχυσης. Με βάση τη νομολογία για τις ιδιωτικοποιήσεις οι οποίες διεξάγονται στο πλαίσιο ανοιχτών, ανταγωνιστικών και διαφανών διαδικασιών άνευ διακρίσεων, η Erste Bank υποστήριξε ότι είχε θεμιτές προσδοκίες ότι η πώληση της Postabank δεν συμπεριλάμβανε την παροχή καμίας κρατικής ενίσχυσης.

(31) Επιπλέον, σε αντίθεση με μια εγγύηση, η οποία μπορεί αυτή καθεαυτή να συνιστά νομική υποχρέωση, το μέτρο συνιστά, από τη φύση του, δέσμευση παροχής αποζημιώσεων, η οποία δεν μπορεί να θεωρηθεί ανεξάρτητο μέτρο, διότι είναι πάντοτε άρρηκτα συνδεδεμένη με μια συγκεκριμένη συμφωνία πώλησης. Η δέσμευση παροχής αποζημιώσεων εξυπηρετεί για την προστασία της αξίας των στοιχείων του ενεργητικού που μεταφέρονται τη στιγμή της πώλησης, έναντι κινδύνων που προκύπτουν σε σχέση με την περίοδο που προηγείται της πώλησης.

(32) Η Erste Bank υποστηρίζει επίσης ότι το μέτρο θα πρέπει να αξιολογηθεί ανεξάρτητα από προγενέστερα ληφθέντα μέτρα και ότι η ανάλυση κριτηρίου του ιδιώτη επενδυτή η οποία διεξάγεται από την Επιτροπή δεν πρέπει να συγκεντρώνουν μαζί τα μέτρα αναδιάρθρωσης που ελήφθησαν πριν την προσχώρηση για την Postabank και την ιδιωτικοποίησή της. Το μέτρο δεν συνιστά μέτρο αναδιάρθρωσης, αλλά δέσμευση παροχής αποζημιώσεων άρρηκτα συνδεδεμένη με τη συμφωνία αγοράς μετοχών, η οποία είναι ξεχωριστή από τη διαδικασία αναδιάρθρωσης. Η Postabank ήταν βιώσιμη τη στιγμή της ιδιωτικοποίησής της. Δεύτερον, η Επιτροπή δεν έχει τη δικαιοδοσία να εξετάζει προηγούμενα μέτρα αναδιάρθρωσης τα οποία δεν είναι εφαρμοστέα μετά την προσχώρηση. Η προσέγγιση της Επιτροπής να συγκεντρώνει μαζί μέτρα μη εφαρμοστέα μετά την προσχώρηση και τη δέσμευση παροχής αποζημιώσεων για άγνωστες αξιώσεις αντιμετωπίζει τα μέτρα της περιόδου 1998-2002 ως ενίσχυση, παρόλο που η Επιτροπή δεν έχει καμία δικαιοδοσία να τα εξετάζει.

(33) Η Erste Bank δηλώνει επίσης, ως δευτερεύον επιχείρημα, ότι η ανάλυση κριτηρίου του ιδιώτη επενδυτή που διεξάγεται από την Επιτροπή δεν είναι σε καμία περίπτωση πλήρης, διότι δεν εξετάζει το κόστος εκκαθάρισης ή τους σχετικούς κανόνες τραπεζικής λειτουργίας της Ουγγαρίας, οι οποίοι παρεμποδίζουν την πραγματοποίηση εκκαθαρίσεων.

(34) Η Erste Bank θεωρεί ότι, από τη στιγμή που το μέτρο δεν συνιστά ενίσχυση και δεν είναι εφαρμοστέο μετά την προσχώρηση, δεν υπάρχει ανάγκη για αξιολόγηση συμβατότητας. Ισχυρίζεται επίσης ότι η αξιολόγηση συμβατότητας βασίζεται στη λανθασμένη υπόθεση ότι το μέτρο είναι μέτρο αναδιάρθρωσης και όχι στοιχείο της ιδιωτικοποίησης.

(35) Η Erste Bank υποστηρίζει επιπλέον ότι το μέτρο δεν νοθεύει τον ανταγωνισμό ούτε προσδίδει εμπορικό πλεονέκτημα, διότι προέκυψε στο πλαίσιο μιας ανταγωνιστικής διαδικασίας βάσει της οποίας η Postabank επωλήθη στην αγοραία τιμή. Σε κάθε περίπτωση, σύμφωνα με τη νομολογία, το όφελος οποιουδήποτε πλεονεκτήματος παραμένει στον πωλητή και δεν μεταφέρεται στον αγοραστή. Συνεπώς, δεν υπήρξε επιλεκτικό εμπορικό πλεονέκτημα υπέρ της Erste Bank (όσον αφορά τη δέσμευση παροχής αποζημιώσεων για άγνωστες αξιώσεις ή αλλιώς), καθώς το κράτος ήταν προετοιμασμένο να πουλήσει την Postabank σε οποιαδήποτε εταιρεία προσέφερε την υψηλότερη τιμή.

(36) Η Erste Bank δηλώνει ότι η Επιτροπή δεν επισημαίνει τους νομικούς λόγους για τον έλεγχο δυνατότητας εφαρμογής και ότι προκειμένου να αποδειχθεί ότι η Επιτροπή έχει τη δικαιοδοσία να εξετάσει το μέτρο δυνάμει του άρθρου 88 παράγραφος 2, θα πρέπει να αποδειχθεί ότι η δέσμευση παροχής αποζημιώσεων συνιστά νέα ενίσχυση σύμφωνα με το παράρτημα IV παράγραφος 3 της πράξης προσχώρησης. Δηλώνει επίσης ότι η Ουγγαρία δεν ήταν μέλος της ΕΕ κατά τη χρονική στιγμή λήψης των μέτρων και, ως εκ τούτου, δεν υπόκειται άμεσα στο άρθρο 87 παράγραφος 1 της συνθήκης ΕΚ. Η Επιτροπή δεν μπορεί να εφαρμόζει κανόνες κρατικής ενίσχυσης σε καταστάσεις οι οποίες οριστικοποιήθηκαν πριν την προσχώρηση, όπως η συμφωνία αγοράς μετοχών της Postabank, η οποία είναι νομικά δεσμευτική πράξη, καθώς αυτό αντιβαίνει στην αρχή της μη αναδρομικότητας. Τη χρονική στιγμή της ιδιωτικοποίησης, ούτε η Ουγγαρία, ούτε η Erste Bank γνώριζαν την απαίτηση για ακριβή ορισμό των κινδύνων, προκειμένου οι δεσμεύσεις παροχής αποζημιώσεων να μην θεωρούνται εφαρμοστέες μετά την προσχώρηση.

VII. ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ

1. Εφαρμογή μετά την προσχώρηση

(37) Όπως επεξηγείται παραπάνω, αλλά και στην απόφαση έναρξης της διαδικασίας, η αξιολόγηση της Επιτροπής εξετάζει καταρχάς κατά πόσο το μέτρο για το οποίο κινήθηκε διαδικασία επίσημης έρευνας, δηλαδή η δέσμευση παροχής αποζημιώσεων για άγνωστες αξιώσεις, είναι εφαρμοστέο μετά την προσχώρηση, σύμφωνα με τα κριτήρια που καθορίζονται στην παράγραφο 14. Το ζήτημα του κατά πόσο η ενίσχυση είναι «εφαρμοστέα μετά την προσχώρηση» είναι διαφορετικό από το ζήτημα του κατά πόσο ένα μέτρο θεωρείται ενίσχυση (σε οποιαδήποτε δεδομένη σχετική χρονική στιγμή) και υπόκειται σε διαφορετικά κριτήρια.

(38) Η ανέκκλητη μονομερής δήλωση που υπογράφηκε την 29η Απριλίου 2004 από τον αγοραστή της Postabank, την Erste Bank, προβλέπει συνολικό ανώτατο όριο ύψους 200 δισεκατ. HUF και έναν πιο περιορισμένο ορισμό του κινδύνου σε σχέση με την ευθύνη της Ουγγαρίας απέναντι στον αγοραστή, όπως ορίζεται στη συμφωνία αγοράς μετοχών.

(39) Ωστόσο, παρά τον ορισμό ανώτατου ορίου και τον περιορισμό του πεδίου εφαρμογής του μέτρου, η Επιτροπή επισημαίνει ότι η δέσμευση παροχής αποζημιώσεων από την πλευρά της ουγγρικής κυβέρνησης προκειμένου να διευκολύνει την πώληση της Postabank, δεν είχε οριστεί επακριβώς και δεν συμπεριλάμβανε εξαντλητικό και δεσμευτικό κατάλογο, οριστικοποιημένο μέχρι την ημερομηνία προσχώρησης. Αντιθέτως, το μέτρο καλύπτει αποζημιώσεις με ευρύ πεδίο εφαρμογής, δεν έχει οριστεί επακριβώς, ενώ το ανώτατο όριο είναι υψηλό, και καθορίστηκε αργότερα. Συνεπώς, η δέσμευση παρέχει τη δυνατότητα για ακαθόριστο αριθμό επιπλέον αξιώσεων, πέρα από αυτές που είχαν σαφώς οριστεί τη στιγμή της προσχώρησης, κάτι που είναι αντίθετο με όσα ισχυρίζονται οι ουγγρικές αρχές και η Erste Bank.

(40) Η Επιτροπή θεωρεί ότι ένα απλό ανώτατο όριο χωρίς σύνταξη καταλόγου (ανάλυση σε επιμέρους στοιχεία) των συγκεκριμένων συμβάντων τα οποία μπορεί να ενεργοποιήσουν τη δέσμευση δεν συνδέει την καταβολή αποζημιώσεων μετά την προσχώρηση με συγκεκριμένα συμβάντα, ο τελικός και άνευ όρων προσδιορισμός των οποίων πραγματοποιήθηκε πριν την προσχώρηση. Πράγματι η ανάληψη χρηματοοικονομικών κινδύνων από το κράτος θεωρητικά έχει περιοριστεί, αλλά τα δεδομένα τα οποία θα ενεργοποιούσαν τις ενδεχόμενες πληρωμές από το κράτος δεν έχουν προσδιοριστεί με σαφήνεια, όπως είναι σαφές και από την ονομασία της δέσμευσης, δηλαδή ότι αφορά άγνωστες αξιώσεις. Ο περιορισμός είναι επομένως μόνο φαινομενικός, διότι το πεδίο εφαρμογής και τα ακριβή ποσά που μπορεί να καταβληθούν μετά την προσχώρηση ενδέχεται να ποικίλουν βάσει κριτηρίων που επεξηγούνται μόνο σε γενικές γραμμές.

(41) Το εν λόγω μέτρο θεωρείται, ως εκ τούτου, εφαρμοστέο μετά την προσχώρηση, με δύο εξαιρέσεις. Έπειτα από τις διευκρινίσεις που παρείχαν οι αρχές, η Επιτροπή κατέληξε στο συμπέρασμα ότι υπάρχουν δύο στοιχεία τα οποία πληρούν τα κριτήρια ώστε να μην θεωρηθούν εφαρμοστέα μετά την προσχώρηση.

(42) Αυτά τα δύο στοιχεία αφορούν τις δυνητικές αξιώσεις των Arthur Andersen Audit Könyvszakértő Korlátolt Felelősségű Társaság ή/και Prudentia Könyvvizsgáló és Gazdasági Tanácsadó Korlátolt Felelősségű Társaság (ή των εκδοχέων ή των διαδόχων τους) έναντι της Postabank ή οποιασδήποτε ουσιώδης θυγατρικής σε σχέση με την προετοιμασία ελέγχου της Postabank ή οποιασδήποτε ουσιώδης θυγατρικής κατά τη χρονική περίοδο πριν το 2000, με συνολικό οικονομικό όριο ύψους 200 δισεκατ. HUF (συμπεριλαμβάνεται στον «Ορισμό κινδύνου O» στη μονομερή δήλωση της 29ης Απριλίου 2004 της Erste Bank).

(43) Η Επιτροπή επισημαίνει ότι οι εν λόγω δύο εταιρείες έχουν ήδη αναφέρει στην Erste Bank ότι θα υποβάλλουν αγωγή για αποζημίωση κατά της Erste Bank, ανάλογα με το αποτέλεσμα των νομικών διαδικασιών που βρίσκονται σε εξέλιξη και τις οποίες έχει κινήσει το ουγγρικό κράτος εναντίον των ελεγκτών της Postabank σε σχέση με το ρόλο που διαδραμάτισαν ως ελεγκτές της τράπεζας. Σε αυτό το στάδιο, οι εν λόγω αξιώσεις συνιστούν επαπειλούμενες αξιώσεις. Επιπλέον, η εταιρεία Arthur Andersen έχει ζητήσει από την Erste Bank να καλύψει τα νομικά έξοδα που προέκυψαν από την αγωγή του ουγγρικού κράτους.

(44) Η κρατική δέσμευση παροχής αποζημιώσεων που καλύπτει αυτές τις δύο επαπειλούμενες αξιώσεις πληροί και τα τρία κριτήρια που ορίζονται ανωτέρω και, ως εκ τούτου δεν μπορεί να θεωρηθεί εφαρμοστέα μετά την προσχώρηση.

(45) Η Erste Bank δηλώνει ότι η Επιτροπή δεν προσδιορίζει τους νομικούς λόγους για τον έλεγχο δυνατότητας εφαρμογής και ότι προκειμένου να αποδειχθεί η Επιτροπή ότι έχει τη δικαιοδοσία να εξετάσει το μέτρο δυνάμει του άρθρου 88 παράγραφος 2, θα πρέπει να αποδειχθεί ότι η δέσμευση παροχής αποζημιώσεων συνιστά νέα ενίσχυση σύμφωνα με το παράρτημα IV παράγραφος 3 της πράξης προσχώρησης. Δηλώνει, επίσης, ότι η Ουγγαρία δεν ήταν μέλος της ΕΕ κατά τη χρονική στιγμή λήψης των μέτρων και, ως εκ τούτου, δεν υπόκειται άμεσα στο άρθρο 87 παράγραφος 1 της συνθήκης ΕΚ.

(46) Αρχικά, η Δημοκρατία της Ουγγαρίας (όπως όλες οι άλλες υποψήφιες χώρες εκείνη την περίοδο) δεσμευόταν ήδη —πριν την προσχώρηση— από τις ευρωπαϊκές συμφωνίες, οι οποίες μεταξύ άλλων, κήρυτταν οποιαδήποτε δημόσια ενίσχυση που νοθεύει ή απειλεί να νοθεύσει τον ανταγωνισμό διά της ευνοϊκής μεταχειρίσεως ορισμένων επιχειρήσεων ή ορισμένων κλάδων παραγωγής, στο βαθμό που μπορούν να επηρεάσουν το εμπόριο μεταξύ της Κοινότητας και της τότε υποψήφιας χώρας, ασυμβίβαστη με την ορθή λειτουργία της συμφωνίας (7). Στη συνέχεια, στο παράρτημα IV.3. της συνθήκης προσχώρησης ορίζονται τρεις κατηγορίες μέτρων ως υφιστάμενη ενίσχυση: i) εκείνα που άρχισαν να ισχύουν πριν τις 10 Δεκεμβρίου 1994, ii) εκείνα που εξετάστηκαν από την Επιτροπή και συμπεριλαμβάνονται στον κατάλογο που επισυνάπτεται ως παράρτημα στη συνθήκη προσχώρησης και iii) εκείνα που εγκρίθηκαν στο πλαίσιο της διαδικασίας μεταβατικών μέτρων. Στη συνθήκη αποσαφηνίζεται ότι όλα τα μέτρα τα οποία παραμένουν εφαρμοστέα μετά την ημερομηνία προσχώρησης και τα οποία συνιστούν κρατική ενίσχυση και δεν πληρούν τις προϋποθέσεις της υφιστάμενης ενίσχυσης, θα θεωρούνται νέα ενίσχυση κατά την προσχώρηση.

(47) Κατά συνέπεια, είναι σαφές —με βάση το πρωτογενές ευρωπαϊκό δίκαιο— ότι η Επιτροπή έχει πλήρη εξουσία επανεξέτασης των μέτρων ενίσχυσης τα οποία τέθηκαν σε ισχύ πριν και είναι εφαρμοστέα μετά την προσχώρηση, τα οποία δεν θεωρούνται υφιστάμενη ενίσχυση μετά την προσχώρηση. Η Επιτροπή μπορεί να θεωρήσει τέτοια μέτρα ως «νέα ενίσχυση» από την 1η Μαΐου 2004 και μπορεί, συνεπώς, να απαγορεύσει την εφαρμογή της ενίσχυσης μετά από αυτήν την ημερομηνία, καθώς επίσης και να ζητήσει την επιστροφή ποσών που καταβλήθηκαν παράνομα μετά την προσχώρηση, εάν θεωρεί ότι αυτή η ενίσχυση δεν είναι συμβατή με την κοινή αγορά. Ως εκ τούτου, αυτή η εφαρμογή των κανόνων για τις κρατικές ενισχύσεις στα μελλοντικά αποτελέσματα των μέτρων που εξακολουθούν να εφαρμόζονται μετά την προσχώρηση και δεν πληρούν τα κριτήρια υφιστάμενης ενίσχυσης, όπως ορίζονται στη συνθήκη προσχώρησης, δεν συνεπάγεται αναδρομική ισχύ των κανόνων ΕΚ για τις κρατικές ενισχύσεις.

2. Ύπαρξη κρατικής ενίσχυσης

(48) Σύμφωνα με το άρθρο 87 παράγραφος 1 της συνθήκης ΕΚ, ενισχύσεις που χορηγούνται από τα κράτη μέλη ή μέσω κρατικών πόρων υπό οποιαδήποτε μορφή οι οποίες νοθεύουν ή απειλούν να νοθεύσουν τον ανταγωνισμό διά της ευνοϊκής μεταχειρίσεως ορισμένων επιχειρήσεων ή ορισμένων κλάδων παραγωγής είναι ασυμβίβαστες με την κοινή αγορά, κατά το μέτρο που επηρεάζουν τις μεταξύ κρατών μελών συναλλαγές.

(49) Στο πλαίσιο της ιδιωτικοποίησης της Postabank, η ουγγρική κυβέρνηση [μέσω της ÁPV (8)] παρείχε στον αγοραστή δέσμευση παροχής αποζημιώσεων, οι οποίες καλύπτουν υποχρεώσεις πληρωμής που μπορεί να προκύψουν από άγνωστες δικαστικές αξιώσεις σε σχέση με την Postabank, σε διάστημα έως και πέντε χρόνων από τη σύναψη της συμφωνίας αγοράς μετοχών. Με άλλα λόγια, με αυτόν τον τρόπο η κυβέρνηση της Ουγγαρίας δέσμευσε κρατικό κεφάλαιο προκειμένου να καταστήσει εφικτή την πώληση της Postabank. Είναι, επομένως, σαφές ότι το μέτρο περιλαμβάνει κρατικούς πόρους.

(50) Όπως δηλώθηκε ανωτέρω, οι ουγγρικές αρχές και η Erste Bank υποστηρίζουν στις παρατηρήσεις τους σχετικά με την απόφαση που κινεί τη διαδικασία ότι το μέτρο δεν δύναται να συνιστά κρατική ενίσχυση, δεδομένου ότι πρόκειται για έναν τυπικό εμπορικό όρο σε μια συμφωνία πώλησης και αγοράς η σύναψη της οποίας πραγματοποιήθηκε στο πλαίσιο μιας ανοιχτής και ανταγωνιστικής διαδικασίας, και ότι η τιμή αγοράς της Postabank αποκλείει την ενίσχυση. Υποστηρίζουν ότι η Επιτροπή θα πρέπει να εφαρμόσει την αρχή του επενδυτή που δραστηριοποιείται σε οικονομία της αγοράς και να μην θεωρήσει το υπό αξιολόγηση μέτρο ως ενίσχυση, διότι καταβλήθηκε η αγοραία τιμή, λαμβάνοντας υπόψη την αξία του μέτρου για την Erste Bank. Ισχυρίζονται, επίσης, ότι η ανάλυση κριτηρίου του επενδυτή που δραστηριοποιείται σε οικονομία της αγοράς που διεξάγεται από την Επιτροπή δεν θα πρέπει να συγκεντρώνει μαζί τα μέτρα αναδιάρθρωσης της Postabank πριν την προσχώρηση και την ιδιωτικοποίησή της, διότι το μέτρο δεν συνιστά μέτρο αναδιάρθρωσης, αλλά αναπόσπαστο μέρος της συμφωνίας αγοράς μετοχών.

(51) Όπως δηλώνεται στην απόφαση έναρξης της διαδικασίας, τα μέτρα ενίσχυσης που δεν είναι εφαρμοστέα μετά την προσχώρηση δεν δύναται να εξεταστούν από την Επιτροπή στο πλαίσιο των διαδικασιών που προβλέπονται στο άρθρο 88 της συνθήκης ΕΚ. Η εξουσία της Επιτροπής για επανεξέταση μέτρων στο πλαίσιο της διαδικασίας μεταβατικών μέτρων δεν ισχύει στην περίπτωση μέτρων ενίσχυσης που συνίστανται στην τελική και άνευ όρων χορήγηση ενός δεδομένου ποσού πριν από την προσχώρηση. Με εξαίρεση τη δέσμευση παροχής αποζημιώσεων για άγνωστες αξιώσεις, η Επιτροπή έκρινε τα κοινοποιηθέντα μέτρα αναδιάρθρωσης υπέρ της Postabank μη εφαρμοστέα μετά την προσχώρηση (9). Ως εκ τούτου, δεν αποτελούν αντικείμενο της παρούσας ανάλυσης.

(52) Συνεπώς, κατά την αξιολόγηση του μόνου μέτρου που είναι εφαρμοστέο μετά την προσχώρηση (της δέσμευσης παροχής αποζημιώσεων για άγνωστες αξιώσεις που δόθηκε το 2003), η Επιτροπή οφείλει να εξετάσει κατά πόσο η ενέργεια του ουγγρικού κράτους τη δεδομένη στιγμή ήταν σύμφωνη με εκείνη ενός επενδυτή που δραστηριοποιείται σε οικονομία της αγοράς, όσον αφορά την απόφαση που παρέχει τη δέσμευση τη στιγμή της ιδιωτικοποίησης. Επομένως, το μέτρο εξετάζεται από την Επιτροπή ξεχωριστά από προηγούμενα μέτρα.

(53) Η αξιολόγηση της πώλησης της Postabank μπορεί επίσης να διαχωριστεί από τα προηγούμενα μέτρα διότι η αναδιάρθρωση είχε ήδη ολοκληρωθεί πριν την ιδιωτικοποίηση. Η Επιτροπή επισημαίνει, επίσης, ότι η ελεγκτική υπηρεσία του ουγγρικού κράτους εξέδωσε έκθεση τον Απρίλιο του 2003, με την οποία αναγνωρίζει ότι η αναδιάρθρωση της Postabank είχε ολοκληρωθεί επιτυχώς και ότι είχε αποκατασταθεί η εύρυθμη λειτουργία της τράπεζας. Η Postabank ήταν βιώσιμη τη στιγμή της ιδιωτικοποίησής της.

(54) Αυτός ο διαχωρισμός των υπό αξιολόγηση μέτρων δεν αντιβαίνει προς τη νομολογία στην περίπτωση της BP Chemicals (10), διότι η εν λόγω υπόθεση περιλάμβανε τρεις εισφορές κεφαλαίου που χορηγήθηκαν ως μέρος μιας συνεχούς διαδικασίας αναδιάρθρωσης «με κοινό αντικείμενο τη χρηματοδότηση των αναγκαίων μέτρων αναδιαρθρώσεως και ανασυστάσεως του κεφαλαίου της EniChem το οποίο είχε εξανεμιστεί εξαιτίας των ζημιών». Στην αξιολόγηση του κατά πόσο τα τρία μέτρα έπρεπε να εξεταστούν ως σύνολο ή το τελευταίο μέτρο έπρεπε να αξιολογηθεί ξεχωριστά, το Δικαστήριο των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων θεώρησε ότι οι καθοριστικοί παράγοντες ήταν η χρονική στιγμή εφαρμογής των μέτρων, ο σκοπός τους και η κατάσταση της εταιρείας τη στιγμή που ελήφθη κάθε απόφαση εισφοράς. Στην περίπτωση αυτή, χωρίς το τελευταίο μέτρο, η εκκαθάριση θα ήταν αναπόφευκτη. Αντίθετα, στην παρούσα περίπτωση, η δέσμευση παροχής αποζημιώσεων για άγνωστες αξιώσεις ήταν συνδεδεμένη με την πώληση της Postabank και αποτέλεσε αναπόσπαστο μέρος της συμφωνίας αγοράς μετοχών σε μια χρονική στιγμή κατά την οποία είχε ολοκληρωθεί επιτυχώς η αναδιάρθρωση της τράπεζας και δεν ετίθετο πλέον θέμα εκκαθάρισής της.

(55) Κατά την αξιολόγηση της ενέργειας των ουγγρικών αρχών με βάση την αρχή του επενδυτή που δραστηριοποιείται σε οικονομία της αγοράς το 2003, πρέπει να σημειωθεί ότι η Επιτροπή δεν αμφισβητεί τον τρόπο ιδιωτικοποίησης της Postabank και αναγνωρίζει ότι επωλήθη στον πλειοδότη, στο πλαίσιο ανταγωνιστικής διαδικασίας ανοιχτού διαγωνισμού.

(56) Ωστόσο, το γεγονός αυτό δεν αποτελεί ικανή συνθήκη για να αποκλειστεί η ύπαρξη πλεονεκτήματος στην παρούσα υπόθεση.

(57) Καταρχάς, τη στιγμή σύναψης της συμφωνίας αγοράς μετοχών, δεν υπήρχε ανώτατο όριο στη δέσμευση παροχής αποζημιώσεων για άγνωστες αξιώσεις. Όταν η κυβέρνηση της Ουγγαρίας πούλησε την Postabank, δέσμευσε κρατικό κεφάλαιο σε απεριόριστο βαθμό στο πλαίσιο αυτού του μέτρου υπέρ του αγοραστή της Postabank. Η Επιτροπή, επομένως, θεωρεί ότι —παρόλο που το ουγγρικό κράτος διεξήγαγε σε βάθος έλεγχο για νομικές διαφορές πριν την έναρξη της διαδικασίας ιδιωτικοποίησης και κατέληξε στο συμπέρασμα ότι η πιθανότητα να χρειαστεί να πραγματοποιήσει πληρωμές στο πλαίσιο της δέσμευσης παροχής αποζημιώσεων ήταν πολύ μικρή— ένας συνετός ιδιώτης πωλητής, στην παρούσα περίπτωση, δεν θα παρείχε δέσμευση απεριόριστου μεγέθους για την κάλυψη υποχρεώσεων πληρωμής που προκύπτουν από άγνωστες αξιώσεις έως και πέντε έτη μετά τη σύναψη της συμφωνίας αγοράς μετοχών, ακόμα και αν η δέσμευση παροχής αποζημιώσεων είχε ως αποτέλεσμα υψηλότερη τιμή πώλησης από την τιμή που θα είχε επιτύχει ο πωλητής εάν πουλούσε την Postabank χωρίς αυτή τη δέσμευση. Η Επιτροπή θεωρεί ότι, εάν ένας πωλητής στην οικονομία της αγοράς πουλούσε την Postabank, θα είχε τουλάχιστον συμπεριλάβει ένα ανώτατο όριο στη σύμβαση πώλησης, με το οποίο θα περιοριζόταν η ενδεχόμενη πληρωμή του αγοραστή στο πλαίσιο της δέσμευσης. Ένας πωλητής στην οικονομία της αγοράς δεν θα είχε αποδεχτεί τον κίνδυνο να πρέπει να καταβάλλει ένα απεριόριστο ποσό, ακόμα και αν γνώριζε ότι η πιθανότητα καταβολής ενός τόσο μεγάλου ποσού είναι πολύ μικρή. Συνεπώς, το γεγονός ότι τη χρονική στιγμή της ιδιωτικοποίησης δεν τέθηκε ανώτατο όριο στο ποσό της αποζημίωσης δείχνει ότι το κράτος δεν συμπεριφέρθηκε με τον ίδιο τρόπο που θα συμπεριφερόταν ένας φορέας στην οικονομία της αγοράς.

(58) Το γεγονός ότι η Erste Bank προέβη σε μονομερή δήλωση, μέσω της οποίας η ενδεχόμενη υποχρέωση πληρωμής από το κράτος στο πλαίσιο της δέσμευσης παροχής αποζημιώσεων περιορίστηκε στα 200 δισεκατ. HUF, δεν αλλάζει την αξιολόγηση της Επιτροπής όσον αφορά τη συμπεριφορά του ουγγρικού κράτους. Αυτό συμβαίνει διότι μια μονομερής δήλωση του αγοραστή έξι μήνες αργότερα δεν μπορεί να καταστήσει τη συμπεριφορά του ουγγρικού κράτους σε σχέση με τη δέσμευση συμβατή με την αρχή του επενδυτή που δραστηριοποιείται σε οικονομία της αγοράς.

(59) Το εν λόγω συμπέρασμα δεν επηρεάζεται σε καμία περίπτωση από το γεγονός ότι οι υποβάλλοντες προσφορά, οι οποίοι δεν ήταν σε θέση να προσδιορίσουν ποσοτικά πλήρως τον κίνδυνο δικαστικών διαφορών δεδομένου του προβληματικού παρελθόντος της Postabank, θεώρησαν το μέτρο απαραίτητη προϋπόθεση για την πραγματοποίηση της ιδιωτικοποίησης. Εάν δεν είχε δοθεί η δέσμευση παροχής αποζημιώσεων για άγνωστες αξιώσεις, η τράπεζα πιθανώς να είχε παραμείνει υπό κρατική ιδιοκτησία. Σε μια τέτοια περίπτωση, εάν υλοποιούταν στο μέλλον μια ενδεχόμενη απαίτηση στο πλαίσιο της δέσμευσης παροχής αποζημιώσεων, το κράτος — εάν ενεργούσε σύμφωνα με την αρχή του επενδυτή που δραστηριοποιείται σε οικονομία της αγοράς — θα έπρεπε να καλύψει τις αξιώσεις μόνο μέχρι το ύψος της αξίας της επιχείρησης και όχι για απεριόριστο ποσό. Συνεπώς, εάν το κράτος είχε ενεργήσει σύμφωνα με την αρχή του επενδυτή που δραστηριοποιείται σε οικονομία της αγοράς, δεν θα είχε δεσμευτεί για απεριόριστη αποζημίωση.

(60) Δεύτερον, παρόλο που υπήρξε ανοιχτός και ανταγωνιστικός διαγωνισμός με ίση μεταχείριση όλων των υποβαλλόντων προσφορά, δεν μπορεί να υποστηριχθεί ότι η πώληση διεξήχθη υπό συνθήκες αγοράς. Επειδή δεν ήταν περιορισμένο το ποσό των αποζημιώσεων, οι προσφορές δεν ήταν δυνατό να περιλαμβάνουν κατάλληλη τιμή για αυτές. Καθότι ήταν αδύνατο να οριστεί η αξία της απεριόριστης δέσμευσης παροχής αποζημιώσεων, η διαδικασία του διαγωνισμού δεν μπορεί να θεωρηθεί ότι περιελάμβανε «αγοραία τιμή» ή, κατά συνέπεια, ότι διεξήχθη υπό συνθήκες αγοράς.

(61) Η Erste Bank υποστηρίζει ότι το μέτρο δεν αποδίδει εμπορικό πλεονέκτημα, διότι προέκυψε σύμφωνα με μια ανταγωνιστική διαδικασία και καταβλήθηκε η αγοραία τιμή. Σε αυτό το πλαίσιο, η Erste Bank αναφέρει αρκετές αποφάσεις της Επιτροπής (11). Παραπέμποντας στις υποθέσεις Banks (12) και Systems Microelectronic (13), η Erste Bank υποστηρίζει, επίσης, ότι όταν μια εταιρεία έχει λάβει κάποιο πλεονέκτημα και πωληθεί στην αγοραία τιμή από το κράτος, το όφελος από το πλεονέκτημα παραμένει στον πωλητή και δεν μεταφέρεται στον αγοραστή.

(62) Η Επιτροπή επισημαίνει ότι η υπόθεση Banks, στην οποία παραπέμπει η Erste Bank, αποδεικνύει τη γενική αρχή ότι, όπου πραγματοποιείται διαγωνισμός ανοιχτής και ανταγωνιστικής διαδικασίας υπό συνθήκες αγοράς, κανονικά δεν υπάρχει ενίσχυση προς τον αγοραστή της εταιρείας. Στην παρούσα υπόθεση, ωστόσο, υπό συνθήκες κανονικής λειτουργίας της αγοράς, η Erste Bank δεν θα είχε ωφεληθεί από την παροχή απεριόριστης αποζημίωσης, διότι ένας συνετός πωλητής στην οικονομία της αγοράς δεν θα είχε πουλήσει την Postabank μαζί με απεριόριστη δέσμευση παροχής αποζημιώσεων για άγνωστες αξιώσεις. Εν κατακλείδι, επειδή εάν ένας φορέας της οικονομία της αγοράς πωλούσε την Postabank δεν θα είχε δεσμευτεί για απεριόριστη αποζημίωση για άγνωστες αξιώσεις, η Erste Bank έλαβε ένα οικονομικό πλεονέκτημα ως αποτέλεσμα της αγοράς της Postabank μαζί με τη δέσμευση παροχής αποζημιώσεων για άγνωστες αξιώσεις.

(63) Κατά συνέπεια, η Επιτροπή θεωρεί ότι, εάν αξιολογηθεί ανεξάρτητα, το μέτρο δεν πληροί το κριτήριο του πωλητή στην οικονομία της αγοράς.

(64) Στην απόφαση που κινεί τη διαδικασία, η Επιτροπή εξέτασε μαζί τα μέτρα που σχετίζονται με την αναδιάρθρωση και τα μέτρα που σχετίζονται με την ιδιωτικοποίηση, διότι το 1998 η ουγγρική κυβέρνηση είχε ενημερώσει την Επιτροπή ότι είχε αποφασίσει να προβεί σε εισφορά κεφαλαίου και να αποκτήσει το 99,9 % της Postabank, με σκοπό την αναδιάρθρωση και ιδιωτικοποίησή της, δηλαδή οι ίδιες οι ουγγρικές αρχές φαίνεται ότι συνέδεσαν την αναδιάρθρωση με την ιδιωτικοποίηση. Η τράπεζα παρέμεινε λειτουργική και διευκολύνθηκε η ιδιωτικοποίησή της χάρη στα μέτρα υποστήριξης που εφαρμόστηκαν από τον Δεκέμβριο 1998, τα οποία ήταν εν μέρει χρηματοδοτικά και εν μέρει ρυθμιστικά.

(65) Συνεπώς, η Επιτροπή θα διεξάγει δευτερεύουσα αξιολόγηση του μέτρου της δέσμευσης που δόθηκε την περίοδο της ιδιωτικοποίησης, στην οποία το μέτρο θα εξετάζεται μαζί με τα προηγούμενα μέτρα αναδιάρθρωσης. Ωστόσο, επειδή έχει ήδη αποδειχθεί ότι εάν το μέτρο εξεταστεί ξεχωριστά συνιστά ενίσχυση, δεν μπορεί παρά να εξακολουθεί να συνιστά ενίσχυση, εάν εξεταστεί σε συνάρτηση με προηγούμενα μέτρα αναδιάρθρωσης.

(66) Εάν ληφθεί από κοινού υπόψη το σύνολο των μέτρων για το κριτήριο του επενδυτή που δραστηριοποιείται σε οικονομία της αγοράς, ο υπολογισμός του κόστους με το οποίο επιβαρύνεται το κράτος περιλαμβάνει τα μέτρα που εφάρμοσαν οι ουγγρικές αρχές για την αναδιάρθρωση της τράπεζας πριν από την πώλησή της, καθώς και τα μέτρα εκείνα που αποφασίστηκαν στο πλαίσιο της πώλησης. Η συνάθροιση των εν λόγω μέτρων έχει ως αποτέλεσμα μια συνολικά αρνητική τιμή για την πώληση, η οποία ανέρχεται σε περίπου 53,4 δισεκατ. HUF (δηλαδή, περίπου 211 εκατ. ευρώ), η οποία προκύπτει από την απλοποιημένη προσέγγιση της αφαίρεσης της αξίας των κρατικών μέτρων ενίσχυσης από τον Δεκέμβριο 1998 από την πραγματική τιμή πώλησης που επιτεύχθηκε κατά την ιδιωτικοποίηση. Αυτό το αποτέλεσμα δεν περιλαμβάνει τυχόν πρόσθετο κόστος που ενδέχεται να βαρύνει το κράτος σε σχέση με τη δέσμευση παροχής αποζημιώσεων που πραγματοποιήθηκε κατά την ιδιωτικοποίηση.

(67) Η Επιτροπή επισημαίνει ότι καμία χρονική στιγμή από το 1998 και έπειτα η αποκατάσταση της βιωσιμότητας της Postabank μέσω ιδιωτικοποίησης δεν βασίστηκε στην πραγματοποίηση μιας «θετικής τιμής» για την ουγγρική κυβέρνηση, δηλαδή στην πραγματοποίηση εύλογης αναμενόμενης απόδοσης της επένδυσης. Αυτό επιβεβαιώνεται από το γεγονός ότι τα μέτρα εισήχθησαν χωρίς να καθοριστεί με ακρίβεια η επιδιωκόμενη μελλοντική τιμή πώλησης.

(68) Βάσει των ανωτέρω, σύμφωνα με την αρχή του επενδυτή που δραστηριοποιείται σε οικονομία της αγοράς, ένας λογικός επενδυτής που λειτουργεί υπό κανονικές συνθήκες της αγοράς δεν θα είχε συνεισφέρει ή δεσμεύσει χρήματα στην Postabank, για καθαρά εμπορικούς λόγους, χωρίς να έχει συγκεκριμένες και εύλογες προσδοκίες ότι θα μπορέσει να την πουλήσει σε τιμή υψηλότερη από το συνολικό ποσό των εισφορών σε αυτήν.

(69) Όπως προαναφέρθηκε, η Επιτροπή αναγνωρίζει ότι η Postabank επωλήθη στον πλειοδότη στο πλαίσιο διαγωνισμού ανοιχτής και ανταγωνιστικής διαδικασίας άνευ όρων. Ωστόσο, μια διαδικασία ανοιχτού διαγωνισμού δεν αποκλείει πάντοτε τη δυνατότητα κρατικής ενίσχυσης. Στην υπόθεση C-344/99 το δικαστήριο έκρινε ότι: «…όσον αφορά τον ισχυρισμό της Γερμανικής κυβερνήσεως ότι η διαδικασία ιδιωτικοποιήσεως της GS ήταν σύμφωνη προς τα κριτήρια μιας «διαδικασίας χωρίς όρους, ανοιχτής και διαφανούς», περί των οποίων γίνεται λόγος στους κανόνες συμπεριφοράς, αρκεί η διαπίστωση ότι, ανεξάρτητα από τη νομική αξία των ως άνω κανόνων συμπεριφοράς, και αν ακόμη υποτεθεί ότι ο ισχυρισμός αυτός αποδεικνύεται, τούτος δεν μπορεί να επηρεάσει τη διαπίστωση ότι η επιλογή να ιδιωτικοποιηθεί η GS έναντι αρνητικής τιμής πωλήσεως δεν ικανοποιεί το κριτήριο του ιδιώτη επενδυτή, οπότε περιλαμβάνει στοιχεία κρατικής ενισχύσεως» (14). Εάν η αναδιάρθρωση και η ιδιωτικοποίηση εξεταστούν μαζί, δηλαδή εάν ληφθούν υπόψη τα ποσά των κρατικών μέτρων που εφαρμόστηκαν πριν την πώληση της τράπεζας, το αποτέλεσμα είναι μια αρνητική τιμή για το κράτος.

(70) Η Erste Bank δηλώνει ότι η ανάλυση κριτηρίου του ιδιώτη επενδυτή που διεξάγεται από την Επιτροπή δεν είναι πλήρης, διότι δεν εξετάζει το κόστος εκκαθάρισης ή τους σχετικούς κανόνες τραπεζικής λειτουργίας της Ουγγαρίας, οι οποίοι παρεμποδίζουν την πραγματοποίηση εκκαθαρίσεων.

(71) Η Επιτροπή επισημαίνει ότι η νομολογία των κοινοτικών δικαστηρίων καθιστά σαφές πως το κριτήριο του ιδιωτικού φορέα ισχύει μόνο σε περιπτώσεις στις οποίες η παρέμβαση του κράτους είναι οικονομικής φύσης και όχι σε εκείνες στις οποίες αποτελεί τμήμα της άσκησης δημόσιας εξουσίας (15). Στην παρούσα υπόθεση, το κράτος ενήργησε με σκοπό την προστασία της σταθερότητας του χρηματοοικονομικού συστήματος και όχι ως ιδιώτης επενδυτής με σκοπό τη δημιουργία κέρδους.

(72) Επιπλέον, για να αξιολογήσουν κατά πόσο είναι επικερδέστερο για το κράτος να προβεί σε εκκαθάριση μιας εταιρείας αντί να την πουλήσει, τα κοινοτικά δικαστήρια έχουν αποσαφηνίσει ότι πρέπει να γίνεται διάκριση μεταξύ των υποχρεώσεων που το κράτος πρέπει να αναλάβει ως ιδιοκτήτης του μετοχικού κεφαλαίου μιας εταιρείας και των υποχρεώσεων που έχει ως δημόσια αρχή: μόνο οι πρώτες μπορούν να ληφθούν δεόντως υπόψη για την αξιολόγηση της ύπαρξης ενίσχυσης (16). Συνεπώς, εξαιρώντας από τους υπολογισμούς το κόστος που δεν θα είχε ληφθεί υπόψη από έναν ιδιώτη επενδυτή, η εκκαθάριση θα είχε κοστίσει λιγότερο στο κράτος απ’ ότι η αναδιάρθρωση και η ιδιωτικοποίηση μαζί.

(73) Όπως προαναφέρεται, η Erste Bank υποστηρίζει ότι το μέτρο δεν αποδίδει εμπορικό πλεονέκτημα, διότι προέκυψε σύμφωνα με μια ανταγωνιστική διαδικασία και, συνεπώς, το όφελος οποιουδήποτε πλεονεκτήματος παραμένει στον πωλητή και δεν μεταφέρεται στον αγοραστή.

(74) Όπως προαναφέρεται, αυτό αληθεύει μόνο στην περίπτωση που ο διαγωνισμός ανοιχτής και ανταγωνιστικής διαδικασίας πραγματοποιείται υπό κανονικές συνθήκες της αγοράς. Αυτή η προϋπόθεση, ωστόσο, δεν πληρούται διότι ένας ιδιώτης πωλητής δεν θα είχε δεσμευτεί για απεριόριστη αποζημίωση για άγνωστες αξιώσεις. Επιπλέον, ένας ιδιώτης επενδυτής δεν θα είχε θέσει σε εφαρμογή τα μέτρα υπέρ της Postabank, καθότι το σύνολο των μέτρων που ακολούθησαν την κρατική εισφορά κεφαλαίου είχαν ως αποτέλεσμα αρνητική τιμή για το κράτος.

(75) Βάσει των ανωτέρω, το σύνολο των κρατικών μέτρων από τον Δεκέμβριο 1998 και έπειτα, τα οποία εγκρίθηκαν για να διευκολύνουν την αναδιάρθρωση και την ιδιωτικοποίηση της Postabank, των οποίων το υπό εξέταση ζήτημα αποτελεί μέρος, δεν πληροί το κριτήριο του ιδιώτη επενδυτή και, ως εκ τούτου, αποδίδει οικονομικό πλεονέκτημα στην Postabank και στην Erste Bank, οι οποίες συγχωνεύθηκαν την 1η Σεπτεμβρίου 2004.

(76) Εφόσον αποδείχτηκε ότι, παρά τη διαδικασία διαγωνισμού, το μέτρο οδήγησε σε πλεονέκτημα για την Erste Bank (ένας ιδιώτης πωλητής δεν θα είχε δεσμευτεί για απεριόριστη αποζημίωση), κατά συνέπεια το μέτρο είναι επιλεκτικό.

(77) Στα τέλη του 2002, η Postabank ήταν η έβδομη μεγαλύτερη εμπορική τράπεζα στην Ουγγαρία. Καθ’ όλη την υπό αξιολόγηση περίοδο δραστηριοποιόταν στον χρηματοπιστωτικό τομέα, ο οποίος είναι ανοιχτός σε έντονο διεθνή ανταγωνισμό και στον οποίο υπήρχαν συναλλαγές μεταξύ της Ουγγαρίας και της Ευρωπαϊκής Ένωσης, συμπεριλαμβανομένου σημαντικού αριθμού τραπεζών της ΕΕ που λειτουργούσαν στην ουγγρική τραπεζική αγορά.

(78) Σύμφωνα με τη νομολογία (17), όταν η κρατική ενίσχυση ενδυναμώνει τη θέση μιας επιχείρησης έναντι άλλων επιχειρήσεων τις οποίες ανταγωνίζεται στο ενδοκοινοτικό εμπόριο, θεωρείται ότι οι τελευταίες επηρεάζονται από τη συγκεκριμένη ενίσχυση. Αποδείχτηκε ότι με τη δέσμευση παροχής αποζημιώσεων για άγνωστες αξιώσεις το ουγγρικό κράτος χορήγησε επιλεκτικό πλεονέκτημα στην Erste Bank. Μπορεί, επομένως, να εξαχθεί το συμπέρασμα ότι αυτό το επιλεκτικό πλεονέκτημα σε συνδυασμό με την αγορά της Postabank ενίσχυσε τη θέση της Erste Bank και κατά συνέπεια έχει τη δυνατότητα να επηρεάσει το ενδοκοινοτικό εμπόριο και να νοθεύσει τον ανταγωνισμό.

(79) Εν κατακλείδι, καθώς πληρούνται όλα τα κριτήρια του άρθρου 87 παράγραφος 1, η δέσμευση παροχής αποζημιώσεων για άγνωστες αξιώσεις συνιστά κρατική ενίσχυση κατά την έννοια της συνθήκης ΕΚ.

3. Αξιολόγηση συμβατότητας

(80) Στο πλαίσιο της διαδικασίας μεταβατικών μέτρων, η Επιτροπή έχει εξουσία να δράσει μόνο σε σχέση με εκείνα τα μέτρα ενίσχυσης που θεωρούνται εφαρμοστέα μετά την προσχώρηση. Το κοινοποιηθέν μέτρο είναι εφαρμοστέο μετά την προσχώρηση και συνιστά κρατική ενίσχυση υπό την έννοια του άρθρου 87 παράγραφος 1 της συνθήκης ΕΚ. Κατά συνέπεια, η Επιτροπή οφείλει να αξιολογήσει τη συμβατότητά του με την κοινή αγορά.

(81) Οι συνθήκες σύμφωνα με τις οποίες ένα μέτρο ενίσχυσης είναι συμβατό ή μπορεί να θεωρηθεί συμβατό με την κοινή αγορά ορίζονται στο άρθρο 87 παράγραφοι 2 και 3 της συνθήκης ΕΚ.

(82) Οι εξαιρέσεις που προβλέπονται στο άρθρο 87 παράγραφος 2 της συνθήκης ΕΚ δεν ισχύουν στην παρούσα περίπτωση. Η Επιτροπή θεωρεί συγκεκριμένα ότι η ενίσχυση που χορηγήθηκε στην παρούσα υπόθεση δεν είχε στόχο την επανόρθωση ζημιών που προκλήθηκαν από θεομηνίες ή άλλα έκτακτα γεγονότα σύμφωνα με το άρθρο 87 παράγραφος 2 στοιχείο β) της συνθήκης ΕΚ. Ο όρος «έκτακτα γεγονότα» δεν καλύπτει οικονομικές απώλειες που προκλήθηκαν από εμπορικές αποφάσεις των οικονομικών φορέων. Η Επιτροπή επισημαίνει επίσης ότι δεν υπήρχε γενικότερη κρίση στον τραπεζικό τομέα της Ουγγαρίας.

(83) Παρομοίως, η ενίσχυση δεν μπορεί να εξαιρεθεί με βάση το άρθρο 87 παράγραφος 3 στοιχείο β). Το 2003, τη στιγμή που παραχωρήθηκε η δέσμευση παροχής αποζημιώσεων, δεν υπήρχε συστημική κρίση στον τραπεζικό τομέα της Ουγγαρίας, η οποία θα μπορούσε να οδηγήσει σε διαταραχή της ουγγρικής οικονομίας.

(84) Σύμφωνα με το άρθρο 87 παράγραφος 3 στοιχείο γ) της συνθήκης ΕΚ, η Επιτροπή μπορεί να εγκρίνει κρατικές ενισχύσεις για την προώθηση της ανάπτυξης ορισμένων οικονομικών δραστηριοτήτων ή οικονομικών περιοχών, εφόσον δεν αλλοιώνουν τους όρους των συναλλαγών κατά τρόπο που θα αντέκειτο προς το κοινό συμφέρον.

(85) Οι ουγγρικές αρχές κοινοποίησαν τα περισσότερα από τα μέτρα που εφαρμόστηκαν μεταξύ του 1998 και του 2002 υπέρ της Postabank ως μέτρα αναδιάρθρωσης, ενώ η δέσμευση παροχής αποζημιώσεων σε σχέση με την ιδιωτικοποίηση της τράπεζας κοινοποιήθηκε ξεχωριστά. Η Επιτροπή αξιολογεί κατά πόσο το μέτρο μπορεί να θεωρηθεί συμβατό βάσει του άρθρου 87 παράγραφος 3 στοιχείο γ) της συνθήκης ΕΚ, στο πλαίσιο των κατευθυντήριων γραμμών για τη διάσωση και την αναδιάρθρωση.

(86) Οι συνθήκες συμβατότητας που προβλέπονται στο άρθρο 87 παράγραφος 3 στοιχείο γ) σχετικά με τις ενισχύσεις για διάσωση και αναδιάρθρωση ορίζονται στις κοινοτικές κατευθυντήριες γραμμές. Οι τρέχουσες κοινοτικές κατευθυντήριες γραμμές όσον αφορά τις κρατικές ενισχύσεις για τη διάσωση και την αναδιάρθρωση προβληματικών επιχειρήσεων τέθηκαν σε ισχύ την 10η Οκτωβρίου 2004 (18). Όσον αφορά ενισχύσεις που χορηγήθηκαν πριν τη δημοσίευση των εν λόγω κατευθυντήριων γραμμών, οι προηγούμενες κοινοτικές κατευθυντήριες γραμμές σχετικά με κρατικές ενισχύσεις για τη διάσωση και την αναδιάρθρωση προβληματικών επιχειρήσεων (19) ορίζουν τις συνθήκες υπό τις οποίες η ενίσχυση θεωρείτο συμβατή (20). Η συμφωνία πώλησης και αγοράς, στην οποία συμπεριλαμβάνεται η δέσμευση παροχής αποζημιώσεων για άγνωστες αξιώσεις, υπογράφηκε την 20ή Οκτωβρίου 2003. Επομένως, η Επιτροπή θεωρεί ότι στην παρούσα κατάσταση εφαρμόζονται οι κατευθυντήριες γραμμές του 1999.

(87) Σύμφωνα με τις κατευθυντήριες γραμμές του 1999, μια επιχείρηση θεωρείται προβληματική εάν δεν μπορεί να ανακάμψει με δικούς της πόρους ή με συγκέντρωση των απαιτούμενων κεφαλαίων από μετόχους ή δανεισμό.

(88) Η Επιτροπή θεωρεί ότι τα προβλήματα που αντιμετώπιζε η Postabank την περίοδο 1997-1998 ήταν σοβαρά και ότι η επιχείρηση ήταν προβληματική, καθώς ήταν αδύνατο να ανακάμψει χωρίς κρατική παρέμβαση.

(89) Όπως δήλωσαν οι ουγγρικές αρχές, το μέτρο δεν αποτελούσε μέρος της αναδιάρθρωσης, δεδομένου ότι σχετιζόταν με την πώληση της τράπεζας και η ανάγκη λήψης αυτού του μέτρου προέκυψε κατά τη διαδικασία του διαγωνισμού. Η δέσμευση παροχής αποζημιώσεων για άγνωστες αξιώσεις παραχωρήθηκε στο πλαίσιο της ιδιωτικοποίησης το 2003. Μέχρι εκείνη τη στιγμή, η κεφαλαιακή διάρθρωση και η θέση της τράπεζας είχαν σταθεροποιηθεί. Η Postabank είχε ανακτήσει τη βιωσιμότητά της. Η ελεγκτική υπηρεσία του ουγγρικού κράτους εξέδωσε έκθεση τον Απρίλιο του 2003, με την οποία αναγνωρίζει ότι η αναδιάρθρωση της Postabank είχε ολοκληρωθεί επιτυχώς και ότι είχε αποκατασταθεί η εύρυθμη λειτουργία της τράπεζας.

(90) Επομένως, εφόσον η Postabank ήταν ήδη βιώσιμη το 2003, δεν μπορούσε να χορηγηθεί περαιτέρω ενίσχυση αναδιάρθρωσης.

(91) Συνεπώς, η Επιτροπή φρονεί ότι τη στιγμή που παραχωρήθηκε η δέσμευση παροχής αποζημιώσεων το 2003, η Postabank δεν μπορούσε να θεωρηθεί προβληματική επιχείρηση και επομένως δεν ήταν επιλέξιμη για διάσωση ή περαιτέρω ενίσχυση αναδιάρθρωσης. Αυτό σημαίνει ότι δεν υπάρχει βάση για να θεωρηθεί η επιχείρηση συμβατή στο πλαίσιο των κατευθυντήριων γραμμών για τη διάσωση και την αναδιάρθρωση.

(92) Η δευτερεύουσα αξιολόγηση περιλαμβάνει εξέταση του μέτρου σε συνάρτηση με τα προηγούμενα μέτρα αναδιάρθρωσης ως μέρος μιας διαδικασίας αναδιάρθρωσης και ιδιωτικοποίησης (βλέπε δευτερεύον σκεπτικό ανωτέρω). Όπως προαναφέρθηκε, η Postabank ήταν ήδη βιώσιμη το 2003, όταν ελήφθη η απόφαση χορήγησης της δέσμευσης παροχής αποζημιώσεων.

(93) Προκειμένου το μέτρο να θεωρηθεί συμβατή ενίσχυση αναδιάρθρωσης, θα έπρεπε να αποτελεί μέρος ενός προϋπάρχοντος σχεδίου αναδιάρθρωσης, το οποίο εφαρμόστηκε τη στιγμή που προέκυψαν οι δυσχέρειες της επιχείρησης. Η χορήγηση ενίσχυσης αναδιάρθρωσης εξαρτάται από την εφαρμογή ενός σχεδίου αναδιάρθρωσης, το οποίο πρέπει να ανακτήσει τη μακροπρόθεσμη βιωσιμότητα της επιχείρησης εντός εύλογου χρονικού διαστήματος βάσει ρεαλιστικών υποθέσεων για τις μελλοντικές συνθήκες λειτουργίας.

(94) Το σχέδιο αναδιάρθρωσης που υπέβαλαν οι ουγγρικές αρχές, παρουσιάστηκε μετά το συμβάν για τους σκοπούς της κοινοποίησης το 2004. Δεν υπήρχε κατά τη χρονική περίοδο που εφαρμόζονταν τα προηγούμενα μέτρα αναδιάρθρωσης, γεγονός που καθιστά σαφές ότι δεν υπήρχε σχέδιο αναδιάρθρωσης, όπως απαιτούνταν από τις κατευθυντήριες γραμμές για τη διάσωση και την αναδιάρθρωση, το οποίο να ενσωματώνει τη δέσμευση παροχής αποζημιώσεων για άγνωστες αξιώσεις στη διαδικασία αναδιάρθρωσης.

(95) Κατά συνέπεια, ακόμα και αν η δέσμευση παροχής αποζημιώσεων αξιολογείται από κοινού μαζί με τα άλλα μέτρα, δεν μπορεί να θεωρηθεί συμβατή στο πλαίσιο των κατευθυντήριων γραμμών για τη διάσωση και την αναδιάρθρωση, διότι η Postabank δεν ήταν προβληματική επιχείρηση κατά τη χρονική στιγμή που ελήφθη η απόφαση να δοθεί η δέσμευση και η δέσμευση δεν αποτελούσε μέρος ενός προϋπάρχοντος σχεδίου αναδιάρθρωσης.

(96) Το άρθρο 45 παράγραφος 2 της ευρωπαϊκής συμφωνίας έχει ως εξής: «Όσον αφορά τις χρηματοπιστωτικές υπηρεσίες που περιγράφονται στο παράρτημα ΧΙΙα, η παρούσα συμφωνία δεν θίγει το δικαίωμα των μερών να υιοθετούν τα αναγκαία μέτρα για την άσκηση της νομισματικής πολιτικής τους, ή για προληπτικούς λόγους, προκειμένου να εξασφαλίσουν την προστασία επενδυτών, καταθετών, αντισυμβαλλομένων ή καταπιστευματοδόχων, ή για να κατοχυρώσουν την ακεραιότητα και σταθερότητα του χρηματοπιστωτικού συστήματος. Τα μέτρα αυτά δεν εισάγουν διακρίσεις έναντι εταιρειών και υπηκόων του άλλου μέρους σε σύγκριση με τις εταιρείες και τους υπηκόους μέρους που εισάγει τα μέτρα.»

(97) Στην απόφαση που κινεί τη διαδικασία, η Επιτροπή είχε σοβαρές αμφιβολίες για το κατά πόσο ισχύει το άρθρο 45 παράγραφος 2 της ευρωπαϊκής συμφωνίας για τα μέτρα κρατικής ενίσχυσης, καθώς αποτελεί μέρος του κεφαλαίου «Εγκατάσταση» της ευρωπαϊκής συμφωνίας, ενώ οι διατάξεις που αφορούν την κρατική ενίσχυση βρίσκονται στο άρθρο 62 κ.ε. Επιπλέον, η Επιτροπή θεώρησε ότι η εν λόγω διάταξη θα μπορούσε να ισχύει για οποιαδήποτε μέτρα με γενικό πεδίο εφαρμογής, τα οποία έχει εγκρίνει μια αρχή χρηματοοικονομικής επιτήρησης και ότι δεν υπήρχε γενική κρίση στον τραπεζικό τομέα της Ουγγαρίας.

(98) Οι ουγγρικές αρχές υποστηρίζουν ότι η κυβέρνηση της Ουγγαρίας δεν θα μπορούσε να επιτρέψει την πτώχευση της Postabank το 1998, σε μια εποχή που αντιμετώπιζε τις μεγαλύτερες δυσκολίες και η ουγγρική αγορά ήταν ασταθής και ότι η πτώχευση της Postabank, δεδομένου του μεγέθους της, θα μπορούσε να είχε οδηγήσει σε μεγάλου μεγέθους χρηματοοικονομική κρίση.

(99) Εντούτοις, η δέσμευση παροχής αποζημιώσεων δόθηκε σε μια περίοδο που η Postabank δεν ήταν πλέον προβληματική επιχείρηση. Σε κάθε περίπτωση, η Επιτροπή θεωρεί ότι το άρθρο 45 παράγραφος 2 της ευρωπαϊκής συμφωνίας δεν παρέχει αυτό καθεαυτό τη νομική βάση, ώστε οποιοδήποτε μέτρο με τη μορφή κρατικής ενίσχυσης να θεωρηθεί συμβατό με την κοινή αγορά.

(100) Εν κατακλείδι, η δέσμευση παροχής αποζημιώσεων για άγνωστες αξιώσεις συνιστά μη συμβατή κρατική ενίσχυση.

4. Το ζήτημα της ανάκτησης

(101) Στο πλαίσιο της διαδικασίας μεταβατικών μέτρων, οποιαδήποτε ενέργεια στην οποία έχει δικαίωμα να προβεί η Επιτροπή περιορίζεται σε μέτρα εφαρμοστέα μετά την προσχώρηση τα οποία στην παρούσα υπόθεση ταυτίζονται με τη δέσμευση παροχής αποζημιώσεων για άγνωστες αξιώσεις.

(102) Παρά το επιχείρημα ότι η αξία του εν λόγω μέτρου ενσωματώθηκε στην τιμή αγοράς, με βάση το προαναφερθέν σκεπτικό, η Επιτροπή φρονεί ότι το μέτρο συνιστά μη συμβατή ενίσχυση και θα πρέπει, ως εκ τούτου, να τερματιστεί με αναδρομική ισχύ από την 30ή Απριλίου 2004.

(103) Πρακτικά, ο τερματισμός με αναδρομική ισχύ από την 30ή Απριλίου 2004 σημαίνει ανάκτηση κάθε ποσού αποζημίωσης που καταβλήθηκε μετά από αυτήν την ημερομηνία για αξιώσεις που θεωρούνται μη εφαρμοστέες μετά την προσχώρηση. Ωστόσο, δεν απαιτείται καμία ανάκτηση διότι στην πραγματικότητα δεν έχει καταβληθεί καμία αποζημίωση στο πλαίσιο της δέσμευσης παροχής αποζημιώσεων. Αυτό οφείλεται στον απόλυτα αβέβαιο χαρακτήρα της δέσμευσης παροχής αποζημιώσεων.

(104) Η Επιτροπή θα πρέπει καταρχήν να ζητήσει την επιβολή χρέωσης για τη δέσμευση παροχής αποζημιώσεων, προκειμένου να αντισταθμιστεί το πλεονέκτημα που προσδίδει το μέτρο.

(105) Ωστόσο, η Επιτροπή αποδέχεται το επιχείρημα ότι η επιβολή μιας τέτοιας χρέωσης αντιβαίνει στην αρχή της ασφάλειας δικαίου, έχοντας υπόψη τις συνθήκες κάτω από τις οποίες δόθηκε μια απόλυτα αβέβαιη δέσμευση/εγγύηση, όπως η αποζημίωση για άγνωστες αξιώσεις. Αν και η έννοια της «εφαρμογής μετά την προσχώρηση» είναι αντικειμενική, τα συγκεκριμένα ισχύοντα κριτήρια για τη δέσμευση παροχής αποζημιώσεων δεν ήταν απόλυτα σαφή ή προβλέψιμα για την ουγγρική κυβέρνηση ή την Erste Bank τη χρονική στιγμή που παραχωρήθηκε η δέσμευση, δηλαδή όταν πραγματοποιήθηκε η ιδιωτικοποίηση της Postabank. Ως εκ τούτου, λόγω της απουσίας σαφών και διαφανών κριτηρίων σε σχέση με την έννοια της εφαρμογής μετά την προσχώρηση όσον αφορά τις αποζημιώσεις, τα ενδιαφερόμενα μέρη ενδέχεται να μην ήταν σε θέση να προβλέψουν ότι οι δεσμεύσεις παροχής αποζημιώσεων για άγνωστες αξιώσεις που παραχωρήθηκαν πριν την προσχώρηση θα θεωρούνταν εφαρμοστέες μετά την προσχώρηση σε περιστάσεις όπως εκείνες της πώλησης της Postabank.

(106) Επιπλέον, παρά τον αντικειμενικό χαρακτήρα του νομικού κειμένου στη συνθήκη προσχώρησης, οι κατευθυντήριες γραμμές της Επιτροπής σχετικά με την εφαρμογή των εγγυήσεων και των δεσμεύσεων παροχής αποζημιώσεων μετά την προσχώρηση, αποσαφηνίστηκαν σταδιακά με την πάροδο του χρόνου. Η συνθήκη προσχώρησης υπογράφηκε την 16η Απριλίου 2003. Στο παράρτημα IV.3 δεν προσδιορίζονται τα κριτήρια που θα εφάρμοζε η Επιτροπή για την αξιολόγηση της δυνατότητας εφαρμογής μετά την προσχώρηση στην περίπτωση αβέβαιων μέτρων, όπως εγγυήσεις και δεσμεύσεις παροχής αποζημιώσεων. Αντίθετα, οι υπηρεσίες της Επιτροπής ενημέρωσαν τις υπό ένταξη χώρες σχετικά με τα κριτήρια εφαρμογής μετά την προσχώρηση με τη μορφή επιστολών καθοδήγησης.

(107) Με την επιστολή της 4ης Αυγούστου 2003 προς την αποστολή της Δημοκρατίας της Ουγγαρίας στην Ευρωπαϊκή Ένωση, η Επιτροπή επανέλαβε ότι κατανοεί την έννοια της «εφαρμογής μετά την προσχώρηση» σε σχέση με μεμονωμένα μέτρα ενίσχυσης. Ωστόσο, η επιστολή εκείνη δεν πραγματεύεται ρητά την αξιολόγηση δεσμεύσεων παροχής αποζημιώσεων, ούτε απαιτεί ρητά αναλυτικό κατάλογο, ότι δηλαδή οι κίνδυνοι θα πρέπει να έχουν οριστεί με σαφήνεια και να περιλαμβάνονται σε έναν εξαντλητικό κατάλογο που να έχει ολοκληρωθεί μέχρι την ημερομηνία προσχώρησης, ως κριτήριο για να μην θεωρηθεί η δέσμευση παροχής αποζημιώσεων εφαρμοστέα μετά την προσχώρηση. Η επιστολή της Επιτροπής εξαντλούσε πλήρως το θέμα της εφαρμογής μετά την προσχώρηση και δεν ανέφερε με κανέναν τρόπο την απαίτηση αναλυτικής παρουσίασης. Η αναλυτική παρουσίαση είναι το κριτήριο που δεν ικανοποιεί το μέτρο στην τρέχουσα μορφή του.

(108) Η Erste Bank αγόρασε την Postabank την 20ή Οκτωβρίου 2003 και η συμφωνία πώλησης και αγοράς συμπεριλάμβανε τη δέσμευση παροχής αποζημιώσεων.

(109) Η επόμενη καθοδήγηση σχετικά με τον έλεγχο δυνατότητας εφαρμογής ήταν διαθέσιμη μέσω των επίσημων αποφάσεων της Επιτροπής της 28ης Ιανουαρίου 2004 σχετικά με την Česká Spořitelna (CZ 14/03) και της 16ης Δεκεμβρίου 2003 σχετικά με την Komerční Banka (CZ 15/03). Οι εν λόγω αποφάσεις δηλώνουν ότι η Επιτροπή θεωρεί τα μεμονωμένα μέτρα ενίσχυσης εφαρμοστέα μετά την προσχώρηση, εάν δεν είναι γνωστές οι ακριβείς χρηματοδοτικές δεσμεύσεις του κράτους την ημερομηνία χορήγησης της ενίσχυσης. Σε καμία από αυτές τις υποθέσεις δεν αναφερόταν η απαίτηση αναλυτικής παρουσίασης, δηλαδή η απαίτηση οι κίνδυνοι να έχουν οριστεί με σαφήνεια και να περιλαμβάνονται σε έναν εξαντλητικό κατάλογο που να έχει ολοκληρωθεί μέχρι την ημερομηνία προσχώρησης, προκειμένου μια συγκεκριμένη δέσμευση παροχής αποζημιώσεων να μην θεωρηθεί εφαρμοστέα μετά την προσχώρηση.

(110) Η Επιτροπή δεν επισήμανε την απαίτηση ανάλυσης επιμέρους στοιχείων στην Ουγγαρία μέχρι την επιστολή της 19ης Μαρτίου 2004. Αυτή η επιστολή αναφερόταν ρητά στην υπόθεση της Postabank και παρείχε καθοδήγηση σχετικά με την εφαρμογή της δέσμευσης παροχής αποζημιώσεων μετά την προσχώρηση, συγκεκριμένα όσον αφορά τα τρία κριτήρια που αναφέρονται στην παράγραφο 14 της παρούσας απόφασης και στην παράγραφο 52 της απόφασης που κινεί τη διαδικασία, όπως προαναφέρθηκε.

(111) Κατά συνέπεια, τη χρονική στιγμή που συντάχθηκε η συμφωνία πώλησης και αγοράς της Postabank τον Οκτώβριο 2003, τα ενδιαφερόμενα μέρη δεν γνώριζαν όλα τα σχετικά κριτήρια για τον προσδιορισμό της δυνατότητας εφαρμογής μετά την προσχώρηση αβέβαιων εγγυήσεων και δεσμεύσεων παροχής αποζημιώσεων (σε αντίθεση με άλλα μέτρα, όπως εκείνων που δημιουργούν συγκεκριμένη υποχρέωση πληρωμής το διάστημα μετά την προσχώρηση). Έχοντας αυτό υπόψη, θα ήταν παράλογο να απαιτείται ανάκτηση ενίσχυσης η οποία χορηγήθηκε σε χρονική στιγμή που οι κατευθυντήριες γραμμές της Επιτροπής σχετικά με τα κριτήρια για τον προσδιορισμό της δυνατότητας εφαρμογής μετά την προσχώρηση δεσμεύσεων παροχής αποζημιώσεων δεν είχαν αποσαφηνιστεί πλήρως και μπορεί να έδιναν την εντύπωση ότι ήταν πλήρη.

(112) Επιπλέον, η θετική επίδραση της δέσμευσης παροχής αποζημιώσεων αντισταθμίστηκε σε μεγάλο βαθμό από το γεγονός ότι οι αγορές ήταν ενήμερες για την έρευνα που διεξήγαγε η Επιτροπή. Η δέσμευση παροχής αποζημιώσεων δεν θα μπορούσε να έχει σημαντική θετική επίδραση στην οικονομική κατάσταση της τράπεζας. Σχετίζεται με συγκεκριμένους κινδύνους δικαστικών διαφορών που αφορούν στο παρελθόν της Postabank και δεν αποτελεί γενική εγγύηση που θα παρείχε ένα άμεσο πλεονέκτημα ανεύρεσης πόρων.

(113) Με βάση τα προαναφερθέντα και τις γενικές περιστάσεις της υπόθεσης, η Επιτροπή δεν ζητά την επιβολή χρέωσης για τη δέσμευση παροχής αποζημιώσεων για άγνωστες αξιώσεις.

VIII. ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑ

(114) Με βάση τα προαναφερθέντα, η Επιτροπή καταλήγει στο συμπέρασμα ότι το μέρος των αποζημιώσεων που περιλαμβάνονταν στο μέτρο και είχαν προσδιοριστεί με σαφήνεια έως τη στιγμή της προσχώρησης, δεν είναι εφαρμοστέο μετά την προσχώρηση (δηλαδή οι δυνητικές αξιώσεις των δύο ελεγκτικών εταιρειών, της Arthur Andersen Audit και της Prudentia, κατά της Postabank, όπως προβλέπονται σύμφωνα με τον «Ορισμό κινδύνου O» στη μονομερή δήλωση της Erste Bank της 29ης Απριλίου 2004).

(115) Η Επιτροπή κρίνει ότι το υπόλοιπο της δέσμευσης παροχής αποζημιώσεων για άγνωστες αξιώσεις που παραχωρήθηκε από την Ουγγαρία στην Postabank és Takarékpénztár Rt./Erste Bank Hungary Nyrt. δεν είναι εφαρμοστέο μετά την προσχώρηση και συνιστά κρατική ενίσχυση μη συμβατή με την κοινή αγορά,

ΕΞΕΔΩΣΕ ΤΗΝ ΠΑΡΟΥΣΑ ΑΠΟΦΑΣΗ:

Άρθρο 1

1. Οι δυνητικές αξιώσεις από την Arthur Andersen Audit Könyvszakértő Korlátolt Felelősségű Társaság και την Prudentia Könyvvizsgáló és Gazdasági Tanácsadó Korlátolt Felelősségű Társaság (ή των εκδοχέων ή των διαδόχων τους), όπως περιλαμβάνονται στον «Ορισμό κινδύνου O» στη μονομερή δήλωση της Erste Bank της 29ης Απριλίου 2004, δεν είναι εφαρμοστέες μετά την προσχώρηση.

2. Το υπόλοιπο της δέσμευσης παροχής αποζημιώσεων για άγνωστες αξιώσεις που εφαρμόστηκε από τη Δημοκρατία της Ουγγαρίας υπέρ της Postabank és Takarékpénztár Rt./Erste Bank Hungary Nyrt. είναι εφαρμοστέο μετά την προσχώρηση και συνιστά κρατική ενίσχυση μη συμβατή με την κοινή αγορά.

Άρθρο 2

Η Δημοκρατία της Ουγγαρίας τερματίζει το μέρος της δέσμευσης παροχής αποζημιώσεων για άγνωστες αξιώσεις που είναι εφαρμοστέο μετά την προσχώρηση με αναδρομική ισχύ από την 30ή Απριλίου 2004.

Άρθρο 3

Η Δημοκρατία της Ουγγαρίας ενημερώνει την Επιτροπή, εντός δύο μηνών από την κοινοποίηση της παρούσας απόφασης, σχετικά με τα μέτρα που έλαβε προκειμένου να είναι σύμφωνη με αυτήν την απόφαση.

Άρθρο 4

Η παρούσα απόφαση απευθύνεται στη Δημοκρατία της Ουγγαρίας.

Βρυξέλλες, 21 Οκτωβρίου 2008. Για την Επιτροπή Neelie KROES Μέλος της Επιτροπής

(1) ΕΕ C 68 της 19.3.2005.

(2) Συναλλαγματική ισοτιμία της 25ης Αυγούστου 2008: 1 ευρώ = 235,2 HUF.

(3) Δηλαδή, έως την 16η Δεκεμβρίου 2008.

(4) Σε αυτήν τη βάση, σε σχέση με τις επαπειλούμενες δικαστικές απαιτήσεις, το κράτος ως πωλητής θα πραγματοποιούσε πληρωμές για τα εξής:

— 50 % από τα πρώτα 4 δισεκατ. HUF του συνολικού σχετικού παθητικού της τράπεζας·

— 100 % του ποσού άνω των 4 δισεκατ. HUF, το οποίο δεν υπερβαίνει συνολικά τα 350 δισεκατ. HUF.

Οι υποχρεώσεις του πωλητή όσον αφορά τις αποζημιώσεις για επαπειλούμενες δικαστικές απαιτήσεις σε σχέση με απαιτήσεις τρίτων για τις οποίες δεν έχει κινηθεί δικαστική διαδικασία ή διαδικασία διαιτησίας, παραγράφονται πέντε χρόνια μετά τη σύναψη της συμφωνίας αγοράς μετοχών. Η δέσμευση παροχής αποζημιώσεων για επαπειλούμενες δικαστικές απαιτήσεις περιορίζεται σε τρία σαφώς καθορισμένα στοιχεία. Η Επιτροπή κήρυξε το μέτρο μη εφαρμόσιμο μετά την προσχώρηση (βλέπε την απόφαση που κινεί τη διαδικασία, ΕΕ C 68 της 19.3.2005).

(5) Τα παρακάτω μέτρα υπέρ της Postabank és Takarékpénztár Rt./Erste Bank Hungary Nyrt. θεωρήθηκαν μη εφαρμοστέα μετά την προσχώρηση: «Ομόλογα μειωμένης εξασφάλισης, Απρίλιος 1995», «Αύξηση κεφαλαίου, Σεπτέμβριος 1995», «Ομόλογα μειωμένης εξασφάλισης, Μάρτιος 1996», «Ομόλογα μειωμένης εξασφάλισης, Ιούλιος 1996», «Απαλλαγή από την απαίτηση υποχρεωτικού αποθεματικού, Μάρτιος 1997», «Άμεση εγγύηση από το κράτος, Απρίλιος 1997», «Ανταλλαγή επιτοκίων που αφορούν στοιχεία ενεργητικού, Σεπτέμβριος 1997», «Αύξηση κεφαλαίου, Ιούνιος 1997», «Ομόλογα μειωμένης εξασφάλισης, Δεκέμβριος 1997», «Αύξηση κεφαλαίου, Μάιος 1998», «Αναδιάρθρωση κεφαλαίου, Δεκέμβριος 1998», «Εξυγίανση χαρτοφυλακίου, Δεκέμβριος 1998», «Απαλλαγή από τα επίσημα ανώτατα πιστωτικά όρια και τα επενδυτικά όρια, Απρίλιος 1999», «Παραίτηση από τις υποχρεώσεις που συνεπάγεται η συμφωνία ενοποίησης της Postabank, Νοέμβριος 2001», «Απαλλαγή από το όριο της ανοικτής νομισματικής θέσης, Οκτώβριος 2001», «Αποκλειστικότητα για το άνοιγμα λογαριασμών για σπουδαστές για την εκταμίευση σπουδαστικών δανείων, Σεπτέμβριος 2001» και «Αποζημιώσεις για επαπειλούμενες δικαστικές απαιτήσεις, Οκτώβριος 2003».

(6) Στην πρώτη φάση της διαδικασίας του διαγωνισμού, ζητήθηκε από τους υποβάλλοντες προσφορά να προτείνουν την τιμή και να αναλύσουν ξεχωριστά κάθε αναμενόμενη δέσμευση από το κράτος σε σχέση με τις υποχρεώσεις της τράπεζας για τις εκκρεμούσες και τις επαπειλούμενες δικαστικές διαφορές. Σύμφωνα με την περιγραφή των ουγγρικών αρχών, «Κάθε υποβάλλων προσφορά έπρεπε, επίσης, να υποδείξει ξεχωριστά το επίπεδο στήριξης που επιθυμεί όσον αφορά τις υποχρεώσεις που προκύπτουν από συμβάντα και δραστηριότητες πριν την ιδιωτικοποίηση, τα οποία δεν θα μπορούσε να ελέγξει. Στη δεύτερη φάση, δόθηκε στους υποβάλλοντες προσφορά η συμφωνία αγοράς μετοχών, με βάση τις προτάσεις που πραγματοποίησαν στις ενδεικτικές προσφορές τους σε σχέση με το χειρισμό εκκρεμών και επαπειλούμενων δικαστικών διαφορών και κάθε άλλη απαίτηση αποζημίωσης».

(7) Βλέπε ευρωπαϊκή συμφωνία, κεφάλαιο II άρθρο 62 παράγραφος 1 σημείο iii).

(8) Állami Privatizációs és Vagyonkezelő Rt (Εταιρεία ιδιωτικοποιήσεων και χαρτοφυλακίου του ουγγρικού κράτους), της οποίας ο τρέχων διάδοχος είναι η Magyar Nemzeti Vagyonkezelő Rt. (Εθνική εταιρεία χαρτοφυλακίου της Ουγγαρίας).

(9) Βλέπε απόφαση που κινεί τη διαδικασία στην ΕΕ C 68 της 19.3.2005.

(10) Υπόθεση T-11/95 BP Chemicals κατά Επιτροπής, Συλλογή [1998], σ. II-3235, παράγραφοι 178 και 179.

(11) Hytasa (92/317/ΕΟΚ) — Απόφαση της Επιτροπής της 25ης Μαρτίου 1992 (ΕΕ L 171 της 26.6.1992, σ. 54), Centrale del Latte di Roma (2000/628/ΕΚ) — Απόφαση της Επιτροπής της 11ης Απριλίου 2000 (ΕΕ L 265 της 19.10.2000, σ. 15), Crédit Foncier de France (2001/89/ΕΚ) — Απόφαση της Επιτροπής της 23ης Ιουνίου 1999 (ΕΕ L 34 της 3.2.2001, σ. 36), KataLeuna GmbH Catalysts (2001/685/ΕΚ) — Απόφαση της Επιτροπής της 13ης Φεβρουαρίου 2001 (ΕΕ L 245 της 14.9.2001, σ. 26), Entstaubungstechnik Magdeburg GmbH (ETM) (2000/395/ΕΚ) — Απόφαση της Επιτροπής της 22ας Δεκεμβρίου 1999 (ΕΕ L 150 της 23.6.2000, σ. 64), Italstrade (1999/269/ΕΚ) — Απόφαση της Επιτροπής της 16ης Σεπτεμβρίου 1998 (ΕΕ L 109 της 27.4.1999, σ. 1), TASQ (2000/647/ΕΚ) — Απόφαση της Επιτροπής της 3ης Μαΐου 2000 (ΕΕ L 272 της 25.10.2000, σ. 29), Gothaer Fahrzeugtechnik GmbH (2002/896/ΕΚ) — Απόφαση της Επιτροπής της 30ής Ιανουαρίου 2002 (ΕΕ L 314 της 18.11.2002, σ. 62), Buna/Leuna (96/545/ΕΚ) — Απόφαση της Επιτροπής της 29ης Μαΐου 1996 (ΕΕ L 239 της 19.9.1996, σ. 1), InfraLeuna (99/646/ΕΚ) — Απόφαση της Επιτροπής της 25ης Νοεμβρίου 1998 (ΕΕ L 260 της 6.10.1999, σ. 1), Head Tyrolia Mares (97/81/ΕΚ) — Απόφαση της Επιτροπής της 30ής Ιουλίου 1996 (ΕΕ L 25 της 28.1.1997, σ. 26), Koninklijke Schelde Groep (2003/45/ΕΚ) — Απόφαση της Επιτροπής της 5ης Ιουνίου 2002 (ΕΕ L 14 της 21.1.2003, σ. 56).

(12) Υπόθεση C-390/98 H.J. Banks & Co, Ltd. κατά The Coal Authority και Υπουργού Εμπορίου και Βιομηχανίας.

(13) Υπόθεση C-277/00 Ομοσπονδιακή Δημοκρατία της Γερμανίας κατά Επιτροπής των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων.

(14) Βλέπε υπόθεση C-334/99 Ομοσπονδιακή Δημοκρατία της Γερμανίας κατά Επιτροπής των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων, σ. 133-142.

(15) Βλέπε τα συμπεράσματα της 14ης Ιανουαρίου 2003 του γενικού εισαγγελέα Léger για την υπόθεση Altmark (υπόθεση C-280/00, σ. 20 και επόμενες).

(16) Βλέπε συνεκδικασθείσες υποθέσεις C-278/92 έως C-280/92 Βασίλειο της Ισπανίας κατά Επιτροπής των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων, σ. 22 και υπόθεση C-334/99, ανωτέρω, σ. 133-134.

(17) Βλέπε υπόθεση 730/79 Philip Morris Holland BV κατά Επιτροπής των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων.

(18) ΕΕ C 244 της 1.10.2004, σ. 2.

(19) ΕΕ C 288 της 9.10.1999, σ. 2.

(20) Βλέπε σ. 104 των κατευθυντήριων γραμμών του 2004.