ΨΗΦΙΣΜΑ ΤΗΣ ΣΥΜΒΟΥΛΕΥΤΙΚΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΤΗΣ ΕΚΑΧ σχετικά με την επισκόπηση από την Επιτροπή της ενεργειακής πολιτικής των κρατών μελών

(84/C 160/02)

(Εγκρίθηκε ομόφωνα κατά την 242α σύνοδο, στις 17 Μαΐου 1984)

Η ΣΥΜΒΟΥΛΕΥΤΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ,

Έχοντας μελετήσει τη επισκόπηση από την Επιτροπή της ενεργειακής πολιτικής των κρατών μελών, καθώς και τα πορίσματά της (1)

(1) Έγγραφο COM(84) 87 τελικό: «Η πρόοδος στον τομέα των διαρθρωτικών μεταβολών - Οι κυριότερες διαπιστώσεις της επισκόπησης από την Επιτροπή των ενεργειακών πολιτικών των κρατών μελών».

Έγγραφο COM(84) 88 τελικό: Επισκόπηση της ενεργειακής πολιτικής των κρατών μελών.

Σημειώνοντας ότι οι δηλώσεις των κυβερνήσεων υποδεικνύουν ότι:

- η κοινοτική παραγωγή πετρελαίου θα μειωθεί από το 1985 και μετά, και ότι η εγχώρια παραγωγή φυσικού αερίου θα αρχίσει και πάλι να μειώνεται πριν από τη λήξη της δεκαετίας,

- οι εισαγωγές πετρελαίου και αερίου της Κοινότητας θα αυξηθούν, κατά συνέπεια, σχεδόν κατά το ένα τρίτο μέχρι το 1990 και ότι οι συμμετοχή τους στην ακαθάριστη κατανάλωση ενέργειας θα αυξηθεί περίπου στο 41%,

- παρά κάποια αύξηση της συμμετοχής της πυρηνικής ενέργειας, η κοινοτική εξάρτηση από εισαγωγές ενέργειας δεν αναμένεται να παρουσιάσει άλλη μείωση μεταξύ των ετών 1983 και 1990, αλλά αναμένεται να αυξηθεί απόι 42% σε 47% περίπου,

Έχοντας, συνεπώς, επίγνωση του ότι η Κοινότητα εξακολουθεί να μην σημειώνει προόδους στο θέμα της εκτεταμένης και ταχείας αναδιάρθρωσης της κατανάλωσης της ενέργειας, που ενέκρινε σαν στόχο της πολιτικής της μετά τις κρίσεις πετρελαίου του 1973 και 1979,

Επιβεβαιώνοντας πάλι την άποψή της, όπως εκφράστηκε σε αρκετά ψηφίσματα και γνωμοδοτήσεις κατά τα τελευταία έτη (2), δηλαδή ότι η ενεργειακή πολιτική της Κοινότητας πρέπει να επιδιώξει μια σαφή και έγκαιρη μείωση της εξάρτησης από το εισαγόμενο πετρέλαιο και αέριο και ότι είναι, επομένως, αναγκαία η εφαρμογή μιας κοινοτικής πολιτικής που θα κινητοποιεί όλα τα διαθέσιμα μέσα, με σκοπό την αύξηση της συμμετοχής του άνθρακα στην κατανάλωση ενέργειας, την πρόσθετη ανάπτυξη της πυρηνικής ενέργειας και των εναλλακτικών πηγών ενέργειας, καθώς επίσης και την προαγωγή της ορθολογικής χρησιμοποίησης της ενέργειας,

(2) Ψήφισμα της 21ης και 22ας Ιουνίου 1983 (ΕΕ αριθ. C 191 της 16.7.1983) γνωμοδότηση της 6ης και 7ης Μαΐου 1983 1983 (ΕΕ αριθ. C 147 της 6.6.1983) ψήφισμα της 8ης Μαΐου 1981 (ΕΕ αριθ. C 161 της 1.7.1981) ψήφισμα της 6ης Ιουνίου 1980 (ΕΕ αριθ. C 161 της 1.7.1980) ψήφισμα της 15ης Ιουνίου 1979 (ΕΕ αριθ. C 175 της 12.7.1979) έκθεση του κ. Thomas της 11ης Μαΐου 1979 (ΕΕ αριθ. C 161 της 28.6.1979).

Επισύροντας την προσοχή στην ανάπτυξη του τομέα του ηλεκτρισμού, σαν ιδιαίτερα αποτελεσματικού μέσου για την εξασφάλιση της διαφοροποίησης των ενεργειακών πηγών και της εισαγωγής εναλλακτικών πηγών ενέργειας,

Ανησυχώντας έντονα, για το ότι, όπως φαίνεται από τα προγράμματα των κρατών μελών, η συμμετοχή του άνθρακα στην ακαθάριστη κατανάλωση ενέργειας, ακόμα και κατά το 1990, θα είναι πιθανώς μόνο 20% περίπου, και ότι η συμμετοχή του άνθρακα κοινοτικής παραγωγής προβλέπεται ότι θα μειωθεί από ποσοστό σχεδόν 16% στο 13,5% της κατανάλωσης ενέργειας,

Πιστεύοντας, κατά συνέπεια, ότι είναι αναγκαίο να μεταβληθεί επειγόντως η υπάρχουσα ενεργειακή πολιτική που υποβάλλει τον κοινοτικό εφοδιασμό σε εκτεταμένη εξάρτηση και συνεπάγεται ορισμένους κινδύνους,

Καλωσορίζοντας, σε σχέση με τα παραπάνω, τις απόψεις της Επιτροπής, σύμφωνα με τις οποίες η πετρελαϊκή εξάρτηση παραμένει υψηλή, ιδιαίτερα σε σχέση με τη διένεξη στη Μέση Ανατολή, «νέες δυσκολίες που μπορούν να προκύψουν στην παγκόσμια αγορά πετρελαίου» ... «οι οδηγίες που διατυπώθηκαν πριν από τέσσερα έτη, είναι τώρα ξεπερασμένες» ... «η καθαρή συμμετοχή των καυσίμων αντικατάστασης θα είναι πολύ μικρότερη από την προβλεπόμενη» ... (το 1990, ο ενεργειακός εφοδιασμός πέντε κρατών μελών - Ιταλίας, Ελλάδας, Ολλανδίας, Δανίας και Ιρλανδίας - θα εξαρτάται ακόμη από το πετρέλαιο κατά 50%),

Καλωσορίζοντας την πρόθεση της Επιτροπής να υποβάλει στο διάστημα των επόμενων 12 μηνών προτάσεις στο Συμβούλιο σχετικά με νέες οδηγίες για τα επόμενα 10 έτη,

Τονίζοντας, λαμβανομένων υπόψη των παραπάνω προοπτικών, ότι ο άνθρακας είναι το ορυκτό καύσιμο με την καλύτερη διαθεσιμότητα, και τώρα και στο μέλλον, σε τιμή σχετικά ανταγωνιστική όσον αφορά τα άλλα ορυκτά καύσιμα,

Λαμβάνοντας υπόψη ότι, για την εξασφάλιση αυτού του εφοδιασμού, η Κοινότητα πρέπει ταυτόχρονα να σταθεροποιήσει την παραγωγή της αναπτύσσοντας την αποδοτικότερη παραγωγική δυνατότητα, και να εφαρμόσει μια πολιτική επενδύσεων που θα εξασφαλίσει τον αναγκαίο εφοδιασμό από τρίτες χώρες με ευνοϊκούς όρους, ώστε να επιτευχθεί το μεγαλύτερο δυνατό οικονομικό όφελος,

Πιστεύοντας ότι η συμμετοχή του κοινοτικού άνθρακα είναι απαραίτητη για την ασφάλεια του εφοδιασμού όλων των κρατών μελών και ότι, λόγω των μακροπρόθεσμων απαιτήσεων σε άνθρακα, πρέπει να ληφθούν μέτρα από την Κοινότητα και τα κράτη μέλη της, για να διατηρηθεί η συμετοχή αυτή, για τη μελλοντική ασφάλειά τους,

Αναγνωρίζοντας ότι οι συνθήκες της αγοράς απαιτούν από την κοινοτική ανθρακοβιομηχανία να ενεργεί σ’ ένα ευρύ μέτωπο για να τροποποιεί το επίπεδο παραγωγής της και, ταυτόχρονα, να αυξάνει την παραγωγικότητα που είναι αναγκαία για να εξασφαλίσει σίγουρο ενεργειακό εφοδιασμό στην Κοινότητα με ικανοποιητικούς οικονομικούς όρους,

Επαναλαμβάνοντας ότι στις παρούσες δύσκολες οικονομικές περιστάσεις, η κοινοτική ανθρακοβιομηχανία χρειάζεται βοήθεια για να συνεχίσει την επενδυτική προσπάθεια που απαιτείται για τη βελτίωση της παραγωγικότητας στα ορυχεία με καλές γεωλογικές και εξορυκτικές συνθήκες και για τη δημιουργία νέων, αποδοτικών παραγωγικών μονάδων,

Αναγνωρίζοντας ότι, αν η Κοινότητα κατορθώσει να προκαλέσει μια διαρκή επέκταση του ρόλου του άνθρακα στην αντιμετώπιση των κοινοτικών ενεργειακών απαιτήσεων, αυτό, μακροπρόθεσμα, θα απαιτήσει την αύξηση των εισαγωγών άνθρακα από τρίτες χώρες,

Συμφωνόντας ότι «οι ενδεχόμενες επιπτώσεις, που θα έχει στο περιβάλλον η αυξημένη χρησιμοποίηση άνθρακα μέσα στην Κοινότητα, δεν είναι τέτοιες ώστε να οδηγήσουν τις δημόσιες αρχές στην επιβράδυνση των προσπαθειών που αποσκοπούν στη μετατροπή των εγκαταστάσεων για να χρησιμοποιούν άνθρακα» (3),

(3) «Ο ρόλος του άνθρακα στην ενεργειακή στρατηγική της Κοινότητας» (ΕΕ αριθ. C 105 της 26ης Απριλίου 1982).

1. Συγχαίρει την Επιτροπή για την ανάλυσή της, και την προσκαλεί, κατά συνέπεια, να χαράξει μια γενική, ισορροπημένη ενεργειακή πολιτική για την Κοινότητα, στην οποία ο άνθρακας μαζί με την πυρηνική ενέργεια θα παίζουν έναν ιδιαίτερα σημαντικό ρόλο

2. Καλωσορίζει τις προτάσεις της Επιτροπής για κοινοτική βοήθεια σχετικά με τις επενδύσεις, για τη δημιουργία νέων και για τον εκσυγχρονισμό των παλιών ορυχείων, και για την παροχή πρόσθετης βοήθειας για την αναδιάρθρωση της βιομηχανίας αυτής, ώστε η συμβολή της στην αντιμετώπιση των ενεργειακών αναγκών και στην παροχή σίγουρου εφοδιασμού να βασίζεται σε σταθερή οικονομική βάση

3. Καλωσορίζει την πρόσφατη επέκταση του συστήματος παροχής βοήθειας στον κοινοτικό λιθάνθρακα και κωκ, που έχει λειτουργήσει καλά με τις διάφορες τροποποιήσεις του από το 1967, σαν θετική συμβολή στην πολιτική της Κοινότητας, ενισχύοντας την εξασφάλιση του εφοδιασμού στον τομέα αυτό

4. Καλεί την Επιτροπή να καταβάλει κάθε προσπάθεια ώστε να δοθεί προτεραιότητα στην εξασφάλιση της μακροπρόθεσμης διατήρησης αυτού του μέτρου, που είναι σημαντικό και για τις δύο βιομηχανίες άνθρακα και χάλυβα

5. Προτρέπει την Επιτροπή να ζητήσει επίμονα από τα κράτη μέλη, να εγκρίνουν μια πολιτική επιταχυνόμενης και συστηματικής υποκατάστασης του πετρελαίου και του αερίου, από στερεά καύσιμα

6. Έχει την άποψη ότι μια σημαντική πρωτοβουλία για την επίτευξη των παραπάνω, θα είναι η επιταχυνόμενη χρησιμοποίηση του άνθρακα στους σταθμούς παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας (μια ενδεχόμενη πρόσθετη αγορά της τάξης των 100 εκατομμυρίων τόνων ισοδύναμου πετρελαίου) λαμβάνοντας υπόψη ότι η πυρηνική ενέργεια και ο λιγνίτης πλεονεκτούν στο κόστος, σε σχέση με τον άνθρακα, για το φορτίο βάσης, αλλά ο άνθρακας είναι το πιο κατάλληλο και οικονομικό καύσιμο για όλες τις συνθήκες μέσου φορτίου

7. Τονίζει ότι υπάρχει ένα μεγάλο δυναμικό για την υποκατάσταση του πετρελαίου και του αερίου από τον άνθρακα, στο γενικό βιομηχανικό τομέα, την οικιακή θέρμανση και στους μικρούς καταναλωτές (μια ενδεχόμενη αγορά 150 εκατομμυρίων τόνων ισοδύναμου πετρελαίου),

8. Έχει τη γνώμη, επομένως, ότι η Επιτροπή, σε συνεργασία με την ανθρακοβιομηχανία (παραγωγοί, εργαζόμενοι, καταναλωτές και έμποροι), πρέπει να αναπτύξει ένα εκτεταμένο πρόγραμμα δράσης με στόχο την υπερπήδηση, κατά τον ταχύτερο και αποτελεσματικότερο δυνατό τρόπο, των ψυχολογικών, οικονομικών, τεχνικών και σχεδιαστικών εμποδίων με στόχο την πιο εκτεταμένη μετατροπή των εγκαταστάσεων για να χρησιμοποιούν άνθρακα, παρά τα καθαρά πλεονεκτήματα του τελευταίου, από άποψη τιμών

9. Εισηγείται ότι οι προτάσεις που έχουν ήδη υποβληθεί από την Επιτροπή και που υποστηρίζονται από τη Συμβουλευτική Επιτροπή και οι οποίες αφορούν:

- την παροχή προτεραιότητας στον άνθρακα, ως μέσου υποκατάστασης,

- την προαγωγή των επενδύσεων στην ορθολογιστική χρησιμοποίηση της ενέργειας,

- την προαγωγή των προγραμμάτων επιδείξεων στον ενεργειακό τομέα, ιδιαίτερα με την υποκατάσταση των υδρογονανθράκων από στερεά καύσιμα,

- την προαγωγή της έρευνας και της ανάπτυξης στην τεχνολογία χρησιμοποίησης του άνθρακα,

θα αποκτήσουν μεγαλύτερη σημασία, στα πλαίσια του εκτεταμένου προγράμματος δράσης που περιγράφεται παραπάνω, υποστηρίζει την κοινοτική πολιτική για την ορθολογιστική χρησιμοποίηση της ενέργειας και για την έρευνα, και καλεί την Επιτροπή να προωθήσει αυτή την πολιτική και να υποστηρίξει τις εθνικές προσπάθειες στο πεδίο αυτό με σκοπό την επίτευξη νέων θέσεων εργασίας

10. Ζητά την εκπόνηση μιας στρατηγικής όπου θα συνεργαστούν όλα τα ενδιαφερόμενα μέρη μέσα στην Κοινότητα, καθώς και αναπτυσσόμενες χώρες, έτσι ώστε να μπορέσουν να επενδύσουν στην παγκόσμια αλυσίδα άνθρακα, και έτσι να διαφυλάξουν αυτό το απαραίτητο συμπλήρωμα στον κοινοτικό εφοδιασμό σε άνθρακα που ταυτόχρονα εξασφαλίζει σημαντικές αγορές για τις βιομηχανίες κατασκευής εξοπλισμού, της Κοινότητας

11. Επισύρει την προσοχή στους βασικούς οικονομικούς και κοινωνικούς παράγοντες που πρέπει να ληφθούν υπόψη κατά τη διαμόρφωση της στρατηγικής για τον άνθρακα την οποία θεωρεί ίσης σημασίας

12. Εκφράζει την ελπίδα ότι το Συμβούλιο θα αποφασίσει χωρίς άλλη καθυστέρηση για την προτεινόμενη μεταφορά 60 εκατομμυρίων ECU από το γενικό προϋπολογισμό της ΕΟΚ, στον προϋπολογισμό της ΕΚΑΧ για το 1984 και για τα επόμενα έτη, ώστε να βοηθηθεί η εξεύρεση λύσης στα κοινωνικά προβλήματα που προκύπτουν από την αναδιάρθρωση του τομέα του άνθρακα

13. Τονίζει ότι η έρευνα και η ανάπτυξη για τη μεταλλευτική τεχνολογία και τη χρησιμοποίηση είναι βασική απαίτηση για τη βελτίωση της παραγωγικότητας και της ανταγωνιστικότητας της κοινοτικής ανθρακοβιομηχανίας και ότι οι κοινοτικές ενισχύσεις σ’ αυτά τα σημαντικά πεδία πρέπει να διατηρηθούν και να αυξηθούν

14. Επιβεβαιώνει πάλι τη ζωτική σημασία της διατήρησης στη ζωή των εξορυκτικών επιχειρήσεων της Κοινότητας, έτσι ώστε να μπορεί να ακολουθηθεί μια μακροπρόθεσμη πολιτική απασχόλησης και επενδύσεων με σταθερή βάση, προς το συμφέρον της διατήρησης των θέσεων εργασίας και των πόρων διαβίωσης εκατοντάδων χιλιάδων ατόμων, σε περιοχές των οποίων οι οικονομίες εξαρτούνται από τον άνθρακα και τη χρησιμοποίησή του.