Πρωτοβουλία της Γαλλικής Δημοκρατίας για την υιοθέτηση της απόφασης-πλαίσιο του Συμβουλίου για την ενίσχυση του ποινικού πλαισίου για την καταστολή της υποβοήθησης της παράνομης εισόδου και διαμονής

(2000/C 253/03)

ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ,

Έχοντας υπόψη:

τη συνθήκη για την Ευρωπαϊκή Ένωση, και ιδίως το άρθρο 29, το άρθρο 31 στοιχείο ε) και το άρθρο 34 παράγραφος 2 στοιχείο β),

την οδηγία 2000/.../ΕΚ της ... για τον ορισμό της υποβοήθησης της παράνομης εισόδου, κυκλοφορίας και διαμονής(1),

την πρωτοβουλία της Γαλλικής Δημοκρατίας,

τη γνώμη του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου,

Εκτιμώντας τα ακόλουθα:

(1) Η συνθήκη για την Ευρωπαϊκή Ένωση προβλέπει, μεταξύ των στόχων της Ένωσης, την καταπολέμηση της εμπορίας ανθρώπων, προσεγγίζοντας, στο βαθμό που είναι αναγκαίο, τους κανόνες ποινικού δικαίου των κρατών μελών. Κατά το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο του Τάμπερε υπενθυμίσθηκε η προτεραιότητα αυτής της δράσης.

(2) Στο πλαίσιο αυτό, θα πρέπει να καταπολεμηθεί η υποβοήθηση της παράνομης μετανάστευσης, είτε αυτή αφορά την παράνομη διάβαση των εν στενή εννοία συνόρων είτε προορίζεται στο να τροφοδοτήσει τα δίκτυα εκμετάλλευσης ανθρώπων.

(3) Με την προοπτική αυτή, έχει μεγάλη σημασία να υπάρξει προσέγγιση των ισχυόντων νομικών πλαισίων, πράγμα το οποίο συνεπάγεται αφενός ακριβή και λειτουργικό ορισμό του αδικήματος που αναφέρεται στην οδηγία 2000/.../ΕΚ και αφετέρου εναρμόνιση των προβλεπόμενων κυρώσεων, των περιπτώσεων απαλλαγής ή, αντιθέτως, επιβάρυνσης, η οποία αποτελεί αντικείμενο της παρούσας απόφασης-πλαίσιο.

(4) Είναι επίσης πρωταρχικής σημασίας το να μη περιορισθούν οι ενδεχόμενες δράσεις μόνον στα φυσικά πρόσωπα αλλά να προβλεφθούν μέτρα σχετικά με την ευθύνη των νομικών προσώπων.

(5) Η παρούσα απόφαση-πλαίσιο θα συμπληρώσει κατ' αυτόν τον τρόπο συστάσεις όπως τη σύσταση της 22ας Δεκεμβρίου 1995 για την εναρμόνιση των μέσων καταπολέμησης της παράνομης μετανάστευσης και απασχόλησης και τη βελτίωση των μέσων ελέγχου προς το σκοπό αυτό(2), τη σύσταση της 27ης Σεπτεμβρίου 1996 για την καταπολέμηση της παράνομης απασχόλησης υπηκόων τρίτων χωρών(3), καθώς και την κοινή δράση 97/154/ΔΕΥ της 24ης Φεβρουαρίου 1997 σχετικά με την καταπολέμηση της εμπορίας ανθρώπων και της σεξουαλικής εκμετάλλευσης των παιδιών(4), χωρίς να θίγονται τα μέτρα που έχουν ληφθεί ή πρόκειται να ληφθούν στο πλαίσιο του τίτλου IV της συνθήκης για την ίδρυση της Ευρωπαϊκής Κοινότητας.

(6) Η παρούσα απόφαση-πλαίσιο αναπτύσσει το κεκτημένο Schengen κατά την έννοια του πρωτοκόλλου Σένγκεν,

ΕΞΕΔΩΣΕ ΤΗΝ ΠΑΡΟΥΣΑ ΑΠΟΦΑΣΗ-ΠΛΑΙΣΙΟ:

Άρθρο 1

Κυρώσεις

Τα κράτη μέλη λαμβάνουν τα αναγκαία μέτρα προκειμένου να εξασφαλίσουν ότι τα αδικήματα που ορίζονται στην οδηγία 2000/.../ΕΚ επισύρουν αποτελεσματικές, ανάλογες και αποτρεπτικές ποινικές κυρώσεις, στις οποίες συμπεριλαμβάνονται, για τα αδικήματα που διαπράττονται υπό τις προβλεπόμενες στο άρθρο 2 περιστάσεις, ποινές στερητικές της ελευθερίας, οι οποίες μπορεί να οδηγήσουν σε έκδοση και, ενδεχομένως, άλλες κυρώσεις όπως:

- δήμευση του μεταφορικού μέσου με το οποίο διεπράχθη το αδίκημα,

- απαγόρευση της απευθείας ή μέσω τρίτου προσώπου άσκησης της επαγγελματικής δραστηριότητας επ' ευκαιρία της οποίας διεπράχθη το αδίκημα,

- απαγόρευση διαμονής στο έδαφός του εάν το καταδικασθέν πρόσωπο δεν είναι υπήκοος κράτους μέλους της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Άρθρο 2

Επιβαρυντικές περιστάσεις

Τα κράτη μέλη λαμβάνουν τα αναγκαία μέτρα ώστε να επιτείνονται οι αρμόζουσες κυρώσεις οι οποίες προβλέπονται στο άρθρο 1 όταν πληρούται μία από τις ακόλουθες προϋποθέσεις:

- το αδίκημα διαπράττεται από πρόσωπο το οποίο ανήκει σε εγκληματική οργάνωση κατά την έννοια της κοινής δράσης 98/733/ΔΕΥ, της 21ης Δεκεμβρίου 1998, σχετικά με το αξιόποινο της συμμετοχής σε εγκληματική οργάνωση στα κράτη μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης(5),

- το αδίκημα αφορά την εμπορία ανθρώπων και τη σεξουαλική εκμετάλλευση παιδιών όπως ορίζονται στην κοινή δράση 97/154/ΔΕΥ,

- το αδίκημα αποσκοπεί στο να επιτρέψει στον αλλοδαπό να εργασθεί κατά παράβαση των κανόνων περί απασχόλησης των αλλοδαπών στο συγκεκριμένο κράτος μέλος.

Άρθρο 3

Ευθύνη των νομικών προσώπων

1. Τα κράτη μέλη λαμβάνουν τα αναγκαία μέτρα προκειμένου να εξασφαλίσουν ότι τα νομικά πρόσωπα μπορούν να θεωρηθούν υπεύθυνα για τα αδικήματα τα οποία ορίζονται στην οδηγία 2000/.../ΕΚ, και διαπράττονται, ενδεχομένως υπό τις περιστάσεις που προβλέπονται στο άρθρο 2 της παρούσας απόφασης-πλαίσιο, για λογαριασμό τους από οιοδήποτε πρόσωπο το οποίο έδρασε είτε ατομικά, είτε ως μέλος οργάνου του νομικού προσώπου, το οποίο κατέχει στο νομικό αυτό πρόσωπο ηγετική θέση βασιζόμενη:

- σε εξουσία εκπροσώπησης του νομικού προσώπου, ή

- σε εξουσία λήψης αποφάσεων για λογαριασμό του νομικού προσώπου, ή

- σε εξουσία άσκησης ελέγχου εντός του νομικού προσώπου,

καθώς και για συμμετοχή στη διάπραξη των εν λόγω αδικημάτων, ως συνεργοί ή ηθικοί αυτουργοί, ή για απόπειρα διάπραξης των αδικημάτων αυτών.

2. Με την επιφύλαξη των περιπτώσεων που προβλέπονται στην παράγραφο 1, κάθε κράτος μέλος λαμβάνει τα αναγκαία μέτρα προκειμένου να εξασφαλίσει ότι ένα νομικό πρόσωπο μπορεί να θεωρηθεί υπεύθυνο σε περίπτωση που η ελλιπής επιτήρηση ή έλεγχος εκ μέρους του προσώπου που αναφέρεται στην παράγραφο 1 έχει καταστήσει δυνατή τη διάπραξη αδικήματος οριζομένου στην οδηγία 2000/.../ΕΚ, ενδεχομένως υπό τις περιστάσεις του άρθρου 2 της παρούσας απόφασης-πλαίσιο, για λογαριασμό του εν λόγω νομικού προσώπου από άτομο το οποίο τελεί υπό στην εξουσία του.

3. Η ευθύνη του νομικού προσώπου δυνάμει της οδηγίας 2000/.../ΕΚ, για αδικήματα διαπραττόμενα ενδεχομένως υπό τις περιστάσεις του άρθρου 2 της παρούσας απόφασης-πλαίσιο, δεν αποκλείει την ποινική δίωξη των φυσικών προσώπων που είναι αυτουργοί, ηθικοί αυτουργοί ή συνεργοί στα αδικήματα τα οποία αναφέρονται στην παρούσα παράγραφο.

Άρθρο 4

Κυρώσεις κατά των νομικών προσώπων

1. Τα κράτη μέλη λαμβάνουν τα αναγκαία μέτρα προκειμένου να εξασφαλίσουν ότι ένα νομικό πρόσωπο το οποίο έχει κηρυχθεί υπεύθυνο κατά την έννοια του άρθρου 3 παράγραφος 1, υπόκειται σε αποτελεσματικές, ανάλογες και αποτρεπτικές κυρώσεις, στις οποίες περιλαμβάνονται χρηματικές ποινές ή πρόστιμο και, ενδεχομένως, άλλες κυρώσεις όπως:

α) μέτρα αποκλεισμού από δημόσιες παροχές ή ενισχύσεις·

β) μέτρα προσωρινής ή οριστικής απαγόρευσης της άσκησης εμπορικής δραστηριότητας·

γ) επιβολή δικαστικής εποπτείας·

δ) δικαστική απόφαση διάλυσης.

2. Τα κράτη μέλη λαμβάνουν τα αναγκαία μέτρα ώστε να εξασφαλίσουν ότι ένα νομικό πρόσωπο το οποίο έχει κηρυχθεί υπεύθυνο κατά την έννοια του άρθρου 3 παράγραφος 2, υπόκειται σε αποτελεσματικές, ανάλογες και αποτρεπτικές κυρώσεις ή μέτρα.

Άρθρο 5

Δικαιοδοσία

1. Κάθε κράτος μέλος λαμβάνει τα αναγκαία μέτρα προκειμένου να θεσπίσει τη δικαιοδοσία του για αδίκημα το οποίο ορίζεται στην οδηγία 2000/.../ΕΚ, και έχει διαπραχθεί ενδεχομένως υπό τις περιστάσεις του άρθρου 2 της παρούσας απόφασης-πλαίσιο:

α) εν μέρει ή εν όλω στο έδαφός του, ή

β) από υπήκοό του.

2. Κάθε κράτος μέλος δύναται να περιορίζει τη δικαιοδοσία του στο αδίκημα το οποίο αναφέρεται στην παράγραφο 1 στοιχείο α). Κράτος μέλος, το οποίο δεν κάνει χρήση αυτού του περιορισμού, μπορεί ωστόσο να αποφασίσει ότι το αδίκημα το οποίο αναφέρεται στην παράγραφο 1 στοιχείο β) εμπίπτει στη δικαιοδοσία του μόνον υπό ορισμένες προϋποθέσεις και σε ορισμένες περιστάσεις.

3. Κάθε κράτος μέλος ενημερώνει τον Γενικό Γραμματέα του Συμβουλίου για την απόφασή του να εφαρμόσει την παράγραφο 2, αναφέροντας, ενδεχομένως, τις συγκεκριμένες περιστάσεις ή προϋποθέσεις υπό τις οποίες ισχύει η απόφασή του αυτή.

Άρθρο 6

Θέση σε εφαρμογή

1. Τα κράτη μέλη λαμβάνουν τα απαραίτητα μέτρα ώστε να συμμορφωθούν προς τις διατάξεις της παρούσας απόφασης-πλαίσιο πριν την 1η Νοεμβρίου 2001.

2. Τα κράτη μέλη διαβιβάζουν, πριν την 1η Νοεμβρίου 2001, στον Γενικό Γραμματέα του Συμβουλίου και στην Επιτροπή το κείμενο των διατάξεων με τις οποίες μεταφέρουν στο εθνικό τους δίκαιο τις υποχρεώσεις που τους επιβάλλει η παρούσα απόφαση-πλαίσιο. Με βάση αυτές τις πληροφορίες καθώς και γραπτή έκθεση της Επιτροπής, το Συμβούλιο εξετάζει, έως τις 30 Μαΐου 2002 το αργότερο, κατά πόσο τα κράτη μέλη έχουν λάβει τα απαιτούμενα μέτρα για να συμμορφωθούν προς την παρούσα απόφαση-πλαίσιο.

Άρθρο 7

Έναρξη παραγωγής αποτελεσμάτων

Η παρούσα απόφαση-πλαίσιο παράγει αποτελέσματα από την ημέρα της δημοσίευσής της στην Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων.

...

Για το Συμβούλιο

Ο Πρόεδρος

...

(1) Βλέπε σελίδα 1 της παρούσας Επίσημης Εφημερίδας.

(2) ΕΕ C 5 της 10.1.1996, σ. 1.

(3) ΕΕ C 304 της 14.10.1996, σ. 1.

(4) ΕΕ L 63 της 4.3.1997, σ. 2.

(5) ΕΕ L 351 της 28.12.1998, σ. 1.