Πρωτοβουλία της Ομοσπονδιακής Δημοκρατίας της Γερμανίας για την έκδοση απόφασης-πλαίσιο του Συμβουλίου σχετικά με την ποινική προστασία από απατηλή ή άλλη αθέμιτη ανταγωνιστική συμπεριφορά σε σχέση με την ανάθεση δημόσιων συμβάσεων στην κοινή αγορά

(2000/C 253/02)

ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ,

Έχοντας υπόψη τη συνθήκη για την Ευρωπαϊκή Ένωση, και ιδίως το άρθρο 31 στοιχείο ε) και το άρθρο 34 παράγραφος 2 στοιχείο β),

με πρωτοβουλία της Ομοσπονδιακής Δημοκρατίας της Γερμανίας(1),

μετά από διαβούλευση με το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο(2),

Εκτιμώντας τα ακόλουθα:

(1) Είναι αναγκαίο να ενισχυθεί η προστασία τόσο των οικονομικών συμφερόντων των συμβαλλόμενων φορέων όσο και του θεμιτού ανταγωνισμού.

(2) Η ανάθεση συμβάσεων μέσω δημοσίου φορέα στα κράτη μέλη, συμπεριλαμβανομένων των επιχειρήσεων ύδρευσης, ενεργειακού εφοδιασμού, συγκοινωνιών και τηλεπικοινωνιών, πραγματοποιείται καθ' υπέρβαση ορισμένων κατώτατων ορίων σύμφωνα με τις απαιτήσεις του κοινοτικού δικαίου.

(3) Οι εν γένει αντικειμενικές υποστάσεις της απάτης των κρατών μελών στον τομέα αυτό έχουν περιορισμένο μόνο αποτέλεσμα, κατά την επιβολή του κοινοτικού δικαίου περί αναθέσεως συμβάσεων.

(4) Οι αποδεδειγμένης αποτελεσματικότητας δυνατότητες επιβολής κυρώσεων του δικαίου του ανταγωνισμού, αφορούν μόνο τις επιχειρήσεις.

(5) Η επιβολή του κοινοτικού δικαίου περί αναθέσεως συμβάσεων πρέπει να εξασφαλισθεί μέσω προσθέτων αποτελεσματικών κυρώσεων, οι οποίες, στην περίπτωση απατηλής ή άλλης αθέμιτης ανταγωνιστικής συμπεριφοράς φυσικών προσώπων, θα πρέπει να έχουν και ποινικό χαρακτήρα.

(6) Στην πράξη, οι διατάξεις του κοινοτικού δικαίου περί αναθέσεως συμβάσεων εφαρμόζονται αναλόγως από τα κοινοτικά όργανα κατά την ανάθεση συμβάσεων και η ποινική τους κατοχύρωση θα εξυπηρετήσει ως εκ τούτου και την προστασία των οικονομικών συμφερόντων των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων,

ΕΞΕΔΩΣΕ ΤΗΝ ΑΚΟΛΟΥΘΗ ΑΠΟΦΑΣΗ-ΠΛΑΙΣΙΟ:

Άρθρο 1

Ορισμοί

Για τους σκοπούς της παρούσας απόφασης-πλαίσιο, νοούνται ως:

α) "δημόσια σύμβαση": σύμβαση έργων, προμηθειών ή υπηρεσιών, στα πλαίσια του πεδίου εφαρμογής των οδηγιών του Συμβουλίου όσον αφορά τον συντονισμό των διαδικασιών για την ανάθεση τέτοιων συμβάσεων, εφόσον το ποσό τους φθάνει ή υπερβαίνει το εκάστοτε κατώτατο όριο το οριζόμενο στις προαναφερόμενες οδηγίες· περιλαμβάνονται επίσης ανάλογες συμβάσεις που ανατίθενται από τις Ευρωπαϊκές Κοινότητες ή από τα όργανα τα συσταθέντα δυνάμει των συνθηκών για την ίδρυση των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων·

β) "επιχείρηση": ο προσφέρων ή υποψήφιος κατά την έννοια των οδηγιών του Συμβουλίου όσον αφορά τον συντονισμό των διαδικασιών για την ανάθεση δημοσίων συμβάσεων·

γ) "νομικό πρόσωπο": το υποκείμενο δικαίου, το οποίο έχει την ιδιότητα αυτή δυνάμει του ισχύοντος εθνικού δικαίου, πλην των κρατών ή άλλων υποκειμένων του δημοσίου δικαίου κατά την άσκηση δημόσιας εξουσίας, και των διεθνών οργανισμών δημοσίου δικαίου.

Άρθρο 2

Απατηλή ή άλλη αθέμιτη ανταγωνιστική συμπεριφορά σε σχέση με την ανάθεση δημοσίων συμβάσεων στην κοινή αγορά

1. Για τους σκοπούς της παρούσας απόφασης-πλαίσιο λογίζεται ότι πληρούται η αντικειμενική υπόσταση μιας απατηλής ή άλλης αθέμιτης ανταγωνιστικής συμπεριφοράς κατά την ανάθεση δημοσίας συμβάσεως, όταν ένα πρόσωπο υποβάλλει εκ προθέσεως για λογαριασμό μιας επιχείρησης προσφορά που βασίζεται σε παράνομη συμφωνία ή σε εναρμονισμένη πρακτική μεταξύ επιχειρήσεων και αποσκοπεί να οδηγήσει τον συμβαλλόμενο φορέα:

α) μέσω άμεσης ή έμμεσης υπόσχεσης, προσφοράς ή παροχής πλεονεκτήματος σε πρόσωπο, για το ίδιο ή για τρίτον, ως αντάλλαγμα για την ανάθεση δημόσιας σύμβασης κατά παράβαση των καθηκόντων του, ή

β) μέσω άλλης συμπαιγνίας με το πρόσωπο το αρμόδιο για την ανάθεση της σύμβασης, ή

γ) μέσω αποσιώπησης μιας τέτοιας συμφωνίας,

στην αποδοχή συγκεκριμένης προσφοράς.

2. Κάθε κράτος μέλος λαμβάνει τα απαιτούμενα μέτρα προκειμένου να εξασφαλίσει ότι η συμπεριφορά περί της οποίας η παράγραφος 1 συνιστά ποινικό αδίκημα.

Άρθρο 3

Κυρώσεις

Κάθε κράτος μέλος λαμβάνει τα αναγκαία μέτρα προκειμένου να εξασφαλίσει ότι, το κατ' άρθρο 2 ποινικό αδίκημα, καθώς και οι συνδεόμενες με το αδίκημα αυτό συνέργεια ή ηθική αυτουργία, επισύρουν ποινικές κυρώσεις οι οποίες τυγχάνουν αποτελεσματικές, αναλογικές και αποτρεπτικές, περιλαμβάνουσες, στις βαρείες τουλάχιστον περιπτώσεις, στερητικές της ελευθερίας ποινές για τις οποίες χωρεί έκδοση.

Άρθρο 4

Ευθύνη των νομικών προσώπων

1. Κάθε κράτος μέλος λαμβάνει τα αναγκαία μέτρα προκειμένου να εξασφαλίσει ότι ένα νομικό πρόσωπο είναι δυνατόν να υπέχει ευθύνη για ποινικό αδίκημα, κατά την έννοια του άρθρου 2, που διαπράττεται προς όφελός του από πρόσωπο το οποίο ενεργεί είτε ατομικά είτε ως μέλος οργάνου του νομικού προσώπου και κατέχει, εντός του νομικού προσώπου, ιθύνουσα θέση, βάσει:

α) εξουσίας εκπροσώπησης του νομικού προσώπου, ή

β) εξουσίας λήψης αποφάσεων εξ ονόματος του νομικού προσώπου, ή

γ) εξουσίας ασκήσεως ελέγχου εντός του νομικού προσώπου,

καθώς και για συνέργεια ή ηθική αυτουργία στο εν λόγω ποινικό αδίκημα, δυνάμει του άρθρου 5 παράγραφος 1.

2. Πέραν των περιπτώσεων που προβλέπονται στην παράγραφο 1, κάθε κράτος μέλος λαμβάνει τα αναγκαία μέτρα προκειμένου να εξασφαλίσει ότι ένα νομικό πρόσωπο μπορεί να υπέχει ευθύνη, δυνάμει του άρθρου 5 παράγραφος 2, σε περίπτωση που η ελλιπής επιτήρηση ή έλεγχος, εκ μέρους ενός από τα πρόσωπα που αναφέρονται στην παράγραφο 1 του άρθρου αυτού, έχει καταστήσει δυνατή τη διάπραξη ποινικού αδικήματος, κατά την έννοια του άρθρου 2, προς όφελος του νομικού προσώπου, από πρόσωπο εξαρτώμενο από αυτό.

3. Η ευθύνη του νομικού προσώπου δυνάμει των παραγράφων 1 και 2 δεν αποκλείει την ποινική δίωξη των φυσικών προσώπων, τα οποία είναι αυτουργοί, ηθικοί αυτουργοί ή συνεργοί σε ποινικό αδίκημα κατά την έννοια του άρθρου 2.

Άρθρο 5

Κυρώσεις κατά νομικών προσώπων

1. Κάθε κράτος μέλος λαμβάνει τα αναγκαία μέτρα προκειμένου να εξασφαλίσει ότι το νομικό πρόσωπο το οποίο υπέχει ευθύνη, κατά την έννοια του άρθρου 4 παράγραφος 1, υπόκειται σε αποτελεσματικές, αναλογικές και αποτρεπτικές κυρώσεις, περιλαμβάνουσες χρηματικές ποινές ποινικού ή μη χαρακτήρα, και, ενδεχομένως, άλλες κυρώσεις, όπως:

α) μέτρα αποκλεισμού από δημόσιες ενισχύσεις·

β) μέτρα προσωρινής ή οριστικής απαγόρευσης της άσκησης εμπορικής δραστηριότητας·

γ) επιβολή δικαστικής εποπτείας·

δ) δικαστική εκκαθάριση.

2. Κάθε κράτος μέλος λαμβάνει τα αναγκαία μέτρα προκειμένου να εξασφαλίσει ότι το νομικό πρόσωπο το οποίο υπέχει ευθύνη, κατά την έννοια του άρθρου 4 παράγραφος 2, υπόκειται σε αποτελεσματικές, αναλογικές και αποτρεπτικές κυρώσεις ή μέτρα.

Άρθρο 6

Επικουρικότητα των άρθρων 4 και 5

Τα άρθρα 4 και 5 δεν ισχύουν, εφόσον εφαρμόζονται οι διατάξεις του δικαίου των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων περί ευθύνης νομικών προσώπων και περί κυρώσεων κατά νομικών προσώπων για ποινικά αδικήματα κατά την έννοια του άρθρου 2.

Άρθρο 7

Δικαιοδοσία

1. Κάθε κράτος μέλος λαμβάνει τα αναγκαία μέτρα για να καθορίσει την κατ' άρθρον 2 δικαιοδοσία του για ποινικό αδίκημα, όταν το αδίκημα αυτό έχει διαπραχθεί:

α) εν όλω ή εν μέρει στην επικράτειά του, ή

β) από υπήκοό του, εφόσον η νομοθεσία του εν λόγω κράτους μέλους απαιτεί να τιμωρείται αυτή η πράξη και στη χώρα στην οποία έχει τελεστεί, ή

γ) προς όφελος νομικού προσώπου, το οποίο έχει την έδρα του στην επικράτεια του κράτους μέλους αυτού.

2. Κάθε κράτος μέλος μπορεί να αποφασίσει να μην εφαρμόζει ή να εφαρμόζει μόνον σε συγκεκριμένες περιπτώσεις και υπό ειδικές συνθήκες, τη διάταξη περί της οποίας η παράγραφος 1 στοιχεία β) και γ).

3. Εάν ένα κράτος μέλος αποφασίσει να επικαλεσθεί την παράγραφο 2, ενημερώνει τη Γενική Γραμματεία του Συμβουλίου και, κατά περίπτωση, προσδιορίζει σε ποιές περιπτώσεις και υπό ποιές συνθήκες ισχύει αυτή η απόφαση.

4. Εάν ένα κράτος μέλος, σύμφωνα με τη νομοθεσία του, δεν εκδίδει τους υπηκόους του, τότε το κράτος αυτό λαμβάνει τα δέοντα μέτρα ώστε για να καθορίσει την κατ' άρθρον 2 δικαιοδοσία του για ποινικό αδίκημα, όταν αυτό διαπράττεται από υπήκοό του εκτός της επικρατείας του.

Άρθρο 8

Εφαρμογή της απόφασης-πλαίσιο

1. Τα κράτη μέλη θεσπίζουν τα αναγκαία μέτρα για να συμμορφωθούν προς τις διατάξεις της παρούσας απόφασης-πλαίσιο, μέχρι τις ...(3).

2. Τα κράτη μέλη διαβιβάζουν στη Γενική Γραμματεία του Συμβουλίου και την Επιτροπή των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων το κείμενο των διατάξεων, δυνάμει των οποίων μεταφέρονται στο εθνικό δίκαιο οι απορρέουσες από την παρούσα απόφαση-πλαίσιο υποχρεώσεις τους.

3. Βάσει ενδεδειγμένων στοιχείων, το Συμβούλιο προβαίνει σε εκτίμηση του τρόπου με τον οποίο τα κράτη μέλη εξεπλήρωσαν τις απορρέουσες από την παρούσα απόφαση-πλαίσιο υποχρεώσεις τους, μέχρι τις ...(4).

Άρθρο 9

Έναρξη ισχύος

Η παρούσα απόφαση-πλαίσιο αρχίζει να ισχύει την ημερομηνία της δημοσίευσής της στην Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων.

...

Για το Συμβούλιο

Ο Πρόεδρος

...

(1) ΕΕ C ...

(2) ΕΕ C ...

(3) Τρία έτη μετά την έναρξη ισχύος της παρούσας απόφασης-πλαίσιο.

(4) Τέσσερα έτη μετά την έναρξη ισχύος της παρούσας απόφασης-πλαίσιο.