Απόφαση της Επιτροπής

της 5ης Σεπτεμβρίου 2003

σχετικά με τη χρήση έγχρωμων φωτογραφιών ή άλλων εικονογραφήσεων ως προειδοποιήσεων για την υγεία στις συσκευασίες προϊόντων καπνού

[κοινοποιηθείσα υπό τον αριθμό Ε(2003) 3184]

(Κείμενο που παρουσιάζει ενδιαφέρον για τον ΕΟΧ)

(2003/641/ΕΚ)

Η ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΤΩΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΩΝ ΚΟΙΝΟΤΗΤΩΝ,

Έχοντας υπόψη:

τη συνθήκη για την ίδρυση της Ευρωπαϊκής Κοινότητας,

την οδηγία 2001/37/EΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 5ης Ιουνίου 2001, για την προσέγγιση των νομοθετικών, κανονιστικών και διοικητικών διατάξεων των κρατών μελών σχετικά με την παραγωγή, την παρουσίαση και την πώληση των προϊόντων καπνού, και ιδίως το άρθρο 5 παράγραφος 3,

Εκτιμώντας τα ακόλουθα:

(1) Σύμφωνα με την οδηγία 2001/37/ΕΚ κάθε μονάδα συσκευασίας προϊόντων καπνού και κάθε εξωτερική συσκευασία εκτός του πρόσθετου διαφανούς περιτυλίγματος, εκτός από τα προϊόντα καπνού που λαμβάνονται από το στόμα και άλλα προϊόντα καπνού που δεν καπνίζονται, πρέπει να φέρει μια γενική και μια συμπληρωματική προειδοποίηση η οποία λαμβάνεται από τον κατάλογο του παραρτήματος Ι της οδηγίας.

(2) Τα κράτη μέλη μπορούν να αποφασίσουν εάν θα επιβάλουν την αναγραφή προειδοποιήσεων σχετικών με τους κινδύνους για την υγεία με τη μορφή έγχρωμων φωτογραφιών ή άλλων εικονογραφήσεων στις συσκευασίες ορισμένων ή όλων των ειδών προϊόντων καπνού, εκτός από τα προϊόντα καπνού που λαμβάνονται από το στόμα και άλλα προϊόντα καπνού που δεν καπνίζονται.

(3) Στις περιπτώσεις που τα κράτη μέλη απαιτούν την αναγραφή πρόσθετων προειδοποιήσεων υπό μορφή έγχρωμων φωτογραφιών ή άλλων εικονογραφήσεων, οι προειδοποιήσεις αυτές πρέπει να συμφωνούν με τους κανόνες που θεσπίζει η Επιτροπή.

(4) Η οδηγία 2001/37/EΚ εισήγαγε νέες διατάξεις σήμανσης που αλλάζουν σημαντικά την εμφάνιση των συσκευασιών στα προϊόντα καπνού, ιδίως όσον αφορά το μέγεθος των κειμένων προειδοποίησης και τη γραφική τους παρουσίαση. Προκειμένου να αξιοποιηθεί όσο το δυνατόν περισσότερο η οπτική επίδραση του νέου σχεδίου, προτού εισαχθούν έγχρωμες φωτογραφίες ή άλλες εικονογραφήσεις, αυτό πρέπει να παραμείνει για ένα χρονικό διάστημα χωρίς αλλαγές.

(5) Σύμφωνα με τα πορίσματα από την έρευνα και την εμπειρία σε άλλες χώρες που έχουν θεσπίσει την αναγραφή προειδοποιήσεων σχετικά με την υγεία με έγχρωμες φωτογραφίες, οι προειδοποιήσεις που περιλαμβάνουν έγχρωμες φωτογραφίες ή άλλες εικονογραφήσεις μπορούν να συμβάλλουν αποτελεσματικά στην αποθάρρυνση των πολιτών όσον αφορά το κάπνισμα και την ενημέρωσή τους σχετικά με τους κινδύνους για την υγεία που συνδέονται με αυτό. Συνεπώς η χρήση φωτογραφιών στις συσκευασίες προϊόντων καπνού αποτελεί ένα σημαντικό στοιχείο στο πλαίσιο μιας συνολικής και ολοκληρωμένης πολιτικής για τον έλεγχο των προϊόντων καπνού.

(6) Έχοντας υπόψη την υπάρχουσα πολιτιστική ποικιλομορφία στην Ευρωπαϊκή Ένωση, πρέπει να είναι δυνατή η επιλογή από διάφορες έγχρωμες φωτογραφίες ή άλλες εικονογραφήσεις για καθεμιά από τις συμπληρωματικές προειδοποιήσεις του παραρτήματος Ι της οδηγίας 2001/37/EΚ.

(7) Στις περιπτώσεις που τα κράτη μέλη απαιτούν συμπληρωματικές προειδοποιήσεις σχετικά με την υγεία υπό μορφή έγχρωμων φωτογραφιών ή άλλων εικονογραφήσεων, πρέπει να εξασφαλίζεται ότι τα οπτικά αυτά στοιχεία δεν αποκρύπτονται ούτε και θίγονται κατά κανένα τρόπο.

(8) Όταν τα κράτη μέλη απαιτούν συμπληρωματικές προειδοποιήσεις σχετικά με την υγεία υπό μορφή έγχρωμων φωτογραφιών ή άλλων εικονογραφήσεων, πρέπει να προβλέπεται κατάλληλη μεταβατική περίοδος για να πραγματοποιηθούν οι απαραίτητες αλλαγές στην παραγωγή και τη συσκευασία των προϊόντων καπνού καθώς και τη διάθεση των αποθεμάτων. Επιτρέπεται η χρήση μη αφαιρέσιμων επιγραφών για προϊόντα καπνού εκτός των τσιγάρων.

(9) Η αναγραφή εικονογραφημένων προειδοποιήσεων πρέπει να υπόκειται σε παρακολούθηση και η αποτελεσματικότητά της πρέπει να αποτελεί αντικείμενο περιοδικής αξιολόγησης.

(10) Τα μέτρα που καθορίζονται στην παρούσα απόφαση είναι σύμφωνα με τη γνώμη της επιτροπής που έχει συσταθεί βάσει του άρθρου 10 της οδηγίας 2001/37/ΕΚ,

ΑΠΟΦΑΣΙΖΕΙ:

Άρθρο 1

Θέμα και πεδίο εφαρμογής

1. Η παρούσα απόφαση θεσπίζει κανόνες για τη χρήση έγχρωμων φωτογραφιών ή άλλων εικονογραφήσεων στις συσκευασίες προϊόντων καπνού που παριστάνουν και επεξηγούν τις συνέπειες του καπνίσματος για την υγεία.

2. Η παρούσα απόφαση ισχύει στα κράτη μέλη που αποφασίζουν τη χρήση έγχρωμων φωτογραφιών ή εικονογραφήσεων με τις συμπληρωματικές προειδοποιήσεις που απαιτούνται με βάση την οδηγία 2001/37/EΚ για τις συσκευασίες ορισμένων ή όλων των ειδών προϊόντων καπνού εκτός από τις συσκευασίες για τα προϊόντα καπνού που λαμβάνονται από το στόμα και για άλλα προϊόντα που δεν καπνίζονται.

3. Στις περιπτώσεις που τα κράτη μέλη απαιτούν προειδοποιήσεις σχετικά με την υγεία υπό μορφή έγχρωμων φωτογραφιών ή άλλων εικονογραφήσεων, αυτές συμφωνούν με τους κανόνες που θεσπίζει η παρούσα απόφαση.

Άρθρο 2

Ορισμοί

Για τους σκοπούς της παρούσας απόφασης ισχύουν οι ορισμοί του άρθρου 2 της οδηγίας 2001/37/EΚ.

Επίσης ισχύουν οι ακόλουθοι ορισμοί:

1. "συσκευασία προϊόντων καπνού" κάθε τύπος μονάδας συσκευασίας και κάθε εξωτερική συσκευασία που χρησιμοποιείται στη λιανική πώληση των προϊόντων καπνού με εξαίρεση τα πρόσθετα διαφανή περιτυλίγματα·

2. "συμπληρωματική προειδοποίηση": κάθε προειδοποίηση που αναφέρεται στο άρθρο 5 παράγραφος 2 στοιχείο β) και στο παράρτημα Ι της οδηγίας 2001/37/EΚ·

3. "έγγραφο πηγής": κάθε ηλεκτρονικός φάκελος που διατίθεται από την Επιτροπή και περιέχει μια συνδυασμένη προειδοποίηση·

4. "συνδυασμένη προειδοποίηση": η προειδοποίηση που συνιστούν μια φωτογραφία ή άλλη εικονογράφηση και το αντίστοιχο κείμενο της συμπληρωματικής προειδοποίησης που προβλέπεται στο άρθρο 5 παράγραφος 2 στοιχείο β) και στο παράρτημα Ι της οδηγίας 2001/37/EΚ, όπως αναφέρονται σε κάθε έγγραφο πηγής.

Άρθρο 3

Βιβλιοθήκη εγγράφων πηγής

1. Έως τις 30 Σεπτεμβρίου 2004 το αργότερο η Επιτροπή θα δημιουργήσει μια βιβλιοθήκη εγγράφων πηγής που έχουν προηγουμένως δοκιμαστεί έτσι ώστε να είναι δυνατή η επιλογή από διάφορες φωτογραφίες ή άλλες εικονογραφήσεις για καθεμιά από τις συμπληρωματικές προειδοποιήσεις του παραρτήματος Ι της οδηγίας 2001/37/EΚ.

2. Τα έγγραφα πηγής διατίθενται κατόπιν αίτησης από την Επιτροπή. Οι τεχνικές προδιαγραφές εκτύπωσης παρέχονται από την Επιτροπή και ουδόλως τροποποιούνται.

3. Η Επιτροπή επικουρείται από επιστημονικούς και τεχνικούς εμπειρογνώμονες για τη δημιουργία της βιβλιοθήκης των εγγράφων πηγής

4. Τα έγγραφα πηγής που επιλέγονται υποβάλλονται για γνωμοδότηση στην επιτροπή που συγκροτείται με βάση το άρθρο 10 της οδηγίας 2001/37/EΚ.

Άρθρο 4

Χρήση των συνδυασμένων προειδοποιήσεων

1. Στις περιπτώσεις που τα κράτη μέλη απαιτούν προειδοποιήσεις σχετικά με την υγεία υπό μορφή έγχρωμων φωτογραφιών ή άλλων εικονογραφήσεων, στις συσκευασίες προϊόντων καπνού που επιβάλλεται να φέρουν τις φωτογραφίες αυτές αναγράφεται συνδυασμένη προειδοποίηση που λαμβάνεται αποκλειστικά από τα έγγραφα πηγής, χωρίς τροποποίηση κανενός από τα συστατικά τους, τα οποία παρέχονται από την Επιτροπή.

Τα κράτη μέλη μπορούν να επιλέξουν τα έγγραφα πηγής που ταιριάζουν καλύτερα στους καταναλωτές της χώρας τους.

2. Οι συνδυασμένες προειδοποιήσεις:

α) εναλλάσσονται κατά τρόπο που να εγγυάται την τακτική εμφάνιση όλων των συμπληρωματικών προειδοποιήσεων·

β) τυπώνονται στην άλλη περισσότερο ορατή επιφάνεια της συσκευασίας προϊόντων καπνού σύμφωνα με τη μορφή και τις αναλογίες του εγγράφου πηγής καθώς και τη γραφική ακεραιότητα του τελευταίου·

γ) καταλαμβάνουν πλήρως τον ειδικό χώρο της συμπληρωματικής προειδοποίησης σχετικά με την υγεία και αναγράφονται παράλληλα με το επάνω άκρο της συσκευασίας και στην ίδια κατεύθυνση με τις άλλες πληροφορίες σε αυτή·

δ) αναπαράγονται σύμφωνα με τις τεχνικές προδιαγραφές εκτύπωσης που εκπονούνται από την Επιτροπή·

ε) περιβάλλονται από μαύρο περίγραμμα ελάχιστου πάχους 3 mm και μέγιστου 4 mm, το οποίο δεν θίγει με κανέναν τρόπο το κείμενο ή την εικονογράφηση της συνδυασμένης προειδοποίησης.

3. Η συνδυασμένη προειδοποίηση καλύπτει τουλάχιστον το 40 % της εξωτερικής επιφάνειας της άλλης περισσότερο ορατής επιφάνειας σε μια μονάδα συσκευασίας προϊόντων καπνού. Το ποσοστό αυτό αυξάνεται σε 45 % για τα κράτη μέλη με δύο επίσημες γλώσσες και σε 50 % για τα κράτη μέλη με τρεις επίσημες γλώσσες.

Ωστόσο, όσον αφορά τις μονάδες συσκευασίας που προορίζονται για προϊόντα εκτός των τσιγάρων, η περισσότερο ορατή επιφάνεια των οποίων υπερβαίνει τα 75 cm2, η συνδυασμένη προειδοποίηση καλύπτει τουλάχιστον 22,5 cm2 της άλλης περισσότερο ορατής επιφάνειας. Ο χώρος αυτός αυξάνεται στα 24 cm2 για τα κράτη μέλη με δύο επίσημες γλώσσες και στα 26,25 cm2 για τα κράτη μέλη με τρεις επίσημες γλώσσες.

4. Οι συνδυασμένες προειδοποιήσεις για τα προϊόντα καπνού εκτός των τσιγάρων μπορούν να αναγράφονται με αυτοκόλλητες ετικέτες με την προϋπόθεση οι τελευταίες να μην είναι δυνατόν να αφαιρεθούν. Η αναπαραγωγή των συνδυασμένων προειδοποιήσεων στις ετικέτες πρέπει να γίνεται σύμφωνα με τις τεχνικές προδιαγραφές εκτύπωσης που εκπονούνται από την Επιτροπή.

5. Τα κράτη μέλη μπορούν να απαιτούν οι συνδυασμένες προειδοποιήσεις να συνοδεύονται από την ένδειξη, εκτός του πλαισίου που προβλέπεται για τις προειδοποιήσεις, της αρχής που τις συνέταξε. Επιπλέον, εάν το επιθυμούν τα κράτη μέλη, οι συνδυασμένες προειδοποιήσεις μπορούν να περιλαμβάνουν άλλα οπτικά στοιχεία, όπως λογότυποι με ή χωρίς αριθμούς τηλεφωνικής κλήσης, ηλεκτρονικές διευθύνσεις ή/και ιστοχώρους για παύση του καπνίσματος στους οποίους οι καταναλωτές θα μπορούν να ενημερώνονται σχετικά με τις αρχές που εκδίδουν την προειδοποίηση και τα προγράμματα στήριξης που παρέχονται σε όσους επιθυμούν να σταματήσουν το κάπνισμα.

6. Εκτός από τις περιπτώσεις που προβλέπονται στην παράγραφο 5, οι συνδυασμένες προειδοποιήσεις στη συσκευασία προϊόντων καπνού δεν επιτρέπεται κατά κανένα τρόπο να σχολιάζονται, να παραφράζονται ή να γίνεται αναφορά σε αυτές.

Άρθρο 5

Οπτική αρτιότητα των συνδυασμένων προειδοποιήσεων

1. Οι συνδυασμένες προειδοποιήσεις:

α) τυπώνονται έτσι ώστε να μην αφαιρούνται, να είναι ανεξίτηλες και να μην κρύβονται ή να διακόπτονται κατά κανένα τρόπο από άλλες ενδείξεις ή εικόνες ή από το άνοιγμα του πακέτου. Απαγορεύεται η εκτύπωση των συνδυασμένων προειδοποιήσεων επάνω στην ταινία φόρου ή στις ετικέτες με την τιμή της μονάδας συσκευασίας·

β) αναγράφονται κατά τρόπο που να εξασφαλίζει ότι το άνοιγμα της συσκευασίας δεν καταστρέφει κάποιο από τα στοιχεία του κειμένου ή της εικονογράφησης της συνδυασμένης προειδοποίησης.

2. Στις περιπτώσεις που τα κράτη μέλη λαμβάνουν την απόφαση να απαιτήσουν τη χρήση συνδυασμένων προειδοποιήσεων στις συσκευασίες προϊόντων καπνού θεσπίζουν τους απαραίτητους κανόνες προκειμένου κανενός είδους περιτύλιγμα, σακούλι, κάλυμμα, κουτί ή άλλο αντικείμενο να μην κρύβει ή διακόπτει μερικώς ή πλήρως τις συνδυασμένες προειδοποιήσεις ή κάποιο από τα στοιχεία τους.

3. Οι ταινίες φόρου ή οι ετικέτες με την τιμή τοποθετούνται κατά τρόπο που να μην κρύβουν ή διακόπτουν μερικώς ή πλήρως τις συνδυασμένες προειδοποιήσεις ή κάποιο από τα στοιχεία τους.

4. Οι παραπομπές ή άλλα στοιχεία που αναφέρονται στο άρθρο 4 παράγραφος 5 δεν παρενοχλούν ούτε και παρεμποδίζουν την απεικόνιση των συνδυασμένων προειδοποιήσεων.

Άρθρο 6

Υλοποίηση

Τα κράτη μέλη που θα αποφασίσουν να απαιτήσουν τη χρήση συνδυασμένων προειδοποιήσεων στις συσκευασίες προϊόντων καπνού, υιοθετούν και δημοσιεύουν τις διατάξεις που απαιτούνται για τη συμμόρφωση με την παρούσα απόφαση.

Οι διατάξεις αυτές εφαρμόζονται το νωρίτερο από την 1η Οκτωβρίου 2004.

Οι διατάξεις αυτές προβλέπουν κατάλληλη μεταβατική περίοδος για να πραγματοποιηθούν οι απαραίτητες αλλαγές στην παραγωγή και τη συσκευασία των προϊόντων καπνού καθώς και για τη διάθεση των αποθεμάτων, ιδιαίτερα όσον αφορά τις μικρομεσαίες επιχειρήσεις.

Οι διατάξεις αυτές, όταν θεσπίζονται από τα κράτη μέλη, αναφέρονται στην παρούσα απόφαση ή συνοδεύονται από την αναφορά αυτή κατά την επίσημη δημοσίευσή τους. Τα κράτη μέλη καθορίζουν τον τρόπο με τον οποίο γίνεται η εν λόγω αναφορά.

Τα κράτη μέλη κοινοποιούν στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή το κείμενο με τις εθνικούς κανόνες που θεσπίζουν στον τομέα που διέπει η παρούσα απόφαση και ενημερώνουν την Επιτροπή κάθε δύο έτη σχετικά με την εφαρμογή τους. Στην ενημέρωση αυτή πρέπει να περιλαμβάνεται αξιολόγηση του αντίκτυπου στην οποία να γίνεται ειδική αναφορά στις συνήθεις των καταναλωτών, με ιδιαίτερη έμφαση στα παιδιά και τους νέους.

Άρθρο 7

Υποβολή εκθέσεων και προσαρμογές

1. Το αργότερο έως τις 30 Σεπτεμβρίου 2006 και κάθε δύο έτη ύστερα από την ημερομηνία αυτή η Επιτροπή υποβάλλει έκθεση σχετικά με την υλοποίηση της παρούσας απόφασης στην κανονιστική επιτροπή που συγκροτείται με βάση το άρθρο 10 της οδηγίας 2001/37/EΚ. Τα στοιχεία που λαμβάνονται από τα κράτη μέλη βάσει του άρθρου 6 παράγραφος 4 της παρούσας απόφασης αποτελούν τη βάση των εκθέσεων αυτών.

2. Κατά την υποβολή των εκθέσεων η Επιτροπή επισημαίνει ιδίως τα χαρακτηριστικά που πρέπει να αναθεωρηθούν ή να αναπτυχθούν με βάση την εμπειρία του παρελθόντος και τα νέα επιστημονικά στοιχεία.

3. Οι επιστημονικοί και τεχνικοί εμπειρογνώμονες που αναφέρονται στο άρθρο 11 της οδηγίας 2001/37/EΚ μπορούν να επικουρούν την Επιτροπή κατά την κατάρτιση των εκθέσεων αυτών.

4. Η διετής έκθεση που υποβάλλει η Επιτροπή στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, το Συμβούλιο και την Ευρωπαϊκή Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή σχετικά με την εφαρμογή της οδηγίας 2001/37/EΚ περιλαμβάνει ενημερωτικά στοιχεία για την υλοποίηση της παρούσας απόφασης σύμφωνα με το άρθρο 11 της εν λόγω οδηγίας.

Άρθρο 8

Αποδέκτες

Η παρούσα απόφαση απευθύνεται στα κράτη μέλη.

Βρυξέλλες, 5 Σεπτεμβρίου 2003.

Για την Επιτροπή

David Byrne

Μέλος της Επιτροπής