*****

ΑΠΟΦΑΣΗ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ

της 1ης Μαρτίου 1984

για αναθεώρηση του κλαδικού προγράμματος έρευνας και ανάπτυξης στον τομέα του περιβάλλοντος (προστασία του περιβάλλοντος και κλιματολογία) (έμμεσες και εναρμονισμένες δράσεις, 1981 έως 1985) που θεσπίστηκε με την απόφαση 81/213/ΕΟΚ

(84/139/ΕΟΚ)

ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΤΩΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΩΝ ΚΟΙΝΟΤΗΤΩΝ,

Έχοντας υπόψη:

τη συνθήκη για την ίδρυση της Ευρωπαϊκής Οικονομικής Κοινότητας, και ιδίως το άρθρο 235,

την πρόταση της Επιτροπής (1),

τη γνώμη του Ερωπαϊκού Κοινοβουλίου (2),

τη γνώμη της Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής (3),

Εκτιμώντας:

ότι το Συμβούλιο θέσπισε, με την απόφαση 81/213/ΕΟΚ (4), πολυετές πρόγραμμα έρευνας και ανάπτυξης στον τομέα του περιβάλλοντος (έμμεσες και εναρμονισμένες δράσεις, 1981 έως 1985)·

ότι το άρθρο 3 της ανωτέρω απόφασης προβλέπει επανεξέταση του παραπάνω προγράμματος και, αν χρειάζεται, αναθεώρηση·

ότι φαίνεται σκόπιμο να αναθεωρηθεί το πρόγραμμα λαμβανομένων υπόψη των νέων ερευνητικών αναγκών και του ψηφίσματος του Συμβουλίου της 25ης Ιουλίου 1983 για τον καθορισμό των επιστημονικών και τεχνικών στόχων του προγράμματος-πλαισίου της ευρωπαϊκής επιστημονικής και τεχνικής στρατηγικής 1984 έως 1987 (5)·

τη γνώμη της Επιτροπής Επιστημονικής και Τεχνικής Έρευνας ( CREST),

ΑΠΟΦΑΣΙΖΕΙ:

Άρθρο 1

Το παράρτημα της απόφασης 81/213/ΕΟΚ τροποποιείται σύμφωνα με το παράρτημα της παρούσας απόφασης, από την 1η Ιανουαρίου 1984.

Άρθρο 2

Το ποσό που κρίνεται αναγκαίο για την εκτέλεση του αναθεωρημένου προγράμματος εκτιμάται σε 49 300 000 ECU και περιλαμβάνει την κοινοτική συνεισφορά για τις εναρμονισμένες δράσεις που περιγράφονται στο τμήμα Γ του παραρτήματος, καθώς και τη δαπάνη για προσωπικό 16 ατόμων.

Βρυξέλλες, 1 Μαρτίου 1984.

Για το Συμβούλιο

Ο Πρόεδρος

H. BOUCHARDEAU

(1) ΕΕ αριθ. C 274 της 13. 10. 1983, σ. 4.

(2) Γνώμη που διατυπώθηκε στις 17 Φεβρουαρίου 1984 (δεν έχει ακόμα δημοσιευτεί στην Επίσημη Εφημερίδα).

(3) Γνώμη που διατυπώθηκε στις 24 Φεβρουαρίου 1984 (δεν έχει ακόμα δημοσιευτεί στην Επίσημη Εφημερίδα).

(4) ΕΕ αριθ. L 101 της 11. 4. 1981, σ. 1.

(5) ΕΕ αριθ. C 208 της 4. 8. 1983, σ. 1.

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ

Α. ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΟ ΚΑΙ ΤΕΧΝΙΚΟ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ

Αμετάβλητο.

Β. ΚΑΤΑΝΟΜΗ ΤΩΝ ΠΙΣΤΩΣΕΩΝ

Υποπρόγραμμα Ι: Προστασία του περιβάλλοντος:

39 000 000 ECU - έμμεσες δράσεις

2 300 000 ECU - εναρμονισμένες δράσεις

Υποπρόγραμμα ΙΙ: Κλιματολογία:

8 000 000 ECU

Γ. ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΝΑΡΜΟΝΙΣΜΕΝΩΝ ΔΡΑΣΕΩΝ

1. Φυσικοχημική συμπεριφορά των ρύπων της ατμοσφαίρας

α) Βελτίωση της τυποποίησης αναλυτικών μεθόδων, ιδιαίτερα για οξείδια του αζώτου, υδρογονάνθρακες και φυτοχημικά οξειδωτικά.

β) Διευκρίνιση των μηχανισμών και των κινηματικών σταθερών των ατμοσφαιρκών ρύπων για τις αντιδράσεις μεταξύ τους, καθώς και για τις αντιδράσεις τους με φυσικά συστατικά της ατμόσφαιρας, ιδιαίτερα σε υδατική κατάσταση, όπου περιλαμβάνονται: χημεία για την οξείδωση και την αποικοδόμηση επιλεγμένων ατμοσφαιρικών ρύπων σε γλυκά και θαλάσσια ύδατα, αντιδράσεις με συστατικά του εδάφους και διερεύνηση των καταλυτικών διεργασιών στη χημεία των νεφών και του νερού της βροχής.

γ) Διερεύνηση των φυσικοχημικών διεργασιών που οδηγούν στο σχηματισμό σωματιδίων, χαρακτηρισμός της χημικής και φυσικής δομής πολύ λεπτών αερολυμάτων και καθορισμός της χημικής σύνθεσης των αερολυμάτων.

δ) Εξακρίβωση και ποσοτικός υπολογισμός των πηγών και των τόπων απορρόφησης διαφόρων ρύπων, ιδιαίτερα για τα οξείδια του αζώτου.

ε) Διερεύνηση φαινομένων που οδηγούν σε «όξινες αποθέσεις» με ιδιαίτερη έμφαση:

- στη μετατροπή, τη μεταφορά και την απόθεση (σε ξηρά και υγρά μορφή) του διοξειδίου του θείου, των οξειδίων του αζώτου και των σωματιδίων των αερολυμάτων,

- στην ανάλυση των ιζηματοχημικών στοιχείων για τις τάσεις όσον αφορά την οξύτητα,

- στη χημεία των οξειδίων του αζώτου σε σταγονίδια νεφών και στη χημική σύσταση των νεφών και του νερού της βροχής,

- στην ξηρά απόθεση οξειδίων του αζώτου και νιτρικού οξέος,

- στο ρόλο των οξειδωτικών παραγόντων όπως ΟΗ, ΗΟ2, Η2Ο2,

- στη φυσικοχημική μετατροπή των ρύπων του αέρα μετά από απόθεση, όπου εξετάζονται οι υδάτινες μάζες και το έδαφος,

- στις αναλυτικές μεθόδους για τη μέτρηση της αμμωνίας, του νιτρικού οξέος και του υπεροξειδίου του υδρογόνου τόσο σε αέρια όσο και σε υγρή φάση σε χαμηλές συγκεντρώσεις,

- στις αναλυτικές μεθόδους για τον προσδιορισμό της οξύτητας των αερολυμάτων.

στ) Μαθηματικά πρότυπα για τη διάχυση των βαρέων αερίων (χλώριο, φωσγένιο, υδρογονάνθρακες, διαλύτες) μετά από τυχαία απελευθέρωσή τους, όπου περιλαμβάνεται και η ανάπτυξη τρισδιάστατων μοντέλων και δοκιμές τόσο σε ανεμοσήραγγες όσο και κάτω από πραγματικές συνθήκες.

ζ) Κατάρτιση πρωτοκόλλων δοκιμών που επιτρέπουν να προβλεφθεί η μη βιολογική δυνατότητα αποικοδόμησης χημικών ουσιών, ιδιαίτερα για ανθεκτικές ενώσεις.

2. Οργανικοί μικρορρύποι στο υδατικό περιβάλλον

α) Αναλυτικές μεθολογίες και επεξεργασία δεδομένων:

- βασικές αναλυτικές μέθοδοι, όπου συμπεριλαμβάνεται η δειγματοληψία και επεξεργασία δειγμάτων, η χρωματογραφία αερίων, η χρωματογραφία υγρών υψηλής πίεσης και η φασματομετρία μάζας,

- συγκεκριμένα αναλυτικά προβλήματα, ιδιαίτερα ανάλυση επιλεγμένων κατηγοριών ενώσεων όπως οι ενώσεις που υπάγονται, ενδεχομένως, στις διατάξεις της οδηγίας 76/464/ΕΟΚ, χλωριωμένες παραφίνες, τασιενεργές ουσίες, παράγοντες οπτικής λαμπρότητας και οργανομεταλλικές ενώσεις,

- συλλογή και επεξεργασία αναλυτικών δεδομένων. β) Φυσικοχημική συμπεριφορά οργανικών μικρορρύπων στο υδατικό περιβάλλον:

- μηχανισμοί διανομής και μεταφοράς,

- σχέσεις μεταξύ δομής και δραστικότητας,

- βιοδιαθεσιμότητα και βιοσώρευση.

γ) Αντιδράσεις μετασχηματισμού στο υδατικό περιβάλλον:

- χημικές και φωτοχημικές αντιδράσεις,

- βιολογικοί μετασχηματισμοί.

δ) Συμπεριφορά και μετασχηματισμός οργανικών μικρορρύπων σε διαδικασίες επεξεργασίας νερού:

- διείσδυση,

- επεξεργασία λυμάτων,

- επεξεργασία πόσιμου νερού (όπου περιλαμβάνεται ο σχηματισμός αλογονοφορμίων).

3. Επεξεργασία και χρησιμοποίηση οργανικών ιλύων και υγρών γεωργικών λυμάτων

α) Επεξεργασία ιλύων και γεωργικών λυμάτων:

- περαιτέρω βελτίωση των συμβατικών μεθόδων επεξεργασίας, κυρίως όσον αφορά τις οικονομικές πλευρές τους και τη βελτίωση των διαδικασιών για την παραγωγή βιοαερίου από ιλύ και κόπρο,

- μελέτη τεχνολογιών που μπορούν να εφαρμοστούν συγκεκριμένα σε μικρά εργοστάσια, καθώς και μελέτη διαδικασιών για την εξάλειψη των βαρέων μετάλλων στην πηγή τους.

β) Ανάλυση ιλύος και καταλοίπων:

- ανάπτυξη και τυποποίηση οικονομικών μεθόδων με πολλά στοιχεία για την ανάλυση των ιχνοστοιχείων στις ιλύς, στα εδάφη και στα φυτά, καθώς και για την ανάλυση των οργανικών ρύπων.

γ) Υγειονομικές πλευρές της επεξεργασίας και της χρησιμοποίησης ιλύος:

- κατάρτιση και βελτίωση μεθόδων για την ανίχνευση και αναγνώριση βακτηρίων, ιών και άλλων παθογόνων, και μελέτη της ικανότητάς τους να επιζούν και να μολύνουν,

- διευρεύνηση της απόδοσης εξυγιαντικών διαδικασιών, ορισμός « οργανισμών δεικτών».

δ) Οχλήσεις:

- χαρακτηρισμός οσμών και έλεγχος εκπομπών.

ε) Περιβαλλοντικές συνέπειες από το διασκορπισμό ιλύων και κόπρου:

- μακροπρόθεσμα επιτόπια πειράματα για τη συσσώρευση βαρέων μετάλλων, για τη διαθεσιμότητά τους ως προς τις καλλιέργειες και για τη μεταφορά των ρύπων μέσω του εδάφους στα φυτά, καθώς και εκτίμηση των διαφόρων μεθόδων εφαρμογής σχετικά με τη ρύπανση του εδάφους και των επιφανειακών υδάτων.

στ) Βελτίωση της χρήσης της ιλύος και της κόπρου για το έδαφος:

- μακροπρόθεσμα πειράματα επί τόπου για τη λιπαντική αξία και τις ιδιότητες βελτιώσεως του εδάφους που έχουν οι ιλύες και η κόπρος,

- βελτίωση των διαδικασιών επεξεργασίας και του εξοπλισμού διασκόρπισης όσον αφορά τη βέλτιστη χρησιμοποίηση του εδάφους,

- μελέτη της γεωργικής αξίας των καταλοίπων που προέρχονται από διαδικασίες επεξεργασίας,

- χρησιμοποίηση ιλύων και παραγώγων προϊόντων για ανάκτηση γης και για συγκεκριμένες καλλιέργειες (π.χ. παραγωγή βιομάζας).

ζ) Χρησιμοποίηση ορισμένων καταλοίπων για ζωοτροφές.

4. Οικοσυστήματα παρακτίου βένθους

Υλοποίηση «μελετών βάσεως» για ορισμένα βασικά είδη κάτω από αδιατάρακτες συνθήκες κατά μήκος των ευρωπαϊκών ακτών του Ατλαντικού και της Βόρειας Θάλασσας, στη Μεσόγειο και στη Βαλτική, για τους ακόλουθους οικότοπους:

- υποπαλιρροϊκά ιζήματα,

- ιζήματα που αναφαίνονται κατά την άμπωτη,

- υποπαλιρροϊκοί βράχοι,

- βράχοι που αναφαίνονται κατά την άμπωτη. Εκτίμηση του ρόλου τών:

- τοπικών φυσικών παραγόντων,

- βιολογικών αλληλεπιδράσεων,

- κλιματικών και υδρογραφικών παραγόντων για την πληθυσμιακή δυναμική που παρουσιάζουν επιλεγμένα στοιχεία των οικοσυστημάτων παρακτίου βένθους.

5. Συνέπειες της ρυπάνσεως του αέρα για τα χερσαία και υδατικά οικοσυστήματα

α) Άμεσες συνέπειες των ρύπων του αέρα (διοξείδιο του θείου, οξείδια του αζώτου, υδροχλωρικό οξύ, όζον, φωτοχημικά οξειδωτικά και τα προϊόντα των ατμοσφαιρικών αντιδράσεών τους) στα φυτά και στα χερσαία οικοσυστήματα.

β) Έμμεσες συνέπειες των ρύπων αυτών του αέρα στα φυτά και στα χερσαία οικοσυστήματα, π.χ. με την αύξηση της οξύτητας του εδάφους και την ενεργοποίηση φυτοτοξικών στοιχείων.

γ) Σχέσεις μεταξύ των συνεπειών των ρύπων του αέρα και άλλων παραγόντων που υπεισέρχονται στο παρατηρούμενο φαινόμενο κατεστραμμένων χερσαίων οικοσυστημάτων, ιδίως δασών (π.χ. ξηρασία, ασθένειες των φυτών, μήκυτες και παράσιτα).

δ) Συνέπειες των ρύπων του αέρα και των προϊόντων των αντιδράσεών τους στις καλλιέργειες, ιδίως μειωμένη παραγωγικότητα.

ε) Συνέπειες των ρύπων του αέρα και των προϊόντων των αντιδράσεών τους στα υδατικά οικοσυστήματα (μείωση του πληθυσμού ψαριών και άλλων υδρόβιων οργανισμών, λόγω της μεγαλύτερης οξύτητας και της ενεργοποίησης ιχνοστοιχείων).

Δ. ΑΡΜΟΔΙΟΤΗΤΕΣ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΠΟΥ ΑΝΑΦΕΡΕΤΑΙ ΣΤΟ ΑΡΘΡΟ 5 ΣΤΟΙΧΕΙΟ α)

Αμετάβλητο.