Σύσταση της Επιτροπής

της 18ης Απριλίου 2001

σχετικά με συντονισμένο πρόγραμμα επίσημου ελέγχου των τροφίμων για το 2001

[κοινοποιηθείσα υπό τον αριθμό Ε(2001) 1076]

(Κείμενο που παρουσιάζει ενδιαφέρον για τον ΕΟΧ)

(2001/337/ΕΚ)

Η ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΤΩΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΩΝ ΚΟΙΝΟΤΗΤΩΝ,

Έχοντας υπόψη:

τη συνθήκη για την ίδρυση της Ευρωπαϊκής Κοινότητας,

την οδηγία 89/397/ΕΟΚ του Συμβουλίου, της 14ης Ιουνίου 1989, σχετικά με τον επίσημο έλεγχο των τροφίμων(1), και ιδίως το άρθρο 14 παράγραφος 3,

Μετά από διαβουλεύσεις με τη μόνιμη επιτροπή τροφίμων,

Εκτιμώντας τα ακόλουθα:

(1) Για την καλή λειτουργία της εσωτερικής αγοράς είναι απαραίτητο να διοργανωθούν συντονισμένα προγράμματα επιθεώρησης των τροφίμων σε κοινοτικό επίπεδο.

(2) Τα προγράμματα αυτά δίνουν έμφαση στη συμμόρφωση με την κοινοτική νομοθεσία, την προστασία της δημόσιας υγείας, τα συμφέροντα του κατανωλωτή και τις ορθές εμπορικές πρακτικές.

(3) Το άρθρο 3 της οδηγίας 93/99/ΕΟΚ του Συμβουλίου, της 29ης Οκτωβρίου 1993, σχετικά με τα πρόσθετα μέτρα που αφορούν τον επίσημο έλεγχο των τροφίμων(2) απαιτεί από τα εργαστήρια που αναφέρονται στο άρθρου 7 της οδηγίας 89/397/ΕΟΚ να συμμορφώνονται με τα κριτήρια της σειράς ευρωπαϊκών προτύπων ΕΝ 45000. Μόνο αυτά τα εργαστήρια μπορούν να θεωρηθούν κατάλληλα να διεξάγουν αναλύσεις στο πλαίσιο του συντονισμένου προγράμματος επίσημων ελέγχων.

(4) Τα αποτελέσματα της ταυτόχρονης εφαρμογής εθνικών προγραμμάτων και συντονισμένων προγραμμάτων ενδέχεται να παρέχουν πληροφορίες και εμπειρία που θα αποτελέσουν τη βάση των μελλοντικών δραστηριοτήτων ελέγχου,

ΣΥΝΙΣΤΑ:

1. Κατά τη διάρκεια του 2001 τα κράτη μέλη πρέπει να διεξάγουν επιθεωρήσεις και ελέγχους που να περιλαμβάνουν, όπου ενδείκνυται, τη λήψη δειγμάτων και την ανάλυση των δειγμάτων αυτών σε εργαστήρια, με σκοπό:

- την παρακολούθηση της συμμόρφωσης με τους κοινοτικούς κανόνες περί επισήμανσης σε σχέση με την ποσοτική αναγραφή των χαρακτηριστικών συστατικών (QUID),

- την αξιολόγηση της βακτηριολογικής ποιότητας καπνιστών προϊόντων ιχθύων.

2. Αν και στη σύσταση αυτή δεν έχουν καθοριστεί ποσοστά διεγματοληψιών ή/και επιθεωρήσεων, τα κράτη μέλη πρέπει να εξασφαλίσουν ότι είναι επαρκείς για να παρέχουν μια γενική επισκόπιση του θέματος υπό εξέταση σε κάθε κράτος μέλος.

3. Τα κράτη μέλη πρέπει να παρέχουν τις ζητούμενες πληροφορίες ακολουθώντας τη διάταξη των φύλλων καταγραφής που παρέχονται στο παράρτημα της παρούσας σύστασης συμβάλλοντας έτσι στην καλύτερη συγκρισιμότητα των αποτελεσμάτων.

4. Τα τρόφιμα που υποβάλλονται σε ανάλυση στο πλαίσιο του προγράμματος αυτού θα πρέπει να αναλύονται σε εργαστήρια που είναι σύμφωνα με τις διατάξεις του άρθρου 3 της οδηγίας 93/99/ΕΟΚ.

5. Ποσοτική αναγραφή των χαρακτηριστικών συστατικών (QUID)

5.1. Πεδίο εφαρμογής του προγράμματος

Η ένδειξη της ποσότητας ενός συστατικού ή μιας κατηγορίας συστατικών που χρησιμοποιήθηκε στην παραγωγή ή παρασκευή ενός τροφίμου παρέχει καλύτερη πληροφόρηση στον καταναλωτή και βοηθά στην εξασφάλιση ορθών εμπορικών πρακτικών. Σύμφωνα με το άρθρο 7 της οδηγίας 2000/13/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου του Συμβουλίου, της 20ής Μαρτίου 2000, για την προσέγγιση των νομοθεσιών των κρατών μελών σχετικά με την επισήμανση, την παρουσίαση και τη διαφήμιση των τροφίμων(3) η δήλωση της ποσότητας είναι υποχρεωτική εάν:

- το εν λόγω συστατικό ή κατηγορία συστατικών εμφανίζονται στην ονομασία πώλησης ή ο καταναλωτής τα συνδέει, γενικά, με την ονομασία πώλησης, ή

- το εν λόγω συστατικό ή κατηγορία συστατικών διακρίνονται σαφώς στην επισήμανση με λέξεις, εικόνες ή γραφική απεικόνιση, ή

- το εν λόγω συστατικό ή κατηγορία συστατικών έχουν ουσιαστική σημασία για το χαρακτηριστικό ενός τροφίμου και για τη διάκρισή του από άλλα προϊόντα με τα οποία είναι δυνατόν να συγχέεται λόγω της ονομασίας ή της εμφάνισής του.

Τα προϊόντα που δεν επισημαίνονται σύμφωνα με τις απαιτήσεις της προαναφερθείσας οδηγίας δεν πρέπει να διατίθενται στο εμπόριο. Ωστόσο, επιτρέπεται η εμπορία προϊόντων που επισημάνθηκαν πριν τις 14 Φεβρουαρίου 2000, έως ότου καταναλωθούν τα αποθέματά τους. Ο σκοπός αυτού του στοιχείου του προγράμματος είναι να ελεγχθεί η συμμόρφωση των τροφίμων με τις νέες διατάξεις για την ποσοτική αναγραφή των χαρακτηριστικών συστατικών.

5.2. Μέθοδος

Οι εξετάσεις πρέπει να αφορούν κυρίως τα γαλακτοκομικά προϊόντα (δηλαδή γιαούρτι, τυρί, κ.λπ.) τους χυμούς φρούτων και τα ξηρά μπισκότα. Οι αρμόδιες αρχές των κρατών μελών θα πρέπει να διεξάγουν επιθεωρήσεις στις εγκαταστάσεις των παραγωγών ή εισαγωγέων τροφίμων προκειμένου να ελέγχεται η συμμόρφωση με τις διατάξεις για την ποσοτική αναγραφή των χαρακτηριστικών συστατικών. Θα μπορούσαν να λαμβάνονται δείγματα επί πλέον από τις επιθεωρήσεις προκειμένου να καθορίζεται η ποσότητα ενός συστατικού ή μιας κατηγορίας συστατικών.

Τα αποτελέσματα των ελέγχων πρέπει να καταγράφονται στο φύλλο καταγραφής στο παράρτημα Ι.

6. Βακτηριολογική ποιότητα καπνιστών ψαριών

6.1. Πεδίο εφαρμογής του προγράμματος

Δεν υπάρχει κοινοτική νομοθεσία που να καθορίζει συγκεκριμένα μικροβιολογικά πρότυπα για το καπνιστό ψάρι. Η εμπειρία δείχνει ότι ένα σημαντικό ποσοστό των προϊόντων αυτών ενδέχεται να είναι μολυσμένα με παθογόνους μικροοργανισμούς, συμπεριλαμβανομένης της Listeria monocytogenes (λιστέρια η μονοκυτογόνος), και ότι η υιοθέτηση νέων τεχνικών παραγωγής και επεξεργασίας ενδέχεται να αυξήσει τον κίνδυνο βακτηριολογικής μόλυνσης.

Είναι γνωστό ότι η Listeria monocytogenes προκαλεί στον άνθρωπο λιστερίαση τροφικής προέλευσης, που μπορεί να είναι θανατηφόρος για ευαίσθητες κατηγορίες του πληθυσμού και επομένως πρέπει να πραγματοποιηθούν ενέργειες για να μειωθεί ο κίνδυνος για ανθρώπινη λιστερίαση από την κατανάλωση τροφίμων, ιδίως από τροφές έτοιμες για κατανάλωση, όπως το καπνιστό ψάρι.

Ενδέχεται να ληφθούν ορισμένα μέτρα σχετικά με τη διαχείριση του κινδύνου σε επίπεδο επιχειρηματιών της βιομηχανίας τροφίμων. Η εφαρμογή ορθών πρακτικών υγιεινής και των αρχών που χρησιμοποιήθηκαν για την ανάπτυξη του συστήματος HACCP (ανάλυση κινδύνων και κρίσιμα σημεία ελέγχου αποτελούν σημαντικά εργαλεία για τη διασφάλιση της ασφάλειας των τροφίμων.

Σκοπός συτού του στοιχείου του προγράμματος είναι να εκτιμηθεί το επίπεδο μόλυνσης στο καπνιστό ψάρι, συγκεκριμένα στον καπνιστό σολομό, ιδίως όσον αφορά τη Listeria monocytogenes και οργανισμούς που αποτελούν δείκτες περιττωματικής μόλυνσης. Το πρόγραμμα θα πρέπει να επιτρέψει την εκτίμηση της βακτηριολογικής ποιότητας των προϊόντων αυτών και των πιθανών κινδύνων για την ανθρώπινη υγεία.

6.2. Μέθοδος.

Οι εξετάσεις πρέπει να αφορούν τον προσυσκευασμένο σολομό που διατηρείται υπό ψύξη και άλλα θερμά ή ψυχρά καπνιστά ψάρια. Οι αρμόδιες αρχές των κρατών μελών πρέπει να λαμβάνου δείγματα των προϊόντων σε επίπεδο λιανικής πώλησης, ενδεχομένως κοντά στην ημερομηνία ελάχιστης διατήρησης. Στις χώρες με σημαντικό όγκο παραγωγής συνιστάται επίσης η λήψη δειγμάτων σε επίπεδο παραγωγής (πρώτες ύλες ή/και έτοιμα προϊόντα). Η δειγματοληψία πρέπει να πραγματοποιείται με τη μορφή δειγμάτων από την ίδια παρτίδα, που να αποτελούνται, όπου είναι δυνατόν, από πέντε μονάδες εκατό γραμμαρίων τουλάχιστον έκαστη και το προϊόν πρέπει να διατηρείται στην αρχική του συσκευσία. Τα προϊόντα πρέπει να ψύχονται μόλις ληφθούν τα δείγματα και να αποστέλλονται αμέσως στο εργαστήριο υπό ψύξη.

Το επίπεδο δειγματοληψίας επαφίεται στην κρίση των αρμοδίων αρχών των κρατών μελών. Από την άποψη αυτή, ο όγκος και τα χαρακτηριστικά της παραγωγής καθώς και τα πρότυπα του εμπορίου και της κατανάλωσης αποτελούν σημαντικούς παράγοντες που πρέπει να λαμβάνονται υπόψη.

Τα εργαστήρια μπορούν να χρησιμοποιούν τις μεθόδους της επιλογής τους, αρκεί το επίπεδο απόδοσής τους να είναι εφάμιλλο των στόχων που πρέπει να επιτευχθούν. Ωστόσο, γαι την ανίχνευση και την καταμέτρηση της Listeria monocytogenes συνιστάται η χρήση της πιό πρόσφατης έκδοσης των προτύπων EN/ISO 11290-1 και EN/ISO 11290-2. Μπορούν να χρησιμοποιηθούν επίσης πρόσθετες ισοδύναμες μέθοδοι αναγνωρισμένες από τις αρχές.

Τα αποτελέσματα των παρακάτω ελέγχων πρέπει να καταγράφονται στο φύλλο καταγραφής του παραρτήματος ΙΙ. Στην περίπτωση δειγματοληψίας στο χώρο παραγωγής πρέπει να χρησιμοποιείται ξεχωριστό φύλλο καταγραφής.

Βρυξέλλες, 18 Απριλίου 2001.

Για την Επιτροπή

David Byrne

Μέλος της Επιτροπής

(1) ΕΕ L 186 της 30.6.1989, σ. 23.

(2) ΕΕ L 290 της 24.11.1993, σ. 14.

(3) ΕΕ L 109 της 6.5.2000, σ. 29.

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ I

>PIC FILE= "L_2001120EL.004302.EPS">

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ II

>PIC FILE= "L_2001120EL.004402.EPS">