ΑΠΟΦΑΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ της 16ης Δεκεμβρίου 1994 σχετικά με μια διαδικασία βάσει του άρθρου 85 της συνθήκης ΕΚ (IV/33.863 - Asahi/Saint-Gobain) (Τα κείμενα στην αγγλική και γαλλική γλώσσα είναι τα μόνα αυθεντικά) (Κείμενο που παρουσιάζει ενδιαφέρον για τον ΕΟΧ) (94/896/ΕΚ)

Η ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΤΩΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΩΝ ΚΟΙΝΟΤΗΤΩΝ,

Έχοντας υπόψη:

τη συνθήκη για την ίδρυση της Ευρωπαϊκής Κοινότητας,

τον κανονισμό αριθ. 17 του Συμβουλίου της 6ης Φεβρουαρίου 1962, πρώτο κανονισμό εφαρμογής των άρθρων 85 και 86 της συνθήκης (1), όπως τροποποιήθηκε τελευταία με την πράξη προσχώρησης της Ισπανίας και της Πορτογαλίας, και ιδίως τα άρθρα 2, 4, 6 και 8,

την κοινοποίηση την οποία υπέβαλαν στις 3 Ιανουαρίου 1991 η Saint-Gobain vitrage international με έδρα την Courbevoie Γαλλίας και η AG Glass Company Ltd, με έδρα το Tokyo Ιαπωνίας, δυνάμει του άρθρου 4 του κανονισμού αριθ. 17, όσον αφορά τη συμφωνία κοινής επιχείρησης την οποία συνήψαν στις 30 Μαρτίου 1990 και τροποποίησαν στις 7 Δεκεμβρίου 1992 καθώς και τη συμφωνία παροχής άδειας εκμετάλλευσης και τεχνικής συνδρομής και τις συμφωνίες παροχής άδειας εκμετάλλευσης,

την περίληψη της κοινοποίησης που δημοσιεύθηκε (2), βάσει του άρθρου 19 παράγραφος 3 του κανονισμού αριθ. 17,

κατόπιν διαβουλεύσεως με τη Συμβουλευτική Επιτροπή Συμπράξεων και Δεσποζουσών θέσεων,

Εκτιμώντας ότι:

Ι. ΠΡΑΓΜΑΤΙΚΑ ΠΕΡΙΣΤΑΤΙΚΑ Α. Η διαδικασία (1) Με επιστολή της 3ης Ιανουαρίου 1991, η Saint Gobain vitrage international (SG) και η Asahi Glass Company Ltd (AG) κοινοποίησαν ορισμένες συμφωνίες που είχαν συνάψει μεταξύ τους, βάσει των οποίων προέβησαν στη σύσταση κοινής επιχείρησης για την κοινή έρευνα και ανάπτυξη διστρωματικών προϊόντων, διστρωματικής τεχνολογίας, και διστρωματικών υμενίων, την κατασκευή προτύπων εγκαταστάσεων και την κοινή παραγωγή διστρωματικών υμενίων.

Η συμφωνία κοινής επιχείρησης προβλέπει την αποκλειστική μεταφορά διστρωματικής τεχνολογίας που κατέχουν οι SG και AG στην κοινή επιχείρηση, η οποία αποτελεί αντικείμενο ιδιαίτερης συμφωνίας, ήτοι της συμφωνίας παροχής άδειας εκμετάλλευσης και τεχνικής συνδρομής. Η συμφωνία προβλέπει, επίσης, ότι η κοινή επιχείρηση είναι ο αποκλειστικός εκχωρητής της αδείας εκμετάλλευσης διστρωματικής τεχνολογίας.

Β. Οι επιχειρήσεις (2) Η SG είναι μέλος του ομίλου Saint Gobain, που αποτελείται από διάφορες εταιρείες εγκατεστημένες στη Γαλλία και οργανωμένες σε επτά τμήματα, συμπεριλαμβανομένων των τμημάτων κατασκευής υαλοπινάκων, προϊόντων κεραμικής, μονώσεων και υλικών κατασκευής. Ο κύκλος εργασιών της Saint Gobain Group κατά το 1990 ανήλθε σε 69 δισεκατομμύρια γαλλικά φράγκα με πρώτο το τμήμα κατασκευής υαλοπινάκων (12,724 δισεκατομμύρια γαλλικά φράγκα).

Η AG αποτελεί τμήμα της Asahi Glass Group, εταιρείας εγκατεστημένης στην Ιαπωνία με άνω των 29 θυγατρικές και υποκαταστήματα στο εξωτερικό, μεταξύ των οποίων περιλαμβάνονται οι Glaverbel, Maasglass και Splintex στην Ευρώπη. Ο όμιλος αυτός αποτελεί σημαντικό σε παγκόσμια κλίμακα προμηθευτή προϊόντων υάλου χημικών και προϊόντων κεραμικής. Κατά το 1990 ο ετήσιος κύκλος εργασιών ανήλθε σε 8,177 εκατομμύρια δολάρια ΗΠΑ. Οι πωλήσεις υάλου και σχετικών προϊόντων έφθασαν κατά το 1989 τα 3,298 εκατομμύρια δολάρια ΗΠΑ. Οι πωλήσεις υάλου και σχετικών προϊόντων έφθασαν κατά το 1989 τα 3,298 εκατομμύρια δολάρια ΗΠΑ.

Γ. Το προϊόν (3) Σκοπός των συμφωνιών είναι η έρευνα και η ανάπτυξη σε ένα σχετικά νέο τομέα - τη διστρωματική τεχνολογία και τα σχετικά προϊόντα.

Τα διστρωματικά προϊόντα κατασκευάζονται από ένα συνδυασμό υάλου/πλαστικού που προέρχεται από την επίστρωση τεμαχίου υαλοϋφάσματος με ένα ή περισσότερα πλαστικά υμένια εκ των οποίων τουλάχιστον ένα είναι πολυουρεθάνη. Οι ενδεδειγμένες εφαρμογές διστρωματικών προϊόντων βρίσκονται στις υάλους ασφαλείας για α) οχήματα χερσαίων μεταφορών (αλεξήνεμα πλευρικά παράθυρα, οπίσθια παράθυρα) και β) για εφαρμογές στην αρχιτεκτονική.

Ως διστρωματικό υμένιο νοείται οποιοδήποτε πλαστικό υμένιο που χρησιμοποιείται σε διστρωματικά προϊόντα.

Ως διστρωματική τεχνολογία νοούνται όλα τα διπλώματα ευρεσιτεχνίας και η τεχνογνωσία που χρησιμοποιείται σε σχέση με όλες ή μερικές πτυχές του σχεδιασμού, της παραγωγής, της κατασκευής και της χρήσης διστρωματικών προϊόντων, περιλαμβανομένων των εξής:

α) σχεδιασμός, προσδιορισμός, συνθετική κατασκευή και προδιαγραφή των διστρωματικών προϊόντων-

β) σχετική διαδικασία αξιολόγησης-

γ) σχεδιασμός, προσδιορισμός, συνθετική κατασκευή, προδιαγραφή, παραγωγή και κατασκευή όλων των συστατικών μερών των διστρωματικών προϊόντων, εκτός από το υαλοΰφασμα που αναφέρεται στον ορισμό των διστρωματικών προϊόντων, εφόσον αυτή η διστρωματική τεχνολογία περιλαμβάνει επεξεργασίες και προσαρμογές παρόμοιων στρωμάτων υαλοϋφάσματος όπως εκείνα που προσιδιάζουν στο σχεδιασμό, στον προσδιορισμό, στη συνθετική κατασκευή, στην προδιαγραφή, και στην παραγωγή ή κατασκευή διστρωματικών προϊόντων-

δ) μέθοδοι κατασκευής διστρωματικών προϊόντων περιλαμβανομένης της επίστρωσης και του τελειώματος-

ε) μέθοδοι και τεχνικές που συνδέονται με την εφαρμογή και χρήση διστρωματικών προϊόντων.

(4) Τα συμβαλλόμενα μέρη σκοπεύουν αρχικά να διαθέσουν το διστρωματικό προϊόν τους στην αυτοκινητοβιομηχανία, κυρίως για χρήση στην κατασκευή αληξήνεμων ασφαλείας και ενδεχομένως για τα πλευρικά και οπίσθια παράθυρα των οχημάτων. Οι δυνητικοί πελάτες, κατά συνέπεια, των νέων προϊόντων είναι οι κατασκευαστές αυτοκινήτων/οχημάτων.

Επί του παρόντος, η ύαλος ασφαλείας που χρησιμοποιείται συνηθέστερα στην κατασκευή αυτοκινήτων/οχημάτων είναι εσκληρυμένη ή/και ύαλος με επίστρωση, η δε τελευταία τείνει περισσότερο να χρησιμοποιείται για τα εμπρόσθια αλεξήνεμα, ενώ η εσκληρυμένη ύαλος χρησιμοποιείται για τα πλευρικά και οπίσθια παράθυρα. Η βασική φροντίδα των κατασκευαστών αυτοκινήτων όταν επιλέγουν ένα προϊόν υάλου ασφαλείας είναι (όχι απαραίτητα με σειρά προτεραιότητας) η ευελιξία του σχεδιασμού, η εξοικονόμηση βάρους, το κόστος και η ασφάλεια. Τα πλεονεκτήματα της χρησιμοποίησης ενός διστρωματικού προϊόντος που βασίζεται στην ουρεθάνη για την κατασκυεή αληξήνεμων, αντί για τη συνήθη επιστρωμένη ύαλο, είναι τα εξής:

- μεγαλύτερη ασφάλεια (μεγαλύτερη αντοχή σε κρούσεις),

- καλύτερη αντοχή της επιφάνειας (μεγαλύτερη αντοχή σε αλλοίωση χρωματισμού και αμυχές),

- χαμηλότερη οπτική παραμόρφωση,

- μικρότερο βάρος (ένα ιστρωματικό αλεξήνεμο είναι ελαφρύτερο μέχρι και κατά 2,5 χιλιόγραμμα ανά τετραγωνικό μέτρο),

- ευελιξία στο σχεδιασμό.

Δ. Η αγορά (5) Κάθε ανάπτυξη νέας τεχνολογίας απαιτεί στην αρχή την επιλογή ενός ειδικού άξονα έρευνας και ανάπτυξης, που εξαρτάται από το υφιστάμενο επίπεδο γνώσεων καθώς και από την εκτίμηση της επιτυχίας των διαφόρων προοπτικών που διανοίγονται θεωρητικώς.

Επίκεντρο της έρευνας και ανάπτυξης αποτελεί η εξεύρεση του πλέον κατάλληλου υμενίου. Η γραμμή που η SG και η AG αποφάσισαν να ακολουθήσουν προσδιορίζεται στη συμφωνία κοινής επιχείρησης και συνίσταται στη χρήση ορισμένου τύπου υμενίου πολυουρεθάνης.

Οι παραγωγοί χημικών προϊόντων, όπως οι Du Pont και Monsanto, αναμένεται να ασχοληθούν με την ανάπτυξη υμενίου για διστρωματικά προϊόντα. Επιπλέον, μερικοί πρωτοπόροι κατασκευαστές πρωτότυπου εξοπλισμού (ΚΠΕ) για αυτοκίνητα και κατασκευαστές υάλου ασχολούνται, προφανώς με την ανάπτυξη αλεξηνέμων από διστρωματικά προϊόντα.

Η ανάπτυξη πλαστικών "πινάκων" (δηλαδή χωρίς τη χρήση υάλου) προχωρεί και αυτοί οι πλαστικοί "πίνακες" προσφέρουν πλεονεκτήματα που είναι ανάλογα με εκείνα που επιτυγχάνονται από τη διστρωματική τεχνολογία.

(6) Η ύαλος με επίστρωση χρησιμοποιείται στη βιομηχανία αυτοκινήτων και στην αρχιτεκτονική ως ύαλος ασφαλείας. Και τα δύο μέρη της συμφωνίας ασκούν σημαντικές δρατηριότητες στις διάφορες αγορές υάλου αφαλείας. Δεδομένου ότι τα διστρωματικά προϊόντα προορίζονται κυρίως για την αγορά υάλου ασφαλείας αυοκινήτων, όπου οι όροι ανταγωνισμού διαφέρουν σημαντικά από αυτούς της αγοράς υάλου αρχιτεκτονικής, η αγορά αυτή θεωρείται ως η σχετική αγορά για τους σκοπούς της παρούσας εξέτασης. Στην Ευρώπη, οι κύριοι παραγωγοί κατά σειρά μεγέθους είναι οι SG, Pilkington και Glaverbel. Σε παγκόσμια κλίμακα οι κύριοι παραγωγοί υάλου ασφαλείας αυτοκινήτων είναι οι AG, SG, Pilkington, Ford glass, Societa Italiana Vetro (SIV), PPG και Nippon Sheet Glass.

""" ID="1">[. . .] > ID="2">[. . .] > ID="3">[. . .] "> ID="1">[. . .] > ID="2">[. . .] > ID="3">Pilkington GP (3) [. . .] "> ID="1">[. . .] > ID="2">[. . .] > ID="3">[. . .] "> ID="1">[. . .] > ID="2">[. . .] > ID="3">[. . .] "> ID="1">[. . .] > ID="2">[. . .] > ID="3">[. . .] "> ID="2">[. . .] > ID="3">[. . .] "> ID="2">[. . .] > ID="3">[. . .] "> ID="2">1992 "> ID="1">[. . .] > ID="2">[. . .] "> ID="1">[. . .] > ID="2">[. . .] "> ID="1">[. . .] > ID="2">[. . .] "> ID="1">[. . .] > ID="2">[. . .] "> ID="1">[. . .] > ID="2">[. . .] "> ID="1">[. . .] > ID="2">[. . .] "> ID="1">[. . .] > ID="2">[. . .] "> ID="2">[. . .] "> ID="2">[. . .] ""Πηγή: [. . .] Τα κενά στις αγκύλες αντιστοιχούν σε ποσά που έχουν παραληφθεί ως επαγγελματικό απόρρητο βάσει του άρθρου 21 παράγραφος 2 του κανονισμού αριθ. 17.>

(7) Η εξέλιξη της αγοράς της υάλου ασφαλείας είναι άμεσα συνδεδεμένη με την αντίστοιχη εξέλιξη της παραγωγής οχημάτων και την επιφάνεια της απαιτούμενης υάλου ασφαλείας για την παραγωγή αυτοκινήτων (η οποία μπορεί να μεταβληθεί με την πάροδο του χρόνου σε συνάρτηση με το σχεδιασμό των αυτοκινήτων).

Το 1990 κατασκευάσθηκαν 13 εκατομμύρια αυτοκίνητα στην Ευρώπη. Αν σε κάθε αυτοκίνητο τοποθετείται, κατά μέσο όρο, ύαλος ασφαλείας τεσσάρων τετραγωνικών μέτρων, το μέγεθος της δυνητικής αγοράς φθάνει τα 52 εκατομμύρια περίπου τετραγωνικά μέτρα - αξίας 1 040 εκατομμύρια δολάρια ΗΠΑ, εφόσον η μέση δαπάνη ανά αυτοκίνητο για ύαλο ασφαλείας υπολογισθεί σε 80 δολάρια ΗΠΑ.

Δεν είναι εύκολη η πρόβλεψη της πιθανής ανάπτυξης της αγοράς, ούτε είναι δυνατόν να λεχθεί εάν η διστρωματική ύαλος θα αντικαταστήσει τη συνήθη ύαλο ασφαλείας. Στο προσεχές μέλλον, είναι σχεδόν βέβαιο ότι θα προσφέρεται παράλληλα με τη συνήθη ύαλο και μόνο για ορισμένους τύπους αυτοκινήτων. Το τελικό προϊόν θα μπορούσε να πωλείται σε όλη την Κοινότητα ακόμη και σε παγκόσμια κλίμακα.

Λαμβάνοντας υπόψη την πελατεία στην αγορά υάλου ασφαλείας που αποτελούν οι κατασκευαστές αυτοκινήτων, λεωφορείων και φορτηγών καθώς και οι κατασκευαστές σιδηροδρομικών οχημάτων, η γεωγραφική αγορά αναφοράς καλύπτει όλη την Κοινότητα. Οι κατασκευαστές αυτοκινήτων αγοράζουν συχνά ύαλο αυτοκινήτων από παραγωγούς εγκατεστημένους σε διάφορα κράτη μέλη και η υψηλότερη προστιθέμενη αξία του προϊόντος αυτού σημαίνει ότι οι δαπάνες μεταφοράς του αντιπροσωπεύουν ένα σχετικά χαμηλό ποσοστό του κόστους του.

Ε. Οι κοινοποιηθείσες συμφωνίες (8) Οι SG και AG συμφώνησαν να συνεργαστούν για την περαιτέρω ανάπτυξη διστρωματικών προϊόντων και τεχνολογίας για εμπορική χρήση και για να προωθήσουν την παραγωγή, εμπορία και διανομή τέτοιων διστρωματικών προϊόντων. Για το σκοπό αυτό, τα δύο μέρη συμφώνησαν να μοιρασθούν την προηγουμένη και μελλοντική έρευνα και ανάπτυξη διστρωματικής τεχνολογίας και να συστήσουν μια κοινή επιχείρηση. Τα μέρη έχουν μεταβιβάσει στην κοινή επιχείρηση την άδεια αποκλειστικής εκμετάλλευσης της διστρωματικής τεχνολογίας την οποία κατέχουν. Η κοινή επιχείρηση είτε θα κατέχει είτε θα είναι ο αποκλειστικός δικαιοδόχος της διστρωματικής τεχνολογίας που αποκτάται ή αναπτύσσεται από κοινού από τις AG και SG βάσει του προγράμματος έρευνας και ανάπτυξης. Εάν η SG ή η AG ή ελεγχόμενες από αυτές εταιρείες αναπτύξουν ή αποκτήσουν διστρωματική τεχνολογία εκτός του προγράμματος αυτού, τα σχετικά δικαιώματα θα ανήκουν μεν σε κάθε μεμονωμένο εταίρο ή στις θυγατρικές του κατά περίπτωση, αλλά θα μεταβιβάζονται αποκλειστικά στην κοινή επιχείρηση εφόσον η τεχνολογία αυτή έχει εφαρμογές για το σχεδιασμό, την παραγωγή, την κατασκευή ή τη χρήση διστρωματικών προϊόντων. Η νέα διστρωματική τεχνολογία που θα αναπτύσσεται από τις AG ή SG μετά το πρόγραμμα αυτό θα μεταβιβάζεται αποκλειστικά στην κοινή επιχείρηση, με εξαίρεση, ωστόσο, τις σημαντικότερες καινοτομίες. Η κοινή επιχείρηση είναι δικαιοπάροχος σε διεθνή κλίμακα της τεχνολογίας αυτής τόσο στην AG/SG όσο και στα ενδιαφερόμενα τρίτα μέρη.

α) Η συμφωνία κοινής επιχείρησης (9) Η συμφωνία αυτή προβλέπει τη σύσταση της κοινής επιχείρησης σύμφωνα με τη νομοθεσία των Κάτω Χωρών. Η κοινή επιχείρηση ανήκει, διευθύνεται και ελέγχεται από κοινού από τις SG και AG. Η συμφωνία θέτει τους στόχους της κοινής επιχείρησης, και συγκεκριμένα:

- να προωθήσει τη συνεργασία μεταξύ της SG και της AG για την ανάπτυξη διστρωματικών προϊόντων και διστρωματικής τεχνολογίας,

- να λαμβάνει αποκλειστικές άδειες από τη SG και AG για όλη τη διστρωματική τεχνολογία την οποία κατέχουν ή χρησιμοποιούν, καθώς και να αποκτά όλα τα δικαιώματα διστρωματικής τεχνολογίας που πρόκειται να αναπτυχθεί ή να αποκτηθεί από τα μέρη,

- να λειτουργεί ως αποκλειστικός, σε παγκόσμια κλίμακα, δικαιοπάροχος και να μεταβιβάζει τη διστρωματική τεχνολογία σε όλα τα πρόσωπα, συμπεριλαμβανομένων των SG και AG.

Η κοινή επιχείρηση δεν θα προβαίνει η ίδια σε ενέργειες έρευνας ή ανάπτυξης, αλλά θα αποτελεί μάλλον το μέσο με το οποίο τα δύο συμβαλλόμενα μέρη θα συντονίζουν τις αντίστοιχες δραστηριότητές τους στον τομέα της έρευνας και ανάπτυξης. Επίσης, δεν θα κατασκευάζει ούτε θα πωλεί διστρωματικά προϊόντα. Η από κοινού έρευνα και ανάπτυξη περιλαμβάνει την κατασκευή και λειτουργία προτύπων βιομηχανικών μονάδων με σκοπό τη συνέχιση της ανάπτυξης τεχνολογίας η οποία χρησιμοποιείται για την παραγωγή και κατασκευή διστρωματικών υμενίων.

(10) Η συνεργασία θα περιλαμβάνει δύο στάδια, ήτοι i) εκείνο της από κοινού έρευνας και ανάπτυξης και ii) της κοινής βιομηχανικής εκμετάλλευσης των αποτελεσμάτων της από κοινού έρευνας και ανάπτυξης.

Το πρώτο στάδιο συνίσταται σε ένα πρόγραμμα από κοινού έρευνας και ανάπτυξης καθώς και στην ανέγερση, από την κοινή επιχείρηση, δύο προτύπων βιομηχανικών μονάδων οι οποίες θα παράγουν διστρωματικό υμένιο. Η πρώτη πρότυπη μονάδα έχει σαν στόχο την έρευνα και ανάπτυξη κατά την περίοδο που προηγείται της εμπορίας και θα εγκατασταθεί στην Ιαπωνία. Η δεύτερη βιομηχανική μονάδα θα συσταθεί όταν είναι δυνατό να θεωρηθεί ότι υπάρχει αγορά επαρκούς μεγέθους και θα εγκατασταθεί πιθανότατα στην Ευρώπη. Ο οριστικός τόπος εγκατάστασης θα επιλεγεί σε συνάρτηση με την ανάπτυξη της αγοράς.

Το δεύτερο στάδιο θα αρχίσει από τη στιγμή της εμπορικής παραγωγής των διστρωματικών προϊόντων εντός της κοινής αγοράς, που κανονικά αντιστοιχεί στην ημερομηνία κατά την οποία πρόκειται να τεθεί σε λειτουργία η δεύτερη βιομηχανική μονάδα της κοινής επιχείρησης.

(11) Η συμφωνία αναφέρει ότι δεν υπάρχει εμπόδιο ή περιορισμός για τη SG και την AG να ανταγωνίζονται μεταξύ τους για την κατασκευή, εμπορία ή πώληση διστρωματικών προϊόντων. Ωστόσο, δεν επιτρέπει στα μέρη την κατασκευή άλλης βιομηχανικής μονάδας για την παραγωγή διστρωματικού υμενίου πριν από την κατασκευή της πρώτης και δεύτερης πρότυπης βιομηχανικής μονάδας, ούτε την επέκταση του υφισταμένου παραγωγικού δυναμικού χωρίς τη συγκατάθεση του άλλου μετόχου.

(12) Τα μέρη τροποποίησαν τη συμφωνία αυτή στις 7 Δεκεμβρίου 1992 ούτως ώστε η ισχύς αυτής να λήξει μετά την πάροδο πενταετίας από την ημερομηνία έναρξης της εμπορικής παραγωγής της δεύτερης πρότυπης βιομηχανικής μονάδας της κοινής επιχείρησης, και το αργότερο στις 7 Δεκεμβρίου 2005, ανάλογα με το ποια ημερομηνία είναι πλησιέστερη, και να διαλυθεί συγχρόνως η κοινή επιχείρηση. Κατά τη λύση της κοινής επιχείρησης, τα μέρη θα λάβουν όλα τα αναγκαία μέτρα για να εξασφαλιστεί σε καθένα από αυτά η πρόσβαση στην τεχνολογία που κατείχε η κοινή επιχείρηση, και θα καθορίσουν ανεξάρτητα τον τρόπο εκμετάλλευσης των σχετικών δικαιωμάτων πνευματικής και βιομηχανικής ιδιοκτησίας ή τεχνολογίας στο μέλλον.

β) Συμπληρωματικές συμφωνίες (13) Συμφωνία παροχής άδειας εκμετάλλευσης και τεχνικής συνδρομής

Βάσει της συμφωνίας αυτής, οι SG/AG (ως δικαιοπάροχοι) παρέχουν στην κοινή επιχείρηση (ως δικαιοδόχο) αποκλειστικό μη μεταβιβάσιμο δικαίωμα να χρησιμοποιεί και να εκχωρεί περαιτέρω όλα τα αντίστοιχα διπλώματα ευρεσιτεχνίας τους για τα οποία υπάρχει άδεια εκμετάλλευσης, καθώς και την τεχνογνωσία ("η εκχωρηθείσα τεχνολογία") για όλες τις εφαρμογές οι οποίες περιλαμβάνουν σχεδιασμό, παραγωγή, κατασκευή ή χρησιμοποίηση διστρωματικών προϊόντων. Οι δικαιοπάροχοι δεν μπορούν να χρησιμοποιούν την εκχωρηθείσα τεχνολογία για τις εφαρμογές αυτές παρά μόνο βάσει μιας συμφωνίας παροχής άδειας εκμετάλλευσης που χορηγεί σε καθέναν από αυτούς η κοινή επιχείρηση. Οι δικαιοπάροχοι, πάντως, διατηρούν το δικαίωμα να χρησιμοποιούν την εκχωρούμενη τεχνολογία για όλες τις άλλες εφαρμογές.

(14) Συμφωνίες παροχής άδειας εκμετάλλευσης

Οι συμφωνίες αυτές συνάπτονται μεταξύ της κοινής επιχείρησης (ως δικαιοπαρόχου), και την SG/AG ή τρίτου μέρους (ως δικαιοδόχων). Ο δικαιοπάροχος παρέχει σε ένα δικαιοδόχο ένα μη αποκλειστικό, μη μεταβιβάσιμο δικαίωμα για το σχεδιασμό, κατασκευή, χρησιμοποίηση και πώληση διστρωματικών προϊόντων, καθώς και για τη χρησιμοποίηση της εκχωρούμενης τεχνολογίας. Ο δικαιοδόχος δεν μπορεί να χρησιμοποιεί την τεχνολογία αυτή για εφαρμογές πλην των διστρωματικών προϊόντων. Μόνο ένα παράδειγμα της συμφωνίας παροχής άδειας εκμετάλλευσης που παραχωρήθηκε από την κοινή επιχείρηση στη SG ή την AG αναφερόταν στην κοινοποίηση της 3ης Ιανουαρίου 1991.

ΙΙ. ΝΟΜΙΚΗ ΕΚΤΙΜΗΣΗ

Άρθρο 85

παράγραφος 1 Το άρθρο 85 παράγραφος 1 της συνθήκης ΕΚ απαγορεύει, ως ασυμβίβαστες με την κοινή αγορά, όλες τις συμφωνίες και εναρμονισμένες πρακτικές μεταξύ επιχειρήσεων, που δύνανται να επηρεάσουν το εμπόριο μεταξύ κρατών μελών και που έχουν ως αντικείμενο ή ως αποτέλεσμα την παρεμπόδιση, τον περιορισμό ή τη νόθευση του ανταγωνισμού εντός της κοινής αγοράς. Ωστόσο, συμφωνίες μεταξύ επιχειρήσεων οι οποίες δεν πληρούν, όσον αφορά τα μερίδια αγοράς, τις προϋποθέσεις του κανονισμού (ΕΟΚ) αριθ. 418/85 της Επιτροπής (4) σχετικά με την εφαρμογή του άρθρου 85 παράγραφος 3 της συνθήκης σε ορισμένες κατηγορίες συμφωνιών έρευνας και ανάπτυξης μπορεί, κατά περίπτωση, να τύχουν ατομικής απαλλαγής. Στο πλαίσιο αυτό, λαμβάνονται ιδιαίτερα υπόψη οι όροι ανταγωνισμού στην αγορά του σχετικού προϊόντος καθώς και ο ειδικός χαρακτήρας της κατασκευής προϊόντων υψηλής τεχνολογίας.

Α. Συμφωνία μεταξύ επιχειρήσεων (15) Οι AG και SG είναι επιχειρήσεις κατά την έννοια του άρθρου 85 παράγραφος 1, ενώ η συμφωνία κοινής επιχείρησης, η συμφωνία παροχής άδειας εκμετάλλευσης και τεχνικής συνδρομής και οι συμφωνίες παροχής άδειας εκμετάλλευσης είναι συμφωνίες κατά την έννοια του εν λόγω άρθρου.

Β. Περιορισμοί του ανταγωνισμού (16) Και τα δύο μέρη κατέχουν δεσπόζουσα θέση στη βιομηχανία υάλου γενικά και στην αγορά της υάλου ασφαλείας για αυτοκίνητα ειδικότερα. Και τα δύο δραστηριοποιούνται στην αγορά αυτή εντός της Κοινότητας και σε παγκόσμια κλίμακα.

Όσον αφορά τα προϊόντα που αφορά η έρευνα και ανάπτυξη, τα μέρη ισχυρίζονται ότι δεν είναι ανταγωνιστές, διότι i) η SG συγκεντρώνει, σε μεγάλο βαθμό, τις ερευνητικές της προσπάθειες στην Ευρώπη, ενώ η AG περιορίζεται στην ιαπωνική αγορά και ii) καμία δεν μπορεί να εισέλθει με τρόπο ανεξάρτητο στην αγορά της άλλης, πράγμα που αληθεύει ιδίως για την AG λόγω των διπλωμάτων ευρεσιτεχνίας που η SG κατέχει στην Ευρώπη.

Η Επιτροπή δεν συμμερίζεται την άποψη αυτή. Πρώτον, τα μέρη είναι οι δύο μεγαλύτεροι ανταγωνιστές στη σχετική αγορά, δηλ. την αγορά υάλου ασφαλείας αυτοκινήτων, στην οποία στοχεύει κυρίως η έρευνα και ανάπτυξη. Δεύτερον, όσον αφορά την κοινοποιηθείσα συνεργασία έρευνας και ανάπτυξης, θεωρείται ότι τα μέρη θα μπορούσαν να εφαρμόσουν τα εν λόγω σχέδια μεμονωμένα. Η AG και η SG έχουν τη δική τους πρότυπη πειραματική εγκατάσταση για την παραγωγή διστρωματικών προϊόντων υμενίου και μια πρότυπη γραμμή συναρμολόγησης για διστρωματικά προϊόντα. Οι εταιρείες AG και SG απέστειλαν δείγματα στους αντίστοιχους δυνητικούς πελάτες τους για προκαταρκτική τεχνολογική εκτίμηση, έστω και αν απαιτείται ακόμη η διεξαγωγή σημαντικής έρευνας και ανάπτυξης για να καταστούν δυνατές οι πωλήσεις διστρωματικών προϊόντων.

Τα διστρωματικά προϊόντα, και ειδικότερα εκείνα που προορίζονται για τον τομέα της υάλου ασφαλείας για αυτοκίνητα, δεν αποτελούν ομοιογενή προϊόντα. Υπάρχουν πολλοί τρόποι επίστρωσης της υάλου με πλαστικό, και οι μέθοδοι κατασκευής υμενίου και συναρμολόγησης υάλων με πλαστικό και οι μέθοδοι κατασκευής υμενίου και συναρμολόγησης υάλων είναι δυνατόν να παρουσιάζουν σημαντικές παραλλαγές. Τα διστρωματικά υμένια μπορούν να λάβουν πολλές διαφορετικές μορφές και το υμένιο από πολυουρεθάνη αποτελεί μια μόνο τέτοια τεχνολογία. Δεδομένων των πόρων για την έρευνα και την ανάπτυξη που διάθετουν η AG και η SG, η Επιτροπή θεωρεί ότι καθεμία θα μπορούσε να αναπτύξει ανεξάρτητα τη δική της μορφή πλαστικού υμενίου ή μέθοδο συναρμολόγησης.

(17) Τα δύο συμβαλλόμενα μέρη συνεχίζουν κατ' ουσίαν να εργάζονται χωριστά στον τομέα της έρευνας και ανάπτυξης για τα εν λόγω προϊόντα, αλλά οι κοινές εργασίες έρευνας και ανάπτυξης διεξάγονται στα πλαίσια ενός προγράμματος με το οποίο καθορίζονται οι ετήσιοι στόχοι και οι ειδικές εργασίες και προγραμμάτων διαμέσου της κοινής επιχείρησης, πράγμα που επιτρέπει σε κάθε εταίρο να τηρείται ενήμερος για οποιοδήποτε επίτευγμα του άλλου και καθιστά δυνατή τη λήψη κοινών αποφάσεων σε όσον αφορά την έρευνα και ανάπτυξη. Κανένα από τα μέρη δεν μπορεί να κατασκευάσει μονάδα παραγωγής ή να επεκτείνει το υφιστάμενο παραγωγικό δυναμικό για το διστρωματικό υμένιο πριν από την κατασκευή της πρότυπης μονάδας της κοινής επιχείρησης.

(18) Η συνεργασία μεταξύ των μερών έχει ως στόχο την έρευνα και ανάπτυξη μέχρι το στάδιο της βιομηχανικής εφαρμογής και εκμετάλλευσης των αποτελεσμάτων.

Ενώ η πρώτη πρότυπη μονάδα προορίζεται να χρησιμοποιηθεί για ερευνητικούς και αναπτυξιακούς σκοπούς, η δεύτερη θα δημιουργηθεί όταν θα υπάρχουν θετικές προοπτικές για αγορά σημαντικού μεγέθους και θα εγκατασταθεί κατά πάσα πιθανότητα στην Ευρώπη.

(19) Η συνεργασία μεταξύ των μερών αφορά επίσης θέματα βιομηχανικής ιδιοκτησίας και εμπιστευτικών τεχνικών γνώσεων. Βάσει της συμφωνίας παροχής άδειας εκμετάλλευσης και τεχνικής συνδρομής, οι SG και AG εκχώρησαν στην κοινή επιχείρηση, σε αποκλειστική βάση, όλη τη διστρωματική τεχνολογία που κατείχαν τη στιγμή της σύναψης της, στους τομείς του σχεδιασμού, της παραγωγής της κατασκευής ή της χρήσης διστρωματικών προϊόντων.

Όλα τα δικαιώματα σχετικά με τη διστρωματική τεχνολογία που αναπτύσσεται ή αποκτάται από την AG και την SG κατά τη διάρκεια της περιόδου της κοινής έρευνας και ανάπτυξης είτε στο πλαίσιο του προγράμματος έρευνας και ανάπτυξης είτε εκτός αυτού, εφόσον η εν λόγω τεχνολογία έχει εφαρμογές στο σχεδιασμό την παραγωγή, την κατασκευή ή τη χρήση διστρωματικών προϊόντων, θα ανήκουν στην κοινή επιχείρηση, ενώ καθεμία θα επιτρέπει στην άλλη να λαμβάνει γνώση για κάθε πρόοδο που σημειώνει.

Τα δικαιώματα που αποκτούν η SG και η AG μετά την περίοδο έρευνας και ανάπτυξης θα διατηρηθούν από καθεμία εξ αυτών, κατά περίπτωση, και θα εκχωρηθούν στην κοινή επιχείρηση σε αποκλειστική βάση. Συνεπώς, και τα δύο μέρη θα είναι σε θέση να συνδυάζουν τις γνώσεις και την ειδίκευσή τους στην διστρωματική τεχνολογία, κατά τη διάρκεια ισχύος της συμφωνίας κοινής επιχείρησης. Παρόλο που τα δικαιώματα πνευματικής ιδιοκτησίας όσον αφορά την ανάπτυξη ανήκουν στον συμμετέχοντα που προέβη σ' αυτήν, ο τελευταίος δεν μπορεί να τα ασκεί ελεύθερα, δεδομένου ότι η κοινή επιχείρηση είναι ο δικαιοπάροχος σε παγκόσμιο επίπεδο της εν λόγω τεχνολογίας τόσο στην AG όσο και στην SG καθώς και στους ενδιαφερόμενους τρίτους, όχι μόνο κατά την περίοδο της έρευνας και ανάπτυξης, αλλά και στο στάδιο της παραγωγής που καλύπτει η συμφωνία κοινή επιχείρηση.

(20) Κατά τη λύση της κοινής επιχείρησης, τα μέρη θα λάβουν όλα τα αναγκαία μέτρα, και ιδιαίτερα θα παράσχουν αμοιβαίες άδειες εκμετάλλευσης που θα επιτρέπουν στον καθένα να συνεχίσει να χρησιμοποιεί χωρίς καταβολή δικαιωμάτων, όλη τη διστρωματική τεχνολογία, με εξαίρεση τις σημαντικότερες καινοτομίες, που ανήκει στην κοινή επιχείρηση, στον αντισυμβαλλόμενο ή και στα δύο μέρη από κοινού κατά το χρόνο της λύσης.

(21) Κάθε συμβαλλόμενος έχει παραιτηθεί από οποιαδήποτε άσκηση ατομικής πρωτοβουλίας η οποία θα του επέτρεπε να αποκτήσει ανταγωνιστικό πλεονέκτημα έναντι του άλλου τουλάχιστον επί μία δεκαετία και το αργότερο μέχρι τις 7 Δεκεμβρίου 2005, ακόμη και αν το τελικό προϊόν (διστρωματική ύαλος ασφαλείας) θα κατασκευάζεται σε ελεύθερη και ανταγωνιστική βάση, και θα κυκλοφορεί και θα πωλείται σε οποιαδήποτε χώρα και σε οποιαδήποτε ποσότητα και από τα δύο μέρη χωριστά. Σε περίπτωση επιτυχούς έρευνας και ανάπτυξης, το νέο διστρωματικό προϊόν θα έχει σημαντικά εμπορικά αποτελέσματα.

(22) Η συμφωνία κοινής επιχείρησης προβλέπει τόσο την από κοινού έρευνα και ανάπτυξη όσο και την από κοινού εκμετάλλευση των αποτελεσμάτων, ενώ τα μέρη καθορίζουν από κοινού τον τρόπο κατασκευής του αναπτυχθέντος προϊόντος καθώς και τον τρόπο εκμετάλλευσης των σχετικών δικαιωμάτων πνευματικής και βιομηχανικής ιδιοκτησίας. Λαμβάνοντας υπόψη την ισχυρή θέση των μερών στη σχετική αγορά, η συμφωνία συνεπάγεται, ως εκ τούτου, τον περιορισμό του ανταγωνισμού κατά την έννοια του άρθρου 85 παράγραφος 1.

Γ. Επιπτώσεις στο διακρατικό εμπόριο μεταξύ των κρατών μελών (23) Η κοινή έρευνα και ανάπτυξη διεξάγεται από δύο μεγάλες και σημαντικές εταιρείες οι οποίες ασκούν τις δραστηριότητές τους τόσο εντός της Κοινότητας όσο και σε παγκόσμια κλίμακα. Το τελικό προϊόν το οποίο θα κατασκευάζεται και θα διοχετεύεται στο εμπόριο μόνον κατόπιν της επιτυχημένης έκβασης της συνεργασίας και των δύο εταιρειών στον τομέα της έρευνας και ανάπτυξης καθώς και της παραγωγής διστρωματικών υμενίων, είναι το μόνο προϊόν που μπορεί να διατεθεί στο εμπόριο από τα δύο μέρη στην Κοινότητα, αλλά και σε παγκόσμια κλίμακα. Προορίζεται δε για ένα τελικό χρήστη που είναι παρών και έχει μεγάλη οικονομική ισχύ στην Κοινότητα και στον κόσμο. Αν οι καταναλωτές τελικά προτιμήσουν τα διστρωματικά προϊόντα, οι δύο εταιρείες που συμμετέχουν στη συνεργασία θα ευνοηθούν σημαντικά στον τομέα του εμπορίου της υάλου ασφαλείας. Το τελικό προϊόν θα αποτελέσει, συνεπώς αντικείμενο εμπορικών συναλλαγών μεταξύ κρατών μελών (και πέραν τούτων).

Κατά συνέπεια, οι περιορισμοί που αναφέρονται στα σημεία 16 έως 22 ενδέχεται να επηρεάσουν σε σημαντικό βαθμό το εμπόριο μεταξύ κρατών μελών.

Άρθρο 85

παράγραφος 3 της συνθήκης Βάσει του άρθρου 85 παράγραφος 3, οι διατάξεις του άρθρου 85 παράγραφος 1 της συνθήκης δύνανται να κηρυχθούν ανεφάρμοστες σε περίπτωση συμφωνιών μεταξύ επιχειρήσεων οι οποίες συμβάλλουν στη βελτίωση της παραγωγής ή της διανομής των προϊόντων ή στην προώθηση της τεχνικής ή οικονομικής προόδου εξασφαλίζοντας συγχρόνως στους καταναλωτές δίκαιο τμήμα από το όφελος που προκύπτει και οι οποίες:

α) δεν επιβάλλουν στις ενδιαφεροίμενες επιχειρήσεις περιορισμούς μη απαραίτητους για την επίτευξη των στόχων αυτών-

και

β) δεν παρέχουν στις επιχειρήσεις αυτές τη δυνατότητα καταργήσεως του ανταγωνισμού επί σημαντικού τμήματος των σχετικών προϊόντων.

Α. Βελτίωση της παραγωγής των προϊόντων και προώθηση της τεχνικής προόδου (24) Υπάρχει ζήτηση από την πλευρά της βιομηχανίας υαλοπινάκων αυτοκινήτων για ασφαλή προϊόντα υάλου τα οποία να είναι περισσότερο ευέλικτα στην προσαρμογή τους και ελαφρύτερα από τα υφιστάμενα πολυστρωματικά προϊόντα. Τα πολυστρωματικά προϊόντα έχουν ήδη διοχετευθεί στην αγορά επειδή είναι ασφαλέστερα από ό,τι οι υαλοπίνακες επικολημένων στρώσεων αλλά, για διάφορους λόγους, μεταξύ των οποίων η μικρότερη ευελιξία προσαρμογής τους και η υψηλότερη τιμή και το βάρος τους, δεν έχουν γίνει ευρέως αποδεκτά στην αγορά ως υποκατάστατο των υαλοπινάκων επικολημένων στρώσεων.

Όπως αναφέρεται στο σημείο 4, τα διστρωματικά προϊόντα που βασίζονται στην πολυουρεθάνη παρουσιάζουν σημαντικά πλεονεκτήματα έναντι της συνήθους υάλου επικολλημένων στρώσεων κατά την κατασκευή αλεξήνεμων. Θα μπορούσαν να βελτιώσουν την οπτική ποιότητα, να μειώσουν το βάρος, να παράσχουν μεγαλύτερες δυνατότητες για τους πολύπλοκους σχεδιασμούς και, επιπλέον, επιδέχονται προσαρμογή προκειμένου να χρησιμεύουν και αλλού (π.χ. αντισυμπύκωνση). Το εν λόγω προϊόν θα μπορούσε να έχει σημαντικές επιπτώσεις στο σχεδιασμό, στην ασφάλεια και στην τιμή των αυτοκινήτων και άλλων οχημάτων.

(25) Η AG είναι η μεγαλύτερη βιομηχανία στην ιαπωνική αγορά τόσο της υάλου ασφαλείας αυτοκινήτων όσο και των χημικών προϊόντων. Όλες οι αναπτυξιακές δραστηριότητες της AG που αφορούσαν τη διστρωματική τεχνολογία και προϊόντα, πριν από τη δημιουργία της κοινής επιχείρησης, είχαν πραγματοποιηθεί στην Ιαπωνία. Η AG διαθέτει δεκαετή πείρα στην ανάπτυξη των σημερινών διστρωματικών υμενίων με βάση την ουρεθάνη καθώς και μια πρότυπη βιομηχανική μονάδα στην Ιαπωνία σε κλίμακα δοκιμών, η οποία ανήκε στην AG πριν από τη δημιουργία της κοινής επιχείρησης, και χρησιμοποιεί μια συνεχή παραγωγική διαδικασία. Συνεισφέρει έτσι στην κοινή επιχείρηση κυρίως με τις τεχνικές τις δυνατότητες για ανάπτυξη διστρωματικού υμενίου με βάση την ουρεθάνη, όπου περιλαμβάνεται και η διαμόρφωση και η συνεχής παραγωγική διαδικασία.

Αναμένεται, συνεπώς, ότι η συνεργασία για την ανάπτυξη διστρωματικών προϊόντων με βάση την ουρεθάνη θα συμβάλει στη βελτίωση της παραγωγής προϊόντων και στην προώθηση της τεχνικής προόδου.

Β. Μερίδιο των καταναλωτών από το όφελος που προκύπτει από τις συμφωνίες (26) Τα οφέλη της αυτοκινητοβιομηχανίας αναφέρθηκαν ήδη στο σημείο 4 όσον αφορά τους τεχνικούς παράγοντες και τη σχέση κόστους αποτελεσματικότητας.

Έχει ήδη γίνει έρευνα με σκοπό την κάλυψη της επιστρωμένης υάλου ασφαλείας με πλαστική στρώση ώστε να βελτιωθεί η ασφάλεια της υάλου των αυτοκινήτων οχημάτων. Σκοπός της έρευνας είναι να μην εξακοντίζονται τμήματα του αλεξήνεμου προς το εσωτερικό του αυτοκινήτου σε περίπτωση πρόσκρουσης αντικειμένου στο εξωτερικό του αλεξήνεμου, και να προσφέρεται προστασία έναντι του τραυματισμού όταν ο επιβάτης προσκρούσει στο αλεξήνεμο. Η μεγαλύτερη αντοχή της διστρωματικής υάλου στις προσκρούσεις μπορεί να περιορίσει τις σωματικές βλάβες σε περίπτωση σύγκρουσης. Η βελτιωμένη οπτική ποιότητα συμβάλλει γενικά στην ασφάλεια του οδηγού. Το μικρότερο βάρος μειώνει το κόστος και συμβάλει στην εξοικονόμηση καυσίμων.

Η συνεργασία μεταξύ AG και SG μειώνει περαιτέρω τις δαπάνες έρευνας και ανάπτυξης στα διστρωματικά προϊόντα και, συνεπώς, την τιμή αυτών των προϊόντων για τους καταναλωτές, επιταχύνοντας με τον τρόπο αυτό την κυκλοφορία των εν λόγω προϊόντων στην αγορά.

Γ. Αναγκαίος χαρακτήρας των περιορισμών (27) Τόσο η AG όσο και η SG επένδυσαν από τη δεκαετία του 1970 σημαντικά ποσά στις ανεξάρτητες προσπάθειες τους για την ανάπτυξη αλεξήνεμων ασφαλείας με συνδυασμό υάλου και πλαστικού, προτού συνάψουν τη συμφωνία. Η AG διαθέτει τεχνογνωσία και εμπειρία στον τομέα των χημικών προϊόντων, πράγμα χρήσιμο για την ανάπτυξη του διστρωματικού υμενίου. Η SG διαθέτει τεχνογνωσία και εμπειρία στη συναρμολόγηση διστρωματικών προϊόντων και εκτεταμένη τεχνογνωσία και εμπειρία στις δοκιμές αξιολόγησης και αντοχής διστρωματικών προϊόντων. Τα μέρη έχουν αποκτήσει ανάλογο επίπεδο γνώσεων, και στον τομέα της διστρωματικής τεχνολογίας οι γνώσεις αυτές είναι συμπληρωματικές σε μεγάλο βαθμό.

(28) Το νέο προϊόν είναι προηγμένης τεχνολογίας και καινοτόμο, η δε ανάπτυξή του εμπεριέχει μεγάλο οικονομικό κίνδυνο για τα μέρη, δεδομένου ότι είναι ακόμη αβέβαιη η εμπορική του βιωσιμότητα. Χρειάζεται να γίνουν ακόμη σημαντικές εργασίες έρευνας και ανάπτυξης για να υπάρξει δυνατότητα πώλησης διστρωματικών προϊόντων στο εμπόριο. Λόγω της ισχύος που υπάρχει από πλευράς ζήτησης (αυτοκινητοβιομηχανία), πρέπει να καταβληθούν σημαντικές προσπάθειες για την ελαχιστοποίηση του κόστους ή, αν το κόστος αποδειχθεί ότι υπερβαίνει αυτό των συμβατικών αλεξήνεμων, για την εξασφάλιση σημαντικών πλεονεκτημάτων από άποψη ποιότητας και απόδοσης ώστε να δικαιολογείται η υψηλότερη τιμή. Αν τα μέρη ανελάμβαναν ανεξάρτητα το ένα από το άλλο τις προσπάθειες και τους κινδύνους που απαιτεί το εγχείρημα, δεν θα εξασφάλιζαν, κατά πάσα πιθανότητα, τα ταχέα, αποδοτικά και οικονομικά συμφέροντα αποτελέσματα που προσδοκούν τώρα. Η συνεργασία είναι απαραίτητη καθώς διευκολύνει την έγκαιρη εισαγωγή του προϊόντος στην Κοινότητα, τα πλεονεκτήματα της οποίας για τους κατασκευαστές αυτοκινήτων και την ασφάλεια των χρηστών των οχημάτων παρατίθενται στα σημεία 4 και 26.

(29) Η ρήτρα περί μη ανταγωνισμού, η οποία σχετίζεται με την παραγωγή του διστρωματικού υμενίου και όχι το τελικό προϊόν, καθώς και η αποκλειστική άδεια εκμετάλλευσης που χορηγείται στην κοινή επιχείρηση αποτελούν αναπόσπαστο μέρος της δημιουργίας της κοινής επιχείρησης και διασφαλίζουν το ότι κανένα από τα μέρη δεν θα αρχίσει να ανταγωνίζεται την κοινή επιχείρηση. Η συμφωνία κοινής επιχείρησης προβλέπει ότι κάθε μέρος διατηρεί το δικαίωμα να χρησιμοποιεί ή να μεταφέρει τη διστρωματική τεχνολογία για εφαρμογές που δεν αφορούν το σχεδιασμό, την παραγωγή, την κατασκευή ή τη χρήση διστρωματικών προϊόντων, καθώς και ότι συμφωνίες παροχής άδειας εκμετάλλευσης συνάπτονται με τρίτους χωρίς να γίνονται διακρίσεις. Ορίζεται επίσης στην εν λόγω συμφωνία ότι τίποτε δεν εμποδίζει την SG και την AG να ανταγωνίζονται μεταξύ τους όσον αφορά την κατασκευή, την εμπορία ή την πώληση διστρωματικών προϊόντων. Ειδικότερα, η συμφωνία δεν περιέχει κανένα από τους περιορισμούς που απαριθμούνται στο άρθρο 6 του κανονισμού (ΕΟΚ) αριθ. 418/85.

Ενόψει των ανωτέρω, η Επιτροπή είναι της γνώμης ότι η σχετική συμφωνία δεν περιέχει περιορισμούς επί του ανταγωνισμού που δεν απαιτούνται για την επίτευξη των στόχων της.

Διάρκεια της συνεργασίας (30) Προηγουμένως, η συμφωνία κοινής επιχείρησης προέβλεπε τρικονταετή διάρκεια της συνεργασίας καθώς και ότι η κοινή επιχείρηση θα ήταν ο αποκλειστικός δικαιοπάροχος αδειών εκμετάλλευσης της διστρωματικής τεχνολογίας για τη διάρκεια ισχύος των διπλωμάτων ευρεσιτεχνίας. Αν και η Επιτροπή είναι διατεθειμένη να αντιμετωπίζει ευμενώς κοινές επιχειρήσεις έρευνας και ανάπτυξης, ακόμη και αν δεν πληρούν τους όρους που θεσπίζονται στον κανονισμό (ΕΟΚ) αριθ. 418/85, λόγω των γενικότερων οικονομικών πλεονεκτημάτων που παρέχουν σε σύγκριση με τα μειονεκτήματα για τον ανταγωνισμό, δεν είναι πρόθυμη να επιτρέψει τόσο μακρά περίοδο συνεργασίας για επιχειρήσεις που κατέχουν τέτοια θέση στη σχετική αγορά.

(31) Εξετάζοντας το θέμα σαν περίπτωση ατομικής απαλλαγής και ενόψει της υποχρέωσής της βάσει του άρθρου 8 παράγραφος 1 του κανονισμού αριθ. 17, να ορίζει τη διάρκεια κάθε απαλλαγής, η Επιτροπή δεν βλέπει κανένα λόγο να μην τηρηθεί το χρονικό διάστημα που προβλέπεται στον κανονισμό (ΕΟΚ) αριθ. 418/85, ήτοι η πενταετής περίοδος απαλλαγής που ορίζεται στο άρθρο 3 παράγραφος 2 σε συνδυασμό με την παράγραφο 1 του εν λόγω άρθρου 3 για την από κοινού εκμετάλλευση των αποτελεσμάτων. Τα μέρη τροποποίησαν τη συμφωνία τους ώστε το δεύτερο στάδιο να περατωθεί μετά πάροδο πενταετίας από την ημερομηνία της έναρξης λειτουργίας της δεύτερης εγκατάστασης της κοινής επιχείρησης που κατά πάσα πιθανότητα θα δημιουργηθεί στην Ευρώπη. Δεδομένου ότι η δεύτερη εγκατάσταση θα δημιουργηθεί μόλις υπάρξει θετική προοπτική για σημαντικού μεγέθους αγορά, πράγμα που δεν μπορεί να προσδιοριστεί ακριβώς τη στιγμή αυτή, προβλέπεται ότι το δεύτερο στάδιο, διάρκειας 5 ετών, θα τερματισθεί το αργότερο στις 7 Δεκεμβρίου του 2005. Η κοινή επιχείρηση θα λυθεί στο τέλος του δεύτερου σταδίου. Κατά τη λύση της, τα μέρη θα λάβουν όλα τα μέτρα που είναι αναγκαία ώστε κάθε ένα από αυτά να εξακολουθήσει να χρησιμοποιεί όλη τη διστρωματική τεχνολογία που αναπτύχθηκε από κοινού. Κάθε μέρος θα είναι τότε ελεύθερο να εφαρμόζει την ανεξάρτητη πολιτική του όσον αφορά την εκχώρηση αδειών εκμετάλλευσης διστρωματικής τεχνολογίας.

Δ. Μη εξάλειψη του ανταγωνισμού (32) Η συμφωνία για την κοινή επιχείρηση αναφέρει ότι δεν θα υπάρχουν εμπόδια ή περιορισμοί στον ανταγωνισμό μεταξύ της SG και της AG όσον αφορά την κατασκευή, διάθεση στην αγορά και την πώληση διστρωματικών προϊόντων. Η χωριστή κατασκευή, διάθεση στην αγορά και πώληση του τελικού προϊόντος από τα δύο μέρη σημαίνει ότι οι τελικοί καταναλωτές θα έχουν πάντοτε τη δυνατότητα επιλογής του προμηθευτή.

Επιπλέον, η Επιτροπή διαπίστωσε ότι η αγορά διστρωματικής τεχνολογίας και σχετικών προϊόντων δεν θα ανήκει αποκλειστικά στα μέρη που κοινοποίησαν τη συμφωνία αλλά θα ανοιχθεί και σε νέους ανταγωνιστές. Η Επιτροπή είναι ικανοποιημένη ως προς το ότι η συμφωνία κοινής επιχείρησης προβλέπει επίσης ότι συμφωνίες παραχώρησης άδειας εκμετάλλευσης θα παρέχονται σε τρίτους χωρίς διακρίσεις, πράγμα που θα επιτρέψει το άνοιγμα της αγοράς σε νέους ανταγωνιστές. Η διάταξη αυτή ενισχύεται περαιτέρω από το γεγονός ότι οι ίδιοι οι πελάτες θα ζητούν από την SG και την AG τη χορήγηση αδειών εκμετάλλευσης σε άλλους δυνητικούς προμηθευτές, όπως αναλύεται στο σημείο 34. Ωστόσο, δεδομένου ότι δεν έχουν συναφθεί σχετικές συμφωνίες με τρίτους, δεν καλύπτονται από την παρούσα απόφαση.

(33) Τα διστρωματικά προϊόντα, και ιδιαίτερα εκείνα που προορίζονται για τον τομέα της υάλου ασφαλείας αυτοκινήτων, δεν αποτελούν ομοιογενές προϊόν. Υπάρχουν πολλοί μέθοδοι επίστρωσης της υάλου με πλαστικό. Οι μέθοδοι παραγωγής υμενίου και συναρμολόγησης υάλου ποικίλλουν σε εξαιρετικό βαθμό. Ομοίως, τα διστρωματικά υμένια μπορούν να παραχθούν με πολλές διαφορετικές μορφές. Διστρωματικό υμένιο είναι οποιοδήποτε πλαστικό υμένιο που χρησιμοποιείται σε διστρωματικά προϊόντα. Το υμένιο από πολυουρεθάνη αποτελεί μόνο μια πτυχή της σχετικής τεχνολογίας. Δεδομένου ότι τα προϊόντα μπορεί να παραχθούν με ποικίλες μεθόδους και το υμένιο να λάβει ποικίλες μορφές, αναμένεται ανταγωνισμός και μεταξύ παραγωγών διστρωματικών προϊόντων που προορίζονται για τους ίδιους τελικούς καταναλωτές.

Ειδικότερα, πιστεύεται ότι έχουν αναληφθεί δραστηριότητες έρευνας και ανάπτυξης σε τομείς που σχετίζονται με διστρωματικά προϊόντα και από άλλες μεγάλες και ισχυρές εταιρείες στον χημικό κλάδο, και ότι αναπτύσσονται πλαστικοί υαλοπίνακες χωρίς ύαλο που προσφέρουν πλεονεκτήματα ανάλογα με εκείνα που προσφέρει η διστρωματική τεχνολογία.

Συνεπώς, η Επιτροπή θεωρεί ότι τα μέρη θα αντιμετωπίσουν κατά πάσα πιθανότητα ανταγωνισμό από άλλες εταιρείες της βιομηχανίας υάλου και χημικών προϊόντων.

(34) Η αγορά διστρωματικών προϊόντων που προορίζονται για την αυτοκινητοβιομηχανία χαρακτηρίζεται από την ισχυρή διαπραγματευτική θέση των πελατών και πολλά θα εξαρτηθούν από την εξέλιξη της αγοράς αυτοκινήτου. Οι κατασκευαστές αυτοκινήτων, για τους οποίους προορίζονται τα προϊόντα, ενδέχεται βεβαίως να συνεχίσουν να προτιμούν παραδοσιακά προϊόντα αντί να αναλάβουν τον κίνδυνο να εξαρτώνται από μια και μόνο πηγή εφοδιασμού. Κανένας κατασκευαστής αυτοκινήτων δεν θα δεχθεί να χρησιμοποιεί ένα προϊόν από έναν ή δύο κατασκευαστές μόνο, και θα ζητήσει από τον (τους) προμηθευτή(ες) την εκχώρηση αδειών εκμετάλλευσης σε άλλους δυνητικούς προμηθευτές. Δεν είναι εύκολο να προβλεφθεί η πιθανή εξέλιξη της αγοράς, ούτε να λεχθεί αν η διστρωματική ύαλος θα αντικαταστήσει τη συνήθη ύαλο ασφαλείας. Η αγορά αυτοκινήτου παρουσιάζει συνεχή εξέλιξη από πλευράς τάσεων ως προς το σχεδιασμό, τις προτιμήσεις των πελατών, τις περιβαλλοντικές πτυχές και τις κυβερνητικές ρυθμίσεις. Στο εγγύς μέλλον, η διστρωματική ύαλος θα προσφέρεται κατά πάσα πιθανότητα παράλληλα με τη συνήθη ύαλο, και τότε όμως μόνο για νέους τύπους αυτοκινήτων.

Η Επιτροπή πιστεύει ότι η εν λόγω συμφωνία δεν εξαλείφει τον ανταγωνισμό όσον αφορά τα σχετικά προϊόντα.

Άρθρο 8

του κανονισμού 17 Σύμφωνα με το άρθρο 8 παράγραφος 1 του κανονισμού 17, μια απόφαση εφαρμογής του άρθρου 85 παράγραφος 3 της συνθήκης εκδίδεται για ορισμένο χρόνο και μπορεί να συνοδεύεται από όρους και υποχρεώσεις. Επιπλέον, βάσει της παραγράφου 2 του εν λόγω άρθρου 8, η Επιτροπή έχει καθήκον να εξακριβώνει αν εξακολουθούν να πληρούνται οι προϋποθέσεις του άρθρου 85 παράγραφος 3.

(35) Οι συμφωνίες, όπως κοινοποιήθηκαν και τροποποιήθηκαν όσον αφορά τη διάρκεια και τη λύση της κοινής επιχείρησης, πληρούν τις προϋποθέσεις απαλλαγής. Ως εκ τούτου, βάσει του άρθρου 6 παράγραφος 1 του κανονισμού αριθ. 17, η απαλλαγή παράγει αποτέλεσμα από τις 7 Δεκεμβρίου 1992, ημερομηνία κατά την οποία οι δύο εταιρείες τροποποίησαν την συμφωνία κοινής επιχείρησης για να ικανοποιήσουν τις απαιτήσεις του άρθρου 85 παράγραφος 3.

(36) Η συμφωνία κοινής επιχείρησης προβλέπει ότι θα συναφθούν συμφωνίες παροχής άδειας εκμετάλλευσης με τρίτους, επειδή όμως παρόμοιες συμφωνίες δεν έχουν ακόμη καταρτισθεί, η παρούσα απόφαση δεν καλύπτει αυτές τις μελλοντικές συμφωνίες,

ΕΞΕΔΩΣΕ ΤΗΝ ΠΑΡΟΥΣΑ ΑΠΟΦΑΣΗ:

Άρθρο 1

Οι διατάξεις του άρθρου 85 παράγραφος 1 της συνθήκης ΕΚ κηρύσσονται ανεφάρμοστες βάσει του άρθρου 85 παράγραφος 3, όσον αφορά τη συμφωνία κοινής επιχείρησης, όπως τροποποιήθηκε στις 7 Δεκεμβρίου 1992, τη ρήτρα περί μη ανταγωνισμού που προβλέπεται στην εν λόγω συμφωνία, τη συμφωνία περί παροχής άδειας εκμετάλλευσης και τεχνικής συνδρομής μεταξύ των Saint Gobain vitrage international (SG) και Asahi Glass Company (AG), και τη συμφωνία αδείας εκμετάλλευσης μεταξύ της κοινής επιχείρησης και των SG/AG, που συνήφθηκαν στις 30 Μαρτίου 1990 μεταξύ της SG και της AG.

Άρθρο 2

Η παρούσα απόφαση παράγει αποτέλεσμα από την 1η Δεκεμβρίου 1992 και λήγει η ισχύς της μετά πάροδο πέντε ετών από την ημερομηνία έναρξης της εμπορικής παραγωγής από τη δεύτερη πρότυπη μονάδα της κοινής επιχείρησης, ή στις 7 Δεκεμβρίου 2005, ανάλογα με το ποια ημερομηνία είναι εγγύτερη.

Άρθρο 3

Η παρούσα απόφαση απευθύνεται στους εξής:

1. Saint-Gobain vitrage international,

18, avenue d'Alsace,

F-92400 Courbevoie

2. AG Glass Company Ltd

1-2 Marunouchi 2-chome,

Chiyoda-ku,

Tokyo 100,

Japan

Βρυξέλλες, 16 Δεκεμβρίου 1994.

Για την Επιτροπή

Karel VAN MIERT

Μέλος της Επιτροπής

(1) ΕΕ αριθ. 13 της 21. 12. 1962, σ. 204/62.(2) ΕΕ αριθ. C 111 της 21. 4. 1993, σ. 6.(3) Η Pilkington απέκτησε μερίδιο 50 % στην SIV το 1993.(4) ΕΕ αριθ. L 53 της 22. 2. 1985, σ. 5.