ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΣ (ΕΟΚ) αριθ. 2079/92 ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ της 30ής Ιουνίου 1992 για τη θέσπιση κοινοτικού καθεστώτος παροχής ενισχύσεων στην πρόωρη συνταξιοδότηση των γεωργών

ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΤΩΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΩΝ ΚΟΙΝΟΤΗΤΩΝ,

Έχοντας υπόψη:

τη συνθήκη για την ίδρυση της Ευρωπαϊκής Οικονομικής Κοινότητας, και ιδίως τα άρθρα 42 και 43,

την πρόταση της Επιτροπής (1),

τη γνώμη του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου (2),

τη γνώμη της Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής (3),

Εκτιμώντας:

ότι, λαμβανομένων υπόψη των μεσοπρόθεσμων και μακροπρόθεσμων προοπτικών της κοινοτικής γεωργίας και της μεταρρύθμισης των μηχανισμών στήριξης των αγορών, ζητείται από τους υπευθύνους των γεωργικών εκμεταλλεύσεων να καταβάλουν μια μεγαλύτερη προσπάθεια προσαρμογής-

ότι θα πρέπει να ενθαρρυνθεί η πρόωρη παύση της γεωργικής δραστηριότητας με στόχο τη βελτίωση της βιωσιμότητας των γεωργικών εκμεταλλεύσεων-

ότι η λήψη μέτρων χορήγησης ενισχύσεων στην πρόωρη συνταξιοδότηση μπορεί να συμβάλει στην εξασφάλιση ενός εισοδήματος στους ηλικιωμενους γεωργούς τους υπευθύνους μιας εκμετάλλευσης οι οποίοι αποφασίζουν να διακόψουν τη γεωργική τους δραστηριότητα, να ενθαρρύνει την αντικατάσταση αυτών των ηλικιωμένων γεωργών από γεωργούς οι οποίοι θα μπορέσουν να βελτιώσουν τη βιωσιμότητα των εκμεταλλεύσεων που εναπομένουν και την αναδιάθεση των γεωργικών γαιών για μη γεωργικές χρήσεις, εφόσον δεν υπάρχουν γεωργοί οι οποίοι μπορούν να αναλάβουν την καλλιέργειά τους υπό ικανοποιητικούς από άποψη βιωσιμότητας όρους-

ότι η εξαφάνιση εκμεταλλεύσεων όπου εργάζονται ως βοηθοί μέλη της οικογένειας και ηλικιωμένοι έμμισθοι εργάτες μπορεί να έχει ως αποτέλεσμα την απώλεια της απασχόλησής τους και του εισοδήματός τους- ότι θα πρέπει λοιπόν να εξασφαλιστεί και για τα άτομα αυτά μια πηγή εισοδήματος-

ότι, για να εξασφαλιστεί η αποτελεσματικότητα του μέτρου αυτού, θα πρέπει να οργανωθεί η μεταβίβαση και η επέκταση των γεωργικών εκμεταλλεύσεων καθώς και η αναδιάθεση των εκτάσεων για μη γεωργικούς σκοπούς, εξασφαλίζοντας την ορθολογική χρησιμοποίηση του αγροτικού χώρου- ότι τα κράτη μέλη μπορούν να επιτύχουν το σκοπό αυτό εφοδιάζοντας τις υπάρχουσες υπηρεσίες τους με τα απαραίτητα μέσα ή βοηθώντας τη δημιουργία νέων υπηρεσιών-

ότι η πολυμορφία των αιτίων, του χαρακτήρα και της σοβαρότητας των διαρθρωτικών προβλημάτων που αντιμετωπίζει η γεωργία, απαιτεί λύσεις διαφοροποιημένες ανάλογα με τις περιοχές και ευπροσάρμοστες από χρονική άποψη- ότι πρέπει να υπάρξει συμβολή στη γενική οικονομική και κοινωνική ανάπτυξη των σχετικών περιοχών- ότι καλύτερα αποτελέσματα είναι δυνατόν να επιτευχθούν εάν, βασιζόμενα στα κοινοτικά κριτήρια, τα κράτη μέλη θέσουν σε εφαρμογή το καθεστώς υπό μορφή πολυετών προγραμμάτων τα οποία θα καταρτίζονται σε συνεννόηση με την Επιτροπή και εάν θεσπίσουν τις απαραίτητες νομοθετικές, κανονιστικές και διοικητικές διατάξεις για την εφαρμογή τους-

ότι θα πρέπει να προβλεφθεί μια διαδικασία για τον καθορισμό, αν είναι αναγκαίο, των λεπτομερειών εφαρμογής του παρόντος κανονισμού, κυρίως σε θέματα ελέγχου-

ότι απαιτείται να προστεθούν οι διαθέσιμοι πόροι για την εφαρμογή των μέτρων που προβλέπονται στον παρόντα κανονισμό στους πόρους που προβλέπονται για την υλοποίηση των ενεργειών που πραγματοποιούνται στο πλαίσιο της ρύθμισης της σχετικής με τα διαρθρωτικά ταμεία, κυρίως των μέτρων που ισχύουν για τις περιφέρειες που καλύπτονται από τους στόχους αριθ. 1 και 5β όπως προσδιορίζονται στο άρθρο 1 του κανονισμού (ΕΟΚ) αριθ. 2052/88 (4),

ΕΞΕΔΩΣΕ ΤΟΝ ΠΑΡΟΝΤΑ ΚΑΝΟΝΙΣΜΟ:

Άρθρο 1

Στόχοι του καθεστώτος παροχής ενισχύσεων για την πρόωρη συνταξιοδότηση

1. Προκειμένου να πλαισιωθούν οι προβλεπόμενες αλλαγές στον τομέα των κοινών οργανώσεων των αγορών, τα κράτη μέλη μπορούν να θεσπίσουν κοινοτικό καθεστώς παροχής ενισχύσεων στην πρόωρη συνταξιοδότηση, το οποίο συγχρηματοδοτείται από το Ευρωπαϊκό Ταμείο προσανατολισμού και γεωργικών εγγυήσεων (ΕΤΠΓΕ), τμήμα Εγγυήσεων, υπό τους όρους που προβλέπει ο παρών κανονισμός.

2. Οι ενισχύσεις στην πρόωρη συνταξιοδότηση συμβάλλουν συγχρόνως:

α) στην παροχή ενός εισοδήματος στους ηλικιωμένους κατόχους γεωργικών εκμεταλλεύσεων οι οποίοι αποφασίζουν να διακόψουν τη γεωργική τους δραστηριότητα-

β) στην ενθάρρυνση της αντικατάστασης των ηλικιωμένων αυτών γεωργών από άλλους οι οποίοι θα μπορέσουν να βελτιώσουν την οικονομική βιωσιμότητα των εκμεταλλεύσεων που εναπομένουν-

γ) στην αναδιάθεση των γεωργικών εκτάσεων για μη γεωργικές χρήσεις, όταν δεν είναι δυνατή η διάθεσή τους για γεωργικούς σκοπούς υπό ικανοποιητικούς όρους βιωσιμότητας.

3. Η παροχή ενισχύσεων για την πρόωρη συνταξιοδότηση είναι δυνατόν να συμπεριλαμβάνει μέτρα, στόχος των οποίων είναι:

α) να εξασφαλίσουν ένα εισόδημα στα μέλη της οικογένειας που εργάζονται ως βοηθοί και τους ηλικιωμένους έμμισθους γεωργικούς εργάτες οι οποίοι καθίστανται άνεργοι μετά την πρόωρη συνταξιοδότηση του γεωργού-

β) να οργανώσουν τη μεταβίβαση και την επέκταση των γεωργικών εκμεταλλεύσεων καθώς και την αναδιάθεση των γαιών για μη γεωργικούς σκοπούς εξασφαλίζοντας συγχρόνως την ορθολογική χρησιμοποίηση του αγροτικού χώρου.

Άρθρο 2

Προκαταρκτικοί ορισμοί

Κατά την έννοια του παρόντος κανονισμού, νοούνται ως:

- "αποχωρών γεωργός": ο κύριος της γεωργικής εκμετάλλευσης ο οποίος παύει οριστικά να ασκεί οποιαδήποτε γεωργική δραστηριότητα για εμπορικούς σκοπούς, δυνάμει του παρόντος καθεστώτος ενισχύσεων στην πρόωρη συνταξιοδότηση,

- "εργαζόμενοι": μέλη της οικογένειας που εργάζονται ως βοηθοί και έμμισθοι εργάτες που ασκούν τη γεωργική δραστηριότητα στην εκμετάλλευση του αποχωρούντος γεωργού έως την πρόωρη συνταξιοδότησή του και οποίοι παύουν οριστικά να ασκούν οιαδήποτε γεωργική δραστηριότητα,

- "διάδοχος γεωργός": το πρόσωπο το οποίο διαδέχεται τον αποχωρούντα γεωργό στη διαχείριση της γεωργικής εκμετάλλευσης και επεκτείνει το μέγεθός της, ή, ο κύριος της εκμετάλλευσης ο οποίος παίρνει ολόκληρη ή μέρος της έκτασης που απελευθερώνεται από τον αποχωρούντα για να επεκτείνει έτσι τη δική του εκμετάλλευση,

- "διάδοχος μη γεωργός": οποιοδήποτε άλλο πρόσωπο ή οργανισμός που αναλαμβάνει ολόκληρες ή μέρος των εκτάσεων που απελευθερώνονται με σκοπό να τις διαθέσει για μη γεωργική χρήση, δασοκαλλιέργεια ή δημιουργία προστατευόμενων οιικολογικών περιοχών,

- "εκτάσεις που απελευθερώνονται": οι εκτάσεις τις οποίες εκμεταλλευόταν για εμπορικό σκοπό ο αποχωρών γεωργός έως ότου παύσει να ασκεί την γεωργική δραστηριότητα και τις οποίες παύει να καλλιεργεί,

- "γεωργική δραστηριότητα ως κύρια απασχόληση": δραστηριότητα η οποία ασκείται υπό τους όρους που προβλέπονται στο άρθρο 5 παράγραφος 1 στοιχείο α) του κανονισμού (ΕΟΚ) αριθ. 2328/91 του Συμβουλίου της 15ης Ιουλίου 1991 για τη βελτίωση της αποτελεσματικότητας των γεωργικών διαρθρώσεων (5).

Άρθρο 3

Καθεστώς ενισχύσεων

1. Οι ενισχύσεις για την πρόωρη συνταξιοδότηση που χορηγούνται στους αποχωρούντες γεωργούς είναι δυνατόν να έχουν τις εξής μορφές:

α) πριμοδότηση αποχώρησης-

β) ετήσια αποζημίωση ανεξάρτητη από την επιφάνεια των εκτάσεων που απελευθερώνονται-

γ) ετήσια πριμοδότηση ανά εκτάριο των εκτάσεων που απελευθερώνονται-

δ) συμπληρωματική σύνταξη, εφόσον το καθορισθέν από το εθνικό καθεστώς συνταξιοδότησης ποσό είναι πολύ μικρό για να ενθαρρυνθεί η παύση της γεωργικής δραστηριότητας.

Οι μορφές αυτές μπορούν να συνδυάζονται μεταξύ τους, ώστε να καταβάλλονται ενδεχομένως ετήσια ποσά σταδιακώς μειούμενα.

Το συνολικό συγχρηματοδοτούμενο ποσό ανά εκμετάλλευση υπολογίζεται με τη μέθοδο αναφοράς που βασίζεται στους ακόλουθους όρους:

α) καταβολή, από την ηλικία της πρόωρης συνταξιοδότησης έως τη συνήθη ηλικία συνταξιοδότησης, ετήσιας αποζημίωσης ύψους 4 000 Ecu ανά εκμετάλλευση επαυξημένη με ετήσια πριμοδότηση 250 Ecu ανά εκτάριο. Το συνολικό ετήσιο ποσό Ecu ανά εκμετάλλευση δεν πρέπει να υπερβαίνει τα 10 000 Ecu-

β) καταβολή, ενδεχομένως, ετήσιας συμπληρωματικής σύνταξης η οποία, προστιθέμενη στο σύνηθες ποσό της σύνταξης που καταβάλλεται από το κράτος μέλος επιτρέπει να επιτευχθεί το ίδιο συνολικό ετήσιο ποσό με το αναφερόμενο στο στοιχείο α)-

γ) συνολική διάρκεια καταβολής των ενισχύσεων που αναφέρονται στο στοιχεία α) και β) η οποία δεν υπερβαίνει τα δέκα χρόνια, ούτε το εβδομηκοστό έτος ηλικίας του αποχωρούντος γεωργού.

Ωστόσο, τα κράτη μέλη μπορούν να χρησιμοποιήσουν διαφορετική μέθοδο καταβολής των ενισχύσεων από τη μέθοδο αναφοράς που προσδιορίζεται στο προηγούμενο εδάφιο, χορηγώντας ιδίως χαμηλότερα ετήσια ποσά, ενδεχομένως με σταδιακή μείωση, και για μεγαλύτερο διάστημα που μπορεί να υπερβαίνει τα δέκα χρόνια και το εβδομηκοστό έτος της ηλικίας του αποχωρούντος γεωργού. Στην περίπτωση αυτή, το συγχρηματοδοτούμενο ποσό των ενισχύσεων είναι, κατ' ανώτατο όριο, ίσο με το ποσό που θα έπρεπε να καταβληθεί σύμφωνα με τη μέθοδο αναφοράς. Επιπλέον, όταν το καθεστώς ενισχύσεων περιλαμβάνει πριμοδότηση αποχώρησης, το ανώτατο συγχρηματοδοτούμενο ποσό της πριμοδότησης αυτής δεν υπερβαίνει τα 12 000 Ecu, επαυξημένο κατά 750 Ecu ανά εκτάριο των εκτάσεων που απελευθερώνονται, εντός του ορίου των 30 000 Ecu ανά εκμετάλλευση- το ποσό αυτό αποτελεί μέρος του συνολικού συγχρηματοδοτούμενου ποσού το οποίο υπολογίζεται με τη μέθοδο αναφοράς.

2. Οι ενιχύσεις στην πρόωρη συνταξιοδότηση οι οποίες χορηγούνται στους εργαζόμενους είναι δυνατό να έχουν τις εξής μορφές:

α) πριμοδότηση αποχώρησης-

β) ετήσια αποζημίωση.

Οι δύο αυτές μορφές δύνανται να συνδυάζονται μεταξύ τους.

Το συνολικά συγχρηματοδοτούμενο ποσό ανά εργαζόμενο υπολογίζεται με τη μέθοδο αναφοράς η οποία βασίζεται στους εξής όρους:

α) καταβολή, από την ηλικία της πρόωρης συνταξιοδότησης έως τη συνήθη ηλικία της συνταξιοδότησης, ετήσιας αποζημίωσης ύψους 2 500 Ecu-

β) συνολική διάρκεια καταβολής της αποζημίωσης που αναφέρεται στο στοιχείο α) η οποία δεν υπερβαίνει τα δέκα χρόνια ούτε τη συνήθη ηλικία συνταξιοδότησης ενός εργαζομένου.

Ωστόσο, τα κράτη μέλη μπορούν να χρησιμοποιήσουν διαφορετική μέθοδο καταβολής των ενισχύσεων από τη μέθοδο αναφοράς που προσδιορίζεται στο προηγούμενο εδάφιο, χορηγώντας ιδίως χαμηλότερα ετήσια ποσά, ενδεχομένως με σταδιακή μείωση, και για μεγαλύτερο διάστημα που μπορεί να υπερβεί τα δέκα χρόνια και τη συνήθη ηλικία της συνταξιοδότησης του εργαζομένου. Στην περίπτωση αυτή, το συνολικό συγχρηματοδοτούμενο ποσό των ενισχύσεων είναι, κατ' ανώτατο οίριο, ίσο προς το ποσό που θα έπρεπε να καταβληθεί σύμφωνα με τη μέθοδο αναφοράς. Επί πλέον, όταν το καθεστώς ενισχύσεων περιλαμβάνει πριμοδότηση αποχώρησης, το ανώτατο συγχρηματοδοτούμενο ποσό της πριμοδότησης αυτής δεν ξεπερνά τα 7 500 Ecu ανά εργαζόμενο- το ποσό αυτό αποτελεί μέρος του συνολικού συγχρηματοδοτούμενου ποσού το οποίο υπολογίζεται με τη μέθοδο αναφοράς.

Η Κοινότητα συγχρηματοδοτεί τις ενισχύσεις στην πρόωρη συνταξιοδότηση για δύο εργαζόμενους ανά εκμετάλλευση, κατ' ανώτατο όριο.

3. Τα κράτη μέλη δύνανται να χορηγήσουν ενίσχυση για την έναρξη λειτουργίας υπηρεσιών και δικτύων επιφορτισμένων με την οργάνωση της μεταβίβασης και της επέκτασης των γεωργικών εκμεταλλεύσεων καθώς και της αναδιάθεσης των εκτάσεων για μη γεωργικούς σκοπούς εξασφαλίζοντας συγχρόνως την ορθολογική χρήση του αγροτικού χώρου- στόχος της ενίσχυσης αυτής είναι να συμβάλλει στην κάλυψη των δαπανών λειτουργίας τους.

Οι υπηρεσίες αυτές μπορούν να πραγματοποιούν ιδίως εργασίες πραγματογνωμοσύνης στις προς μεταβίβαση εκμεταλλεύσεις, να καταρτίζουν πίνακα προσφοράς και ζήτησης εκτάσεων και εκμεταλλεύσεων και να συντάσσουν έγγραφα για τον προγραμματισμό της χρησιμοποίησης των εκτάσεων που απελευθερώνονται από τους αποχωρούντες γεωργούς. Δύνανται επίσης να αναλαμβάνουν τις εκτάσεις που απελευθερώνονται και να τις διαθέτουν αργότερα σε διαδόχους γεωργών οι οποίοι πληρούν τους όρους του παρόντος κανονισμού.

Για να δικαιούνται ενισχύσεως, οι υπηρεσίες πρέπει να έχουν εγκριθεί από το κράτος μέλος και να απασχολούν με πλήρες ωράριο έναν τουλάχιστον υπάλληλο που διαθέτει όλα τα προσόντα για την εκτέλεση των καθηκόντων που καλείται να αναλάβει.

Το ποσό της ενίσχυσης για την έναρξη της λειτουργίας το οποίο συγχρηματοδοτείται από την Κοινότητα είναι 36 000 Ecu για κάθε πλήρως απασχολούμενο υπάλληλο. Το ποσό αυτό κατανέμεται στα πέντε πρώτα χρόνια απασχόλησης κάθε υπαλλήλου.

Άρθρο 4

Προγράμματα ενισχύσεων

1. Τα κράτη μέλη εφαρμόζουν το καθεστώς ενισχύσεων σε ολόκληρη την επικράτειά τους μέσω πολυετών προγραμμάτων τα οποία καταρτίζονται σε εθνικό ή περιφερειακό επίπεδο.

2. Κάθε πρόγραμμα περιλαμβάνει τα εξής τουλάχιστον στοιχεία:

- οριοθέτηση της γεωγραφικής περιοχής στην οποία αναφέρεται,

- περιγραφή της διαρθρωτικής κατάστασης της εν λόγω περιοχής, η οποία περιλαμβάνει κυρίως στατιστικά στοιχεία σχετικά με τον αριθμό των εκμεταλλεύσεων συναρτήσει της έκτασης και της ηλικίας του κατόχου της εκμετάλλευσης, καθώς και με τα εισοδήματα,

- περιγραφή των καθεστώτων πρόωρης συνταξιοδότησης και συνταξιοδότησης που υφίστανται στην εν λόγω περιοχή, του βαθμού εφαρμογής τους κατά τα τελευταία έτη και των προβλημάτων που ανέκυψαν,

- μνεία και αιτιολόγηση των προβλεπομένων ποσών και όρων χορήγησης για τις ενισχύσεις, συναρτήσει των τύπων δικαιούχων,

- εκτίμηση του αριθμού των αποχωρούντων γεωργών, των διαδόχων τους και των εργαζομένων τους οποίους αφορούν οι ενισχύσεις αυτές,

- εκτίμηση του αριθμού εκταρίων που θα απελευθερωθούν από τους αποχωρούντες γεωργούς και των τμημάτων που θα μεταβιβαστούν στα άτομα που θα τις χρησιμοποιήσουν για γεωργικούς σκοπούς (διάδοχοι και άλλοι γεωργοί) ή για μη γεωργικούς σκοπούς,

- εκτίμηση των προβλεπομένων δαπανών για τις διάφορες μορφές ενισχύσεων καθώς και των απαραίτητων χρηματοδοτικών μέσων με μνεία του ρυθμού των προβλεπομένων δαπανών,

- το προβλεπόμενο χρονοδιάγραμμα για την υλοποίηση των διαφόρων τύπων σχεδιαζόμενων ενισχύσεων.

Άρθρο 5

Όροι που ισχύουν για τα ενδιαφερόμενα πρόσωπα

Τα κράτη μέλη καθορίζουν τους όρους που πρέπει να πληρούνται από τους ενδιαφερομένους, οι οποίοι περιλαμβάνουν τουλάχιστον τα ακόλουθα στοιχεία:

1. Όσον αφορά τους αποχωρούντες γεωργούς:

- να είναι τουλάχιστον 55 ετών, χωρίς να έχουν φθάσει τη συνήθη ηλικία συνταξιοδότησης, κατά τη στιγμή της αποχώρησής τους,

- να έχουν ασκήσει τη γεωργική δραστηριότητα ως κύρια απασχόληση τουλάχιστον κατά τα δέκα τελευταία χρόνια πριν από την αποχώρησή τους.

2. Όσον αφορά τους διαδόχους των αποχωρούντων γεωργών:

- να έχουν επαρκή επαγγελματική ικανότητα σύμφωνα με το άρθρο 5 παράγραφος 6 του κανονισμού (ΕΟΚ) αριθ. 2328/91,

- να αναλάβουν την υποχρέωση να ασκήσουν τη γεωργική δραστηριότητα ως κύρια απασχόληση στην εκμετάλλευση επί πέντε τουλάχιστον χρόνια και υπό τους όρους που προβλέπονται στο άρθρο 6 παράγραφοι 3 και 4.

3. Όσον αφορά τους εργαζομένους:

- να είναι τουλάχιστον 55 ετών, χωρίς να έχουν φθάσει τη συνήθη ηλικία συνταξιοδότησης,

- να παύσουν οριστικά κάθε γεωργική απασχόληση, αφού έχουν αφιερώσει στη γεωργία το μισό τουλάχιστον του εργασιακού τους χρόνου κατά τα πέντε χρόνια που προηγούνται της παύσης αυτής,

- να έχουν εργαστεί στην εκμετάλλευση του αποχωρούντος γεωργού για διάστημα τουλάχιστον ισοδύναμο με δυό χρόνια πλήρους απασχόλησης κατά την τετραετία που προηγείται της αποχώρησης του γεωργού με πρόωρη συνταξιοδότηση,

- να καλύπτονται από το καθεστώς κοινωνικής ασφάλισης.

4. Όσον αφορά τους διαδόχους που αναλαμβάνουν την εκμετάλλευση για μη γεωργική χρήση να αναλάβουν τη δέσμευση ότι θα χρησιμοποιήσουν τις εκτάσεις υπό τους όρους που προβλέπονται στο άρθρο 6 παράγραφος 5.

Άρθρο 6

Ισχύοντες όροι για τις εκτάσεις που απελευθερώνονται

1. Οι όροι οι σχετικοί με τις εκτάσεις που απελευθερώνονται οι οποίοι αναφέρονται στο παρόν άρθρο πρέπει να εφαρμόζονται τουλάχιστον καθόλη την περίοδο κατά την οποία ο αποχωρών γεωργός δικαιούται ενισχύσεως στην πρόωρη συνταξιοδότηση.

2. Οι αποχωρούντες γεωργοί δύνανται να συνεχίσουν να καλλιεργούν ένα τμήμα της εκμετάλλευσης ίσο προς το 10 % της επιφανείας της κατ' ανώτατο όριο, το οποίο όμως σε καμιά περίπτωση δεν ξεπερνά το ένα εκτάριο, υπό τον όρον ότι παύει γεωργική παραγωγή για εμπορικούς σκοπούς. Η έκταση της εκμετάλλευσης την οποία μπορούν να κρατήσουν οι αποχωρούντες γεωργοί μπορεί να προσαρμόζεται από την Επιτροπή με τη διαδικασία του άρθρου 29 του κανονισμού (ΕΟΚ) αριθ. 4253/88 (6). Μπορούν εξάλλου, υπό τους όρους που θα καθορίσει το κράτος μέλος, να εξακολουθήσουν να έχουν στη διάθεσή τους την έκταση στην οποία ευρίσκονταν τα κτίσματα στα οποία θα συνεχίσουν να διαμένουν με την οικογένειά τους.

3. Το μέγεθος των γεωργικών εκμεταλλεύσεων που προκύπτει από τη μεταβίβαση των εκτάσεων που απελευθερώνονται από τον αποχωρούντα γεωργό, πρέπει να αυξηθεί ώστε να βελτιωθεί η οικονομική τους βιωσιμότητα, σύμφωνα με όρους που θα καθοριστούν λαμβάνοντας κυρίως υπόψη την επαγγελματική ικανότητα του διαδόχου, την έκταση, τον όγκο εργασίας ή εισοδήματος ανάλογα με τις περιοχές και τους τύπους παραγωγής. Τα κράτη μέλη καθορίζουν αυτούς τους όρους καθώς και την προθεσμία μετά την λήξη της οποίας ο δικαιούχος πρέπει να τους πληροί.

4. Η εκμετάλλευση των εκτάσεων που απελευθερώνονται και μεταβιβάζονται στους διαδόχους γεωργούς πρέπει να γίνεται επί πέντε τουλάχιστον χρόνια και σύμφωνα με τις απαιτήσεις προστασίας του περιβάλλοντος.

5. Οι εκτάσεις που απελευθερώνονται και μεταβιβάζονται σε διαδόχους μη γεωργούς πρέπει να χρησιμοποιούνται σύμφωνα με τους όρους που επιβάλλει η διατήρηση ή η βελτίωση της ποιότητας του περιβάλλοντος και του φυσικού χώρου.

6. Οι εκτάσεις που απελευθερώνονται μπορούν να συμπεριληφθούν σε ενέργεια αναδασμού ή απλής ανταλλαγής τμημάτων γης. Στην περίπτωση αυτή, οι όροι που αναφέρονται στο παρόν άρθρο πρέπει να εφαρμόζονται σε επιφάνειες ισοδύναμες με τις εκτάσεις που απελευθερώνονται.

Επιπλέον, τα κράτη μέλη μπορούν να προβλέπουν ότι τις εκτάσεις που ελευθερώνονται θα αναλάβει οργανισμός με την υποχρέωση να τις παραχωρήσει αργότερα σε διαδόχους που πληρούν τους όρους του παρόντος κανονισμού.

Άρθρο 7

Εθνικές νομοθεσίες

1. Τα κράτη μέλη λαμβάνουν τα αναγκαία νομοθετικά, κανονιστικά και διοικητικά μέτρα για την ορθή εφαρμογή του προγράμματος. Τα μέτρα αυτά πρέπει να επιτρέπουν κυρίως:

- να καταστεί το πρόγραμμα επαρκώς ελκυστικό σε σύγκριση με τα καθεστώτα πρόωρης συνταξιοδότησης τα οποία υφίστανται ενδεχομένως στην περιοχή την οποία αφορά το πρόγραμμα,

- να διευκολυνθεί η μεταβίβαση των εκτάσεων που απελευθερώνονται, κυρίως μέσω κατάλληλων μορφών κτήσης ή ενοικίασης των εκτάσεων έτσι ώστε να εξασφαλιστεί η διατήρηση ή αξιοποίηση της έγγειας κληρονομίας,

- να συμπεριληφθούν στις συμβάσεις αγοράς ή ενοικίασης των εκτάσεων που απελευθερώνονται ρήτρες για την τήρηση των όρων των σχετικών με τη χρησιμοποίηση των εκτάσεων που αναφέρονται στο άρθρο 6,

- να οργανωθεί η μεταβίβαση και η επέκταση των γεωργικών εκμεταλλεύσεων καθώς και η ορθολογική χρησιμοποίηση του αγροτικού χώρου, εφοδιάζοντας τις υπάρχουσες υπηρεσίες με τα απαραίτητα μέσα ή βοηθώντας τη δημιουργία νέων υπηρεσιών,

- να διασφαλισθεί η αρμονική μετάβαση από το κοινοτικό καθεστώς παροχής ενισχύσεων στην πρόωρη συνταξιοδότηση στο εθνικό καθεστώς συνταξιοδότησης.

2. Ο παρών κανονισμός δεν προδικάζει την δυνατότητα των κρατών μελών να λάβουν μέτρα συμπληρωματικών ενισχύσεων, οι όροι ή οι λεπτομέρειες των οποίων διαφέρουν από τους προβλεπόμενους στον παρόντα κανονισμό ή τα ποσά των οποίων υπερβαίνουν τα ανώτατα όρια που προβλέπονται από τον παρόντα κανονισμό, υπό τον όρο ότι τα μέτρα αυτά θα ληφθούν σύμφωνα με τα άρθρα 92, 93 και 94 της συνθήκης.

Άρθρο 8

Διαδικασία εξέτασης των προγραμμάτων

1. Τα κράτη μέλη ανακοινώνουν στην Επιτροπή τα σχέδια προγραμμάτων ενισχύσεων και τις υπάρχουσες ή προβλεπόμενες εθνικές ρυθμίσεις.

2. Η Επιτροπή εξετάζει τις ανακοινώσεις αυτές προκειμένου να προσδιορίσει:

- κατά πόσο συμφωνούν με τον παρόντα κανονισμό, λαμβανομένων υπόψη των στόχων του κανονισμού αυτού και της σχέσης μεταξύ των διαφόρων μέτρων,

- το χαρακτήρα των συγχρηματοδοτουμένων δράσεων,

- το συνολικό ποσό των συγχρηματοδοτουμένων δαπανών,

3. Η Επιτροπή αποφασίζει για την έγκριση των προγραμμάτων, σύμφωνα με τη διαδικασία που προβλέπεται στο άρθρο 29 του κανονισμού (ΕΟΚ) αριθ. 4253/88.

Άρθρο 9

Ποσοστό κοινοτικής συγχρηματοδότησης

Το ποσοστό κοινοτικής συγχρηματοδότησης είναι 75 % στις περιοχές που καλύπτονται από το στόχο που ορίζεται στο άρθρο 1 σημείο 1 του κανονισμού (ΕΟΚ) αριθ. 2052/88 και 50 % στις υπόλοιπες περιοχές.

Άρθρο 10

Τρόπος εφαρμογής

Η Επιτροπή θεσπίζει, σύμφωνα με τη διαδικασία που προβλέπεται στο άρθρο 29 του κανονισμού (ΕΟΚ) αριθ. 4253/88, τον τρόπο εφαρμογής του παρόντος κανονισμού.

Άρθρο 11

Τελική διάταξη

Ο κανονισμός (ΕΟΚ) αριθ. 1096/88 (7) καταργείται. Εξακολουθεί ωστόσο να ισχύει για τις ενισχύσεις που χορηγήθηκαν πριν από τις 30 Ιουλίου 1993.

Άρθρο 12

Έναρξη ισχύος

Ο παρών κανονισμός τίθεται σε ισχύ την ημέρα της δημοσίευσής του στην Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων.

Ο παρών κανονισμός είναι δεσμευτικός ως προς όλα τα μέρη του και ισχύει άμεσα σε κάθε κράτος μέλος.

Λουξεμβούργο, 30 Ιουνίου 1992.

Για το Συμβούλιο

Ο Πρόεδρος

Arlindo MARQUES CUNHA

(1) ΕΕ αριθ. C 300 της 21. 11. 1991, σ. 15.(2) ΕΕ αριθ. C 94 της 13. 4. 1992.(3) ΕΕ αριθ. C 98 της 21. 4. 1992, σ. 15.(4) ΕΕ αριθ. L 185 της 15. 7. 1988, σ. 9.(5) ΕΕ αριθ. L 218 της 6. 8. 1991, σ. 1.(6) ΕΕ αριθ. L 374 της 31. 12. 1988, σ. 1.(7) ΕΕ αριθ. L 110 της 29. 4. 1988, σ. 1.