ΠΙΝΑΚΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΩΝ

Σημεία

1.Περιγραφή και εφαρμογή 1.1 - 1.12

Εισαγωγή 1.1 - 1.3

Συνέπεια των μέτρων προς τους στόχους 1.4 - 1.7

Εφαρμογή των μέτρων 1.8 - 1.12

2.Κεφάλαια υποκατάστασης 2.1 - 2.6

3.Παρακολούθηση των αποτελεσμάτων 3.1 - 3.8

Παρακολούθηση των μέτρων επιτόπου 3.1

Παρακολούθηση των μέτρων στο κεντρικό επίπεδο 3.2 - 3.3

Λογαριασμοί ως μέσο παρακολούθησης 3.4 - 3.8

4.Συμπέρασμα 4.1 - 4.8

Σελίδες

Απαντήσεις της Επιτροπής 9 - 11

ΕΙΔΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ αριθ. 1/91 για το το σχέδιο αποκατάστασης και ανάκαμψης των ευρωπαϊκών Ταμείων ανάπτυξης συνοδευόμενη από τις απαντήσεις της Επιτροπής (91/C 83/01)

1. Περιγραφή και εφαρμογή

ΕΙΣΑΓΩΓΗ

1.1. Τον Ιούνιο του 1985, το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο αποφάσισε να χορηγήσει ειδική αρωγή στις χώρες της Αφρικής οι οποίες υπέφεραν περισσότερο από την ξηρασία κατά το 1984 και το 1985. Κατά συνέπεια, στις 4 Νοεμβρίου 1985, το Συμβούλιο των Υπουργών ενέκρινε σχέδιο αποκατάστασης και ανάκαμψης (ΣΑΑ), ύψους 100εκατ. ECU, για έξι χώρες (Αιθιοπία, Μάλι, Μαυριτανία, Νίγηρας, Σουδάν και Τσαντ). Αυτό ήταν γνωστό ως Σχέδιο Natali. Τα κεφάλαια για το σχέδιο επρόκειτο να χορηγηθούν, μέχρι ποσό ύψους 75εκατ.ECU, από το τέταρτο ΕΤΑ και, μέχρι ποσό ύψους 25εκατ.ECU, από το πέμτπο ΕΤΑ. Στη συνέχεια, στον πίνακα των χωρών που λάμβαναν ενισχύσεις προστέθηκαν άλλες τέσσερις χώρες (Μποτσουάνα, Μπουρκίνα Φάσο, Πράσινο Ακρωτήρι και Σομαλία) χωρίς καμία άλλη τροποποίηση της συνολικής χρηματοδότησης (βλ. πίνακα1). Το σχέδιο αποκατάστασης και ανάκαμψης (ΣΑΑ) άρχισε να ισχύει από τις 26 Ιανουαρίου 1986, ημερομηνία υπογραφής της συμφωνίας χρηματοδότησης.

1.2. Σχετικά με το ΣΑΑ τέθηκε διπλός στόχος:

α)ενίσχυση των υφιστάμενων στις δικαιούχους χώρες δομών που αποσκοπούν στην αντιμετώπιση των καταστάσεων ξηρασίας-

β)στήριξη προς τις αγροτικές περιοχές οι οποίες επλήγησαν από την ξηρασία, προβαίνοντας στις εν λόγω περιοχές σε ανάκαμψη της γεωργίας.

Κατά συνέπεια, το ΣΑΑ δεν προοριζόταν να μεριμνά το ίδιο για τη δημιουργία νέων δομών αλλά, μάλλον, για τη στήριξη μέτρων τα οποία θα καθιστούσαν δυνατή την ανάκαμψη της οικονομικής δραστηριότητας ή τη βελτίωση των δυνατοτήτων των χωρών για την αντιμετώπιση περαιτέρω καταστροφών. Επομένως, το σχέδιο αυτό επρόκειτο να δημιουργήσει έναν ενδιάμεσο συνδετικό κρίκο μεταξύ της επείγουσας βοήθειας και των σχεδίων μακροπρόθεσμης ανάπτυξης της τρίτης σύμβασης Λομέ (έκτο ΕΤΑ).

1.3. Εφόσον το σχέδιο επρόκειτο να χρηματοδοτηθεί και να εκτελεστεί από κοινού από την Κοινότητα και τα κράτη μέλη (αρχικά επρόκειτο να χρηματοδοτηθεί με 100 εκατ. ECU από το ΕΤΑ και με 100 εκατ. ECU τουλάχιστον από τα κράτη μέλη), το Συμβούλιο τόνισε ότι η Επιτροπή θα πρέπει να συντονίσει τις ενέργειές της με εκείνες που χρηματοδοτούνται βάσει των προγραμμάτων διμερούς ενίσχυσης.

Η Επιτροπή, από το Δεκέμβριο του 1985 μέχρι τον Ιούλιο του 1986, διοργάνωσε τέσσερις συναντήσεις συντονισμού μεταξύ της Επιτροπής και των δωρητών διμερούς ενίσχυσης, κατά τη διάρκεια των οποίων έγινε ανταλλαγή πληροφοριών και, στο τοπικό επίπεδο, καταβλήθηκαν ορισμένες προσπάθειες για την οργάνωση κοινών ενεργειών μεταξύ του ΕΤΑ και των κρατών μελών. Εντούτοις, κυρίως διότι τα κράτη μέλη δεν ανταποκρίθηκαν αποτελεσματικά, σπάνια κατέστη δυνατό να ενοποιηθούν τα μέτρα στα πλαίσια του ΕΤΑ με τη διμερή ενίσχυση. Η συνεργασία προχώρησε ελάχιστα πέρα από το επίπεδο της ανταλλαγής πληροφοριών και μόνο σε τρεις περιπτώσεις έγινε ευρύτερος συντονισμός.

α) αποστολή ομάδας οχημάτων στην Αιθιοπία (4,7 εκατ. ECU) (FRG)-

β) κατασκευή οδών και σιδηροδρομικών γραμμών στο Σουδάν (4,5εκατ. ECU) (NL και UK)-

γ) εμπορία ρυζιού στο Νίγηρα (2,0 εκατ. ECU) (F).

ΣΥΝΕΠΕΙΑ ΤΩΝ ΜΕΤΡΩΝ ΠΡΟΣ ΤΟΥΣ ΣΤΟΧΟΥΣ

1.4. Η εξέταση του Συνεδρίου κάλυψε τις πράξεις υπέρ των έξι χωρών που προορίζονταν αρχικά για την παροχή αρωγής, οι οποίες αφορούσαν συνολικό ποσό 96,4 εκατ. ECU. Σε τέσσερις από τις χώρες αυτές πραγματοποιήθηκαν επισκέψεις (Αιθιοπία, Μαυριτανία, Σουδάν και Τσαντ). Τα περισσότερα από τα μέτρα που επελέγησαν ανταποκρίνονταν στους στόχους του ΣΑΑ, μεταξύ των οποίων ένας από τους σημαντικότερους ήταν η εκτέλεση των ενεργειών να έχει επείγοντα χαρακτήρα και οι ενέργειες να έχουν άμεσα αποτελέσματα. Μόνο σε τέσσερις περιπτώσεις τα μέτρα που χρηματοδοτήθηκαν αφορούσαν πράξεις περισσότερο μακροπρόθεσμης ανάπτυξης παρά άμεσης ανάκαμψης:

α)στην Αιθιοπία:

(i)αρδευτικά σχέδια (2,9 εκατ. ECU)-

(ii)έλεγχος διάβρωσης του εδάφους (2,1 εκατ. ECU)-

β)στη Μαυριτανία:

(i)οδική υποδομή (2,0 εκατ. ECU)-

(ii)άρδευση (2,0 εκατ. ECU).

1.5. Στις περισσότερες χώρες, οι διαθέσιμες πιστώσεις διανεμήθηκαν μεταξύ του μεγαλύτερου δυνατού αριθμού δικαιούχων, προκειμένου να αυξηθεί η ψυχολογική επίπτωση της συνδρομής. Η διασπορά της προσπάθειας, την οποία αυτό είχε ως συνέπεια, επιβάρυνε σημαντικά την επιμελητεία και τη διοικητική οργάνωση του σχεδίου και εξανέμισε την προσδοκώμενη επίπτωση. Αυτό συνέβη, συγκεκριμένα, στην Αιθιοπία. Αυτά τα προβλήματα θα μπορούσαν να είχαν αποφευχθεί αν η συνδρομή είχε επικεντρωθεί σε μικρότερο αριθμό ενεργειών, όπως στην περίπτωση του Μάλι (βλ. σημείο 1.9 και πίνακα 2).

1.6. Σύμφωνα με τις συμφωνίες χρηματοδότησης, τα μέτρα που χρηματοδοτήθηκαν στα πλαίσια του ΣΑΑ έπρεπε να εφαρμοστούν ταχέως και, γι' αυτό, ήταν σημαντική η προσέγγιση φορέων ή οργάνων που είχαν επιλεγεί προσεκτικά λόγω της πείρας τους και των οργανωτικών ικανοτήτων τους. Εντούτοις, στην πράξη, στις περισσότερες περιπτώσεις η συνδρομή οδηγήθηκε αυτόματα στις υπηρεσίες των κρατών μελών που ήταν αρμόδιες, από διοικητική πλευρά, για τις σχετικές περιοχές δραστηριότητας. Σε πολλές περιπτώσεις, οι υπηρεσίες αυτές αντιμετώπιζαν μεγάλες δυσχέρειες κατά τη θέση σε εφαρμογή της συνδρομής. Αυτό συνέβη ιδίως:

α)στην Αιθιοπία::εκατ. ECU

i)αρδευτικά σχέδια2,9

ii)διανομή των εισροών3,0

iii)κατασκευή μικρών αποθηκών0,7

β)στη Μαυριτανία:

i)αναπαραγωγή των σπόρων0,4

ii)αρδευτικά σχέδια2,0

γ)στο Νίγηρα:

i)εσοδείες οπωροκηπευτικών προοριζόμενων για την αγορά0,3

δ)στο Σουδάν:

i)εφοδιασμός με εισροές γεωργικών προϊόντων 3,6

12,9

Στην Αιθιοπία και το Σουδάν, σημειώθηκαν μακροχρόνιες καθυστερήσεις κατά την εκτέλεση των προγραμμάτων ΣΑΑ από τις εθνικές αρχές, οι οποίες ήταν απορροφημένες στην προώθηση και το συντονισμό της επείγουσας βοήθειας. Στη Μαυριτανία, η νωθρότητα των διοικητικών αρχών δημιούργησε καθυστερήσεις και οδήγησε στο να διοχετευθούν κεφάλαια από το ΣΑΑ απευθείας σε σχέδια μακροπρόθεσμης ανάπτυξης τα οποία είχαν ήδη αρχίσει να εκτελούνται.

1.7. Κατά την επιλογή των μεσαζόντων, θα έπρεπε να είχαν ληφθεί περισσότερο υπόψη οι πραγματικές οργανωτικές ικανότητες των εθνικών υπηρεσιών. Αντλώντας περισσότερα στοιχεία από την πείρα των αντιπροσωπειών της Επιτροπής, οι αναλήψεις υποχρεώσεων θα πρέπει να γίνονται μόνο με φορείς που έχουν αποδεδειγμένα καλή φήμη και πείρα. Εντούτοις, σε πολλές περιπτώσεις, η προσφυγή στην ενδεδειγμένη τεχνική βοήθεια κατέστησε δυνατό να αντισταθμιστούν, τουλάχιστον εν μέρει, οι ανεπάρκειες ορισμένων δημόσιων ή ημιδημόσιων οργανισμών.

ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΤΩΝ ΜΕΤΡΩΝ

1.8. Στα πλαίσια της Επιτροπής, η αρμοδιότητα για την εφαρμογή του ΣΑΑ ανατέθηκε, από το Νοέμβριο του 1985 μέχρι το Δεκέμβριο του 1987, σε ομάδα εργασίας η οποία ήταν υπεύθυνη, αφενός, για την κατάρτιση κατευθυντήριων γραμμών και οδηγιών σχετικά με την προετοιμασία και την εκτέλεση του σχεδίου και, αφετέρου, για το συντονισμό και την παρακολούθηση των μέτρων. Επρόκειτο να καθιερωθεί σύστημα υποβολής αναφορών, το οποίο θα παρείχε τακτικά γενική ανάλυση και εκτίμηση της κατάστασης προόδου του σχεδίου. Επίσης, η ομάδα εργασίας επρόκειτο να είναι αρμόδια για την εξασφάλιση της διαρκούς σύνδεσης με τις αντιπροσωπείες, τα κράτη μέλη, τους άλλους δωρητές και τις πρεσβείες των δικαιούχων κρατών ΑΚΕ. Προκειμένου να βοηθηθούν οι υπηρεσίες της Επιτροπής κατά την εκτέλεση αυτών των καθηκόντων, καταρτίστηκε σύμβαση τεχνικής βοήθειας ύψους 560 000 ECU, επιπλέον των 100000ECU που αποτελούσαν το ανώτατο όριο για το πρόγραμμα.

1.9. Το σχέδιο ενέργειας που θέσπισε η Επιτροπή τον Οκτώβριο του 1985, προέβλεπε βασικά μέτρα τα οποία θα μπορούσαν να εφαρμοστούν επειγόντως προκειμένου να παραγάγουν άμεσα αποτελέσματα στα πλαίσια της γεωργικής περιόδου 1986-1987. Η Επιτροπή, για την επίτευξη αυτού του στόχου, σκόπευε να ζητήσει από κάθε χώρα να στρέψει την προσοχή της σε μία ή δύο κατηγορίες ενεργειών, έτσι ώστε να αποφεύγεται ο διασκορπισμός της προσπάθειας. Λόγω της επείγουσας φύσης των μέτρων των οποίων επρόκειτο να αναληφθεί η εκτέλεση, τροποποιήθηκαν ορισμένες από τις διαδικασίες στα πλαίσια των ΕΤΑ. Σημειώθηκαν τρεις σημαντικές τροποποιήσεις:

α) ο κύριος διατάκτης του ΕΤΑ (ο Γενικός Διευθυντής Ανάπτυξης) όφειλε να λαμβάνει ο ίδιος τις αποφάσεις χρηματοδότησης, μετά από μεταβίβαση εξουσιών από τις κυβερνήσεις των δικαιούχων κρατών-

β) οι διαδικασίες για την επιλογή των τελευταίων υπερθεματιστών, στους οποίους θα κατακυρώνονται οι συμβάσεις, έπρεπε να καταστούν περισσότερο εύκαμπτες ώστε να επισπεύδεται η εκτέλεση του σχεδίου αποκατάστασης και ανάκαμψης-

γ) ο εθνικός διατάκτης απαιτείτο, σε όποια περίπτωση αυτό ήταν δυνατό, να προβαίνει σε μεταβίβαση εξουσιών έτσι ώστε οι αποφάσεις να μπορούν να λαμβάνονται σε επίπεδο πλησιέστερο προς το επίπεδο του ίδιου του μέτρου.

1.10. Ήταν σαφές, ευθύς εξαρχής, ότι για να επισπευσθεί η εφαρμογή, θα απαιτείτο η μεταβίβαση εξουσίας για τη λήψη αποφάσεων στις αντιπροσωπείες της Επιτροπής. Εντούτοις, οι εν λόγω αντιπροσωπείες έλαβαν οδηγίες οι οποίες δεν ήταν αρκετά ακριβείς για το σκοπό αυτό και, συχνά, η αντιπροσωπεία ήταν υποχρεωμένη να αυτοσχεδιάζει και να πείσει βαθμιαία τις κεντρικές υπηρεσίες της Επιτροπής να επιτρέψουν να υπάρχει περισσότερη ευκαμψία στο σύστημα λήψης αποφάσεων. Μολονότι η συνοχή ενός τέτοιου συστήματος μπορεί να διατηρηθεί μόνο με την καθιέρωση αυστηρής διαδικασίας υποβολής εκθέσεων, προκειμένου να καθίσταται δυνατός ο γενικός προσανατολισμός των μέτρων, στην πράξη, δεν θεσπίστηκε πραγματικό σύστημα υποβολής εκθέσεων και, καθ' όλη τη διάρκεια της ενέργειας, ο όγκος των πληροφοριών που διαβιβάζονταν στις κεντρικές υπηρεσίες εξακολουθούσε να είναι ανεπαρκής.

1.11. Λόγω της πολυπλοκότητας των μερών που αναμιγνύονται στην ενέργεια (δικαιούχοι διοικήσεις, κράτη μέλη, λοιποί δωρητές, αντισυμβαλλόμενοι, προσωπικό τεχνικής βοήθειας κ.λπ.), απαιτείτο επίσης να υπάρχει στη δικαιούχο χώρα δομή συντονισμού. Όμως, ακόμη και σε περιπτώσεις όπου είχε οριστεί συντονιστής, δεν του παρείχετο επαρκής εξουσία ώστε να μπορεί να ασκεί κάθε πραγματική επιρροή κατά την εξέλιξη των γεγονότων. Τέλος, με εξαίρεση το Μάλι, οι πράξεις στα πλαίσια του ΣΑΑ, λόγω γενικών οργανωτικών αδυναμιών, σημείωσαν καθυστερήσεις οι οποίες ήταν σημαντικές στην περίπτωση μιας ενέργειας, στο πλαίσιο της οποίας το κύριο στοιχείο επρόκειτο να είναι ο επείγων χαρακτήρας (γεωργική περίοδος 1986/87). Αυτός ήταν ένας από τους λόγους του καθορισμού, αρχικά, της 1ηςΙουλίου1986 ως προθεσμίας για την έγκριση των δευτερευουσών αναλήψεων υποχρεώσεων. Κατά την έννοια αυτή, αναλήφθηκαν υποχρεώσεις για ποσοστό μικρότερο από το ήμισυ του ποσού μέχρι την ημερομηνία αυτή. Αυτό είχε ως συνέπεια την αναστολή της προθεσμίας για τις 30Ιουνίου1987. Ακόμη και κατά την ημερομηνία αυτή, στους λογαριασμούς της Επιτροπής εμφαίνονταν αναλήψεις υποχρεώσεων που ανέρχονταν μόνον σε 85 εκατ. ECU, ενώ 15 εκατ. ECU εξακολουθούσαν να εκκρεμούν.

1.12. Κατά το τέλος του 1989, η δημοσιονομική κατάσταση του ΣΑΑ ήταν όπως παρουσιάζεται στον πίνακα 1, τέσσερα χρόνια μετά την εκκίνηση του σχεδίου, το οποίο προοριζόταν να εκτελεστεί μέσα σε δύο χρόνια, πέντε δε μέτρα δεν είχαν ολοκληρωθεί ακόμη:

α)άρδευση (2,9 εκατ. ECU) και αγροτική τεχνολογία (3,5 εκατ. ECU) στην Αιθιοπία: 6,4 εκατ. ECU-

β)σιδηροδρομική γραμμή Μάλι/Σενεγάλη (περιφερειακό πρόγραμμα): 1,7 εκατ. ECU-

γ)υδραυλικό σχέδιο στον ανατολικό Νίγηρα: 1,1 εκατ. ECU-

δ)εισροές γεωργικών προϊόντων στο Σουδάν: 3,6 εκατ. ECU.

Παρ' όλα αυτά, παρά τις αρχικές καθυστερήσεις, τα περισσότερα από τα μέτρα εκτελέστηκαν μέσα σε τρία χρόνια, δηλαδή πριν από το τέλος του οικονομικού έτους 1988. Στη Μαυριτανία, αυτό κατέστη δυνατό μόνο διότι το μεγαλύτερο μέρος των πράξεων που χρηματοδοτούνταν αποτελούσαν τμήμα των σχεδίων του ΕΤΑ τα οποία βρίσκονταν ήδη στη φάση της εκτέλεσης και, έτσι, τα κεφάλαια του ΣΑΑ προστέθηκαν ως συμπλήρωμα στην παρεχόμενη στα πλαίσια του έκτου ΕΤΑ χρηματοδότηση.

2. Κεφάλαια υποκατάστασης

2.1. Μολονότι το Συνέδριο αναφέρθηκε, στην ετήσια έκθεσή του για το 1989, στα κεφάλαια υποκατάστασης όσον αφορά το σχέδιο αποκατάστασης και ανάκαμψης, στο σημείο αυτό επαναλαμβάνονται οι παρατηρήσεις του ώστε να παρέχεται, σε ένα έγγραφο, πλήρης εικόνα του σχεδίου.

Πίνακας 1 - Οικονομική κατάσταση του σχεδίου αποκατάστασης και ανάκαμψης στις 31 Δεκεμβρίου 1989

Χώρα Αποφάσεις χρηματοδότησης εκατ. ECU (α) Αναλήψεις υποχρεώσεων εκατ. ECU (β) % (β) του (α) Πληρωμές εκατ. ECU (γ) % (γ) του (α)

ΑΡΧΙΚΟΙ ΔΙΚΑΙΟΥΧΟΙ

Αιθιοπία 37,1 36,8 99 36,2 98

Μάλι 12,5 12,4 99 12,1 97

Μαυριτανία 7,9 7,6 96 7,6 96

Νίγηρας 10,6 10,4 98 10,0 94

Σουδάν 14,8 14,7 99 13,5 91

Τσαντ 11,0 10,9 99 9,5 86

93,3 92,8 99 88,9 95

ΠΡΟΣΘΕΤΟΙ ΔΙΚΑΙΟΥΧΟΙ

Μποτσουάνα 2,9 2,9 100 2,8 97

Μπουρκίνα Φάσο 0,1 0,1 100 0,1 100

Πράσινο Ακρωτήρι 1,0 0,9 90 0,9 90

Σομαλία 1,3 1,3 100 1,3 100

99,2 98,0 99 94,0 95

Σύνολο ΑΚΕ (1) 0,5 0,4 80 0,4 80

99,7 98,4 99 94,4 95

4ο ΕΤΑ 74,9 74,3 99 72,1 96

5ο ΕΤΑ 24,8 24,1 97 22,3 90

99,7 98,4 99 94,4 95

(1) Διάφορες δαπάνες.

2.2. Τα μέτρα τα οποία άρχισαν να εφαρμόζονται σχετικά με διάφορες πράξεις, το συνολικό ποσό των οποίων ανέρχεται σε 7εκατ.ECU, έπρεπε να παραταθούν με την καθιέρωση και τη χρησιμοποίηση, στη δικαιούχο χώρα, κεφαλαίων υποκατάστασης. Στους ειδικούς όρους που διέπουν τη χορήγηση ενίσχυσης προσδιοριζόταν ότι τα κεφάλαια υποκατάστασης έπρεπε να κατατίθενται σε χωριστούς τραπεζικούς λογαριασμούς, ότι τα κεφάλαια μπορούν να χρησιμοποιούνται μόνο για συγκεκριμένες πράξεις και ότι η Κοινότητα έπρεπε να ενημερώνεται τακτικά σχετικά με τη λογιστική κατάσταση.

2.3. Συγκεκριμένα, τα κεφάλαια υποκατάστασης επρόκειτο να προέλθουν:

α)στην Αιθιοπία:εκατ. ECU

i)από πρόγραμμα για τη μεταφορά και τη διανομή λιπασμάτων2,5

β)στη Μαυριτανία:

i)από την πώληση γεωργικών εισροών0,5

γ)στο Νίγηρα:

i)από την εμπορία ρυζιού2,0

ii)από την πώληση με πίστωση ζωικού κεφαλαίου0,4

δ)στο Σουδάν:

i)από τη θέσπιση συστήματος γεωργικής πίστης 1,6

7,0

2.4. Στην Αιθιοπία (2,5 εκατ. ECU), δεν διοργανώθηκαν έλεγχοι σχετικά με τη σύσταση των κεφαλαίων υποκατάστασης. Οι αιθιοπικές αρχές ήταν της γνώμης ότι τα ποσά που καταβλήθηκαν αρχικά προορίζονταν απλώς για την κάλυψη του κόστους της μεταφοράς των λιπασμάτων. Κατά συνέπεια, δεν σημειώθηκαν κινήσεις σε λογαριασμό για τα κεφάλαια υποκατάστασης. Αν η αντιπροσωπεία παρακολουθούσε στενότερα την κατάσταση, θα είχε καταστεί δυνατή η έγκαιρη επανόρθωσή της. Στη Μαυριτανία, δεν υπάρχουν ενδείξεις ότι τηρούνταν ειδικοί λογαριασμοί για τα κεφάλαια υποκατάστασης και δεν δόθηκε στην αντιπροσωπεία καμία σχετική πληροφορία. Επιπλέον, φαίνεται αμφισβητήσιμο να υπήρχε κάποια πραγματική δυνατότητα δημιουργίας κεφαλαίων υποκατάστασης στη χώρα αυτή. Το Συνέδριο διαπίστωσε ότι:

α) η διαχείριση των αποθεμάτων γεωργικών εισροών είναι κάθε άλλο παρά ικανοποιητική, λόγω των επισφαλών συνθηκών αποθήκευσης, εξαιτίας των οποίων τα λιπάσματα υπήρχε κίνδυνος να σκληρυνθούν και διότι οι ποσότητες που τηρούνταν σε απόθεμα αντιστοιχούσαν σε χρήση πέντε ετών περίπου-

Πίνακας 2 - Σχέδιο αποκατάστασης και ανάκαμψης (Ανάλυση κατά τομέα δραστηριότητας): ανώτατα όρια ποσών

(εκατ. ECU)

Αιθιοπία Μάλι Μαυρι- τανία Νίγηρας Σουδάν Τσαντ Επιπλέον χώρες Αποθεμα- τικό Σύνολο

Ενέργειες στήριξης επιμελητεία

Σιδηροδρομικές γραμμές 2,7 4,2 - - 2,1 - - 9,0

Οδοί και γέφυρες - 3,4 2,0 2,5 2,4 4,8 - 15,1

Εναέριες μεταφορές - - - - 0,8 - - 0,8

Φάλαγγες βαρέων οχημάτων 4,7 - - - - - - 4,7

Λιμένες - - 0,1 - - - 1,0 - 1,1

Συστήματα έγκαιρης προειδοποίησης - 1,6 - - - 1,0 - 2,6

Σχέδια στον ιατρικό τομέα - 2,3 0,6 - - 0,1 - 3,0

Επανεγκατάσταση ατόμων που μετακινήθηκαν - - - - - 2,4 - 2,4

Εγκαταστάσεις αποθήκευσης 1,8 - - 2,5 - - - 4,3

Σχέδια γεωργικής ανάκαμψης

Υδραυλικά έργα 4,7 - - 1,1 - 2,0 4,2 - 12,0

Άρδευση 2,9 0,4 1,9 - - - - 5,2

Προστασία της εσοδείας 4,3 0,5 0,2 - 0,8 0,5 - 6,3

Αγροτική τεχνολογία 3,4 - - - - - - 3,4

Αναδάσωση 2,1 - - - - - - 2,1

Εισροές γεωργικών προϊόντων 4,2 - 1,5 - 0,3 - - 6,0

Γεωργικές τεχνικές και τεχνικές παραγωγής 1,0 0,1 1,3 2,3 - - - 4,7

Εμπορία γεωργικών προϊόντων - - - 2,0 - - - 2,0

Δανειοδότηση αγροτών - - - - 3,6 - - 3,6

Μη κυβερνητικοί οργανισμοί 4,3 - - - 3,9 - - 8,2

Λοιπά σχέδια 0,3 - - 0,1 - - 0,1 0,5 1,0

Τεχνική βοήθεια 0,7 - 0,3 0,1 0,9 0,2 - 2,2

Σύνολο 37,1 12,5 7,9 10,6 14,8 11,0 5,3 0,5 99,7

β) οι τιμές στις οποίες πωλούνταν οι σπόροι ήταν από 10 % μέχρι 35 % χαμηλότερες από την τιμή κόστους λόγω του συστήματος επιδοτήσεων προς τους αγρότες που ισχύει στη χώρα.

2.5. Η αναμενόμενη αξία των κεφαλαίων υποκατάστασης ήταν σαφές ότι, και στις δύο περιπτώσεις, θα μειωνόταν ταχέως. Στο Νίγηρα, στην περίπτωση των μέτρων στήριξης της εμπορίας του ρυζιού (2εκατ.ECU), το σύστημα συνίστατο στη χρηματοδότηση, από τα κεφάλαια ΣΑΑ, της αγοράς ρυζιού, κατ' αρχήν, από τον τοπικό φορέα εμπορίας. Στη συνέχεια, αυτό παραδιδόταν προκειμένου να αποθηκευθεί δίπλα σε παρόμοιο ρύζι που χρηματοδοτούνταν από άλλες πηγές. Έτσι, όταν πραγματοποιούνταν οι μεταγενέστερες πωλήσεις δεν ήταν δυνατό να αναγνωρίζεται το ρύζι αυτό καθεαυτό που χρηματοδοτήθηκε από το ΣΑΑ. Μολονότι είχε συμφωνηθεί ότι οι πρόσοδοι από τις πωλήσεις θα τοποθετούνταν σε ανανεούμενο κεφάλαιο υποκατάστασης καθώς πραγματοποιούνταν δεν ήταν εφικτό να γίνεται αυτό. Υπό τις περιστάσεις αυτές, θα ήταν προτιμότερο να ζητηθεί να τοποθετούνται τα κεφάλαια σύμφωνα με προκαθορισμένο χρονοδιάγραμμα και να απαιτείται να διαβιβάζει το γραφείο εμπορίας επικυρωμένους λογαριασμούς. Κανένα πληροφοριακό στοιχείο δεν παρασχέθηκε σχετικά με τις πωλήσεις ζώων στο Νίγηρα αφότου αναχώρησε η τεχνική βοήθεια, το Νοέμβριο του 1987. Μόνο στο Σουδάν (1,6 εκατ. ECU) ήταν δυνατό να διαπιστωθεί η ακριβής κατάσταση σχετικά με τα κεφάλαια υποκατάστασης.

2.6. Οι δυσχέρειες που αντιμετωπίζονται κατά την παρακολούθηση των κεφαλαίων υποκατάστασης στα πλαίσια του ΣΑΑ οφείλονται στην ασαφή στάση που υιοθέτησε η Επιτροπή και την έλλειψη οδηγιών προς τις αντιπροσωπείες σχετικά με το θέμα αυτό. Η χορήγηση των κεφαλαίων υπέκειτο στην αποδοχή, από τους δικαιούχους, αυστηρών όρων εποπτείας, αλλά, στην πράξη, τόσο οι κεντρικές υπηρεσίες όσο και οι αντιπροσωπείες της Επιτροπής δεν έδειξαν προθυμία για αυστηρή παρακολούθηση της σύστασης και της χρησιμοποίησης των κεφαλαίων υποκατάστασης. Λόγω του πολλαπλασιασμού αυτών των κεφαλαίων που συνεπάγεται η κοινοτική συνδρομή (επισιτιστική βοήθεια, τομεακά προγράμματα εισαγωγών, ειδικό πρόγραμμα για τα χρέη, προμήθειες και εφοδιασμός στα πλαίσια των παραδοσιακών σχεδίων), είναι καιρός να χαράξει η Κοινότητα σαφή και ρεαλιστική πολιτική σχετικά με τα κεφάλαια υποκατάστασης, η οποία θα εφαρμόζεται αυστηρά από την Επιτροπή.

3. Παρακολούθηση των αποτελεσμάτων

ΠΑΡΑΚΟΛΟΥΘΗΣΗ ΤΩΝ ΜΕΤΡΩΝ ΕΠΙΤΟΠΟΥ

3.1. Η παρακολούθηση των μέτρων στα πλαίσια του ΣΑΑ από τις αντιπροσωπείες της Επιτροπής ήταν, σε γενικές γραμμές, κατάλληλη προκειμένου να επιτευχθεί σύντομη επισκόπηση του τρόπου με τον οποίο εφαρμόστηκαν. Μόνο στην Αιθιοπία, η πολυπλοκότητα και το γεγονός ότι τα μέτρα που αναλήφθηκαν ήταν ευρέως διασκορπισμένα, μαζί με το μεγάλο αριθμό των εμπλεκόμενων μερών (εθνικών διοικητικών αρχών και ΜΚΟ) ήταν τέτοιας φύσεως ώστε να αποτελούν πραγματικό εμπόδιο για τη διαφάνεια των πράξεων. Η κατάσταση στο κράτος αυτό καθίστατο όλο και πιο δύσκολη διότι:

α) οι εθνικές αρχές αρνούνταν τις περισσότερες προσφορές τεχνικής βοήθειας-

β) οι εθνικές υπηρεσίες υπέβαλαν ολιγάριθμες εκθέσεις εκτέλεσης, η δε ποιότητα των εκθέσεων που υποβλήθηκαν ήταν συχνά χαμηλή.

Τον Απρίλιο του 1989, τα διαθέσιμα πληροφοριακά στοιχεία σχετικά με τέσσερα μεγάλα σχέδια, τα οποία ανέρχονταν σε 13,5 εκατ. ECU (36 % του συνόλου) ήταν σαφώς ανεπαρκή:

α) προστασία της εσοδείας (4,3 εκατ. ECU): τα διαθέσιμα πληροφοριακά στοιχεία ήταν ελλιπή όσον αφορά την πραγματική κατανομή του 57 % των φυτοφαρμάκων που παραδόθηκαν-

β) αναδάσωση (2,1 εκατ. ECU): η αναλογία των φυτών που ρίζωσαν δεν είχε υπολογιστεί-

γ) πληροφοριακά στοιχεία σχετικά με την κατανομή των παρεχόμενων αγαθών και εξοπλισμού, ιδίως όσον αφορά τις μικρές εκμεταλλεύσεις (2,9 εκατ. ECU)-

δ) γεωργικές εισροές (4,2 εκατ. ECU): δεν υπήρχαν ενδείξεις σχετικά με τα αποτελέσματα που επιτεύχθηκαν συνεπεία της χρησιμοποίησης λιπασμάτων.

ΠΑΡΑΚΟΛΟΥΘΗΣΗ ΤΩΝ ΜΕΤΡΩΝ ΣΤΟ ΚΕΝΤΡΙΚΟ ΕΠΙΠΕΔΟ

3.2. Οι αποφάσεις χρηματοδότησης και οι χρηματοοικονομικές αναλήψεις υποχρεώσεων, εξακολουθούσαν να τελούν διαρκώς υπό τον έλεγχο της ομάδας εργασίας, η οποία, κατά γενικό κανόνα, παρακολουθούσε ικανοποιητικά τις συνολικές πιστώσεις και την ανακατανομή των πιστώσεων. Εξάλλου, οι κεντρικές υπηρεσίες της Επιτροπής, αγνοούσαν, σε μεγάλο βαθμό, τον τρόπο με τον οποίο εφαρμόζονταν στην πραγματικότητα τα μέτρα στο συγκεκριμένο τομέα και δεν ενημερώνονταν τακτικά σχετικά με ενέργειες που συνεπήχθησαν δαπάνη ύψους 72 εκατ. ECU (δηλαδή 72 % του προγράμματος).

3.3. Η Επιτροπή διέλυσε την ομάδα εργασίας μετά τη δημοσίευση, το Δεκέμβριο του 1987, της τελικής έκθεσής της, παρά το γεγονός ότι είχε εκταμιευθεί μόνο το 70 % των κεφαλαίων του ΣΑΑ. Κατά την ημερομηνία αυτή, η κατάσταση σχετικά με το 40 % περίπου των ενεργειών του ΣΑΑ ήταν ασαφής, είτε διότι οι πράξεις εξακολουθούσαν να μην έχουν ολοκληρωθεί είτε διότι οι οργανισμοί διαχείρισης δεν είχαν υποβάλει καμία έκθεση δραστηριότητας. Δεδομένου ότι, κατά το στάδιο αυτό, η ομάδα εργασίας είχε διαλυθεί, δεν ήταν σε θέση να εκτελέσει ένα από τα κυριότερα καθήκοντά της, τη γενική αξιολόγηση των ενεργειών που εκτελέστηκαν και να προβεί, σχετικά, στην εξαγωγή συμπερασμάτων για το μέλλον, τόσο σχετικά με τις διαδικασίες όσο και με τη φύση των πραγματοποιούμενων ενεργειών. Πράγματι, δεν θα ήταν δυνατό να πραγματοποιηθεί μια τέτοια αξιόλογη εκτίμηση πριν από το τέλος του 1988, δηλαδή ένα έτος αργότερα.

ΛΟΓΑΡΙΑΣΜΟΙ ΩΣ ΜΕΣΟ ΠΑΡΑΚΟΛΟΥΘΗΣΗΣ

3.4. Η οικονομική δομή του ΣΑΑ αποδείχθηκε ότι ήταν μάλλον βραδυκίνητη, λόγω της αυξομείωσης του όγκου των συνολικών πιστώσεων, της ύπαρξης αποθέματος, των παρεκκλινουσών διοικητικών διαδικασιών και του μεγάλου αριθμού πράξεων που έπρεπε να παρακολουθούνται (100 ενέργειες περίπου που χωρίζονται σε 320 αναλήψεις υποχρεώσεων). Επιπλέον, σχετικά με τις χώρες της ελεύθερης ζώνης, οι κεντρικές υπηρεσίες της Επιτροπής κατόρθωσαν μόνο μετά από μεγάλες καθυστερήσεις να καταχωρίσουν στους λογαριασμούς του σχεδίου πολλές από τις πληρωμές που έγιναν επιτόπου.

3.5. Όσον αφορά τις λοιπές ενέργειες των ΕΤΑ, οι λογαριασμοί του ΣΑΑ τηρούνταν από τη Διεύθυνση Οικονομικών της ΓΔ VIII. Κατά το 1987, η Επιτροπή έχασε τον έλεγχο του λογαριασμού αποθεματικού, όπως αποδείχθηκε από το γεγονός ότι οι δαπάνες ξεπέρασαν τις συνολικές πιστώσεις κατά 2 εκατ. ECU. Αυτό είχε ως απόρροια την αναδιοργάνωση της λογιστικής, στα πλαίσια της οποίας ανοίχθηκαν διαφορετικοί λογαριασμοί για κάθε χώρα. Μετά την ολοκλήρωση αυτής της αναδιοργάνωσης, κατέστησαν προφανείς νέες οργανωτικές ανεπάρκειες:

α)δεν ήταν πλέον δυνατό να παρακολουθούνται συνολικά οι διάφορες ενέργειες που πραγματοποιούνταν στην ίδια χώρα-

β)το γεγονός ότι οι αναλήψεις υποχρεώσεων δεν καταχωρίζονταν στους λογαριασμούς κατά σχέδιο παρά μόνο με χρονολογική σειρά παρακώλυε την παρακολούθηση των επιμέρους ενεργειών-

γ)ορισμένα μέτρα είχαν διασπαστεί σε διάφορους λογαριασμούς-

δ)οι αναλήψεις υποχρεώσεων για ορισμένες συμβάσεις βρίσκονταν διασκορπισμένες σε διάφορους λογαριασμούς-

ε)ορισμένες αναλήψεις υποχρεώσεων κάλυπταν πολλές ενέργειες- και

στ)σε μία περίπτωση, μια ενέργεια ΣΑΑ είχε καταλογιστεί εν μέρει σε τυπικό σχέδιο ΕΤΑ.

3.6. Παρά την αναδιοργάνωση στα πλαίσια της Διεύθυνσης Οικονομικών της ΓΔ VIII, η λογιστική σχετικά με τις πράξεις τεσσάρων γαλλόφωνων χωρών διακόπηκε επί οκτώ μήνες λόγω ανεπαρκών διαδικασιών σχετικά με την επάνδρωση με προσωπικό.

3.7. Οι ανεπάρκειες που σημειώθηκαν στις λογιστικές ρυθμίσεις για το ΣΑΑ είχαν σοβαρές συνέπειες στο επίπεδο της κανονικότητας των εγγραφών:

α)πολλές πληρωμές πραγματοποιήθηκαν χωρίς να προηγηθούν αναλήψεις υποχρεώσεων- οι τελικές προσαρμογές σχετικά με τις πληρωμές αυτές δεν είχαν γίνει μέχρι το πρώτο εξάμηνο του 1989-

β)τόσο για τις αναλήψεις υποχρεώσεων όσο και τις πληρωμές διαπιστώθηκαν σφάλματα καταλογισμού, τα οποία είχαν ως αποτέλεσμα να σημειωθούν υπερβάσεις των συνολικών πιστώσεων οι οποίες δεν διορθώθηκαν αμέσως-

γ)επί μεγάλο χρονικό διάστημα, οι καθυστερήσεις τακτοποίησης των πληρωμών που πραγματοποιούνταν επιτόπου συνεπάγονταν στρεβλώσεις των εκτιμήσεων σχετικά με τη χρησιμοποίηση των πιστώσεων, παρουσιάζοντας επίπεδο χαμηλότερο από το πραγματικό, γεγονός το οποίο είχε ως απόρροια να σημειωθούν περιπτώσεις κατά τις οποίες έγινε μεταφορά πιστώσεων σε άλλες ενέργειες, μολονότι οι μεταφερθείσες πιστώσεις δεν ήταν πλέον διαθέσιμες-

δ)πολλοί φάκελοι δεν περιείχαν έγγραφα που να αποδεικνύουν ότι οι ενέργειες είχαν πραγματοποιηθεί (συμβάσεις, κατ' εκτίμηση υπολογισμός, λογιστικές καταστάσεις, δικαιολογητικά πληρωμών, πιστοποιητικά παραλαβής).

Στους φακέλους της Επιτροπής δεν υπάρχουν αποδείξεις ότι ο δημοσιονομικός ελεγκτής έλαβε θέση σχετικά με τις διάφορες αυτές παρατυπίες και ασυνέπειες.

3.8. Η κεντρική λογιστική της Επιτροπής σχετικά με τα ΕΤΑ δεν κατέστησε δυνατό να εκτιμηθεί η πραγματική κατάσταση για κάθε ενέργεια ΣΑΑ. Για το λόγο αυτό, δεν μπορούσε να χρησιμοποιηθεί ως μέσο διαχείρισης ούτε από τον κύριο διατάκτη, ούτε από την ομάδα εργασίας ούτε από τις αντιπροσωπείες. Στην περίπτωση της Μαυριτανίας και του Νίγηρα, το Νοέμβριο του 1988 και τον Ιούνιο του 1989 υποχρεώθηκε να μεταβεί στις αντιπροσωπείες προσωπικό από τις Βρυξέλλες, προκειμένου να ανασυγκροτήσει τους λογαριασμούς για τις δύο αυτές χώρες.

4. Συμπέρασμα

4.1. Εκτός από λίγες εξαιρέσεις (8,9 εκατ. ECU), οι ενέργειες που επελέγησαν στο πλαίσιο του ΣΑΑ δεν ανταποκρίνονταν στις απαιτήσεις του προγράμματος, αλλά, σε ορισμένες χώρες, όπως η Αιθιοπία, ο αριθμός και η γεωγραφική διασπορά των ενεργειών κατέστησαν δυσχερή την παρακολούθησή τους (σημείο 1.5).

4.2. Ο αρχικός στόχος της παροχής βοήθειας για την προετοιμασία της γεωργικής περιόδου 1986-1987 δεν επιτεύχθηκε, λόγω καθυστερήσεων που σημειώθηκαν κατά το πρώτο έτος της εφαρμογής. Κατ' αρχήν, ο στόχος αυτός ήταν εξωπραγματικός. Εντούτοις, παρά τις αρχικές καθυστερήσεις, οι περισσότερες ενέργειες ολοκληρώθηκαν μέχρι το τέλος του 1988 (σημείο 1.12). Κατά συνέπεια, σε σύγκριση με το ρυθμό εκτέλεσης των πιο κλασικών κατηγοριών συνδρομής, οι ενέργειες αυτές μπορούν να θεωρηθούν ότι εκτελέστηκαν ταχέως.

4.3. Ο συνδυασμός των σχεδίων του ΕΤΑ με τα μέτρα παροχής βοήθειας των κρατών μελών ήταν εξαιρετικά περιορισμένος. Σχετικά με το θέμα αυτό, η Κοινότητα και τα κράτη μέλη της δεν κατόρθωσαν να ενεργήσουν κατά τρόπο συνεπή (σημείο 1.3).

4.4. Η διάρθρωση και οι διαδικασίες για την εφαρμογή του ΣΑΑ δεν κατέστησαν, από την αρχή, αρκετά σαφείς και αυτό είχε ως αποτέλεσμα τη δημιουργία καθυστερήσεων κατά τη λήψη αποφάσεων (έλλειψη περιφερειακού συντονισμού) και, πάνω απ' όλα, αυτό σήμαινε ότι η ομάδα εργασίας που ήταν υπεύθυνη για το συντονισμό του σχεδίου δεν ήταν πλήρως ενημερωμένη σχετικά με την πραγματική κατάσταση της προόδου των σχεδίων (σημεία 1.10, 1.11 και 3.2).

4.5. Η στάση της Επιτροπής έναντι των κεφαλαίων υποκατάστασης τα οποία δημιουργήθηκαν από διάφορες ενέργειες, ήταν ασαφής και μόνο στο Σουδάν, χάρις στην αποτελεσματική τεχνική βοήθεια, είναι γνωστή η πραγματική κατάσταση και χρησιμοποίηση των κεφαλαίων υποκατάστασης (σημεία 2.4, 2.5 και 2.6).

4.6. Η οργάνωση του σχεδίου από πλευράς λογιστικής ήταν πλημμελής και δεν κατέστη δυνατό να χρησιμοποιηθούν οι λογαριασμοί ως μέσο διαχείρισης- αντίθετα, οι ασυνέπειές του υπήρξαν η αιτία για την απώλεια του ελέγχου (Μαυριτανία και Νίγηρας) και για παρατυπίες που δεν εντοπίστηκαν από το δημοσιονομικό ελεγκτή (σημεία 3.7 και 3.8).

4.7. Η ομάδα εργασίας που συστήθηκε στις κεντρικές υπηρεσίες της Επιτροπής έστρεψε βασικά την προσοχή της στον καθορισμό μέτρων και την ανάληψη υποχρέωσης για κεφάλαια. Δεν παρακολούθησε παρά μόνον ελάχιστα την κατάσταση των πληρωμών και την πραγματική εκτέλεση των ενεργειών (σημείο 3.2). Δεν πραγματοποίησε καμία συστηματική εκτίμηση της επίπτωσης των ενεργειών είτε κατά χώρα είτε σε σχέση με το συνολικό σχέδιο. Κατά τα μέσα του 1989, δεδομένου ότι σημειώθηκε σημαντικό κενό στη διαθεσιμότητα των εκθέσεων εκτέλεσης και λόγω του γεγονότος ότι οι ενέργειες βρίσκονται διασκορπισμένες σε μεγάλη περιοχή, δεν ήταν δυνατό να αποφανθεί σχετικά με την επίπτωση του ΣΑΑ στις οικείες χώρες.

4.8. Η ομάδα εργασίας διαλύθηκε πολύ νωρίς ώστε να μπορεί να εξαγάγει ορθά συμπεράσματα για το πειραματικό αυτό πρόγραμμα, τόσο όσον αφορά την απλούστευση των διαδικασιών όσο και τον υπολογισμό της επίπτωσης των πραγματοποιούμενων ενεργειών. Θα ήταν προτιμότερο, στο πλαίσιο αυτό ενός πρότυπου πειραματισμού, να είχε πραγματοποιηθεί ανεξάρτητη εκτίμηση του προγράμματος. Έτσι, εφόσον δεν υπάρχει μια τέτοια εκτίμηση χάθηκε μια σπάνια ευκαιρία για την αξιολόγηση ενός επιταχυνθέντος σχεδίου ενίσχυσης (σημείο 3.3).

Η παρούσα έκθεση εγκρίθηκε από το Ελεγκτικό Συνέδριο στο Λουξεμβούργο κατά τη συνεδρίασή του της 7ης Φεβρουαρίου 1991.

Για το Ελεγκτικό Συνέδριο Aldo ANGIOI Πρόεδρος

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ

1. Εισαγωγή

1.3. Οι τέσσερις συνεδριάσεις της Επιτροπής με τα κράτη μέλη ολοκληρώθηκαν με επαφές ρουτίνας με άλλους διμερείς και πολυμερείς οργανισμούς βοήθειας.

Όσον αφορά τα θέματα συντονισμού, η Επιτροπή έδωσε εντολές στις αντιπροσωπείες της τον Φεβρουάριο του 1986 σχετικά με τον καθορισμό και την εφαρμογή του προγράμματος- οι εντολές αυτές αφορούσαν το συντονισμό με τους εθνικούς διατάκτες, με τις ενδιαφερόμενες τοπικές διοικήσεις, με τους επιτόπου αντιπροσώπους των κρατών μελών και με κάθε άλλο συμμετέχοντα σημαντικό δωρητή.

Οι τρεις περιπτώσεις που αναφέρονται από το Ελεγκτικό Συνέδριο αφορούν σχέδια στα οποία ενσωματώνονταν ενέργειες του ΕΤΑ στις ενέργειες της διμερούς βοήθειας, γεγονός που είναι πολύ ουσιαστικότερο από το συντονισμό- λαμβανομένου υπόψη, αφενός, του επείγοντος χαρακτήρα του προγράμματος και, αφετέρου, του διαθέσιμου χρόνου, η ενσωμάτωση αυτή θα μπορούσε να εξασφαλιστεί μόνο για περιορισμένο αριθμό σχεδίων.

ΣΥΝΕΠΕΙΑ ΤΩΝ ΜΕΤΡΩΝ ΠΡΟΣ ΤΟΥΣ ΣΤΟΧΟΥΣ

1.4. Η Επιτροπή λαμβάνει υπόψη τη γνώμη του Συνεδρίου σύμφωνα με την οποία "τα περισσότερα από τα μέτρα που επελέγησαν ανταποκρίνονταν στους στόχους του ΣΑΑ" αλλά πιστεύει ότι τα τέσσερα μέτρα που θεωρούνται εξαιρέσεις από το Συνέδριο ανταποκρίνονται επίσης στους στόχους του σημείου 1.2, οι οποίοι συνίστανται στην ενίσχυση των υφιστάμενων δομών των δικαιούχων χωρών και στην ενίσχυση των αγροτικών περιοχών που επλήγησαν από ξηρασία μέσω της ανάκαμψης της γεωργίας.

1.5. Το όλο σκεπτικό ήταν να διανεμηθεί η βοήθεια στον μεγαλύτερο δυνατό αριθμό δικαιούχων και να μη συγκεντρωθεί σ' έναν περιορισμένο αριθμό ενεργειών.

1.6 - 1.7. Σε κάθε μία από τις χώρες που αποτελούν το στόχο του σχεδίου, εφαρμοζόταν ήδη ένα σύστημα διοίκησης με σκοπό τη διαχείριση των κανονικών σχεδίων ΕΤΑ. Το σύστημα αυτό, που βασίζεται στην τοποθέτηση ενός εθνικού διατάκτη και ενός αντιπροσώπου της Επιτροπής στη χώρα δικαιούχο, προβλέπεται στις διάφορες Συμβάσεις Λομέ και, υπό κανονικές συνθήκες, λειτουργεί καλά.

Κατά συνέπεια, ο διοικητικός συντονισμός του προγράμματος σε εθνικό επίπεδο προβλέπεται ότι πραγματοποιείται από τον εθνικό διατάκτη. Όπως τονίζει το Συνέδριο στο σημείο 1.7, σε πολλές περιπτώσεις, είναι επίσης δυνατή η προσφυγή στην τεχνική βοήθεια για την καλύτερη διαχείριση της ενίχυσης.

ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΤΩΝ ΜΕΤΡΩΝ

1.10. Όπως αναφέρεται στο σημείο 1.3, η Επιτροπή έδωσε ακριβείς οδηγίες στις αντιπροσωπείες της τον Φεβρουάριο του 1986 σχετικά με τον καθορισμό, την έγκριση και την εφαρμογή των ενεργειών που εντάσσονται στο ΣΑΑ. Οι τυχόν παραλήψεις που ανέφεραν οι αντιπροσωπείες στα κεντρικά γραφεία οφείλονταν στην πίεση που προκλήθηκε στο προσωπικό λόγω του υπερβολικού φόρτου εργασίας- λόγω της εργασίας που συνεπάγεται το ΣΑΑ, η οποία προστίθεται στις τακτικές εργασίες εφαρμογής των Συμβάσεων Λομέ, δεν μπόρεσαν σε όλες τις περιπτώσεις να συνταχθούν οι αντίστοιχες εκθέσεις αν και οι κεντρικές υπηρεσίες ενημερώνονταν απευθείας για την κατάσταση σε τακτικά διαστήματα.

1.11 Όπως αναφέρεται και στην απάντηση των σημείων 1.6 - 1.7, υπήρχε ήδη μία δομή συντονισμού σε κάθε δικαιούχο χώρα, με επίκεντρο τον εθνικό διατάκτη του οποίου οι εξουσίες ορίζονται στο άρθρο 30 του πρωτοκόλλου 2 της Σύμβασης Λομέ Ι και στο άρθρο 122 της Σύμβασης Λομέ ΙΙ.

Έτσι, αν και όντως σημειώθηκαν καθυστερήσεις κατά την εφαρμογή του ΣΑΑ, εντούτοις δεν οφείλονται στην έλλειψη επαρκούς εξουσίας των εθνικών συντονισμών αλλά μάλλον στον υπερβολικό φόρτο εργασίας που επιβαρύνει τους συντονιστές αυτούς σε επείγουσες καταστάσεις.

Στις 17 Απριλίου 1986, η Επιτροπή ενημέρωσε το Συμβούλιο Ανάπτυξης για 60 συνολικά προγράμματα που εγκρίθηκαν για 78 εκατ. ECU- έως τις αρχές του Ιουλίου 1986, είχαν εγκριθεί 79 προγράμματα για 90,7 εκατ. ECU. Η παράταση της προθεσμίας για τις αναλήψεις υποχρεώσεων κατά ένα έτος, μέχρι τις 30 Ιουνίου 1987, ήταν αναγκαία λόγω της ακύρωσης ορισμένων προγραμμάτων που αποδείχτηκαν μη πραγματοποιήσιμα και της αντικατάστασής τους από νέα σχέδια. Το απόθεμα των 15 εκατ. ECU που υπήρχε στις 30 Ιουνίου 1987 φυλάχθηκε προληπτικά για τα σχέδια που θα υπερέβαιναν τους αρχικούς υπολογισμούς, κάτι που συμβαίνει συχνά σ' αυτού του τύπου τις ενέργειες. Το απόθεμα αυτό χρησιμοποιήθηκε για συμπληρωματικές αποφάσεις πριν από το τέλος του 1987.

1.12. Όπως φαίνεται στον πίνακα 1 του Συνεδρίου, στο πλαίσιο του ΣΑΑ είχαν αναληφθεί υποχρεώσεις ποσοστού 99 % εκ των οποίων είχε καταβληθεί το 95 % μέχρι το τέλος του 1989. Πράγματι, όπως τονίζει και το Συνέδριο, τα περισσότερα από τα μέτρα είχαν ήδη εκτελεστεί μέχρι το τέλος του 1988.

Όσον αφορά τα πέντε σχέδια που αναφέρει το Συνέδριο, οι εκκρεμούσες πληρωμές ανέρχονται τώρα σε 2,1 εκατ. ECU (2 % του προγράμματος), και αναμένεται ότι οι περισσότερες από τις αναλήψεις υποχρεώσεων της σύμβασης θα διακανονιστούν σύντομα.

2. Κεφάλαια υποκατάστασης

2.4. Τα κεφάλαια υποκατάστασης σε τοπικό νόμισμα δημιουργούνται από τη δικαιούχο χώρα ως αντιστάθμισμα των μεταφορών ECU από την Επιτροπή, για παράδειγμα από την πώληση της επισιτιστικής βοήθειας στις τοπικές αγορές. Όπως αναφέρεται στο σημείο 13.45 των απαντήσεων της Επιτροπής στην ετήσια έκθεση του Ελεγκτικού Συνεδρίου για το 1986, αυτά τα κεφάλαια υποκατάστασης δεν μπορούν να θεωρηθούν ότι ανήκουν στην Επιτροπή όπως οι κανονικές πωλήσεις βοήθειας. Βλέπε επίσης σημεία 2.5 - 2.6.

Είναι γεγονός ότι η σύσταση των κεφαλαίων υποκατάστασης είχε αρχικά παραμεληθεί στην Αιθιοπία αν και η κατάσταση αυτή διορθώθηκε αργότερα- όσον αφορά τη Μαυριτανία, τα κεφάλαια υποκατάστασης δεν είχαν τεθεί σε ειδικούς λογαριασμούς δεδομένου ότι εχίαν συγχωνευτεί με άλλα κεφάλαια υποκατάστασης που προέρχονταν από άλλους δωρητές.

(α)Όσον αφορά την αποθήκευση γεωργικών αποθεμάτων (λιπάσματα) στη Μαυριτανία, οι άσχημες συνθήκες οφείλονταν κυρίως στο ότι η αρμόδια υπηρεσία είχε να ασχοληθεί τη στιγμή εκείνη και με σημαντικές χορηγήσεις άλλων δωρητών, όπως του Καναδά, ο οποίος ζήτησε να αποθηκευτούν τα αποθέματα για πολλά χρόνια. Τα παλαιά αυτά αποθέματα έχουν εξαντληθεί πλήρως από τις αρχές του 1990.

(β)Η πώληση σπόρων ρυζιού σε τιμή χαμηλότερη από της αγοράς ήταν αναγκαία προκειμένου να μπορέσουν τα εν λόγω προϊόντα να πωληθούν. Ακόμη και υπό κανονικές συνθήκες, οι μικροί καλλιεργητές ρυζιού στη Μαυριτανία δεν αναγνώριζαν την αξία των βελτιωμένων σπόρων και αρνούνταν να καταβάλουν για τους σπόρους αυτούς τιμές πολύ υψηλότερες από την τιμή του σπόρου του ρυζιού paddy.

2.5 - 2.6. Το πολύπλοκο θέμα των κεφαλαίων υποκατάστασης απετέλεσε το αντικείμενο μελέτης και συζητήσεων από μέρους της Επιτροπής, σε συνδυασμό με άλλους δωρητές (ιδιαίτερα το ΔΝΤ και την ΔΤ) και με τις δικαιούχες χώρες. Ένα έγγραφο πολιτικής διαβιβάστηκε στο Συμβούλιο τον Οκτώβριο 1990, και σύντομα θα δοθούν εντολές στις αντιπροσωπείες της Επιτροπής. Αντίγραφο θα διαβιβαστεί στο Δικαστήριο.

3. Παρακολούθηση των αποτελεσμάτων

ΠΑΡΑΚΟΛΟΥΘΗΣΗ ΤΩΝΜΕΤΡΩΝ ΣΕ ΚΕΝΤΡΙΚΟ ΕΠΙΠΕΔΟ

3.2. Βλέπε την απάντηση στο σημείο 1.10.

3.3. Η ομάδα εργασίας διαλύθηκε τον Δεκέμβριο 1987 δεδομένου ότι οι στόχοι της είχαν επιτευχθεί, και τα μέλη της ανέλαβαν άλλες αναπτυξιακές δραστηριότητες προτεραιότητας. Η κύρια αποστολή της ομάδας εργασίας ήταν ο καθορισμός και η θέση σε εφαρμογή του ΣΑΑ- από τη στιγμή που άρχιζε η εφαρμογή των σχεδίων, οι αντιπροσωπείες και οι κεντρικές γεωγραφικές μονάδες παρακολουθούσαν την έκβασή τους και η οικονομική διεύθυνση ήταν αρμόδια για τον λογιστικό έλεγχο. Μέχρι το τέλος του 1987, όλα τα σχέδια εφαρμόζονταν ήδη και κατά συνέπεια δεν υπήρχε λόγος να διατηρηθεί άλλο η ομάδα εργασίας.

Πράγματι, στην έκθεσή της του Δεκεμβρίου 1987 συνάγονταν ορισμένα συμπεράσματα για το μέλλον, ειδικότερα σχετικά με τις μεταβολές που επήλθαν στις εσωτερικές χρηματοοικονομικές διαδικασίες του Ευρωπαϊκού Ταμείου Ανάπτυξης, και την ανάγκη για ύπαρξη ευελιξίας σ' αυτού του τύπου τις ενέργειες.

Τα συμπεράσματα της εν λόγω έκθεσης θα χρησιμεύσουν πολύ ως οδηγός σε περίπτωση που αποδειχτεί αναγκαία μια παρόμοια ενέργεια στο μέλλον.

ΛΟΓΑΡΙΑΣΜΟΙ ΩΣ ΜΕΣΟ ΠΑΡΑΚΟΛΟΥΘΗΣΗΣ

3.5. Τελικά φάνηκε ότι το λογιστικό σύστημα που συνήθως χρησιμοποιείται για τις ενέργειες του ΕΤΑ, το οποίο στηρίζεται σε βασικές αναλήψεις υποχρεώσεων που αναλαμβάνονται σε επίπεδο σχεδίου και σε δευτερεύουσες αναλήψεις υποχρεώσεων σε επίπεδο σύμβασης, θα ήταν πολύ δύσκαμπτο για να εφαρμοστεί στην επείγουσα κατάσταση την οποία αφορούσε το ΣΑΑ.

Για να αντιμετωπιστεί η κατάσταση αυτή, οι βασικές αναλήψεις υποχρεώσεων έγιναν σε επίπεδο σχεδιασμού παρά σε επίπεδο μεμονωμένου σχεδίου ή προγράμματος με σκοπό να επιταχυνθεί η εφαρμογή. Αυτό είχε ως συνέπεια ότι οι δευτερεύουσες αναλήψεις υποχρεώσεων που στηρίζονται στις συμβάσεις συνήθως καλύπτουν περισσότερα από ένα προγράμματα, με αποτέλεσμα να παρουσιάζονται δυσκολίες κατά την εφαρμογή συγκεκριμένων προγραμμάτων. Παρ' όλα αυτά, εξασφαλίστηκε ο έλεγχος της συνολικής χρηματοοικονομικής κατάστασης.

3.6. Η δυσκολία ενημέρωσης της λογιστικής οφειλόταν στην έλλειψη προσωπικού και όχι στην ανεπάρκεια των διαδικασιών.

3.7. (α) Βλέπε σημείο 13.20 των απαντήσεων της Επιτροπής στην ετήσια έκθεση του Συνεδρίου για το 1989.

(β - (γ) Και τα σφάλματα καταλογισμού και οι καθυστερήσεις στην τακτοποίηση των τοπικών πληρωμών οφείλονται στο συνδυασμό του υπερβολικού φόρτου εργασίας που προκαλούν τα ΣΑΑ και στην έλλειψη προσωπικού στη λογιστική υπηρεσία, και δεν είναι αποτέλεσμα των ειδικών λογιστικών ρυθμίσεων που εγκρίθηκαν για το ΣΑΑ.

(δ) Τα λεπτομερή δικαιολογητικά έγγραφα κρατήθηκαν από τις αντιπροσωπείες και βρίσκονταν στη διάθεση των κεντρικών υπηρεσιών. Όσον αφορά τη θέση του δημοσιονομικού ελεγκτή, βλέπε την απάντηση στα σημεία 14.26 - 14.28 της ετήσιας έκθεσης του Συνεδρίου για το 1989.

4. Συμπεράσματα

Συνολικά, το ΣΑΑ σημείωσε σαφώς επιτυχία και είχε θετικές επιπτώσεις στις χώρες που αποτελούν το στόχο του σχεδίου. Η Επιτροπή σημειώνει με ευχαρίστηση τα σχόλια του Συνεδρίου στα συμπεράσματά της (σημεία 4.1 και 4.2) ότι, δηλαδή, τα επιλεχθέντα μέτρα ανταποκρίνονται στις απαιτήσεις του προγράμματος, και ότι, συγκριτικά με τους συνήθεις τύπους βοήθειας, μπορεί να θεωρηθεί ότι στη συγκεκριμένη περίπτωση η εκτέλεση ήταν γρήγορη.

Όπως ανέφερε στην απάντησή της στο σημείο 1.3, η Επιτροπή πιστεύει ότι ο συντονισμός με άλλους δωρητές ήταν αποτελεσματικός, και ότι (σημείο 1.10) οι κεντρικές υπηρεσίες είχαν ενημερωθεί σε μεγάλο βαθμό για το ρυθμό εφαρμογής των σχεδίων.

Συμφωνεί ότι κατά τη στιγμή εφαρμογής του ΣΑΑ δεν είχε γίνει πλήρης επεξεργασία της πολιτικής της σχετικά με τα κεφάλαια υποκατάστασης, αλλά αυτό έχει τώρα διορθωθεί με ένα έγγραφο πολιτικής που διαβιβάστηκε στο Συμβούλιο τον Οκτώβριο 1990 το οποίο θα ακολουθηθεί σύντομα από λεπτομερείς οδηγίες προς τις αντιπροσωπείες της.

Συμφωνεί επίσης ότι το υπάρχον ηλεκτρονικό λογιστικό σύστημα για το ΕΤΑ δεν είναι αρκετά ευέλικτο ώστε να μπορεί να προσαρμόζεται σε ασυνήθεις καταστάσεις όπως στην περίπτωση που ήταν αναγκαίο το ΣΑΑ, αλλά εντός του 1991 θα αντικαταστεί από ένα πιο σύγχρονο και ευλέλικτο ηλεκτρονικό σύστημα.

Τέλος, συμφωνεί ότι ο βασικός στόχος της ομάδας εργασίας που συστάθηκε στις κεντρικές υπηρεσίες ήταν ο καθορισμός των μέτρων και η ανάληψη υποχρέωσης για χρηματοδότηση- η συνεπαγόμενη παρακολούθηση της εφαρμογής των σχεδίων ήταν έργο των αντιπροσωπειών και των κεντρικών υπηρεσιών που είναι συνήθως αρμόδιες για τα έργα στην εκάστοτε χώρα στόχο. Στην τελική έκθεση της ομάδας εργασίας του Δεκεμβρίου 1987 συνοψίζονται με άριστο τρόπο η επιτυχία του ΣΑΑ και οι δυσκολίες που παρουσιάστηκαν. Δεν πιστεύεται ότι μια συμπληρωματική αξιολόγηση του προγράμματος θα είχε να προσθέσει τίποτα σημαντικό στα ήδη συναχθέντα συμπεράσματα.