30.4.2004 Επίση µη Εφηµερίδα   της Ευρωπαϊκής  Ένωσης  L 153/31 EL 
 
ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΣ  (ΕΚ) αριθ  817/2004 ΤΗΣ  ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ  
της 29ης Απριλίου  2004 
σχετικά  µε τους  λεπτο µερείς  κανόνες  εφαρ µογής  του κανονισ µού (ΕΚ) αριθ . 1257/1999 
του Συµβουλίου  για τη στήριξη  της αγροτικής  ανάπτυξης  από το Ευρωπαϊκό  Γεωργικό  
Ταµείο Προσανατολισ µού και Εγγυήσεων  (ΕΓΤΠΕ ) 
Η ΕΠΙΤΡΟΠΗ  ΤΩΝ  ΕΥΡΩΠΑΙΚΩΝ  ΚΟΙΝΟΤΗΤΩΝ , 
έχοντας  υπόψη :  
τη συνθήκη  για την ίδρυση  της Ευρωπαϊκής  Κοινότητας , 
τον κανονισ µό (ΕΚ) αριθ. 1257/1999 του Συµβουλίου , της 17ης Μαΐου  1999, για τη στήριξη  
της αγροτικής  ανάπτυξης  από το Ευρωπαϊκό  Γεωργικό  Ταµείο Προσανατολισ µού και 
Εγγυήσεων  (ΕΓΤΠΕ ) και για την τροποποίηση  και κατάργηση  ορισµένων  κανονισ µών1, και 
ιδίως  τα άρθρα  34, 45 και 50, 
Εκτιµώντας  τα εξής: 
(1) Με τον κανονισ µό (ΕΚ) αριθ. 1257/1999 θεσπίστηκε  ενιαίο  νοµικό πλαίσιο  για τη 
στήριξη  της αγροτικής  ανάπτυξης  από το ΕΓΤΠΕ  και, ειδικότερα , προσδιορίστηκαν  
στον  τίτλο  II τα επιλέξι µα για στήριξη  µέτρα, οι στόχοι  τους και τα κριτήρια  
επιλεξι µότητας . Το εν λόγω  πλαίσιο  έχει εφαρ µογή στη στήριξη  της αγροτικής  
ανάπτυξης  στο σύνολο  της Κοινότητας . 
(2) Για να συµπληρωθεί  το πλαίσιο  αυτό , εκδόθηκε  ο κανονισ µός (ΕΚ) αριθ. 445/2002 
της Επιτροπής  της 26ης Φεβρουαρίου  2002 σχετικά  µε τους λεπτο µερείς  κανόνες  
εφαρ µογής του κανονισ µού (ΕΚ) αριθ. 1257/1999 του Συµβουλίου  για τη στήριξη  της 
αγροτικής  ανάπτυξης  από το Ευρωπαϊκό  Γεωργικό  Ταµείο Προσανατολισ µού και 
Εγγυήσεων  (ΕΓΤΠΕ )2, λαµβάνοντας  υπόψη  την πείρα  που αποκτήθηκε  από τα µέσα 
τα οποία  εφαρ µόστηκαν  δυνά µει των διαφόρων  κανονισ µών του Συµβουλίου  που 
καταργήθηκαν  από το άρθρο  55 παράγραφος  1 του κανονισ µού (ΕΚ) αριθ. 1257/1999. 
(3) Ο κανονισ µός (ΕΚ) αριθ. 445/2002 τροποποιήθηκε  ουσιωδώς . Παράλληλα , στο 
πλαίσιο  της τροποποίησης  του κανονισ µού (ΕΚ) αριθ. 1257/1999, προστέθηκαν  
τέσσερα  νέα µέτρα, για τα οποία  είναι  αναγκαίο  να θεσπιστούν  λεπτο µερείς  κανόνες  
εφαρ µογής. Επιπλέον , λαµβάνοντας  υπόψη  την πείρα  που αποκτήθηκε  από την αρχή  
της περιόδου  προγρα µµατισµού, κρίνεται  σκόπι µο να αποσαφηνιστούν  ορισµένες 
διατάξεις , κυρίως  εκείνες  που αφορούν  τη διαδικασία  τροποποίησης  των εγγράφων  
                                                 
1 ΕΕ L 160 της 26.6.1999, σ. 80. Κανονισ µός όπως  τροποποιήθηκε  από τον κανονισ µό (ΕΚ) αριθ. 
1783/2003 ( ΕΕ L 270 της 21.10.2003, σ. 70.) 
2  ΕΕ L 74 της 15.3.2002, σ. 1. Κανονισ µός όπως  τροποποιήθηκε  από τον κανονισ µό (ΕΚ) αριθ. 963/2003 
(ΕΕ L 138 της 5.6.2003, σ. 32.) 
 2    προγρα µµατισµού, τη δηµοσιονο µική διαχείριση  των προγρα µµάτων  και τους 
ελέγχους . Ως εκ τούτου , για λόγους  σαφήνειας  και ορθολογισ µού, πρέπει  να θεσπιστεί  
νέος κανονισ µός για τους λεπτο µερείς  κανόνες  εφαρ µογής του κανονισ µού (ΕΚ) αριθ. 
1257/1999 και να καταργηθεί  ο κανονισ µός (ΕΚ) αριθ. 445/2002.  
(4) Είναι  σηµαντικό  οι εν λόγω  λεπτο µερείς  κανόνες  εφαρ µογής να είναι  σύµφωνοι  µε 
την αρχή  της επικουρικότητας  και, συνεπώς , να µην υπερβαίνουν  τους αναγκαίους  σε 
κοινοτικό  επίπεδο . 
(5) Όσον  αφορά  τα κριτήρια  επιλεξι µότητας , η στήριξη  των επενδύσεων  στις γεωργικές  
εκµεταλλεύσεις  και στις µεταποιητικές  επιχειρήσεις , καθώς  και η στήριξη  των νέων  
γεωργών  συναρτώνται  µε τρεις  βασικούς  όρους , που καθορίζονται  στον  κανονισ µό 
(ΕΚ) αριθ. 1257/1999. Είναι  σηµαντικό  να οριστεί  η χρονική  στιγµή κατά  την οποία  
πρέπει  να πληρούνται  οι εν λόγω  όροι και να προσδιοριστεί  η διάρκεια  της περιόδου  
χάριτος , την οποία  µπορούν  να παρέχουν  τα κράτη  µέλη σε ορισµένους  δικαιούχους  
για την τήρηση  των ελάχιστων  προτύπων , στην  περίπτωση  των επενδύσεων  που 
πραγ µατοποιούνται  µε στόχο  τη διασφάλιση  της τήρησης  των εν λόγω  προτύπων .  
(6) Όσον  αφορά  τις επενδύσεις  στις γεωργικές  εκµεταλλεύσεις  και στις επιχειρήσεις  
µεταποίησης , η κοινοτική  στήριξη  εξαρτάται  από την ύπαρξη  κανονικών  εµπορικών  
διεξόδων  για τα καλυπτό µενα προϊόντα . Κρίνεται  σκόπι µο να θεσπιστούν  λεπτο µερείς  
κανόνες  εφαρ µογής όσον  αφορά  την αξιολόγηση  των εν λόγω  εµπορικών  διεξόδων  
(7) ∆εν κρίνεται  σκόπι µο να επεκταθεί  στην  κανονική  γεωργική  ή δασοκο µική 
εκπαίδευση  η στήριξη  που χορηγείται  για επαγγελ µατική  κατάρτιση . 
(8) Ως προς  τους όρους  στήριξης  της πρόωρης  συνταξιοδότησης , είναι  αναγκαίο  να 
επιλυθούν  τα συγκεκρι µένα προβλή µατα που ανακύπτουν  από τη µεταβίβαση  µιας 
εκµετάλλευσης  από περισσότερους  του ενός αποχωρούντες  γεωργούς  και από τη 
µεταβίβαση  µιας εκµετάλλευσης  από έναν αγρο µισθωτή . 
(9) Στις µειονεκτικές  περιοχές  πρέπει  να είναι  δυνατή  η καταβολή  εξισωτικών  
αποζη µιώσεων  για εκτάσεις  που χρησι µοποιούνται  από κοινού  από περισσότερους  του 
ενός γεωργούς , σε καθέναν  από αυτούς  κατ’ αναλογία  προς  τα δικαιώ µατα χρήσης . 
(10) Πρέπει  να διασαφηνιστούν  οι ικανότητες  και τα µέσα, τα οποία  πρέπει  να διαθέτουν  
οι Αρχές  ή οργανισ µοί που επιλέγονται  για να παρέχουν  υπηρεσίες  γεωργικών  
συµβουλών . 
(11) Ως προς  τη γεωργοπεριβαλλοντική  στήριξη  ή τη στήριξη  για την καλή  διαβίωση  των 
ζώων , ο καθορισ µός των ελάχιστων  όρων , τους οποίους  οφείλουν  να τηρούν  οι 
γεωργοί  στο πλαίσιο  των διαφόρων  γεωργοπεριβαλλοντικών  δεσµεύσεων  ή 
δεσµεύσεων  για την καλή  διαβίωση  των ζώων , πρέπει  να εξασφαλίζει  την ισόρροπη  
εφαρ µογή της στήριξης , λαµβάνοντας  υπόψη  τους στόχους  της, ώστε  να συµβάλλει  
στην  αειφόρο  αγροτική  ανάπτυξη .  
(12) Όσον  αφορά  τη στήριξη  των γεωργών  που συµµετέχουν  σε καθεστώς  ποιότητας , 
πρέπει  να προσδιοριστούν  τα προϊόντα  που καλύπτει  η στήριξη  αυτή  και το είδος  των 
σταθερών  εξόδων  που µπορούν  να λαµβάνονται  υπόψη  για τον υπολογισ µό του ποσού  
της στήριξης . 
(13) Για να εξασφαλιστεί  συµπληρω µατικότητα  µεταξύ  των µέτρων  προώθησης  που 
προβλέπονται  από το άρθρο  24δ του κανονισ µού (ΕΚ) αριθ. 1257/1999 και του 
καθεστώτος  των δραστηριοτήτων  ενηµέρωσης  και προώθησης  που θεσπίστηκε  µε τον 
 3    κανονισ µό (ΕΚ) αριθ. 2826/2000 του Συµβουλίου , της 19ης ∆εκε µβρίου  2000, για 
δραστηριότητες  ενηµέρωσης  και προώθησης  των γεωργικών  προϊόντων  στην  
εσωτερική  αγορά3, πρέπει  να καθοριστούν  λεπτο µερώς  οι όροι της στήριξης  για την 
προώθηση  προϊόντων  ποιότητας , κυρίως  όσον  αφορά  τους δικαιούχους  και τις 
επιλέξι µες δραστηριότητες . Εξ άλλου , για να αποτραπεί  ο κίνδυνος  διπλής  
χρηµατοδότησης , είναι  αναγκαίο  να αποκλειστεί  η στήριξη  στο πλαίσιο  της αγροτικής  
ανάπτυξης , δραστηριοτήτων  ενηµέρωσης  και προώθησης , για τις οποίες  χορηγείται  
στήριξη  δυνά µει του κανονισ µού (ΕΚ) αριθ. 2826/2000 . 
(14) Πρέπει  να καθοριστούν  κριτήρια  επιλογής  για τις επενδύσεις  που αποσκοπούν  στη 
βελτίωση  της µεταποίησης  και της εµπορίας  γεωργικών  προϊόντων . Λαµβάνοντας  
υπόψη  την πείρα  που έχει αποκτηθεί , κρίνεται  σκόπι µο να βασίζονται  τα εν λόγω  
κριτήρια  επιλογής  σε γενικές  αρχές  και όχι σε κλαδικούς  κανόνες . 
(15) Για τις άκρως  απόκεντρες  περιφέρειες , πρέπει  να προβλεφθεί  παρέκκλιση , υπό 
ορισµένες προϋποθέσεις , της διάταξης  του άρθρο  28 παράγραφος  1 δεύτερη  
περίπτωση  του κανονισ µού (ΕΚ) αριθ. 1257/1999, σύµφωνα  µε την οποία  εξαιρείται  η 
στήριξη  των επενδύσεων  για µεταποίηση  ή εµπορία  γεωργικών  προϊόντων  
προέλευσης  τρίτων  χωρών . 
(16) Πρέπει  να προσδιοριστούν  µε µεγαλύτερη  ακρίβεια  ορισµένα δάση , τα οποία  
εξαιρούνται  από τη στήριξη  της δασοκο µίας βάσει  του άρθρου  29 παράγραφος  3 του 
κανονισ µού (ΕΚ) αριθ. 1257/1999. 
(17) Πρέπει  να καθοριστούν  λεπτο µερώς  οι όροι της στήριξης  για δάσωση  γεωργικών  
εκτάσεων  και των ενισχύσεων  που χορηγούνται  για τις δραστηριότητες  οι οποίες  
αποσκοπούν  στη διατήρηση  και στη βελτίωση  της οικολογικής  σταθερότητας  των 
δασών . 
(18) Σύµφωνα  µε το άρθρο  33 του κανονισ µού (ΕΚ) αριθ. 1257/1999, χορηγείται  στήριξη  
για άλλα  µέτρα συνδεό µενα µε τις γεωργικές  δραστηριότητες  και τη µετατροπή  τους 
και συνδεό µενα µε τις αγροτικές  δραστηριότητες , εφόσον  δεν εµπίπτουν  στο πεδίο  
εφαρ µογής άλλου  µέτρου  αγροτικής  ανάπτυξης . Λαµβάνοντας  υπόψη  την ποικιλία  
των µέτρων  που είναι  δυνατόν  να καλύπτει  το εν λόγω  άρθρο , κρίνεται  σκόπι µο να 
καθορίζουν  τα κράτη  µέλη, κατά  πρώτο  λόγο , τους όρους  στήριξης  στο πλαίσιο  του 
προγρα µµατισµού. 
(19) Είναι  σκόπι µο να θεσπιστούν  κοινοί  κανόνες  για µια σειρά  µέτρων , οι οποίοι  θα 
διασφαλίζουν  κυρίως  την εφαρ µογή των αρχών  της συνήθους  ορθής  γεωργικής  
πρακτικής  όταν  τα µέτρα αναφέρονται  σε τέτοια  κριτήρια , και θα παρέχουν  την 
απαραίτητη  ευελιξία  όσον  αφορά  την ανάληψη  µακροχρόνιων  υποχρεώσεων , ώστε  να 
λαµβάνονται  υπόψη  συµβάντα  που θα µπορούσαν  να τις επηρεάσουν , χωρίς  ωστόσο  
να θίγεται  η αποτελεσ µατική  εφαρ µογή των διαφόρων  µέτρων  στήριξης . 
(20) Πρέπει  να γίνει σαφής  διάκριση  µεταξύ  της χρηµατοδότησης  για τη στήριξη  της 
αγροτικής  ανάπτυξης  και της χρηµατοδότησης  στο πλαίσιο  των κοινών  οργανώσεων  
της αγοράς . Οποιαδήποτε  εξαίρεση  από την αρχή  σύµφωνα  µε την οποία  τα µέτρα που 
εµπίπτουν  στο πεδίο  εφαρ µογής των καθεστώτων  στήριξης  στο πλαίσιο  των κοινών  
οργανώσεων  αγοράς  δεν είναι  επιλέξι µα για τη στήριξη  της αγροτικής  ανάπτυξης , 
                                                 
3  ΕΕ L 328 της 23.12.2000, σ. 2. 
 4    πρέπει  να προτείνεται  από τα κράτη  µέλη στο πλαίσιο  των προγρα µµάτων  τους 
ανάλογα  µε τις ιδιαίτερες  ανάγκες  τους και µε διαφανή  διαδικασία . 
(21) Είναι  σηµαντικό  οι ενισχύσεις  που χορηγούνται  στο πλαίσιο  της αγροτικής  ανάπτυξης  
να καταβάλλονται  εξ ολοκλήρου  στους  δικαιούχους . 
(22) Ο κανονισ µός (ΕΚ) αριθ. 1685/2000 της Επιτροπής4 ορίζει  τους λεπτο µερείς  κανόνες  
εφαρ µογής του κανονισ µού (ΕΚ) αριθ. 1260/1999 του Συµβουλίου , της 21ης Ιουνίου  
1999, περί γενικών  διατάξεων  για τα διαρθρωτικά  ταµεία5, όσον  αφορά  την 
επιλεξι µότητα  των δαπανών  των ενεργειών  που συγχρη µατοδοτούνται  από τα 
διαρθρωτικά  ταµεία και, άρα, από το ΕΓΤΠΕ , τµήµα Προσανατολισ µού. Για λόγους  
συνοχής , είναι  σκόπι µο οι διατάξεις  του κανονισ µού (ΕΚ) αριθ. 1685/2000 να ισχύουν  
για τα µέτρα που συγχρη µατοδοτούνται  από το ΕΓΤΠΕ , τµήµα Εγγυήσεων , εκτός  
αντιθέτων  διατάξεων  του κανονισ µού (ΕΚ) αριθ. 1257/1999, του κανονισ µού (ΕΚ) 
αριθ. 1258/1999 του Συµβουλίου , της 17ης Μαΐου  1999, περί χρηµατοδοτήσεως  της 
κοινής  γεωργικής  πολιτικής6 και του παρόντος  κανονισ µού. 
(23) Ο καθορισ µός κλιµάκων  για τις µοναδιαίες  τιµές αποτελεί  συνήθη  πρακτική  για 
ορισµένες επενδύσεις  που συγχρη µατοδοτούνται  δυνά µει του άρθρου  30 πρώτη , 
δεύτερη  και έκτη περίπτωση , καθώς  και του άρθρου  31 του κανονισ µού (ΕΚ) 
αριθ. 1257/1999. Για λόγους  σαφήνειας  και για την απλούστευση  της διαχείρισης  των 
σχετικών  µέτρων , ενδείκνυται  να προβλεφθεί , από το έτος 2000, η δυνατότητα  
απαλλαγής  των δικαιούχων  από την υποχρέωση  υποβολής  τιµολογίων , την οποία  
επιβάλλει  ο κανονισ µός (ΕΚ) αριθ. 1685/2000. Είναι  επίσης  σκόπι µο να καθοριστούν  
οι όροι εφαρ µογής των κλιµάκων  αυτών  για να διασφαλιστεί  η αποτελεσ µατική  
διαχείριση  της χρήσης  τους από τα κράτη  µέλη. 
(24) Η απόφαση  1999/659/ ΕΚ της Επιτροπής , της 8ης Σεπτε µβρίου  1999, περί καθορισ µού 
ενδεικτικής  κατανο µής, ανά κράτος  µέλος, των κονδυλίων  που χορηγούνται  στο 
πλαίσιο  του ΕΓΤΠΕ , τµήµα Εγγυήσεων , για µέτρα αγροτικής  ανάπτυξης  κατά  την 
περίοδο  2000-20067, ορίζει  επακριβώς  το είδος  των δαπανών  που αποτελούν  
αναπόσπαστο  µέρος των κονδυλίων  που διατίθενται  στα κράτη  µέλη. Παράλληλα , ο 
κανονισ µός (ΕΚ) αριθ. 2603/1999 της Επιτροπής  της 9ης ∆εκε µβρίου  1999, για τη 
θέσπιση  µεταβατικών  κανόνων  όσον  αφορά  τη στήριξη  της αγροτικής  ανάπτυξης  που 
προβλέπεται  από τον κανονισ µό (ΕΚ) αριθ. 1257/19998, προβλέπει  ότι οι πληρω µές 
που συνδέονται  µε ορισµένες υποχρεώσεις , οι οποίες  έχουν  αναληφθεί  πριν από την 
1η Ιανουαρίου  2000, µπορούν  υπό ορισµένες προϋποθέσεις  να ενσω µατωθούν  στον  
προγρα µµατισµό αγροτικής  ανάπτυξης  για την περίοδο  2000-2006. Είναι  συνεπώς  
σκόπι µο να οριστεί  τι περιλα µβάνει  το συνολικό  ποσό  της κοινοτικής  στήριξης , το 
οποίο  προσδιορίζεται  για κάθε  σχέδιο  αγροτικής  ανάπτυξης  στο πλαίσιο  της έγκρισης  
του εγγράφου  προγρα µµατισµού από την Επιτροπή . 
                                                 
4 ΕΕ L 193 της 29.7.2000, σ. 39. Κανονισ µός όπως  τροποποιήθηκε  από τον κανονισ µό (ΕΚ) αριθ. 
448/2004 ( ΕΕ L 72 της 11.3.2004, σ. 66.) 
5  ΕΕ L 161 της 26.6.1999, σ. 1. Κανονισ µός όπως  τροποποιήθηκε  τελευταία  από τον κανονισ µό (ΕΚ) 
αριθ. 1105/2003 ( ΕΕ L 158 της 27.6.2003, σ. 3.) 
6 ΕΕ L 160 της 26.6.1999, σ. 103.  
7 ΕΕ L 259 της 6.10.1999, σ. 27. Απόφαση  όπως  τροποποιήθηκε  από την απόφαση  2000/426/ ΕΚ 
(ΕΕ L 165 της 6.7.2000, σ. 33) 
8 ΕΕ L 316 της 10.12.1999, σ. 26. Κανονισ µός όπως  τροποποιήθηκε  τελευταία  από τον κανονισ µό (ΕΚ) 
αριθ. 2055/2001 ( ΕΕ L 277 της 20.10.2001, σ. 12.) 
 5    (25) Για να εξασφαλιστεί  πιο ευέλικτη  δηµοσιονο µική διαχείριση , στην  περίπτωση  των 
κρατών  µελών  που έχουν  επιλέξει  προγρα µµατισµό αγροτικής  ανάπτυξης  σε 
περιφερειακή  βάση , πρέπει  να προβλεφθεί  η δυνατότητα  αναγραφής  του συνολικού  
ποσού  της κοινοτικής  στήριξης  που χορηγείται  για κάθε  περιφερειακό  πρόγρα µµα σε 
χωριστή  απόφαση , η οποία  θα περιλα µβάνει  ενοποιη µένο χρηµατοδοτικό  πίνακα  για 
το σύνολο  του κράτους  µέλους . 
(26) Επιπλέον , το άρθρο  5 του κανονισ µού (ΕΚ) αριθ. 1259/1999 του Συµβουλίου , της 
17ης Μαΐου  1999, σχετικά  µε τη θέσπιση  κοινών  κανόνων  για τα καθεστώτα  άµεσης  
στήριξης  στα πλαίσια  της κοινής  γεωργικής  πολιτικής9 ορίζει  σαφώς  ότι τα ποσά  που 
προκύπτουν , αφενός  από τις κυρώσεις  για µη τήρηση  των απαιτήσεων  προστασίας  του 
περιβάλλοντος  και, αφετέρου , από τη διακύ µανση  παρα µένουν  στη διάθεση  των 
κρατών  µελών  ως πρόσθετη  κοινοτική  στήριξη  για ορισµένα µέτρα αγροτικής  
ανάπτυξης . Κρίνεται  απαραίτητο  να διευκρινιστεί  τι καλύπτει  η έγκριση  της 
Επιτροπής  ως προς  τα εν λόγω  µέτρα. 
(27) Πρέπει  να θεσπιστούν  λεπτο µερείς  κανόνες  εφαρ µογής για την υποβολή  και την 
αναθεώρηση  των σχεδίων  αγροτικής  ανάπτυξης . 
(28) Για να διευκολυνθεί  η κατάρτιση  των σχεδίων  αγροτικής  ανάπτυξης , καθώς  και η 
εξέταση  και έγκρισή  τους από την Επιτροπή , πρέπει  να καθοριστούν  κοινοί  κανόνες  
όσον  αφορά  τη δοµή και το περιεχό µενό τους, µε βάση  κυρίως  τις διατάξεις  του 
άρθρου  43 του κανονισ µού (ΕΚ) αριθ. 1257/1999. 
(29) Πρέπει  να καθοριστούν  όροι τροποποίησης  των εγγράφων  προγρα µµατισµού 
αγροτικής  ανάπτυξης , ώστε  να είναι  δυνατή  η αποτελεσ µατική  και ταχεία  εξέταση  
των τροποποιήσεων  από την Επιτροπή . 
(30) Είναι  σηµαντικό  να υπόκεινται  στη διαδικασία  της διαχειριστικής  επιτροπής  µόνον  οι 
ουσιαστικές  τροποποιήσεις  των εγγράφων  προγρα µµατισµού αγροτικής  ανάπτυξης . Οι 
υπόλοιπες  τροποποιήσεις  πρέπει  να αποφασίζονται  από τα κράτη  µέλη και να 
κοινοποιούνται  στην  Επιτροπή . 
(31) Για να διασφαλιστεί  η αποτελεσ µατική  και τακτική  παρακολούθηση , είναι  αναγκαίο  
να θέτουν  τα κράτη  µέλη στη διάθεση  της Επιτροπής  τα έγγραφα  προγρα µµατισµού 
σε ενοποιη µένη και επικαιροποιη µένη ηλεκτρονική  µορφή . 
(32) Πρέπει  να θεσπιστούν  λεπτο µερείς  διατάξεις  για το χρηµατοδοτικό  προγρα µµατισµό 
και τη συµµετοχή  στη χρηµατοδότηση , όσον  αφορά  τα µέτρα που χρηµατοδοτούνται  
από το ΕΓΤΠΕ , τµήµα Εγγυήσεων  σύµφωνα  µε το άρθρο  35 παράγραφοι  1 και 2 του 
κανονισ µού (ΕΚ) αριθ. 1257/1999. 
(33) Στο πλαίσιο  αυτό , τα κράτη  µέλη πρέπει  να ενηµερώνουν  τακτικά  την Επιτροπή  
σχετικά  µε την πορεία  της χρηµατοδότησης  των µέτρων  αγροτικής  ανάπτυξης . 
(34) Πρέπει  να ληφθούν  µέτρα τα οποία  θα διασφαλίζουν  την αποτελεσ µατική  χρήση  των 
πιστώσεων  που διατίθενται  για τη στήριξη  της αγροτικής  ανάπτυξης  και, ειδικότερα , 
να προβλεφθούν  η χορήγηση  µιας πρώτης  προκαταβολής  από την Επιτροπή  στους  
οργανισ µούς πληρω µών, καθώς  και η αναπροσαρ µογή των κονδυλίων  σε συνάρτηση  
                                                 
9 ΕΕ L 160 της 26.6.1999, σ. 113. Κανονισ µός όπως  τροποποιήθηκε  τελευταία  από τον κανονισ µό (ΕΚ) 
αριθ. 41/2004 της Επιτροπής  (ΕΕ L 6 της 10.1.2004, σ. 19). 
 6    µε τις ανάγκες  και τα προηγού µενα αποτελέσ µατα. Για να διευκολυνθεί  η εφαρ µογή 
των επενδυτικών  µέτρων , πρέπει  επίσης  να προβλεφθεί  η δυνατότητα  χορήγησης  
προκαταβολών  σε ορισµένες κατηγορίες  δικαιούχων  υπό ορισµένες προϋποθέσεις . 
(35) Πέραν  των ειδικών  κανόνων  που θεσπίζονται  µε τον παρόντα  κανονισ µό, πρέπει  να 
εφαρ µόζονται  οι γενικοί  κανόνες  της δηµοσιονο µικής πειθαρχίας , ιδίως  δε, οι σχετικοί  
µε τις ελλιπείς  ή ανακριβείς  δηλώσεις  των κρατών  µελών . 
(36) Οι λεπτο µέρειες  της δηµοσιονο µικής διαχείρισης  των µέτρων  αγροτικής  ανάπτυξης  
πρέπει  να διέπονται  από τους κανόνες  που έχουν  θεσπιστεί  για την εφαρ µογή του 
κανονισ µού (ΕΚ) αριθ. 1258/1999. 
(37) Πρέπει  να καθοριστούν  οι διαδικασίες  και οι απαιτήσεις  παρακολούθησης  και 
αξιολόγησης , µε βάση  τις αρχές  που εφαρ µόζονται  σε άλλα  µέτρα κοινοτικής  
στήριξης  και, ειδικότερα . εκείνες  που απορρέουν  από τον κανονισ µό (ΕΚ) αριθ. 
1260/1999. 
(38) Οι διοικητικές  διατάξεις  πρέπει  να επιτρέπουν  τη βελτίωση  της διαχείρισης , της 
παρακολούθησης  και του ελέγχου  της στήριξης  της αγροτικής  ανάπτυξης . Για λόγους  
απλούστευσης , είναι  σκόπι µο να εφαρ µόζεται , στο µέτρο του δυνατού , το 
ολοκληρω µένο σύστη µα διαχείρισης  και ελέγχου  που προβλέπεται  στον  τίτλο  ΙΙ, 
κεφάλαιο  IV του κανονισ µού (ΕΟΚ ) αριθ. 1782/2003 του Συµβουλίου , της 29ης 
Σεπτε µβρίου  2003, για τη θέσπιση  κοινών  κανόνων  για τα καθεστώτα  άµεσης  
στήριξης  στα πλαίσια  της κοινής  γεωργικής  πολιτικής  και για τη θέσπιση  ορισµένων  
καθεστώτων  στήριξης  για τους γεωργούς10, του οποίου  οι λεπτο µερείς  κανόνες  
εφαρ µογής προβλέπονται  από τον κανονισ µό (ΕΚ) αριθ. 2419/2001 της Επιτροπής11. 
(39) Πρέπει  να προβλεφθεί  καθεστώς  κυρώσεων  τόσο  σε κοινοτικό  επίπεδο  όσο και στο 
επίπεδο  των κρατών  µελών . 
(40) Οι πληροφορίες  για την πορεία  της εφαρ µογής των παλαιών  συνοδευτικών  µέτρων , 
που καλύπτονται  από τους κανονισ µούς (ΕΟΚ ) αριθ. 2078/9212, (ΕΟΚ ) αριθ. 
2079/9213 και (ΕΟΚ ) αριθ. 2080/9214 του Συµβουλίου  και αποτελούν  µέρος του 
δηµοσιονο µικού προγρα µµατισµού για την περίοδο  2000-2006, πρέπει  να 
συµπεριλα µβάνονται  στις πληροφορίες  τις οποίες  περιέχει  η ετήσια  έκθεση  προόδου  
που προβλέπεται  στο άρθρο  48 παράγραφος  2 του κανονισ µού (ΕΚ) αριθ. 1257/1999. 
Επιπλέον , οι δαπάνες  που απορρέουν  από τα µέτρα αυτά  πρέπει  να 
συµπεριλα µβάνονται  στα στοιχεία  που τα κράτη  µέλη υποχρεούνται  να διαβιβάζουν  
στην  Επιτροπή  το αργότερο  στις 30 Σεπτε µβρίου  κάθε  έτους . 
(41) Τα µέτρα που προβλέπονται  από τον παρόντα  κανονισ µό είναι  σύµφωνα  µε τη γνώµη 
της επιτροπής  γεωργικών  διαρθρώσεων  και αγροτικής  ανάπτυξης , 
                                                 
10 ΕΕ L 270 της 21.10.2003, σ. 1. Κανονισ µός όπως  τροποποιήθηκε  τελευταία  από τον κανονισ µό (ΕΚ) 
αριθ. 583/2004 της Επιτροπής  (ΕΕ L 91 της 30.3.2004, σ. 1) 
11 ΕΕ L 327 της 12.12.2001, σ. 11. Κανονισ µός όπως  τροποποιήθηκε  από τον κανονισ µό (ΕΚ) αριθ. 
2550/2001 ( ΕΕ L 341 της 22.12.2001, σ. 105) 
12 ΕΕ L 215 της 30.7.1992, σ. 85. Ο κανονισ µός καταργήθηκε  από τον κανονισ µό (ΕΚ) αριθ. 1257/1999. 
13 ΕΕ L 215 της 30.7.1992, σ. 91. Ο κανονισ µός καταργήθηκε  από τον κανονισ µό (ΕΚ) αριθ. 1257/1999. 
14 ΕΕ L 215 της 30.7.1992, σ. 96. Ο κανονισ µός καταργήθηκε  από τον κανονισ µό (ΕΚ) αριθ. 1257/1999. 
 7    ΕΞΕ∆ΩΣΕ  ΤΟΝ  ΠΑΡΟΝΤΑ  ΚΑΝΟΝΙΣΜΟ : 
ΚΕΦΑΛΑΙΟ  Ι 
ΜΕΤΡΑ  ΑΓΡΟΤΙΚΗΣ  ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ  
ΤΜΗΜΑ  1 
ΕΠΕΝ∆ΥΣΕΙΣ  ΣΤΙΣ  ΓΕΩΡΓΙΚΕΣ  ΕΚΜΕΤΑΛΛΕΥΣΕΙΣ  
Άρθρο  1 
Η περίοδος  χάριτος  για την τήρηση  των νέων  προτύπων , την οποία  δύνανται  να παρέχουν  τα 
κράτη  µέλη σύµφωνα  µε το άρθρο  5 παράγραφος  3 του κανονισ µού (ΕΚ) αριθ. 1257/1999, 
δεν µπορεί  να υπερβαίνει  τους 36 µήνες από την ηµεροµηνία κατά  την οποία  το πρότυπο  
καθίσταται  υποχρεωτικό  για τον γεωργό . Το τέλος  της επενδυτικής  περιόδου  που αναφέρεται  
στο άρθρο  5 παράγραφος  3 του κανονισ µού (ΕΚ) αριθ. 1257/1999 πρέπει  να περικλείεται  
στην  περίοδο  χάριτος  που καθορίζεται  στο πρώτο  εδάφιο . 
Η περίοδος  χάριτος  που καθορίζεται  στο πρώτο  εδάφιο   δεν έχει εφαρ µογή στις αιτήσεις  
στήριξης  που έχουν  υποβληθεί  πριν από τις 7 Μαΐου  2004. 
Άρθρο  2 
1. Για τους σκοπούς  του άρθρου  6 του κανονισ µού (ΕΚ) αριθ. 1257/1999, η ύπαρξη  
κανονικών  διεξόδων  στην  αγορά  αξιολογείται  στο κατάλληλο  επίπεδο  σε συνάρτηση  
µε : 
α) τα καλυπτό µενα προϊόντα , 
β). τα είδη των επενδύσεων , 
γ) τις υπάρχουσες  και προβλεπό µενες ικανότητες  παραγωγής . 
2. Πρέπει  να λαµβάνονται  υπόψη  όλοι οι περιορισ µοί στην  παραγωγή  και όλα τα όρια 
κοινοτικής  στήριξης  στο πλαίσιο  των κοινών  οργανώσεων  της αγοράς . 
3. Στις περιπτώσεις  όπου , στο πλαίσιο  κοινής  οργάνωσης  της αγοράς , ισχύουν  
περιορισ µοί στην  παραγωγή  ή όρια κοινοτικής  στήριξης  στο επίπεδο  των 
µεµονωµένων  γεωργών , των εκµεταλλεύσεων  ή των επιχειρήσεων  µεταποίησης , 
καµία επένδυση  που συνεπάγεται  αύξηση  της παραγωγής  πέραν  των εν λόγω  
περιορισ µών ή ορίων , δεν επιτρέπεται  να αποτελεί  το αντικεί µενο στήριξης .  
Άρθρο  3 
Στις επενδύσεις  που πραγ µατοποιούνται  από νέους  γεωργούς  εφαρ µόζεται  το άρθρο  4 
παράγραφος  2. 
 8    ΤΜΗΜΑ  2 
ΕΓΚΑΤΑΣΤΑΣΗ  ΝΕΩΝ  ΓΕΩΡΓΩΝ  
Άρθρο  4 
1. Οι όροι χορήγησης  ενίσχυσης  για τη διευκόλυνση  της εγκατάστασης  νέων  γεωργών , 
οι οποίοι  καθορίζονται  στο άρθρο  8 παράγραφος  1 του κανονισ µού (ΕΚ) αριθ. 
1257/1999, πρέπει  να πληρούνται  την ηµεροµηνία λήψης  της µεµονωµένης 
απόφασης  για τη χορήγηση  στήριξης . 
2. Όσον  αφορά , ωστόσο , τις επαγγελ µατικές  γνώσεις  και ικανότητες , την οικονο µική 
βιωσι µότητα  και τα ελάχιστα  πρότυπα  για το περιβάλλον , την υγιεινή  και την καλή  
διαβίωση  των ζώων , είναι  δυνατόν  να προβλέπεται  προθεσ µία πέντε  ετών  κατ’ 
ανώτατο  όριο από την εγκατάσταση  για την τήρηση  των εν λόγω  όρων , εάν 
χρειάζεται  περίοδος  προσαρ µογής για τη διευκόλυνση  της εγκατάστασης  του νέου 
γεωργού  ή της διαρθρωτικής  προσαρ µογής της εκµετάλλευσής  του.  
Άρθρο  5 
Η µεµονωµένη απόφαση  χορήγησης  της ενίσχυσης  που προβλέπεται  στο άρθρο  8 του 
κανονισ µού (ΕΚ) αριθ. 1257/1999 πρέπει  να λαµβάνεται  εντός  προθεσ µίας που δεν 
υπερβαίνει  τους δώδεκα  µήνες από το χρόνο  εγκατάστασης , όπως  αυτός  ορίζεται  στις 
ισχύουσες  διατάξεις  στα κράτη  µέλη. 
ΤΜΗΜΑ  3 
ΚΑΤΑΡΤΙΣΗ  
Άρθρο  6 
Η στήριξη  της επαγγελ µατικής  κατάρτισης  δεν καλύπτει  τα µαθήµατα ούτε τις περιόδους  
άσκησης  που αποτελούν  µέρος κανονικών  προγρα µµάτων  ή συστη µάτων  δευτεροβάθ µιας ή 
ανώτερης  γεωργικής  ή δασοκο µικής εκπαίδευσης . 
ΤΜΗΜΑ  4 
ΠΡΟΩΡΗ  ΣΥΝΤΑΞΙΟ∆ΟΤΗΣΗ  
Άρθρο  7 
Όταν  µια γεωργική  εκµετάλλευση  µεταβιβάζεται  από περισσότερους  του ενός αποχωρούντες  
γεωργούς , η συνολική  στήριξη  περιορίζεται  στο ποσό  που προβλέπεται  για έναν 
αποχωρούντα  γεωργό . 
 9    Άρθρο  8 
Η γεωργική  δραστηριότητα  την οποία  ο αποχωρών  γεωργός  εξακολουθεί  να ασκεί  για µη 
εµπορικούς  σκοπούς  σύµφωνα  µε το άρθρο  11 παράγραφος  1 πρώτη  περίπτωση  του 
κανονισ µού (ΕΚ) αριθ. 1257/1999, δεν είναι  επιλέξι µη για στήριξη  στο πλαίσιο  της κοινής  
γεωργικής  πολιτικής . 
Άρθρο  9 
Ο αγρο µισθωτής  δύναται  να µεταβιβάσει  στον  ιδιοκτήτη  την έκταση  που ελευθερώνεται , υπό 
την προϋπόθεση  ότι έχει λήξει  η σύµβαση  µίσθωσης  και πληρούνται  οι σχετικοί  µε τον 
διάδοχο  γεωργό  όροι του άρθρου  11 παράγραφος  2 του κανονισ µού (ΕΚ) αριθ. 1257/1999. 
Άρθρο  10 
Οι εκτάσεις  που ελευθερώνονται  µπορούν  να συµπεριληφθούν  σε πράξη  αναδασ µού ή απλής  
ανταλλαγής  αγροτε µαχίων . 
Στην  περίπτωση  αυτή , οι ισχύοντες  όροι για τις εκτάσεις  που ελευθερώνονται  πρέπει  να 
εφαρ µόζονται  σε εκτάσεις  ισοδύνα µες από γεωπονικής  πλευράς  µε εκείνες  που 
ελευθερώνονται . 
Τα κράτη  µέλη δύνανται  να προβλέπουν  την παραλαβή  των εκτάσεων  που ελευθερώνονται  
από οργανισ µό, ο οποίος  δεσµεύεται  να τις αναµεταβιβάσει  αργότερα  σε διάδοχο  γεωργό  που 
θα πληροί  τις απαιτού µενες προϋποθέσεις  για πρόωρη  συνταξιοδότηση . 
ΤΜΗΜΑ  5 
ΜΕΙΟΝΕΚΤΙΚΕΣ  ΠΕΡΙΟΧΕΣ  ΚΑΙ  ΠΕΡΙΟΧΕΣ  ΠΟΥ  ΥΠΟΚΕΙΝΤΑΙ  ΣΕ 
ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΟΥΣ  ΠΕΡΙΟΡΙΣΜΟΥΣ  
Άρθρο  11 
Οι εξισωτικές  αποζη µιώσεις  για εκτάσεις  που χρησι µοποιούνται  από κοινού  από 
περισσότερους  του ενός γεωργούς  ως βοσκότοποι  µπορούν  να καταβάλλονται  σε καθέναν  
από αυτούς  κατ’ αναλογία  προς  τη χρήση  ή τα δικαιώ µατα χρήσης  των εν λόγω  εκτάσεων . 
TMHMA  6 
TΗΡΗΣΗ  ΤΩΝ  ΠΡΟΤΥΠΩΝ  
Άρθρο  12 
Οι Αρχές  και οι ιδιωτικοί  οργανισ µοί που επιλέγονται  για να παρέχουν  υπηρεσίες  γεωργικών  
συµβουλών  και αναφέρονται  στο άρθρο  21δ παράγραφος  2 του κανονισ µού (ΕΚ) αριθ. 
1257/1999, πρέπει  να διαθέτουν  τους κατάλληλους  πόρους  από πλευράς  ειδικευ µένου 
προσωπικού  και διοικητικού  και τεχνικού  εξοπλισ µού, καθώς  επίσης  πείρα  και αξιοπιστία  
όσον  αφορά  τις συµβουλευτικές  υπηρεσίες  τις οποίες  προτίθενται  να παρέχουν  σχετικά  µε τις 
κανονιστικές  απαιτήσεις  που αναφέρονται  στο άρθρο 21δ παράγραφος  1 του κανονισ µού 
(ΕΚ) αριθ. 1257/1999.   
 10    ΤΜΗΜΑ  7 
ΓΕΩΡΓΟΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΑ  ΜΕΤΡΑ  ΚΑΙ  ΜΕΤΡΑ  ΓΙΑ ΤΗΝ  ΚΑΛΗ  ∆ΙΑΒΙΩΣΗ  ΤΩΝ  
ΖΩΩΝ  
Άρθρο  13 
Κάθε  ανάληψη  υποχρέωσης  για εκτατικοποίηση  της κτηνοτροφίας  ή για διαχείριση  της 
κτηνοτροφίας  µε άλλες  µεθόδους  πρέπει  να πληροί  τουλάχιστον  τους ακόλουθους  όρους : 
α) συνέχιση  της διαχείρισης  των λειµώνων ·  
β) κατανο µή του ζωικού  κεφαλαίου  στην  εκµετάλλευση  κατά  τρόπον  ώστε  να 
συντηρείται  το σύνολο  του βοσκοτόπου  και να αποφεύγεται  τόσο  η 
υπερεκ µετάλλευση  όσο και η υποεκ µετάλλευσή  του·  
γ) καθορισ µός της πυκνότητας  του ζωικού  κεφαλαίου  λαµβάνοντας  υπόψη  το σύνολο  
των ζώων  που βόσκουν  στην  εκµετάλλευση  ή, στην  περίπτωση  των υποχρεώσεων  
που αποσκοπούν  στον  περιορισ µό της απόπλυσης  λιπαντικών  στοιχείων , το σύνολο  
των φυλασσό µενων  στην  εκµετάλλευση  ζώων  τα οποία  πρόκειται  να ληφθούν  
υπόψη  για τη συγκεκρι µένη ανάληψη  υποχρέωσης .  
Άρθρο  14 
1. Η στήριξη  µπορεί  να καλύπτει  την ανάληψη  των ακόλουθων  υποχρεώσεων : 
α) εκτροφή  οικοσίτων  ζώων  τοπικών  φυλών  οι οποίες  προέρχονται  από την 
οικεία  περιοχή  και απειλούνται  µε εγκατάλειψη · 
β) διατήρηση  των φυτικών  γενετικών  πόρων  που είναι  φυσικά  προσαρ µοσµένοι 
στις τοπικές  και περιφερειακές  συνθήκες  και απειλούνται  από τη γενετική  
διάβρωση . 
2. Οι τοπικές  φυλές  και οι φυτικοί  γενετικοί  πόροι  πρέπει  να συµβάλλουν  στη 
διατήρηση  του περιβάλλοντος  στις εκτάσεις  όπου  εφαρ µόζεται  το µέτρο που 
προβλέπεται  στην  παράγραφο  1. 
Τα επιλέξι µα είδη οικοσίτων  ζώων , καθώς  και τα κριτήρια  που καθορίζουν  το 
κατώτατο  όριο εγκατάλειψης  των τοπικών  φυλών  ορίζονται  στον  πίνακα  του 
παραρτή µατος Ι. 
Άρθρο  15 
Για τους σκοπούς  του άρθρου  24 παράγραφος  1 δεύτερο  εδάφιο  του κανονισ µού (ΕΚ) 
αριθ. 1257/1999, οι επενδύσεις  θεωρούνται  µη παραγωγικές , όταν  δεν οδηγούν  κατά  κανόνα  
σε σηµαντική  καθαρή  αύξηση  της αξίας  ή της αποδοτικότητας  της εκµετάλλευσης . 
 11    Άρθρο  16 
Οι γεωργοπεριβαλλοντικές  υποχρεώσεις  που αναλα µβάνονται  για χρονικό  διάστη µα 
µεγαλύτερο  από την ελάχιστη  πενταετή  περίοδο  που προβλέπεται  στο άρθρο  23 
παράγραφος  1 του κανονισ µού (ΕΚ) αριθ. 1257/1999, δεν µπορούν  να καλύπτουν  περίοδο  
µεγαλύτερη  από την εύλογα  απαραίτητη  για την επίτευξη  των περιβαλλοντικών  στόχων  τους. 
Η διάρκεια  των υποχρεώσεων  αυτών  δεν υπερβαίνει  κατά  κανόνα  τα δέκα  έτη, εκτός  εάν 
πρόκειται  για ειδικές  υποχρεώσεις , για τις οποίες  κρίνεται  αναγκαία  µεγαλύτερη  χρονική  
περίοδος . 
Άρθρο  17 
Επιτρέπεται  ο συνδυασ µός διαφόρων  γεωργοπεριβαλλοντικών  υποχρεώσεων  και/ή 
υποχρεώσεων  για την καλή  διαβίωση  των ζώων , υπό την προϋπόθεση  ότι οι υποχρεώσεις  
αυτές  είναι  συµπληρω µατικές  και συµβατές . 
Στις περιπτώσεις  συνδυασ µού του είδους  αυτού , λαµβάνονται  υπόψη  για τον καθορισ µό του 
ύψους  της στήριξης  η απώλεια  εισοδή µατος και το ειδικό  πρόσθετο  κόστος  που απορρέουν  
από το συνδυασ µό. 
Άρθρο  18 
1. Για τον υπολογισ µό της απώλειας  εισοδή µατος και του πρόσθετου  κόστους  που 
απορρέουν  από την ανάληψη  υποχρεώσεων , το επίπεδο  αναφοράς  είναι  εκείνο  της 
συνήθους  ορθής  γεωργικής  πρακτικής  στην  περιοχή  όπου  εφαρ µόζεται  το µέτρο. 
Όταν  δικαιολογείται  από τις επικρατούσες  γεωπονικές  ή περιβαλλοντικές  συνθήκες , 
µπορούν  να λαµβάνονται  υπόψη  οι οικονο µικές συνέπειες  της εγκατάλειψης  της 
γεωργικής  γης ή της παύσης  ορισµένων  γεωργικών  πρακτικών . 
2. Όταν  οι υποχρεώσεις  υπολογίζονται  συνήθως  µε βάση  άλλες  µονάδες  εκτός  εκείνων  
που χρησι µοποιούνται  στο παράρτη µα του κανονισ µού (ΕΚ) αριθ. 1257/1999, τα 
κράτη  µέλη δύνανται  να υπολογίζουν  τις πληρω µές µε βάση  τις εν λόγω  
διαφορετικές  µονάδες . Στην  περίπτωση  αυτή , τα κράτη  µέλη µεριµνούν  ώστε  να 
τηρούνται  τα προβλεπό µενα στο ίδιο παράρτη µα ανώτατα  ετήσια  ποσά  που είναι  
επιλέξι µα για κοινοτική  στήριξη . Για το σκοπό  αυτό , τα κράτη  µέλη µπορούν  
εναλλακτικώς : 
α) να καθορίζουν  όριο αριθµού µονάδων  ανά εκτάριο  της εκµετάλλευσης  για την 
οποία  ισχύει  η γεωργοπεριβαλλοντική  υποχρέωση · 
β) να προσδιορίζουν  το ανώτατο  συνολικό  ποσό  για κάθε  συµµετέχουσα  
εκµετάλλευση  και να µεριµνούν  ώστε  το όριο αυτό  να τηρείται  στις πληρω µές 
για κάθε  εκµετάλλευση . 
3. Οι πληρω µές µπορούν  να βασίζονται  σε περιορισ µούς όσον  αφορά  τη χρήση  
λιπασ µάτων , φυτοπροστατευτικών  προϊόντων  ή άλλων  εισροών , µόνον  εφόσον  
αυτοί  είναι  µετρήσι µοι από τεχνική  και οικονο µική άποψη . 
 12    Άρθρο  19 
Τα κράτη  µέλη προσδιορίζουν  µε αντικει µενικά  κριτήρια  την ανάγκη  παροχής  οικονο µικών  
κινήτρων  που προβλέπεται  στο άρθρο  24 παράγραφος  1 πρώτο  εδάφιο  τρίτη  περίπτωση  του 
κανονισ µού (ΕΚ) αριθ. 1257/1999. 
Αυτό  το στοιχείο  της στήριξης  δεν υπερβαίνει  το 20 % της απώλειας  εισοδή µατος και του 
πρόσθετου  κόστους  που απορρέουν  από την ανάληψη  υποχρεώσεων , εκτός  εάν πρόκειται  για 
ειδικές  υποχρεώσεις , στην  περίπτωση  των οποίων  κρίνεται  αναγκαίο  υψηλότερο  ποσοστό  για 
την αποτελεσ µατική  εφαρ µογή του µέτρου . 
Άρθρο  20 
Κάθε  γεωργός  που αναλα µβάνει  γεωργοπεριβαλλοντική  υποχρέωση  ή υποχρέωση  για την 
καλή  διαβίωση  των ζώων  για ένα τµήµα της εκµετάλλευσής  του, οφείλει  να τηρεί  
τουλάχιστον  τις αρχές  της συνήθους  ορθής  γεωργικής  πρακτικής  στο σύνολο  της 
εκµετάλλευσης . 
Άρθρο  21 
1. Κατά  τη διάρκεια  της περιόδου  εκπλήρωσης  µιας υποχρέωσης , τα κράτη  µέλη 
δύνανται  να εγκρίνουν  τη µετατροπή  της σε άλλη  υποχρέωση , υπό τις ακόλουθες  
προϋποθέσεις : 
α) η µετατροπή  αποφέρει  αδιαµφισβήτητα  οφέλη  όσον  αφορά  το περιβάλλον  ή 
την καλή  διαβίωση  των ζώων ·  
β) η υφιστά µενη υποχρέωση  ενισχύεται  σηµαντικά ·  
γ) το εγκεκρι µένο πρόγρα µµα περιλα µβάνει  τις εν λόγω  υποχρεώσεις . 
Η µετατροπή  γεωργοπεριβαλλοντικής  υποχρέωσης  σε υποχρέωση  δάσωσης  
γεωργικών  εκτάσεων  σύµφωνα  µε το άρθρο  31 του κανονισ µού (ΕΚ) 
αριθ. 1257/1999 επιτρέπεται  υπό τις προϋποθέσεις  που εκτίθενται  στο πρώτο  εδάφιο  
στοιχεία  α) και β). Η γεωργοπεριβαλλοντική  υποχρέωση  τερµατίζεται  χωρίς  να 
απαιτείται  επιστροφή  ποσού . 
2. Τα κράτη  µέλη δύνανται  να προβλέπουν  τη δυνατότητα  αναπροσαρ µογής των 
γεωργοπεριβαλλοντικών  υποχρεώσεων  ή υποχρεώσεων  για την καλή  διαβίωση  των 
ζώων  κατά  τη διάρκεια  της περιόδου  εκπλήρωσής  τους, υπό τον όρο ότι το 
εγκεκρι µένο πρόγρα µµα προβλέπει  τη δυνατότητα  αυτή  και ότι η αναπροσαρ µογή 
αιτιολογείται  δεόντως , λαµβάνοντας  υπόψη  τους στόχους  της ανάληψης  
υποχρεώσεων .  
ΤΜΗΜΑ  8 
ΠΟΙΟΤΗΤΑ  ΤΩΝ  ΤΡΟΦΙΜΩΝ  
Επιµέρους  τµήµα 1 
Συµµετοχή  στα καθεστώτα  ποιότητας  των τροφί µων 
 13    Άρθρο  22 
1. Η ενίσχυση  που προβλέπεται  στο άρθρο  24β του κανονισ µού (ΕΚ) αριθ. 1257/1999, 
χορηγείται  σε γεωργό  που συµµετέχει  σε καθεστώς  ποιότητας , µόνον  εάν το σχετικό  
γεωργικό  προϊόν  ή είδος  διατροφής  έχει αναγνωριστεί  επίση µα βάσει  των 
κανονισ µών που αναφέρονται  στην  παράγραφο  2 του εν λόγω  άρθρου  ή βάσει  
εθνικού  καθεστώτος  ποιότητας  που αναφέρεται  στην  παράγραφο  3 του ίδιου  άρθρου . 
2. Όταν  ένα έγγραφο  προγρα µµατισµού αγροτικής  ανάπτυξης  προβλέπει  στήριξη  σε 
συγκεκρι µένο προϊόν  βάσει  του άρθρου  24β του κανονισ µού (ΕΚ) αριθ. 1257/1999 
για τη συµµετοχή  στο καθεστώς  ποιότητας  που προβλέπεται  από τον κανονισ µό 
(ΕΟΚ ) αριθ. 2092/91 του Συµβουλίου15, τα σταθερά  κόστη  που προκύπτουν  από τη 
συµµετοχή  στο εν λόγω  καθεστώς  ποιότητας  δεν µπορεί  πλέον  να λαµβάνονται  
υπόψη  στον  υπολογισ µό του ύψους  της ενίσχυσης  στο πλαίσιο  
γεωργοπεριβαλλοντικού  µέτρου  που αποσκοπεί  στη στήριξη  της βιολογικής  
γεωργίας  για το ίδιο αυτό  προϊόν .  
Ως «σταθερά  κόστη » του άρθρου  24γ του κανονισ µού (ΕΚ) αριθ. 1257/1999, 
νοούνται  οι δαπάνες  τις οποίες  συνεπάγεται  η ένταξη  σε καθεστώς  ποιότητας  και η 
ετήσια  εισφορά  συµµετοχής  στο καθεστώς  αυτό , συµπεριλα µβανο µένων , κατά  
περίπτωση , των δαπανών  ελέγχου  που συνδέονται  µε την τήρηση  των 
προδιαγραφών . 
Επιµέρους  τµήµα 2 
Προώθηση  των προϊόντων  ποιότητας  
Άρθρο  23 
Για τους σκοπούς  του άρθρου  24δ παράγραφος  1 του κανονισ µού (ΕΚ) αριθ. 1257/1999, ως 
«ένωση  παραγωγών » νοείται  κάθε  οργάνωση , ανεξάρτητα  από το νοµικό τύπο  της, 
αποτελού µενη από επιχειρη µατίες  οι οποίοι  συµµετέχουν  ενεργά  σε καθεστώς  ποιότητας  που 
αναφέρεται  στο άρθρο  24β του κανονισ µού (ΕΚ) αριθ. 1257/1999 για ένα συγκεκρι µένο 
γεωργικό  προϊόν  ή είδος  διατροφής .  
Οι επαγγελ µατικές  ή διεπαγγελ µατικές  οργανώσεις  που εκπροσωπούν  έναν ή περισσότερους  
κλάδους  δεν µπορούν  να θεωρούνται  ως «ένωση  παραγωγών » κατά  την έννοια  του πρώτου  
εδαφίου . 
Άρθρο  24 
Για τους σκοπούς  του άρθρου  24δ παράγραφος  2 του κανονισ µού (ΕΚ) αριθ. 1257/1999, οι 
δραστηριότητες  ενηµέρωσης , προώθησης  και διαφή µισης που είναι  επιλέξι µες για στήριξη  
είναι  εκείνες  που προορίζονται  να ενθαρρύνουν  τους καταναλωτές  να αγοράζουν  γεωργικά  
προϊόντα  ή είδη διατροφής , τα οποία  καλύπτονται  από τα καθεστώτα  ποιότητας  που 
εντάσσονται  στο έγγραφο  προγρα µµατισµού στο µέτρο «συµµετοχή  σε καθεστώτα  ποιότητας  
των τροφί µων».  
                                                 
15  ΕΕ L 198 της 22.7.1991, σ. 1  
 14    Έχουν  ως στόχο  να τονίσουν  τα ειδικά  χαρακτηριστικά  ή τα πλεονεκτή µατα των 
καλυπτό µενων  προϊόντων , ιδίως  ως προς  την ποιότητα , τις ειδικές  µεθόδους  παραγωγής , την 
καλή  διαβίωση  των ζώων  και την προστασία  του περιβάλλοντος  που συνδέονται  µε το 
σχετικό  καθεστώς  ποιότητας , καθώς  επίσης  να εκλαϊκεύσουν  τις τεχνικές  και επιστη µονικές  
γνώσεις  σχετικά  µε τα προϊόντα  αυτά .  
Περιλα µβάνουν , µεταξύ  άλλων , την οργάνωση  εµποροπανηγύρεων  και εκθέσεων , τη 
συµµετοχή  σε αυτές , παρό µοιες δραστηριότητες  δηµοσίων  σχέσεων  και τη διαφή µιση µε 
χρήση  των διαφόρων  µέσων  επικοινωνίας  ή στα σηµεία πώλησης . 
Άρθρο  25 
1. Μόνον  οι δραστηριότητες  ενηµέρωσης , προώθησης  και διαφή µισης στην  εσωτερική  
αγορά  είναι  επιλέξι µες για τη στήριξη  που προβλέπεται  στο άρθρο  24δ του 
κανονισ µού (ΕΚ) αριθ. 1257/1999.  
2. Οι δραστηριότητες  που αναφέρονται  στο άρθρο  24 του παρόντος  κανονισ µού δεν 
πρέπει  να έχουν  ως γνώµονα εµπορικά  σήµατα. ∆εν πρέπει  να ενθαρρύνουν  την 
κατανάλωση  ενός προϊόντος  λόγω  της ειδικής  καταγωγής  του, µε εξαίρεση  τα 
προϊόντα  που καλύπτονται  από το καθεστώς  ποιότητας  το οποίο  θεσπίστηκε  µε τον 
κανονισ µό (ΕΚ) αριθ. 2081/92 του Συµβουλίου16 και εκείνα  που εµπίπτουν  στο 
πεδίο  εφαρ µογής του κανονισ µού (ΕΚ) αριθ. 1493/1999 του Συµβουλίου  της 17ης 
Μαΐου  1999 για την κοινή  οργάνωση  της αµπελοοινικής  αγοράς17.  
Το πρώτο  εδάφιο  δεν αποκλείει  τη δυνατότητα  αναφοράς  της καταγωγής  του 
προϊόντος  που αποτελεί  το αντικεί µενο των δραστηριοτήτων , όταν  οι αναφορές  στην  
καταγωγή  είναι  δευτερεύουσες  σε σχέση  µε το βασικό  µήνυµα. 
3. Όταν  οι δραστηριότητες  που περιγράφονται  στο άρθρο  24 του παρόντος  κανονισ µού 
αφορούν  προϊόντα  τα οποία  καλύπτονται  από ένα από τα καθεστώτα  ποιότητας  που 
αναφέρονται  στο άρθρο  24β παράγραφος  2 στοιχεία  α), β) και γ) του 
κανονισ µού (ΕΚ) αριθ. 1257/1999, το κοινοτικό  λογότυπο  που προβλέπεται  από τα 
καθεστώτα  αυτά  πρέπει  να εµφαίνεται  στο υλικό  ενηµέρωσης , προώθησης  και/ή 
διαφή µισης. 
4. Οι δραστηριότητες  ενηµέρωσης  και προώθησης  για τις οποίες  χορηγείται  στήριξη  
βάσει  του κανονισ µού (ΕΚ) αριθ. 2826/2000 του Συµβουλίου , δεν µπορούν  να 
τύχουν  στήριξης  δυνά µει του άρθρου  24δ του κανονισ µού (ΕΚ) αριθ. 1257/1999.  
Άρθρο  26 
Τα κράτη  µέλη µεριµνούν  ώστε  κάθε  σχέδιο  υλικού  ενηµέρωσης , προώθησης  ή διαφή µισης 
που εκπονείται  στο πλαίσιο  ενέργειας  για την οποία  χορηγείται  στήριξη  δυνά µει του 
άρθρου  24δ του κανονισ µού (ΕΚ) αριθ. 1257/1999, να είναι  σύµφωνο  µε τις κοινοτικές  
κανονιστικές  διατάξεις . Προς  το σκοπό  αυτό , οι δικαιούχοι  διαβιβάζουν  τα εν λόγω  σχέδια  
υλικού  στην  αρµόδια αρχή  του κράτους  µέλους . 
                                                 
16  ΕΕ L 208 της 24.7.1992, σ. 1 
17  ΕΕ L 179 της 14.7.1999, σ. 1 
 15    ΤΜΗΜΑ  9 
ΒΕΛΤΙΩΣΗ  ΤΗΣ  ΜΕΤΑΠΟΙΗΣΗΣ  ΚΑΙ  ΤΗΣ  ΕΜΠΟΡΙΑΣ  ΓΕΩΡΓΙΚΩΝ  ΠΡΟΪΟΝΤΩΝ  
Άρθρο  27 
Οι επιλέξι µες δαπάνες  µπορούν  να αφορούν : 
α) την κατασκευή  και την απόκτηση  ακινήτων , εξαιρου µένης της αγοράς  γης·  
β) τα νέα µηχανή µατα και στοιχεία  εξοπλισ µού, συµπεριλα µβανο µένου του λογισ µικού 
υπολογιστών ·  
γ) τα γενικά  έξοδα , ειδικότερα  τις αµοιβές  αρχιτεκτόνων , µηχανικών  και συµβούλων , 
τις δαπάνες  για την εκπόνηση  µελετών  σκοπι µότητας , την απόκτηση  διπλω µάτων  
ευρεσιτεχνίας  και αδειών .  
Τα έξοδα  που αναφέρονται  στο πρώτο  εδάφιο  στοιχείο  γ), προστίθενται  στις δαπάνες  που 
αναφέρονται  στα στοιχεία  α) και β) και θεωρούνται  επιλέξι µες δαπάνες  µέχρις  ανωτάτου  
ορίου  12% των τελευταίων . Στην  περίπτωση  της ανάπτυξης  νέων  τεχνολογιών  που 
αναφέρεται  στο άρθρο  25 παράγραφος  2 τέταρτη  περίπτωση  του κανονισ µού (ΕΚ) 
αριθ. 1257/1999, το όριο αυτό  µπορεί  να ανέλθει  σε 25%.  
Άρθρο  28 
1. Για τους σκοπούς  του άρθρου  26 παράγραφος  1 δεύτερο  εδάφιο  του κανονισ µού 
(ΕΚ) αριθ. 1257/1999, ως «µικρές  µεταποιητικές  µονάδες » νοούνται  οι επιχειρήσεις  
που απασχολούν  λιγότερους  από 10 εργαζό µενους  και των οποίων  ο ετήσιος  κύκλος  
εργασιών  ή ο συνολικός  ετήσιος  ισολογισ µός δεν υπερβαίνει  τα 2 εκατ. ευρώ . 
2. Η προθεσ µία για την τήρηση  των νέων  προτύπων , την οποία  δύνανται  να τάσσουν  τα 
κράτη  µέλη σύµφωνα  µε το άρθρο  26 παράγραφος  1 δεύτερο  εδάφιο  του κανονισ µού 
(ΕΚ) αριθ. 1257/1999, δεν µπορεί  να υπερβαίνει  τους 36 µήνες από την ηµεροµηνία 
κατά  την οποία  το πρότυπο  καθίσταται  υποχρεωτικό  για τη µικρή µεταποιητική  
µονάδα . Το τέλος  της επενδυτικής  περιόδου  που αναφέρεται  στο άρθρο  26 
παράγραφος  3 δεύτερο  εδάφιο  του κανονισ µού (ΕΚ) αριθ. 1257/1999 πρέπει  να 
περικλείεται  στην  προθεσ µία που καθορίζεται  στην  παράγραφο  2 του παρόντος  
άρθρου . 
 
Άρθρο  29 
1. Για τους σκοπούς  του άρθρου  26 παράγραφος  3 του κανονισ µού (ΕΚ) 
αριθ. 1257/1999, η ύπαρξη  κανονικών  διεξόδων  στην  αγορά  αξιολογείται  στο 
κατάλληλο  επίπεδο , σε συνάρτηση  µε: 
α) τα υπό εξέταση  προϊόντα ·  
β) τα είδη των επενδύσεων ·  
 16    γ) τις υπάρχουσες  και προβλεπό µενες ικανότητες  παραγωγής . 
2. Πρέπει  να λαµβάνονται  υπόψη  όλοι οι περιορισ µοί στην  παραγωγή  και όλα τα όρια 
κοινοτικής  στήριξης  στο πλαίσιο  κοινών  οργανώσεων  της αγοράς . 
Άρθρο  30 
Στις άκρως  απόκεντρες  περιφέρειες , είναι  δυνατόν  να χορηγηθεί  στήριξη  για επενδύσεις  στη 
µεταποίηση  ή στην  εµπορία  προϊόντων  προέλευσης  τρίτων  χωρών , υπό την προϋπόθεση  ότι 
τα µεταποιη µένα προϊόντα  προορίζονται  για την αγορά  της καλυπτό µενης περιφέρειας . 
Για την τήρηση  του όρου  του πρώτου  εδαφίου , η στήριξη  περιορίζεται  στις ικανότητες  
µεταποίησης  που αντιστοιχούν  στις περιφερειακές  ανάγκες , εφόσον  οι ικανότητες  αυτές  δεν 
υπερβαίνουν  τις συγκεκρι µένες ανάγκες . 
ΤΜΗΜΑ  10 
∆ΑΣΟΚΟΜΙΑ  
Άρθρο  31 
Τα δάση  που εξαιρούνται  από τη στήριξη  της δασοκο µίας, σύµφωνα  µε το άρθρο  29 
παράγραφος  3 του κανονισ µού (ΕΚ) αριθ. 1257/1999 είναι  τα εξής: 
α) τα δάση  και λοιπές  δασικές  εκτάσεις  που ανήκουν  στο κράτος , σε περιφέρεια  ή σε 
δηµόσια επιχείρηση ·  
β) τα δάση  και λοιπές  δασικές  εκτάσεις  που ανήκουν  στο Στέµµα·  
γ) τα δάση  που ανήκουν  σε νοµικά πρόσωπα , των οποίων  το µετοχικό  κεφάλαιο  
κατέχει , τουλάχιστον  σε ποσοστό  50 %, µία από τις οντότητες  που αναφέρονται  στα 
στοιχεία  α) και β). 
Άρθρο  32 
Οι γεωργικές  εκτάσεις  που είναι  επιλέξι µες για στήριξη  της δάσωσης  σύµφωνα  µε το 
άρθρο  31 του κανονισ µού (ΕΚ) αριθ. 1257/1999, προσδιορίζονται  από το κράτος  µέλος και 
περιλα µβάνουν , κυρίως , τις καλλιεργήσι µες γαίες , τους λειµώνες , τους µόνιµους 
βοσκότοπους  και τις εκτάσεις  που χρησι µοποιούνται  για πολυετείς  καλλιέργειες , στις οποίες  
ασκείται  τακτική  γεωργική  δραστηριότητα . 
Άρθρο  33 
1. Για τους σκοπούς  του άρθρου  31 παράγραφος  1 δεύτερο  εδάφιο  δεύτερη  περίπτωση  
του κανονισ µού (ΕΚ) αριθ. 1257/1999, ως «γεωργός » νοείται  το πρόσωπο  που 
διαθέτει  σηµαντικό  µέρος του χρόνου  εργασίας  του σε γεωργικές  δραστηριότητες  
από τις οποίες  αποκτά  σηµαντικό  µέρος του εισοδή µατός του, σύµφωνα  µε 
λεπτο µερή κριτήρια  που καθορίζει  το κράτος  µέλος. 
 17    2. Για τους σκοπούς  του άρθρου  31 παράγραφος  3 δεύτερο  εδάφιο  του κανονισ µού 
(ΕΚ) αριθ. 1257/1999, ως «είδη ταχείας  ανάπτυξης  για βραχυπρόθεσ µη 
εκµετάλλευση » νοούνται  τα είδη για τα οποία  ο χρόνος  εναλλαγής  (δηλαδή  το 
διάστη µα που µεσολαβεί  µεταξύ  δύο υλοτο µήσεων  στο ίδιο αγροτε µάχιο) είναι  
µικρότερος  από 15 έτη. 
Άρθρο  34 
1. Η στήριξη  που προβλέπεται  στο άρθρο  32 του κανονισ µού (ΕΚ) αριθ. 1257/1999 δεν 
χορηγείται  για εκτάσεις  για τις οποίες  έχει χορηγηθεί  στήριξη  δυνά µει του 
άρθρου  31 του ίδιου  κανονισ µού. 
2. Οι πληρω µές που αποσκοπούν  στη συντήρηση  αντιπυρικών  ζωνών  µε τη χρήση  
γεωργικών  µέτρων  σύµφωνα  µε το άρθρο  32 παράγραφος  1 δεύτερη  περίπτωση  του 
κανονισ µού (ΕΚ) αριθ. 1257/1999, δεν καταβάλλονται  για εκτάσεις  που αποτελούν  
το αντικεί µενο γεωργοπεριβαλλοντικής  στήριξης . 
Οι ανωτέρω  πληρω µές πρέπει  να συνάδουν  µε όλους  τους περιορισ µούς στην  
παραγωγή  και όλα τα ανώτατα  όρια κοινοτικής  στήριξης  στο πλαίσιο  κοινών  
οργανώσεων  της αγοράς  και να λαµβάνουν  υπόψη  τις πληρω µές στο πλαίσιο  των 
τελευταίων . 
ΤΜΗΜΑ  11 
ΚΟΙΝΟΙ  ΚΑΝΟΝΕΣ  ΓΙΑ ΜΙΑ  ΣΕΙΡΑ  ΜΕΤΡΩΝ  
Άρθρο  35 
1. Για τους σκοπούς  του άρθρου  14 παράγραφος  2 τρίτη  περίπτωση  και του άρθρου  23 
παράγραφος  2 πρώτο  εδάφιο  του κανονισ µού (ΕΚ) αριθ. 1257/1999, η συνήθης  ορθή  
γεωργική  πρακτική  αντιστοιχεί  στα πρότυπα  που θα εφάρ µοζε ένας συνετός  γεωργός  
στην  εξεταζό µενη περιφέρεια . 
Τα κράτη  µέλη ορίζουν  στα οικεία  σχέδια  αγροτικής  ανάπτυξης  πρότυπα  που µπορούν  
να ελεγχθούν . Τα εν λόγω  πρότυπα  περιλα µβάνουν  τουλάχιστον  την τήρηση  των 
υποχρεωτικών  γενικών  περιβαλλοντικών  απαιτήσεων . Σχετικά  µε την στήριξη  για την 
καλή  διαβίωση  των ζώων  σύµφωνα  µε το άρθρο  22 δεύτερο  εδάφιο , περίπτωση  στ) 
του κανονισ µού (ΕΚ) αριθ. 1257/1999, αυτά  τα πρότυπα  περιλα µβάνουν  τουλάχιστο  
την τήρηση  των υποχρεωτικών  απαιτήσεων  στον  τοµέα αυτό .  
2. Όταν  το κράτος  µέλος παρέχει  περίοδο  χάριτος  για την τήρηση  νέου προτύπου  όπως  
προβλέπεται  στο άρθρο  1 του παρόντος  κανονισ µού, ή προθεσ µία για την τήρηση  από 
τους νέους  γεωργούς  των ελαχίστων  προτύπων  όπως  προβλέπεται  στο άρθρο  4 
παράγραφος  2 του παρόντος  κανονισ µού, ο γεωργός  ο οποίος  απολα µβάνει  αυτής  της 
περιόδου  παρα µένει επιλέξι µος στις εξισωτικές  αποζη µιώσεις  που αναφέρονται  στο 
κεφάλαιο  V του κανονισ µού (ΕΚ) αριθ. 1257/1999 ή /και στην  
γεωργοπεριβαλλοντική  στήριξη  ή τη στήριξη  για την καλή  διαβίωση  των ζώων  που 
αναφέρεται  στο κεφάλαιο  VI του εν λόγω  κανονισ µού κατά  τη διάρκεια  αυτής  της 
περιόδου , µε την επιφύλαξη  της τήρησης  των λοιπών  όρων  για τη χορήγηση  των εν 
λόγω  ενισχύσεων  και υπό την προϋπόθεση  ότι ο γεωργός  συµµορφώνεται  προς  τα 
σχετικά  πρότυπα  στο τέλος  της παρασχεθείσης  προθεσ µίας.  
 18    Άρθρο  36 
Εάν, κατά  την περίοδο  εκπλήρωσης  µιας υποχρέωσης  που έχει αναληφθεί  ως προϋπόθεση  για 
τη χορήγηση  στήριξης , ο δικαιούχος  µεταβιβάσει  την εκµετάλλευση , εξ ολοκλήρου  ή εν 
µέρει, σε άλλο  πρόσωπο , το πρόσωπο  αυτό  δύναται  να τον υποκαταστήσει  στην  υποχρέωση  
για το υπόλοιπο  της περιόδου . Εάν αυτό  δεν συµβεί, ο δικαιούχος  υποχρεούται  να επιστρέψει  
τις ενισχύσεις  που έχει εισπράξει . 
Τα κράτη  µέλη δύνανται  να µην απαιτήσουν  την επιστροφή  αυτή , σε περίπτωση  οριστικής  
παύσης  των γεωργικών  δραστηριοτήτων  δικαιούχου , ο οποίος  έχει ήδη εκπληρώσει  
σηµαντικό  µέρος της υποχρέωσής  του, εάν δεν είναι  εφικτή  η ανάληψη  της εν λόγω  
υποχρέωσης  από διάδοχο  γεωργό . 
Σε περίπτωση  ήσσονος  σηµασίας  µεταβολών  στην  κατάσταση  της εκµετάλλευσης , τα κράτη  
µέλη δύνανται  να λαµβάνουν  ειδικά  µέτρα, ώστε  η εφαρ µογή του πρώτου  εδαφίου  να µην 
καταλήγει  σε αποτελέσ µατα ασυµβίβαστα  µε την ανειλη µµένη υποχρέωση . 
Άρθρο  37 
1. Εάν, κατή  την περίοδο  εκτέλεσης  µιας υποχρέωσης  που έχει αναληφθεί  ως 
προϋπόθεση  για τη χορήγηση  στήριξης , ο δικαιούχος  αυξήσει  την έκταση  της 
εκµετάλλευσής  του, τα κράτη  µέλη δύνανται  να προβλέπουν  την επέκταση  της 
ανειλη µµένης υποχρέωσης  στην  πρόσθετη  έκταση  για το υπόλοιπο  της περιόδου , 
σύµφωνα  µε την παράγραφο  2, ή την αντικατάσταση  της αρχικής  υποχρέωσης  του 
δικαιούχου  από νέα υποχρέωση , σύµφωνα  µε την παράγραφο  3. 
Η εν λόγω  αντικατάσταση  µπορεί  επίσης  να προβλέπεται  στις περιπτώσεις  αύξησης  
της έκτασης  που καλύπτεται  από την ανάληψη  υποχρέωσης  εντός  της 
εκµετάλλευσης . 
2. Η αναφερό µενη στην  παράγραφο  1 επέκταση  παρέχεται  µόνον  υπό τις ακόλουθες  
προϋποθέσεις : 
α) είναι  αναµφισβήτητα  επωφελής  για το υπό εξέταση  µέτρο·  
β) δικαιολογείται  από τη φύση  της ανειλη µµένης υποχρέωσης , τη διάρκεια  της 
εναπο µένουσας  περιόδου  και το µέγεθος  της πρόσθετης  έκτασης · 
γ) δεν θίγει  την αποτελεσ µατικότητα  του ελέγχου  της τήρησης  των όρων  
χορήγησης  της στήριξης . 
Η πρόσθετη  έκταση  που αναφέρεται  στο πρώτο  εδάφιο  στοιχείο  β) πρέπει  να είναι  
αισθητά  µικρότερη  από την αρχική  έκταση  ή να µην υπερβαίνει  τα δύο εκτάρια . 
3. Η αναφερό µενη στην  παράγραφο  1 νέα υποχρέωση  καλύπτει  το σύνολο  τής υπό 
εξέταση  έκτασης , υπό όρους  τουλάχιστον  εξίσου  αυστηρούς  µε εκείνους  της αρχικής  
υποχρέωσης . 
Άρθρο  38 
Σε περίπτωση  όπου  ο δικαιούχος  αδυνατεί  να συνεχίσει  να εκπληρώνει  τις υποχρεώσεις  που 
ανέλαβε , λόγω  του ότι η εκµετάλλευσή  του αποτελεί  το αντικεί µενο αναδασ µού ή άλλων  
 19    ανάλογων  δηµόσιων  παρε µβάσεων  χωροταξικής  ρύθµισης, τα κράτη  µέλη λαµβάνουν  τα 
αναγκαία  µέτρα για να είναι  δυνατή  η προσαρ µογή των υποχρεώσεων  στη νέα κατάσταση  της 
εκµετάλλευσης . Εάν η προσαρ µογή αυτή  είναι  ανέφικτη , η υποχρέωση  λήγει , χωρίς  να 
ζητείται  επιστροφή  για την περίοδο  κατά  την οποία  ίσχυσε . 
Άρθρο  39 
1. Με την επιφύλαξη  συγκεκρι µένων  περιστάσεων  που πρέπει  να λαµβάνονται  υπόψη  
στις µεµονωµένες περιπτώσεις , τα κράτη  µέλη δύνανται  να κάνουν  δεκτές  τις 
ακόλουθες  ιδίως  κατηγορίες  ανωτέρας  βίας: 
α) θάνατος  του κατόχου  της εκµετάλλευσης ·  
β) µακροχρόνια  ανικανότητα  προς  εργασία  του κατόχου  της εκµετάλλευσης  ·  
γ) απαλλοτρίωση  σηµαντικού  τµήµατος της εκµετάλλευσης , εφόσον  δεν ήταν  
προβλέψι µη την ηµέρα της ανάληψης  της δέσµευσης ·  
δ) σοβαρή  φυσική  καταστροφή  που έπληξε  σηµαντικά  τη γεωργική  έκταση  της 
εκµετάλλευσης ·  
ε) καταστροφή  λόγω  ατυχή µατος, των κτιρίων  της εκµετάλλευσης  που 
προορίζονταν  για την εκτροφή  των ζώων ·  
στ) επιζωοτία  που προσβάλλει  το σύνολο  ή µέρος της αγέλης  του κατόχου  της 
εκµετάλλευσης . 
Τα κράτη  µέλη γνωστοποιούν  την Επιτροπή  τις κατηγορίες  ανωτέρας  βίας τις οποίες  
αναγνωρίζουν . 
2. Οι περιπτώσεις  ανωτέρας  βίας κοινοποιούνται  εγγράφως  στην  αρµόδια αρχή , µαζί µε 
τα σχετικά  αποδεικτικά  στοιχεία  που την ικανοποιούν , εντός  δέκα  εργασί µων 
ηµερών  από τη στιγµή που ο κάτοχος  της εκµετάλλευσης  είναι  σε θέση  να το πράξει . 
Η προθεσ µία αυτή  µπορεί  να παραταθεί  κατά  20 εργάσι µες ηµέρες, εφόσον  η 
δυνατότητα  αυτή  προβλέπεται  στο έγγραφο  προγρα µµατισµού. 
 20    ΚΕΦΑΛΑΙΟ  II 
ΓΕΝΙΚΕΣ  ΑΡΧΕΣ , ∆ΙΟΙΚΗΤΙΚΕΣ  ΚΑΙ  ∆ΗΜΟΣΙΟΝΟΜΙΚΕΣ  
∆ΙΑΤΑΞΕΙΣ  
ΤΜΗΜΑ  1 
ΓΕΝΙΚΕΣ  ΑΡΧΕΣ  
Άρθρο  40 
Για τους σκοπούς  της εφαρ µογής του άρθρου  37 παράγραφος  3 δεύτερο  εδάφιο  του 
κανονισ µού (ΕΚ) αριθ. 1257/1999, εφαρ µόζονται  οι διατάξεις  των άρθρων  41, 42 και 43 του 
παρόντος  κανονισ µού. 
Άρθρο  41 
1. Τα περιβαλλοντικά  µέτρα που εφαρ µόζονται  στο πλαίσιο  κοινών  οργανώσεων  της 
αγοράς , µέτρων  για την ποιότητα  των γεωργικών  προϊόντων  και την υγεία  ή άλλων  
µέτρων  αγροτικής  ανάπτυξης  εκτός  από τη γεωργοπεριβαλλοντική  στήριξη , δεν 
εµποδίζουν  τη χορήγηση  γεωργοπεριβαλλοντικής  στήριξης  για τα ίδια προϊόντα , υπό 
την προϋπόθεση  ότι η στήριξη  αυτή  είναι  συµπληρω µατική  και συνάδει  µε τα εν 
λόγω  µέτρα και µε την επιφύλαξη  της παραγράφου  3. 
2. Στις περιπτώσεις  συνδυασ µού σύµφωνα  µε την παράγραφο  1, λαµβάνονται  υπόψη  
για τον καθορισ µό του ύψους  της στήριξης  η απώλεια  εισοδή µατος και το ειδικό  
πρόσθετο  κόστος  που απορρέουν  από το συνδυασ µό.  
3. Γεωργοπεριβαλλοντικά  µέτρα για εκτάσεις  που παύουν  προσωρινά  να 
καλλιεργούνται  δυνά µει του άρθρου  6 του κανονισ µού (ΕΚ) αριθ. 1251/1999 του 
Συµβουλίου18 είναι  επιλέξι µα για στήριξη , µόνον  εάν έχουν  αναληφθεί  υποχρεώσεις  
πέραν  των κατάλληλων  περιβαλλοντικών  µέτρων  που αναφέρονται  στο άρθρο  6 
παράγραφος  2 του ίδιου  κανονισ µού. 
Από την 1η Ιανουαρίου  2005, νέα γεωργοπεριβαλλοντικά  µέτρα για εκτάσεις  που 
παύουν  προσωρινά  να καλλιεργούνται  δυνά µει του άρθρου  54 ή του άρθρου  107 του 
κανονισ µού (ΕΚ) αριθ. 1782/2003 του Συµβουλίου  είναι  επιλέξι µα για ενίσχυση , 
µόνον  εάν έχουν  αναληφθεί  υποχρεώσεις  πέραν  των κύριων  απαιτήσεων  που 
αναφέρονται  στο άρθρο  3 παράγραφος  1 του ίδιου  κανονισ µού. 
Όσον  αφορά  την εκτατικοποίηση  της παραγωγής  βοείου  κρέατος , στη στήριξη  
λαµβάνεται  υπόψη  η πριµοδότηση  εκτατικοποίησης  που καταβάλλεται  δυνά µει του 
άρθρου  13 του κανονισ µού (ΕΚ) αριθ. 1254/1999 του Συµβουλίου19. 
                                                 
18 ΕΕ L 160 της 26.6.1999, σ. 1 
19 ΕΕ L 160 της 26.6.1999, σ. 21 
 21    Όσον  αφορά  τη στήριξη  µειονεκτικών  περιοχών  και περιοχών  που υπόκεινται  σε 
περιβαλλοντικούς  περιορισ µούς, κατά  την ανάληψη  γεωργοπεριβαλλοντικών  
υποχρεώσεων  λαµβάνονται  υπόψη  οι όροι στήριξης  στις σχετικές  περιοχές . 
Άρθρο  42 
Η ίδια ανάληψη  υποχρέωσης  δεν επιτρέπεται  σε καµία περίπτωση  να αποτελεί  αντικεί µενο 
πληρω µών στο πλαίσιο  της γεωργοπεριβαλλοντικής  στήριξης  και στο πλαίσιο  άλλου  
κοινοτικού  καθεστώτος  ενισχύσεων . 
Άρθρο  43 
Κάθε  εξαίρεση  που αναφέρεται  στο άρθρο  37 παράγραφος  3 δεύτερο  εδάφιο  πρώτη  
περίπτωση  του κανονισ µού (ΕΚ) αριθ. 1257/1999 πρέπει  να προτείνεται  από τα κράτη  µέλη 
στο πλαίσιο  των σχεδίων  αγροτικής  ανάπτυξης  ή των εγγράφων  προγρα µµατισµού που 
υποβάλλονται  βάσει  του στόχου  αριθ. 1 ή του στόχου  αριθ. 2 και τα οποία  αναφέρονται  στο 
άρθρο  18 παράγραφοι  1 και 2 ή στο άρθρο  19 παράγραφοι  1, 2 και 3 του κανονισ µού (ΕΚ) 
αριθ. 1260/1999. 
Άρθρο  44 
Οι ενισχύσεις  βάσει  των µέτρων  αγροτικής  ανάπτυξης  καταβάλλονται  εξ ολοκλήρου  στους  
δικαιούχους . 
Άρθρο  45 
Ο κανονισ µός (ΕΚ) αριθ. 1685/2000 εφαρ µόζεται  στα µέτρα τα οποία  εντάσσονται  στον  
προγρα µµατισµό που αναφέρεται  στο άρθρο  40 παράγραφοι  2 και 3 του κανονισ µού (ΕΚ) 
αριθ. 1257/1999, εκτός  αντίθετων  διατάξεων  των κανονισ µών (ΕΚ) αριθ. 1257/1999 και (ΕΚ) 
αριθ. 1258/1999 και του παρόντος  κανονισ µού. 
Άρθρο  46 
1. Τα κράτη  µέλη που εφαρ µόζουν  κλίµακες για τις µοναδιαίες  τιµές προκει µένου να 
προσδιοριστεί  το κόστος  ορισµένων  επενδύσεων  στον  τοµέα της δασοκο µίας 
δυνά µει του άρθρου  30 παράγραφος  1 πρώτη , δεύτερη  και έκτη περίπτωση  καθώς  
και του άρθρου  31 του κανονισ µού (ΕΚ) αριθ. 1257/1999, δύνανται  να 
απαλλάσσουν  τον δικαιούχο  από την υποχρέωση  να υποβάλει  για τις επενδύσεις  
αυτές  εξοφλη µένα τιµολόγια  ή λογιστικά  παραστατικά  ισοδύνα µης αποδεικτικής  
αξίας , η οποία  προβλέπεται  στον  κανόνα  αριθ. 1 σηµείο 2 του παραρτή µατος του 
κανονισ µού (ΕΚ) αριθ. 1685/2000. 
2. Οι κλίµακες που αναφέρονται  στην  παράγραφο  1 µπορούν  να εφαρ µόζονται , εάν 
πληρούνται  οι ακόλουθες  προϋποθέσεις : 
α) οι κλίµακες υπολογίζονται  από την αρµόδια δηµόσια αρχή  µε βάση  
αντικει µενικά  κριτήρια , τα οποία  επιτρέπουν  να προσδιοριστεί  το κόστος  των 
µεµονωµένων  δραστηριοτήτων  µε προσαρ µογή στις ειδικές  τοπικές  συνθήκες  
και αποφεύγοντας  την υπεραντιστάθ µιση· 
 22    β) οι συγχρη µατοδοτού µενες επενδύσεις  πραγ µατοποιούνται  στο διάστη µα 
µεταξύ  της υποβολής  της αίτησης  για ενίσχυση  και της τελικής  πληρω µής της 
ενίσχυσης  αυτής . 
ΤΜΗΜΑ  2 
ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΣ  
Άρθρο  47 
Τα σχέδια  αγροτικής  ανάπτυξης  που προβλέπονται  στον  τίτλο  ΙΙΙ, κεφάλαιο  ΙΙ του 
κανονισ µού (ΕΚ) αριθ 1257/1999 υποβάλλονται  σύµφωνα  µε το παράρτη µα II του παρόντος  
κανονισ µού. 
Άρθρο  48 
1. Η έγκριση  των εγγράφων  προγρα µµατισµού που αναφέρεται  στο άρθρο  44 
παράγραφος  2 του κανονισ µού (ΕΚ) αριθ. 1257/1999 προσδιορίζει  το συνολικό  
ποσό  της κοινοτικής  στήριξης . Ωστόσο , στην  περίπτωση  των κρατών  µελών  που 
επιλέγουν  προγρα µµατισµό αγροτικής  ανάπτυξης  σε περιφερειακή  βάση , το ποσό  
αυτό  µπορεί  να αναφέρεται  σε χωριστή  απόφαση , η οποία  περιλα µβάνει  
ενοποιη µένο χρηµατοδοτικό  πίνακα  για όλα τα προγρά µµατα αγροτικής  ανάπτυξης  
του κράτους  µέλους . 
Το ποσό  που αναφέρεται  στο πρώτο  εδάφιο  περιλα µβάνει : 
α) τις δαπάνες  για τα µέτρα που υποβάλλονται  στο πλαίσιο  του νέου  
προγρα µµατισµού αγροτικής  ανάπτυξης , συµπεριλα µβανο µένων  των δαπανών  
που συνδέονται  µε την αξιολόγηση , η οποία  προβλέπεται  στο άρθρο  49 
παράγραφος  2 του κανονισ µού (ΕΚ) αριθ. 1257/1999·  
β) τις δαπάνες  που πραγ µατοποιούνται  δυνά µει των παλαιών  συνοδευτικών  
µέτρων , τα οποία  καλύπτονται  από τους κανονισ µούς (ΕΟΚ ) αριθ. 2078/92, 
(ΕΟΚ ) αριθ. 2079/92 και (ΕΟΚ ) αριθ. 2080/92, καθώς  και των µέτρων  που 
καλύπτονταν  από τους προηγού µενους  κανονισ µούς, οι οποίοι  καταργήθηκαν  
από τους εν λόγω  κανονισ µούς·  
γ) τις δαπάνες  που πραγ µατοποιούνται  δυνά µει των ενεργειών  που αναφέρονται  
στο άρθρο  4 του κανονισ µού (ΕΚ) αριθ. 2603/1999. 
2. Πέραν  των προβλεπο µένων  στην  παράγραφο  1, η έγκριση  καλύπτει  επίσης  την 
κατανο µή και τη χρήση  των ποσών  που παρα µένουν  στη διάθεση  των κρατών  µελών  
ως πρόσθετη  κοινοτική  στήριξη , σύµφωνα  µε το άρθρο  5 του κανονισ µού (ΕΚ) 
αριθ. 1259/1999. Σε περίπτωση  λήψης  της χωριστής  απόφασης  που αναφέρεται  στο 
πρώτο  εδάφιο  της παραγράφου  1, τα εν λόγω  ποσά  εµφαίνονται  στον  χρηµατοδοτικό  
πίνακα  που προσαρτάται  στην  απόφαση  αυτή . 
Ωστόσο , τα ποσά  αυτά  δεν συµπεριλα µβάνονται  στο συνολικό  ποσό  της κοινοτικής  
στήριξης  που αναφέρεται  στην  παράγραφο  1. 
 23    3. Η έγκριση  µπορεί  να καλύπτει  κρατικές  ενισχύσεις  που αποσκοπούν  στη 
συµπληρω µατική  χρηµατοδότηση  των µέτρων  αγροτικής  ανάπτυξης , µόνον  εάν οι 
ενισχύσεις  αυτές  προσδιορίζονται  σύµφωνα  µε το σηµείο 16 του παραρτή µατος ΙΙ. 
Άρθρο  49 
Τα κράτη  µέλη θέτουν  στη διάθεση  του κοινού  τα έγγραφα  προγρα µµατισµού αγροτικής  
ανάπτυξης . 
Άρθρο  50 
Όταν  τα µέτρα αγροτικής  ανάπτυξης  υποβάλλονται  µε τη µορφή  γενικών  διατάξεων  
πλαισίων , τα σχέδια  αγροτικής  ανάπτυξης  περιλα µβάνουν  κατάλληλη  παραπο µπή στις 
διατάξεις  αυτές . 
Οι διατάξεις  των άρθρων  47, 48 και 49 εφαρ µόζονται  επίσης  στην  περίπτωση  του πρώτου  
εδαφίου . 
Άρθρο  51 
1. Κάθε  τροποποίηση  των εγγράφων  προγρα µµατισµού αγροτικής  ανάπτυξης  και των 
ενιαίων  εγγράφων  προγρα µµατισµού βάσει  του στόχου  αριθ. 2, όσον  αφορά  τα 
µέτρα αγροτικής  ανάπτυξης  που χρηµατοδοτούνται  από το ΕΓΤΠΕ , τµήµα 
Εγγυήσεων , αιτιολογείται  δεόντως , ειδικότερα  µε βάση  τα ακόλουθα  στοιχεία : 
α) τους λόγους  και τις ενδεχό µενες δυσχέρειες  εφαρ µογής που ανέκυψαν , τα 
οποία  δικαιολογούν  την αναπροσαρ µογή του εγγράφου  προγρα µµατισµού·  
β) τις αναµενόµενες επιπτώσεις  των τροποποιήσεων ·  
γ) τις συνέπειες  ως προς  τη χρηµατοδότηση  και τον έλεγχο  των ανειλη µµένων  
υποχρεώσεων . 
2. Η Επιτροπή  εγκρίνει  µε τη διαδικασία  του άρθρου  50 παράγραφος  2 και του 
άρθρου  48 παράγραφος  3 του κανονισ µού (ΕΚ) αριθ. 1260/1999, κάθε  τροποποίηση  
των εγγράφων  προγρα µµατισµού αγροτικής  ανάπτυξης , του πίνακα  χρηµατοδοτικού  
προγρα µµατισµού, ο οποίος  προσαρτάται  στην  απόφαση  που αναφέρεται  στο άρθρο  
48 παράγραφος  1 του παρόντος  κανονισ µού και των ενιαίων  εγγράφων  
προγρα µµατισµού βάσει  του στόχου  αριθ. 2 ως προς  τα µέτρα αγροτικής  ανάπτυξης  
που χρηµατοδοτούνται  από το ΕΓΤΠΕ , τµήµα Εγγυήσεων , η οποία  αφορά : 
α) τις προτεραιότητες ·  
β) τα κύρια  χαρακτηριστικά  των µέτρων  στήριξης  που αναφέρονται  στο 
παράρτη µα II· 
γ) το συνολικό  ανώτατο  ποσό  κοινοτικής  στήριξης  και/ή το συνολικό  ελάχιστο  
ποσό  του επιλέξι µου συνολικού  κόστους  ή των επιλέξι µων δηµοσίων  δαπανών  
που προσδιορίζονται  στην  απόφαση  έγκρισης  του εγγράφου  προγρα µµατισµού 
ή στην  απόφαση  που αναφέρεται  στο άρθρο  48 παράγραφος  1 πρώτο  εδάφιο · 
 24    δ) την κατανο µή του κονδυλίου  µεταξύ  των µέτρων  του εγγράφου  
προγρα µµατισµού, όταν  αυτό  υπερβαίνει : 
– το 15 % του συνολικού  ποσού  του συνολικού  επιλέξι µου κόστους  που 
προβλέπεται  για το δεδοµένο πρόγρα µµα για το σύνολο  της περιόδου  
προγρα µµατισµού, εάν η κοινοτική  συνεισφορά  βασίζεται  στο επιλέξι µο 
συνολικό  κόστος , 
– το 20 % του συνολικού  ποσού  των επιλέξι µων δηµοσίων  δαπανών  που 
προβλέπονται  για το δεδοµένο πρόγρα µµα για το σύνολο  της περιόδου  
προγρα µµατισµού, εάν η κοινοτική  συνεισφορά  βασίζεται  στις 
επιλέξι µες δηµόσιες  δαπάνες , 
 λαµβάνοντας  ως βάση  υπολογισ µού την τελευταία  στήλη  (σύνολο ) του πίνακα  
χρηµατοδοτικού  προγρα µµατισµού που προσαρτάται  στην  απόφαση  της 
Επιτροπής  µε την οποία  εγκρίνεται  το έγγραφο  προγρα µµατισµού ή στην  
απόφαση  που αναφέρεται  στο άρθρο  48 παράγραφος  1 πρώτο  εδάφιο , όπως  
αυτή  τροποποιήθηκε  τελευταία . 
3. Οι τροποποιήσεις  που αναφέρονται  στην  παράγραφο  2 υποβάλλονται  στην  Επιτροπή  
µε µία µόνο πρόταση  ανά πρόγρα µµα και κατ’ ανώτατο  όριο µία φορά  ανά 
ηµερολογιακό  έτος. 
Το πρώτο  εδάφιο  δεν εφαρ µόζεται : 
α) σε περίπτωση  αναγκαίων  τροποποιήσεων  µετά από φυσικές  θεοµηνίες  ή άλλα  
έκτακτα  συµβάντα  που έχουν  σηµαντική  επίπτωση  στον  προγρα µµατισµό του 
κράτους  µέλους · 
β) σε περίπτωση  τροποποίησης  του πίνακα  χρηµατοδοτικού  προγρα µµατισµού, ο 
οποίος  προσαρτάται  στην  απόφαση  που αναφέρεται  στο άρθρο  48 
παράγραφος  1, µετά από τροποποίηση  περιφερειακού  εγγράφου  
προγρα µµατισµού αγροτικής  ανάπτυξης . 
4. Οι τροποποιήσεις  οικονο µικής φύσεως  που δεν καλύπτονται  από την παράγραφο  2 
στοιχείο  δ), καθώς  και οι τροποποιήσεις  του ποσοστού  της κοινοτικής  συνεισφοράς  
που αναφέρεται  στο σηµείο 9 2) B του παραρτή µατος II, κοινοποιούνται  στην  
Επιτροπή  µαζί µε τον χρηµατοδοτικό  πίνακα  που έχει τροποποιηθεί  σύµφωνα  µε το 
σηµείο 8 του παραρτή µατος II. Αρχίζουν  να ισχύουν  την ηµεροµηνία παραλαβής  
τους από την Επιτροπή . 
Οι τροποποιήσεις  οικονο µικής φύσεως  που αναφέρονται  στο πρώτο  εδάφιο , 
αθροιζό µενες κατά  τη διάρκεια  του υπό εξέταση  ηµερολογιακού  έτους , δεν 
επιτρέπεται  να υπερβαίνουν  τα ανώτατα  όρια που προβλέπονται  στην  παράγραφο  2 
στοιχείο  δ). 
5. Οποιαδήποτε  άλλη  τροποποίηση  πλην  των αναφερό µενων  στις παραγράφους  2 και 4 
κοινοποιείται  στην  Επιτροπή  τουλάχιστον  τρεις  µήνες πριν από την έναρξη  ισχύος  
της.  
Η έναρξη  ισχύος  πριν από την προβλεπό µενη ηµεροµηνία είναι  δυνατή , εφόσον  η 
Επιτροπή  ενηµερώσει  το κράτος  µέλος, πριν από τη λήξη  της τρίµηνης  προθεσ µίας, 
ότι η τροποποίηση  που κοινοποιήθηκε  είναι  σύµφωνη  µε την κοινοτική  νοµοθεσία . 
 25    Εάν η τροποποίηση  που κοινοποιήθηκε  δεν είναι  σύµφωνη  µε την κοινοτική  
νοµοθεσία , η Επιτροπή  ενηµερώνει  σχετικά  το κράτος  µέλος και η τρίµηνη 
προθεσ µία που αναφέρεται  στο πρώτο  εδάφιο  αναστέλλεται , µέχρι να λάβει  η 
Επιτροπή  τροποποίηση  σύµφωνη  µε την κοινοτική  νοµοθεσία . 
Άρθρο  52 
Σε περίπτωση  τροποποίησης  των κοινοτικών  κανονιστικών  διατάξεων , τα έγγραφα  
προγρα µµατισµού αγροτικής  ανάπτυξης  και τα ενιαία  έγγραφα  προγρα µµατισµού βάσει  του 
στόχου  αριθ. 2 αναθεωρούνται , εάν κριθεί  απαραίτητο .  
Το άρθρο  51 παράγραφος  3 δεν εφαρ µόζεται  στις αναθεωρήσεις  αυτές . 
Εάν η τροποποίηση  των εγγράφων  προγρα µµατισµού αγροτικής  ανάπτυξης  ή των ενιαίων  
εγγράφων  προγρα µµατισµού βάσει  του στόχου  αριθ. 2 περιορίζεται  σε προσαρ µογή των 
εγγράφων , ώστε  να ανταποκρίνονται  στις νέες κοινοτικές  κανονιστικές  διατάξεις , η 
τροποποίηση  αυτή  διαβιβάζεται  στην  Επιτροπή  προς  ενηµέρωση .  
Άρθρο  53 
Τα κράτη  µέλη θέτουν  στη διάθεση  της Επιτροπής  τα οικεία  έγγραφα  προγρα µµατισµού σε 
ενοποιη µένη ηλεκτρονική  µορφή , η οποία  επικαιροποιείται  µετά από κάθε  τροποποίηση . 
Ανακοινώνουν  στην  Επιτροπή  την ηλεκτρονική  διεύθυνση  στην  οποία  διατίθεται  η 
ενοποιη µένη µορφή  των εγγράφων  προγρα µµατισµού και την ενηµερώνουν  για κάθε  
επικαιροποίηση . 
Επιπλέον , τα κράτη  µέλη διατηρούν  σε ηλεκτρονική  µορφή  όλες τις προηγού µενες εκδόσεις  
των οικείων  εγγράφων  προγρα µµατισµού. 
ΤΜΗΜΑ  3 
ΠΡΟΣΘΕΤΑ  ΜΕΤΡΑ  ΚΑΙ  ΚΟΙΝΟΤΙΚΕΣ  ΠΡΩΤΟΒΟΥΛΙΕΣ  
Άρθρο  54 
Το πεδίο  παρέ µβασης  του ΕΓΤΠΕ , τµήµα Προσανατολισ µού επεκτείνεται  στο σύνολο  της 
Κοινότητας  για τα µέτρα που προβλέπονται  από την κοινοτική  πρωτοβουλία  αγροτικής  
ανάπτυξης  και η χρηµατοδότησή  του επεκτείνεται  στα µέτρα που είναι  επιλέξι µα βάσει  των 
κανονισ µών (ΕΚ) αριθ. 1783/199920 και (ΕΚ) αριθ. 1784/199921 του Ευρωπαϊκού  
Κοινοβουλίου  και του Συµβουλίου . 
                                                 
20 ΕΕ L 213 της 13.8.1999, σ. 1 
21 ΕΕ L 213 της 13.8.1999, σ. 5 
 26    ΤΜΗΜΑ  4 
∆ΗΜΟΣΙΟΝΟΜΙΚΕΣ  ∆ΙΑΤΑΞΕΙΣ  
Άρθρο  55 
1. Το αργότερο  στις 30 Σεπτε µβρίου  κάθε  έτους , τα κράτη  µέλη διαβιβάζουν  στην  
Επιτροπή , για κάθε  έγγραφο  προγρα µµατισµού αγροτικής  ανάπτυξης  και για κάθε  
ενιαίο  έγγραφο  προγρα µµατισµού βάσει  του στόχου  αριθ. 2, όσον  αφορά  τα µέτρα 
αγροτικής  ανάπτυξης  που χρηµατοδοτούνται  από το ΕΓΤΠΕ , τµήµα Εγγυήσεων , τα 
ακόλουθα  στοιχεία : 
α) την κατάσταση  των καλυπτό µενων  από την κοινοτική  στήριξη  δαπανών  που 
έχουν  πραγ µατοποιηθεί  κατά  το τρέχον  οικονο µικό έτος και εκείνων  που 
πρόκειται  να πραγ µατοποιηθούν  µέχρι το τέλος  του ιδίου  οικονο µικού έτους , 
όπως  ορίζονται  στο άρθρο  48 παράγραφος  1, 
β) τις αναθεωρη µένες προβλέψεις  των δαπανών  αυτών  για τα επόµενα 
οικονο µικά έτη µέχρι το τέλος  της υπό εξέταση  περιόδου  προγρα µµατισµού, 
εντός  των ορίων  των κονδυλίων  που διατίθενται  σε κάθε  κράτος  µέλος. 
Τα στοιχεία  αυτά  διαβιβάζονται  µε τη µορφή  πίνακα , σύµφωνα  µε 
µηχανογραφη µένο υπόδειγ µα που παρέχει  η Επιτροπή . 
2. Με την επιφύλαξη  των γενικών  κανόνων  δηµοσιονο µικής πειθαρχίας , σε περίπτωση  
όπου  τα στοιχεία  που διαβιβάζονται  στην  Επιτροπή  από τα κράτη  µέλη σύµφωνα  µε 
την παράγραφο  1, είναι  ελλιπή  ή δεν έχει τηρηθεί  η προθεσ µία, η Επιτροπή  
προβαίνει  σε προσωρινή  και κατ' αποκοπή  µείωση  των προκαταβολών  έναντι  των 
εγγραφό µενων  γεωργικών  δαπανών . 
Άρθρο  56 
1. Οι οργανισ µοί πληρω µών µπορούν  να εγγράφουν  στους  λογαριασ µούς τους, ως 
δαπάνη  του µήνα κατά  τον οποίο  ελήφθη  η απόφαση  έγκρισης  του εγγράφου  
προγρα µµατισµού αγροτικής  ανάπτυξης  ή του ενιαίου  εγγράφου  προγρα µµατισµού 
βάσει  του στόχου  αριθ. 2, όσον  αφορά  τα µέτρα αγροτικής  ανάπτυξης  που 
χρηµατοδοτούνται  από το ΕΓΤΠΕ , τµήµα Εγγυήσεων , προκαταβολή  ύψους  
έως 12,5% της µέσης  ετήσιας  συνεισφοράς  του ΕΓΤΠΕ  που προβλέπεται  στο 
έγγραφο  προγρα µµατισµού, η οποία  καλύπτει  τις δαπάνες  που ορίζονται  στο 
άρθρο  48 παράγραφος  1. 
Η προκαταβολή  αυτή  αποτελεί  κεφάλαιο  λειτουργίας , το οποίο  ανακτάται  για κάθε  
έγγραφο  προγρα µµατισµού: 
α) µόλις το σύνολο  των δαπανών  που καλύπτει  το ΕΓΤΠΕ , προσαυξη µένο κατά  
το ποσό  της προκαταβολής , φθάσει  το συνολικό  ύψος  της συνεισφοράς  του ΕΓΤΠΕ  
που προβλέπεται  στο έγγραφο  προγρα µµατισµού ή 
β) στο τέλος  της περιόδου  προγρα µµατισµού, εάν δεν συµπληρωθεί  το συνολικό  
ύψος  της συνεισφοράς  του ΕΓΤΠΕ . 
 27    Ωστόσο , τα κράτη  µέλη δύνανται  να αποφασίζουν  να επιστρέψουν  την προκαταβολή  
πριν από το τέλος  της περιόδου  προγρα µµατισµού. 
2. Η προκαταβολή  που προβλέπεται  στην  παράγραφο  1 εγγράφεται  στους  
λογαριασ µούς, για τα κράτη  µέλη που το νόµισµά τους δεν είναι  το ευρώ  κατά  την 
ηµεροµηνία της εγγραφής , µε βάση  τη συναλλαγ µατική  ισοτι µία της προτελευταίας  
εργάσι µης ηµέρας της Επιτροπής  του µήνα που προηγείται  εκείνου  στη διάρκεια  του 
οποίου  καταχωρίζεται  η προκαταβολή  αυτή  από τους οργανισ µούς πληρω µών. 
Άρθρο  57 
1. Για κάθε  κράτος  µέλος, οι δαπάνες  που δηλώνονται  στο πλαίσιο  ενός οικονο µικού 
έτους  χρηµατοδοτούνται  µέχρι του ύψους  των ποσών  που κοινοποιούνται  κατ' 
εφαρ µογή του άρθρου  55 παράγραφος  1 πρώτο  εδάφιο  στοιχείο  β) και τα οποία  
καλύπτονται  από τις πιστώσεις  που έχουν  εγγραφεί  στον  προϋπολογισ µό του 
συγκεκρι µένου οικονο µικού έτους . 
2. Σε περίπτωση  όπου  το συνολικό  ποσό  των προβλέψεων  που κοινοποιούνται  κατ' 
εφαρ µογή του άρθρου  55 παράγραφος  1 πρώτο  εδάφιο  στοιχείο  β), υπερβαίνει  το 
συνολικό  ποσό  των πιστώσεων  που έχουν  εγγραφεί  στον  προϋπολογισ µό του υπό 
εξέταση  οικονο µικού έτους , το ανώτατο  ποσό  των προς  χρηµατοδότηση  δαπανών  
για κάθε  κράτος  µέλος περιορίζεται  συναρτήσει  της κλείδας  κατανο µής του 
αντίστοιχου  ετήσιου  κονδυλίου , όπως  αυτή  ορίζεται  στην  απόφαση  1999/659/ ΕΚ. 
Εάν, µετά τη µείωση  αυτή , παρα µένουν  διαθέσι µες πιστώσεις , επειδή  οι προβλέψεις  
ορισµένων  κρατών  µελών  ήσαν  κατώτερες  του ετήσιου  κονδυλίου , το επιπλέον  ποσό  
κατανέ µεται κατ' αναλογία  προς  τα ποσά  του εν λόγω  ετήσιου  κονδυλίου , 
αποφεύγοντας , για κάθε  κράτος  µέλος, την υπέρβαση  του ποσού  της πρόβλεψης  που 
αναφέρεται  στο πρώτο  εδάφιο . Εντός  δύο µηνών  από την έγκριση  του 
προϋπολογισ µού του σχετικού  οικονο µικού έτους , η Επιτροπή  αναπροσαρ µόζει 
αναλόγως  τα αρχικά  κονδύλια  ανά κράτος  µέλος, που ορίζονται  στην  
απόφαση  1999/659/ ΕΚ. Τα κράτη  µέλη κοινοποιούν  στην  Επιτροπή  εντός  έξι 
εβδο µάδων  από την προσαρ µογή αυτή , για κάθε  έγγραφο  προγρα µµατισµού 
αγροτικής  ανάπτυξης  και για κάθε  ενιαίο  έγγραφο  προγρα µµατισµού βάσει  του 
στόχου  αριθ. 2, όσον  αφορά  τα µέτρα αγροτικής  ανάπτυξης  που χρηµατοδοτούνται  
από το ΕΓΤΠΕ , τµήµα Εγγυήσεων , ένα νέο χρηµατοδοτικό  πίνακα , τηρώντας  τις 
προβλέψεις  που έχουν  αναπροσαρ µοστεί  κατ’ αυτόν  τον τρόπο  για το σχετικό  
οικονο µικό έτος και τα κονδύλια  που προβλέπονται  στην  απόφαση  1999/659/ ΕΚ, 
όπως  τροποποιήθηκε . 
Για το έτος 2004, η κοινοποίηση  του νέου χρηµατοδοτικού  πίνακα  που προβλέπεται  
στο δεύτερο  εδάφιο  πρέπει  να πραγ µατοποιηθεί  εντός  οκτώ  εβδο µάδων  από την 
έναρξη  της ισχύος  του παρόντος  κανονισ µού.  
3. Σε περίπτωση  όπου  οι πραγ µατικές  δαπάνες  ενός κράτους  µέλους  για ένα δεδοµένο 
οικονο µικό έτος υπερβαίνουν  τα ποσά  που έχουν  κοινοποιηθεί  κατ' εφαρ µογή του 
άρθρου  55 παράγραφος  1 πρώτο  εδάφιο  στοιχείο  β) ή τα ποσά  που προκύπτουν  από 
την εφαρ µογή της παραγράφου  2 του παρόντος  άρθρου , οι καθ' υπέρβαση  δαπάνες  
του τρέχοντος  οικονο µικού έτους  λαµβάνονται  υπόψη  µέχρι του ποσού  των 
πιστώσεων  που παρα µένουν  διαθέσι µες µετά την επιστροφή  των δαπανών  στα 
υπόλοιπα  κράτη  µέλη και κατ’ αναλογία  προς  τις υπερβάσεις  που διαπιστώθηκαν . 
 28    4. Σε περίπτωση  όπου  οι πραγ µατικές  δαπάνες  ενός κράτους  µέλους  για ένα δεδοµένο 
οικονο µικό έτος είναι  κατώτερες  ενός ορίου  75 % των ποσών  που προβλέπονται  
στην  παράγραφο  1, οι προς  αναγνώριση  δαπάνες  στο πλαίσιο  του επόµενου 
οικονο µικού έτους  µειώνονται  κατά  το ένα τρίτο  της διαπιστωθείσας  απόκλισης  
µεταξύ  του ορίου  αυτού  ή των ποσών  που προκύπτουν  από την εφαρ µογή της 
παραγράφου  2, εάν αυτά  δεν υπερβαίνουν  το εν λόγω  όριο, και των πραγ µατικών  
δαπανών  που διαπιστώθηκαν  στη διάρκεια  του συγκεκρι µένου οικονο µικού έτους . 
Η µείωση  αυτή  δεν λαµβάνεται  υπόψη  για τη διαπίστωση  των πραγ µατικών  
δαπανών  κατά  τη διάρκεια  του οικονο µικού έτους  που έπεται  εκείνου  κατά  το οποίο  
πραγ µατοποιήθηκε  η µείωση . 
Άρθρο  58 
Τα άρθρα  55, 56 και 57 δεν εφαρ µόζονται  στις δαπάνες  που συνεπάγεται  η εφαρ µογή του 
άρθρου  5 του κανονισ µού (ΕΚ) αριθ. 1259/1999. 
Άρθρο  59 
Η συµµετοχή  στη χρηµατοδότηση  αξιολογήσεων  στα κράτη  µέλη, κατ' εφαρ µογή του 
άρθρου  49 παράγραφος  2 του κανονισ µού (ΕΚ) αριθ. 1257/1999, αφορά  τις αξιολογήσεις  
που, λόγω  του πεδίου  εφαρ µογής τους και, ειδικότερα , των απαντήσεων  σε κοινά  ερωτή µατα 
αξιολόγησης  τις οποίες  περιέχουν  και λόγω  της ποιότητάς  τους, συµβάλλουν  αποτελεσ µατικά  
στην  αξιολόγηση  σε κοινοτικό  επίπεδο . 
Η συµµετοχή  δεν µπορεί  να υπερβαίνει  το 50 % ενός ανωτάτου  ορίου , το οποίο  ισούται  
µε 1 % του συνολικού  κόστους  του προγρά µµατος αγροτικής  ανάπτυξης , εκτός  από δεόντως  
αιτιολογη µένες περιπτώσεις . 
Άρθρο  60 
1. Οι δικαιούχοι  των επενδυτικών  µέτρων  που καλύπτονται  από τον τίτλο  ΙΙ, 
κεφάλαια  I, VII, VIII και ΙX του κανονισ µού (ΕΚ) αριθ. 1257/1999, µ πορούν  να 
ζητούν  προκαταβολή  από τους αρµόδιους  οργανισ µούς πληρω µών, εφόσον  η 
δυνατότητα  αυτή  προβλέπεται  από το έγγραφο  προγρα µµατισµού. Για τους 
δικαιούχους  του δηµόσιου  τοµέα, η προκαταβολή  αυτή  επιτρέπεται  να χορηγείται  
µόνο στους  οργανισ µούς τοπικής  αυτοδιοίκησης  και στις ενώσεις  τους, καθώς  και 
στους  οργανισ µούς δηµοσίου  δικαίου .  
2. Το ποσό  της προκαταβολής  δεν µπορεί  να υπερβαίνει  το 20% του συνολικού  
επενδυτικού  κόστους  και η εκκαθάρισή  της πρέπει  να συναρτάται  µε τη σύσταση  
τραπεζικής  ή άλλης  ισοδύνα µης εγγύησης  που να αντιστοιχεί  στο 110% του ποσού  
της προκαταβολής .  
Ωστόσο , για τους δικαιούχους  του δηµόσιου  τοµέα που αναφέρονται  στην  
παράγραφο  1, µια γραπτή  εγγύηση  της Αρχής  στην  οποία  υπάγονται , σύµφωνα  µε τις 
ισχύουσες  διατάξεις  στα κράτη  µέλη, ύψους  ισοδύνα µου µε το ποσοστό  που 
αναφέρεται  στο πρώτο  εδάφιο , µπορεί  να γίνεται  δεκτή  από τον οργανισ µό 
πληρω µών, εφόσον  η εν λόγω  Αρχή  αναλα µβάνει  την υποχρέωση  να καταβάλει  το 
 29    καλυπτό µενο από την εγγύηση  ποσό  σε περίπτωση  όπου  δεν θεµελιώνεται  δικαίω µα 
στην  προκαταβολή . 
3. Η εγγύηση  αποδεσ µεύεται , όταν ο αρµόδιος  οργανισ µός διαπιστώσει  ότι το ποσό   
των πραγ µατικών  δαπανών  που απορρέουν  από την επένδυση  υπερβαίνει  το ποσό  
της προκαταβολής .  
4. Οι οργανισ µοί πληρω µών µπορούν  να δηλώνουν  στο ΕΓΤΠΕ , τµήµα Εγγυήσεων , το 
τµήµα που αντιστοιχεί  στην  κοινοτική  συγχρη µατοδότηση : 
α) της προκαταβολής  που χορηγήθηκε ,  
β) του ποσού  των πραγ µατικών  δαπανών  µετά την εκκαθάριση , που καταβλήθηκε  
κατόπιν  στους  δικαιούχους , µειωµένου κατά  το ποσό  της προκαταβολής .  
ΤΜΗΜΑ  5 
ΠΑΡΑΚΟΛΟΥΘΗΣΗ  ΚΑΙ  ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ  
Άρθρο  61 
1. Η προβλεπό µενη στο άρθρο  48 παράγραφος  2 του κανονισ µού (ΕΚ) αριθ. 1257/1999 
ετήσια  έκθεση  προόδου  υποβάλλεται  στην  Επιτροπή  το αργότερο  στις 30 Ιουνίου  
κάθε  έτους  και αφορά  το προηγού µενο ηµερολογιακό  έτος. 
Κάθε  έκθεση  προόδου  περιέχει  τα ακόλουθα  στοιχεία : 
α) κάθε  µεταβολή  των γενικών  συνθηκών  που έχει σηµασία για την εκτέλεση  της 
παρέ µβασης , ιδίως  τις σηµαντικές  κοινωνικοοικονο µικές εξελίξεις  και τις 
τροποποιήσεις  εθνικών , περιφερειακών  ή κλαδικών  πολιτικών ·  
β) την πρόοδο  όσον  αφορά  τα µέτρα και τις προτεραιότητες , σε σχέση  µε τους 
επιχειρησιακούς  και τους ειδικούς  στόχους  τους, µε χρήση  ποσοτικών  δεικτών ·  
γ) τα µέτρα που ελήφθησαν  από τη διαχειριστική  αρχή  και την επιτροπή  
παρακολούθησης , εάν προβλέπεται  τέτοια  επιτροπή , για τη διασφάλιση  της 
ποιότητας  και της αποτελεσ µατικότητας  της εφαρ µογής και, ειδικότερα : 
i) τις ενέργειες  παρακολούθησης , δηµοσιονο µικού ελέγχου  και 
αξιολόγησης , συµπεριλα µβανο µένων  των κανόνων  συλλογής  των 
στοιχείων ,  
ii) σύνοψη  των σοβαρών  προβλη µάτων  που ανέκυψαν  κατά  τη διαχείριση  
της παρέ µβασης  και των µέτρων  που ενδεχο µένως  ελήφθησαν ·  
δ) τα µέτρα που ελήφθησαν  για τη διασφάλιση  της συµβατότητας  µε τις 
κοινοτικές  πολιτικές . 
2. Οι δείκτες  που αναφέρονται  στην  παράγραφο  1 στοιχείο  β) ευθυγρα µµίζονται , κατά  
το δυνατόν , µε τους κοινούς  δείκτες  που ορίζονται  σε κατευθυντήριες  γραµµές τις 
οποίες  επεξεργάζεται  η Επιτροπή . Όπου  χρειάζονται  πρόσθετοι  δείκτες  για την 
αποτελεσ µατική  παρακολούθηση  της προόδου  προς  την επίτευξη  των στόχων  των 
 30    εγγράφων  προγρα µµατισµού αγροτικής  ανάπτυξης , οι δείκτες  αυτοί  πρέπει  να 
συµπεριλα µβάνονται . 
Άρθρο  62 
1. Οι αξιολογήσεις  διενεργούνται  από ανεξάρτητους  αξιολογητές  και βασίζονται  σε 
αναγνωρισ µένες πρακτικές . 
2. Οι αξιολογήσεις  παρέχουν , ειδικότερα , απαντήσεις  σε κοινά  ερωτή µατα 
αξιολόγησης , τα οποία  καθορίζει  η Επιτροπή  σε συνεννόηση  µε τα κράτη  µέλη και, 
κατά  κανόνα , συνοδεύονται  από κριτήρια  και δείκτες  επίτευξης  των στόχων . 
3. Οι Αρχές  που είναι  επιφορτισ µένες µε τη διαχείριση  του εγγράφου  
προγρα µµατισµού αγροτικής  ανάπτυξης  εφοδιάζονται  µε τα κατάλληλα  µέσα για τη 
διενέργεια  των αξιολογήσεων , χρησι µοποιώντας  τα αποτελέσ µατα της 
παρακολούθησης , συνδυαζό µενα, εάν είναι  απαραίτητο , µε τη συλλογή  
συµπληρω µατικών  πληροφοριών . 
Άρθρο  63 
1. Στο πλαίσιο  της εκ των προτέρων  αξιολόγησης  αναλύονται  οι ανισότητες , οι 
ελλείψεις  και οι δυνατότητες  που χαρακτηρίζουν  την επικρατούσα  κατάσταση  και 
εκτιµάται η συνοχή  της προτεινό µενης στρατηγικής  µε την κατάσταση  και τους 
στόχους  και λαµβάνονται  υπόψη  τα θέµατα που θίγονται  στα κοινά  ερωτή µατα 
αξιολόγησης . Εκτιµάται ο αναµενόµενος αντίκτυπος  των προτεραιοτήτων  δράσης  
που έχουν  επιλεγεί  και, εάν το επιτρέπει  ο χαρακτήρας  τους, προσδιορίζονται  
ποσοτικά  οι στόχοι  τους. Εξακριβώνονται  επίσης  οι προτεινό µενοι τρόποι  
εφαρ µογής, καθώς  και η συνοχή  µε την κοινή  γεωργική  πολιτική  και τις άλλες  
πολιτικές . 
2. Αρµόδιες  για την εκ των προτέρων  αξιολόγηση  είναι  οι Αρχές  που είναι  
επιφορτισ µένες µε την κατάρτιση  του σχεδίου  αγροτικής  ανάπτυξης . Η αξιολόγηση  
αυτή  αποτελεί  αναπόσπαστο  µέρος του εν λόγω  σχεδίου . 
Άρθρο  64 
1. Η ενδιά µεση και η εκ των υστέρων  αξιολόγηση  καλύπτουν  τα συγκεκρι µένα θέµατα 
του υπό εξέταση  εγγράφου  προγρα µµατισµού αγροτικής  ανάπτυξης , καθώς  και 
κοινά  ερωτή µατα αξιολόγησης  σε κοινοτικό  επίπεδο . Τα ερωτή µατα αυτά  αφορούν  
τις συνθήκες  διαβίωσης  και τη διάρθρωση  του αγροτικού  πληθυσ µού, την 
απασχόληση  και τα εισοδή µατα από γεωργικές  και άλλες  δραστηριότητες , τις 
γεωργικές  διαρθρώσεις , τα βασικά  γεωργικά  προϊόντα , την ποιότητα , την 
ανταγωνιστικότητα , τους δασικούς  πόρους  και το περιβάλλον .  
Εάν ένα κοινό  ερώτη µα αξιολόγησης  δεν έχει σχέση  ως προς  ένα συγκεκρι µένο 
έγγραφο  προγρα µµατισµού αγροτικής  ανάπτυξης , αυτό  πρέπει  να αιτιολογείται . 
2. Η ενδιά µεση αξιολόγηση  παρέχει  απαντήσεις  στα ερωτή µατα αξιολόγησης  και 
εξετάζει , ειδικότερα , τα πρώτα  αποτελέσ µατα, τη σχέση  και τη συνοχή  τους µε το 
έγγραφο  προγρα µµατισµού αγροτικής  ανάπτυξης , καθώς  και το βαθµό επίτευξης  των 
 31    στόχων . Στο πλαίσιο  της ενδιά µεσης  αξιολόγησης  εκτιµώνται  επίσης  η χρήση  των 
χρηµατοδοτικών  πόρων  και η πορεία  της παρακολούθησης  και της εφαρ µογής. 
Η εκ των υστέρων  αξιολόγηση  παρέχει  απαντήσεις  στα ερωτή µατα αξιολόγησης  και 
εξετάζει , ειδικότερα , τη χρήση  των πόρων , καθώς  και την αποτελεσ µατικότητα , την 
αποδοτικότητα  και τον αντίκτυπο  της στήριξης . Στο πλαίσιο  της αξιολόγησης  αυτής  
συνάγονται  επίσης  συµπεράσ µατα σχετικά  µε την πολιτική  αγροτικής  ανάπτυξης , 
µεταξύ  άλλων  για τη συµβολή  της στην  κοινή  γεωργική  πολιτική . 
3. Η ενδιά µεση και η εκ των υστέρων  αξιολόγηση  διενεργούνται  σε συνεννόηση  µε την 
Επιτροπή  και υπό την ευθύνη  της Αρχής  που είναι  αρµόδια για τη διαχείριση  του 
προγρα µµατισµού της αγροτικής  ανάπτυξης . 
4. Η ποιότητα  των επιµέρους  αξιολογήσεων  εκτιµάται µε µεθόδους  αναγνωρισ µένες 
από την Αρχή  που είναι  αρµόδια για τη διαχείριση  του εγγράφου  προγρα µµατισµού 
αγροτικής  ανάπτυξης , την επιτροπή  παρακολούθησης , όπου  προβλέπεται , και από 
την Επιτροπή . Τα αποτελέσ µατα της αξιολόγησης  τίθενται  στη διάθεση  του κοινού . 
Άρθρο  65 
1. Το αργότερο  στις 31 ∆εκε µβρίου  2003, διαβιβάζεται  στην  Επιτροπή  έκθεση  
ενδιά µεσης αξιολόγησης . Η Αρχή  που είναι  αρµόδια για τη διαχείριση  του εγγράφου  
προγρα µµατισµού αγροτικής  ανάπτυξης  ενηµερώνει  την Επιτροπή  σχετικά  µε την 
εφαρ µογή των συστάσεων  που περιλα µβάνονται  στην  εν λόγω  έκθεση  αξιολόγησης . 
Η Επιτροπή , βασιζό µενη στις επιµέρους  εκθέσεις  αξιολόγησης , συντάσσει  
συνοπτική  έκθεση  σε κοινοτικό  επίπεδο . Εάν είναι  αναγκαίο , η ενδιά µεση 
αξιολόγηση  επικαιροποιείται  το αργότερο  στις 31 ∆εκε µβρίου  2005. 
2. Το αργότερο  εντός  δύο ετών  από τη λήξη  της περιόδου  προγρα µµατισµού, 
διαβιβάζεται  στην  Επιτροπή  έκθεση  αξιολόγησης  εκ των υστέρων . Εντός  τριών  ετών  
από τη λήξη  της περιόδου  προγρα µµατισµού και µετά την παραλαβή  των επιµέρους  
εκθέσεων  αξιολόγησης , η Επιτροπή  συντάσσει  συνοπτική  έκθεση  σε κοινοτικό  
επίπεδο . 
3. Στις εκθέσεις  αξιολόγησης  αναφέρονται  οι µέθοδοι  που έχουν  εφαρ µοστεί , καθώς  
και οι επιπτώσεις  τους στην  ποιότητα  των δεδοµένων  και των αποτελεσ µάτων . Οι 
εκθέσεις  περιλα µβάνουν  περιγραφή  του πλαισίου  και του περιεχο µένου του 
προγρά µµατος, χρηµατοοικονο µικά στοιχεία , τις απαντήσεις , συµπεριλα µβανο µένων  
των δεικτών  που έχουν  χρησι µοποιηθεί , στα κοινά  ερωτή µατα αξιολόγησης  και στα 
ερωτή µατα που διατυπώνονται  σε εθνικό  ή περιφερειακό  επίπεδο , καθώς  και 
συµπεράσ µατα και συστάσεις . Η δοµή τους πρέπει , στο µέτρο του δυνατού , να 
ακολουθεί  την κοινή  δοµή των εκθέσεων  αξιολόγησης  που καθορίζεται  σε 
κατευθυντήριες  γραµµές, τις οποίες  επεξεργάζεται  η Επιτροπή . 
 32    ΤΜΗΜΑ  6 
ΑΙΤΗΣΕΙΣ , ΕΛΕΓΧΟΙ  ΚΑΙ  ΚΥΡΩΣΕΙΣ  
Άρθρο  66 
1. Στις αιτήσεις  για στήριξη  της αγροτικής  ανάπτυξης , οι οποίες  αφορούν  εκτάσεις  ή 
ζώα και υποβάλλονται  χωριστά  από τις αιτήσεις  χορήγησης  ενισχύσεων  του άρθρου  
6 του κανονισ µού (ΕΚ) αριθ. 2419/2001, αναφέρονται  όλες οι εκτάσεις  και όλα τα 
ζώα της εκµετάλλευσης  που καλύπτει  ο έλεγχος  της εφαρ µογής του εκάστοτε  
µέτρου , συµπεριλα µβανο µένων  εκείνων  για τα οποία  δεν ζητείται  στήριξη . 
2. Όταν  ένα µέτρο στήριξης  της αγροτικής  ανάπτυξης  εφαρ µόζεται  σε εκτάσεις , τα 
αγροτε µάχια αναγνωρίζονται  ένα προς  ένα. Κατά  την περίοδο  εκπλήρωσης  της 
ανειλη µµένης υποχρέωσης , τα αγροτε µάχια που καλύπτονται  από τη στήριξη  δεν 
είναι  δυνατόν  να αποτελέσουν  αντικεί µενο ανταλλαγής , εκτός  ειδικών  περιπτώσεων , 
προβλεπό µενων  από το έγγραφο  προγρα µµατισµού. 
3. Όταν  η αίτηση  πληρω µής επισυνάπτεται  σε αίτηση  ενίσχυσης  βάσει  της έκτασης  στο 
πλαίσιο  του ολοκληρω µένου συστή µατος ελέγχου , το κράτος  µέλος βεβαιώνεται  ότι 
τα αγροτε µάχια για τα οποία  ζητείται  στήριξη  της αγροτικής  ανάπτυξης  δηλώνονται  
χωριστά . 
4. Τα ζώα και οι εκτάσεις  αναγνωρίζονται  σύµφωνα  µε τα άρθρα  18 και 20 του 
κανονισ µού (ΕΚ) αριθ. 1782/2003. 
5. Σε περίπτωση  πολυετούς  στήριξης , οι επόµενες πληρω µές µετά την πληρω µή κατά  
το πρώτο  έτος υποβολής  της αίτησης  διενεργούνται  βάσει  ετήσιας  αίτησης  
καταβολής  της στήριξης , εκτός  εάν το κράτος  µέλος προβλέπει  διαδικασία  η οποία  
επιτρέπει  την αποτελεσ µατική  ετήσια  εξακρίβωση  που αναφέρεται  στο άρθρο  67 
παράγραφος  1 του παρόντος  κανονισ µού. 
Άρθρο  67 
1. Οι αρχικές  αιτήσεις  υπαγωγής  στο καθεστώς , καθώς  και οι µετέπειτα  αιτήσεις  
πληρω µής ελέγχονται  κατά  τρόπο  που διασφαλίζει  την αποτελεσ µατική  εξακρίβωση  
της τήρησης  των όρων  χορήγησης  της στήριξης .  
Ανάλογα  µε τη φύση  των µέτρων  στήριξης , τα κράτη  µέλη καθορίζουν  τις µεθόδους  
και τα µέσα που πρέπει  να χρησι µοποιούνται  για τον έλεγχο  των µέτρων , καθώς  και 
τα πρόσωπα  που υπόκεινται  στους  ελέγχους . 
Όπου  ενδείκνυται , τα κράτη  µέλη χρησι µοποιούν  το ολοκληρω µένο σύστη µα 
διαχείρισης  και ελέγχου  που θεσπίστηκε  µε τον κανονισ µό (ΕΚ) αριθ. 1782/2003. 
2. Οι έλεγχοι  συνίστανται  σε διοικητικούς  και επιτόπιους  ελέγχους . 
 33    Άρθρο  68 
Οι διοικητικοί  έλεγχοι  είναι  διεξοδικοί  και περιλα µβάνουν , όπου  ενδείκνυται , διασταύρωση  
στοιχείων , µεταξύ  άλλων  µε τα δεδοµένα του ολοκληρω µένου συστή µατος διαχείρισης  και 
ελέγχου . Οι εν λόγω  διασταυρού µενοι έλεγχοι  αφορούν  τα αγροτε µάχια και τα ζώα που 
καλύπτονται  από µέτρο στήριξης , ώστε  να αποτρέπεται  η αδικαιολόγητη  καταβολή  στήριξης . 
Πρέπει  επίσης  να ελέγχεται  η τήρηση  των µακροχρόνιων  υποχρεώσεων . 
Άρθρο  69 
Οι επιτόπιοι  έλεγχοι  διενεργούνται  σύµφωνα  µε τον τίτλο  ΙΙΙ του κανονισ µού (ΕΚ) 
αριθ. 2419/2001. Οι έλεγχοι  αυτοί  καλύπτουν  ετησίως  τουλάχιστον  το 5 % των δικαιούχων  
και όλα τα είδη µέτρων  αγροτικής  ανάπτυξης  που προβλέπονται  στα έγγραφα  
προγρα µµατισµού. Στην  περίπτωση  του µέτρου  «πρόωρη  συνταξιοδότηση », που αναφέρεται  
στο κεφάλαιο  IV του κανονισ µού (ΕΚ) αριθ. 1257/1999 και του µέτρου  «δάσωση  γεωργικών  
εκτάσεων », που αναφέρεται  στο άρθρο  31 του ίδιου  κανονισ µού, το ποσοστό  αυτό  µπορεί  να 
µειωθεί  µέχρι 2,5% από το έκτο έτος χορήγησης  της ενίσχυσης  για τα µέτρα αυτά  χωρίς  
αύξηση  του ποσοστού  του ελέγχου  για τα λοιπά  µέτρα.  
Οι επιτόπιοι  έλεγχοι  κατανέ µονται  στη διάρκεια  του έτους  σύµφωνα  µε ανάλυση  των 
κινδύνων  που ενέχει  κάθε  µέτρο αγροτικής  ανάπτυξης . Για τα µέτρα στήριξης  των 
επενδύσεων  που καλύπτονται  από τον τίτλο  ΙΙ κεφάλαια  I, VII, VIII και IX του 
κανονισ µού (ΕΚ) αριθ. 1257/1999, τα κράτη  µέλη δύνανται  να προβλέπουν  ότι σε επιτόπιους  
ελέγχους  υπόκεινται  µόνο τα έργα  στο στάδιο  της περάτωσης . 
Ο έλεγχος  καλύπτει  όλες τις υποχρεώσεις  και δεσµεύσεις  του δικαιούχου  που είναι  δυνατόν  
να ελεγχθούν  κατά  το χρόνο  της επιθεώρησης .  
Άρθρο  70 
Στη στήριξη  που χορηγείται  βάσει  της έκτασης  εφαρ µόζονται  τα άρθρα  30 και 31 και το 
άρθρο  32 παράγραφος  1 του κανονισ µού (ΕΚ) αριθ. 2419/2001. Οι εν λόγω  διατάξεις  δεν 
εφαρ µόζονται  στη στήριξη  άλλων  δασικών  µέτρων , εκτός  από τη δάσωση  γεωργικών  
εκτάσεων . 
Στη στήριξη  που χορηγείται  βάσει  των ζώων  εφαρ µόζονται  τα άρθρα  36, 38 και 40 του ίδιου  
κανονισ µού. 
Άρθρο  71 
1. Το άρθρο  44 του κανονισ µού (ΕΚ) αριθ. 2419/2001 εφαρ µόζεται  στη στήριξη  όλων  
των µέτρων  αγροτικής  ανάπτυξης . 
2. Σε περίπτωση  αχρεωστήτως  καταβληθέντων  ποσών , ο δικαιούχος  του υπό εξέταση  
µέτρου  αγροτικής  ανάπτυξης  υποχρεούται  να επιστρέψει  τα ποσά  αυτά , σύµφωνα  µε 
τις διατάξεις  του άρθρου  49 του κανονισ µού (ΕΚ) αριθ. 2419/2001. 
 34    Άρθρο  72 
1. Εφόσον  διαπιστωθεί  ανακριβής  δήλωση  οφειλό µενη σε σοβαρή  αµέλεια , ο σχετικός  
δικαιούχος  αποκλείεται  από όλα τα µέτρα αγροτικής  ανάπτυξης  που καλύπτονται  
από το ίδιο κεφάλαιο  του κανονισ µού (ΕΚ) αριθ. 1257/1999 για το υπό εξέταση  
ηµερολογιακό  έτος.  
Σε περίπτωση  ανακριβούς  δήλωσης  από πρόθεση , ο αποκλεισ µός ισχύει  και για το 
επόµενο έτος.  
2. Οι προβλεπό µενες στην  παράγραφο  1 κυρώσεις  επιβάλλονται  µε την επιφύλαξη  
πρόσθετων  κυρώσεων  που προβλέπονται  σε εθνικό  επίπεδο . 
Άρθρο  73 
Τα κράτη  µέλη καθορίζουν  το σύστη µα κυρώσεων  που επιβάλλονται  σε περίπτωση  
παράβασης  των διατάξεων  του παρόντος  κανονισ µού και λαµβάνουν  όλα τα αναγκαία  µέτρα 
για να διασφαλίσουν  την εφαρ µογή του. Οι εν λόγω  κυρώσεις  πρέπει  να είναι  
αποτελεσ µατικές , ανάλογες  των παραβάσεων  και αποτρεπτικές . 
ΚΕΦΑΛΑΙΟ  IΙΙ 
ΤΕΛΙΚΕΣ  ∆ΙΑΤΑΞΕΙΣ  
Άρθρο  74 
1. Ο κανονισ µός (ΕΚ) αριθ. 445/2002 καταργείται : 
Το άρθρο  65 παράγραφος  2 του κανονισ µού (ΕΚ) αριθ. 445/2002 εξακολουθεί  να 
ισχύει . 
2. Οι παραπο µπές στον  καταργού µενο κανονισ µό θεωρείται  ότι γίνονται  στον  παρόντα  
κανονισ µό σύµφωνα  µε τον πίνακα  αντιστοιχίας  που παρατίθεται  στο παράρτη µα ΙΙΙ. 
Άρθρο  75 
Ο παρών  κανονισ µός αρχίζει  να ισχύει  την έβδο µη ηµέρα από τη δηµοσίευσή  του στην  
Επίση µη Εφηµερίδα  της Ευρωπαϊκής  Ένωσης . 
Το άρθρο  46 εφαρ µόζεται  από την 1η Ιανουαρίου  2000. 
Ο παρών  κανονισ µός είναι  δεσµευτικός  ως προς  όλα τα µέρη του και ισχύει  άµεσα σε κάθε  
κράτος  µέλος. 
 35    Βρυξέλλες , 29 Απριλίου  2004. 
 Για την Επιτροπή  
 Franz FISCHLER 
 Μέλος  της Επιτροπής  
 36    ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ  Ι 
(Άρθρο  14) 
Επιλέξι µα είδη οικοσίτων  ζώων  Όριο  κάτω  από το οποίο  µια τοπική  φυλή  θεωρείται  ότι 
απειλείται  µε εγκατάλειψη   
(αριθ µός θηλυκών  ζώων  αναπαραγωγής *) 
Βοοειδή  
Προβατοειδή  
Αιγοειδή  
Ιπποειδή  
Χοιροειδή  
Πτηνά  7.500 
10.000 
10.000 
5.000 
15.000 
25.000 
 
* αριθµός, υπολογιζό µενος στο σύνολο  των κρατών  µελών  της Ευρωπαϊκής  Ένωσης , 
θηλυκών  ζώων  της ίδιας  φυλής , που αναπαράγουν  ζώα καθαρής  φυλής  και είναι  
εγγεγρα µµένα σε µητρώο  αναγνωρισ µένο από το κράτος  µέλος (Γενεαλογικό  ή 
Ζωοτεχνικό  Μητρώο ). 
 37    ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ  ΙΙ 
ΣΧΕ∆ΙΑ  ΑΓΡΟΤΙΚΗΣ  ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ  
1. Τίτλος  του σχεδίου  αγροτικής  ανάπτυξης  
2. Κράτος  µέλος και διοικητική  περιφέρεια  (κατά  περίπτωση ) 
3.1.  Γεωγραφική  περιοχή  καλυπτό µενη από το σχέδιο  
Άρθρο  41 του κανονισ µού (ΕΚ) αριθ. 1257/1999 
3.2  Περιοχές  υπαγό µενες στους  στόχους  αριθ. 1 και 2 
Άρθρο  40 του κανονισ µού (ΕΚ) αριθ. 1257/1999 
Προσδιορίζονται : 
– οι περιοχές  του στόχου  αριθ. 1 και οι περιοχές  του στόχου  αριθ. 1 υπό 
µεταβατικό  καθεστώς . Εφαρ µόζεται  µόνο στα συνοδευτικά  µέτρα (πρόωρη  
συνταξιοδότηση , εξισωτικές  αποζη µιώσεις , γεωργοπεριβαλλοντικά  µέτρα και 
δάσωση  γεωργικών  εκτάσεων , κατ’ εφαρ µογή του άρθρου  31 του κανονισ µού 
(ΕΚ) αριθ. 1257/1999)·  
– οι περιοχές  του στόχου  αριθ. 2. Εφαρ µόζεται : 
(1) στα συνοδευτικά  µέτρα, 
(2) στα άλλα  µέτρα που δεν εντάσσονται  στον  προγρα µµατισµό του στόχου  
αριθ. 2. 
4. Προγρα µµατισµός στο κατάλληλο  γεωγραφικό  επίπεδοΆρθρο  41 παράγραφος  2 
του κανονισ µού (ΕΚ) αριθ. 1257/1999 
Εάν στην  περιοχή  πρόκειται  να εφαρ µοστούν , κατ’ εξαίρεση , περισσότερα  του ενός 
σχέδια  αγροτικής  ανάπτυξης , αναφέρονται : 
– όλα τα συναφή  σχέδια ,  
– οι λόγοι  για τους οποίους  δεν είναι  δυνατόν  να συγκεντρωθούν  τα µέτρα σε 
ένα ενιαίο  σχέδιο ,  
– η σχέση  µεταξύ  των µέτρων  των διαφόρων  σχεδίων  και λεπτο µέρειες , όπως  ο 
τρόπος  µε τον οποίο  θα διασφαλιστούν  η συµβατότητα  και η συνεκτικότητα  
των σχεδίων . 
5. Ποσοτική  περιγραφή  της επικρατούσας  κατάστασης  
Άρθρο  43 παράγραφος  1 πρώτη  περίπτωση  του κανονισ µού (ΕΚ) αριθ. 1257/1999 
1. Περιγραφή  της επικρατούσας  σήµερα κατάστασης  
Περιγράφεται , µε ποσοτικά  στοιχεία , η σηµερινή  κατάσταση  της γεωγραφικής  
περιοχής , επιση µαίνοντας  τα πλεονεκτή µατα, τις ανισότητες , τις ελλείψεις  και 
τις δυνατότητες  στο πεδίο  της αγροτικής  ανάπτυξης . Η περιγραφή  αυτή  
 38    καλύπτει  τους τοµείς της γεωργίας  και της δασοκο µίας (συµπεριλα µβανο µένης 
της φύσης  και της σοβαρότητας  των µειονεκτη µάτων  της γεωργικής  
δραστηριότητας  για τα οποία  χορηγείται  η στήριξη  σε κάθε  µειονεκτική  
περιοχή ), την αγροτική  οικονο µία, τη δηµογραφική  κατάσταση , το ανθρώπινο  
δυνα µικό την απασχόληση  και την κατάσταση  του περιβάλλοντος . 
2. Αποτελέσ µατα της προηγού µενης περιόδου  προγρα µµατισµούΠεριγράφονται  τα 
αποτελέσ µατα των δηµοσιονο µικών  πόρων  που διατέθηκαν  για αγροτική  
ανάπτυξη  στο πλαίσιο  του ΕΓΤΠΕ  κατά  την προηγού µενη περίοδο  
προγρα µµατισµού, καθώς   και βάσει  των συνοδευτικών  µέτρων  από το 1992. 
Υποβάλλονται  τα αποτελέσ µατα των αξιολογήσεων . 
3. Άλλες  πληροφορίες  
Περιγράφονται  επίσης , κατά  περίπτωση , τα µέτρα που εφαρ µόστηκαν  επιπλέον  
των κοινοτικών  µέτρων  αγροτικής  ανάπτυξης  και συνοδευτικών  µέτρων  και 
είχαν  επιπτώσεις  στην  καλυπτό µενη περιοχή  προγρα µµατισµού. 
6. Περιγραφή  της προτεινό µενης στρατηγικής , των ποσοτικών  της στόχων , των 
προτεραιοτήτων  που επελέγησαν  όσον  αφορά  την αγροτική  ανάπτυξη  και της 
καλυπτό µενης γεωγραφικής  περιοχής  
Άρθρο  43 παράγραφος  1 πρώτη  περίπτωση  του κανονισ µού (ΕΚ) αριθ. 1257/1999 
1. Προτεινό µενη στρατηγική , ποσοτικοί  στόχοι , προτεραιότητες  που επελέγησαν  
Περιγράφονται  κυρίως , σε σχέση  µε τα πλεονεκτή µατα, τις ανισότητες , τις 
ελλείψεις  και τις δυνατότητες  ανάπτυξης  της υπό εξέταση  περιοχής : 
– οι προτεραιότητες  δράσης ·  
– η ενδεδειγ µένη στρατηγική  για την επίτευξη  των στόχων ·  
– οι επιχειρησιακοί  στόχοι  και τα προσδοκώ µενα αποτελέσ µατα, µε 
ποσοτικοποίηση , όπου  είναι  εφικτό  και επίσης  από πλευράς  
παρακολούθησης  και εκτιµήσεων  που µπορούν  να χρησι µοποιηθούν  
στην  αξιολόγηση ·  
– ο βαθµός στον  οποίο  έχουν  ληφθεί  υπόψη  στη στρατηγική  τα 
χαρακτηριστικά  των οικείων  περιοχών ·  
– ο τρόπος  µε τον οποίο  έχει εφαρ µοστεί  η ολοκληρω µένη προσέγγιση ·  
– ο βαθµός στον  οποίο  έχουν  ληφθεί  υπόψη  στη στρατηγική  η ένταξη  των 
γυναικών  και των ανδρών ·  
– ο βαθµός στον  οποίο  έχουν  ληφθεί  υπόψη  στη στρατηγική  όλες οι 
σχετικές  υποχρεώσεις  που απορρέουν  από τη διεθνή , την κοινοτική  και 
τις εθνικές  πολιτικές  για την προστασία  του περιβάλλοντος , 
συµπεριλα µβανο µένων  εκείνων  που αφορούν  την αειφόρο  ανάπτυξη  και, 
ειδικότερα , την ποιότητα  και τη χρήση  των υδάτων , τη διατήρηση  της 
βιοποικιλότητας , µεταξύ  άλλων  µε διατήρηση  των καλλιεργού µενων  στις 
γεωργικές  εκµεταλλεύσεις  ποικιλιών , και την αλλαγή  του κλίµατος. 
 39    2. Περιγραφή  και αποτελέσ µατα των άλλων  µέτρων  
Η περιγραφή  περιλα µβάνει  επίσης , ανάλογα  µε την περίπτωση , τα µέτρα που 
εφαρ µόζονται  εκτός  του σχεδίου  αγροτικής  ανάπτυξης  (ανεξαρτήτως  του εάν 
πρόκειται  για άλλα  κοινοτικά  ή για εθνικά  µέτρα, όπως  υποχρεωτικοί  κανόνες , 
κώδικες  πρακτικής  και µέτρα που αποτελούν  το αντικεί µενο κρατικών  
ενισχύσεων ) και προσδιορίζει  το βαθµό στον  οποίο  τα µέτρα αυτά  
εξυπηρετούν  τις διαπιστω µένες ανάγκες . 
3. Γεωγραφικές  περιοχές  που καλύπτονται  από ειδικά  µέτρα τοπικής  εµβέλειας  
Για κάθε  µέτρο του σηµείου 8, το οποίο  δεν εφαρ µόζεται  στο σύνολο  της 
περιοχής  που προσδιορίζεται  στο σηµείο 3, περιγράφεται  η περιοχή  
εφαρ µογής. 
Συγκεκρι µένα, παρατίθενται : 
– ο κατάλογος  των µειονεκτικών  περιοχών  που έχει εγκριθεί  για την εν 
λόγω  περιοχή ,  
– κάθε  τροποποίηση , δεόντως  αιτιολογη µένη, του καταλόγου  των 
µειονεκτικών  περιοχών  (άρθρο  55 παράγραφος  4 του κανονισ µού (ΕΚ) 
αριθ. 1257/1999),  
– οι περιοχές  που υπόκεινται  σε περιβαλλοντικούς  περιορισ µούς, µε τη 
δέουσα  αιτιολόγηση . 
4. Χρονοδιάγρα µµα και επίπεδο  συµµετοχής  
Προτεινό µενο χρονοδιάγρα µµα για την εφαρ µογή των διαφόρων  µέτρων , 
αναµενόµενο επίπεδο  συµµετοχής  και διάρκεια  (βλ. επίσης  σηµείο 8). 
7. Εκτί µηση των αναµενόµενων  οικονο µικών , περιβαλλοντικών  και κοινωνικών  
επιπτώσεων  
Άρθρο  43 παράγραφος  1 τρίτη  περίπτωση  του κανονισ µού (ΕΚ) αριθ. 1257/1999 
Λεπτο µερής περιγραφή  σύµφωνα  µε το άρθρο  43 του κανονισ µού (ΕΚ) αριθ. 
1257/1999. 
8. Ενδεικτικός  γενικός  χρηµατοδοτικός  πίνακας  (έτος ΕΓΤΠΕ ) 
Άρθρο  43 παράγραφος  1 τέταρτη  περίπτωση  του κανονισ µού (ΕΚ) αριθ. 1257/1999 
Πίνακας  χρηµατοδοτικού  προγρα µµατισµού: προγρά µµατα αγροτικής  ανάπτυξης  (εκατ. ευρώ )
 Έτος  1 … Έτος  7 ΣΥΝΟΛΟ  
 ∆ηµόσια  
δαπάνη  
(1) Συνεισφορά  
της ΕΕ 
(2) Συνεισφορά  
του ιδιωτικού
τοµέα  
(3) ∆ηµόσια  
δαπάνη  
(1) Συνεισφορά  
της ΕΕ 
(2) Συνεισφορά  
του ιδιωτικού
τοµέα  
(3) ∆ηµόσια  
δαπάνη  
(1) Συνεισφορά  
της ΕΕ 
(2) Συνεισφορά  
του ιδιωτικού  
τοµέα  
(3) 
Προτεραιότητα  A          
Μέτρο  Α1 (π.χ.: 
γεωργοπεριβαλλοντικά  
µέτρα και µέτρα για την 
καλή  διαβίωση  των ζώων               
 40    από τα οποία  µέτρα που 
εγκρίθηκαν  βάσει  του 
κανονισ µού ( ΕΚ) 
αριθ. 2078/1992)           
Μέτρο  A2…          
…Μέτρο  Aν          
Σύνολο  A          
Προτεραιότητα  B…          
Μέτρο  Β1 (π.χ. πρόωρη  
συνταξιοδότηση           
από τα οποία  µέτρα που 
εγκρίθηκαν  βάσει  του 
κανονισ µού ( ΕΚ) 
αριθ. 2079/1992)           
Μέτρο  B2…          
…Μέτρο  Bν           
Σύνολο  B          
…Προτεραιότητα  N          
Μέτρο  N1 (π.χ.. : δάσωση           
από τα οποία  µέτρα που 
εγκρίθηκαν  βάσει  του 
κανονισ µού ( ΕΚ) 
αριθ. 2080/1992).           
Μέτρο  N2…          
…Μέτρο  Nν           
Σύνολο  N          
Άλλες  ενέργειες           
Αξιολόγηση           
Παλαιά  µέτρα πριν από το 
1992          
Μεταβατικά  µέτρα (4)          
Σύνολο  των άλλων  
ενεργειών           
Συνολικές  δαπάνες  που 
πραγ µατοποιήθηκαν  (∆)          
Σύνολο  σχεδίου  - (Σ) (5)          
Υποαπορρόφηση   
(Σ-∆)          
Υπεραπορρόφηση  (∆-Σ)          
 
(1) Στήλη  για τις προβλεπό µενες (δηµόσιες ) δαπάνες , οι οποίες  αναγράφονται  ενδεικτικά . 
(2) Στήλη  για την προβλεπό µενη για κάθε  µέτρο κοινοτικής  συνεισφορά . Η κοινοτική  
συνεισφορά  στις πληρωτέες  δαπάνες  υπολογίζεται  µε βάση  τους συντελεστές  και µε τις 
µεθόδους  που καθορίζονται  στο πρόγρα µµα για κάθε  µέτρο. Η κοινοτική  συνεισφορά  
µπορεί  να υπολογίζεται  σε συνάρτηση  µε την επιλέξι µη δηµόσια δαπάνη  (στήλη  
2/στήλη  1) ή µε το επιλέξι µο συνολικό  κόστος  [στήλη  2/(στήλη  1 + στήλη  3)]. 
(3) Στήλη  για τις προβλεπό µενες δαπάνες  (συνεισφορά  του ιδιωτικού  τοµέα), οι οποίες  
αναγράφονται  ενδεικτικά , εφόσον  η συνεισφορά  αυτή προβλέπεται  για το µέτρο. 
 41    (4) Άρθρο  4 παράγραφος  2 του κανονισ µού (ΕΚ) αριθ. 2603/199. Τα κράτη  µέλη οφείλουν  
να καθορίζουν  τα κριτήρια , µε τα οποία  προσδιορίζονται  σαφώς  οι δαπάνες  προς  
ένταξη  στον προγρα µµατισµό.  
(5) Η βάση  υπολογισ µού είναι  ο πίνακας  χρηµατοδοτικού  προγρα µµατισµού που 
επισυνάπτεται  στην απόφαση  της Επιτροπής  µε την οποία  εγκρίνεται  το έγγραφο  
προγρα µµατισµού, όπως  αυτή τροποποιήθηκε  τελευταία . 
ΧΡΗΣΗ  ΤΩΝ  ΠΙΣΤΏΣΕΩΝ  ΠΟΥ  ΠΡΟΕΡΧΟΝΤΑΙ  ΑΠΟ  ΤΗ ∆ΙΑΚΥΜΑΝΣΗ
Έτος  1 Έτος  2 … Έτος  7 Σύνολο   
∆ηµόσια 
δαπάνη  Συνεισφορά  
της ΕΕ ∆ηµόσια 
δαπάνη  Συνεισφορά  
της ΕΕ ∆ηµόσια 
δαπάνη  Συνεισφορά  
της ΕΕ ∆ηµόσια 
δαπάνη  Συνεισφορά  
της ΕΕ 
Πρόωρη  
συνταξιοδότηση          
Γεωργοπεριβαλ -
λοντικά  µέτρα 
και µέτρα για 
την καλή  
διαβίωση  των 
ζώων         
∆ιάδ oση         
Μειονεκτικές  
περιοχές          
Σύνολο  
διακύ µανσης          
Σηµείωση : 
Στις περιπτώσεις  όπου  το ίδιο µέτρο εντάσσεται  ταυτόχρονα  σε περισσότερες  της µίας 
προτεραιότητες , το κράτος  µέλος υποβάλλει , για τους σκοπούς  της δηµοσιονο µικής 
διαχείρισης , έναν πρόσθετο  πίνακα  ενοποίησης  όλων  των δαπανών  που συνδέονται  µε το 
µέτρο. Στον  εν λόγω  πρόσθετο  πίνακα  ακολουθούνται  η δοµή του ανωτέρω  πίνακα  και η 
σειρά  του επόµενου καταλόγου . 
Στον  ενοποιη µένο χρηµατοδοτικό  πίνακα  που αναφέρεται  στο άρθρο  48 παράγραφος  1 του 
παρόντος  κανονισ µού ακολουθούνται  η δοµή του ανωτέρω  πίνακα  και η σειρά  του επόµενου 
καταλόγου . 
----------------------------------------------------------------------------------------- – Τα διάφορα  µέτρα ορίζονται  ως εξής: 
α) επενδύσεις  στις γεωργικές  εκµεταλλεύσεις , 
β) εγκατάσταση  νέων  γεωργών , 
γ) κατάρτιση , 
δ) πρόωρη  συνταξιοδότηση , 
 42    ε) µειονεκτικές  περιοχές  και περιοχές  που υπόκεινται  σε περιβαλλοντικούς  
περιορισ µούς, 
στ) γεωργοπεριβαλλοντικά  µέτρα και µέτρα για την καλή  διαβίωση  των ζώων , 
ζ) βελτίωση  της µεταποίησης  και της εµπορίας  γεωργικών  προϊόντων , 
η) δάσωση  γεωργικών  εκτάσεων , 
θ) άλλα  δασικά  µέτρα, 
ι) έγγειες  βελτιώσεις , 
ια) αναδασ µός, 
ιβ) καθιέρωση  της παροχής  υπηρεσιών  γεωργικής  συµβουλευτικής , υπηρεσιών  
αντικατάστασης  στη γεωργική  εκµετάλλευση  και υπηρεσιών  συνδρο µής στη 
διαχείριση  γεωργικής  εκµετάλλευσης , 
ιγ) εµπορία  γεωργικών  προϊόντων  ποιότητας , συµπεριλα µβανο µένης της θέσπισης  
καθεστώτων  ποιότητας , 
ιδ) βασικές  υπηρεσίες  για την αγροτική  οικονο µία και τον αγροτικό  πληθυσ µό, 
ιε) ανάπλαση  και ανάπτυξη  χωριών , καθώς  και προστασία  και διατήρηση  της 
αγροτικής  κληρονο µιάς, 
ιστ) διαφοροποίηση  των γεωργικών  και συγγενών  µε τη γεωργία  δραστηριοτήτων  
µε στόχο  τη δηµιουργία  πολλαπλών  δραστηριοτήτων  ή εναλλακτικών  πηγών  
εισοδή µατος, 
ιζ) διαχείριση  υδάτινων  πόρων  για γεωργικούς  σκοπούς , 
ιη) ανάπτυξη  και βελτίωση  των υποδο µών που συνδέονται  µε την ανάπτυξη  της 
γεωργίας , 
ιθ) ενθάρρυνση  των δραστηριοτήτων  που συνδέονται  µε τον τουρισ µό και τη 
χειροτεχνία · 
κ) προστασία  του περιβάλλοντος  όσον  αφορά  τη γεωργία , τη δασοκο µία και τη 
διαχείριση  του φυσικού  χώρου , καθώς  και βελτίωση  των συνθηκών  διαβίωσης  
των ζώων , 
κα) αποκατάσταση  του γεωργικού  παραγωγικού  δυνα µικού που έχει πληγεί  από 
φυσικές  καταστροφές  και εγκατάσταση  των κατάλληλων  µέσων  πρόληψης , 
κβ) χρηµατοοικονο µική τεχνική , 
κγ) διαχείριση  ολοκληρω µένων  στρατηγικών  αγροτικής  ανάπτυξης  από τοπικές  
εταιρικές  σχέσεις , 
κδ) εφαρ µογή δεσµευτικών  προτύπων , 
κε) χρήση  υπηρεσιών  συµβουλευτικής  στον  τοµέα της γεωργίας , 
 43    κστ) συµµετοχή  σε καθεστώτα  ποιότητας  των τροφί µων, 
κζ) προώθηση  προϊόντων  ποιότητας . 
–   Τα µέτρα ι) έως κγ) µπορούν  να συνενώνονται  σε ένα ενιαίο  µέτρο: ι) ενθάρρυνση  
της προσαρ µογής και της ανάπτυξης  των αγροτικών  περιοχών . 
–   Πόροι  του ΕΓΤΠΕ , τµήµα Εγγυήσεων , για τα µέτρα ενθάρρυνσης  της προσαρ µογής 
και της ανάπτυξης  των αγροτικών  περιοχών , τα οποία  λαµβάνονται  κατ’ εφαρ µογή 
του άρθρου  33 του κανονισ µού (ΕΚ) αριθ. 1257/1999 στις (αγροτικές ) περιοχές  του 
στόχου  αριθ. 2: ... εκατ. ευρώ  (% του προβλεπό µενου για το άρθρο  33 συνόλου ).» 
9. Περιγραφή  των µέτρων  που προβλέπονται  για την υλοποίηση  των σχεδίων  
[Άρθρο  43 παράγραφος  1 πέµπτη περίπτωση  του κανονισ µού (ΕΚ) αριθ. 1257/1999] 
Για καθένα  από τα ακόλουθα  σηµεία πρέπει  να αναφέρονται : 
Α. τα κύρια  χαρακτηριστικά  των µέτρων  στήριξης ,  
Β. τα άλλα  στοιχεία . 
1. Γενικές  απαιτήσεις  
A. Κύρια  χαρακτηριστικά  των µέτρων  στήριξης : 
– κατάλογος  των µέτρων  µε τη σειρά  που ορίζεται  στον  
κανονισ µό (ΕΚ) αριθ. 1257/1999, 
– αναφορά  ενός συγκεκρι µένου άρθρου  (και της παραγράφου ), στο 
πεδίο  εφαρ µογής του οποίου  εµπίπτει  κάθε  µέτρο ενίσχυσης  της 
αγροτικής  ανάπτυξης . Όταν  αναφέρονται  περισσότερα  του ενός 
άρθρα , το µέτρο ενίσχυσης  πρέπει  να αναλύεται  στις συνιστώσες  
του, 
– γενικός  στόχος  κάθε  µέτρου . 
B. Άλλα  στοιχεία : 
 ουδέν  
2 Απαιτήσεις  για το σύνολο  ή µέρος των µέτρων  (1) 
A. Κύρια  χαρακτηριστικά : 
– εξαιρέσεις  που αναφέρονται  στο άρθρο  37 παράγραφος  3 δεύτερο  
εδάφιο  πρώτη  περίπτωση  του κανονισ µού (ΕΚ) αριθ. 1257/1999. 
B. Άλλα  στοιχεία : 
– κοινοτική  συνεισφορά  βάσει  του συνολικού  κόστους  ή των 
δηµοσίων  δαπανών , 
 44    – ένταση  ή/και ποσά  των ενισχύσεων  και εφαρ µοζόµενη 
διαφοροποίηση  (κεφάλαια  Ι έως VIII), 
– λεπτο µέρειες  των όρων  επιλεξι µότητας , 
– κριτήρια  βάσει  των οποίων  καταδεικνύεται  η οικονο µική 
βιωσι µότητα  (κεφάλαια  Ι, ΙΙ, IV και VII), 
– συνήθεις  ορθές  γεωργικές  πρακτικές  (κεφάλαια  V και VI), 
– ελάχιστα  πρότυπα  για το περιβάλλον , την υγιεινή  και την καλή  
διαβίωση  των ζώων  (κεφάλαια  Ι, ΙΙ και VII), 
– απαιτού µενο επίπεδο  επαγγελ µατικών  γνώσεων  και ικανοτήτων  
(κεφάλαια  Ι, ΙΙ και ΙV), 
– επαρκής  αξιολόγηση  της ύπαρξης  κανονικών  διεξόδων  στην  αγορά  
για τα καλυπτό µενα προϊόντα  (κεφάλαια  Ι και VII) σύµφωνα  µε τα 
άρθρα  6 και 26 του κανονισ µού (ΕΚ) αριθ. 1257/1999, 
– περιγραφή  όλων  των υπό εκτέλεση  συµβάσεων  (από την 
προηγού µενη περίοδο ), όπου  συµπεριλα µβάνονται  οι οικονο µικές 
πτυχές , και των διαδικασιών /κανόνων  που τις διέπουν . 
3. Απαιτού µενες πληροφορίες  για τα συγκεκρι µένα µέτρα 
Επιπλέον , απαιτούνται  οι ακόλουθες  συγκεκρι µένες πληροφορίες  για τα µέτρα 
που καλύπτονται  από κάθε  κεφάλαιο . 
I. Επενδύσεις  στις γεωργικές  εκµεταλλεύσεις  
A. Κύρια  χαρακτηριστικά : 
– κλάδοι  πρωτογενούς  παραγωγής  και είδη επενδύσεων . 
B. Άλλα  στοιχεία : 
– ανώτατα  όρια για το συνολικό  ύψος  των επιλέξι µων για 
στήριξη  επενδύσεων , 
– τύποι  στήριξης , 
– προσδιορισ µός των προτύπων  για τα οποία  µπορεί  να 
παρασχεθεί  προθεσ µία στο γεωργό  σύµφωνα  µε το άρθρο  5 
παράγραφος  3 του κανονισ µού (ΕΚ) αριθ. 1257/1999, 
αιτιολόγηση  σε σχέση  µε τα ιδιαίτερα  προβλή µατα που 
προκύπτουν  από τη συµµόρφωση  προς  τα υπόψη  πρότυπα  και 
µέγιστη  διάρκεια  της προθεσ µίας για κάθε  υπόψη  πρότυπο . 
II. Εγκατάσταση  νέων  γεωργών  
A. Κύρια  χαρακτηριστικά : 
ουδέν  
 45    B. Άλλα  στοιχεία : 
– χρονικό  διάστη µα που έχουν  στη διάθεσή  τους οι νέοι γεωργοί  
για να ανταποκριθούν  στα κριτήρια  επιλεξι µότητας , εντός  του 
ορίου  των πέντε  ετών  που επιτρέπει  το άρθρο  4 παράγραφος  2 
του παρόντος  κανονισ µού, 
– όριο ηλικίας , 
– ισχύοντες  όροι για τους νέους  γεωργούς  που δεν εγκαθίστανται  
ως µόνοι επικεφαλής  µιας εκµετάλλευσης  ή εγκαθίστανται  ως 
µέλη ενώσεων  ή συνεταιρισ µών, των οποίων  βασικός  σκοπός  
είναι  η διαχείριση  γεωργικής  εκµετάλλευσης , 
– είδος  της στήριξης  για την εγκατάσταση , 
– ορισµός των υπηρεσιών  συµβουλευτικής  στον  τοµέα της 
γεωργίας  που συνδέονται  µε την εγκατάσταση  των νέων  
γεωργών  σε περίπτωση  χορήγησης  υψηλότερης  ενίσχυσης , 
όπως  προβλέπεται  στο άρθρο  8 παράγραφος  2 στοιχείο  β) 
δεύτερο  εδάφιο  του κανονισ µού (ΕΚ) αριθ. 1257/1999. 
III. Κατάρτιση  
A. Κύρια  χαρακτηριστικά : 
ουδέν  
B. Άλλα  στοιχεία : 
– επιλέξι µες ενέργειες  και δικαιούχοι , 
– βεβαίωση  ότι δεν προτείνεται  για χρηµατοδότηση  κανένα  
κανονικό  εκπαιδευτικό  σύστη µα ή πρόγρα µµα. 
IV. Πρόωρη  συνταξιοδότηση  
A. Κύρια  χαρακτηριστικά : 
ουδέν  
B. Άλλα  στοιχεία : 
– λεπτο µερής αναφορά  των όρων  που ισχύουν  για τον 
αποχωρούντα  γεωργό , τον διάδοχο  γεωργό , τον γεωργικό  
εργάτη  και την έκταση  που ελευθερώνεται , ιδίως  όσον  αφορά  
τη χρήση  της έκτασης  που διατηρεί  ο αποχωρών  γεωργός  για 
µη εµπορικούς  σκοπούς  και την προθεσ µία που τάσσεται  για τη 
βελτίωση  της βιωσι µότητας , 
– τύπος  της στήριξης , όπου  συµπεριλα µβάνονται  περιγραφή  της 
µεθόδου  που χρησι µοποιείται  για τον υπολογισ µό του 
ανώτατου  επιλέξι µου για συγχρη µατοδότηση  ποσού  ανά 
εκµετάλλευση  και αιτιολόγηση  ανά κατηγορία  δικαιούχων , 
 46    – περιγραφή  των εθνικών  συστη µάτων  συνταξιοδότησης  και 
πρόωρης  συνταξιοδότησης , 
– διευκρινίσεις  για τη διάρκεια  της στήριξης . 
V. Μειονεκτικές  περιοχές  και περιοχές  που υπόκεινται  σε περιβαλλοντικούς  
περιορισ µούς 
A. Κύρια  χαρακτηριστικά : 
– ύψος  της στήριξης : 
1) για τις εξισωτικές  αποζη µιώσεις  που αναφέρονται  στο άρθρο  
13 στοιχείο  α) του κανονισ µού (ΕΚ) αριθ. 1257/1999: 
αιτιολογούνται  δεόντως  οι προτάσεις  για την εφαρ µογή των 
διατάξεων  ευελιξίας  όσον  αφορά  το ανώτατο  επιλέξι µο για 
συγχρη µατοδότηση  ποσό  που αναφέρεται  στο άρθρο  15 
παράγραφος  3 δεύτερο  εδάφιο  του εν λόγω  κανονισ µού. 
∆ιευκρινίζεται  ο τρόπος  µε τον οποίο  πρόκειται  να 
διασφαλιστεί , στην  περίπτωση  αυτή , η τήρηση  του ανωτάτου  
ορίου  για τις εξισωτικές  αποζη µιώσεις  και περιγράφεται  η 
διοικητική  διαδικασία  µε την οποία  πρόκειται  να τηρηθεί  το 
επιλέξι µο για συγχρη µατοδότηση  ανώτατο  όριο. Σε 
περίπτωση  εφαρ µογής του ανώτατου  µέσου  όρου  που 
προβλέπεται  στο παράρτη µα του κανονισ µού (ΕΚ) 
αριθ.1257/1999, διευκρινίζονται  οι αντικει µενικές  
περιστάσεις  που δικαιολογούν  τη χρήση  αυτή · 
2) για τις εξισωτικές  αποζη µιώσεις  που αναφέρονται  στο άρθρο  
13 στοιχείο  β) και στο άρθρο  16 του κανονισ µού (ΕΚ) αριθ. 
1257/1999: αναλυτικοί  πρώτοι  γεωπονικοί  υπολογισ µοί, από 
τους οποίους  προκύπτουν : α) η απώλεια  εισοδή µατος και το 
πρόσθετο  κόστος  που απορρέουν  από τους περιβαλλοντικούς  
περιορισ µούς και β) οι γεωπονικές  υποθέσεις  εργασίας  που 
χρησι µοποιούνται  ως σηµείο αναφοράς · 
3) για τις εξισωτικές  αποζη µιώσεις  που αναφέρονται  στο άρθρο  
16 του κανονισ µού (ΕΚ) αριθ. 1257/1999: 
 -  προσδιορίζονται , κατά  περίπτωση , τα ειδικά  
προβλή µατα που δικαιολογούν  τη χορήγηση  ενίσχυσης  
µεγαλύτερης  από το ανώτατο  όριο που προβλέπεται  
στο άρθρο  16 παράγραφος  3 πρώτο  εδάφιο  του εν λόγω  
κανονισ µού,  
 -  προσδιορίζονται , κατά  περίπτωση , οι λόγοι  που 
δικαιολογούν  τη χορήγηση  υψηλότερης  αρχικής  
ενίσχυσης , όπως  προβλέπεται  στο άρθρο  16, 
παράγραφος  3 δεύτερο  εδάφιο  του εν λόγω  
κανονισ µού. 
B. Άλλα  στοιχεία : 
 47    – λεπτο µερής αναφορά  των όρων  επιλεξι µότητας  και ειδικότερα : 
1) ορισµός της ελάχιστης  έκτασης ·  
2) περιγραφή  του κατάλληλου  µηχανισ µού µετατροπής  που 
χρησι µοποιείται  στην  περίπτωση  των βοσκοτόπων  
συλλογικής  εκµετάλλευσης · 
3) για τις πληρω µές που αναφέρονται  στο άρθρο  13 στοιχείο  α) 
του κανονισ µού (ΕΚ) αριθ. 1257/1999: αιτιολόγηση  της 
διακύ µανσης  του ποσού  της στήριξης  µε βάση  τα κριτήρια  
που απαριθ µούνται  στο άρθρο  15 παράγραφος  2 του ίδιου  
κανονισ µού·  
4) για τις εξισωτικές  αποζη µιώσεις  που αναφέρονται  στο άρθρο  
13 στοιχείο  β) και στο άρθρο  16 του κανονισ µού (ΕΚ) αριθ. 
1257/1999: τροποποιήσεις  στους  αναλυτικούς  γεωπονικούς  
υπολογισ µούς που περιλα µβάνονται  στο εγκεκρι µένο 
έγγραφο  προγρα µµατισµού· 
– τροποποιήσεις  σε σχέση  µε τους καταλόγους  των µειονεκτικών  
περιοχών  που έχουν  εγκριθεί  ή τροποποιηθεί  µε τις οδηγίες  του 
Συµβουλίου  και της Επιτροπής  και µε τους καταλόγους  των 
περιοχών  που υπόκεινται  σε περιβαλλοντικούς  περιορισ µούς. 
VI. Τήρηση  των προτύπων  
VI.1 Εφαρ µογή δεσµευτικών  προτύπων  
A. Κύρια  χαρακτηριστικά : 
– κατάλογος  των βασιζό µενων  στην  κοινοτική  νοµοθεσία  
προτύπων , τα οποία  είναι  επιλέξι µα για τη στήριξη  που 
αναφέρεται  στο άρθρο  21β του κανονισ µού (ΕΚ) αριθ. 
1257/1999, ηµεροµηνία από την οποία  το πρότυπο  είναι  
υποχρεωτικό  σύµφωνα  µε την κοινοτική  νοµοθεσία  και 
αιτιολόγηση  της επιλογής . 
B. Άλλα  στοιχεία : 
– περιγραφή  των σηµαντικών  επιπτώσεων  των υποχρεώσεων  ή 
περιορισ µών που απορρέουν  από την τήρηση  του νέου 
προτύπου  στις δαπάνες  των γεωργικών  εκµεταλλεύσεων ·  
– ύψος  της στήριξης  ανά επιλέξι µο πρότυπο  και αναλυτικοί  
υπολογισ µοί που δικαιολογούν  το ποσό  αυτό . 
VI.2 Χρήση  των υπηρεσιών  παροχής  συµβουλών  στον τοµέα της 
γεωργίας , 
A. Κύρια  χαρακτηριστικά : 
Ουδέν  
 48    B. Άλλα  στοιχεία : 
– περιγραφή  του συστή µατος παροχής  συµβουλών  στον  τοµέα 
της γεωργίας  που εφαρ µόζεται  από το κράτος  µέλος, 
συµπεριλα µβανο µένης της διαδικασίας  επιλογής  των 
οργανισ µών που είναι  επιφορτισ µένοι µε την παροχή  των 
υπηρεσιών  συµβουλευτικής · 
– συχνότητα  της στήριξης  που χορηγείται  στο γεωργό  για την 
προσφυγή  στις υπηρεσίες  γεωργικών  συµβουλών  στους  
τέσσερις  τοµείς που αναφέρονται  στο άρθρο  21 δ, παράγραφος  
1, του κανονισ µού (ΕΚ) αριθ. 1257/1999.   
VII. Γεωργοπεριβαλλοντικά  µέτρα και µέτρα για την καλή  διαβίωση  των 
ζώων  
A. Κύρια  χαρακτηριστικά : 
– αιτιολόγηση  της ανάληψης  υποχρεώσεων  µε βάση  τα 
προσδοκώ µενα αποτελέσ µατά τους, 
– αναλυτικοί  γεωπονικοί  υπολογισ µοί από τους οποίους  
προκύπτουν : α) η απώλεια  εισοδή µατος και το κόστος  σε σχέση  
µε τη συνήθη  ορθή  γεωργική  πρακτική , β) οι γεωπονικές  
υποθέσεις  εργασίας  που χρησι µοποιούνται  ως σηµείο 
αναφοράς , γ) το επίπεδο  των κινήτρων  και η αιτιολόγησή  τους 
βάσει  αντικει µενικών  κριτηρίων . 
B. Άλλα  στοιχεία : 
– κατάλογος  των τοπικών  φυλών  που απειλούνται  µε 
εγκατάλειψη  και ένδειξη  του αριθµού των θηλυκών  ζώων  
αναπαραγωγής  στις καλυπτό µενες περιοχές . Ο αριθµός αυτός  
πρέπει  να πιστοποιείται  από δεόντως  αναγνωρισ µένο τεχνικό  
οργανισ µό - ή οργάνωση /ένωση  κτηνοτρόφων  -, ο οποίος  
οφείλει  να τηρεί  γενεαλογικό  ή ζωοτεχνικό  µητρώο  της φυλής  
και να το ενηµερώνει . Ο εν λόγω  οργανισ µός πρέπει  να διαθέτει  
τις ικανότητες  και την τεχνογνωσία  που είναι  απαραίτητες  για 
την ταυτοποίηση  των ζώων  των σχετικών  φυλών , 
– για τους φυτικούς  γενετικούς  πόρους  που απειλούνται  από τη 
γενετική  διάβρωση , απόδειξη  της γενετικής  διάβρωσης  βάσει  
επιστη µονικών  στοιχείων  και δεικτών  που επιτρέπουν  να 
εκτιµηθούν  η σπανιότητα  των αυτοχθόνων /αυτοφυών  (τοπικών ) 
ποικιλιών , η ποικιλότητα  του πληθυσ µού τους και οι 
επικρατέστερες  γεωργικές  πρακτικές  στο τοπικό  επίπεδο , 
– λεπτο µερής περιγραφή  των υποχρεώσεων  των γεωργών  και 
οποιασδήποτε  άλλης  προϋπόθεσης  για την ανάληψη  
υποχρεώσεων , καθώς  και του πεδίου  εφαρ µογής και των 
διαδικασιών  προσαρ µογής των υπό εκτέλεση  συµβάσεων , 
 49    – τροποποιήσεις  του ύψους  της στήριξης  έως 120% του κόστους  
και της απώλειας  εισοδή µατος που προκύπτουν  από τους 
γεωπονικούς  υπολογισ µούς, οι οποίοι  περιλα µβάνονται  στο 
εγκεκρι µένο έγγραφο  προγρα µµατισµού και αιτιολόγηση  των 
τροποποιήσεων  αυτών , 
– περιγραφή  της εµβέλειας  του µέτρου , στην  οποία  
διευκρινίζονται  το πεδίο  εφαρ µογής του σε σχέση  µε τις 
ανάγκες  και ο βαθµός στόχευσης  από πλευράς  γεωγραφικής , 
κλαδικής  ή άλλης  κάλυψης , 
– για όλες τις γεωργοπεριβαλλοντικές  υποχρεώσεις  και τις 
υποχρεώσεις  για την καλή  διαβίωση  των ζώων , είναι  σηµαντικό  
να προβάλλονται  οι δυνατότητες  συνδυασ µού των 
υποχρεώσεων  και να διασφαλίζεται  η συνοχή  µεταξύ  τους. 
VIII. Ποιότητα  των τροφί µων 
VIII.1. Συµµετοχή  σε καθεστώτα  ποιότητας   
A. Κύρια  χαρακτηριστικά : 
– κατάλογος  των κοινοτικών  και εθνικών  καθεστώτων  ποιότητας  
που είναι  επιλέξι µα για στήριξη . Για τα εθνικά  καθεστώτα , 
περιγραφή  σε σχέση  µε τα κριτήρια  που καθορίζονται  στο 
άρθρο  24β του κανονισ µού (ΕΚ) αριθ. 1257/1999.  
B. Άλλα  στοιχεία : 
– ύψος  της στήριξης  ανά είδος  επιλέξι µου καθεστώτος  και 
αιτιολόγηση  σε συνάρτηση  µε τα πάγια  έξοδα  που αναφέρονται  
στο άρθρο  24γ του κανονισ µού (ΕΚ) αριθ. 1257/1999. 
VIII.1. Προώθηση  των προϊόντων  ποιότητας   
A. Κύρια  χαρακτηριστικά : 
Ουδέν  
B. Άλλα  στοιχεία : 
– κατάλογος  των προϊόντων  για τα οποία  µπορεί  να χορηγηθεί  
στήριξη  ανάλογα  µε τα καθεστώτα  ποιότητας  που έχουν  
επιλεγεί  στο πλαίσιο  του µέτρου  που αναφέρεται  στο σηµείο 
VIII.1, 
– διαδικασία  που διασφαλίζει  ότι για τις ενέργειες  που έχουν  
επιλεγεί  για στήριξη  στο πλαίσιο  της αγροτικής  ανάπτυξης  δεν 
χορηγείται  στήριξη  δυνά µει του κανονισ µού (ΕΚ) 
αριθ. 2826/2000 του Συµβουλίου , 
 50    – διαδικασία  ελέγχου  εκ των προτέρων  του υλικού  ενηµέρωσης , 
προώθησης  και/ή διαφή µισης (άρθρο  26 του παρόντος  
κανονισ µού), 
– περιγραφή  των επιλέξι µων δαπανών . 
IX. Βελτίωση  της µεταποίησης  και της εµπορίας  γεωργικών  προϊόντων  
A. Κύρια  χαρακτηριστικά : 
– κλάδοι  της βασικής  γεωργικής  παραγωγής . 
B. Άλλα  στοιχεία : 
– κριτήρια  βάσει  των οποίων  καταδεικνύονται  τα οικονο µικά 
οφέλη  για τους πρωτογενείς  παραγωγούς , 
– προσδιορισ µός των προτύπων  για τα οποία  µπορεί  να 
παρασχεθεί  προθεσ µία στις µικρές  µονάδες  µεταποίησης  
σύµφωνα  µε το άρθρο  26, παράγραφος  1, δεύτερο  εδάφιο  του 
κανονισ µού (ΕΚ) αριθ. 1257/1999, αιτιολόγηση  σε σχέση  µε τα 
ιδιαίτερα  προβλή µατα που προκύπτουν  από τη συµµόρφωση  
προς  τα υπόψη  πρότυπα  και µέγιστη  διάρκεια  της προθεσ µίας 
για κάθε  υπόψη  πρότυπο . 
X. ∆ασοκο µία 
A. Κύρια  χαρακτηριστικά : 
Ουδέν  
B. Άλλα  στοιχεία : 
– ορισµός: 
i) των «γεωργικών  εκτάσεων », σε σχέση  µε το άρθρο  32 
του παρόντος  κανονισ µού, 
ii) του «γεωργού », σε σχέση  µε το άρθρο  33 του παρόντος  
κανονισ µού, 
iii) διατάξεων  που διασφαλίζουν  ότι οι προβλεπό µενες 
ενέργειες  είναι  προσαρ µοσµένες στις τοπικές  συνθήκες , 
συµβατές  µε το περιβάλλον  και, κατά  περίπτωση , 
διατηρούν  την ισορροπία  µεταξύ  της δασοκο µίας και 
των θηρα µάτων , 
iv) συµβατικών  όρων  µεταξύ  των περιφερειών  και των 
δυνητικών  δικαιούχων , όσον  αφορά  τις ενέργειες  που 
αναφέρονται  στο άρθρο  32 του κανονισ µού (ΕΚ) αριθ. 
1257/1999· 
 51    – σε περίπτωση  εφαρ µογής των κλιµάκων  που αναφέρονται  
στο άρθρο  46 του παρόντος  κανονισ µού, ενδείξεις  σχετικά  
µε: 
i) τα ποσά  των κλιµάκων  για τις µοναδιαίες  τιµές, 
ii) τη µέθοδο  που χρησι µοποιείται  για τον καθορισ µό  των 
κλιµάκων  αυτών , 
iii) την τήρηση  του κριτηρίου  της µη υπεραντιστάθ µισης,". 
–  περιγραφή  των επιλέξι µων ενεργειών  και των δικαιούχων , 
–  συνάφεια  µεταξύ  των προτεινο µένων  ενεργειών  και των 
δασοκο µικών  προγρα µµάτων  ή άλλων  ανάλογων  µέσων  που 
εφαρ µόζονται  σε εθνικό  ή κατώτερο  επίπεδο , 
–  αναφορά  στα σχέδια  δασοπροστασίας  για τις περιοχές  που 
έχουν  χαρακτηρισθεί  ως υψηλού  ή µέσου  κινδύνου  δασικής  
πυρκαγιάς  και στη συµφωνία  των προτεινό µενων  µέτρων  µε 
τα εν λόγω  σχέδια  δασοπροστασίας . 
XI. Ενθάρρυνση  της προσαρ µογής και της ανάπτυξης  των αγροτικών  
περιοχών  
A. Κύρια  χαρακτηριστικά : 
–  περιγραφή  και αιτιολόγηση  της προτεινό µενης δράσης  στο 
πλαίσιο  κάθε  µέτρου . 
B. Άλλα  στοιχεία : 
–  ορισµός της χρηµατοοικονο µικής τεχνικής , που πρέπει  να 
είναι  σύµφωνη  µε τα γενικά  κριτήρια  επιλεξι µότητας . 
10. Ανάγκες  σε µελέτες , έργα  επίδειξης , ενέργειες  κατάρτισης  και τεχνικής  
βοήθειας  (κατά  περίπτωση ) 
Άρθρο  43 παράγραφος  1 έκτη περίπτωση  του κανονισ µού (ΕΚ) αριθ. 1257/1999 
11. Ορισ µός των αρµοδίων  αρχών  και οργανισ µών 
Άρθρο  43 παράγραφος  1 έβδο µη περίπτωση  του κανονισ µού (ΕΚ) αριθ. 1257/1999 
12. Μέτρα  που έχουν  ληφθεί  για να εξασφαλιστεί  η αποτελεσ µατική  και επαρκής  
υλοποίηση  των σχεδίων , όπου  συµπεριλα µβάνονται  η παρακολούθηση  και η 
αξιολόγηση · ορισ µός των ποσοτικών  δεικτών  που χρησι µεύουν  για την 
αξιολόγηση · ρυθµίσεις  όσον  αφορά  τους  ελέγχους , την επιβολή  κυρώσεων  και 
τη δηµοσιότητα  
Άρθρο  43 παράγραφος  1 όγδοη  περίπτωση  του κανονισ µού (ΕΚ) αριθ. 1257/1999 
 52    1. Αναλυτικές  ενδείξεις  σχετικά  µε την εφαρ µογή των άρθρων  60 έως 65 του 
παρόντος  κανονισ µούΟι ενδείξεις  αυτές  περιλα µβάνουν  ειδικότερα : 
– τη δυνατότητα  χορήγησης  προκαταβολών  σε ορισµένους  δικαιούχους  
των επενδυτικών  µέτρων , 
– περιγραφή  των χρηµατοπιστωτικών  µηχανισ µών που χρησι µοποιούνται  
για την καταβολή  της στήριξης  στους  τελικούς  δικαιούχους , 
– τα µέτρα που έχουν  ληφθεί  για την παρακολούθηση  και αξιολόγηση  του 
προγρά µµατος, συγκεκρι µένα τα συστή µατα και τις διαδικασίες  
συλλογής , οργάνωσης  και συντονισ µού των δεδοµένων  που αφορούν  
τους οικονο µικούς  και φυσικούς  δείκτες  και τους δείκτες  επιπτώσεων , 
– το ρόλο , τη σύνθεση  και τον εσωτερικό  κανονισ µό των επιτροπών  
παρακολούθησης , 
– την κωδικοποίηση , η οποία  πρέπει  να είναι  σύµφωνη  µε το υπόδειγ µα 
της Επιτροπής . 
2. Αναλυτικές  ενδείξεις  σχετικά  µε την εφαρ µογή των άρθρων  66 έως 73 του 
παρόντος  κανονισ µού 
Οι ενδείξεις  αυτές  περιλα µβάνουν  τα συγκεκρι µένα µέτρα ελέγχου  που 
προβλέπονται  για την εξακρίβωση  του ουσιώδους  περιεχο µένου των 
αιτήσεων  και της τήρησης  των όρων  στήριξης , καθώς  και τους 
συγκεκρι µένους  κανόνες  επιβολής  κυρώσεων . 
3. Λεπτο µερείς  ενδείξεις  σχετικά  µε την τήρηση  των γενικών  κριτηρίων  
επιλεξι µότητας  που έχουν  θεσπιστεί  µε τον κανονισ µό (ΕΚ) 
αριθ. 1685/2000 
 Άρθρο  44 του παρόντος  κανονισ µού 
4. Άλλες  ενδείξεις  
Κατά  περίπτωση , ένδειξη  σχετικά  µε την εφαρ µογή της 
συµπληρω µατικής  προθεσ µίας για την κοινοποίηση  περιπτώσεων  
ανωτέρας  βίας (άρθρο  39 παράγραφος  2 του παρόντος  κανονισ µού). 
13. A ποτελέσ µατα των διαβουλεύσεων  και ορισ µός των Αρχών  και οργανισ µών που 
συµµετέχουν , καθώς  και των κοινωνικοοικονο µικών  εταίρων   
Άρθρο  43 παράγραφος  1 ένατη  περίπτωση  του κανονισ µού (ΕΚ) αριθ. 1257/1999 
1. Περιγραφή : 
– των κοινωνικοοικονο µικών  εταίρων  και κάθε  άλλου  εθνικού  
οργανισ µού, του οποίου  πρέπει  να ζητείται  η γνώµη σύµφωνα  µε την 
εθνική  νοµοθεσία  και πρακτική , 
– των γεωργικών  και περιβαλλοντικών  Αρχών  και οργανισ µών που 
συµπράττουν  ειδικότερα  στην  κατάρτιση , την εφαρ µογή, την αξιολόγηση  
και την αναθεώρηση  των γεωργοπεριβαλλοντικών  µέτρων  και άλλων  
 53    µέτρων  µε άξονα  το περιβάλλον , διασφαλίζοντας  την ισορροπία  µεταξύ  
των εν λόγω  µέτρων  και των άλλων  µέτρων  αγροτικής  ανάπτυξης . 
2. Σύνοψη  των αποτελεσ µάτων  των διαβουλεύσεων  και αναφορά  του βαθµού στον 
οποίο  έχουν  ληφθεί  υπόψη  οι διατυπωθείσες  γνώµες και συµβουλές  
14. Ισορροπία  µεταξύ  των διαφόρων  µέτρων  στήριξης Άρθρο  43 παράγραφος  2 
δεύτερη  περίπτωση  του κανονισ µού (ΕΚ) αριθ. 1257/1999 
1. Περιγραφή , µε αναφορά  στα πλεονεκτή µατα, τις ανάγκες  και τις δυνατότητες : 
– της ισορροπίας  µεταξύ  των διαφόρων  µέτρων  αγροτικής  ανάπτυξης , 
– του βαθµού στον  οποίο  τα γεωργοπεριβαλλοντικά  µέτρα εφαρ µόζονται  
στο σύνολο  της επικράτειας . 
2.  Στην  περιγραφή  αυτή αναφέρονται , ανάλογα  µε την περίπτωση : 
– τα µέτρα που έχουν  ληφθεί  εκτός  του πλαισίου  του κανονισ µού (ΕΚ) 
αριθ. 1257/1999, 
– τα µέτρα που έχουν  ληφθεί  ή προβλέπονται  στο πλαίσιο  διακριτών  
σχεδίων  αγροτικής  ανάπτυξης . 
15. Συµβατότητα  και συνοχή  
Άρθρο  37 παράγραφος  2 του κανονισ µού (ΕΚ) αριθ. 1257/1999 
A. Κύρια  χαρακτηριστικά : 
1. Εκτίµηση της συµβατότητας  και της συνοχής  µε: 
– τις υπόλοιπες  κοινοτικές  πολιτικές  και τα µέτρα που έχουν  ληφθεί  
δυνά µει των πολιτικών  αυτών , ιδίως  της πολιτικής  ανταγωνισ µού, 
– τα άλλα  µέσα της κοινής  γεωργικής  πολιτικής , ιδίως  όταν  
προβλέπονται  εξαιρέσεις  που αναφέρονται  στο άρθρο  37 
παράγραφος  3 του κανονισ µού (ΕΚ) αριθ. 1257/1999, 
– τα άλλα  µέτρα στήριξης  που προβλέπονται  στο πλαίσιο  των 
σχεδίων  αγροτικής  ανάπτυξης , 
– τα γενικά  κριτήρια  επιλεξι µότητας . 
2. Στην  περίπτωση  των µέτρων  που αναφέρονται  στο άρθρο  33 του 
κανονισ µού (ΕΚ) αριθ. 1257/1999, εξακριβώνεται  και, κατά  περίπτωση , 
καταδεικνύεται  ότι: 
– τα µέτρα που λαµβάνονται  δυνά µει της έκτης , της έβδο µης και της 
ένατης  περίπτωσης  του εν λόγω  άρθρου  δεν αποτελούν  το 
αντικεί µενο χρηµατοδοτικής  ενίσχυσης  που χορηγείται  από το 
ΕΤΠΑ  στις αγροτικές  περιοχές  του στόχου  αριθ. 2 και στις 
περιοχές  υπό µεταβατικό  καθεστώς , 
 54    – τα µέτρα δεν εµπίπτουν  στο πεδίο  εφαρ µογής άλλου  µέτρου  που 
αναφέρεται  στον  τίτλο  ΙΙ του κανονισ µού (ΕΚ) αριθ. 1257/1999. 
B. Άλλα  στοιχεία : 
 Η εκτίµηση αφορά  ειδικότερα  τις ρυθµίσεις για την εξασφάλιση  του κατάλληλου  
συντονισ µού µε τις διοικητικές  υπηρεσίες  που είναι  υπεύθυνες  για: 
– τα µέτρα αγροτικής  ανάπτυξης  που προβλέπονται  στο πλαίσιο  των 
οργανώσεων  αγοράς , 
– τα µέτρα αγροτικής  ανάπτυξης  που προβλέπονται  από την εθνική  
νοµοθεσία . 
16. Συµπληρω µατικές  κρατικές  ενισχύσεις Άρθρο  52 του κανονισ µού (ΕΚ) αριθ. 
1257/1999 
A. Κύρια  χαρακτηριστικά : 
Προσδιορισ µός των µέτρων  για τα οποία  προβλέπεται  πρόσθετη  
χρηµατοδότηση  µε τη µορφή  κρατικής  ενίσχυσης  [άρθρο  52 του κανονισ µού 
(ΕΚ) αριθ. 1257/1999]. Σε ενδεικτικό  πίνακα  εµφαίνεται  το ποσό  της 
πρόσθετης  στήριξης  που πρόκειται  να χορηγηθεί  στο πλαίσιο  κάθε  
καλυπτό µενου µέτρου  για κάθε  έτος που καλύπτεται  από το σχέδιο . 
B. Άλλα  στοιχεία : 
– κατάργηση  κρατικής  ενίσχυσης , 
– τροποποιήσεις  της πρόσθετης  χρηµατοδότησης  µε τη µορφή  κρατικής  
ενίσχυσης  για ένα από τα µέτρα του εγκεκρι µένου εγγράφου  
προγρα µµατισµού, 
– ποσοστό  της ενίσχυσης . 
 55    ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ  III 
ΠΙΝΑΚΑΣ  ΑΝΤΙΣΤΟΙΧΙΑΣ  
 
Κανονισ µός (EΚ) αριθ . 445/2002 Παρών  κανονισ µός 
Άρθρο  1 - 
- Άρθρο  1 
Άρθρο  2 Άρθρο  2 
Άρθρο  3 παράγραφος  1 - 
Άρθρο  3 παράγραφος  2 Άρθρο  3 
Άρθρο  4 Άρθρο  4 
Άρθρο  5 παράγραφος  1 Άρθρο  5 
Άρθρο  5 παράγραφοι  2 και 3 - 
Άρθρο  6 Άρθρο  6 
Άρθρο  7 Άρθρο  7 
Άρθρο  8 Άρθρο  8 
Άρθρο  9 Άρθρο  9 
Άρθρο  10 Άρθρο  10 
Άρθρο  11 Άρθρο  11 
Άρθρο  12 - 
- Άρθρο  12 
Άρθρο  13 Άρθρο  13 
Άρθρο  14 Άρθρο  14 
Άρθρο  15 Άρθρο  15 
Άρθρο  16 Άρθρο  16 
Άρθρο  17 Άρθρο  17 
Άρθρο  18 Άρθρο  18 
Άρθρο  19 Άρθρο  19 
 56    Άρθρο  20 Άρθρο  20 
Άρθρο  21 Άρθρο  21 
- Άρθρο  22 
- Άρθρο  23 
- Άρθρο  24 
- Άρθρο  25 
- Άρθρο  26 
Άρθρο  22 Άρθρο  27 
- Άρθρο  28 
Άρθρο  23 Άρθρο  29 
Άρθρο  24 Άρθρο  30 
Άρθρο  25 Άρθρο  31 
Άρθρο  26 Άρθρο  32 
Άρθρο  27 Άρθρο  33 
Άρθρο  28 Άρθρο  34 
Άρθρο  29 Άρθρο  35 
Άρθρο  30 Άρθρο  36 
Άρθρο  31 Άρθρο  37 
Άρθρο  32 Άρθρο  38 
Άρθρο  33 Άρθρο  39 
Άρθρο  34 Άρθρο  40 
Άρθρο  35 παράγραφος  1 Άρθρο  41 παράγραφος  1 
Άρθρο  35 παράγραφος  2 Άρθρο  41 παράγραφος  3 
Άρθρο  35 παράγραφος  3 Άρθρο  41 παράγραφος  2 
Άρθρο  36 Άρθρο  42 
Άρθρο  37 Άρθρο  43 
Άρθρο  38 Άρθρο  44 
 57    Άρθρο  39 Άρθρο  45 
Άρθρο  39α Άρθρο  46 
Άρθρο  40 Άρθρο  47 
Άρθρο  41 Άρθρο  48 
Άρθρο  42 Άρθρο  49 
Άρθρο  43 Άρθρο  50 
Άρθρο  44 Άρθρο  51 
Άρθρο  45 Άρθρο  52 
Άρθρο  45α Άρθρο  53 
Άρθρο  46 Άρθρο  54 
Άρθρο  47 Άρθρο  55 
Άρθρο  48 Άρθρο  56 
Άρθρο  49 Άρθρο  57 
Άρθρο  50 Άρθρο  58 
Άρθρο  51 Άρθρο  59 
Άρθρο  52 Άρθρο  60 
Άρθρο  53 Άρθρο  61 
Άρθρο  54 Άρθρο  62 
Άρθρο  55 Άρθρο  63 
Άρθρο  56 Άρθρο  64 
Άρθρο  57 Άρθρο  65 
Άρθρο  58 Άρθρο  66 
Άρθρο  59 Άρθρο  67 
Άρθρο  60 Άρθρο  68 
Άρθρο  61 Άρθρο  69 
Άρθρο  62  Άρθρο  70 
Άρθρο  62α Άρθρο  71 
 58    Άρθρο  63 Άρθρο  72 
Άρθρο  64 Άρθρο  73 
Άρθρο  65 παράγραφος  1 Άρθρο  74 παράγραφος  1 πρώτο  εδάφιο  και 
παράγραφος  2 
Άρθρο  65 παράγραφος  2 Άρθρο  74 παράγραφος  1 δεύτερο  εδάφιο  
Άρθρο  66 Άρθρο  75 πρώτο  εδάφιο  
 Άρθρο  75 δεύτερο  εδάφιο  
Παράρτη µα I Παράρτη µα I 
Παράρτη µα II Παράρτη µα II 
Παράρτη µα III Παράρτη µα III