EL Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης L 225/1

ΑΠΌΦΑΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΉΣ

της 20ής Σεπτεμβρίου 2011

σχετικα με την Κρατικη ενισχυση SA.29338 (C 264/09 (πρώην N 264/09)) της Ομοσπονδιακής Δημοκρατίας της Γερμανίας υπέρ της HSH Nordbank AG

[κοινοποιηθείσα υπό τον αριθμό Ε(2011) 6483]

(Το κείμενο στη γερμανική γλώσσα είναι το μόνο αυθεντικό)

(Κείμενο που παρουσιάζει ενδιαφέρον για τον ΕΟΧ)

(2012/477/ΕΕ)

Η ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ,

Έχοντας υπόψη τη Συνθήκη για τη Λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης (ΣΛΕΕ), και ιδίως το άρθρο 108 παράγραφος 2 πρώτο εδάφιο,

Έχοντας υπόψη τη συμφωνία για τον Ευρωπαϊκό Οικονομικό Χώρο, και ιδίως το άρθρο 62 παράγραφος 1 στοιχείο α),

Αφού κάλεσε τα κράτη μέλη και τους λοιπούς ενδιαφερόμενους να υποβάλουν τις παρατηρήσεις τους σύμφωνα με τα προαναφερθέντα άρθρα (1),

Εκτιμώντας τα ακόλουθα:

1. ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑ

(1) Στις 30 Απριλίου 2009, η Γερμανία κοινοποίησε στην Επιτροπή τη λήψη κρατικών μέτρων υπέρ της HSH Nordbank AG (στο εξής «HSH AG») με τη μορφή εγγύησης, η οποία περιλαμβάνει μια δόση δευτερεύουσας ζημίας ύψους 10 δισεκατ. ευρώ (στο εξής «θωράκιση έναντι κινδύνου») και μια εισφορά κεφαλαίου ύψους 3 δισεκατ. ευρώ (στο εξής «ανακεφαλαιοποίηση»). Τα μέτρα αυτά λήφθηκαν έμμεσα από τους δημόσιους μετόχους της HSH, και συγκεκριμένα τα ομοσπονδιακά κρατίδια Freie- und Hansestaat Hamburg και Schleswig-Holstein (στο εξής «Αμβούργο» ή «Schleswig-Holstein» ή από κοινού «δημόσιοι μέτοχοι»).

(2) Με την απόφαση της 29ης Μαΐου 2009 όσον αφορά την υπόθεση αριθ. 264/09 (2) (στο εξής «απόφαση»), η Επιτροπή ενέκρινε την ανακεφαλαιοποίηση και τη θωράκιση έναντι κινδύνου για χρονικό διάστημα έξι μηνών ως μέτρα διάσωσης υπέρ της HSH AG που συμβιβάζονται με την κοινή αγορά σύμφωνα με το άρθρο 107 παράγραφος 3 στοιχείο β) της Συνθήκης για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης («ΣΛΕΕ») (3) Στην απόφαση, η Επιτροπή ζήτησε από τη Γερμανία να υποβάλει σχέδιο αναδιάρθρωσης μέσα σε τρεις μήνες.

(3) Την 1η Σεπτεμβρίου 2009, η Γερμανία κοινοποίησε στην Επιτροπή σχέδιο αναδιάρθρωσης.

(4) Στις 22 Οκτωβρίου 2009, η Επιτροπή κίνησε τη διαδικασία του άρθρου 108 παράγραφος 2 της ΣΛΕΕ (στο εξής «απόφαση κίνησης της διαδικασίας») όσον αφορά τη θωράκιση έναντι κινδύνου και την εκτίμηση της HSH AG σε σχέση με την ανακεφαλαιοποίηση (4).

(5) Στις 21 Νοεμβρίου 2009, η απόφαση κίνησης της διαδικασίας δημοσιεύτηκε στην Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης (5), και οι ενδιαφερόμενοι κλήθηκαν να υποβάλουν τις παρατηρήσεις τους μέσα σε δύο εβδομάδες από την ημερομηνία δημοσίευσης.

(6) Στις 30 Νοεμβρίου και στις 11 Δεκεμβρίου 2009, η Επιτροπή έλαβε παρατηρήσεις από τις ενώσεις ταμιευτηρίων Sparkassen- und Giroverbands für Schleswig-Holstein και Schleswig-Holsteinischen Sparkassen-Vermögensverwaltungs- und Beteiligungs GmbH & Co. KG (στο εξής μεμονωμένα «SGVSH» ή «SVB» ή από κοινού «ενώσεις ταμιευτηρίων»).

(7) Στις 3 Δεκεμβρίου 2009, οι επενδυτές με σύμβουλο την εταιρεία J. C. Flowers & Co. LLC (στο εξής «Flowers»), ζήτησαν παράταση για την υποβολή παρατηρήσεων. Η Επιτροπή ενέκρινε τη σχετική αίτηση στις 7 Δεκεμβρίου. Στις 17 Δεκεμβρίου 2009, η Επιτροπή έλαβε τις παρατηρήσεις της Flowers.

(8) Την 1η Δεκεμβρίου 2009, η Γερμανία ζήτησε παράταση για την υποβολή παρατηρήσεων. Η Επιτροπή ενέκρινε τη σχετική αίτηση στις 7 Δεκεμβρίου. Στις 7 Δεκεμβρίου 2009, η HSH AG ζήτησε επίσης παράταση για την υποβολή παρατηρήσεων. Η Επιτροπή ενέκρινε τη σχετική αίτηση στις 17 Δεκεμβρίου. Στις 17 Δεκεμβρίου 2009, η Γερμανία, από κοινού με τα κρατίδια και την HSH AG, διαβίβασε τις παρατηρήσεις της όσον αφορά την κίνηση της διαδικασίας.

(9) Στις 2 Δεκεμβρίου 2009, πραγματοποιήθηκε συνάντηση, στην οποία συμμετείχαν η Flowers, οι ενώσεις ταμιευτηρίων, η Γερμανία και η Επιτροπή.

(10) Στις 21 Δεκεμβρίου 2009, η Επιτροπή διαβίβασε στη Γερμανία τις υποβληθείσες παρατηρήσεις των ενδιαφερομένων στη μη εμπιστευτική μορφή τους, και κάλεσε τις γερμανικές αρχές να διαβιβάσουν, μέσα σε ένα μήνα, τις σχετικές παρατηρήσεις τους.

(11) Στις 18 Ιανουαρίου 2010, η Γερμανία διαβίβασε τις παρατηρήσεις των δημόσιων ιδιοκτητών σε σχέση με τις παρατηρήσεις της Flowers και των ενώσεων ταμιευτηρίων.

(12) Όσον αφορά τη θωράκιση έναντι κινδύνου και ιδίως την εκτίμηση του χαρτοφυλακίου των περιουσιακών στοιχείων, τον κίνδυνο των οποίων κάλυπτε η θωράκιση έναντι κινδύνου (στο εξής «προστατευόμενο χαρτοφυλάκιο»), στο χρονικό διάστημα από τον Σεπτέμβριο του 2009 μέχρι τον Φεβρουάριο του 2010 πραγματοποιήθηκαν πολλαπλές συναντήσεις, τηλεδιασκέψεις και άλλες ανταλλαγές πληροφοριών μεταξύ της Γερμανίας και της Επιτροπής. Η Γερμανία διαβίβασε, μεταξύ άλλων, στις 6, 20, 21, 22, 23 και 29 Οκτωβρίου, στις 11, 12, 16 και 27 Νοεμβρίου, στις 17 Δεκεμβρίου 2009, στις 26 και στις 27 Ιανουαρίου και στις 19 Φεβρουαρίου 2010 πρόσθετες πληροφορίες.

(13) Το σχέδιο αναδιάρθρωσης, η θωράκιση έναντι κινδύνου και η ανακεφαλαιοποίηση καθώς και η εκτίμηση του προστατευόμενου χαρτοφυλακίου εξετάστηκαν από τη Γερμανία και τις υπηρεσίες της Επιτροπής στο χρονικό διάστημα από τον Οκτώβριο του 2009 μέχρι τον Ιούνιο του 2011 στο πλαίσιο συναντήσεων, τηλεδιασκέψεων και άλλων ανταλλαγών πληροφοριών, ιδίως – αλλά όχι αποκλειστικά – στις 5, 21 και 27 Οκτωβρίου, στις 4, 12, 13, 18, 27 και 30 Νοεμβρίου, στις 7, 9, 14 και 15 Δεκεμβρίου 2009, στις 14. και 19 Ιανουαρίου, στις 21 Απριλίου, στις 5, 12, 20, 26, 28 και 31 Λάιου, στις 15 Ιουνίου, στις 13, 16, 22 και 23 Ιουλίου, στις 30 Σεπτεμβρίου, στις 22 Νοεμβρίου, στις 9 και στις 22 Δεκεμβρίου 2010, στις 23. και στις 28 Φεβρουαρίου, στις 18 Αρτίου, στη 1 και στις 8 Απριλίου, στις 25 Λάιου και στις 7, 16 και στις 29 Ιουνίου 2011. Η τελική έκδοση του σχεδίου αναδιάρθρωσης υποβλήθηκε στις 11 Ιουλίου 2011.

(14) Στις 5 Σεπτεμβρίου 2011, η Γερμανία διαβίβασε τον κατάλογο δεσμεύσεων, ο οποίος περιλαμβάνεται στο παράρτημα I της παρούσας απόφασης.

2. ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ ΤΩΝ ΔΙΚΑΙΟΥΧΩΝ

(15) Ο όμιλος HSH (στο εξής «HSH») είναι η πέμπτη μεγαλύτερη Landesbank (τράπεζα ομοσπονδιακού κρατιδίου) με έδρα το Αμβούργο και το Κίελο. Πρόκειται για ανώνυμη εταιρεία, η οποία συστήθηκε στις 2 Ιουνίου 2003 στο πλαίσιο της συγχώνευσης της Hamburgische Landesbank με την Landesbank Schleswig-Holstein. Τον Οκτώβριο του 2006, η Flowers (6) εξαγόρασε από την WestLB το 24,1 % των μετοχών της HSH (26,6 % των δικαιωμάτων ψήφου) εν αναμονή της εισαγωγής της HSH στο χρηματιστήριο το 2008.

(16) Στις 31 Δεκεμβρίου 2008, η HSH είχε σύνολο ισολογισμού ύψους 208 δισεκατ. ευρώ και σταθμισμένα περιουσιακά στοιχεία (στο εξής «ΣΠΣ») αξίας 112 δισεκατ. ευρώ.

(17) Μετά την εφαρμογή των μέτρων που εγκρίθηκαν από την Επιτροπή στην απόφαση διάσωσης της 29ης Μαΐου 2009, το καθεστώς ιδιοκτησίας της HSH διαμορφώθηκε ως εξής: Αμβούργο 10,89 %· Schleswig-Holstein 10,42 %· HSH Finanzfonds AöR, οργανισμός δημοσίου δικαίου που συστήθηκε και ελέγχεται ισομερώς από το Αμβούργο και το Schleswig-Holstein, 64,18 %· SGVSH 4,73 %· SVB 0,58 % και Flowers 9,19 % (7).

(18) Η HSH αποτελεί εμπορική τράπεζα με πυρήνα δραστηριοτήτων τη Βόρεια Γερμανία. Οι σημαντικότεροι τομείς δραστηριοτήτων της είναι η ιδιωτική τραπεζική (private banking), και η εμπορική τραπεζική (merchant banking). Οι δραστηριότητές της στον τομέα της εμπορικής τραπεζικής επικεντρώνονται στους τομείς της ναυτιλίας, των εταιρικών πελατών, των μεταφορών, των ακινήτων και των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας. Η HSH είναι ο μεγαλύτερος στον κόσμο πάροχος χρηματοπιστωτικών υπηρεσιών στον ναυτιλιακό τομέα και διαθέτει επίσης σημαντικό μερίδιο της αγοράς χρηματοπιστωτικών υπηρεσιών στον τομέα των εναέριων μεταφορών (τμήμα του τομέα των μεταφορών). Τον Δεκέμβριο του 2008, η HSH εκπροσωπείτο σε 21 σημαντικά χρηματοοικονομικά κέντρα στην Ευρώπη, την Ασία και την Αμερική.

(19) Η HSH συγκαταλέγεται μεταξύ των δημόσιων γερμανικών χρηματοπιστωτικών ιδρυμάτων, που μέχρι τις 18 Ιουλίου του 2005 απολάμβαναν των απεριόριστων κρατικών εγγυήσεων Anstaltslast και Gewährträgerhaftung (8).

(20) Στις αρχές της δεκαετίας του 1990, πραγματοποιήθηκαν μεταβιβάσεις περιουσιακών στοιχείων και κεφαλαίου ύψους 523 εκατ. ευρώ, που παρείχαν πλεονέκτημα στους προκατόχους της HSH, την Hamburgische Landesbank και την Landesbank Schleswig-Holstein. Στις 20 Οκτωβρίου 2004, η Επιτροπή αποφάσισε ότι οι εν λόγω μεταβιβάσεις συνιστούσαν κρατικές ενισχύσεις ασυμβίβαστες με την εσωτερική αγορά, και ως εκ τούτου έπρεπε να ανακτηθούν (9). Η HSH έπρεπε να επιστρέψει στους δημόσιους ιδιοκτήτες της συνολικό ποσό ύψους 756 εκατ. ευρώ, συμπεριλαμβανομένων των τόκων. Η HSH επέστρεψε το ποσό αυτό σε δύο δόσεις, στις 31 Δεκεμβρίου 2004 και στις 3 Ιανουαρίου 2005.

(21) Για να αντισταθμίσουν αυτή την εκροή κεφαλαίων, οι μέτοχοι, στις 20 Ιουλίου 2005, αύξησαν το κεφάλαιο της HSH κατά 556 εκατ. ευρώ (10). Αυτή η αύξηση κεφαλαίου προέκυψε από την κεφαλαιοποίηση των αποθεματικών της εταιρείας σε συνδυασμό με τις λεγόμενες μερικές πληρωμές. Λόγω του μηχανισμού αυτού, η μετοχική διάρθρωση άλλαξε ελάχιστα. Στις 6 Σεπτεμβρίου 2005, η Επιτροπή αποφάσισε ότι η αύξηση κεφαλαίων ήταν σύμφωνη με την αρχή του ιδιώτη επενδυτή στην οικονομία της αγοράς και ως εκ τούτου δεν συνιστούσε κρατική ενίσχυση (11).

(22) Στα μέσα του Ιουλίου 2008, οι μέτοχοι της HSH αποφάσισαν να αυξήσουν το ίδιο κεφάλαιο της HSH, για να χρηματοδοτήσουν την ανάπτυξή της. Τα κεφαλαιακά αυτά μέτρα ανήλθαν σε 2 δισεκατ. ευρώ περίπου. Από το ποσό αυτό, περίπου το 1,26 δισεκατ. ευρώ ήταν νέο κεφάλαιο.

(23) To πρώτο μέρος αυτών των εταιρικών πράξεων συνίστατο στη μετατροπή όλων των αφανών εισφορών κεφαλαίου συνολικού ύψους 685 εκατ. ευρώ (12) και των προνομιούχων μετοχών ύψους 57 εκατ. ευρώ, που ανήκουν στους δημόσιους ιδιοκτήτες, σε κοινές μετοχές. Κατά τη μετατροπή, η Flowers υπέγραψε έκδοση συμμετοχικών τίτλων για να αποφευχθεί η μείωση του μετοχικού μεριδίου της (13). Ως αποτέλεσμα, η HSH έλαβε άλλα 300 εκατ. ευρώ.

(24) Ως δεύτερο μέρος αυτών των εταιρικών πράξεων, οι ιδιοκτήτες προέβησαν σε νέα αφανή εισφορά κεφαλαίου με τη μορφή μετατρέψιμου τίτλου συνολικού ύψους 962 εκατ. ευρώ. Η συμμετοχή των δημόσιων και ιδιωτών μετόχων στην αφανή εισφορά κεφαλαίου ήταν ανάλογη των μεριδίων τους (δημόσιοι μέτοχοι 660 εκατ. ευρώ, ιδιώτες μέτοχοι 240 εκατ. ευρώ). Πρόσθετο ποσό 62 εκατ. ευρώ μεταβιβάστηκε στους ιδιώτες μετόχους. Στις 31 Δεκεμβρίου 2010, οι αφανείς εισφορές αυτές μετατράπηκαν σε κοινές μετοχές.

(25) Η Γερμανία ενημέρωσε την Επιτροπή σχετικά με τις εταιρικές πράξεις που περιγράφονται στις παραγράφους 22 έως 24. Κατά την άποψη της Επιτροπής, οι επενδύσεις των δημόσιων επενδυτών είναι σύμφωνες με την αρχή του ιδιώτη επενδυτή στην οικονομία της αγοράς, διότι ιδιώτης επενδυτής συμμετείχε στην ίδια πράξη σε σημαντικό βαθμό και με τους ίδιους όρους όπως και οι δημόσιοι μέτοχοι. Την 1η Αυγούστου 2008, η Επιτροπή ενημέρωσε τη Γερμανία ότι δεν θα δώσει συνέχεια στο θέμα.

(26) Κατά την περίοδο 1999-2009, η HSH σημείωσε σωρευτικές ζημίες ύψους 1,85 δισεκατ. ευρώ και κατέβαλε στους δημόσιους επενδυτές της σωρευτικά μερίσματα ύψους 354 εκατ. ευρώ. Κατά την ίδια περίοδο, οι δημόσιοι ιδιοκτήτες προέβησαν σε νέα εισφορά κεφαλαίου στην HSH ύψους [4-5] (14) δισεκατ. ευρώ και ανέλαβαν την εγγύηση υποχρεώσεων μέχρι ύψους 166 δισεκατ. ευρώ. Πίνακας 1 Δημοσιονομικές επιδόσεις της HSH για τους δημόσιους ιδιοκτήτες κατά την περίοδο 1999-200 (15) Οικονομικό έτος 1999 2000 2001 2002 2003 2004 2005 2006 2007 2008 2009 Κέρδη και ζημίες (εκατ. ευρώ) (16) 111 110 204 239 261 127 400 460 270 –3 195 – 838 Σωρευτικά κέρδη και ζημίες (εκατ. ευρώ) 111 221 425 664 925 1 052 1 452 1 912 2 182 –1 013 –1 851 Πληρωμές μερισμάτων σε δημόσιους ιδιοκτήτες (εκατ. ευρώ) 36 44 72 96 105 0 0 Σωρευτικές πληρωμές μερισμάτων σε δημόσιους ιδιοκτήτες (εκατ. ευρώ) 36 80 153 248 354 354 354 Νέα εισφορά κεφαλαίου από ιδιοκτήτες (εκατ. ευρώ) βάσει των τοπικών GAAP [300-600] 0 0 [700 – 1 400] 3 000 Σωρευτικές εισφορές κεφαλαίου από δημόσιους ιδιοκτήτες (εκατ. ευρώ) [300-600] [300-600] [300-600] [1 000 – 2 000] [4 000 – 5 000] Θωράκιση έναντι κινδύνου - εγγύηση (δισεκατ. ευρώ) 10 Εγγυημένες υποχρεώσεις (δισεκατ. ευρώ), εκ των οποίων 162 166 152 144 161 88 78 75 73 Εγγύηση Gewährträgerhaftung (δισεκατ. ευρώ) 162 166 152 144 161 88 78 65 56 Εγγυήσεις SoFFin (δισεκατ. ευρώ) 0 0 0 0 0 0 0 10 17

(27) Παλαιότερα, η πιστοληπτική ικανότητα της HSH αξιολογείτο πάντα ως ΑΑ και από τους τρεις κύριους οργανισμούς αξιολόγησης (17). Αυτή η αξιολόγηση αντικατόπτριζε την παροχή απεριόριστων κρατικών εγγυήσεων από τους δημόσιους ιδιοκτήτες της HSH. Η παραδοχή ότι οι δημόσιοι ιδιοκτήτες θα εξακολουθήσουν να παρέχουν στήριξη, συνεχίζει να διαδραματίζει σημαντικό ρόλο στην αξιολόγηση της HSH, την οποία η Fitch αναβάθμισε (18) κατά 7 βαθμίδες. Η Moody’s, λαμβάνοντας υπόψη τους παράγοντες στήριξης, κατέληξε σε αναβάθμιση συνολικά 7 βαθμίδων, από τις οποίες μία αποδίδεται στην παροχή στήριξης (περιφερειακή στήριξη) από τους δημόσιους ιδιοκτήτες.

(28) Η αξιολόγηση stand-alone-rating (στην περίπτωση της Moody’s «αξιολόγηση οικονομικής ευρωστίας (BFSR)») (19) C αντανακλούσε την άποψη των οργανισμών πιστοληπτικής αξιολόγησης„ ότι η HSH διαθέτει επαρκή οικονομική ευρωστία με ένα περιορισμένο αλλά καλό επιχειρηματικό μοντέλο. Σύμφωνα με τη μέθοδο BFSR της Moody’s, οι τράπεζες που έχουν αξιολογηθεί ως C χαρακτηρίζονται είτε από αποδεκτά βασικά οικονομικά μεγέθη στο πλαίσιο ενός προβλέψιμου και σταθερού περιβάλλοντος είτε από καλά βασικά οικονομικά μεγέθη στο πλαίσιο ενός λιγότερο προβλέψιμου και σταθερού περιβάλλοντος.

(29) Τον Ιούλιο του 2004, η Fitch άρχισε να διαβαθμίζει τις μη εγγυημένες υποχρεώσεις της HSH στην κατηγορία Α, ενώ η αξιολόγηση stand-alone-rating παρέμεινε στην κατηγορία C. Τον Ιούλιο του 2005, η Moody’s και η S&P αξιολόγησαν τις μη εγγυημένες υποχρεώσεις. Μέχρι την έναρξη της κρίσης το 2008, οι αξιολογήσεις της HSH παρέμειναν σταθερές.

(30) Από τον Οκτώβριο του 2008, παρατηρούνται δύο τάσεις στις αξιολογήσεις της πιστοληπτικής ικανότητας της HSH. Η πρώτη τάση ξεκίνησε τον Οκτώβριο του 2008, όταν η Fitch και η Moody’s υποβίβασαν σταδιακά τις αξιολογήσεις stand-alone-ratings της HSH στη χαμηλότερη κατηγορία D και την υψηλότερη Ε (η E είναι η χαμηλότερη δυνατή κατηγορία της αξιολόγησης BFSR της Moody’s) (20). Ως λόγους για τον υποβιβασμό, οι οργανισμοί ανέφεραν α) τον αυξημένο κίνδυνο από την κυκλική βάση των στοιχείων ενεργητικού, και ιδίως των περιουσιακών στοιχείων στον ναυτιλιακό τομέα β) την περιορισμένη πρόσβαση της HSH σε κεφάλαιο, μολονότι η HSH ανέπτυσσε πιστωτικές δραστηριότητες μεγάλης έντασης κεφαλαίου και γ) την ασθενή και χαμηλή αποδοτικότητα της HSH σε σύγκριση με τα επίπεδα πριν από την κρίση, λόγω της μείωσης της απόδοσης των περιουσιακών στοιχείων, σχετικά υψηλότερων αποθεματικών για κινδύνους στον τομέα των χρηματοδοτήσεων με βάση τα στοιχεία ενεργητικού (asset-based finance), και του σαφώς υψηλότερου κόστους χρηματοδότησης σε σχέση με την κατάσταση πριν από την κρίση. Επιπλέον, οι οργανισμοί εξέφρασαν ουσιαστικές ανησυχίες σχετικά με επιχειρησιακό προφίλ της HSH. Δεδομένου ότι η HSH δεν έχει ουσιαστική πρόσβαση σε πελάτες λιανικής, θα εξακολουθήσει να εξαρτάται από τις χρηματαγορές και τις κεφαλαιαγορές, όπου, ωστόσο, θα δυσκολεύεται να εξασφαλίσει επαρκή χρηματοδότηση. Η τήρηση αυστηρότερων κανονιστικών προδιαγραφών για κεφαλαιοποίηση, αποθέματα ρευστότητας και χρηματοδοτικές ισορροπίες θα συνιστούσε ιδιαίτερη πρόκληση για μια τράπεζα χονδρικής, όπως η HSH.

(31) Η δεύτερη τάση άρχισε τον Μάιο του 2009, όταν η S&P υποβάθμισε την πιστοληπτική ικανότητα της HSH στο BBB +, και στη συνέχεια όταν τον Μάιο και τον Ιούλιο του 2010 η Moody’s και η Fitch υποβάθμισαν την HSH στο Α3/A-. Ως λόγο για την εν λόγω υποβάθμιση, οι οργανισμοί πιστοληπτικής αξιολόγησης, ανέφεραν ότι η περαιτέρω στήριξη από τους δημόσιους ιδιοκτήτες θα περιοριστεί λόγω α) των κοινοτικών κανόνων περί κρατικών ενισχύσεων και β) των δημοσιονομικών περιορισμών τους. Τα μέχρι τώρα μέτρα στήριξης, λόγω της έκτασής τους επιβάρυναν σημαντικά τη χρηματοοικονομική ευρωστία των δημόσιων ιδιοκτητών, έτσι ώστε αυτοί να είναι λιγότερο διατεθειμένοι να παρέχουν πρόσθετη στήριξη. Ένα σημαντικό στοιχείο για να εκτιμηθεί κατά πόσο οι δημόσιοι ιδιοκτήτες θα ήταν διατεθειμένοι να λάβουν μέτρα στήριξης, ήταν ο μεγάλος αριθμός των χρεωστικών τίτλων που εκδόθηκαν βάσει της ρήτρας για τη διατήρηση κεκτημένων δικαιωμάτων (grandfathering) (21), η οποία παρέμεινε στον ισολογισμό της HSH.

(32) Ήδη το 2007, η αξία του διαρθρωμένου χαρτοφυλακίου πιστώσεων (CIP) (22) της HSH, ύψους 30 δισεκατ. δολαρίων ΗΠΑ, μειώθηκε κατά 1,3 δισεκατ. ευρώ ως αποτέλεσμα της χρηματοπιστωτικής κρίσης. Η επέκταση της κρίσης στην πραγματική οικονομία επηρέασε αρνητικά το παραδοσιακό χαρτοφυλάκιο πιστώσεων και την ποιότητα των απαιτήσεων της HSH από τις χρηματοδοτικές δραστηριότητές της στους τομείς της ναυσιπλοΐας, των μεταφορών, των ακινήτων και των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας. Η περαιτέρω αναθεώρηση προς τα κάτω της αξίας του CIP κατά 1,6 δισεκατ. ευρώ και η πρόβλεψη για κινδύνους ύψους 1,9 δισεκατ. ευρώ για τις πιστωτικές δραστηριότητες συνέβαλαν σημαντικά στο αρνητικό αποτέλεσμα των 3,2 δισεκατ. ευρώ κατά το 2008.

(33) Η πτώχευση της Lehman Brothers τον Σεπτέμβριο του 2008, αύξησε περαιτέρω τις δυσκολίες αναχρηματοδότησης της HSH, με αποτέλεσμα η HSH να ζητήσει από το Sonderfonds Finanzmarktstabilisierung (στο εξής SoFFin) εγγυήσεις ρευστότητας ύψους 30 δισεκατ. ευρώ.

(34) Στις 29 Απριλίου 2009, η Bundesanstalt für Finanzdienstleistungsaufsicht (η ομοσπονδιακή εποπτική αρχή χρηματοπιστωτικών υπηρεσιών της Γερμανίας, στο εξής BaFin), πληροφόρησε την HSH ότι, λόγω του κανονιστικού καθεστώτος της, θεωρεί ότι θα ήταν δύσκολο για την HSH να ανταποκριθεί στις ρυθμιστικές κεφαλαιακές απαιτήσεις. Η BaFin ανακοίνωσε ότι θα ζητούσε στάση πληρωμών σύμφωνα με την παράγραφο 47 του KWG, εάν οι ιδιοκτήτες της HSH δεν ενίσχυαν την κεφαλαιακή βάση της εταιρείας.

(35) Στις 6 Μαΐου 2009, η S&P υποβάθμισε την πιστοληπτική ικανότητα της HSH κατά δύο βαθμίδες από (A) σε (BBB+) με αρνητικές προοπτικές.

3. ΤΑ ΜΕΤΡΑ ΕΝΙΣΧΥΣΗΣ

(36) Τον Μάιο και τον Ιούνιο του 2009, τα κρατίδια Schleswig-Holstein και Hamburg έλαβαν δύο μέτρα ενίσχυσης υπέρ της HSH: ένα μέτρο ανακεφαλαιοποίησης ύψους 3 δισεκατ. ευρώ και ένα μέτρο εγγύησης δευτερεύουσας ζημίας (στο εξής «θωράκιση έναντι κινδύνου») ύψους 10 δισεκατ. ευρώ. Επιπλέον, η HSH έλαβε τρίτη ενίσχυση από τη SoFFin με τη μορφή εγγυήσεων ρευστότητας, που τελικά ανήλθαν σε 17 δισεκατ. ευρώ (στο εξής «εγγυήσεις ρευστότητας»).

3.1. Η ΑΝΑΚΕΦΑΛΑΙΟΠΟΙΗΣΗ

(37) Η ανακεφαλαιοποίηση συνίστατο σε εισφορά ρευστού κεφαλαίου συνολικού ύψους 3 δισεκατ. ευρώ βασικού κεφαλαίου κατηγορίας 1 με αντάλλαγμα κοινές μετοχές με δικαίωμα ψήφου. Οι μετοχές εκδόθηκαν από την HSH AG και καλύπτονταν πλήρως από την HSH Finanzfonds AöR. Η HSH Finanzfonds AöR είναι οργανισμός δημοσίου δικαίου που ιδρύθηκε από κοινού από το Αμβούργο και το Schleswig-Holstein, τα οποία έχουν ισομερώς την ιδιοκτησία και τον έλεγχο του.

(38) Η HSH Finanzfonds AöR εισέφερε τα απαραίτητα μέσα για την ανακεφαλαιοποίηση εκδίδοντας ομόλογο στις κεφαλαιαγορές. Οι υποχρεώσεις του οργανισμού που απορρέουν από την έκδοση του ομολόγου είναι εξίσου εγγυημένες από το Αμβούργο και το Schleswig-Holstein ως μερικούς οφειλέτες, και από εγγυήσεις έναντι των κατόχων των ομολογιών. Το ομόλογο που εκδόθηκε από την HSH Finanzfonds AöR χρησιμεύει αποκλειστικά για τη χρηματοδότηση της κεφαλαιοποίησης της HSH. Η HSH Finanzfonds AöR λειτουργεί αποκλειστικά ως φορέας ειδικού σκοπού για το Αμβούργο και το Schleswig-Holstein και δεν έχει κανέναν άλλο σκοπό εκτός από την ανακεφαλαιοποίηση και τη θωράκιση έναντι κινδύνου.

(39) Η τιμή έκδοσης των νέων μετοχών βασίστηκε σε εκτίμηση της HSH από την PricewaterhouseCoopers (στο εξής «PwC»), η οποία καθόρισε εύρος διακύμανσης της αξίας της επιχείρησης από [> 2] δισεκατ. ευρώ μέχρι [< 3] δισεκατ. ευρώ ([> 19] ευρώ μέχρι [< 28]ευρώ ανά μετοχή). Με βάση την εκτίμηση, η μέση αξία της HSH ανέρχεται σε [2-3] δισεκατ. ευρώ ([19-28] ανά μετοχή. Η πραγματογνωμοσύνη πραγματοποιήθηκε πριν από την υποβάθμιση της πιστοληπτικής ικανότητας της HSH στις 6 Μαΐου 2009. Η επίπτωση της υποτίμησης της αξίας της HSH δεν λήφθηκε υπόψη για την εκτίμηση, αλλά στο πλαίσιο των διασκέψεων για τον καθορισμό της τιμής έκδοσης. Η εκτίμηση βασιζόταν στην παραδοχή ότι το 2013 η εταιρεία θα μπορούσε να επιστρέψει στην κατηγορία Α.

(40) Το Αμβούργο και το Schleswig-Holstein είχαν την πρόθεση να επιτύχουν ετήσια αμοιβή της τάξης του 10 % για το ποσό των 3 δισεκατ. ευρώ που εισέφεραν ως νέο κεφάλαιο (300 εκατ. ευρώ ετησίως). Δεδομένου ότι τα κέρδη που προέβλεπε το επιχειρηματικό σχέδιο της HSH για την περίοδο 2009-2012 δεν επαρκούσαν για την καταβολή μερίσματος 10 % για όλες τις κοινές μετοχές, η τιμή έκδοσης των κοινών μετοχών μειώθηκε κατά το 10 % των μερισμάτων που δεν καταβλήθηκαν για την περίοδο 2009-2012. Η παρούσα αξία του καταβαλλόμενου μερίσματος 10 % για την περίοδο 2009-2012 ανέρχεται σε [650-800] εκατ. ευρώ ([3-6] ανά μετοχή). Η τιμή των νέων μετοχών ορίσθηκε σε 19 ευρώ ανά μετοχή ([19-28] ευρώ μείον [3-6] ευρώ). Η HSH Finanzfonds AöR αγόρασε 157 894 737 νέες κοινές μετοχές.

(41) Οι ενώσεις ταμιευτηρίων και η Flowers δεν συμμετείχαν στην ανακεφαλαιοποίηση, με αποτέλεσμα τα μερίδια των δύο ταμιευτηρίων και της Flowers να μειωθούν από 13,20 %, 1,62 % και 25,67 % σε 4,73 %, 0,58 % και 9,19 % αντίστοιχα, ενώ τα κοινά άμεσα και έμμεσα μερίδια του Αμβούργου και του Schleswig-Holstein (συμπεριλαμβανομένων των μεριδίων τους μέσω της HSH Finanzfonds AöR) αυξήθηκαν από 59,51 % σε 85,49 %.

3.2. Η ΘΩΡΑΚΙΣΗ ΕΝΑΝΤΙ ΚΙΝΔΥΝΟΥ

(42) Η θωράκιση έναντι κινδύνου τέθηκε σε εφαρμογή ταυτόχρονα με την πράξη ανακεφαλαιοποίησης τον Ιούνιο του 2009. Και αυτή χορηγήθηκε άμεσα από την HSH Finanzfonds AöR. Οι ενώσεις ταμιευτηρίων και η Flowers δεν συμμετείχαν σε αυτό το μέτρο. Η θωράκιση έναντι κινδύνου αποτελείται από εγγύηση δευτερεύουσας ζημίας ύψους 10 δισεκατ. ευρώ, που προστατεύει την HSH από ζημίες οι οποίες από συγκεκριμένη ημερομηνία του Μαρτίου του 2009 απορρέουν από χαρτοφυλάκιο συνολικού ύψους περίπου 172 δισεκατ. ευρώ (ύψος απαίτησης 187 δισεκατ. ευρώ σε περίπτωση αθέτησης). Η δόση πρωτεύουσας ζημίας ύψους 3,2 δισεκατ. ευρώ καλύπτεται από την ίδια την HSH. Η δόση δευτερεύουσας ζημίας ύψους μέχρι 10 δισεκατ. ευρώ επιβαρύνει την HSH Finanzfonds AöR. Ζημίες άνω των 13,2 δισεκατ. ευρώ (από κοινού συνυπολογιζόμενες δόσεις πρωτεύουσας και δευτερεύουσας ζημίας) καλύπτονται από την HSH. Η αξία μεταβίβασης του προστατευόμενου χαρτοφυλακίου είναι περίπου [168] δισεκατ. ευρώ (συνολική αξία στοιχείων ενεργητικού περίπου [172] δισεκατ. ευρώ μείον 3,2 δισεκατ. ευρώ).

(43) Βασικά, η HSH μπορεί να ακυρώσει το ποσό της εγγύησης σε οποιαδήποτε στιγμή, αλλά έως τις 31 Δεκεμβρίου 2013 η ακύρωση περιορίζεται συνολικά σε [2 - 5] δισεκατ. ευρώ και σε [1 – 4] δισεκατ. ευρώ ετησίως. Στις 9 Μαρτίου 2011, η HSH ακύρωσε την εγγύηση σε ύψος 1 δισεκατ. ευρώ. Στις 18 Ιουνίου και στις 6 Σεπτεμβρίου 2011, η HSH ακύρωσε άλλο 1 δισεκατ. ευρώ από την εγγύηση, με αποτέλεσμα να μειωθεί η εναπομένουσα εγγύηση σε 7 δισεκατ. ευρώ. Η BaFin ενημερώθηκε σχετικά με τις ακυρώσεις. Η BaFin δήλωσε ότι δεν θα προέβαλε αντιρρήσεις σχετικά.

(44) Τα υποτιμημένα στοιχεία του ενεργητικού, όπως τίτλοι προερχόμενοι από τιτλοποίηση (asset-backed-securities - «ABS»), αντιπροσωπεύουν περίπου το [3-6] % χαρτοφυλακίου που καλύπτεται από τη θωράκιση έναντι κινδύνου ύψους [περίπου 172] δισεκατ. ευρώ. Το μεγαλύτερο μέρος των προστατευόμενων περιουσιακών στοιχείων είναι πιστώσεις πελατών, που αποτελούν τον πυρήνα των δραστηριοτήτων της HSH. Το προστατευόμενο χαρτοφυλάκιο εκφράζεται σε διάφορα νομίσματα, μεταξύ άλλων, ευρώ, USD και GBP. Πίνακας 2 Κατανομή των προστατευόμενων στοιχείων ενεργητικού ύψους περίπου [172] δισεκατ. ευρώ Είδος περιουσιακών στοιχείων Περιουσιακά στοιχεία που εμφανίζονται στον ισολογισμό (σε δισεκατ. ευρώ) % του χαρτοφυλακίου Πιστώσεις πελατών [περίπου 115] […] Τίτλοι σταθερής απόδοσης [περίπου 30] […] Ομολογιακά δάνεια (23) [περίπου 15] […] Τίτλοι προερχόμενοι από τιτλοποίηση [περίπου 10] […] Εγγυήσεις για πληρωμές [περίπου 5] […] Σύνολο [περίπου 172] 100,0

(45) Πριν από την εφαρμογή της θωράκισης έναντι κινδύνου, η HSH δεν ανέθεσε την εκτίμηση του συνόλου του χαρτοφυλακίου σε εξωτερικούς εμπειρογνώμονες, αλλά μόνο του χαρτοφυλακίου ABS και τμήματος του χαρτοφυλακίου CIP, που εκτιμήθηκαν από την Blackrock και την Cambridge Place. Κατόπιν σχετικού αιτήματος της Επιτροπής, η HSH πραγματοποίησε εκτίμηση του προστατευόμενου χαρτοφυλακίου κατά το χρονικό διάστημα από τον Νοέμβριο του 2009 έως τον Ιανουάριο του 2010 για το χειρότερο σενάριο που υπέθεσε η Επιτροπή. Η εκτίμηση πραγματοποιήθηκε σε συνεργασία με τους εμπειρογνώμονες της Επιτροπής. Οι παραδοχές στις οποίες βασίστηκε η εκτίμηση ήταν σύμφωνες με το χειρότερο σενάριο που έλαβε υπόψη της η Επιτροπή σε άλλες περιπτώσεις. Η εκτίμηση βασίστηκε στη διεξοδική ανάλυση δείγματος 40 συναλλαγών υποθετικής αξίας 1 δισεκατ. ευρώ, δηλαδή το 0,6 % της συνολικής έκθεσης, και σε εκτίμηση μεγάλου αντιπροσωπευτικού τμήματος του χαρτοφυλακίου που πραγματοποιήθηκε με το εργαλείο της Moody CDOROM-Tool (24). Οι παραδοχές στις οποίες βασίστηκε η εκτίμηση εξετάστηκαν με τους εμπειρογνώμονες της Επιτροπής. Στο πλαίσιο αυτό, η HSH επικουρήθηκε από εξωτερικό εμπειρογνώμονα, την Morgan Stanley, που επιβεβαίωσε την τεχνική ακρίβεια των υπολογισμών. Η κεφαλαιακή διευκόλυνση που προέκυψε από τη θωράκιση έναντι κινδύνου κατά τη στιγμή της εφαρμογής της καθορίστηκε σε [3,5] δισεκατ. ευρώ περίπου. Τον Φεβρουάριο του 2010, η BaFin επιβεβαίωσε την ορθότητα της μεθόδου που χρησιμοποιήθηκε για τον προσδιορισμό της κεφαλαιακής διευκόλυνσης και των υπολογισμών στους οποίους αυτός βασίστηκε.

(46) Σύμφωνα με τη σύμβαση σχετικά με την παροχή εγγύησης που συνήψαν η HSH Finanzfonds AöR και η HSH στις 2 Ιουνίου 2009, η HSH Finanzfonds AöR λαμβάνει για την παροχή της εγγύησης δευτερεύουσας ζημίας πριμοδότηση 400 bps ετησίως επί του ονομαστικού ποσού της εγγύησης (10 δισεκατ. ευρώ) (στο εξής «βασική πριμοδότηση»). Το ποσό για το οποίο καταβάλλεται η αμοιβή των 400 bps μειώνεται λόγω κατάπτωσης και ακυρώσεων της εγγύησης. Ο πίνακας 3 παρουσιάζει το συνολικό ποσό των σωρευτικών πληρωμών για τρία σενάρια: α) σενάριο 1: Η βασική περίπτωση για την HSH, που προβλέπει ότι η εγγύηση δεν θα καταπέσει και θα αρθεί πλήρως από την HSH μέχρι το τέλος του 2015· β) σενάριο 2: ενδιάμεσο σενάριο, το οποίο προβλέπει κατάπτωση της εγγύησης για ποσό ύψους 5 δισεκατ. ευρώ και γ) σενάριο 3: η περίπτωση στην οποία βασίζεται η εκτίμηση των περιουσιακών στοιχείων, και η οποία προβλέπει ότι η εγγύηση θα καταπέσει πλήρως μέχρι το [2015-2020] (καμία ακύρωση). Πίνακας 3 Αμοιβή για τη θωράκιση έναντι κινδύνου σύμφωνα με την πρόταση της Γερμανίας για διάφορα σενάρια (εκατ. ευρώ) Σενάριο 1 (καμία κατάπτωση της εγγύησης) Σενάριο 2 (κατάπτωση της εγγύησης: 5 δισεκατ. ευρώ) Σενάριο 3 (κατάπτωση της εγγύησης: 10 δισεκατ. ευρώ) Βασική πριμοδότηση (400 bps επί του υπόλοιπου ονομαστικού ποσού της εγγύησης) [> 1,5] [> 2,5] [> 4]

(47) Καθ’ όλη την περίοδο αναδιάρθρωσης, οι πληρωμές βασικής πριμοδότησης θα κυμανθούν μεταξύ [100-150] εκατ. ευρώ και 405 εκατ. ευρώ ετησίως, ανάλογα με την κατάπτωση της εγγύησης (πρβ. πίνακα 4). Πίνακας 4 Προβλεπόμενη πληρωμή βασικής πριμοδότησης. (400 bps) από την HSH στην HSH Finanzfonds AöR κατά την περίοδο αναδιάρθρωσης (σε εκατ. ευρώ) 2009 Πραγματική αξία 2010 Πραγματική αξία 2011 2012 2013 2014 Σενάριο 1 (καμία κατάπτωση της εγγύησης) – 300 – 405 – [300-350] – [200-250] – [150-200] – [100-150] Σενάριο 2 (κατάπτωση 5 δισεκατ. ευρώ) – 300 – 405 – [300-350] – [200-250] – [180-230] – [150-200] Σενάριο 3 (κατάπτωση 10 δισεκατ. ευρώ) – 300 – 405 – [300-400] – [300-400] – [300-400] – [300-400]

3.3. ΟΙ ΕΓΓΥΗΣΕΙΣ ΡΕΥΣΤΟΤΗΤΑΣ

(48) Επιπλέον, η HSH ζήτησε από την SoFFin εγγυήσεις για την κάλυψη εκδόσεων νέων χρεωστικών τίτλων συνολικού ύψους 30 δισεκατ. ευρώ. Στις αρχές του Δεκεμβρίου 2008, η SoFFin ενέκρινε την έκδοση πρώτης δόσης ύψους 10 δισεκατ. ευρώ. Οι εγγυήσεις εγκρίθηκαν στο πλαίσιο της δέσμης μέτρων διάσωσης (25). Το υπόλοιπο ποσό των 20 δισεκατ. ευρώ επρόκειτο να χορηγηθεί μετά την υποβολή σχεδίου αναδιάρθρωσης. Η δεύτερη δόση, ύψους 20 δισεκατ. ευρώ, χορηγήθηκε αφού η HSH υπέβαλε στην SoFFin το σχέδιο αναδιάρθρωσής της στις 7 Μαρτίου 2009. Στις 30 Σεπτεμβρίου 2009, καταβλήθηκαν συνολικά 17 δισεκατ. ευρώ. Την 1η Ιανουαρίου 2010, η SoFFin μείωσε το ανώτατο όριο της εγγύησης από 30 δισεκατ. ευρώ σε 17 εκατ. ευρώ. Το όριο αυτό δεν αυξήθηκε έκτοτε.

4. ΤΟ ΣΧΕΔΙΟ ΑΝΑΔΙΑΡΘΡΩΣΗΣ

4.1. ΑΡΧΙΚΟ ΣΧΕΔΙΟ ΑΝΑΔΙΑΡΘΡΩΣΗΣ ΚΑΙ ΜΕΤΑΓΕΝΕΣΤΕΡΗ ΑΝΑΘΕΩΡΗΣΗ ΤΩΝ ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΠΡΟΒΛΕΨΕΩΝ

(49) Το αρχικό σχέδιο αναδιάρθρωσης που υποβλήθηκε την 1η Σεπτεμβρίου 2009 (στο εξής «αρχικό σχέδιο αναδιάρθρωσης») περιγράφεται στην απόφαση κίνησης της διαδικασίας (αιτιολογικές σκέψεις 23 έως 28 της απόφασης). Κατά την περίοδο από τον Οκτώβριο του 2009 έως τον Ιούνιο του 2011, διαβιβάστηκαν πρόσθετες πληροφορίες σχετικά με το πρότυπο αναδιάρθρωσης του αρχικού σχεδίου. Η τροποποιημένη έκδοση του σχεδίου αναδιάρθρωσης υποβλήθηκε στις 11 Ιουλίου 2011 (στο εξής «τροποποιημένο σχέδιο αναδιάρθρωσης»). Οι χρηματοοικονομικές προβλέψεις που περιέχονται στο αρχικό σχέδιο αναδιάρθρωσης και οι αντίστοιχες επικαιροποιήσεις περιγράφονται εν συντομία κατωτέρω.

(50) Το αρχικό σχέδιο αναδιάρθρωσης προέβλεπε για την περίοδο 2009 έως 2014 μείωση κατά [περίπου 20 %] των καθαρών εσόδων από τόκους, από [περίπου 1,4] δισεκατ. ευρώ σε [περίπου 1,1] δισεκατ. ευρώ. Όσον αφορά τα επιμέρους στοιχεία των δημοσιονομικών αποτελεσμάτων, μεταξύ 2009 και 2014, η HSH προέβλεπε για τις κύριες τραπεζικές λειτουργίες (26) αύξηση του εισοδήματος πριν από την αναδιάρθρωση (και μετά την πρόβλεψη κινδύνου για τις χρηματοπιστωτικές δραστηριότητες) άνω του 200 %, δηλαδή από [περίπου 350] εκατ. ευρώ σε [περίπου 1,1] δισεκατ. ευρώ. Τα προβλεπόμενα πριν την αναδιάρθρωση αποτελέσματα για το 2014 ύψους [περίπου 1,1] δισεκατ. ευρώ περιελάμβαναν επίσης θετική επίδραση ύψους [περίπου 100] εκατ. ευρώ από τη διάλυση τμημάτων της πρόβλεψης για κινδύνους όσον αφορά τις χρηματοπιστωτικές δραστηριότητες. Το πλεόνασμα από προμήθειες και το εμπορικό αποτέλεσμα αντιπροσώπευαν για το 2014 [περίπου 20 % έκαστο] του αποτελέσματος πριν την αναδιάρθρωση της κύριας τράπεζας. Στο τροποποιημένο σχέδιο αναδιάρθρωσης, το προβλεπόμενο αποτέλεσμα πριν από την αναδιάρθρωση για το 2014 διορθώθηκε σε [350-450] εκατ. ευρώ, εκ των οποίων το πλεόνασμα από προμήθειες και το εμπορικό αποτέλεσμα αντιπροσωπεύουν το [10-15] %.

(51) Το αρχικό σχέδιο αναδιάρθρωσης προέβλεπε μείωση της συνολικής αξίας των στοιχείων ενεργητικού της HSH [από περίπου 175] δισεκατ. ευρώ (το 2009) σε [περίπου 150] δισεκατ. ευρώ το (2014). Επιπλέον, το αρχικό σχέδιο αναδιάρθρωσης προέβλεπε αύξηση της συνολικής αξίας των στοιχείων ενεργητικού της κύριας τράπεζας από [περίπου 100] δισεκατ. ευρώ (το 2009) σε [περίπου 110] δισεκατ. ευρώ (το 2014). Τα προβλεπόμενα για το 2014 συνολικά περιουσιακά στοιχεία της HSH και τα περιουσιακά στοιχεία της βασικής τράπεζας, στο τροποποιημένο σχέδιο αναδιάρθρωσης αναθεωρήθηκαν σε 120 δισεκατ. ευρώ και 82 δισεκατ. ευρώ, αντιστοίχως.

(52) Το αρχικό σχέδιο αναδιάρθρωσης προέβλεπε μείωση της αξίας των επιμέρους περιουσιακών στοιχείων των τομεακών τραπεζικών λειτουργιών (ναυτιλία, ενέργεια και μεταφορές) από [περίπου 30] δισεκατ. ευρώ το (2009) σε [περίπου 35] δισεκατ. ευρώ το (2014). Από το ποσό αυτό παραλείπονται [περίπου 20] δισεκατ. ευρώ από ναυτιλιακά περιουσιακά στοιχεία που χρηματοδοτούνται κατά κύριο λόγο από δολάρια ΗΠΑ. Στο τροποποιημένο σχέδιο αναδιάρθρωσης, η προβλεπόμενη αξία των στοιχείων ενεργητικού της τομεακής τράπεζας και των ναυτιλιακών στοιχείων ενεργητικού για το 2014 διορθώθηκαν σε [20 και 25] δισεκατ. ευρώ και 15 εκατ. ευρώ, αντιστοίχως. Σε αντίθεση με το αρχικό σχέδιο αναδιάρθρωσης, ο επιχειρηματικός τομέας αεροπορικές μεταφορές δεν περιλαμβάνεται πλέον στο τροποποιημένο σχέδιο αναδιάρθρωσης.

(53) Το ποσοστό βασικών ίδιων κεφαλαίων (Tier-1) προβλεπόταν στο αρχικό σχέδιο αναδιάρθρωσης σε [περίπου 10] % για το 2014 και στο τροποποιημένο σχέδιο αναδιάρθρωσης υπολογίστηκε σε [10-15 %].

(54) Το αρχικό σχέδιο αναδιάρθρωσης περιείχε για το 2014 κατανομή των προβλεπόμενων πηγών χρηματοδότησης για το τμήμα του ισολογισμού που επρόκειτο να χρηματοδοτηθεί ύψους [περίπου 100] δισεκατ. ευρώ (εκ των οποίων [περίπου 25 δισεκατ. ευρώ] μη εγγυημένης χρηματοδότησης από τη χρηματαγορά και την κεφαλαιαγορά), με αποτέλεσμα να υπάρχει χρηματοδοτική διαφορά [περίπου 50] δισεκατ. ευρώ, σε σχέση με το προβλεπόμενο σύνολο των περιουσιακών στοιχείων ύψους [περίπου 150] δισεκατ. ευρώ. Στο τροποποιημένο σχέδιο αναδιάρθρωσης, η διαφορά μεταξύ των προβλεπόμενων συνολικών περιουσιακών στοιχείων και των προβλεπόμενων συνολικών υποχρεώσεων μειώθηκε. Η HSH παρέσχε πληροφορίες σχετικά με τις πηγές χρηματοδότησης που θα χρησιμοποιούσε για την κάλυψη των αναγκών χρηματοδότησης που προκύπτουν από τη διαφορά.

(55) Οι αναπτυξιακές προγνώσεις για τους βασικούς τομείς των δραστηριοτήτων της HSH σύμφωνα με το αρχικό σχέδιο αναδιάρθρωσης, και οι αλλαγές στο τροποποιημένο σχέδιο αναδιάρθρωσης παρουσιάζονται στον κατωτέρω πίνακα. Πίνακας 5 Αντιπαράθεση των ρυθμών ανάπτυξης στους τομείς της ναυτιλίας και των εταιρικών πελατών Τομέας Αρχικό σχέδιο αναδιάρθρωσης (1 Σεπτεμβρίου 2009) Τροποποιημένο σχέδιο αναδιάρθρωσης (11 Ιουλίου 2009) Παρατηρήσεις σχετικά με τις προβλέψεις ανάπτυξης στο τροποποιημένο σχέδιο αναδιάρθρωσης Ναυτιλιακός τομέας Ρυθμός ανάπτυξης νέων συναλλαγών [περίπου 250] % για το 2010 (πραγματική αξία) μέχρι το 2014 (μέσος ετήσιος ρυθμός ανάπτυξης [περίπου 40] %) Ρυθμός ανάπτυξης νέων συναλλαγών [90-130] % για το 2010 (πραγματική αξία) μέχρι το 2014 (μέσος ετήσιος ρυθμός ανάπτυξης […] %) Αυτός ο ρυθμός ανάπτυξης βασίζεται σε ετήσιο απόλυτο όγκο νέων συναλλαγών ύψους […] δισεκατ. ευρώ κατά μέσο όρο από το 2011 έως το 2014. Συγκριτικά: Ο συνολικός όγκος της αγοράς στο ίδιο χρονικό διάστημα ήταν κατά μέσο όρο [περίπου 25] δισεκατ. ευρώ όσον αφορά τις νέες συναλλαγές. Συναλλαγές με επιχειρήσεις Αύξηση του όγκου των δανείων κατά [περίπου 100] % (2010 πραγματική αξία – 2014) Αύξηση του όγκου των δανείων κατά […] % (2010 πραγματική αξία – 2014) Αυτή η αύξηση αντιστοιχεί σε απόλυτο όγκο νέων συναλλαγών ύψους […] δισεκατ. ευρώ σε διάστημα τεσσάρων ετών. Συγκριτικά: το σύνολο των περιουσιακών στοιχείων σε αυτό το τμήμα της αγοράς ανήλθε σε 25,7 δισεκατ. ευρώ στις 31 Δεκεμβρίου 2008.

4.2. ΓΕΝΙΚΗ ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ ΤΟΥ ΤΡΟΠΟΠΟΙΗΜΕΝΟΥ ΣΧΕΔΙΟΥ ΑΝΑΔΙΑΡΘΡΩΣΗ

(56) Το τροποποιημένο σχέδιο αναδιάρθρωσης υποβλήθηκε στις 11 Ιουλίου 2011. Περιλαμβάνει ουσιαστικές αλλαγές στο επιχειρηματικό μοντέλο της HSH. Το νέο επιχειρηματικό μοντέλο της HSH χαρακτηρίζεται από μικρότερο κίνδυνο και τη μεγαλύτερη έμφαση που δίνει στις περιφερειακές συναλλαγές και στη βιωσιμότητα όσον αφορά τη χρηματοδότηση και τη δανειοδότηση. Τα προβλεπόμενα μέτρα αναδιάρθρωσης καθώς και αυτά που ήδη έχουν δρομολογηθεί, περιλαμβάνουν, εκτός από την έμφαση στις κύριες επιχειρηματικές δραστηριότητες, και, κατά συνέπεια, την εκχώρηση ή την κατάργηση διαφόρων δραστηριοτήτων και σημαντικών συμμετοχών, την προσαρμογή του δικτύου υποκαταστημάτων και τη βελτιστοποίηση της διάρθρωσης του κόστους. Το τροποποιημένο σχέδιο αναδιάρθρωσης περιλαμβάνει την ίδρυση μιας εσωτερικής μονάδας αναδιάρθρωσης, στην οποία δραστηριότητες που δεν θα συνεχιστούν, θα συγκεντρωθούν για οργανωτικούς και λογιστικούς σκοπούς. Τα κύρια σημεία του νέου επιχειρηματικού μοντέλου είναι τα εξής: a) Αναπροσανατολισμός προς μια βιώσιμη κύρια τράπεζα μέσω της σημαντικής μείωσης των περιουσιακών στοιχείων, της ενίσχυσης των περιφερειακών δραστηριοτήτων (δραστηριότητες στον τομέα των εταιρικών πελατών στη Γερμανία, δραστηριότητες στον τομέα των ακινήτων στη Γερμανία και ιδιωτική τραπεζική) και της διατήρησης των βασικών ικανοτήτων σε επιλεγμένες διεθνείς επιχειρηματικές δραστηριότητες με ισχυρή περιφερειακή σύνδεση (ναυτιλιακός τομέας και τομέας ανανεώσιμων πηγών ενέργειας, με επίκεντρο την Ευρώπη). b) Αποκλειστική εστίαση των δραστηριοτήτων κεφαλαιαγοράς στις δραστηριότητες και στις πελατειακές συναλλαγές, ιδίως στο ρόλο του προμηθευτή προϊόντων για άλλες επιχειρηματικές μονάδες (cross-selling). Παύση των συναλλαγών για ίδιο λογαριασμό. c) Παύση των δραστηριοτήτων που δεν εναρμονίζονται με τον στρατηγικό αναπροσανατολισμό της HSH, δηλαδή των διεθνών δραστηριοτήτων όσον αφορά τις δημόσιες προσφορές εξαγοράς με χρήση δανειακών κεφαλαίων (δραστηριότητες LBO), των δραστηριοτήτων στον τομέα των ακινήτων εξωτερικού, των δραστηριοτήτων χρηματοδότησης αεροσκαφών με βάση τα στοιχεία ενεργητικού και των άλλων πιστωτικών δραστηριοτήτων που δεν συνδέονται σαφώς με τον κύριο τομέα δραστηριοτήτων. d) Εκχώρηση όλων των θυγατρικών που δεν εναρμονίζονται με τον στρατηγικό αναπροσανατολισμό της HSH. Το τροποποιημένο σχέδιο αναδιάρθρωσης προβλέπει την εκχώρηση συνολικά [100-120] συμμετοχών. Η HSH έχει ήδη μειώσει τον αριθμό των συμμετοχών κατά 25. Όλες οι εκχωρήσεις πρέπει να έχουν ολοκληρωθεί το αργότερο μέχρι […]. e) Σαφής διαχωρισμός των τομέων δραστηριοτήτων που θα μειωθούν ή θα πωληθούν στο πλαίσιο της εσωτερικής αναδιάρθρωσης. Η μονάδα αναδιάρθρωσης δεν θα αναλάβει νέες επιχειρήσεις. f) Σημαντική προσαρμογή των υποκαταστημάτων στο εσωτερικό και το εξωτερικό. Η εγκατάλειψη των μη στρατηγικών δραστηριοτήτων θα έχει ως αποτέλεσμα το κλείσιμο των 15 από τα αρχικά 21 υποκαταστήματα του εξωτερικού. Τα υποκαταστήματα ή γραφεία εκπροσώπησης στο Ελσίνκι, τη Σαγκάη, το Μουμπάι, τη Στοκχόλμη, τη Νάπολη, το Όσλο, τη Ρίγα, το Ταλίν, τη Βαρσοβία, το Σαν Φρανσίσκο και το Ανόι έχουν ήδη κλείσει. Τα υποκαταστήματα ή γραφεία εκπροσώπησης στην Κοπεγχάγη, το Παρίσι, το Άμστερνταμ και τη Μόσχα θα κλείσουν μέχρι το 2012. Μετά την αναδιάρθρωση, η HSH θα διατηρήσει έξι υποκαταστήματα ή γραφεία εκπροσώπησης στο Λονδίνο, το Χονγκ Κονγκ, τη Νέα Υόρκη, τη Σιγκαπούρη, το Λουξεμβούργο και την Αθήνα. Ωστόσο, τα υποκαταστήματα στο Λονδίνο, το Λουξεμβούργο και τη Νέα Υόρκη θα μειωθούν σε μέγεθος και το υποκατάστημα στο Χονγκ Κονγκ θα μετατραπεί σε γραφείο εκπροσώπησης.

(57) Ο περιφερειακός προσανατολισμός περιλαμβάνει κυρίως τις συναλλαγές με επιχειρήσεις και ιδιώτες στη Βόρεια Γερμανία, τις δραστηριότητες στον τομέα των ακινήτων και τις συναλλαγές ταμιευτηρίου. Επιπλέον, η HSH θα επικεντρωθεί σε επιλεγμένους τομείς της διεθνούς χρηματοδότησης πλοίων, στη χρηματοδότηση έργων στον τομέα των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας με επίκεντρο την Ευρώπη, καθώς και σε ορισμένες επενδύσεις σε υποδομές. Η HSH θα κλείσει το γραφείο της στην πόλη Lübeck μέχρι το τέλος του 2011.

(58) Γενικά, το σύνολο του ισολογισμού της νέας κύριας τράπεζας θα μειωθεί σημαντικά, ιδίως μέσω της μεταφοράς περιουσιακών στοιχείων από την κύρια τράπεζα στη μονάδα αναδιάρθρωσης της HSH. Στο τέλος της περιόδου αναδιάρθρωσης την 31η Δεκεμβρίου 2014, ο συνολικός ισολογισμός της HSH (κύρια τράπεζα) θα είναι 82 δισεκατ. ευρώ. Σε σύγκριση με το σύνολο του ισολογισμού ύψους 208 εκατ. ευρώ το 2008, αυτό αντιστοιχεί σε μείωση κατά 126 δισεκατ. ευρώ, ήτοι σχεδόν κατά 61 %.

(59) Το τροποποιημένο σχέδιο αναδιάρθρωσης βασίζεται σε γενικές παραδοχές όσον αφορά την εξέλιξη του ΑΕγχΠ στη Γερμανία, στη ζώνη ευρώ, στις ΗΠΑ και σε ολόκληρο τον κόσμο, τις αλλαγές στα βραχυπρόθεσμα και μακροπρόθεσμα επιτόκια, τον πληθωρισμό στη ζώνη του ευρώ και στις ΗΠΑ, τις τιμές του πετρελαίου και τη συναλλαγματική ισοτιμία ευρώ-δολαρίου. Οι προβλέψεις για τους επιμέρους τομείς δραστηριοτήτων βασίζονται σε παραδοχές σχετικά με τα ποσοστά αύξησης της σχετικής αγοράς, τον όγκο και τα περιθώρια κέρδους στον τομέα των νέων συναλλαγών ανά τμήμα και της ικανότητας cross-selling. Δεδομένης της σημασίας του ναυτιλιακού τομέα για το συνολικό χρηματοοικονομικό αποτέλεσμά της, η HSH υπέβαλε παραδοχές ειδικά για την εξέλιξη της αγοράς χρηματοδότησης πλοίων. Οι προβλέψεις σχετικά με την εξέλιξη του μεγέθους της αγοράς όσον αφορά τις διεθνείς νέες συναλλαγές (συνολικές τιμές για τα τμήματα των δεξαμενοπλοίων, φορτηγών πλοίων και πλοίων μεταφοράς εμπορευματοκιβωτίων), το μέγεθος των νέων συναλλαγών της HSH και το μερίδιο αγοράς της HSH, παρουσιάζονται στον κατωτέρω πίνακα. Πίνακας 6 Παραδοχές σχετικά με τη χρηματοδότηση πλοίων 2011 - 2014 Μέσος όρος 2005-2008 2009 2010 2011 2012 2013 2014 Σύνολο των παγκόσμιων νέων συναλλαγών χρηματοδότησης πλοίων (δισεκατ. EUR) 109,4 25,9 48,3 [10-15] [15-25] [25-35] [40-50] Νέες συναλλαγές της HSH (δισεκατ. EUR) 6,7 0,2 1 [0,5-1,5] [0,5-1,5] [1-2] [2-3] Μερίδιο της HSH (%) 6,1 0,8 2,1 [περίπου 4] [περίπου 5] [περίπου 5] [περίπου 5]

(60) Η HSH υποθέτει μέση συναλλαγματική ισοτιμία ευρώ-δολαρίου [1,30-1,50]. Η HSH παρέσχε δεδομένα για τον αντίκτυπο διαφορετικών παραδοχών στα κέρδη και τις ζημίες καθώς και στην καθαρή κατάσταση ρευστότητας της επιχείρησης, και υπέβαλε επίσης ανάλυση ευαισθησίας για τις μεταβολές των επιτοκίων και τις μεταβολές στη συναλλαγματική ισοτιμία ευρώ-δολαρίου. Σύμφωνα με την ανάλυση ευαισθησίας, οι ζημίες που ενδέχεται να υποστεί η HSH σε περίπτωση που αλλάξουν σημαντικά οι παραδοχές όσον αφορά τα επιτόκια και τη συναλλαγματική ισοτιμία ευρώ-δολαρίου, δεν θα υπερβούν αυτές που μπορεί να απορροφήσει. Επιπλέον, η κατάσταση ρευστότητας της HSH δεν θα είναι αρνητική, ακόμη κι εάν η συναλλαγματική ισοτιμία ευρώ-δολαρίου αποκλίνει σημαντικά από το βασικό σενάριο.

(61) Η HSH υπέβαλε επίσης ένα αρνητικό σενάριο και το χειρότερο σενάριο σε επίπεδο ομίλου, βασιζόμενη σε λιγότερο ευνοϊκές παραδοχές για την αγορά. Οι χρηματοοικονομικές προβλέψεις στην περίπτωση τόσο του αρνητικού όσο και του χειρότερου σεναρίου δείχνουν ότι ο αντίκτυπος ενός παράγοντα πίεσης στη φερεγγυότητα της HSH θα απορροφηθεί μέσω της διάρθρωσης της θωράκισης έναντι κινδύνου. Σε ένα αρνητικό σενάριο, η HSH θα καθυστερούσε τη μερική ακύρωση της εγγύησης και, κατ’ αυτόν τον τρόπο, θα περιόριζε την αύξηση των περιουσιακών στοιχείων σταθμισμένου κινδύνου (RWA) ως αποτέλεσμα του αρνητικού οικονομικού περιβάλλοντος. Και στα δύο σενάρια, το ποσοστό βασικών ίδιων κεφαλαίων (Tier-1) της HSH κατά τη διάρκεια της περιόδου αναδιάρθρωσης θα παραμείνει περίπου στο 10 %.

4.3. ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ ΤΗΣ ΑΝΑΔΙΑΡΘΡΩΣΗΣ ΤΩΝ ΕΠΙΜΕΡΟΥΣ ΤΟΜΕΩΝ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΩΝ ΤΗΣ HSH

(62) Το σύνολο του ισολογισμού της κύριας τράπεζας στον τομέα των εταιρικών πελατών θα μειωθεί από 26,3 δισεκατ. ευρώ (2008) σε [10-20] δισεκατ. ευρώ (2014). Συνολικά, ο τομέας αυτός θα μειωθεί κατά περίπου [45-55 %] κατά τη διάρκεια της εν λόγω περιόδου.

(63) Στο πλαίσιο των συναλλαγών με εταιρικούς πελάτες, η HSH θα παράσχει χρηματοδότηση στις μεγαλύτερες επιχειρήσεις μεσαίου μεγέθους, κυρίως στη Βόρεια Γερμανία που αποτελεί τη βασική περιφέρειά της.

(64) Η HSH έχει παύσει τις δραστηριότητές της στον τομέα της αναχρηματοδότησης των εταιρειών χρηματοδοτικής μίσθωσης, καθώς και τις διεθνείς δραστηριότητες LBO, και θα θέσει επίσης τέλος στις συναλλαγές με εταιρικούς πελάτες στην Ασία και στη Σκανδιναβία. Ο τομέας των συναλλαγών με εταιρικούς πελάτες δεν θα παρέχει, με βάση τα στοιχεία του ενεργητικού, χρηματοδότηση σε αεροσκάφη ή πλοία. Ωστόσο, η ικανότητα της HSH να παρέχει στήριξη στις περιφερειακές δραστηριότητες στη βασική περιφέρειά της δεν θα περιοριστεί.

(65) Η HSH θα επικεντρωθεί κυρίως στις μεγαλύτερες επιχειρήσεις μεσαίου μεγέθους στη Βόρεια Γερμανία, και στις γερμανικές επιχειρήσεις καθορισμένων βασικών οικονομικών τομέων. Η HSH θα πρέπει να συνεχίσει να επικεντρώνεται σε σαφώς αποδοτικές συναλλαγές, καθώς και σε πελάτες υψηλής πιστωτικής ικανότητας που χρειάζονται διάφορα προϊόντα. Η HSH θα επιχειρήσει να καταστεί τράπεζα «πρώτης επιλογής» για τους εν λόγω πελάτες.

(66) Για τη βελτίωση της χρηματοδοτικής κατάστασης, ο τομέας αυτός θα αποσκοπεί όλο και περισσότερο στο να προσελκύει καταθέτες και να χρησιμοποιεί χρηματοδοτικές δομές που επιτρέπουν τη χορήγηση κοινοπρακτικών δανείων, είναι επιλέξιμες από την ΕΚΤ ή μπορούν να μεταβιβαστούν στους επενδυτές.

(67) Το σύνολο του ισολογισμού του τομέα των ακινήτων της κύριας τράπεζας θα μειωθεί από 30,5 δισεκατ. ευρώ (2008) σε [9-18] δισεκατ. ευρώ (2014). Αυτό αντιστοιχεί σε συρρίκνωση της τάξης του [50-70] %.

(68) Η HSH θα προσφέρει όλους τους τύπους πιστωτικών προϊόντων και όλα τα άλλα τραπεζικά προϊόντα που ζητούν οι εταιρείες ακινήτων. Η HSH θα επικεντρώσει τις επιχειρηματικές δραστηριότητές της στη Βόρεια Γερμανία και στα γερμανικά αστικά κέντρα. Η κύρια έμφαση θα δοθεί στις λύσεις χρηματοδότησης για […] και στη χρηματοδότηση σχεδίων με διαχειρίσιμο βαθμό κινδύνου. Στο πλαίσιο αυτού του τομέα, η HSH θα επικεντρωθεί στη χρηματοδότηση […]. Ειδικές κατηγορίες ακινήτων θα χρηματοδοτηθούν μόνο επιλεκτικά.

(69) Οι δραστηριότητες στον τομέα των ακινήτων σε άλλες χώρες – συμπεριλαμβανομένων των διεθνών δραστηριοτήτων που συνίστανται στην υποστήριξη γερμανών πελατών στα ευρωπαϊκά αστικά κέντρα – θα εγκαταλειφθούν. Στους εν λόγω τομείς, η HSH δεν θα αναπτύξει νέες δραστηριότητες και σταδιακά θα σταματήσει τις υπάρχουσες.

(70) Η HSH θα επικεντρωθεί κυρίως στους επαγγελματίες επενδυτές ακινήτων με έμφαση στους υφιστάμενους πελάτες, σε επιλεγμένες εταιρείες εκμετάλλευσης ακινήτων, σε πελάτες με εδραιωμένη θέση στον τομέα των ακινήτων και μεγάλο δυναμικό στον τομέα του cross-selling, καθώς και σε πελάτες που συνδέονται με τη Βόρεια Γερμανία και χρειάζονται πολύπλοκες χρηματοδοτικές δομές. Η HSH θα συνεχίσει να χρησιμοποιεί δομές και προϊόντα που μειώνουν την ανάγκη χρηματοδότησης, π.χ. συναλλαγές που είναι επιλέξιμες για καλυμμένα ομόλογα, πιστώσεις ΕΚΤ και χρηματοδοτικά μέσα και εγγυήσεις που παρέχονται από την Kreditanstalt für Wiederaufbau (KfW).

(71) Το σύνολο του ισολογισμού του τομέα των ταμιευτηρίων της κύριας τράπεζας θα μειωθεί, κυρίως μέσω του περιορισμού των δραστηριοτήτων αναχρηματοδότησης από 8,7 δισεκατ. ευρώ (2008) σε [< 3] δισεκατ. ευρώ (2014).

(72) Η βάση πελατών αυτού του επιχειρηματικού τομέα περιλαμβάνει κατά κύριο λόγο ταμιευτήρια και δημόσιους φορείς στη Βόρεια Γερμανία και κατά δεύτερο λόγο ταμιευτήρια και δημόσιους φορείς εκτός της Βόρειας Γερμανίας (σχέση δευτερεύουσας τράπεζας).

(73) Η HSH παρέχει ένα ευρύ φάσμα προϊόντων που επικεντρώνονται στους βασικούς τομείς δραστηριοτήτων των ταμιευτηρίων. Ιδιαίτερα σημαντικές στο πλαίσιο αυτό είναι οι συναλλαγές με ιδιώτες και εταιρικούς πελάτες, οι δραστηριότητες και η διαχείριση λογαριασμών ίδιων αξιών (Depot-A) και χαρτοφυλακίων πιστώσεων.

(74) Στον τομέα της ιδιωτικής τραπεζικής, το σύνολο του ισολογισμού της κύριας τράπεζας θα μειωθεί από 1,7 δισεκατ. ευρώ (2008) σε [0,5-1,5] δισεκατ. ευρώ (2014).

(75) Η HSH θα εστιαστεί στην παροχή υπηρεσιών σε εύπορους ιδιώτες της Βόρειας Γερμανίας που αποτελεί τη βασική περιφέρειά της. Επιπλέον, η HSH θα προσφέρει υπηρεσίες ιδιωτικής τραπεζικής στα υπερπεριφερειακά υποκαταστήματα που ανήκουν σε άλλα τμήματα της αγοράς. Το φάσμα των υπηρεσιών θα περιλαμβάνει […].

(76) Η HSH θα επικεντρωθεί στην προσέλκυση και την υποστήριξη εύπορων και πολύ εύπορων ιδιωτών και ιδρυμάτων. Στο πλαίσιο της υπηρεσίας cross-selling, θα παρέχονται υπηρεσίες ιδιωτικής τραπεζικής και σε πελάτες/φυσικά πρόσωπα των άλλων επιχειρηματικών τομέων της κύριας τράπεζας.

(77) Στο ναυτιλιακό τομέα, το σύνολο του ισολογισμού της κύριας τράπεζας θα μειωθεί από 28,3 δισεκατ. ευρώ (2008) σε περίπου 15 δισεκατ. ευρώ (2014).

(78) Μέχρι τις 31 Δεκεμβρίου 2014, το μερίδιο αγοράς της HSH σε σχέση με νέες συναλλαγές στον τομέα της παγκόσμιας χρηματοδότησης πλοίων δεν θα υπερβαίνει το [< 8] % σε ετήσια βάση. Επιπλέον, η HSH θα φροντίσει ώστε έως τις 31 Δεκεμβρίου 2014, σύμφωνα με τις εκτιμήσεις της αγοράς που προσδιορίζονται σε ετήσια βάση, να μην συγκαταλέγεται μεταξύ των τριών κυριοτέρων παρόχων υπηρεσιών χρηματοδότησης πλοίων με τον υψηλότερο ετήσιο όγκο νέων συναλλαγών στην παγκόσμια αγορά.

(79) Το χαρτοφυλάκιο της HSH θα είναι επαρκώς διαφοροποιημένο τόσο σε σχέση με τους τύπους πλοίων όσο και σε σχέση με τις χώρες. Όσον αφορά τις διαφορετικές κατηγορίες περιουσιακών στοιχείων, η HSH θα συνεχίσει να δίνει έμφαση σε […] καθώς και σε […]. Οι συμβατικές μακροπρόθεσμες ενυπόθηκες πιστώσεις δανείων για νέες ναυπηγήσεις και η χρηματοδότηση μεταχειρισμένων πλοίων θα αποτελέσουν σημαντικά προϊόντα. Επιπλέον, η HSH θα παρέχει επιλεκτικά δομημένες χρηματοοικονομικές υπηρεσίες.

(80) Η HSH θα μειώσει τις επιχειρηματικές της δραστηριότητες σταματώντας τη χρηματοδότηση πλοίων τύπου Ro-Ro και κρουαζιερόπλοιων.

(81) Η HSH θα επικεντρωθεί στις μεσαίες και τις μεγαλύτερες ναυτιλιακές εταιρείες με παγκόσμιες δραστηριότητες, τους επικερδείς πελάτες μικρού μεγέθους που έχουν επιλεγεί με βάση, αφενός, το δυναμικό τους όσον αφορά τη συνολική απόδοση και, αφετέρου, παραμέτρους κινδύνου. Επιπλέον, η HSH θα λαμβάνει υπόψη της την ετοιμότητα του πελάτη για συγκρότηση κοινοπραξιών καθώς και την εκπλήρωση των προϋποθέσεων για συγκρότηση κοινοπραξιών (π.χ. διαφάνεια) και για αναχρηματοδότηση.

(82) Ο ναυτιλιακός τομέας θα προσφέρει κυρίως «plain vanilla» (27) και, σε περιορισμένο βαθμό, διαρθρωτικές χρηματοδοτήσεις, και η HSH θα ενεργεί ως εξουσιοδοτημένος κύριος διαμεσολαβητής (mandated lead arranger) και διοργανωτής του βιβλίου προσφορών (bookrunner).

(83) Ο τομέας μεταφορές/αεροπορία της κύριας τράπεζας θα εγκαταλειφθεί. Ο ισολογισμός των 11,7 δισεκατ. ευρώ του 2008 θα εγκαταλειφθεί στο πλαίσιο της αναδιάρθρωσης ή θα διατεθεί για άλλους επιχειρηματικούς τομείς. Στο μέλλον, η HSH δεν θα χορηγήσει καμία νέα χρηματοδότηση αεροσκάφους με βάση τα στοιχεία του ενεργητικού. Οι αντίστοιχες δραστηριότητες θα παύσουν, θα πωληθούν ή θα μεταβιβαστούν στη μονάδα αναδιάρθρωσης με στόχο να μειωθούν. Στο πλαίσιο της αναδιάρθρωσης, η HSH έχει ήδη αναδιοργανώσει εν μέρει τον εν λόγω επιχειρηματικό τομέα, και έχει εντάξει στον τομέα ενέργεια & υποδομές τους στρατηγικά σημαντικούς τομείς των σιδηροδρομικών μεταφορών και των υποδομών.

(84) Ως αποτέλεσμα της αναδιοργάνωσης του τομέα ενέργειας & υποδομών στο πλαίσιο της διαδικασίας αναδιάρθρωσης, το σύνολο του ισολογισμού της κύριας τράπεζας στον τομέα ενέργεια & υποδομές θα αυξηθεί από 4,6 δισεκατ. ευρώ το 2008 (πρώην τομέας ενέργεια) σε [5-10] δισεκατ. ευρώ το 2014. Ο τομέας ενέργεια & υποδομές περιλαμβάνει τόσο το τμήμα των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας όσο και το τμήμα των υποδομών και των σιδηροδρομικών μεταφορών, που προηγουμένως ανήκε στον τομέα των μεταφορών.

(85) Στον ενεργειακό τομέα, η HSH θα χρηματοδοτεί έργα στους τομείς της αιολικής και ηλιακής ενέργειας. Ο τομέας περιλαμβάνει τις κατηγορίες περιουσιακών στοιχείων για αιολική ενέργεια (χερσαία και υπεράκτια), ηλιακή ενέργεια (φωτοβολταϊκή και θερμική) και ως πρόσθετες δραστηριότητες δίκτυα σε σχέση με έργα αιολικής και ηλιακής ενέργειας. Η περιοχή στόχος για τις εν λόγω δραστηριότητες είναι κυρίως η Ευρώπη. Οι δραστηριότητες της HSH στον τομέα των συμβατικών πηγών ενέργειας και το σύνολο των σχετικών δραστηριοτήτων στη Βόρεια Αμερική θα εγκαταλειφθούν.

(86) Οι προσαρμογές των επιχειρηματικών τομέων, ιδίως η κατάργηση του τομέα των αεροπορικών μεταφορών και η μείωση του τμήματος των ακινήτων εξωτερικού και του ναυτιλιακού τμήματος, θα οδηγήσει αυτόματα σε μείωση του τμήματος «Λοιπές δραστηριότητες».

(87) Το τμήμα «Λοιπές δραστηριότητες» περιλαμβάνει, εκτός από το «Corporate Centre», τις δραστηριότητες κεφαλαιαγοράς για τη διαχείριση του ενεργητικού της HSH και την προμήθεια προϊόντων για τους επιχειρηματικούς τομείς.

(88) Η HSH θα βελτιώνει συνεχώς τη σταθερότητα και την ποιότητα της χρηματοδότησής της. Από το τέλος του 2012, η HSH θα εξασφαλίσει ότι τόσο ο καθαρός δείκτης σταθερής χρηματοδότησης (net stable funding ratio-NSFR) όσο και ο δείκτης κάλυψης ρευστότητας (liquidity coverage ratio-LCR) (28) […]. Το μερίδιο των δραστηριοτήτων σε δολάρια ΗΠΑ της κύριας τράπεζας, το οποίο θα αναχρηματοδοτηθεί με χρηματοδοτήσεις σε δολάρια ΗΠΑ (και όχι με swaps), θα αυξηθεί τουλάχιστον σε […] % μέχρι το τέλος του 2012 και τουλάχιστον σε […] % μέχρι το τέλος του 2014.

(89) Η HSH θα μειώσει σημαντικά τις δραστηριότητες κεφαλαιαγοράς με μεγάλο δυναμικό κινδύνου και έχει ήδη μειώσει σημαντικά τον κατάλογο των προϊόντων της. Οι εμπορικές συναλλαγές για ίδιο λογαριασμό έχουν ήδη εγκαταλειφθεί.

4.4. ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ ΤΟΥ ΧΡΗΜΑΤΟΔΟΤΙΚΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΥ ΣΤΟ ΤΡΟΠΟΠΟΙΗΜΕΝΟ ΣΧΕΔΙΟ ΑΝΑΔΙΑΡΘΡΩΣΗΣ

(90) Η HSH υπέβαλε αναλυτικό επιχειρηματικό σχέδιο για την περίοδο 2011-2014, που περιλαμβάνει τον υπολογισμό κερδών και ζημιών, τον ισολογισμό, τους δείκτες αποδοτικότητας και παραγωγής ανά επιχειρηματικό τομέα και συνολικά σε επίπεδο ομίλου. Η HSH διαβίβασε επίσης ανάλυση ευαισθησίας με τη μορφή ενός αρνητικού και ενός χειρότερου σεναρίου σε επίπεδο ομίλου. Σύμφωνα με τις προβλέψεις κερδών και ζημιών, ο όμιλος HSH θα υποστεί το 2011 πρόσθετη ζημία περίπου [100-200] εκατ. ευρώ ενώ τα κέρδη του θα αυξηθούν μέχρι το 2014 σε περίπου [400-500] εκατ. ευρώ μετά την καταβολή των φόρων. Το 2011 η απόδοση των ίδιων κεφαλαίων θα είναι αρνητική και μέχρι το 2014 θα αυξηθεί σε περίπου [7-8] %. Στο χρονικό διάστημα 2012–2014, το ποσοστό βασικών ίδιων κεφαλαίων (Tier-1) θα ανέλθει περίπου στο [13-16] %. Κατόπιν σχετικού αιτήματος της Επιτροπής, οι χρηματοοικονομικές προβλέψεις του τροποποιημένου σχεδίου αναδιάρθρωσης περιλαμβάνουν εφάπαξ πληρωμή ύψους 500 εκατ. ευρώ για το 2011, που αφαιρέθηκε από τα καθαρά έσοδα προ φόρων. Ως εκ τούτου, το σύνολο του ενεργητικού προβλέπεται να μειωθεί από 208 δισεκατ. ευρώ (2008) σε 120 δισεκατ. ευρώ (2014).

(91) Τα βασικά μεγέθη του τροποποιημένου σχεδίου αναδιάρθρωσης για την HSH και την κύρια τράπεζα παρουσιάζονται στους παρακάτω πίνακες. Πίνακας 7 Δημοσιονομικός προγραμματισμός της HSH 2011 – 2014 2008 Πραγματική αξία 2009 Πραγματική αξία 2010 Πραγματική αξία 2011 Πρόβλεψη 2012 Πρόβλεψη 2013 Πρόβλεψη 2014 Πρόβλεψη Σύνολο εσόδων (εκατ. ευρώ) 157 2 876 1 603 [1 300-1 800] [1 300-1 800] [1 300-1 800] [1 300-1 800] Αποτέλεσμα προ αναδιάρθρωσης (εκατ. ευρώ) (2 796) (718) 545 [500-1 000] [500-1 000] [500-1 000] [500-1 000] Αποτέλεσμα προ φόρων (εκατ. ευρώ) (2 968) (1 325) 17 [– 200-300] [0-500] [100-600] [200-700] Αποτέλεσμα (εκατ. ευρώ) (3 195) (902) 48 [– 400-100] [0-500] [0-500] [0-500] Αναλογία κόστους εσόδων (CIR) (%) 573 29 54 [45-55] [45-55] [45-55] [40-50] Απόδοση ίδιων κεφαλαίων (RoE) μετά τους φόρους (%) < 0 < 0 < 0 [– 5-+ 5] [5-10] [5-10] [5-10] Σύνολο στοιχείων ενεργητικού (δισεκατ. ευρώ) 208 175 151 [130-150] [125-145] [120-140] [115-135] Πίνακας 8 Δημοσιονομικός προγραμματισμός της κύριας τράπεζας 2011 – 2014 2008 Πραγματική αξία 2009 Πραγματική αξία 2010 Πραγματική αξία 2011 Πρόβλεψη 2012 Πρόβλεψη 2013 Πρόβλεψη 2014 Πρόβλεψη Σύνολο εσόδων (εκατ. ευρώ) 1 582 1 756 1 103 [750-1 250] [750-1 250] [750-1 250] [750-1 250] Αποτέλεσμα προ αναδιάρθρωσης (εκατ. ευρώ) 418 354 574 [300-600] [300-600] [300-600] [300-600] Αποτέλεσμα προ φόρων (εκατ. ευρώ) 295 18 318 [200-500] [200-500] [200-500] [200-500] Αναλογία κόστους εσόδων (CIR) (%) 39 32 52 [40-60] [40-60] [40-60] [40-60] Περιουσιακά στοιχεία τμήματος (δισεκατ. ευρώ) 113 97 88 [60-90] [60-90] [60-90] 82

(92) Το σχέδιο χρηματοδότησης της HSH όσον αφορά τη συνολική στρατηγική χρηματοδότησης και τη στρατηγική χρηματοδότησης σε δολάρια ΗΠΑ περιλαμβάνεται στους πίνακες που ακολουθούν. Πίνακας 9 σχέδιο χρηματοδότησης, της HSH 2010-2014 (σε δισεκατ. ευρώ) Όγκος ανά χρηματοδοτικό μέσο 2010 Πραγματική αξία 2011 2012 2013 2014 Καλυμμένα ομόλογα […] […] […] […] […] Μακροπρόθεσμες ομολογίες με κρατική εγγύηση […] […] […] […] […] Μακροπρόθεσμες ακάλυπτες προνομιούχες ομολογίες […] […] […] […] […] Βραχυπρόθεσμη χρηματοδότηση στη χρηματαγορά και την κεφαλαιαγορά […] […] […] […] […] Άλλη χρηματοδότηση στη χρηματαγορά και την κεφαλαιαγορά […] […] […] […] […] Καταθέσεις επιχειρήσεων και ιδιωτών (μέχρι 2010)/υπόλοιπες καταθέσεις (επίπεδο 2011) […] […] […] […] […] Τράπεζες ανάπτυξης και οικονομικές πιστώσεις (οικονομίας;) […] […] […] […] […] Υβριδικά κεφαλαιουχικά μέσα (Tier 1 και Tier 2) […] […] […] […] […] Σύνολο […] […] […] […] […] Παράγωγα […] […] […] […] […] Συνολικά περιουσιακά στοιχεία […] […] […] […] […] Συνολικά περιουσιακά στοιχεία - (συνολικές υποχρεώσεις + παράγωγα), που θα χρηματοδοτηθούν από βραχυπρόθεσμα εξασφαλισμένα χρηματοδοτικά μέσα, πλεονασματικές καταθέσεις και ίδια μέσα […] […] […] […]

(93) Τα μακροπρόθεσμα ομόλογα που είναι εγγυημένα από το Δημόσιο, θα μειωθούν από 44 δισεκατ. ευρώ (τέλος του 2010) σε [13 -18] δισεκατ. ευρώ (τέλος του 2014). Ταυτόχρονα, το σύνολο των περιουσιακών στοιχείων της HSH θα μειωθεί κατά [25-35] δισεκατ. ευρώ. Η διαφορά μεταξύ του συνόλου των περιουσιακών στοιχείων και του συνόλου των υποχρεώσεων (διορθωμένου κατά το αποτέλεσμα των παραγώγων) αποτελεί κενό στο σχέδιο χρηματοδότησης που πρέπει να καλυφθεί με βραχυπρόθεσμα μη εξασφαλισμένα και εξασφαλισμένα χρηματοδοτικά μέσα, καθώς και με το πλεόνασμα σε καταθέσεις και ίδια κεφάλαια. Ο προγραμματισμός της HSH όσον αφορά τις καταθέσεις αφορά ένα μόνο μέρος των συνολικών καταθέσεων, το οποίο θεωρείται σταθερό, ενώ το πραγματικό ύψος των καταθέσεων αναμένεται να είναι υψηλότερο και να καλύψει μέρος του χρηματοδοτικού κενού. Αν και ένα μέρος του χρηματοδοτικού κενού μεταξύ των χρηματοδοτημένων περιουσιακών στοιχείων και των υποχρεώσεων θα μπορούσε να καλυφθεί με βραχυπρόθεσμη χρηματοδότηση από τη χρηματαγορά και την κεφαλαιαγορά, η εξάρτηση της HSH από βραχυπρόθεσμες χρηματοδοτήσεις στη χρηματαγορά και την κεφαλαιαγορά μειώνεται σε απόλυτες τιμές στη διάρκεια της περιόδου αναδιάρθρωσης. Όσον αφορά τη στρατηγική χρηματοδότησης σε ευρώ, η HSH θα βασίζεται σχετικά περισσότερο σε καλυμμένα ομόλογα. Πίνακας 10 Στρατηγική χρηματοδότησης σε δολάρια ΗΠΑ (2010-2014) (σε δισεκατ. δολάρια ΗΠΑ) Όγκος 2010 Πραγματική αξία 2011 2012 2013 2014 Χρηματοδότηση σε δολάρια ΗΠΑ […] […] […] […] […] Χρηματοδότηση σε δολάρια ΗΠΑ με συμφωνίες ανταλλαγής (swaps) […] […] […] […] […] Σύνολο περιουσιακών στοιχείων σε δολάρια ΗΠΑ […] […] […] […] […] Σύνολο περιουσιακών στοιχείων σε δολάρια ΗΠΑ – Ναυτιλιακός τομέας […] […] […] […] […]

(94) Λαμβάνοντας υπόψη ότι το 2010 η HSH χρηματοδότησε το 75 % των περιουσιακών στοιχείων της σε δολάρια ΗΠΑ μέσω ανταλλαγών συναλλάγματος σε διαφορετικά νομίσματα (swaps), η εξάρτηση από swaps θα μειωθεί σε […] % των συνολικών περιουσιακών στοιχείων σε δολάρια ΗΠΑ (συμπεριλαμβανομένων των περιουσιακών στοιχείων στη μονάδα αναδιάρθρωσης). Η σχετικά μικρότερη εξάρτηση από τις χρηματοδοτήσεις μέσω swaps θα επιτευχθεί με μείωση των περιουσιακών στοιχείων εκφρασμένων σε δολάρια ΗΠΑ, και ως εκ τούτου, με μείωση των απόλυτων ποσών της χρηματοδότησης σε δολάρια ΗΠΑ.

(95) Το 2010, τα ταμιευτήρια έθεσαν στη διάθεση της HSH [2,5-3,5] δισεκατ. ευρώ της μακροπρόθεσμης μη εξασφαλισμένης χρηματοδότησης και [200-500] εκατ. ευρώ της μακροπρόθεσμης εξασφαλισμένης χρηματοδότησης, δηλαδή, συνολικά [2,7-4] δισεκατ. ευρώ. Συγκριτικά, άλλες Landesbanken εισέφεραν συνολικά [150-250] εκατ. ευρώ και άλλα χρηματοπιστωτικά ιδρύματα (ιδιωτικά και δημόσια χρηματοπιστωτικά ιδρύματα εκτός των ταμιευτηρίων και των Landesbanken) [1- 2] δισεκατ. ευρώ.

(96) Το τροποποιημένο σχέδιο αναδιάρθρωσης δείχνει ενίσχυση των κεφαλαιακών θέσεων και δεικτών της HSH κατά τη διάρκεια της περιόδου αναδιάρθρωσης, με προβλεπόμενο ποσοστό κοινών μετοχών [10-13] % στο τέλος του 2014. Μετά από αίτηση της Επιτροπής, η HSH συμπεριέλαβε στις χρηματοοικονομικές προβλέψεις για το 2013 αύξηση του μετοχικού κεφαλαίου κατά 500 εκατ. ευρώ. Πίνακας 11 Κεφαλαιακή θέση της HSH (2009-2015) 2009 Πραγματική αξία 2010 Πραγματική αξία 2011 2012 2013 2014 2015 Σταθμισμένα στοιχεία ενεργητικού μετά την εγγύηση (σε δισεκατ. ευρώ) 71 41 [40-60] [40-60] [45-65] [50-70] [50-70] Υπόλοιπη εγγύηση (σε δισεκατ. ευρώ) 10 10 7,0 [< 7,0] [< 7,0] [< 5,0] [< 5,0] Κεφαλαιακή εξέλιξη (σε δισεκατ. ευρώ) Κεφάλαιο κοινών μετοχών κατηγορίας 1 (σε δισεκατ. ευρώ) 5,080 4,433 [4 000-6 000] [4 500-6 500] [5 000-7 000] [5 500-7 500] [6 000-8 000] Κεφάλαιο κατηγορίας 1 (σε δισεκατ. ευρώ) 7,491 6,274 [5 000-7 000] [5 500-7 500] [6 000-8 000] [6 500-8 500] [7 000-9 000] Συνολικό κεφάλαιο (σε δισεκατ. ευρώ) 11,523 9,400 [8 000-12 000] [8 000-12 000] [8 000-12 000] [8 000-12 000] [8 000-12 000] Κεφαλαιακοί δείκτες Κοινές μετοχές/RWA (%) 7,1 10,7 [> 7,0] [> 8,0] [> 9,0] [> 10,0] [> 10,0] Κεφάλαιο κατηγορίας 1/RWA (%) 10,5 15,2 [> 10,0] [> 10,0] [> 10,0] [> 10,0] [> 10,0]

4.5. ΔΕΣΜΕΥΣΕΙΣ ΠΟΥ ΑΝΕΛΑΒΕ Η ΓΕΡΜΑΝΙΑ

(97) Η Γερμανία διαβεβαίωσε ότι η HSH θα εφαρμόσει το τροποποιημένο σχέδιο αναδιάρθρωσης και υπέβαλε τις δεσμεύσεις που αναφέρονται στα παραρτήματα I και ΙΙΙ της παρούσας απόφασης.

4.6. ΕΠΟΠΤΕΙΑ

(98) Η Γερμανία ανέλαβε τη δέσμευση ότι ο επιβλέπων εντολοδόχος θα υποβάλλει στην Επιτροπή λεπτομερείς τριμηνιαίες εκθέσεις. Οι εκθέσεις αυτές θα περιλαμβάνουν ιδίως πληροφορίες σχετικά με την αμοιβή για το μέτρο αρωγής (σύμφωνα με το παράρτημα V της ανακοίνωσης της Επιτροπής σχετικά με την αντιμετώπιση των απομειωμένων περιουσιακών στοιχείων στον κοινοτικό τραπεζικό τομέα, στο εξής «ανακοίνωση για τα απομειωμένα περιουσιακά στοιχεία» (29)), και σχετικά με την εφαρμογή του τροποποιημένου σχεδίου αναδιάρθρωσης (σύμφωνα με την παράγραφο 46 της ανακοίνωσης της Επιτροπής περί της αποκατάστασης της βιωσιμότητας και εκτίμησης των μέτρων αναδιάρθρωσης στον χρηματοπιστωτικό τομέα στο πλαίσιο της παρούσας κρίσης (στο εξής «ανακοίνωση περί αναδιάρθρωσης» (30)).

5. ΛΟΓΟΙ ΚΙΝΗΣΗΣ ΤΗΣ ΕΠΙΣΗΜΗΣ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑΣ ΕΡΕΥΝΑΣ ΟΣΟΝ ΑΦΟΡΑ ΤΑ ΜΕΤΡΑ ΕΝΙΣΧΥΣΗΣ ΓΙΑ ΤΗΝ HSH

(99) Στις 30 Οκτωβρίου 2009, η Επιτροπή κίνησε την επίσημη διαδικασία έρευνας προκειμένου να εξακριβώσει εάν η θωράκιση έναντι κινδύνου ανταποκρινόταν στα κριτήρια της ανακοίνωσης για τα απομειωμένα περιουσιακά στοιχεία σχετικά με την επιλεξιμότητα των περιουσιακών στοιχείων, της εκτίμησης (συμπεριλαμβανομένης της μεθόδου αξιολόγησης), της αμοιβής και της διαχείρισης των απομειωμένων περιουσιακών στοιχείων. Επιπλέον, η Επιτροπή επιθυμούσε να εξετάσει τις προϋποθέσεις που ίσχυαν για το μέτρο της ανακεφαλαιοποίησης, τον επιμερισμό των βαρών και τα μέτρα για τον περιορισμό των στρεβλώσεων του ανταγωνισμού.

(100) Όσον αφορά την επιλεξιμότητα των περιουσιακών στοιχείων που καλύπτονται από τη θωράκιση έναντι κινδύνου, η Επιτροπή εξέφρασε αμφιβολίες, στην παράγραφο 40 της απόφασης κίνησης της διαδικασίας, για το αν αυτά ανταποκρίνονται στα σχετικά κριτήρια που καθορίζονται στην ανακοίνωση για τα απομειωμένα περιουσιακά στοιχεία, δεδομένου ότι μόνο μικρό μέρος του θωρακισμένου χαρτοφυλακίου εμπίπτει απευθείας στον ορισμό των απομειωμένων περιουσιακών στοιχείων που περιλαμβάνεται στην ανακοίνωση

(101) Σχετικά με τη διαφάνεια και τη γνωστοποίηση πληροφοριών, η Επιτροπή δήλωσε στην παράγραφο 43 της απόφασης κίνησης της διαδικασίας, ότι η HSH υπέβαλε εκθέσεις εκτίμησης από ανεξάρτητους εμπειρογνώμονες, οι οποίες καλύπτουν μόνο ένα κλάσμα του προστατευόμενου χαρτοφυλακίου, δηλαδή μεγάλο μέρος των δομημένων πιστωτικών αναβαθμίσεων. Επιπλέον, η Γερμανία δεν υπέβαλε τότε επικύρωση της διαδικασίας εκτίμησης και του αποτελέσματος από την BaFin.

(102) Σχετικά με διαχείριση των περιουσιακών στοιχείων, η Επιτροπή εξέφρασε αμφιβολίες, στην παράγραφο 44 της απόφασης κίνησης της διαδικασίας, σχετικά με το εάν οι προγραμματισμένες από την HSH ρυθμίσεις ανταποκρίνονται στα κριτήρια της ανακοίνωσης για τα απομειωμένα περιουσιακά στοιχεία, δεδομένου ότι όλα τα περιουσιακά στοιχεία θα παραμείνουν στον ισολογισμό της HSH.

(103) Όσον αφορά την εκτίμηση, η Επιτροπή δήλωσε στην παράγραφο 47 της απόφασης κίνησης της διαδικασίας, ότι μόνο το δομημένο χαρτοφυλάκιο πιστώσεων εκτιμήθηκε από ανεξάρτητους εμπειρογνώμονες, και ότι την εποχή εκείνη η Επιτροπή δεν διέθετε επαρκείς πληροφορίες για την εκτίμηση της πραγματικής οικονομικής αξίας του συνόλου του χαρτοφυλακίου. Η Επιτροπή δήλωσε επιπλέον ότι θα επαλήθευε τις παραδοχές συσχέτισης που χρησιμοποιούνται για τα προστατευόμενα περιουσιακά στοιχεία.

(104) Όσον αφορά την αμοιβή, στην παράγραφο 49 της απόφασης κίνησης της διαδικασίας, η Επιτροπή εξέφρασε αμφιβολίες σχετικά με την ορθότητα του επιμερισμού των βαρών, δεδομένου ότι, σύμφωνα με την ανακοίνωση για τα απομειωμένα περιουσιακά στοιχεία, η HSH θα έπρεπε, μέσω μιας ρήτρας πρωτεύουσας ζημίας, να καλύψει μέρος (συνήθως τουλάχιστον 10 %) των ζημιών ή των κινδύνων. Επιπλέον, στις παραγράφους 51 κ.ε. της απόφασης κίνησης της διαδικασίας, η Επιτροπή εξέφρασε αμφιβολίες σχετικά με το αν η προσαύξηση των 400 μονάδων βάσης αποτελεί εύλογη αμοιβή για τον κίνδυνο που ανέλαβαν οι δημόσιοι ιδιοκτήτες.

(105) Όσον αφορά την αποκατάσταση της βιωσιμότητας, στην παράγραφο 59 της απόφασης κίνησης της διαδικασίας, η Επιτροπή εξέφρασε αμφιβολίες για το κατά πόσο η HSH μπορεί να αποκαταστήσει τη μακροπρόθεσμη βιωσιμότητά της. Δεδομένης της έντονης εξάρτησης της HSH από τη χρηματαγορά και την κεφαλαιαγορά, η Επιτροπή εξέφρασε ιδίως αμφιβολίες για το κατά πόσο η προτεινόμενη στρατηγική αναχρηματοδότησης θα είναι βιώσιμη μεσοπρόθεσμα και μακροπρόθεσμα αφού εκλείψουν οι κρατικές εγγυήσεις.

(106) Στις παραγράφους 60 και 61 της απόφασης κίνησης της διαδικασίας, η Επιτροπή αμφισβήτησε τις παραδοχές που αποτελούν τη βάση του αρχικού σχεδίου αναδιάρθρωσης όσον αφορά τα ποσοστά ανάπτυξης και τα περιθώρια. Η Επιτροπή εξέφρασε αμφιβολίες, ιδίως, όσον αφορά τα αυξημένα περιθώρια κέρδους στον τομέα της ιδιωτικής τραπεζικής και τις προβλέψεις για τα ποσοστά ανάπτυξης στον ναυτιλιακό τομέα και τον τομέα των μεταφορών, στους οποίους η HSH είχε ήδη αναλογικά υψηλά μερίδια αγοράς.

(107) Στην παράγραφο 62 της απόφασης κίνησης της διαδικασίας, η Επιτροπή εξέφρασε επιφυλάξεις διότι η HSH, αφενός, προτίθεται να συνεχίσει σε σημαντικό βαθμό τις δραστηριότητές της στις διεθνείς κεφαλαιαγορές, και αφετέρου, δηλώνει ότι προτίθεται να επικεντρώσει εκ νέου το επιχειρηματικό μοντέλο της στις περιφερειακές δραστηριότητες. Στην παράγραφο 63 της απόφασης κίνησης της διαδικασίας, η Επιτροπή εξέφρασε αμφιβολίες για το αν είναι ρεαλιστική η παραδοχή ότι η HSH θα μπορούσε το 2013 να επιστρέψει στη διαβάθμιση Α.

(108) Όσον αφορά την ίδια συνεισφορά, η Επιτροπή ανέφερε ότι το αρχικό σχέδιο αναδιάρθρωσης δεν περιέχει προτάσεις μεγάλης εμβέλειας. Το μέγεθος της ίδιας συμμετοχής με τη μορφή εκχωρήσεων παραμένει ασαφές. Όσον αφορά τη συμμετοχή των μειοψηφούντων μετόχων στην επιμερισμό των βαρών, η Επιτροπή εξέφρασε αμφιβολίες σχετικά με την εκτίμηση της HSH και, κατά συνέπεια, σχετικά με την τιμή έκδοσης των νέων μετοχών. Στις παραγράφους 10 και 32 της απόφασης κίνησης της διαδικασίας, η Επιτροπή διατύπωσε το ερώτημα αν οι ενώσεις ταμιευτηρίων και η Flowers, που δεν είχαν συμμετάσχει στην ανακεφαλαιοποίηση, επωφελήθηκαν από την εισφορά κεφαλαίου διατηρώντας υπερβολικά υψηλό αριθμό μετοχών στην HSH.

6. ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΕΙΣ ΤΗΣ ΓΕΡΜΑΝΙΑΣ

(109) Στις 17 Δεκεμβρίου 2009, η Γερμανία, από κοινού με τα κρατίδια και την HSH, διαβίβασε τις παρατηρήσεις της όσον αφορά την κίνηση της διαδικασίας.

6.1. ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΕΙΣ ΣΧΕΤΙΚΑ ΜΕ ΤΗ ΘΩΡΑΚΙΣΗ ΕΝΑΝΤΙ ΚΙΝΔΥΝΟΥ

(110) Η Γερμανία εξέφρασε την άποψη ότι η νομική εκτίμηση της Επιτροπής όσον αφορά τη θωράκιση έναντι κινδύνου ήταν εσφαλμένη, επειδή βασίζεται στην εφαρμογή της ανακοίνωσης για τα απομειωμένα περιουσιακά στοιχεία, που, κατά την άποψη της Γερμανίας, δεν εφαρμόζεται στην προκειμένη περίπτωση.

(111) Η Γερμανία διαφώνησε με την Επιτροπή ότι η ανακοίνωση για τα απομειωμένα περιουσιακά στοιχεία είναι υποχρεωτική και ότι η Επιτροπή όφειλε να εφαρμόσει τις νομοθετικές διατάξεις και τις κατευθυντήριες γραμμές που ίσχυαν κατά τη στιγμή της έκδοσης της απόφασης, ανεξάρτητα από την ημερομηνία σχεδιασμού ή κοινοποίησης των μέτρων (31). Σύμφωνα με τη Γερμανία, η άποψη αυτή είναι ορθή μόνο αν το μέτρο εμπίπτει στο πεδίο εφαρμογής των σχετικών νομοθετικών διατάξεων ή ανακοινώσεων, κάτι που δεν συμβαίνει στην προκειμένη περίπτωση. Η Γερμανία υποστήριξε επίσης ότι η ανακοίνωση για τα απομειωμένα περιουσιακά στοιχεία δεν καλύπτει κάθε είδους μέτρο στήριξης που προορίζεται για απομειωμένα περιουσιακά στοιχεία. Κατά την άποψη της Γερμανίας, η ανακοίνωση για τα απομειωμένα περιουσιακά στοιχεία θα πρέπει να θεωρείται μόνο ως διοικητική διάταξη που εξυπηρετεί αποκλειστικά τον σκοπό μιας ενιαίας διοικητικής πρακτικής, και είναι δεσμευτική μόνο για την Επιτροπή. Η συμβατότητα της θωράκισης έναντι κινδύνου με την εσωτερική αγορά πρέπει να εξεταστεί απευθείας βάσει της ΣΛΕΕ. Σύμφωνα με τη Γερμανία, το γεγονός ότι ο στόχος της εγγύησης δευτερεύουσας ζημίας και η σύνθεση του προστατευόμενου χαρτοφυλακίου δεν εμπίπτουν στην ανακοίνωση για τα απομειωμένα περιουσιακά στοιχεία αποδεικνύει ότι η εν λόγω ανακοίνωση δεν εφαρμόζεται στην περίπτωση της HSH.

(112) Η Γερμανία δήλωσε ότι η εφαρμογή της ανακοίνωσης για τα απομειωμένα περιουσιακά στοιχεία θα οδηγούσε σε εσφαλμένο πλαίσιο εκτίμησης, το οποίο δεν ήταν ευνοϊκό για την HSH όσον αφορά τον προσδιορισμό του στοιχείου ενίσχυσης, της αξίας του χαρτοφυλακίου, του ύψους της αμοιβής και της ανάγκης αναδιάρθρωσης.

(113) Η Γερμανία παρέπεμψε στην παράγραφο 38 της απόφασης κίνησης της διαδικασίας, όπου η Επιτροπή δήλωσε ότι η εκτίμηση της εμπορικής αξίας του χαρτοφυλακίου, το οποίο συνίστατο κυρίως σε δάνεια προς επιχειρήσεις, ήταν δύσκολη. Η Γερμανία θεώρησε τις δυσκολίες αυτές ως απόδειξη για το ότι η εγγύηση δευτερεύουσας ζημίας δεν θα πρέπει να εξεταστεί με βάση την ανακοίνωση για τα απομειωμένα περιουσιακά στοιχεία, και δήλωσε ότι η Επιτροπή με παρέκταση κατέληξε σε ποσό ενίσχυσης ίσο με την ονομαστική αξία της εγγύησης. Η Γερμανία υποστήριξε επίσης ότι η επιλεγείσα μέθοδος πρέπει να είναι εσφαλμένη διότι ειδάλλως αυτό θα σήμαινε ότι η Επιτροπή, από άποψη στοιχείου ενίσχυσης, εξίσωσε την επιλεγείσα θωράκιση έναντι κινδύνου με μια ανακεφαλαιοποίηση, παρά το γεγονός ότι τα δύο μέτρα είναι διαφορετικού χαρακτήρα. Ενώ η ανακεφαλαιοποίηση αποτελεί μόνιμη εισφορά κεφαλαίου, στην περίπτωση της εγγύησης πρόκειται για μέτρο κανονιστικής μόνο σταθεροποίησης που περιορίζεται στη διάρκεια ζωής των καλυπτόμενων περιουσιακών στοιχείων.

(114) Η Γερμανία επισήμανε ότι ο προσδιορισμός του στοιχείου ενίσχυσης βάσει της αγοραίας αξίας δείχνει ότι η Επιτροπή έχει παρανοήσει τον χαρακτήρα της θωράκισης έναντι κινδύνου, δεδομένου ότι η θωράκιση δεν καλύπτει τις διακυμάνσεις της αγοράς. Η Γερμανία θεωρεί ότι η Επιτροπή θα πρέπει να προσδιορίσει το στοιχείο ενίσχυσης της εγγύησης δευτερεύουσας ζημίας σύμφωνα με τους γενικούς κανόνες για τις κρατικές ενισχύσεις και, ειδικότερα, την ανακοίνωση της Επιτροπής σχετικά με την εφαρμογή των άρθρων 87 και 88 της Συνθήκης ΕΚ στις κρατικές ενισχύσεις με τη μορφή εγγυήσεων (32) (στο εξής «ανακοίνωση για τις εγγυήσεις») Σύμφωνα με τη Γερμανία, η εφαρμογή της ανακοίνωσης για τις εγγυήσεις θα οδηγούσε στον υπολογισμό μικρότερου στοιχείου ενίσχυσης, εφόσον η αμοιβή για τα μέτρα θωράκισης αναγνωρισθεί ως το κανονικό αντίτιμο της αγοράς.

(115) Ακόμη και αν υποτεθεί ότι πρέπει να εφαρμοστεί η ανακοίνωση για τα απομειωμένα περιουσιακά στοιχεία, η Γερμανία είναι της άποψης ότι η Επιτροπή εφάρμοσε εσφαλμένα την ανακοίνωση όσον αφορά τον προσδιορισμό του στοιχείου ενίσχυσης και τον υπολογισμό του ύψους της αμοιβής, καθώς και σε σχέση με τον επιμερισμό των βαρών και τη διαχείριση των περιουσιακών στοιχείων στη μονάδα αναδιάρθρωσης. Το στοιχείο ενίσχυσης που περιέχεται στην εγγύηση δευτερεύουσας ζημίας δεν ισχύει, διότι δεν ισχύουν οι παραδοχές όσον αφορά την αξία μεταβίβασης και την αγοραία αξία του χαρτοφυλακίου. Όσον αφορά την αμοιβή για την κεφαλαιακή διευκόλυνση, η Γερμανία επισημαίνει ότι η εκτίμηση της κεφαλαιακής διευκόλυνσης που περιλαμβάνεται στην απόφαση κίνησης της διαδικασίας, βασίζεται σε παλαιά στοιχεία. Σύμφωνα με πιο πρόσφατα στοιχεία, η κεφαλαιακή διευκόλυνση θα είναι σημαντικά μικρότερη. Η προκαταρκτική εκτίμηση της Επιτροπής όσον αφορά την επιμερισμό των βαρών είναι επίσης εσφαλμένη και πολύ περιορισμένη, δεδομένου ότι η Επιτροπή έλαβε υπόψη της μόνο τη δόση πρωτεύουσας ζημίας της εγγύησης, που όμως είναι σαφώς κάτω από το 10 % του προστατευόμενου χαρτοφυλακίου, ποσοστό το οποίο απαιτεί η ανακοίνωση για τα απομειωμένα περιουσιακά στοιχεία ως δόση πρωτεύουσας ζημίας. Δεν υπάρχει καμία σχέση μεταξύ του επιμερισμού των βαρών και της δόσης πρωτεύουσας ζημίας εκφρασμένης σε απόλυτους αριθμούς. Επιπλέον, η HSH θα αναλάβει τις ζημίες που υπερβαίνουν την εγγύηση δευτερεύουσας ζημίας. Όσον αφορά τη διαχείριση των περιουσιακών στοιχείων, η Γερμανία δήλωσε ότι οι αρχές της ανακοίνωσης για τα απομειωμένα περιουσιακά στοιχεία δεν ισχύουν για τη θωράκιση έναντι κινδύνου της HSH, και δεν θα ήταν λογικό να τεθούν υπό χωριστή διαχείριση όλα τα στοιχεία που καλύπτονται από τη θωράκιση. Η HSH θα δημιουργούσε πιθανόν μια μονάδα αναδιάρθρωσης και θα εξασφάλιζε τον σαφή λειτουργικό και οργανωτικό διαχωρισμό της κύριας τράπεζας από τη μονάδα αναδιάρθρωσης, τον οποίο θα τηρούσε μέχρι το επίπεδο του διοικητικού συμβουλίου.

(116) Η Γερμανία διαφώνησε με την εκτίμηση του χαρτοφυλακίου που περιλαμβάνεται στην παράγραφο 47 της απόφασης κίνησης της διαδικασίας. Το προστατευόμενο χαρτοφυλάκιο συνιστά σε μεγάλο βαθμό κλασσική πιστωτική συναλλαγή, που είναι δύσκολο να εκτιμηθεί μόνο με βάση την ταμειακή ροή. Επιπλέον, ένας κανόνας εκτίμησης για «σύνθετα» περιουσιακά στοιχεία, που μέσω ποσοστού περικοπής κατ’ αποκοπή πρέπει να αναπαριστά την ανασφάλεια στην αγορά, δεν είναι κατάλληλος για την εκτίμηση του προστατευόμενου χαρτοφυλακίου στην προκειμένη περίπτωση. Ενώ το χαρτοφυλάκιο CIP της HSH εκτιμήθηκε από εξωτερικούς εμπειρογνώμονες με βάσει την ταμειακή ροή, οι θέσεις στο σαφώς μεγαλύτερο πιστωτικό χαρτοφυλάκιο υποβλήθηκαν σε κανονική και συνήθη για τις τράπεζες πιστωτική ανάλυση σύμφωνα με τις σχετικές κανονιστικές διατάξεις, στο πλαίσιο της οποίας η φερεγγυότητα του δανειολήπτη είναι υψίστης σημασίας.

(117) Η Γερμανία ισχυρίστηκε, όπως περιγράφεται στην απόφαση κίνησης της διαδικασίας, ότι δεν είναι σωστό να εφαρμοσθούν στην εγγύηση δευτερεύουσας ζημίας οι μέθοδοι υπολογισμού που καθορίζονται στην ανακοίνωση για τα απομειωμένα περιουσιακά στοιχεία και ότι για τον προσδιορισμό της αμοιβής θα πρέπει να ληφθεί ως βάση η ανακοίνωση για τις εγγυήσεις. Στο πλαίσιο ανταλλαγής πληροφοριών σε διάφορες συναντήσεις και τηλεδιασκέψεις που πραγματοποιήθηκαν μεταξύ Ιανουαρίου και Αυγούστου 2010, η Γερμανία υπέβαλε πληροφορίες για να αποδείξει ότι η πλήρης ανάκτηση του ποσού των […] θα δυσκόλευε την αποκατάσταση της βιωσιμότητας της HSH.

6.2. ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΕΙΣ ΟΣΟΝ ΑΦΟΡΑ ΤΗΝ ΑΝΑΚΕΦΑΛΑΙΟΠΟΙΗΣΗ

(118) Η Γερμανία εξέφρασε την άποψη ότι κατά την εκτίμηση της ανακεφαλαιοποίησης η Επιτροπή επίσης διέπραξε σφάλματα, τα οποία αφορούν την εκτίμηση της αξίας της HSH και τη νομική εκτίμηση των πιθανών πλεονεκτημάτων για τους μειοψηφούντες μετόχους που δεν συμμετείχαν στην αύξηση κεφαλαίου.

(119) Οι αμφιβολίες της Επιτροπής σχετικά με την εκτίμηση της HSH βασίζονται, κατά την άποψη της Γερμανίας, σε εσφαλμένα πραγματικά περιστατικά. Συγκεκριμένα, η Γερμανία θεωρεί ότι δεν έχει σημασία το γεγονός ότι η αρχική εκτίμηση της εταιρείας που πραγματοποίησε η PWC δεν λαμβάνει υπόψη την υποβάθμιση της HSH από την S&P, και ότι υπήρχαν βάσιμοι λόγοι για την παραδοχή ότι το 2013 η HSH θα επέστρεφε στη διαβάθμιση Α.

(120) Όσον αφορά την τιμή έκδοσης των νέων μετοχών, μειώσεις της τάξης του 30 % έως 60 % είναι συνήθεις για τις εισηγμένες τράπεζες. Η εκτίμηση της HSH είναι η κατάλληλη βάση για τον καθορισμό της τιμής των νέων μετοχών και οι «παλαιοί» μέτοχοι της HSH δεν επωφελήθηκαν από τα μέτρα ενίσχυσης διατηρώντας υπερβολικά υψηλές συμμετοχές στην HSH.

6.3. ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΕΙΣ ΣΧΕΤΙΚΑ ΜΕ ΤΗ ΘΩΡΑΚΙΣΗ ΕΝΑΝΤΙ ΚΙΝΔΥΝΟΥ ΚΑΙ ΤΗΝ ΑΝΑΚΕΦΑΛΑΙΟΠΟΙΗΣΗ ΜΕ ΒΑΣΗ ΤΗΝ ΑΠΕΡΙΟΡΙΣΤΗ ΚΡΑΤΙΚΗ ΕΓΓΥΗΣΗ ΠΟΥ ΠΑΡΕΧΕΤΑΙ ΑΠΟ ΤΟΥΣ ΔΗΜΟΣΙΟΥΣ ΙΔΙΟΚΤΗΤΕΣ (GEWÄHRTRÄGERHAFTUNG)

(121) Η Γερμανία ισχυρίστηκε ότι χωρίς τα μέτρα διάσωσης η HSH θα είχε πτωχεύσει και αυτό θα είχε ως αποτέλεσμα οι δημόσιοι ιδιοκτήτες να αναλάβουν την ευθύνη για πολύ υψηλότερες ζημίες στο πλαίσιο της απεριόριστης κρατικής εγγύησης (Gewährträgerhaftung). Οι πιθανές απαιτήσεις στο πλαίσιο της Gewährträgerhaftung εκτιμώνται σε περίπου 30 δισεκατ. ευρώ ή και περισσότερο. Η Γερμανία επισημαίνει ότι ένας ιδιώτης επενδυτής στην κατάσταση των δημόσιων ιδιοκτητών θα είχε λάβει τα ίδια μέτρα διάσωσης για να αποφύγει μεγαλύτερες ζημίες.

(122) Η Γερμανία εξέφρασε την άποψη ότι τα μέτρα διάσωσης πληρούν το κριτήριο του «ιδιώτη επενδυτή» (δηλαδή της εφαρμογής της αρχής του επενδυτή που ενεργεί υπό συνθήκες οικονομίας της αγοράς), και ως εκ τούτου δεν αποτελούν κρατική ενίσχυση. Το κριτήριο του ιδιώτη επενδυτή πληρούται, εάν μπορεί εύλογα να θεωρηθεί ότι η επιχείρηση θα καταστεί εκ νέου βιώσιμη και ότι το κόστος εκκαθάρισης της εταιρείας θα υπερβεί το κόστος των κεφαλαιακών μέτρων (33). Σύμφωνα με τη Γερμανία, το αρχικό σχέδιο αναδιάρθρωσης που υποβλήθηκε την 1η Σεπτεμβρίου 2009 ήταν επαρκής απόδειξη της ικανότητας της HSH να καταστεί εκ νέου βιώσιμη. Όσον αφορά τον υπολογισμό του κόστους εκκαθάρισης, η Γερμανία δήλωσε ότι πρέπει να γίνει διάκριση μεταξύ των υποχρεώσεων που πρέπει να αναλάβουν τα κρατίδια ως ιδιοκτήτες της HSH και των υποχρεώσεων που υπέχουν ως δημόσιοι φορείς. Οι υποχρεώσεις των κρατιδίων ως δημόσιων φορέων (π.χ. επιδόματα ανεργίας και εισφορές κοινωνικής ασφάλισης) δεν πρέπει να επηρεάσουν την εκτίμηση του κόστους εκκαθάρισης. Μόνο οι υποχρεώσεις που θα έπρεπε να αναλάβουν τα κρατίδια ως ιδιοκτήτες της HSH, μπορούν να ληφθούν υπόψη στον υπολογισμό του κόστους εκκαθάρισης. Επικαλούμενη την απόφαση Linde (34), η Γερμανία υποστήριξε ότι για το κριτήριο του ιδιώτη επενδυτή πρέπει να λαμβάνονται υπόψη επιβαρύνσεις οι οποίες απορρέουν από νόμιμα χορηγηθείσες ενισχύσεις. Η Γερμανία επισημαίνει ότι η Gewährträgerhaftung έχει εγκριθεί από την Επιτροπή και, ως εκ τούτου, συνιστά ενίσχυση που συμβιβάζεται με την εσωτερική αγορά. Επιπλέον, οι υποχρεώσεις που απορρέουν από την Gewährträgerhaftung εντάσσονται στις υποχρεώσεις που υπέχουν τα κρατίδια με την ιδιότητα του ιδιοκτήτη της HSH και όχι του δημόσιου φορέα. Η Gewährträgerhaftung είναι ανάλογη με δήλωση προθέσεων (Patronatserklärung). Ως εκ τούτου, οι υποχρεώσεις των δημόσιων ιδιοκτητών που απορρέουν από την Gewährträgerhaftung, ύψους τουλάχιστον 30 δισεκατ. ευρώ, πρέπει να ληφθούν υπόψη κατά την εκτίμηση του κόστους εκκαθάρισης. Η Γερμανία υποστήριξε ότι το κόστος εκκαθάρισης θα ήταν σαφώς υψηλότερο από το κόστος των κεφαλαιακών μέτρων των δημόσιων ιδιοκτητών υπέρ της HSH. Κατά συνέπεια, η Γερμανία είναι της άποψης ότι το κριτήριο του ιδιώτη επενδυτή πληρούται και ότι τα μέτρα διάσωσης δεν συνιστούν κρατική ενίσχυση.

6.4. ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΕΙΣ ΣΧΕΤΙΚΑ ΜΕ ΤΗ ΒΙΩΣΙΜΟΤΗΤΑ ΤΟΥ ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟΥ ΜΟΝΤΕΛΟΥ ΤΗΣ HSH

(123) Αν και καταρχήν είχε θεωρήσει πολύ αρνητική την προκαταρκτική εκτίμηση του επιχειρηματικού μοντέλου της HSH στην παράγραφο 62 της απόφασης κίνησης της διαδικασίας, η Γερμανία τροποποίησε το αρχικό της σχέδιο αναδιάρθρωσης, προκειμένου να αρθούν οι επιφυλάξεις της Επιτροπής από άποψη ανταγωνισμού.

6.5. ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΕΙΣ ΣΧΕΤΙΚΑ ΜΕ ΤΗΝ ΙΔΙΑ ΣΥΝΕΙΣΦΟΡΑ ΚΑΙ ΤΑ ΑΝΤΙΣΤΑΘΜΙΣΤΙΚΑ ΜΕΤΡΑ

(124) Η Γερμανία δήλωσε ότι από τα μέτρα που προβλέπονται στο αρχικό σχέδιο αναδιάρθρωσης για την εκπλήρωση του όρου για κατάλληλη ίδια συνεισφορά, και συγκεκριμένα, από την αμοιβή για τα μέτρα, τις αναλήψεις από αποθεματικά κεφάλαια, την πώληση σημαντικών συμμετοχών και τις μειώσεις του κόστους, προέκυψε τελικά ίδια συνεισφορά ύψους 5,9 δισεκατ. ευρώ και, ως εκ τούτου, τα μέτρα αυτά πρέπει να θεωρηθούν επαρκή.

(125) Επιπλέον, ενώ η Γερμανία αρχικά είχε θεωρήσει ότι τα προταθέντα αντισταθμιστικά μέτρα, και συγκεκριμένα, η μείωση του ισολογισμού, η εγκατάλειψη προσοδοφόρων επιχειρηματικών χαρτοφυλακίων, το κλείσιμο των 12 (35) από τις 21 διεθνείς εγκαταστάσεις και η πώληση σημαντικών συμμετοχών (REAG και DAL (36)), ήταν επαρκή, τροποποίησε εκ νέου τα μέτρα αυτά στο τροποποιημένο σχέδιο αναδιάρθρωσης.

7. ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΕΙΣ ΤΡΙΤΩΝ ΕΝΔΙΑΦΕΡΟΜΕΝΩΝ

(126) Η Επιτροπή δεν έλαβε παρατηρήσεις από τρίτους ενδιαφερομένους. Παρατηρήσεις υποβλήθηκαν στις 30 Νοεμβρίου και στις 11 Δεκεμβρίου 2009 από τις ενώσεις ταμιευτηρίων και στις 17 Δεκεμβρίου 2009 από την Flowers.

7.1. ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΕΙΣ ΤΗΣ SGVSH ΚΑΙ ΤΗΣ SVB

(127) Οι ενώσεις ταμιευτηρίων δεν συμφώνησαν με την προκαταρκτική άποψη της Επιτροπής ότι επωφελήθηκαν δυσανάλογα από την ανακεφαλαιοποίηση που χορηγήθηκε στην HSH από τους δημόσιους μετόχους, δεδομένου ότι, κατά την άποψή τους, η τιμή έκδοσης των νέων μετοχών ήταν πολύ χαμηλή.

(128) Η διαίρεση της διαδικασίας στην περίπτωση της HSH, ώστε σε μία διαδικασία να εγκριθούν τα μέτρα ενίσχυσης και σε άλλη να εξεταστεί το θέμα των ενδεχόμενων έμμεσων ενισχύσεων στους μειοψηφούντες μετόχους, θα συνιστούσε παράβαση του άρθρου 7 του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 659/1999 (37) (στο εξής «διαδικαστικός κανονισμός»). Το μέτρο ενίσχυσης δεν μπορεί ταυτόχρονα (υπέρ της HSH) να συμβιβάζεται με την εσωτερική αγορά, και να μη συμβιβάζεται σε σχέση με τους ιδιοκτήτες της. Μια αρνητική απόφαση σχετικά με την ανακεφαλαιοποίηση όσον αφορά τις ενώσεις ταμιευτηρίων και την Flowers θα καθιστούσε την ανακεφαλαιοποίηση μη συμβιβάσιμη ενίσχυση. Σύμφωνα με τις ενώσεις ταμιευτηρίων, η Επιτροπή θα πρέπει να εντάξει το ζήτημα της συμμετοχής των μειοψηφούντων μετόχων στον επιμερισμό των βαρών στη γενική αξιολόγηση του επιμερισμού των βαρών στο πλαίσιο της ανακεφαλαιοποίησης.

(129) Οι ενώσεις ταμιευτηρίων δεν θεωρούν ότι η, κατά την άποψη της Επιτροπής ανεπαρκής, μείωση των μετοχών των μειοψηφούντων μετόχων, συνιστά κρατική ενίσχυση. Κατά την άποψή τους, η μείωση αποτελεί δευτερεύον αποτέλεσμα της ανακεφαλαιοποίησης. Επιπλέον, οι προϋποθέσεις του άρθρου 107 παράγραφος 1 της ΣΛΕΕ δεν πληρούνται εφόσον οι ενώσεις ταμιευτηρίων δεν αποτελούν επιχείρηση κατά την έννοια των κανόνων περί κρατικών ενισχύσεων. Η SGVSH και η SVB δεν συμμετέχουν σε καμία αγορά, αλλά κατέχουν μόνο συμμετοχές για λογαριασμό των μελών τους (τα δημόσια ταμιευτήρια στο Αμβούργο και στο Schleswig-Holstein). Το πλεονέκτημα για τα ταμιευτήρια συνίσταται ενδεχομένως σε αύξηση της αξίας των μετοχών της HSH, στοιχείο που είναι εγγενές σε όλες τις εισφορές κεφαλαίου. Εξάλλου, το υποτιθέμενο πλεονέκτημα δεν παρέχεται από κρατικούς πόρους. Ο βαθμός μείωσης εξαρτάται από τον αριθμό και την τιμή των μετοχών. Η τιμή δεν αποφασίστηκε από το κράτος, αλλά από τη γενική συνέλευση των μετόχων της εταιρείας. Η εν λόγω απόφαση δεν μπορεί να αποδοθεί στο κράτος και, σύμφωνα με την απόφαση Stardust Marine (38) δεν μπορεί να θεωρηθεί ενίσχυση. Σε κάθε περίπτωση, το εικαζόμενο πλεονέκτημα δεν είχε καμία επίπτωση στην ανταγωνιστική θέση των ταμιευτηρίων στις αγορές στις οποίες δραστηριοποιούνται. Ως εκ τούτου, το εικαζόμενο πλεονέκτημα δεν στρεβλώνει τον ανταγωνισμό και δεν επηρεάζει τις συναλλαγές μεταξύ των κρατών μελών.

(130) Οι ενώσεις ταμιευτηρίων επισήμαναν επίσης ότι η Επιτροπή δεν έχει εξετάσει τις δευτερεύουσες επιπτώσεις σε άλλες περιπτώσεις ανακεφαλαιοποίησης. Τα δικαστήρια της Ένωσης επίσης δεν ακολούθησαν μια τέτοια προσέγγιση στην απόφαση WestLB (39). Επιπλέον, οι ενώσεις ταμιευτηρίων επισήμαναν ότι, σε άλλες περιπτώσεις, στις οποίες η τιμή έκδοσης των νέων μετοχών ήταν εξαιρετικά υψηλή (40), η Επιτροπή δεν εξέτασε τις δευτερεύουσες επιπτώσεις. Εάν το θέμα αυτό εξετάζεται μόνο σε περιπτώσεις όπως αυτή της HSH ή της BayernLB, τότε πρόκειται για παράβαση της αρχής της ίσης μεταχείρισης.

(131) Οι ενώσεις ταμιευτηρίου εξήγησαν επίσης ότι οι μέτοχοι μιας ανώνυμης εταιρεία έχουν δικαίωμα προαίρεσης στις νέες μετοχές. Αυτό, ωστόσο, αποτελεί δυνατότητα επιλογής και όχι υποχρέωση αγοράς. Οι ενώσεις ταμιευτηρίων έκριναν την τιμή έκδοσης των νέων μετοχών ως κατάλληλη, αλλά δεν ήταν σε θέση να συμμετάσχουν στην ανακεφαλαιοποίηση για οικονομικούς λόγους.

(132) Επιπλέον, οι ενώσεις ταμιευτηρίων υποστήριξαν ότι το 2008 πραγματοποίησαν σημαντική εισφορά στα κεφαλαιακά μέτρα υπέρ της HSH. Τον Ιούλιο του 2008, οι ενώσεις ταμιευτηρίων μετέτρεψαν αφανή συμμετοχή ύψους 685 εκατ. ευρώ σε εταιρικό κεφάλαιο ύψους 125 εκατ. ευρώ και αποθεματικό κεφάλαιο ύψους 560 εκατ. ευρώ. Επιπλέον, οι ενώσεις ταμιευτηρίων, από κοινού με την Flowers, πραγματοποίησαν αφανή εισφορά με τη μορφή μετατρέψιμου ομόλογου (υβριδικό μέσο) ποσού ύψους 962 εκατ. ευρώ, εκ των οποίων οι ενώσεις ταμιευτηρίων ανέλαβαν μερίδιο ύψους 660,5 εκατ. ευρώ). Στο τέλος του 2008, η HSH ελευθέρωσε αποθεματικά κεφάλαια ύψους 3,1 δισεκατ. ευρώ, προκειμένου να αντισταθμίσει ζημίες και να αποφύγει την απορρόφηση των ζημιών από τα υβριδικά μέσα. Στο πλαίσιο αυτό, οι ενώσεις ταμιευτηρίων απώλεσαν το μερίδιό τους ύψους 560 εκατ. ευρώ στα αποθεματικά κεφάλαια. Το υποχρεωτικά μετατρέψιμο ομόλογο συμπεριλήφθηκε στη ζημία της HSH χωρίς να καταβληθεί τοκομερίδιο. Οι ενώσεις ταμιευτηρίων δεν έχουν λάβει μερίσματα από το 2008.

(133) Τον Μάιο του 2009, οι ενώσεις ταμιευτηρίων ήθελαν να πωλήσουν τις μετοχές τους. Η πώληση, ωστόσο, δεν ήταν δυνατή λόγω ειδικής συμφωνίας που είχε συναφθεί με τους δημόσιους ιδιοκτήτες στις 25 Μαρτίου 2003. Τα συμβαλλόμενα μέρη της εν λόγω συμφωνίας υποχρεούνται να ασκούν το δικαίωμα ψήφου τους κατά τρόπο ώστε οι δημόσιοι ιδιοκτήτες και οι ενώσεις ταμιευτηρίων να διατηρούν την πλειοψηφία των δικαιωμάτων ψήφου και να μην πωλούν μέχρι ορισμένο ποσοστό των μετοχών τους. Η συμφωνία αυτή δεν μπορεί να καταγγελθεί πριν από τις 31 Δεκεμβρίου 2013.

(134) Οι ενώσεις ταμιευτηρίων επισημαίνουν ότι τα μερίδιά τους μειώθηκαν σημαντικά στη διάρκεια της ανακεφαλοποίησης, και από 13,2 % υποβιβάστηκαν σε 4,7 % και από 1,62 % σε 0,6 %. Με 85,5 % των άμεσων και έμμεσων συμμετοχών, οι δημόσιοι ιδιοκτήτες ασκούσαν από κοινού τον έλεγχο σε όλες τις στρατηγικές αποφάσεις της HSH. Από την άποψη ενός ιδιώτη επενδυτή, ο εν λόγω κοινός έλεγχος σημαίνει την πρόσθετη μείωση της αξίας των συμμετοχών που κατέχουν οι μειοψηφούντες μέτοχοι.

(135) Οι ενώσεις ταμιευτηρίων επισημαίνουν ότι η εκτίμηση της HSH από την PwC πραγματοποιήθηκε κατόπιν εντολής της HSH και όχι των μειοψηφούντων μετόχων. Η PwC πραγματοποίησε την εκτίμηση σύμφωνα με αναγνωρισμένες αρχές εκτίμησης. Οι ενώσεις ταμιευτηρίων υποστήριξαν ότι η PwC θα έπρεπε να είχε λάβει υπόψη ειδικές τιμές και μια τροποποιημένη προσαύξηση κινδύνου, και ότι κατ’ αυτόν τον τρόπο θα είχε προκύψει τιμή μετοχής 30 ευρώ. Ως εκ τούτου, οι ενώσεις ταμιευτηρίων υποστήριξαν την άποψη ότι οι συμμετοχές τους μειώθηκαν υπερβολικά και υπολόγισαν την επιβάρυνση σε περίπου 200 εκατ. ευρώ

7.2. ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΕΙΣ ΤΗΣ FLOWERS

(136) Η Flowers πρόβαλε ανάλογα επιχειρήματα με αυτά των ενώσεων ταμιευτηρίων, και επιπλέον ισχυρίστηκε ότι είχε ήδη προβεί σε σημαντική ίδια εισφορά στην αναδιάρθρωση της HSH. Κατά την άποψή της, τα μέτρα που λήφθηκαν υπέρ της HSH τον Ιούλιο του 2008 ήταν στενά συνδεδεμένα με την αύξηση κεφαλαίων του Μαΐου του 2009. Τον Ιούλιο του 2008, η Flowers εισέφερε 300 εκατ. ευρώ σε μετρητά. Όσον αφορά την αφανή συμμετοχή με τη μορφή μετατρέψιμου ομολόγου συνολικού ύψους 962 εκατ. ευρώ, η Flowers ισχυρίστηκε ότι εισέφερε σε μετρητά ποσό ύψους 301,5 εκατ. ευρώ. Η αφανής συμμετοχή με τη μορφή μετατρέψιμου ομολόγου συμμετείχε στη ζημία, δεδομένου ότι δεν καταβλήθηκε τοκομερίδιο. Το μερίδιο των επενδυτών στα εν λόγω κεφαλαιακά μέτρα ήταν 48 % και, ως εκ τούτου, ήταν σημαντικά ανώτερο της τότε συμμετοχής τους στην HSH συνολικού ποσοστού 25,67 %.

(137) Η Flowers διαφώνησε με την προκαταρκτική εκτίμηση της Επιτροπής στις παραγράφους 65 και 73 της απόφασης κίνησης της διαδικασίας, ότι δηλαδή η ίδια εισφορά της και η συμμετοχή της στην επιμερισμό των βαρών ήταν ανεπαρκής. Η Flowers επισήμανε ότι το 2009, κατά τη διάλυση αποθεματικών κεφαλαίων ύψους 3,1 δισεκατ. ευρώ είχε συνεισφέρει ποσό ύψους 794 εκατ. ευρώ. Οι επενδυτές παρέπεμψαν στην απόφαση της Επιτροπής στην υπόθεση Commerzbank (41), και υποστήριξαν ότι στην περίπτωση της Commerzbank, η Επιτροπή είχε θεωρήσει ως επαρκή ίδια συνεισφορά την πώληση συμμετοχών και άλλων περιουσιακών στοιχείων, και ως επιμερισμό των βαρών την απαγόρευση καταβολής τοκομεριδίων και μερισμάτων. Κατά την άποψη των επενδυτών, θα έπρεπε να ληφθούν υπόψη τα κεφαλαιακά μέτρα του 2008.

(138) Οι επενδυτές ισχυρίστηκαν ότι η απώλεια της μειοψηφίας αρνησικυρίας ως αποτέλεσμα της μείωσης των μετοχών τους πρέπει επίσης να θεωρηθεί ως ίδια συνεισφορά. Παρά τη μείωση των μετοχών τους σε 9,19 %, οι μέτοχοι, σύμφωνα με το ποσοστό συμμετοχής τους πριν από την ανακεφαλαιοποίηση, θα εξακολουθούσαν να θεωρούνται υπεύθυνοι βάσει της Gewährträgerhaftung σε ποσοστό 26,85 %. Επιπλέον, οι επενδυτές θεώρησαν αδικαιολόγητες τις αμφιβολίες της Επιτροπής όσον αφορά την εκτίμηση της HSH και την υπέρμετρη, κατά την άποψη της Επιτροπής, τιμή της μετοχής. Κατά την άποψή τους, δεν λήφθηκαν υπόψη ορισμένοι παράγοντες που θα μπορούσαν να αυξήσουν την αξία.

(139) Δεδομένου ότι η γερμανική νομοθεσία δεν προβλέπει τη δυνατότητα μεταβίβασης των μετοχών, θα ήταν αδύνατη η ανάκτηση των έμμεσων ενισχύσεων για τους μειοψηφούντες μετόχους. Ο διαχωρισμός της τρέχουσας διαδικασίας δεν θα ήταν δυνατός, επειδή εφαρμόστηκε μόνο ένα μέτρο ενίσχυσης υπέρ της HSH.

8. ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΕΙΣ ΤΗΣ ΓΕΡΜΑΝΙΑΣ ΣΧΕΤΙΚΑ ΜΕ ΤΙΣ ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΕΙΣ ΤΩΝ ΤΡΙΤΩΝ ΕΝΔΙΑΦΕΡΟΜΕΝΩΝ

(140) Η Γερμανία υπέβαλε παρατηρήσεις σχετικά με την επιχειρηματολογία των ενώσεων ταμιευτηρίων και της Flowers. Η Γερμανία συνέχισε να υποστηρίζει ότι η εκτίμηση της HSH είναι εύλογη και ότι οι μειοψηφούντες μέτοχοι δεν έλαβαν καμία έμμεση κρατική ενίσχυση. Επιπλέον, η Γερμανία τάχθηκε υπέρ της διαίρεσης της διαδικασίας, εάν κατ’ αυτόν τον τρόπο θα ήταν δυνατή η ταχύτερη ολοκλήρωση της υπόθεσης, όπως επιθυμούν τόσο η HSH όσο και οι αγορές. Η Γερμανία αμφέβαλλε για το κατά πόσον η ανακεφαλαιοποίηση αποτελεί ενιαία νομική διαδικασία και ως εκ τούτου ότι μπορεί να κριθεί ενιαία βάσει της νομοθεσίας για τις ενισχύσεις. Παραπέμποντας στη νομολογία των δικαστηρίων της Ένωσης, η Γερμανία δήλωσε ότι η διαίρεση της διαδικασίας είναι δυνατή από νομική άποψη. Όταν μια ενίσχυση τυγχάνει διαφορετικής νομικής εκτίμησης σε σχέση με τους διαφορετικούς δικαιούχους (στην προκειμένη περίπτωση, οι δικαιούχοι αυτοί είναι η HSH και οι μειοψηφούντες μέτοχοι), αυτό δεν θέτει σε κίνδυνο το συμβιβάσιμο των ενισχύσεων υπέρ της HSH με την εσωτερική αγορά. Η αναλογικότητα της ενίσχυσης σε επίπεδο δικαιούχων τραπεζών θα μπορούσε να εξασφαλιστεί με την αντίστοιχη διαμόρφωση του σχεδίου αναδιάρθρωσης, ενώ τα ενδεχόμενα πλεονεκτήματα που θα προέκυπταν για τους μειοψηφούντες μετόχους από μια υπερβολική υψηλή τιμή έκδοσης των μετοχών θα έπρεπε να εξεταστούν χωριστά και να διορθωθούν. Η Γερμανία δεν συμφωνεί με την άποψη της Flowers, ότι οι έμμεσες ενισχύσεις υπέρ των μειοψηφούντων μετόχων δεν μπορούν να ανακτηθούν, διότι το γερμανικό δίκαιο δεν προβλέπει τη δυνατότητα μεταβίβασης μετοχών. Μια ανάλογη μεταβίβαση είναι δυνατή βάσει του γερμανικού δικαίου, αλλά ακόμη και αν δεν ήταν δυνατή, η Γερμανία δεν θα μπορούσε να επικαλεστεί την απουσία εκτελεστού τίτλου για να δικαιολογήσει γιατί δεν συμμορφώθηκε με απόφαση ανάκτησης της Επιτροπής.

9. ΕΚΤΙΜΗΣΗ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟΥΣ ΚΑΝΟΝΕΣ ΠΕΡΙ ΚΡΑΤΙΚΩΝ ΕΝΙΣΧΥΣΕΩΝ

9.1. ΎΠΑΡΞΗ ΣΤΟΙΧΕΙΟΥ ΚΡΑΤΙΚΗΣ ΕΝΙΣΧΥΣΗΣ

(141) Το άρθρο 92 παράγραφος 1 της Συνθήκης ΕΚ ορίζει ότι οι ενισχύσεις που χορηγούνται υπό οποιαδήποτε μορφή από τα κράτη ή με κρατικούς πόρους και που νοθεύουν ή απειλούν να νοθεύσουν τον ανταγωνισμό διά της ευνοϊκής μεταχειρίσεως ορισμένων επιχειρήσεων ή ορισμένων κλάδων παραγωγής είναι ασυμβίβαστες με την κοινή αγορά, στο μέτρο που επηρεάζουν τις μεταξύ κρατών μελών συναλλαγές.

(142) Ένα μέτρο χαρακτηρίζεται ως κρατική ενίσχυση, όταν πληροί τις ακόλουθες προϋποθέσεις: α) χρηματοδοτείται από κράτος μέλος ή από κρατικούς πόρους· β) παρέχει πλεονέκτημα, από το οποίο μπορούν να ωφεληθούν ορισμένες επιχειρήσεις ή ορισμένοι κλάδοι παραγωγής· γ) το πλεονέκτημα αυτό είναι επιλεκτικό και δ) νοθεύει ή απειλεί να νοθεύσει τον ανταγωνισμό και να επηρεάσει τις συναλλαγές μεταξύ κρατών μελών. Το μέτρο πρέπει να πληροί όλες τις προϋποθέσεις αυτές για να συνιστά κρατική ενίσχυση. Η Επιτροπή είναι της άποψης ότι όλες οι προϋποθέσεις αυτές πληρούνται.

(143) Πρώτον, τα μέτρα χορηγήθηκαν από την HSH Finanzfonds AöR, οργανισμό δημόσιου δικαίου που συστήθηκε από τους δημόσιους ιδιοκτήτες, οι οποίοι έχουν ισομερώς τον έλεγχο και την ιδιοκτησία του. Ο εν λόγω οργανισμός συστήθηκε βάσει κρατικής σύμβασης (42) που υπέγραψαν το Αμβούργο και το Schleswig-Holstein στις 3 Απριλίου 2009 στο Κίελο και στις 5 Απριλίου 2009 στο Αμβούργο. Η HSH Finanzfonds AöR έχει την αποστολή να στηρίζει την HSH. Για την εκτέλεση της αποστολής αυτής, η HSH Finanzfonds AöR λαμβάνει εγγυήσεις μέχρι συνολικού ύψους 10 δισεκατ. ευρώ, αγοράζει μετοχές της HSH και συνάπτει δάνεια για την αγορά των εν λόγων μετοχών. Σύμφωνα με το άρθρο 3 της κρατικής σύμβασης, οι δημόσιοι ιδιοκτήτες αναλαμβάνουν την ευθύνη για τις υποχρεώσεις της HSH Finanzfonds AöR. Κατά συνέπεια, τα μέτρα χρηματοδοτούνται σαφώς από το κράτος.

(144) Δεύτερον, η θωράκιση έναντι κινδύνου και η ανακεφαλαιοποίηση χορηγήθηκαν για να αποφευχθεί η αφερεγγυότητα της HSH (43), και κατά συνέπεια συνέβαλαν στην επιβίωση της HSH. Ως εκ τούτου, πρόκειται για οικονομικά πλεονεκτήματα κατά την έννοια του άρθρου 107 παράγραφος 1 της ΣΛΕΕ.

(145) Τρίτον, τα μέτρα αφορούν συγκεκριμένα την HSH και, ως εκ τούτου είναι επιλεκτικά.

(146) Επιπλέον, τα εξεταζόμενα μέτρα πρέπει να νοθεύουν ή να απειλούν να νοθεύσουν τον ανταγωνισμό και να μπορούν να επηρεάσουν τις συναλλαγές μεταξύ κρατών μελών. Οι επιπτώσεις αυτές μπορούν να εξεταστούν με βάσει το ύψος της ενίσχυσης, τα χαρακτηριστικά του μέτρου ενίσχυσης και τον αποδέκτη της ενίσχυσης (44). Τα μέτρα ενίσχυσης επιτρέπουν στην HSH να αποφύγει την αφερεγγυότητα και να συνεχίσει τις δραστηριότητές της σε σειρά αγορών. Η HSH είναι τράπεζα με διεθνείς δραστηριότητες, η οποίες ανταγωνίζεται άλλες τράπεζες στη Γερμανία και σε άλλα κράτη. Επιπλέον, η HSH είναι συστημικής σημασίας για τον γερμανικό τραπεζικό τομέα (45), και σημαντικός ανταγωνιστής στην αγορά χρηματοδοτήσεων για πλοία και αεροπλάνα (η HSH είναι ο μεγαλύτερος χρηματοδότης πλοίων παγκοσμίως και κορυφαίος πάροχος χρηματοπιστωτικών υπηρεσιών στον τομέα των αερομεταφορών). Εκτός αυτού, η HSH έλαβε σχετικά υψηλή ενίσχυση (βλέπε παράγραφο (157)), και η θωράκιση έναντι κινδύνου καλύπτει περίπου το 75 % του συνόλου του ισολογισμού της. Δεδομένων των επιπτώσεων του μέτρου, της θέσης της HSH στον τραπεζικό τομέα (ιδίως στην αγορά των χρηματοδοτήσεων πλοίων) και του ύψους της ενίσχυσης, υπάρχει ο κίνδυνος το πλεονέκτημα που χορηγήθηκε στην εν λόγω τράπεζα να επηρεάσει τις συναλλαγές μεταξύ κρατών μελών.

(147) Η εκτίμηση αυτή δεν άλλαξε παρά τις παρατηρήσεις της Γερμανίας και τρίτων ενδιαφερομένων. Οι δηλώσεις της Γερμανίας σχετικά με τον χαρακτήρα ενίσχυσης των μέτρων υπέρ της HSH είναι αντικρουόμενες. Αφενός, η Γερμανία καλεί την Επιτροπή να εξετάσει τη θωράκιση έναντι κινδύνου βάσει της ανακοίνωσης για τις εγγυήσεις αντί της ανακοίνωσης για τα απομειωμένα περιουσιακά στοιχεία, και ως εκ τούτου φαίνεται να θεωρεί ότι η θωράκιση έναντι κινδύνου συνιστά κρατική ενίσχυση. Αφετέρου, η Γερμανία αναφέρει (όπως συνοψίζεται στο τμήμα 6.3. της παρούσας απόφασης), ότι και ένας ιδιώτης επενδυτής που θα ήταν στην κατάσταση των δημόσιων ιδιοκτητών, δεδομένης της απεριόριστης κρατικής εγγύησης (Gewährträgerhaftung) για απαιτήσεις ύψους τουλάχιστον 30 δισεκατ. ευρώ, θα είχε εφαρμόσει τα μέτρα διάσωσης υπέρ της HSH για να αποφύγει υψηλότερες ζημίες. Από το γεγονός αυτό, η Γερμανία καταλήγει στο συμπέρασμα ότι τα κριτήρια του ιδιώτη επενδυτή πληρούνται και ότι, κατά συνέπεια, τα εξεταζόμενα μέτρα δεν συνιστούν κρατική ενίσχυση.

(148) H Γερμανία έχει ερμηνεύσει εσφαλμένα τη νομολογία την οποία επικαλείται. Στην προκειμένη περίπτωση, η Γερμανία ισχυρίζεται ότι μια κρατική ενίσχυση (η Gewährträgerhaftung) θα πρέπει να αντιμετωπιστεί ως συστατικό στοιχείο των εξόδων ρευστοποίησης ώστε άλλες κρατικές ενισχύσεις (η ανακεφαλαιοποίηση και η θωράκιση έναντι κινδύνου) να κηρυχθούν συμβιβάσιμες με την αρχή του ιδιώτη επενδυτή που ενεργεί υπό συνθήκες οικονομίας της αγοράς. Στην υπόθεση Linde, τα μέρη πραγματοποίησαν, υπό συνθήκες οικονομίας της αγοράς, συναλλαγή που περιείχε επιχορήγηση, προκειμένου να καταγγείλουν σύμβαση παράδοσης που είχαν συνάψει προγενέστερα επίσης υπό συνθήκες οικονομίας της αγοράς, η εκτέλεση της οποίας συνεπαγόταν υψηλές ετήσιες ζημίες. Στο πλαίσιο αυτό, το Δικαστήριο έκρινε ότι:«…πρέπει να ληφθεί υπόψη ότι η προαναφερθείσα συνολική διευθέτηση συνιστά συνήθη εμπορική συναλλαγή στο πλαίσιο της οποίας η … [Treuhandanstalt] και η LWG συμπεριφέρθηκαν ως λογικοί επιχειρηματίες σε οικονομία της αγοράς. Είναι προφανές ότι οι φορείς αυτοί είχαν κυρίως εμπορικές βλέψεις, χωρίς κανένα στόχο οικονομικής ή κοινωνικής πολιτικής (46).» Αυτή η κατάσταση δεν συγκρίνεται με την εξεταζόμενη υπόθεση, δεδομένου ότι στην υπόθεση Linde και οι δύο συναλλαγές πραγματοποιήθηκαν υπό συνθήκες οικονομίας της αγοράς, ενώ στην περίπτωση της HSH αυτό δεν συνέβη σε καμία από τις δύο συναλλαγές.

(149) Η Gewährträgerhaftung ορίζεται ως άμεση ευθύνη βάσει νόμου ή κανονισμού, την οποία αναλαμβάνει οργανισμός τοπικής αυτοδιοίκησης ή άλλος φορέας του δημόσιου δικαίου έναντι των πιστωτών χρηματοπιστωτικού ιδρύματος του δημοσίου δικαίου για όλες τις υποχρεώσεις του εν λόγω ιδρύματος. Κατά συνέπεια, η Gewährträgerhaftung σημαίνει ότι ο εγγυητής αναλαμβάνει την ευθύνη σε περίπτωση αφερεγγυότητας ή εκκαθάρισης του χρηματοπιστωτικού ιδρύματος. Η Gewährträgerhaftung συνεπάγεται άμεση απαίτηση των πιστωτών του χρηματοπιστωτικού ιδρύματος έναντι του εγγυητή, την οποία ωστόσο οι πιστωτές μπορούν να προβάλουν μόνο εφόσον τα περιουσιακά στοιχεία του χρηματοπιστωτικού ιδρύματος δεν επαρκούν για την ικανοποίηση των απαιτήσεών τους. Η Gewährträgerhaftung δεν περιορίζεται ούτε ποσοτικά ούτε χρονικά. Επιπλέον, το χρηματοπιστωτικό ίδρυμα δεν καταβάλλει καμία αμοιβή για την εν λόγω ευθύνη (47). Η Gewährträgerhaftung αποτελεί μη αμειβόμενη, απεριόριστη επικουρική ευθύνη δημόσιου φορέα (κοινότητας, κρατιδίου) για απαιτήσεις έναντι οργανισμού του δημοσίου δικαίου (στην προκειμένη περίπτωση χρηματοπιστωτικού ιδρύματος του δημόσιου δικαίου), για την περίπτωση που ο οργανισμός αυτός καταστεί αφερέγγυος. Ένας επενδυτής που ενεργεί υπό συνθήκες οικονομίας της αγοράς και βρίσκεται στην ίδια κατάσταση με τους δημόσιους ιδιοκτήτες, δεν θα είχε αναλάβει για τράπεζα μια μη αμειβόμενη, απεριόριστη εγγύηση που να καλύπτει το σύνολο του ισολογισμού, όπως το έπραξαν οι δημόσιοι ιδιοκτήτες με την Gewährträgerhaftung,

(150) Η Επιτροπή θεώρησε ότι στην πράξη η Gewährträgerhaftung αποτελεί κρατική ενίσχυση. Η Επιτροπή ζήτησε από τη Γερμανία να καταργήσει την Gewährträgerhaftung.

(151) Η Gewährträgerhaftung βασίζεται στο δημόσιο δίκαιο. Οι δημόσιοι ιδιοκτήτες υπέχουν ευθύνη στο πλαίσιο της Gewährträgerhaftung ως δημόσια αρχή και όχι ως ιδιώτες. Σύμφωνα με την πρακτική της Επιτροπής όσον αφορά τη λήψη αποφάσεων (48) και τη νομολογία (49), μόνο οι υποχρεώσεις που θα μπορούσε να εκπληρώσει επενδυτής ενεργώντας υπό συνθήκες οικονομίας της αγοράς, θεωρούνται συστατικό στοιχείο των εξόδων εκκαθάρισης. Όπως αναφέρεται στην παράγραφο (149), ένας επενδυτής που ενεργεί υπό συνθήκες οικονομίας της αγοράς δεν θα είχε χορηγήσει σε καμία τράπεζα μη αμειβόμενη, απεριόριστη εγγύηση που να καλύπτει το σύνολο του ισολογισμού της. Κατά συνέπεια, η απόφαση Linde μικρή σχέση έχει με την εκτίμηση της προκειμένης περίπτωσης, δεδομένου ότι οι υποχρεώσεις που απορρέουν από την Gewährträgerhaftung δεν μπορούν να χαρακτηριστούν ως έξοδα εκκαθάρισης.

(152) Ως στοιχείο ενίσχυσης της ανακεφαλαιοποίησης πρέπει να ληφθεί υπόψη η ονομαστική αξία της ανακεφαλαιοποίησης, διότι ένας επενδυτής που ενεργεί υπό συνθήκες οικονομίας της αγοράς δεν θα είχε θέσει ποτέ στη διάθεση προβληματικής επιχείρησης τα μέσα αυτά. Όπως αναφέρεται στις παραγράφους 27 και 28 της απόφασης διάσωσης, η μη συμμετοχή των μειοψηφούντων μετόχων στην ανακεφαλαιοποίηση και ο άνισος επιμερισμός των βαρών που προέκυψαν για τους δημόσιους ιδιοκτήτες από τα μέτρα διάσωσης, υποδηλώνει ότι με την ανακεφαλαιοποίηση οι δημόσιοι ιδιοκτήτες επιδίωκαν στόχους κοινής ωφέλειας και δεν ενήργησαν όπως ένας ιδιώτης επενδυτής. Σύμφωνα με την πρακτική της όσον αφορά τη λήψη αποφάσεων (50), η Επιτροπή επιβεβαιώνει την άποψή της ότι το στοιχείο ενίσχυσης της ανακεφαλαιοποίησης ανέρχεται σε 3 δισεκατ. ευρώ.

(153) Η Επιτροπή επιβεβαιώνει επιπλέον ότι το στοιχείο ενίσχυσης που περιλαμβάνει η θωράκιση έναντι κινδύνου ανέρχεται σε 10 δισεκατ. ευρώ. Παρά τα επιχειρήματα της Γερμανίας, η Επιτροπή διατηρεί την πεποίθηση ότι το μέτρο πρέπει να εξεταστεί βάσει της ανακοίνωσης για τα απομειωμένα περιουσιακά στοιχεία. Στην ανακοίνωση για τα απομειωμένα περιουσιακά στοιχεία εξηγείται πως τα μέτρα αρωγής που λαμβάνουν τα κράτη μέλη για απομειωμένα περιουσιακά στοιχεία πρέπει να εκτιμώντα