Καθεστώς των φωνητικών επικοινωνιών μέσω του Internet βάσει του κοινοτικού δικαίου και, ειδικότερα, βάσει της οδηγίας 90/388/ΕΟΚ (98/C 6/04)

(Κείμενο που παρουσιάζει ενδιαφέρον για τον ΕΟΧ)

Κατάσταση όσον αφορά το ρυθμιστικό πλαίσιο των φωνητικών επικοινωνιών στο Internet

Η οδηγία 90/388/ΕΟΚ σχετικά με τον ανταγωνισμό στις αγορές τηλεπικοινωνιακών υπηρεσιών (ΕΕ L 192 της 24. 7. 1990, σ. 10) ορίζει αναλυτικά τις υπηρεσίες που τα κράτη μέλη μπορούν να συνεχίσουν να αναθέτουν αποκλειστικά στους οργανισμούς τηλεπικοινωνιών τους.

Σύμφωνα με το άρθρο 1 της οδηγίας 90/388/ΕΟΚ, νοείται ως «υπηρεσία φωνητικής τηλεφωνίας» η εμπορική εκμετάλλευση για το κοινό της άμεσης μετάδοσης και της μεταγωγής της φωνής, από και προς τερματικά σημεία του δημόσιου δικτύου μεταγωγής και σε πραγματικό χρόνο που επιτρέπει σε κάθε χρήστη να χρησιμοποιεί τον συνδεδεμένο με τερματικό σημείο εξοπλισμό για να επικοινωνεί με άλλο τερματικό σημείο.

Στις 20 Οκτωβρίου 1995 η Επιτροπή δημοσίευσε μία ανακοίνωση προς το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο σχετικά με το καθεστώς και την εφαρμογή της οδηγίας 90/388/ΕΟΚ σχετικά με τον ανταγωνισμό στις αγορές τηλεπικοινωνιακών υπηρεσιών (95/C 275/02, ΕΕ C 275, σ. 2) («η ανακοίνωση»). Στην ανακοίνωση αυτή εκτίθεται η προσέγγιση της Επιτροπής όσον αφορά την εφαρμογή του ορισμού τον οποίο περιέχει το άρθρο 1 της οδηγίας 90/388/ΕΟΚ. Έκτοτε, λόγω της ανάπτυξης ορισμένων λογισμικών, κατέστη δυνατή η συμπίεση των φωνητικών επικοινωνιών και η αποστολή τους μέσω του Internet σε άλλους συνδρομητές του Internet που χρησιμοποιούν το ίδιο ή συμβατό λογισμικό και, μέσω πυλών, σε συνήθεις τηλεφωνικές συσκευές. Πρόκειται για νέα εξέλιξη και, συνεπώς, η Επιτροπή πρέπει να εκδώσει ένα συμπλήρωμα στην ανακοίνωσή της σχετικά με τις υπηρεσίες του είδους αυτού, οι οποίες συχνά αναφέρονται ως «υπηρεσίες τηλεφωνίας μέσω του Internet».

Η παρούσα ανακοίνωση, η οποία αφορά την αμφίδρομη ανταλλαγή φωνητικών επικοινωνιών μέσω του Internet (1) (2) εξετάζει δύο σημαντικά θέματα από την άποψη του ρυθμιστικού πλαισίου:

- πρώτον, κατά πόσο στο στάδιο που προηγείται της πλήρους ελευθέρωσης των υπηρεσιών φωνητικής τηλεφωνίας και των τηλεπικοινωνιακών υποδομών, η οποία προβλέπεται για το 1998, οι υπηρεσίες αυτές συμπεριλαμβάνονται ήδη στις ελευθερωμένες υπηρεσίες, βάσει του ορισμού των υπηρεσιών φωνητικής τηλεφωνίας της οδηγίας 90/388/ΕΟΚ,

- δεύτερον, σε ποιο βαθμό το στοιχεία του ρυθμιστικού πλαισίου του 1998 (3), τα οποία εφαρμόζονται στην παροχή υπηρεσιών φωνητικής τηλεφωνίας πρέπει να εφαρμόζονται επίσης στις υπηρεσίες φωνητικών επικοινωνιών μέσω του Internet.

Κατηγορίες υπηρεσιών τηλεφωνίας μέσω του Internet

Κατά την εξέταση των θεμάτων που συνδέονται με τις υπηρεσίες τηλεφωνίας μέσω του Internet, η παρούσα ανακοίνωση ασχολείται ιδιαίτερα με τις περιπτώσεις στις οποίες οι χρήστες συνδέονται με το Internet μέσω τερματικών σημείων του (σταθερού) δημοσίου δικτύου μεταγωγής προκειμένου να επικοινωνήσουν αντί, για παράδειγμα, να προσφύγουν σε αποκλειστικές συνδέσεις ή άλλα μέσα χωρίς να χρησιμοποιήσουν αυτά τα τερματικά σημεία. Από την άποψη αυτή, μπορεί να γίνει διάκριση μεταξύ τριών κατηγοριών υπηρεσιών φωνητικής τηλεφωνίας μέσω του Internet, όσον αφορά τον χρήστη:

- υπηρεσίες φωνητικής τηλεφωνίας από υπολογιστή σε υπολογιστή: φωνητική επικοινωνία μέσω του Internet μεταξύ του ηλεκτρονικού υπολογιστή ενός χρήστη και του ηλεκτρονικού υπολογιστή ενός άλλου χρήστη (και οι δύο χρήστες χρησιμοποιούν modems (διαμορφωτές/αποδιαμορφωτές), συμβατό λογισμικό, μεγάφωνα και μικρόφωνα για να επικοινωνήσουν),

- υπηρεσίες φωνητικής τηλεφωνίας από υπολογιστή σε τηλεφωνική συσκευή: φωνητική επικοινωνία μέσω του Internet μεταξύ του ηλεκτρονικού υπολογιστή ενός χρήστη (με modem, λογισμικό μεγάφωνο και μικρόφωνο) και ενός άλλου χρήστη που χρησιμοποιεί μία κλασική τηλεφωνική συσκευή συνδεδεμένη με το δημόσιο τηλεφωνικό δίκτυο μεταγωγής και

- υπηρεσίες φωνητικής τηλεφωνίας από τηλεφωνική συσκευή σε τηλεφωνική συσκευή: φωνητική επικοινωνία μέσω του Internet, αλλά μεταξύ χρηστών που χρησιμοποιούν και οι δύο τηλέφωνα συνδεδεμένα με το δημόσιο δίκτυο μεταγωγής. Στην περίπτωση αυτή, ένα μέρος της φωνητικής επικοινωνίας μεταδίδεται σε πακέτα χρησιμοποιώντας τα πρωτόκολλα του Internet αντί να προωθείται στο σύνολό της από τα δημόσια δίκτυα μεταγωγής, εθνικά και διεθνή.

Αξιολόγηση βάσει του ορισμού των υπηρεσιών φωνητικής τηλεφωνίας της οδηγίας 90/388/ΕΟΚ

Βάσει του ορισμού των υπηρεσιών φωνητικής τηλεφωνίας στην οδηγία 90/388/ΕΟΚ, η φωνητική επικοινωνία μεταξύ χρηστών του Internet μπορεί να θεωρηθεί υπηρεσία φωνητικής τηλεφωνίας μόνον εφόσον πληρούνται, στο σύνολό τους, τα ακόλουθα κριτήρια:

- Οι επικοινωνίες αυτές αποτελούν αντικείμενο εμπορικής εκμετάλλευσης

Το επίθετο «εμπορική» πρέπει να εννοηθεί με την κοινή έννοια της λέξης: η μετάδοση της φωνής αποτελεί ξεχωριστή εμπορική δραστηριότητα, στόχος της οποίας είναι η επίτευξη κέρδους. Συνεπώς, δεν καλύπτει την απλή τεχνική, μη εμπορική παροχή τηλεφωνικής σύνδεσης μεταξύ δύο χρηστών.

Στην περίπτωση του Internet, παρόλο που η προμήθεια λογισμικού και φυλλομετρητών που επιτρέπουν στους χρήστες των λογισμικών αυτών να στείλουν και να λάβουν φωνητικές επικοινωνίες αποτελούν αντικείμενο εμπορικής εκμετάλλευσης (συχνά έχουν εγκατασταθεί εκ των προτέρων στους νέους ΗΥ), στις περισσότερες περιπτώσεις, στόχος των φορέων παροχής πρόσβασης (4) σ' αυτό δεν είναι, τουλάχιστον μέχρι στιγμής, η μετάδοση της φωνής για λόγους εμπορικής εκμετάλλευσης.

Η τηλεφωνία μέσω του Internet αποτελεί απλώς ένα πρόσθετο χαρακτηριστικό που προσφέρει η πρόσβαση στο Internet, την οποία επιλέγει ο πελάτης για διάφορους λόγους, όπως η αναζήτηση θέματος, το ηλεκτρονικό ταχυδρομείο, παραλαβή φακέλων και δεδομένων, κλπ. Σε άλλες περιπτώσεις, ο χρήστης προμηθεύεται μόνος του το απαιτούμενο λογισμικό χωρίς να απευθυνθεί στον φορέα παροχής πρόσβασης του οποίου είναι συνδρομητής.

Δεδομένου ότι η υπηρεσία φωνητικής επικοινωνίας αποτελεί μόνο ένα μέρος μιας ενσωματωμένης υπηρεσίας του Internet που προσφέρεται στον πελάτη, στο πλαίσιο της οποίας η υπηρεσία φωνητικής τηλεφωνίας προστίθεται στα άλλα στοιχεία της υπηρεσίας Internet (όπως και η βιντεοτηλεφωνία δεν θεωρείται επί του παρόντος υπηρεσία φωνητικής τηλεφωνίας), η τηλεφωνία μέσω του Internet δεν ανταποκρίνεται, κατά γενικό κανόνα, στο πρώτο κριτήριο που προβλέπεται στον κοινοτικό ορισμό της φωνητικής τηλεφωνίας.

Μόνον στην περίπτωση που η τηλεφωνία μέσω του Internet από τηλεφωνική συσκευή σε τηλεφωνική συσεκυή αποτελεί αντικείμενο εμπορικής εκμετάλλευσης στην Ευρωπαϊκή Ένωση, ως εναλλακτική μορφή υπηρεσίας φωνητικής τηλεφωνίας, ο οργανισμός που παρέχει τις εν λόγω υπηρεσίες μπορεί να θεωρηθεί ότι προβαίνει σε εμπορική προσφορά.

Επίσης, στην περίπτωση των φωνητικών επικοινωνιών μέσω ΗΥ, αν η παροχή υπηρεσίας που προσφέρει τη δυνατότητα αυτόματης κλήσης οποιουδήποτε τηλεφωνικού αριθμού αποτελεί αποφασιστικό στοιχείο της εμπορικής στρατηγικής των φορέων παροχής υπηρεσιών, είναι δυνατόν να θεωρηθεί ότι οι φορείς αυτοί εκμεταλλεύονται εμπορικά τη μετάδοση της φωνής.

- Παρέχονται στο κοινό

Όσον αφορά τις υπηρεσίες φωνητικής τηλεφωνίας από υπολογιστή σε υπολογιστή, παρόλο που μόνο οι χρήστες που είναι συνδρομητές σε φορέα παροχής υπηρεσιών που εξασφαλίζει πρόσβαση στο Internet και οι οποίοι χρησιμοποιούν συμβατό λογισμικό θα είναι σε θέση να χρησιμοποιούν το Internet για να επικοινωνήσουν μεταξύ τους, μπορεί να ισχυριστεί κανείς ότι η υπηρεσία αυτή παρέχεται «στο κοινό» εφόσον θα προτείνεται σε όλους με τους ίδιους όρους.

Οι φωνητικές επικοινωνίες από υπολογιστή σε τηλεφωνική συσκευή και από τηλεφωνική συσκευή σε τηλεφωνική συσκευή, οι οποίες μεταβιβάζονται μέσω του Internet και στο πλαίσιο των οποίων η μετατροπή του σήματος εξασφαλίζεται από τον φορέα παροχής της υπηρεσίας, ανταποκρίνονται επίσης στο κριτήριο αυτό, εφόσον οι υπηρεσίες αυτές προσφέρονται σε όλους, με μόνη προϋπόθεση να έχουν συνάψει εμπορική σύμβαση με τον υπό εξέταση φορέα.

- Από και προς τερματικά σημεία του δημοσίου δικτύου μεταγωγής

«Από και προς τερματικά σημεία του δημοσίου δικτύου μεταγωγής» σημαίνει ότι μία υπηρεσία φωνητικής επικοινωνίας, για να παρέχεται αποκλειστικά από τους οργανισμούς τηλεπικοινωνιών, μέχρι την πλήρη ελευθέρωση του τομέα, όχι μόνο πρέπει να αποτελεί αντικείμενο εμπορικής εκμετάλλευσης για το κοινό αλλά ότι θα πρέπει, συγχρόνως, να συνδέει δύο τερματικά σημεία του δημοσίου δικτύου μεταγωγής (5). Τα τερματικά αυτά σημεία είναι τα σημεία που καθορίζονται με τους αριθμούς κλήσης από το εθνικό σχέδιο αριθμοδότησης. Συνεπώς, αν η πρόσβαση στο Internet εξασφαλίζεται μέσω μισθωμένων κυκλωμάτων, η υπηρεσία αυτή δεν θα μπορεί ποτέ να θεωρηθεί υπηρεσία φωνητικής τηλεφωνίας, ακόμη και αν η επικοινωνία τερματίζει στο δημόσιο δίκτυο μεταγωγής. Το συμπέρασμα αυτό παραμένει αμετάβλητο είτε πρόκειται γα σύνδεση υπολογιστή είτε πρόκειται για σύνδεση τηλεφωνικής συσκευής.

Αν οι χρήστες του Internet μπορούν μόνο να καλούν άλλους συνδρομητές του Internet οι ηλεκτρονικοί υπολογιστές των οποίων είναι συνδεδεμένοι μέσω ενός modem και χρησιμοποιούν το ίδιο λογισμικό, δεν είναι ούτε σ' αυτή την περίπτωση δυνατό να γίνεται λόγος για «φωνητική τηλεφωνία» εφόσον το σύστημα «δεν επιτρέπει σε κάθε χρήστη . . . να επικοινωνεί με άλλο τερματικό σημείο», με άλλα λόγια, «δεν επιτρέπει σε οποιονδήποτε χρήστη να επικοινωνεί με οποιονδήποτε χρήστη». Ωστόσο, στην περίπτωση των φωνητικών επικοινωνιών από υπολογιστή σε τηλεφωνική συσκευή ή από τηλεφωνική συσκευή σε τηλεφωνική συσκευή μέσω του Internet, το κριτήριο αυτό πληρούται.

- Προϋποθέτει την άμεση μετάδοση και μεταγωγή της φωνής σε πραγματικό χρόνο

Λαμβανομένης υπόψη της τεχνικής που χρησιμοποιείται για τις πρώτες φωνητικές επικοινωνίες μεταξύ των χρηστών του Internet και του σημερινού σταδίου ανάπτυξης της τεχνολογίας Internet (κυρίως όσον αφορά το εύρος ζώνης και τις τεχνικές συμπίεσης) δεν μπορεί να θεωρηθεί ότι η τηλεφωνία μέσω του Internet πραγματοποιείται σε πραγματικό χρόνο (6). Σύμφωνα με τη βασική αυτή τεχνική, η φωνή υφίσταται ψηφιακή κωδικοποίηση, συμπιέζεται και αποστέλλεται από ένα χρήστη μέσω ενός τερματικού σημείου σε έναν εξυπηρετητή και στη συνέχεια σε έναν εξυπηρετητή λήψης, ο οποίος με τη σειρά του την αποστέλλει στη συσκευή λήψης που είναι συνδεδεμένη με ένα τερματικό σημείο, η οποία συναρμολογεί τις δέσμες δεδομένων για να τις διαβιβάσει ως φωνή μέσω του μικροφώνου. Ο χρόνος που απαιτείται για την επεξεργασία και τη μεταβίβαση από ένα τερματικό σημείο σε ένα άλλο δεν επιτρέπει, κατά κανόνα, να θεωρηθεί ότι η υπηρεσία αυτή είναι του ίδιου ποιοτικού επιπέδου με την υπηρεσία που παρέχεται σε πραγματικό χρόνο.

Αυτό ισχύει ανεξάρτητα από το αν η φωνητική επικοινωνία που μεταδίδεται μέσω του Internet πραγματοποιείται μεταξύ δύο προσωπικών ηλεκτρονικών υπολογιστών, ενός προσωπικού ηλεκτρονικού υπολογιστή και ενός τηλεφώνου που είναι συνδεδεμένα με το δημόσιο τηλεφωνικό δίκτυο μεταγωγής ή μεταξύ δύο τηλεφώνων. Παρόλο που οι φωνητικές επικοινωνίες μέσω του Internet μεταξύ δύο τηλεφώνων περιλαμβάνουν δύο στάδια μετατροπής, ο απαιτούμενος χρόνος είναι συχνά μικρότερος από τον χρόνο που απαιτείται για την επικοινωνία που πραγματοποιείται μεταξύ δύο προσωπικών ηλεκτρονικών υπολογιστών. Ωστόσο, δεδομένου ότι ένα μέρος της μετάδοσης γίνεται μέσω του Internet (το οποίο προς το παρόν διαθέτει μόνο μία κατηγορία υπηρεσιών), η επικοινωνία εκτίθεται στον κίνδυνο της απρόβλεπτης συμφόρησης, πράγμα που καθιστά δύσκολη ή αδύνατη την εξασφάλιση του ιδίου επιπέδου αξιοπιστίας και ποιότητας της ομιλίας με αυτό του δημοσίου τηλεφωνικού δικτύου μεταγωγής.

Στις περιπτώσεις στις οποίες οι οργανισμοί που προτείνουν την παροχή υπηρεσιών φωνητικής τηλεφωνίας στο Internet μεταξύ δύο τηλεφώνων εγγυώνται την ποιότητα της ομιλίας με την εξασφάλιση εύρους ζώνης και ισχυρίζονται ότι η ποιότητα της υπηρεσίας είναι η ίδια με τη ποιότητα των υπηρεσιών φωνητικής τηλεφωνίας μέσω του συνήθους δημοσίου τηλεφωνικού δικτύου μεταγωγής, πληρούται το κριτήριο που προβλέπεται στον ορισμό της υπηρεσίας φωνητικής τηλεφωνίας.

Επομένως, η Επιτροπή πιστεύει ότι ο ορισμός των υπηρεσιών φωνητικής τηλεφωνίας που περιέχει η οδηγία 90/388/ΕΟΚ, παράλληλα με τα προηγούμενα κείμενα, παρέχει χρήσιμα στοιχεία για την αξιολόγηση, από κανονιστική άποψη, των υπηρεσιών φωνητικής επικοινωνίας μέσω του Internet κατά το στάδιο που προηγείται της ελευθέρωσης.

Οι υπηρεσίες αυτές δεν μπορούν να θεωρηθούν, προς το παρόν, «υπηρεσίες φωνητικής τηλεφωνίας» κατά την έννοια της οδηγίας αυτής και, ως εκ τούτου, περιλαμβάνονται ήδη στις ελευθερωμένες υπηρεσίες, πριν από το πλήρες άνοιγμα των τηλεπικοινωνιών αγορών στον ανταγωνισμό. Ωστόσο, δεδομένου ότι προσφέρονται ήδη στο κοινό νέες υπηρεσίες φωνητικής επικοινωνίας χάρη στην τεχνολογία του Internet, επιβάλλεται η συνεχής παρακολούθηση της κατάστασης υπό το φως της τεχνολογικής προόδου και της εξέλιξης της αγοράς. Εντούτοις, η εκτίμηση αυτή μπορεί να ανατραπεί αν οι φορείς παροχής υπηρεσιών μέσω του Internet αρχίσουν να εμπορεύονται τις υπηρεσίες αυτές ως υπηρεσίες «φωνητικής τηλεφωνίας».

Συνέπειες όσον αφορά το ρυθμιστικό πλαίσιο

Κατάσταση που επικρατεί σήμερα

- Χορήγηση αδειών

Κατά γενικό κανόνα, οι φορείς παροχής πρόσβασης στο Internet ασκούν τις δραστηριότητές τους βάσει άδειας παροχής υπηρεσιών μετάδοσης δεδομένων ή υπηρεσιών προστιθέμενης αξίας.

Σύμφωνα με την οδηγία 90/388/ΕΟΚ:

- η παροχή τηλεπικοινωνιακών υπηρεσιών εκτός των υπηρεσιών φωνητικής τηλεφωνίας, η εγκατάσταση και η παροχή δημοσίων δικτύων τηλεπικοινωνιών και άλλων δικτύων τηλεπικοινωνιών που προϋποθέτουν τη χρησιμοποίηση ραδιοκυμάτων, μπορεί να υποβάλλεται μόνο σε διαδικασία χορήγησης άδειας ή δήλωσης. Στον βαθμό που οι υπηρεσίες φωνητικής τηλεφωνίας μέσω του Internet δεν θεωρούνται «υπηρεσίες φωνητικής επικοινωνίας» κατά την έννοια της οδηγίας, οι φορείς παροχής πρόσβασης/υπηρεσιών στο Internet δεν είναι δυνατόν να υπόκεινται στη χορήγηση ειδικής άδειας,

- τα κριτήρια που προβλέπονται στις διαδικασίες χορήγησης γενικής άδειας ή δήλωσης πρέπει να είναι αντικειμενικά (δηλαδή να συνδέονται μόνο με την τήρηση των ουσιωδών απαιτήσεων), διαφανή, να μην εισάγουν διακρίσεις και να είναι σύμφωνα με την αρχή της αναλογικότητας. Συνεπώς, δεν μπορεί, κατ' αρχήν, να προβλεφθεί για τους φορείς παροχής πρόσβασης/υπηρεσιών Internet διαδικασία χορήγησης άδειας διαφορετική από τη διαδικασία που προβλέπεται για τους άλλους φορείς παροχής υπηρεσιών διαβίβασης δεδομένων. Εν πάση περιπτώσει, στις περιπτώσεις που η υπηρεσία τηλεφωνίας στο Internet αποτελεί ένα μόνο στοιχείο μίας υπηρεσίας Internet που προσφέρεται στον πελάτη, η οποία συμπληρώνει άλλα στοιχεία της υπηρεσίας Internet, η τηλεφωνική εφαρμογή καλύπτεται από την ευρύτερη άδεια που διέπει τις δραστηριότητες του φορέα παροχής πρόσβασης στο Internet και θεωρείται υπερβολικό να υποχρεωθεί ο εν λόγω φορέας να ζητήσει πρόσθετη άδεια,

- όταν ένα κράτος μέλος επιθυμεί να αφαιρέσει ή να αρνηθεί τη χορήγηση γενικής άδειας για την παροχή μίας υπηρεσίας του είδους αυτού, η απόφασή του πρέπει να είναι δεόντως αιτιολογημένη και να προβλέπεται διαδικασία προσφυγής κατ' αυτής (7),

- οι σχετικές διαδικασίες χορήγησης άδειας πρέπει να έχουν γνωστοποιηθεί στην Επιτροπή.

Η οδηγία για τις γενικές και τις ειδικές άδειες, η οποία θα τεθεί σε ισχύ την 1η Ιανουαρίου 1998, διευκρινίζει τους όρους που θα μπορούν να συνοδεύουν τις ειδικές άδειες και τις αρχές που θα πρέπει να τηρούνται κατά τη διαδικασία χορήγησης των γενικών αδειών.

- Καθολική υπηρεσία

Δεδομένου ότι οι φωνητικές επικοινωνίες μέσω του Internet δεν θεωρούνται «υπηρεσία φωνητικής τηλεφωνίας» κατά την έννοια της οδηγίας, δεν είναι δυνατόν να υποχρεωθούν οι φορείς παροχής πρόσβασης στο Internet να συμβάλουν στη χρηματοδότηση της καθολικής υπηρεσίας.

Μελλοντική κατάσταση

Όπως αναφέρθηκε πιο πάνω, η κατάσταση των φωνητικών επικοινωνιών μέσω του Internet, από την άποψη του ρυθμιστικού πλαισίου, εξαρτάται από την ανάλυση των υπηρεσιών που παρέχονται όσον αφορά τα διάφορα στοιχεία του ορισμού της φωνητικής τηλεφωνίας στο άρθρο 1 της οδηγίας 90/388/ΕΟΚ.

Το καθεστώς των φωνητικών επικοινωνιών μέσω του Internet βάσει του κοινοτικού δικαίου μπορεί να αλλάξει υπό το φως της τεχνικής προόδου και της εξέλιξης της αγοράς. Από τις παρατηρήσεις που έλαβε η Επιτροπή φαίνεται ότι, τουλάχιστον ως ένα βαθμό, οι βασικές προϋποθέσεις για τη μεταβολή της κοινοτικής προσέγγισης δεν απέχουν πολύ από το να πληρούνται:

- τουλάχιστον ένας όμιλος φορέων παροχής υπηρεσιών στο Internet αρχίζει να παρέχει στους χρήστες του Internet τη δυνατότητα να καλούν μία τοπική υπηρεσία του Internet, να συνδέονται με τον υπολογιστή τους ή άλλο τερματικό εξοπλισμό, να σχηματίζουν τον αριθμό τηλεφώνου που θέλουν να καλέσουν, να δρομολογούν την κλήση μέσω του Internet και να μπορούν να καλέσουν αυτόματα οποιονδήποτε αριθμό τηλεφώνου (συμπεριλαμβανομένων των χρηστών που δεν διαθέτουν modem) έναντι αμοιβής 7

και

- η χρήση του Internet (και η συνεπακόλουθη μείωση των τιμολογίων) αποτελούν σημαντικό κίνητρο για τη συνδρομή στην υπηρεσία αυτή (ανεξάρτητα από το αν ο συνδρομητής συνδέεται ή όχι με το Internet στο πλαίσιο της υπηρεσίας που του επιτρέπει να χρησιμοποιήσει το τηλέφωνό του).

Εντούτοις, είναι δυνατόν να απαιτούνται πρόσθετα στοιχεία όσον αφορά την ποιότητα.

Όταν πληρούνται όλα τα κριτήρια που προβλέπονται στον ορισμό της «υπηρεσίας φωνητικής τηλεφωνίας», μόνο οι φορείς παροχής υπηρεσιών μέσω του Internet οι οποίοι προσφέρουν «υπηρεσία κλήσης προς τα έξω» (dial out service) προς οποιοδήποτε αριθμό τηλεφώνου - και μόνον αυτοί - θα μπορούν να θεωρηθούν «φορείς παροχής υπηρεσιών φωνητικής τηλεφωνίας» σύμφωνα με την κοινοτική νομοθεσία. Η περιγραφή αυτή αποτελεί ένα παράδειγμα και δεν αποκλείει άλλες ερμηνείες των μελλοντικών εξελίξεων.

Η κατάσταση αυτή ενδέχεται να έχει σημαντικές επιπτώσεις για τις σχετικές επιχειρήσεις, από την άποψη του ρυθμιστικού πλαισίου.

- Χορήγηση αδειών

Σύμφωνα με το άρθρο 3 της οδηγίας 90/388/ΕΟΚ και το άρθρο 7, παράγραφος 2 της οδηγίας για τις γενικές και τις ειδικές άδειες, τα κράτη μέλη θα μπορούν, αν το κρίνουν απαραίτητο, να υποβάλλουν την εκμετάλλευση, στο έδαφός τους, των υπηρεσιών φωνητικής τηλεφωνίας από τους φορείς παροχής υπηρεσιών μέσω του Internet σε διαδικασίες χορήγησης άδειας. Ωστόσο, οποιοδήποτε καθεστώς χορήγησης άδειας πρέπει να κοινοποιείται στην Επιτροπή.

Εν πάση περιπτώσει, ακόμη κι αν υποθέσουμε ότι ορισμένες υπηρεσίες φωνητικής επικοινωνίας στο Internet πρόκειται να θεωρηθούν υπηρεσίες φωνητικής τηλεφωνίας και ότι οι φορείς παροχής των υπηρεσιών αυτών θα υπόκεινται σε ορισμένα κράτη μέλη στη χορήγηση ειδικών αδειών, οι αρχές της αναλογικότητας και της μη εισαγωγής διακρίσεων στα καθεστώτα χορήγησης των αδειών αυτών, όπως τονίζεται στην οδηγία 90/388/ΕΟΚ και στην οδηγία για τις γενικές και τις ειδικές άδειες, πρέπει να τηρούνται. Εξάλλου, τα καθεστώτα αυτά θα πρέπει να λαμβάνουν υπόψη τους το συμφέρον του καταναλωτή, εξασφαλίζοντάς του τη δυνατότητα επιλογής μεταξύ διαφόρων υπηρεσιών και διαφόρων φορέων παροχής υπηρεσιών, κυρίως με την αποφυγή των δυσανάλογων τιμολογίων και της εισαγωγής διακρίσεων.

- Καθολική υπηρεσία

Αν, στο μέλλον, οι φωνητικές επικοινωνίες στο Internet θεωρηθούν υπηρεσίες φωνητικής τηλεφωνίας, οι φορείς παροχής των υπηρεσιών αυτών θα συμπεριληφθούν στην κατηγορία των οργανισμών οι οποίοι θα μπορούσαν να κληθούν να συμβάλουν στη χρηματοδότηση της καθολικής υπηρεσίας μετά το πλήρες άνοιγμα των αγορών στον ανταγωνισμό, σύμφωνα με τις αρχές που προβλέπει το κοινοτικό δίκαιο και τις κατευθυντήριες γραμμές για τον υπολογισμό του κόστους και τη χρηματοδότηση της καθολικής υπηρεσίας που εκτίθενται στην ανακοίνωση της Επιτροπής της 27ης Νοεμβρίου 1996 [COM(96) 608].

Στα περισσότερα κράτη μέλη το θέμα της συμβολής αυτής δεν πρόκειται να τεθεί αλλά, στην αντίθετη περίπτωση, το κοινοτικό δίκαιο (8), προβλέπει ένα πλαίσιο βάσει του οποίου μπορεί να ζητηθεί από τους οργανισμούς που παρέχουν τηλεπικοινωνιακά δίκτυα και υπηρεσίες φωνητικής τηλεφωνίας στο κοινό να συμβάλλουν στη χρηματοδότηση της καθολικής υπηρεσίας.

Η συμβολή στη χρηματοδότηση της καθολικής υπηρεσίας πρέπει να γίνεται σύμφωνα με την αρχή της αναλογικότητας και της διαφάνειας χωρίς να εισάγονται διακρίσεις. Βάσει της αρχής της αναλογικότητας:

- πρέπει να αποφεύγεται η διπλή συνεισφορά στη χρηματοδότηση της καθολικής υπηρεσίας. Στην περίπτωση υπηρεσίας που παρέχεται σε χρήστη με την προϋπόθεση ότι ο χρήστης αυτός είναι συνδεδεμένος με το δίκτυο ενός άλλου, θα πρέπει να καταβάλλεται κάθε δυνατή προσπάθεια προκειμένου να διασφαλισθεί ότι οι αρμόδιες αρχές δεν εισπράττουν την εισφορά αυτή εις διπλούν, δηλαδή μία από τον φορέα εκμετάλλευσης του δημοσίου τηλεφωνικού δικτύου μεταγωγής και μία από τον φορέα παροχής των υπηρεσιών, ακόμη και αν η παρεχόμενη υπηρεσία εμπεριέχει υπηρεσία φωνητικής τηλεφωνίας 7

- το κόστος και οι προσπάθειες που απαιτούνται προκειμένου να καθοριστούν τα απαιτούμενα στοιχεία για τον υπολογισμό της συνεισφοράς στο κόστος της καθολικής υπηρεσίας δεν πρέπει να αποτελούν δυσανάλογη επιβάρυνση για τον υπόψη οργανισμό, σε σχέση με τον αντίκτυπο των δραστηριοτήτων του στην παροχή καθολικής υπηρεσίας στο υπόψη κράτος μέλος. Στην περίπτωση αυτή θα μπορούσε να υπάρξει πραγματικός κίνδυνος δημιουργίας σοβαρών εμποδίων στην παροχή καινοτόμων υπηρεσιών.

- Άλλες υποχρεώσεις που απορρέουν από τη νομοθεσία σχετικά με την παροχή ανοικτού δικτύου

Από τη στιγμή που ορισμένες υπηρεσίες φωνητικής υπηρεσίας στο Internet θεωρηθούν υπηρεσίες φωνητικής τηλεφωνίας, και εφόσον οι φορείς παροχής των υπηρεσιών αυτών κατέχουν σημαντικό μερίδιο στην αγορά όπως ορίζεται στο άρθρο 2 της πρότασης οδηγίας για την φωνητική τηλεφωνία, η οποία υποβλήθηκε βάσει του άρθρου 100Α της συνθήκης και εξετάζεται προς το παρόν από το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο, οι υπηρεσίες αυτές θα υπόκεινται στις διατάξεις της εν λόγω οδηγίας.

Ανάγκη τακτικής επανεξέτασης

Η Επιτροπή θα επανεξετάζει σε τακτά χρονικά διαστήματα το περιεχόμενο της παρούσας ανακοίνωσης και, το αργότερο, πριν την 1η Ιανουαρίου 2000.

(1) Η παρούσα ανακοίνωση δεν αφορά τις εφαρμογές που επιτρέπουν, για παράδειγμα, την ανάκληση δεδομένων (όπως σελίδες του WEB, ηλεκτρονικά ή φωνητικά ταχυδρομεία) με μορφή ομιλίας, στο βαθμό που θεωρούνται νέες υπηρεσίες πολυμέσων, παρά το γεγονός ότι εμπεριέχουν στοιχείο φωνητικής επικοινωνίας.

(2) Η παρούσα ανακοίνωση δεν εξετάζει τις περιπτώσεις στις οποίες το Internet χρησιμοποιείται μόνο για την κλήση ενός φορέα, επανάκλησης με στόχο την αποκατάσταση μιας τηλεφωνικής επικοινωνίας μέσω του δημοσίου τηλεφωνικού δικτύου μεταγωγής. Η υπηρεσία που παρέχεται από τον φορέα επανάκλησης θα πρέπει να αποτελέσει αντικείμενο χωριστής αξιολόγησης βάσει του ορισμού των υπηρεσιών φωνητικής τηλεφωνίας. Έτσι, αν ο εν λόγω φορέας επανάκλησης εξασφαλίζει, εκτός από τη μεταγωγή, την απευθείας μεταφορά της ομιλίας μέσω της δικής του υποδομής ή μισθωμένης υποδομής, τότε θα εμπίπτει στην κατηγορία των φορέων παροχής υπηρεσιών φωνητικής τηλεφωνίας.

(3) Εκτός από την οδηγία 90/388/ΕΟΚ («Οδηγία για τις υπηρεσίες») όπως τροποποιήθηκε ιδίως από την οδηγία 96/19/ΕΚ («Οδηγία για το πλήρες άνοιγμα των αγορών στον ανταγωνισμό»), το ρυθμιστικό αυτό πλαίσιο καθορίζεται επίσης σε τρία μέτρα εναρμόνισης, την οδηγία 97/13/ΕΚ («Οδηγία σχετικά με τις άδειες»), την οδηγία 97/33/ΕΚ («Οδηγία σχετικά με τη διασύνδεση») και την οδηγία 95/62/ΕΚ, όπως τροποποιήθηκε από την οδηγία 97/. . ./ΕΚ («Οδηγία για την φωνητική τηλεφωνία») σχετικά με την εφαρμογή της παροχής ανοικτού δικτύου στην φωνητική τηλεφωνία.

(4) Για παράδειγμα: America On Line, Compuserve, Skynet, Ping, Atlas/Global One. Ορισμένοι φορείς παροχής υπηρεσιών όπως η Globallink δεν προσφέρουν κυρίως πρόσβαση στο Internet, αλλά ένα προϊόν κύριο αντικείμενο του οποίου αποτελεί η φωνητική επικοινωνία και το οποίο διευκολύνει τη μετάδοσή της μέσω του Internet, τόσο από μία τηλεφωνική συσκευή όσο από έναν ΗΥ. Οι φορείς αυτοί δεν πρέπει να θεωρηθούν φορείς παροχής πρόσβασης.

(5) Στην οδηγία δεν υπάρχει επίσημος ορισμός του δικτύου μεταγωγής. Πρέπει να ληφθεί η κοινή σημασία του δηλαδή ότι το δημόσιο τηλεφωνικό δίκτυο μεταγωγής (PSTN) αποτελεί το σύνολο των εγκαταστάσεων μεταγωγής και μετάδοσης που χρησιμοποιεί ο οργανισμός τηλεπικοινωνιών για να παράσχει την κανονική υπηρεσία τηλεφωνίας.

(6) Οι εφαρμογές του φωνητικού ταχυδρομείου στις οποίες έχουν πρόσβαση οι χρήστες του Internet δεν εμπίπτουν στον ορισμό, εφόσον οι υπηρεσίες του είδους αυτού, λόγω της φύσης τους, δεν αποτελούν επικοινωνία σε πραγματικό χρόνο.

(7) Οι αναλυτικές διατάξεις βρίσκονται στο άρθρο 5 της οδηγίας για τις γενικές και ειδικές άδειες.

(8) Βλέπε την οδηγία 90/388/ΕΟΚ και την οδηγία 97/33/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου της 30ής Ιουνίου 1997 σχετικά με τη διασύνδεση στο χώρο των τηλεπικοινωνιών προκειμένου να διασφαλισθεί καθολική υπηρεσία και διαλειτουργικότητα με εφαρμογή των αρχών της παροχής ανοικτού δικτύου (ΟΝΠ), ΕΕ L 199 της 26. 7. 1997.