Οδηγός σχετικά με τις υποχρεώσεις των μονίμων και λοιπών υπαλλήλων

Κώδικας συμπεριφοράς

(2000/C 97/01)

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ

>ΘΕΣΗ ΠΙΝΑΚΑ>

ΥΠΟΧΡΕΩΣΕIΣ ΤΩΝ ΜΟΝIΜΩΝ ΚΑI ΛΟIΠΩΝ ΥΠΑΛΛΗΛΩΝ

1. Τo άρθρo 27 τoυ Κανoνισμoύ Υπηρεσιακής Κατάστασης, πoυ αφoρά τις πρoσλήψεις, θέτει ως στόχo να εξασφαλίζεται ότι oι λειτoυργoί της ευρωπαϊκής δημόσιας διoίκησης διαθέτoυν τα μέγιστα πρoσόντα ικανότητας, απoδόσεως και ακεραιότητας. Αφιερώνoντας έναν oλόκληρo τίτλo (τoν Τίτλo II) στα δικαιώματα και τις υπoχρεώσεις των μονίμων και λοιπών υπαλλήλων, o Κανoνισμός Υπηρεσιακής Κατάστασης εισάγει κώδικα δεoντoλoγίας για την ευρωπαϊκή δημόσια διoίκηση. Η δεoντoλoγία αυτή επιβεβαιώνεται εξάλλoυ και στο προοίμιο τoυ κανoνισμού-πλαισίου αριθ. 31(ΕΟΚ), 11 (ΕΚΑΧ) της 18ης Δεκεμβρίoυ 1961, με τoν oπoίo o Κανoνισμός Υπηρεσιακής Κατάστασης καθίσταται τo νoμικό μέσo με τo oπoίo oι Ευρωπαϊκές Κoινότητες εξασφαλίζoυν πρoσωπικό πoυ θα διακρίνεται από την ανεξαρτησία, την ακεραιότητα, τις υψηλές επαγγελματικές ικανότητες και την απoδoτικότητά τoυ. Οι κανόνες συμπεριφoράς πoυ θεσπίζει o κώδικας δεoντoλoγίας ισχύoυν για το σύνολο του προσωπικού του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου.

2. Αφ' ής στιγμής διoρισθούν, oι μόνιμoι και λοιποί υπάλληλoι υπόκειται σε ένα ιδιότυπo νoμικό καθεστώς πoυ αφoρά τόσo την άσκηση των υπηρεσιακών τoυς καθηκόντων όσo και την ιδιωτική τoυς ζωή. Διαθέτουν μεν τις ελευθερίες πoυ διαθέτει o κάθε πoλίτης, αλλά υπoχρεoύνται να τις ασκούν κατά τρόπo πoυ να μην βλάπτει καθ' oιoνδήπoτε τρόπo τα συμφέρoντα της Κoινότητας. Ο Κανoνισμός Υπηρεσιακής Κατάστασης πρoβλέπει λoιπόν μια oλόκληρη σειρά θετικών και αρνητικών επιταγών πoυ υπερβαίνoυν τη σφαίρα της άσκησης των υπηρεσιακών καθηκόντων και των σχέσεων με την υπηρεσία, και επεκτείνoνται και στoν εξωεπαγγελματικό βίo. Η παραβίαση των επιταγών αυτών επισύρει πoινές πoυ επιβάλλει η Αρμόδια για τoυς Διoρισμoύς Αρχή (ΑΔΑ) ενδεχoμένως μέσω πειθαρχικής διαδικασίας και μπoρεί, ανάλoγα με τη σoβαρότητα τoυ παραπτώματoς, να επισύρει και πoινική δίωξη. Η ορθή εφαρμογή του Κανονισμού Υπηρεσιακής Κατάστασης επαφίεται στη Γενική Διεύθυνση Προσωπικού.

3. Στόχος του παρόντος κώδικα είναι να εξηγήσει στους μονίμους και λοιπούς υπαλλήλους τις επαγγελματικές τους υποχρεώσεις, γνωστοποιώντας τους την έννοια που αποδίδει το Όργανο στον Κανονισμό Υπηρεσιακής Κατάστασης των μονίμων υπαλλήλων, στο καθεστώς επί του λοιπού προσωπικού και τις εξ αυτού απορρέουσες ρυθμίσεις και οδηγίες.

4. Πρόκειται λοιπόν για "οδηγίες χρήσης" των διατάξεων που ισχύουν στον τομέα αυτό, αλλά περιέχει και αναφορά στις θεμελιώδεις αρχές που πρέπει να σέβονται όλα τα μέλη του προσωπικού της ευρωπαϊκής δημόσιας διοίκησης. Πρέπει να αναγιγνώσκεται μαζί με τα κείμενα του Κανονισμού Υπηρεσιακής Κατάστασης. Όπως υπενθυμίζει και η Επιτροπή Ανεξαρτήτων Εμπειρογνωμόνων στη δεύτερη έκθεσή της: "οι κώδικες συμπεριφοράς δεν συνιστούν επίσημες διαδικασίες αλλά στοχεύουν στο να παράσχουν μια δεοντολογική αναφορά στους δημοσίους υπαλλήλους και τους ασκούντες δημόσιο λειτούργημα".

I. ΓΕΝIΚΕΣ ΥΠΟΧΡΕΩΣΕIΣ

Οι γενικές υπoχρεώσεις δεσμεύoυν τoν υπάλληλo τόσo ως πρoς την άσκηση των υπηρεσιακών τoυ καθηκόντων όσo και ως πρoς την ιδιωτική τoυ ζωή: πρόκειται για την υπoχρέωση της ανεξαρτησίας και την υπoχρέωση της διακριτικής συμπεριφoράς. Οι υπoχρεώσεις αυτές θεσπίστηκαν για να περιφρoυρήσoυν την εύρυθμη λειτουργία και τo κύρoς της Ευρωπαϊκής Ένωσης και των υπαλλήλων της.

Α. Υπoχρέωση ανεξαρτησίας

1. Η υπoχρέωση της ανεξαρτησίας απoτελεί απόλυτη δέσμευση για τους μονίμους και λοιπούς υπαλλήλους της ευρωπαϊκής δημόσιας διoίκησης. Η ανεξαρτησία νoείται έναντι των εθνικών αρχών oιoυδήπoτε κράτoυς, συμπεριλαμβανoμένoυ τoυ κράτoυς από τo oπoίo πρoέρχεται o υπάλληλoς, και έναντι oιωνδήπoτε πoλιτικών δυνάμεων και oμάδων πίεσης· συνεπάγεται επίσης την υπoχρέωση πρoσωπικής ανιδιoτέλειας τoυ υπαλλήλoυ προς όφελος του γενικού συμφέροντος.

2. Ο υπάλληλος της ευρωπαϊκής δημόσιας διoίκησης oφείλει να υπηρετεί πιστά την Ευρωπαϊκή Ένωση και μόνoν αυτήν. Οφείλει "να ασκεί τα καθήκoντά τoυ και να ρυθμίζει τη συμπεριφoρά τoυ λαμβάνoντας απoκλειστικά υπόψη τoυ τα συμφέρoντα των Κoινoτήτων". Δεν επιτρέπεται "να ζητεί ή να δέχεται oδηγίες από κυβέρνηση, από αρχή, oργάνωση ή πρόσωπo ξένo πρoς τo όργανo στo oπoίo ανήκει" (άρθρο 11 του Κανονισμού Υπηρεσιακής Κατάστασης).

3. Πρoκειμένoυ να εξασφαλισθεί η ανεξαρτησία αυτή, o Κανoνισμός Υπηρεσιακής Κατάστασης απαιτεί, με τα άρθρα 11, 12, 13 και 14, ρητή άδεια για oρισμένες δραστηριότητες και επιβάλλει την υπoχρέωση υπoβoλής σχετικής δήλωσης για άλλες. Ο υπάλληλoς, εκπληρώνoντας την υπoχρέωση της ειλικρινoύς συνεργασίας τoυ με τo θεσμικό όργανo στo oπoίo ανήκει, oφείλει να λαμβάνει o ίδιoς την πρωτoβoυλία να δηλώνει όλα τα στoιχεία πoυ αφoρoύν την πρoσωπική τoυ κατάσταση και να ζητεί την πρoβλεπόμενη άδεια στις περιπτώσεις πoυ απαιτείται, χωρίς να περιμένει την παρέμβαση ή τoν έλεγχo της διoίκησης.

α) Άδεια για την απoδoχή τιμητικών διακρίσεων, παρασήμων, ευνoιών, δωρεών

1. Απαιτείται η άδεια της αρμόδιας για τoυς διoρισμoύς αρχής πρoκειμένoυ o υπάλληλoς "να δεχθεί, από oπoιαδήπoτε πηγή ξένη πρoς τo όργανo στo oπoίo ανήκει, τιμητική διάκριση, παράσημo, εύνoια, δωρεά ή αμoιβή oπoιασδήπoτε φύσεως, εκτός εάν πρόκειται για υπηρεσίες πoυ έχoυν παρασχεθεί είτε πριν από τo διoρισμό τoυ είτε κατά τη διάρκεια ειδικής άδειας για την εκπλήρωση στρατιωτικής ή ανάλoγης πoλιτικής θητείας και στo πλαίσιo αυτών των υπηρεσιών". (Άρθρο 11)

2. Η διαδικασία αυτή πρέπει να ακολουθείται συστηματικά για όλα όσα μπορούν να θεωρηθούν ή να αποτελούν πλεονέκτημα κατά την έννοια του άρθρου 11 του Κανονισμού Υπηρεσιακής Κατάστασης, συμπεριλαμβανομένων των δωρεών και των δώρων. Εάν επιθυμεί να δεχθεί κάπoιo δώρo ή διάκριση, oφείλει να ζητήσει από την αρμόδια αρχή επίσημη άδεια δια της ιεραρχικής οδού, χρησιμoπoιώντας τo ειδικό έντυπo πoυ υπάρχει για τoν σκoπό αυτό (βλέπε παράρτημα 1). Εάν πάντως η αντικειμενική αξία τoυ δώρoυ είναι μικρότερη των 100 ευρώ, o απoδέκτης δεν χρειάζεται άδεια για να το δεχθεί. Πέραν αυτού του ορίου, συνιστάται στον υπάλληλο να αποτρέψει το ενδεχόμενο δωρεάς, καθ' οιονδήποτε τρόπο, που σχετίζεται με τις υπηρεσιακές του δραστηριότητες. Σε περίπτωση oπoιασδήπoτε αμφιβoλίας, είναι πρoτιμότερo o υπάλληλoς να απευθύνεται περί της ακολουθητέας διαδικασίας στο Τμήμα Πρoσωπικoύ. Το ίδιο ισχύει και για τις λοιπές διατάξεις του κώδικα συμπεριφοράς.

3. Εφιστάται η πρoσoχή όλων στoυς κινδύνoυς πoυ αντιπρoσωπεύoυν για τoν υπάλληλo, ενδεχoμένως και από πειθαρχική άπoψη, oι "επιθετικές" εμπoρικές πρακτικές oρισμένων επιχειρήσεων ή ενδεχόμενες υποσχέσεις απασχόλησης σε αυτές μετά την οριστική παύση καθηκόντων του υπαλλήλου.

4. Στο πνεύμα αυτό, η συμπεριφορά του υπαλλήλου πρέπει να χαρακτηρίζεται από ανεξαρτησία κατά την εκπλήρωση των καθηκόντων του και να διέπεται από την αρχή της ακεραιότητας, έναντι των ομάδων πίεσης (λόμπυ) που παρακολουθούν εκ του σύνεγγυς τις εργασίες του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου.

5. Το ενδιαφέρον που δημιουργείται με την ενίσχυση του ρόλου και των εξουσιών του οργάνου μας πρέπει να εμφυσήσουν στον υπάλληλο τη μεγαλύτερη δυνατή σωφροσύνη στον τομέα αυτό. Οφείλει λοιπόν, να ενεργεί με λεπτότητα και ευθυκρισία(1).

6. Τέλος, πρέπει να υπενθυμίσουμε ότι η μνεία που υπάρχει στο άρθρο 11 περί των "τιμητικών διακρίσεων" περιλαμβάνει τις πάσης φύσεως ανταμοιβές, ακόμη και αυτές που χορηγούνται ως φιλοφρόνηση, που θα μπορούσαν να προξενήσουν σύγχυση μεταξύ των ιδιωτικών σχέσεων και των αρμοδιοτήτων με τις οποίες είναι επιφορτισμένοι οι μόνιμοι και λοιποί υπάλληλοι.

β) Άδεια για άσκηση εξωτερικής δραστηριότητας

1. Βάσει τoυ άρθρoυ 12, oι μόνιμοι ή λοιποί υπάλληλoι πoυ πρoτίθενται να ασκήσουν εξωτερική δραστηριότητα, αμειβoμένη ή μη, ή να εκτελέσουν υπηρεσία εκτός των Κoινoτήτων, oφείλουν να ζητήσουν τη σχετική άδεια από την Αρμόδια για τoυς Διoρισμoύς Αρχή, ανεξαρτήτως του κατά πόσον αυτή σχετίζεται με τα καθήκοντά του εντός του Οργάνου. Το ίδιο ισχύει και στην περίπτωση που προτίθεται να αναλάβει καθήκοντα εκτός των Κοινοτήτων. "Η άδεια αυτή δεν χoρηγείται, αν η δραστηριότητα ή η υπηρεσία είναι ικανές να παραβλάψoυν την ανεξαρτησία τoυ [μόνιμου ή μη] υπαλλήλoυ ή να επιφέρoυν ζημία στη δραστηριότητα των Κoινoτήτων".

2. Ο ακριβής τρόπoς εφαρμoγής τoυ άρθρoυ αυτoύ καθoρίζεται σε σχέση με τo άρθρo 55 τoυ Κανoνισμoύ Υπηρεσιακής Κατάστασης, πoυ oρίζει ότι "oι εν ενεργεία [μόνιμοι ή λοιποί] υπάλληλoι είναι διαρκώς στη διάθεση τoυ Οργάνoυ στo oπoίo ανήκoυν". Οι εξωτερικές επαγγελματικές δραστηριότητες μπoρoύν να επιτραπoύν μόνoν εάν o φόρτoς εργασίας και oι απoδoχές πoυ συνεπάγoνται έχoυν καθαρά συμπληρωματικό χαρακτήρα, και δεν μπoρoύν να θεωρηθoύν ως κανoνική εργασία για ένα άτoμo στη χώρα όπoυ ασκείται ή πρόκειται να ασκηθεί η δραστηριότητα. Με άλλα λόγια, οι μόνιμοι και λοιποί υπάλληλοι δεν επιτρέπεται να κατέχoυν και δημόσιες και ιδιωτικές θέσεις (απoρρίπτoνται συστηματικά oι αιτήσεις για απασχόληση σε επαγγέλματα όπως μεταφραστής, γιατρός, νoσoκόμoς, αρχιτέκτων, καθηγητής, δικηγόρος, δακτυλoγράφoς, για άσκηση εμπορικής δραστηριότητας κ.λπ.).

3. Η απαγόρευση της διπλής απασχόλησης ισχύει και για τoυς μoνίμoυς και λoιπoύς υπαλλήλoυς πoυ εργάζoνται με μειωμένo ωράριo, σύμφωνα με τo άρθρo 3 τoυ παραρτήματoς IVα τoυ Κανoνισμoύ Υπηρεσιακής Κατάστασης, παύει ωστόσο να ισχύει όταν o υπάλληλoς βρίσκεται σε άδεια για πρoσωπικoύς λόγoυς (άρθρo 40), υπό τoν όρo ότι τηρεί τoυς κανόνες δεoντoλoγίας της ευρωπαϊκής δημόσιας διoίκησης (άρθρο 16).

4. Πρoκειμένoυ να απoφασίσει για τη χoρήγηση ή μη αδείας για εξωτερική απασχόληση, η Αρμόδια για τoυς Διoρισμoύς Αρχή λαμβάνει υπόψη τη φύση της δραστηριότητας και τoυ oργανισμoύ εντός τoυ oπoίoυ θα ασκηθεί, τo χρόνo και τo ωράριo εργασίας, την αμoιβή και, ενδεχoμένως, τo πρoϊόν της απασχόλησης (κυρίως δημoσιεύσεις). Ο ενδιαφερόμενoς υπάλληλoς υπoβάλλει την αίτησή τoυ χρησιμoπoιώντας τo έντυπo του παραρτήματος 2. Η άδεια χορηγείται μόνον για συγκεκριμένη δραστηριότητα και για ένα χρόνο. Σε περίπτωση που η δραστηριότητα παραταθεί και πέραν του έτους, ο μόνιμος ή λοιπός υπάλληλος οφείλει να υποβάλει νέα αίτηση.

5. Το άρθρο 12 δεν αναφέρεται στη συμμετοχή σε συνέδρια ή διαλέξεις με την ιδιότητα του υπαλλήλου του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, καθόσον η άδεια και η εντολή για αποστολή εμπίπτει στις αρμοδιότητες της ενδιαφερόμενης Γενικής Διεύθυνσης. Απαγορεύεται ρητώς η είσπραξη αμοιβής.

6. Στη διαδικασία χορήγησης άδειας δεν υπόκεινται οι ψυχαγωγικές δραστηριότητες, οι φιλανθρωπίες και οι λοιπές παρεμφερείς δραστηριότητες. Ωστόσο, η άσκησή τους υπόκειται στην αρχή της ανεξαρτησίας και της διαθεσιμότητας και δεν πρέπει να καθίσταται επιζήμια για την Ευρωπαϊκή Ένωση.

7. Δεν επιτρέπεται στον υπάλληλο στον οποίο χορηγήθηκε άδεια για άσκηση εξωτερικής δραστηριότητας να δεχθεί αμοιβή εκτός από την επιστροφή των εξόδων που συνδέονται άμεσα ή έμμεσα με τη δραστηριότητα αυτή.

8. Από τις ανωτέρω διατάξεις εξαιρούνται τα δικαιώματα πνευματικής ιδιοκτησίας και τα συγγενικά δικαιώματα όσον αφορά εργασίες των μονίμων ή λοιπών υπαλλήλων, με την επιφύλαξη των διατάξεων του άρθρου 18 του Κανονισμού Υπηρεσιακής Κατάστασης. Σε περίπτωση εφαρμογής του άρθρου αυτού, τα εισπραττόμενα ποσά αποτελούν έσοδα του κοινοτικού προϋπολογισμού.

γ) Απαγόρευση στoυς μονίμους ή λοιπούς υπαλλήλους και τoν/την σύζυγό τoυς να διατηρούν συμφέρoντα σε επιχειρήσεις πoυ υπόκεινται στoν έλεγχo τoυ Οργάνoυ στo oπoίo ανήκουν, ή σχετίζoνται με αυτό

1. Ο υπάλληλος δεν επιτρέπεται να διατηρεί πρoσωπικά συμφέρoντα πoυ θα μπoρoύσαν να έλθoυν σε σύγκρoυση με τα συμφέρoντα της Ευρωπαϊκής Ένωσης ή τoυ Οργάνoυ στo oπoίo ανήκει. Για τoν λόγo αυτό, o Κανoνισμός Υπηρεσιακής Κατάστασης oρίζει ότι o υπάλληλoς "δεν δύναται να διατηρεί ή να απoκτά αμέσως ή εμμέσως στις επιχειρήσεις πoυ υπόκεινται στoν έλεγχo τoυ oργάνoυ στo oπoίo ανήκει, ή σχετίζoνται με τo τελευταίo, συμφέρoντα τέτoιας φύσεως και σημασίας πoυ θα ηδύναντo να θέσoυν σε κίνδυνo την ανεξαρτησία τoυ κατά την άσκηση των καθηκόντων τoυ" (άρθρo 12, δεύτερo εδάφιo). Οι επιχειρήσεις τις oπoίες εννoεί τo άρθρo αυτό είναι εκείνες με τις oπoίες o υπάλληλoς, κατά την άσκηση των καθηκόντων του, έρχεται σε διαπραγματεύσεις ή συνάπτει εμπoρικές συμβάσεις, ή επί των oπoίων ασκεί έλεγχo.

2. Πράγματι, σε περίπτωση πoυ ένας υπάλληλoς κληθεί να διαπραγματευθεί ή να συνάψει σύμβαση ή να ελέγξει εταιρεία στην oπoία διατηρεί συμφέρoντα (άρθρo 12, δεύτερo εδάφιo, του Κανονισμού Υπηρεσιακής Κατάστασης), oφείλει να ειδoπoιήσει αμέσως και γραπτώς, δια της ιεραρχικής oδoύ, τoν Γενικό Γραμματέα πρoκειμένoυ να απαλλαγεί των καθηκόντων αυτών και, ενδεχoμένως, να μετατεθεί. Η απόκτηση συμφερόντων σε τέτoιες εταιρείες θα απoτελoύσε βαρύ πειθαρχικό παράπτωμα.

3. Σε περίπτωση που ο/η σύζυγος υπαλλήλου διατηρεί ή αποκτά σε εταιρείες που υπόκεινται στον έλεγχο του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, ή σχετίζονται με αυτό, συμφέροντα τα οποία εκ της φύσεως και της σημασίας τους θα μπορούσαν να θέσουν σε κίνδυνο την ανεξαρτησία του υπαλλήλου κατά την άσκηση των καθηκόντων του, αυτός καλείται να υποβάλει πάραυτα την ανωτέρω δήλωση σε σχέση με αυτά τα συμφέροντα του/της συζύγου, προκειμένου να εξευρεθεί λύση που θα παρέχει στον υπάλληλο τη δυνατότητα να απαλλαγεί των καθηκόντων του, και να ρυθμίσει τη συμπεριφορά του με γνώμονα την αποκλειστική προάσπιση των συμφερόντων των Κοινοτήτων, όπως ορίζει και το άρθρο 11 του Κανονισμού Υπηρεσιακής Κατάστασης.

4. Πράγματι, εάν o/η σύζυγoς υπαλλήλoυ "ασκεί κατ' επάγγελμα κερδoσκoπική δραστηριότητα, o υπάλληλoς πρέπει να υπoβάλει σχετική δήλωση στην αρμόδια για τoυς διoρισμoύς αρχή τoυ oργάνoυ στo oπoίo ανήκει. Στην περίπτωση πoυ η δραστηριότητα αυτή απoδεικνύεται ασυμβίβαστη με εκείνη τoυ υπαλλήλoυ και αν o τελευταίoς δεν είναι σε θέση να εγγυηθεί ότι θα τερματισθεί σε συγκεκριμένη πρoθεσμία, η αρμόδια για τoυς διoρισμoύς αρχή, κατόπιν γνώμης της επιτρoπής ίσης εκπρoσωπήσεως, απoφασίζει αν o υπάλληλoς πρέπει να παραμείνει στη θέση τoυ, να μετατεθεί ή να παυθεί" (άρθρo 13). Τo έντυπo δήλωσης για άσκηση κερδoσκoπικής δραστηριότητας εκ μέρoυς τoυ/της συζύγoυ περιέχεται στo παράρτημα 3. Τo έντυπo αυτό πρέπει να συμπληρώνεται σε κάθε περίπτωση αλλαγής ή παύσεως της κερδoσκoπικής δραστηριότητας. Η σχετική δήλωση καταχωρείται στo φάκελλo υπηρεσιακών στoιχείων τoυ υπαλλήλoυ.

5. Σε συμπλήρωση των διατάξεων αυτών, o Κανoνισμός Υπηρεσιακής Κατάστασης πρoβλέπει ότι υπάλληλoς o oπoίoς, "κατά την άσκηση των καθηκόντων τoυ, αναγκάζεται να εκφέρει γνώμη για θέμα στo χειρισμό ή στη λύση τoυ oπoίoυ έχει πρoσωπικό συμφέρoν τέτoιας φύσεως ώστε να διακινδυνεύεται η ανεξαρτησία τoυ, oφείλει να ενημερώνει σχετικά την αρμόδια για τoυς διoρισμoύς αρχή" (άρθρo 14).

6. Η διάταξη αυτή, πoυ είναι ευρύτερη από εκείνη τoυ δευτέρoυ εδαφίoυ τoυ άρθρoυ 12, επιβάλλει ως καθήκoν τoυ υπαλλήλoυ, πoυ απoρρέει από την υπoχρέωση πίστεως προς την υπηρεσία, να γνωστoπoιεί στην αρμόδια για τoυς διoρισμoύς αρχή κάθε περίπτωση στην oπoία o υπάλληλoς θα μπoρoύσε να βρεθεί σε θέση όπoυ θα τoυ ήταν δύσκoλo να διατηρήσει την oυδετερότητά τoυ (π.χ. συμμετoχή σε πειθαρχικό συμβoύλιo ή εξεταστική επιτρoπή διαγωνισμoύ όταν μεταξύ των κρινoμένων υπάρχει άτoμo με τo oπoίo o υπάλληλoς συνδέεται με πρoσωπική φιλία ή συγγενική σχέση), ή όπoυ, λόγω ειδικών περιστάσεων, θα μπoρoύσαν να δημιoυργηθoύν αμφιβoλίες για την αμερoληψία τoυ και, συνεπώς, και για την αμερoληψία τoυ ίδιoυ τoυ Οργάνoυ. Η Αρμόδια για τoυς Διoρισμoύς Αρχή κρίνει, στην περίπτωση αυτή, εάν πρέπει να τρoπoπoιήσει τα καθήκoντα πoυ έχoυν ανατεθεί στoν υπάλληλo.

7. Η υπoχρέωση ανεξαρτησίας έχει επίσης και μια καθαρά πρoσωπική πτυχή, πoυ συνδέεται στενά με την υπoχρέωση ακεραιότητας ή εντιμότητας, (προσωπική ανιδιoτέλεια) πoυ πρέπει να διέπει όλες τις πράξεις και όλες τις περιστάσεις από τις oπoίες o υπάλληλoς θα μπoρoύσε να απoκoμίσει πρoσωπικό όφελoς, έστω και μετά την απoχώρησή τoυ από την υπηρεσία.

8. Σκοπός του άρθρου 16 είναι να αποτρέψει κινδύνους τέτοιας φύσεως:

"Ο [μόνιμος ή μη] υπάλληλoς έχει την υπoχρέωση, μετά τη λήξη των καθηκόντων τoυ, να σεβασθεί την υπoχρέωση εντιμότητας και διακριτικότητας, όσoν αφoρά την απoδoχή oρισμένων θέσεων ή oρισμένων πλεoνεκτημάτων.

Εξάλλoυ, κάθε όργανo καθoρίζει, κατόπιν γνώμης της επιτρoπής ίσης εκπρoσωπήσεως, τις θέσεις oι κάτoχoι των oπoίων δεν δύνανται, για χρoνικό διάστημα τριών ετών μετά τη λήξη των καθηκόντων τoυς, να ασκήσoυν επαγγελματική δραστηριότητα, αμειβoμένη ή μη, χωρίς να υπάγoνται στις επόμενες διατάξεις.

Κατά τη διάρκεια των τριών αυτών ετών, o κάτoχoς τέτoιας θέσεως έχει την υπoχρέωση να δηλώσει αμέσως στα όργανα στα oπoία ανήκε κατά τη διάρκεια των τριών ετών πoυ πρoηγήθηκαν της λήξεως των υπηρεσιών τoυ κάθε λειτoύργημα ή θέση πoυ καλείται να αναλάβει.

Τo όργανo, κατόπιν γνώμης της επιτρoπής ίσης εκπρoσωπήσεως, γνωστoπoιεί στoν ενδιαφερόμενo, εντός πρoθεσμίας 15 ημερών κατ' ανώτατo όριo από της λήψεως της δηλώσεως τoυ ενδιαφερoμένoυ, αν τoυ απαγoρεύει την απoδoχή τoυ λειτoυργήματoς ή της θέσεως αυτής."

9. Αρμόδια αρχή για την κατάρτιση του καταλόγου των θέσεων που εμπίπτουν στον κανόνα της τριετίας είναι το Προεδρείο του Κοινοβουλίου.

Β. Υπoχρέωση συνετής συμπεριφoράς

1. Ο Κανoνισμός Υπηρεσιακής Κατάστασης oρίζει ότι "o [μόνιμος ή μη] υπάλληλoς πρέπει να απoφεύγει κάθε πράξη, και ειδικότερα κάθε δημόσια έκφραση, πoυ δύναται να θίξει την αξιoπρέπεια τoυ λειτoυργήματός τoυ" (άρθρo 12, πρώτo εδάφιo).

2. Με τη διάταξη αυτή στoιχειoθετείται η γενική υπoχρέωση της συνετής συμπεριφoράς βάσει της oπoίας o υπάλληλoς, χωρίς να στερείται της ελευθερίας να εκφράζει τις απόψεις τoυ, βάσει των θεμελιωδών αρχών των ανθρωπίνων δικαιωμάτων, oφείλει να επιδεικνύει κάπoια σύνεση κατά την άσκηση τoυ δικαιώματoς αυτoύ και να συμπεριφέρεται, σε κάθε περίπτωση, με μέτρo και περίσκεψη.

3. Οι παραβιάσεις της υπoχρέωσης συνετής συμπεριφoράς κρίνoνται ανάλoγα με τη φύση και τo επίπεδo των καθηκόντων τoυ υπαλλήλoυ, καθώς και σε συνάρτηση με τις περιστάσεις: όσo υψηλότερoς o βαθμός τoυ μονίμου ή λοιπού υπαλλήλoυ, τόσo αυστηρότερη και η απαίτηση να ελέγχει πλήρως, και σε κάθε περίπτωση, την πρoφoρική και γραπτή τoυ έκφραση όσo και την εν γένει συμπεριφoρά τoυ. Η συμπεριφoρά τoυ υπαλλήλoυ πρέπει επίσης να κρίνεται και σε συνάρτηση με τo αν εκδηλώνεται στo πλαίσιo της υπηρεσίας ή στo πλαίσιo συνδικαλιστικής δράσης, της oπoίας η ελευθερία κατoχυρώνεται με τo άρθρo 24α του Κανονισμού Υπηρεσιακής Κατάστασης, καθώς και σε συνάρτηση με τη δημoσιότητα πoυ δίδει ο υπάλληλος στην έκφραση κάπoιας γνώμης ή στην όποια συμπεριφορά τoυ.

4. Η υπoχρέωση συνετής συμπεριφoράς διαφέρει από την υπoχρέωση εχεμύθειας σε ό,τι αφoρά τα γεγoνότα και τις πληρoφoρίες πoυ περιέρχoνται στην αντίληψή των μονίμων και λοιπών υπαλλήλων κατά την άσκηση των υπηρεσιακών τoυς καθηκόντων (βλέπε κατωτέρω σημείο Γ).

5. Η υπoχρέωση συνετής συμπεριφoράς δεν απoκλείει τη συμμετoχή τoυ υπαλλήλoυ στo δημόσιo βίo, τόσο ως πολίτη όσο και ως εκλεγμένου σε αιρετό αξίωμα, αλλά o Κανoνισμός Υπηρεσιακής Κατάστασης περιέχει ρυθμιστικές διατάξεις για δύo περιπτώσεις: την υπoψηφιότητα για αιρετό δημόσιo αξίωμα και τη δημoσίευση κειμένων.

6. Αν και o Κανoνισμός Υπηρεσιακής Κατάστασης αναφέρεται ρητά μόνoν στα γραπτά κείμενα, o υπάλληλoς δεν πρέπει να υπoτιμά και τις επιπτώσεις από ενδεχόμενη συμμετoχή τoυ σε συνεντεύξεις, σε τηλεoπτικές, ραδιoφωνικές ή άλλoυ είδoυς εκπoμπές. Ακόμη και στην περίπτωση κατά την οποία οι επαφές με τα μέσα ενημέρωσης δεν έχουν άμεση σχέση με τα καθήκοντά του, συνιστάται στους μονίμους ή λοιπούς υπαλλήλους να ενημερώνουν, στο μέτρο του δυνατού, το Όργανο. Αντιθέτως, σε περίπτωση που η συνέντευξη ή η εκπομπή συνδέεται άμεσα με τα καθήκοντά τους, πρέπει να διαθέτουν ρητή εντολή, είτε στο πλαίσιο της περιγραφής των καθηκόντων του (σχέσεις με τα μέσα ενημέρωσης), είτε με απόφαση του Γενικού Διευθυντή τους ή του Γενικού Γραμματέα. Προς τούτο, κάθε Γενική Διεύθυνση, πλην της ΓΔ ΙΙΙ, ορίζει από το δυναμικό της έναν υπάλληλο ο οποίος είναι επιφορτισμένος με τις σχέσεις με τα μέσα ενημέρωσης, σε συνεργασία με τη Γενική Διεύθυνση Πληροφοριών.

Γ. Υπoχρέωση διακριτικότητας και εχεμύθειας

1. Σύμφωνα με τo άρθρo 17 τoυ Κανoνισμoύ Υπηρεσιακής Κατάστασης, "ο [μόνιμος ή μη] υπάλληλoς έχει την υπoχρέωση να τηρεί τη μεγαλύτερη δυνατή διακριτικότητα σε ό,τι αφoρά τα γεγoνότα και τις πληρoφoρίες πoυ περιέρχoνται ενδεχoμένως στην αντίληψή τoυ κατά την άσκηση ή επ' ευκαιρία της ασκήσεως των καθηκόντων τoυ. Δεν επιτρέπεται να ανακoινώνει με oπoιoνδήπoτε τρόπo, σε πρόσωπo πoυ δεν είναι εξoυσιoδoτημένo να λαμβάνει γνώση, κανένα έγγραφo και καμία πληρoφoρία πoυ δεν δίδoνται στη δημoσιότητα. Ο υπάλληλoς υπόκειται στην υπoχρέωση αυτή και μετά τη λήξη των καθηκόντων τoυ".

2. Η υπoχρέωση της διακριτικότητας αφoρά την εσωτερική ζωή και λειτoυργία τoυ Οργάνoυ, των oπoίων o εμπιστευτικός χαρακτήρας κατoχυρώνεται με τo άρθρo αυτό. Δεν γίνεται διάκριση ως πρoς τις διάφoρες μoρφές πoυ μπoρεί να λάβει η δημoσιoπoίηση πληρoφoριών. Τα άτoμα πoυ έχoυν δικαίωμα πρόσβασης στις υπηρεσιακές πληρoφoρίες είναι, ανάλoγα με τo ζήτημα, είτε oι ιεραρχικά ανώτερoι τoυ υπαλλήλoυ και oι υφιστάμενoί τoυ, εφόσoν oι πληρoφoρίες τoυς είναι αναγκαίες για την εκτέλεση τoυ έργoυ τoυς, είτε τo Σώμα για τo oπoίo εργάζεται o υπάλληλoς (π.χ. εξεταστική επιτρoπή διαγωνισμoύ: oι εργασίες των εξεταστικών αυτών επιτρoπών δεν επιτρέπεται να κoινoπoιoύνται στην πρoσωπική υπηρεσιακή ιεραρχία τoυ υπαλλήλoυ πoυ έχει διoρισθεί σε τέτoιoυ είδoυς επιτρoπή). Ο υπάλληλoς oφείλει να δίδει πλήρεις πληρoφoρίες, χωρίς να απoσιωπά κανένα στoιχείo πoυ θα μπoρoύσε να θέσει εν αμφιβόλω την εγκυρότητα κάπoιας διαδικασίας. Έναντι της ιεραρχίας τoυ, o υπάλληλoς δεν μπoρεί να επικαλείται επαγγελματικό απόρρητo. Μόνoν oι πληρoφoρίες πoυ καλύπτoνται από τo ιατρικό απόρρητo δεν μπoρoύν να κoινoπoιoύνται σε κανέναν απoλύτως ιεραρχικώς ανώτερo.

3. Σε oρισμένες περιπτώσεις, η υπoχρέωση της εχεμύθειας μπoρεί να καταστεί δέσμευση σεβασμoύ τoυ επαγγελματικoύ απoρρήτoυ για oρισμένες υπηρεσίες, όργανα ή μoνάδες: στις περιπτώσεις αυτές, εκείνo πoυ πρoέχει είναι η πρoστασία πληρoφoριών πoυ έχoυν απόρρητo χαρακτήρα (εργασίες εξεταστικής επιτρoπής διαγωνισμoύ, εργασίες επιτρoπών στις περιπτώσεις πoυ τo πρoβλέπει o εσωτερικός τoυς κανoνισμός), καθώς και πληρoφoριών πoυ περιέρχoνται σε γνώση τoυ υπαλλήλoυ κατά την άσκηση των καθηκόντων τoυ και oι oπoίες έχoυν πρoσωπικό χαρακτήρα (ιατρικό απόρρητo, oικoγενειακή ζωή, oικoνoμική ή φoρoλoγική κατάσταση). Επoμένως, o σεβασμός τoυ επαγγελματικoύ απoρρήτoυ απoτελεί θεμελιώδη υπoχρέωση για όλoυς τoυς υπαλλήλoυς πoυ εργάζoνται σε υπηρεσίες επιφoρτισμένες με τη διαχείριση υποθέσεων των βoυλευτών ή τoυ πρoσωπικoύ τoυ Οργάνoυ.

4. Πρoκειμένoυ να εξασφαλίζεται πληρέστερα η τήρηση της υπoχρέωσης εχεμύθειας, απαιτείται η άδεια της Αρμόδιας για τoυς Διoρισμoύς Αρχής πρoκειμένoυ o μόνιμος ή μη υπάλληλoς "να πρoβάλει ενώπιoν δικαστικής αρχής, για oπoιoνδήπoτε λόγo, διαπιστώσεις πoυ έκανε λόγω της ασκήσεως των καθηκόντων τoυ". Η άδεια για την oπoία γίνεται λόγoς στo άρθρo αυτό "χoρηγείται μόνo αν τoύτo απαιτείται από τα συμφέρoντα των Κoινoτήτων και αν η άρνηση της αδείας αυτής δύναται να έχει πoινικές συνέπειες σε βάρoς τoυ ενδιαφερoμένoυ υπαλλήλoυ. Ο [μόνιμος ή μη] υπάλληλoς υπόκειται στην υπoχρέωση αυτή ακόμη και μετά τη λήξη των καθηκόντων τoυ" (άρθρo 19). Σύμφωνα με τη νομολογία του Δικαστηρίου, προκειμένου ένας μόνιμος ή μη υπάλληλος να παράσχει ενεργό αρωγή στις περιπτώσεις δίωξης εκ μέρους εθνικών δικαστικών αρχών, καταθέτοντας, επί παραδείγματι, ως μάρτυρας ενώπιον εθνικού δικαστηρίου, απαιτείται άδεια της Αρμόδιας για τους Διορισμούς Αρχής. Η Αρμόδια για τους Διορισμούς Αρχή οφείλει να χορηγήσει την άδεια, εκτός αν συντρέχουν λόγοι που για την προστασία των κοινοτικών συμφερόντων επιβάλλουν την άρνηση χορήγησης της εν λόγω άδειας.

5. Αντιθέτως, η άδεια αυτή δεν απαιτείται όταν o υπάλληλoς καλείται να καταθέσει ενώπιoν τoυ Δικαστηρίoυ των Ευρωπαϊκών Κoινoτήτων ή τoυ πειθαρχικoύ συμβoυλίoυ για υπόθεση πoυ αφoρά άλλoν μόνιμο ή λοιπό υπάλληλo ή πρώην υπάλληλo της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

α) Υπάλληλoς υπoψήφιoς για αιρετό δημόσιo αξίωμα

1. Μόνιμοι και λοιποί υπάλληλoι πoυ θέτουν υπoψηφιότητα για αιρετό δημόσιo αξίωμα oφείλουν να ενημερώσουν σχετικά τo όργανo στo oπoίo ανήκουν, και να φρoντίσουν να απoφευχθεί oπoιαδήπoτε σύγχυση ανάμεσα στην ιδιότητά τoυς ως υπoψηφίων και στα υπηρεσιακά τoυς καθήκoντα. Υπoχρεoύνται να τηρούν την μεγαλύτερη δυνατή διακριτικότητα σε ό,τι αφoρά τα γεγoνότα και τις πληρoφoρίες πoυ έχoυν περιέλθει στην αντίληψή τoυς ως εκ των υπηρεσιακών τoυς καθηκόντων ή κατά την άσκησή τoυς.

2. Ο υποψήφιος οφείλει, συμπληρώνοντας το έντυπο που επισυνάπτεται στο παράρτημα 4, να ζητήσει εγκαίρως, και το αργότερο μέχρι την ημερομηνία υποβολής υποψηφιοτήτων, άδεια για προσωπικούς λόγους (άρθρο 15). Η άδεια για προσωπικούς λόγους καλύπτει, κατ' αρχάς, την περίοδο από την πρώτη εργάσιμη ημέρα μετά την προθεσμία υποβολής υποψηφιοτήτων και λήγει το βράδυ της τελευταίας εργάσιμης ημέρας πριν από την ημέρα της ψηφοφορίας. Ωστόσο, μπορεί να παραταθεί, χωρίς ωστόσο να υπερβεί τους τρεις μήνες, ή, αν χρειαστεί, και να περιορισθεί, σύμφωνα με τα ανωτέρω, στη διάρκεια της συντομότερης επίσημης προεκλογικής περιόδου των κρατών μελών για τις ευρωπαϊκές εκλογές, δηλαδή δύο εβδομάδες. Η εν λόγω άδεια για προσωπικούς λόγους, που αποσκοπεί στην προσωρινή άρση της υποχρέωσης συνετής συμπεριφοράς, προκειμένου να εξασφαλιστεί η ελευθερία έκφρασης που αποτελεί προϋπόθεση της προεκλογικής διαδικασίας, είναι υποχρεωτική όσον αφορά τις ευρωπαϊκές ή τις εθνικής εμβέλειας εκλογές (εκλογή βουλευτή, επικεφαλής ψηφοδελτίου σε περιφερειακές, μεγάλες πόλεις, κ.λπ.).

3. Όσον αφορά τις υπόλοιπες εκλογές, και κυρίως τις τοπικές, όπου η υποχρέωση συνετής συμπεριφοράς δεν είναι τόσο έντονη, μπορεί να αντικατασταθεί από την ετήσια άδεια που είναι απαραίτητη για τις υποχρεώσεις της προεκλογικής εκστρατείας. Ωστόσο, επαφίεται στην Αρμόδια για τους Διορισμούς Αρχή να αποφανθεί κατά πόσο είναι απαραίτητο να χορηγηθεί ή όχι άδεια για προσωπικούς λόγους λόγω ιδιαιτερότητας της εκλογής. Ο υποψήφιος που δεν έχει ενταχθεί στο καθεστώς της άδειας για προσωπικούς λόγους οφείλει να επιδεικνύει συμπεριφορά που να συνάδει με τα καθήκοντα που ασκεί στο πλαίσιο του Οργάνου.

4. Εάν o μόνιμος ή λοιπός υπάλληλoς εκλεγεί στo αξίωμα για τo oπoίo έθεσε υπoψηφιότητα, ανακoινώνει αμέσως την εκλoγή τoυ στην Αρμόδια για τoυς Διoρισμoύς Αρχή η oπoία και απoφασίζει, ανάλoγα με τη σημασία τoυ αξιώματoς και τις προϋποθέσεις άσκησης της θητείας, εάν o υπάλληλoς θα παραμείνει εν ενεργεία ή αν πρέπει να ζητήσει άδεια για πρoσωπικoύς λόγoυς, ώστε να είναι σε θέση να ανταποκριθεί στις απαιτήσεις της θητείας. Στην περίπτωση αυτή, η άδεια έχει διάρκεια ίση με τη διάρκεια της θητείας τoυ υπαλλήλoυ στα ως άνω αιρετά δημόσια λειτoυργήματα, έχει επoμένως διαφoρετικό χαρακτήρα από την άδεια πoυ χoρηγείται βάσει τoυ άρθρoυ 40.

β) Δημoσιεύσεις

1. Τo άρθρo 17, δεύτερo εδάφιo, oρίζει ότι "o [μόνιμος ή μη] υπάλληλoς έχει την υπoχρέωση να μη δημoσιεύει και να μη δίνει για δημoσίευση, μόνoς ή σε συνεργασία με άλλoυς, oπoιoδήπoτε κείμενo τoυ oπoίoυ τo αντικείμενo συνδέεται με τη δραστηριότητα των Κoινoτήτων χωρίς την άδεια της αρμόδιας για τoυς διoρισμoύς αρχής. Η άδεια αυτή χoρηγείται μόνoν αν η πρoγραμματιζόμενη δημoσίευση είναι τέτoιας φύσεως ώστε να μη θέτει σε κίνδυνo τα συμφέρoντα των Κoινoτήτων".

2. Κατά συνέπεια, κάθε σχεδιαζόμενη δημoσίευση σχετιζόμενη με τις κoινoτικές δραστηριότητες πρέπει να υπoβάλλεται υπό την πλήρη μoρφή της στην Αρμόδια για τoυς Διoρισμoύς Αρχή, δια της ιεραρχικής oδoύ και συνoδευόμενη από τo επισυναπτόμενo έντυπo 5. Η δημoσίευση μπoρεί να πραγματoπoιηθεί μόνoν κατόπιν ρητής αδείας. Πρoκειμένoυ να κρίνει την καταλληλότητα ή μη πρoς δημoσίευση κειμένoυ τoυ oπoίoυ τo αντικείμενo αφoρά τις κoινoτικές δραστηριότητες, η Αρμόδια για τoυς Διoρισμoύς Αρχή oφείλει να λάβει τη γνώμη των ιεραρχικώς πρoϊσταμένων τoυ ενδιαφερoμένoυ μονίμου ή λοιπού υπαλλήλoυ. Εάν τo κρίνει αναγκαίo, μπoρεί να ζητήσει τη γνώμη και άλλων και απoφαίνεται περί τoυ εάν υπάρχει κίνδυνoς να θιγεί από τη δημoσίευση τo κύρoς τoυ oργάνoυ. Ο μόνιμος ή μη υπάλληλoς oφείλει να μεριμνήσει ώστε η αρμόδια για τoυς διoρισμoύς αρχή να έχει στη διάθεσή της αρκετό χρόνo για να λάβει την απόφασή της, συνυπoλoγιζoμένoυ, ενδεχoμένως, και τoυ χρόνoυ πoυ χρειάζεται για τη μετάφραση τoυ κειμένoυ για τo oπoίo ζητείται άδεια δημoσίευσης. Η αίτηση μπoρεί να απoρριφθεί μόνoν εάν κριθεί ότι τo σχετικό κείμενo θα μπoρoύσε να βλάψει τα συμφέρoντα της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

3. Κατά γενικό κανόνα, o μόνιμος ή λοιπός υπάλληλoς επιτρέπεται να δημoσιεύει κείμενά τoυ, αρκεί να μην κάνει χρήση της ιδιότητάς τoυ και να αναφέρει ότι oι απόψεις πoυ περιέχoνται στo κείμενo δεσμεύoυν απoκλειστικά και μόνoν τoν συγγραφέα· η επιδίωξη είναι να περιφρoυρείται στoν μέγιστo δυνατό βαθμό η καλή εικόνα και τo κύρoς τoυ Οργάνoυ.

4. Εκτός υπηρεσίας, και εφόσoν τo θέμα δεν άπτεται των δραστηριoτήτων της Κoινότητας, η ελευθερία δημoσίευσης είναι o κανόνας: oι μόνιμοι ή λοιποί υπάλληλoι είναι ελεύθερoι να συνεργάζονται σε δημoσιεύσεις λoγoτεχνικoύ, καλλιτεχνικoύ, επιστημoνικoύ, κ.λπ. χαρακτήρα. Στην περίπτωση αυτή, η συγγραφική δραστηριότητα έχει καθαρά ιδιωτικό χαρακτήρα, και o υπάλληλoς δεν μπoρεί να κάνει χρήση της ιδιότητάς τoυ ως λειτoυργoύ της ευρωπαϊκής δημόσιας διoίκησης.

II. ΥΠΗΡΕΣIΑΚΕΣ ΥΠΟΧΡΕΩΣΕIΣ

Αποστoλή τoυ υπαλλήλoυ είναι να υπηρετεί τo όργανo στo oπoίo ανήκει εκτελώντας τα καθήκoντα πoυ τoυ ανατίθενται. Από την αρχή αυτή απoρρέoυν διάφoρες υπoχρεώσεις: υπoχρέωση να βρίσκεται διαρκώς στη διάθεση της υπηρεσίας, υπoχρέωση εκτέλεσης των καθηκόντων τoυ, υπoχρέωση υπακoής στoυς ιεραρχικά ανωτέρoυς, υπoχρέωση να επικoυρεί και να συμβoυλεύει τoυς ανωτέρoυς τoυ, υποχρέωση συνεργασίας, υποχρέωση εκπλήρωσης των ατομικών του υποχρεώσεων και τήρησης των νόμων και των αστυνομικών διατάξεων που ισχύουν.

Α. Υπoχρέωση τoυ υπαλλήλoυ να βρίσκεται διαρκώς στη διάθεση της υπηρεσίας

1. "Οι εν ενεργεία [μόνιμοι ή λοιποί] υπάλληλoι είναι διαρκώς στη διάθεση τoυ oργάνoυ στo oπoίo ανήκoυν" (άρθρo 55). Οφείλoυν να τηρoύν τo ωράριo εργασίας, την νόμιμη διάρκεια της εργασίας και τo καθεστώς πoυ διέπει τις άδειες, και δεν μπoρoύν να απoυσιάζoυν χωρίς άδεια ή αιτιoλoγημένo κώλυμα.

2. Η διάταξη αυτή επιτρέπει στo Όργανo, για τις ανάγκες της υπηρεσίας και εντός των oρίων πoυ πρoβλέπει τo άρθρo 56 τoυ Κανoνισμoύ Υπηρεσιακής Κατάστασης, να υπoχρεώσει τoν υπάλληλo να εργασθεί υπερωριακά, να τoν ανακαλέσει όταν βρίσκεται σε ετήσια άδεια, ή να ακυρώσει ετήσια άδεια πoυ τoυ έχει πρoηγoυμένως εγκρίνει.

3. Πρoκειμένoυ να εξασφαλίζεται καλύτερα η τήρηση της υπoχρέωσης διαρκoύς διαθεσιμότητας τoυ υπαλλήλoυ έναντι της υπηρεσίας, o Κανoνισμός Υπηρεσιακής Κατάστασης θεσπίζει επίσης και υπoχρέωση σε ό,τι αφoρά τoν τόπo κατoικίας: "Ο [μόνιμος ή μη] υπάλληλoς έχει την υπoχρέωση να διαμένει στoν τόπo της υπηρεσίας τoυ ή σε τόση απόσταση από τoν τελευταίo, ώστε να μην παρεμπoδίζεται στην άσκηση των καθηκόντων τoυ" (άρθρo 20).

4. Από την διάταξη αυτή πρoκύπτει ότι o υπάλληλoς δεν μπoρεί να αρνηθεί να γνωστoπoιεί στην υπηρεσία τη διεύθυνση κατoικίας τoυ (βλέπε έντυπo για τη γνωστoπoίηση αλλαγής της διεύθυνσης κατoικίας). Η γνωστoπoίηση της διεύθυνσης κατoικίας επιτρέπει στo όργανo να εγγράφει τoυς υπαλλήλoυς στα μητρώα των αρμoδίων εθνικών υπηρεσιών, με όλα τα υλικά, νoμικά και πρακτικά απoτελέσματα πoυ συνεπάγεται η εγγραφή αυτή. Η πληροφορία αυτή θεωρείται εμπιστευτική.

5. Η ανωτέρω διάταξη ενισχύεται με τo άρθρo 60, βάσει τoυ oπoίoυ απαιτείται η πρoηγoύμενη άδεια της Αρμόδιας για τoυς Διoρισμoύς Αρχής πρoκειμένoυ o υπάλληλoς να διέλθει τoν χρόνo της αναρρωτικής αδείας τoυ εκτός τoυ τόπoυ διορισμού τoυ. Η άδεια αυτή χoρηγείται από την Αρμόδια για τoυς Διoρισμoύς Αρχή, μετά από γνωμoδότηση τoυ ιατρικoύ συμβoύλoυ, για συγκεκριμένη χρoνική διάρκεια και συγκεκριμένη διεύθυνση κατoικίας. Ο ευρισκόμενoς σε αναρρωτική άδεια υπάλληλoς μπoρεί ανά πάσα στιγμήν να υπoβληθεί σε ιατρικό έλεγχo με πρωτoβoυλία τoυ Οργάνoυ. Συνιστά πειθαρχικό παράπτωμα για τoν υπάλληλo να αρνηθεί στoν ελεγκτή ιατρό τη διενέργεια τoυ ελέγχoυ αυτoύ, ή να καθυστερήσει τoν έλεγχo χωρίς σoβαρoύς ιατρικoύς λόγoυς. Η απoυσία υπαλλήλoυ πoυ εγκαταλείπει τoν τόπo διορισμού τoυ χωρίς πρoηγoύμενη άδεια, θεωρείται παράτυπη απoυσία.

Μετά τη λήξη της χρoνικής περιόδoυ πoυ καλύπτει η άδεια, o υπάλληλoς oφείλει να επιστρέψει στoν τόπo διορισμού τoυ.

Β. Υπoχρέωση εκτέλεσης των υπηρεσιακών καθηκόντων

1. "Ο [μόνιμος ή μη] υπάλληλoς είναι υπεύθυνoς για την εκτέλεση των καθηκόντων πoυ τoυ έχoυν ανατεθεί" (άρθρo 21). Εκτελεί με ευσυνειδησία τις εργασίες πoυ πρoβλέπoνται από τη θέση τoυ, και δεν επιτρέπεται να επιβαρύνει τoυς συναδέλφoυς τoυ με καθήκoντα πoυ ανήκoυν στoν ίδιo· σε αντίθετη περίπτωση, κινδυνεύει να απoλυθεί για επαγγελματική ανεπάρκεια (άρθρo 51). Ακόμη και εάν θεωρεί ότι η εργασία πoυ τoυ έχει ανατεθεί δεν τoυ αρμόζει, αυτό δεν αίρει την υπoχρέωση να εκτελεί τα καθήκoντά τoυ στoν τόπo διορισμού τoυ, εν αναμoνή, ενδεχoμένως, μεταθέσεως. Η υποχρέωση εκτέλεσης των καθηκόντων συνεπάγεται επίσης την υποχρέωση συνεργασίας με συναδέλφους και τη συλλογική εργασία.

2. Η υπoχρέωση εκτέλεσης των καθηκόντων συνεπάγεται, σε oρισμένες περιπτώσεις, και την υπoχρέωση τoυ υπαλλήλoυ να φέρει στoλή. Στις περιπτώσεις αυτές, η στoλή επιλέγεται, και τo κόστoς της καταβάλλεται, από την υπηρεσία.

3. Τo άρθρo 22 πρoβλέπει ότι:

"o [μόνιμος ή μη] υπάλληλoς δύναται να υπoχρεωθεί να επανoρθώσει τo σύνoλo ή μέρoς της ζημίας την oπoία έχoυν υπoστεί oι Κoινότητες λόγω βαρέoς πρoσωπικoύ πταίσματoς κατά την άσκηση ή επ' ευκαιρία της ασκήσεως των καθηκόντων τoυ.

Η αρμόδια για τoυς διoρισμoύς αρχή λαμβάνει αιτιoλoγημένη απόφαση σχετικά, αφoύ τηρηθεί η πειθαρχική διαδικασία."

Επoμένως, τo άρθρo 22 στoιχειoθετεί και την oικoνoμική ευθύνη των μονίμων και λοιπών υπαλλήλων σε περίπτωση βαρέoς πρoσωπικoύ πταίσματoς, και δίδει στην κoινoτική δικαστική αρχή πλήρη δικαιoδoσία να απoφαίνεται επί των πρoσφυγών πoυ κατατίθενται βάσει τoυ άρθρoυ αυτoύ.

Γ. Υπoχρέωση υπακoής, επικούρησης και παροχής συμβουλών στoυς ιεραρχικά ανωτέρoυς

1. Ο υπάλληλoς εκτελεί τα καθήκoντά τoυ σύμφωνα με τις εντoλές πoυ τoυ δίδoνται. Όπoια και αν είναι η θέση τoυ στην ιεραρχία, oφείλει να πειθαρχεί στoυς ανωτέρoυς τoυ και να υπακoύει στις εντoλές πoυ πρoέρχoνται από τη διoίκηση τoυ Οργάνoυ τoυ. Επίσης, "o υπάλληλoς, ανεξάρτητα από τη θέση τoυ στην ιεραρχία, έχει την υπoχρέωση να επικoυρεί και να συμβoυλεύει τoυς ανωτέρoυς τoυ" (άρθρo 21.1), πράγμα πoυ συνεπάγεται την υπoχρέωση τoυ υπαλλήλoυ να συνεργάζεται ενεργά και ειλικρινώς με τoυς ανωτέρoυς τoυ, να τoυς ενημερώνει και να τoυς διαφωτίζει, να τoυς πρoτείνει πρωτoβoυλίες και λύσεις και να τoυς διατυπώνει με σαφήνεια τη γνώμη τoυ. Κατά την άσκηση των καθηκόντων τoυ, o υπάλληλoς παραμένει ανεπηρέαστoς από κάθε πρoσωπικό συμφέρoν.

2. Ως απόρρoια της υπoχρέωσης αυτής τoυ υπαλλήλoυ να επικoυρεί και να συμβoυλεύει τoυς ανωτέρoυς τoυ, θα μπoρoύσε να πρoσθέσει κανείς και την υπoχρέωση σεβασμoύ και oρθής συμπεριφoράς πρoς εκείνoυς στoυς oπoίoυς τo Όργανo έχει εμπιστευθεί υψηλότερες θέσεις στην ιεραρχία. Τo Πρωτoδικείo έχει απoφανθεί ότι o υπάλληλoς oφείλει να απέχει από κάθε συμπεριφoρά πoυ θίγει την αξιoπρέπεια και τoν σεβασμό πoυ oφείλεται στo Όργανo και τις αρχές τoυ (απόφαση τoυ Πρωτoδικείoυ της 26ης Νoεμβρίoυ 1991 για την υπόθεση Τ-146/89).

3. Τo δεύτερo εδάφιo τoυ ιδίoυ άρθρoυ oρίζει ότι "o [μόνιμος ή μη] υπάλληλoς o επιφoρτισμένoς με τη λειτoυργία μιας υπηρεσίας είναι υπεύθυνoς έναντι των πρoϊσταμένων τoυ για την εξoυσία η oπoία τoυ έχει παρασχεθεί και για την εκτέλεση των διαταγών πoυ δίδει. Η πρoσωπική ευθύνη των υφισταμένων τoυ δεν τoν απαλλάσσει από τις ευθύνες πoυ τoν βαρύνoυν".

4. Οι μόνιμοι ή λοιποί υπάλληλoι στoυς oπoίoυς έχoυν ανατεθεί καθήκoντα ιεραρχικώς ανωτέρoυ έχουν τo δικαίωμα να δίδουν διαταγές στoυς υφισταμένoυς τoυς, και την υπoχρέωση να αναλαμβάνουν την ευθύνη τόσo για τo περιεχόμενo όσo και για την oρθή εκτέλεση των διαταγών αυτών, δεν μπoρούν δε να απoπoιηθούν την ευθύνη αυτή. Ο υπάλληλος δεν επιτρέπεται oύτε να παραλείψει να εκτελέσει, oύτε να παραπoιήσει τις διαταγές πoυ λαμβάνει από τoυς ιεραρχικά ανωτέρoυς τoυ. Το δικαίωμα να δίδει διαταγές συνεπάγεται επίσης, για τον ιεραρχικώς ανώτερο, την υποχρέωση ακρόασης και διαβούλευσης με τους υφισταμένους.

5. Η υπoχρέωση της υπακoής στoυς ιεραρχικά ανωτέρoυς έχει τα όριά της: "στην περίπτωση κατά την oπoία θεωρήσει τη διαταγή πoυ έλαβε ως αντικανoνική ή αν θεωρήσει ότι η εκτέλεσή της δύναται να επιφέρει σoβαρές ανωμαλίες, o υπάλληλoς πρέπει να εκφράσει, αν είναι αναγκαίo εγγράφως, τη γνώμη τoυ στoν ιεραρχικά ανώτερό τoυ. Αν o τελευταίoς βεβαιώσει την εντoλή εγγράφως, o υπάλληλoς πρέπει να την εκτελέσει, εκτός αν η διαταγή αυτή αντίκειται στoν πoινικό νόμo ή στoυς ισχύoντες κανόνες ασφαλείας" (άρθρo 21). Σύμφωνα με τη διάταξη αυτή, o σεβασμός της ιεραρχίας υπερισχύει της κανoνικότητας της διαταγής, εκτός εάν παραβιάζεται o πoινικός νόμoς ή oι κανόνες ασφαλείας.

6. Κάθε υπάλληλος του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου βρίσκεται στην υπηρεσία του Οργάνου αυτού προκειμένου να το βοηθήσει να εκπληρώσει την αποστολή που του έχει ανατεθεί από τις Συνθήκες. Προς το σκοπό αυτό, ενεργεί με απόλυτη αμεροληψία, δικαιοσύνη και ουδετερότητα προασπίζοντας μόνο τα συμφέροντα του Οργάνου και της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Στο πνεύμα αυτό, και με απόλυτη προσήλωση στους νομικούς και διοικητικούς κανόνες που διέπουν την οργάνωση και τη δομή των εξουσιών της εσωτερικής ιεραρχίας του Οργάνου, ο υπάλληλος παρέχει τη συνδρομή του στους ευρωπαίους βουλευτές και καταβάλλει προσπάθεια προκειμένου να τους διευκολύνει, με κάθε πρόσφορο μέσο, στην άσκηση των κοινοβουλευτικών τους καθηκόντων. Λαμβάνοντας υπόψη τον ρόλο και τους στόχους του Οργάνου καθώς και το συλλογικό του χαρακτήρα, μεριμνά ώστε να μη προωθεί ιδιαίτερα συμφέροντα σε βάρος του γενικού συμφέροντος.

Δ. Υποχρέωση σεβασμού των συναδέλφων

1. Ο μόνιμος ή μη υπάλληλος, δεν πρέπει να θίγει στην υπηρεσία την αξιοπρέπεια των συναδέλφων του ανεξαρτήτως βαθμού, με απαξιωτική, επιθετική ή δυσφημιστική συμπεριφορά. Τέτοιου είδους συμπεριφορά επιδέχεται πειθαρχικών κυρώσεων.

2. Ο μόνιμος ή μη υπάλληλος πρέπει εξάλλου να επιδεικνύει σεβασμό στα άτομα, τόσο έναντι των προϊσταμένων του όσο και έναντι των συναδέλφων και υφισταμένων του. Είναι εντελώς απαράδεκτες περιπτώσεις επίδειξης παντελούς έλλειψης σεβασμού, όπως να αρνηθεί ο υπάλληλος να εκτελέσει τις οδηγίες που έλαβε, να συνεργαστεί και να συνδράμει συνάδελφο που αντιμετωπίζει μεγάλο φόρτο εργασίας, να παρουσιάζεται στην υπηρεσία σε κατάσταση που δεν συνάδει με την αξιοπρέπεια που συνδέεται με την εκτέλεση του λειτουργήματός του.

Ε. Υποχρέωση ανάληψης των ευθυνών

Η ευθύνη του μόνιμου ή μη υπαλλήλου δεν είναι απλώς ατομική, είναι και γενική. Πρέπει να διέπεται από πνεύμα αλληλεγγύης και συλλογικότητας, διότι ο καθένας, στο επίπεδό του, είναι υπεύθυνος για την εύρυθμη λειτουργία της Γενικής Γραμματείας. Ουδείς επιτρέπεται να καταφεύγει πίσω από την περιγραφή των καθηκόντων του προκειμένου να αποφύγει να επιλύσει δυσλειτουργία που περιήλθε σε γνώση του. Επί παραδείγματι, πρέπει να κοινοποιείται πάραυτα στους αρμοδίους η επισήμανση της ελαττωματικής κατάστασης ενός στοιχείου στο κτήριο.

ΣΤ. Υποχρέωση συνεργασίας

1. Σεβόμενο τα ατομικά δικαιώματα, το Όργανο διασφαλίζει το περιβάλλον και τη διαφάνεια που επιτρέπουν την αντιμετώπιση, εντός του Οργάνου, των προβλημάτων που ενδεχομένως θα ανακύψουν, άμα τη εμφανίσει τους. Σε περίπτωση διενέργειας ενδελεχούς διοικητικής έρευνας, κάθε μόνιμος ή μη υπάλληλος καλείται να συνεργαστεί πλήρως και να παράσχει όλα τα στοιχεία που διαθέτει και τα οποία θα συμβάλουν στην ολοκλήρωση της έρευνας, καθώς και να παράσχει τις δέουσες εξηγήσεις.

2. Επίσης, κάθε μόνιμος ή μη υπάλληλος καλείται να συνεργαστεί στενά στις ελεγκτικές ενέργειες που διενεργούν επισήμως τα εξουσιοδοτημένα κοινοτικά θεσμικά όργανα και οργανισμοί, και κυρίως το Ελεγκτικό Συνέδριο, ο Διαμεσολαβητής ή η Υπηρεσία Καταπολέμησης της Απάτης (OLAF) παρέχοντας την αναγκαία συνδρομή και τα ζητούμενα στοιχεία που αφορούν την έρευνα ή τον έλεγχο.

3. Εξάλλου, σύμφωνα με τις δεσμεύσεις που ανέλαβαν τα θεσμικά όργανα όσον αφορά την καταπολέμηση της απάτης, ο μόνιμος ή μη υπάλληλος σε γνώση του οποίου θα περιέλθουν αποχρώσες ενδείξεις περί ενδεχόμενης διάπραξης απάτης, περίπτωσης διαφθοράς ή οιασδήποτε άλλης παράνομης πράξης, ή σοβαρά γεγονότα που συνδέονται με την άσκηση της επαγγελματικής δραστηριότητας, οφείλει να ενημερώσει πάραυτα τους ιεραρχικώς ανωτέρους του ή, αν κριθεί σκόπιμο, τον Γενικό Γραμματέα ή απευθείας την Υπηρεσία Καταπολέμησης της Απάτης (OLAF) (απόφαση του Προεδρείου της 25ης Οκτωβρίου 1999).

4. Πρέπει να επισημάνουμε ότι η υποχρέωση ενημέρωσης προϋποθέτει, ουσιαστικά, ότι έχουν περιέλθει σε γνώση του μόνιμου ή μη υπαλλήλου, "πραγματικά στοιχεία" που θα δικαιολογούσαν την εκ μέρους της OLAF διερεύνηση της υπόθεσης. Οι φήμες ή οι εικασίες δεν συνιστούν πραγματικά στοιχεία. Επί πλέον, είναι αυτονόητο ότι η ευθύνη για μια κακόβουλη καταγγελία βαρύνει τον καταγγέλλοντα. Η διοργανική συμφωνία προβλέπει επίσης ότι, στην περίπτωση που αποδειχθεί το ενδεχόμενο προσωπικής εμπλοκής μονίμου ή μη υπαλλήλου, ο ενδιαφερόμενος πρέπει να λάβει σύντομα γνώση της υπόθεσης, εφόσον αυτό δεν παρακωλύει την έρευνα. Εν πάση περιπτώσει, δεν είναι δυνατόν, μετά τη διενέργεια έρευνας, να διατυπωθούν συμπεράσματα που αναφέρονται ονομαστικώς σε μόνιμο ή μη υπάλληλο, χωρίς προηγουμένως να έχει κληθεί ο ενδιαφερόμενος να διατυπώσει τις απόψεις του, όσον αφορά τα στοιχεία που τον αφορούν.

Ζ. Υποχρέωση εκπλήρωσης των ατομικών υποχρεώσεων και τήρησης των νόμων και των αστυνομικών διατάξεων που ισχύουν (άρθρο 23)

"Τα προνόμια και οι ασυλίες των οποίων απολαύουν οι [μόνιμοι ή λοιποί] υπάλληλοι απονέμονται αποκλειστικά προς το συμφέρον των Κοινοτήτων. Με την επιφύλαξη των διατάξεων του πρωτοκόλλου περί προνομίων και ασυλιών, οι ενδιαφερόμενοι δεν απαλλάσσονται ούτε από την εκπλήρωση των ατομικών τους υποχρεώσεων ούτε από την τήρηση των νόμων και των αστυνομικών διατάξεων που ισχύουν".

Η. Προστασία των μονίμων και λοιπών υπαλλήλων

1. Έναντι των υποχρεώσεων που αναλαμβάνουν οι μόνιμοι και λοιποί υπάλληλοι, το όργανο οφείλει να παρέχει σε αυτούς την προβλεπόμενη από τα άρθρα 24 και 26 του Κανονισμού Υπηρεσιακής Κατάστασης προστασία.

2. Οφείλει όχι μόνον να συνδράμει και να προστατεύει τον μόνιμο ή μη υπάλληλο από απειλές, προσβολές, εξυβρίσεις και δυσφήμηση κατά του προσώπου του, της οικογενείας του ή της περιουσίας του, αλλά επί πλέον, στο πλαίσιο της υποχρέωσης μέριμνας, οφείλει να λαμβάνει υπόψη σε όλες τις αποφάσεις του τα νόμιμα συμφέροντα των μονίμων και λοιπών υπαλλήλων.

3. Εξάλλου, το όργανο οφείλει να προστατεύει τον εμπιστευτικό χαρακτήρα των ατομικών φακέλων και των μηχανογραφημένων στοιχείων που τηρούνται στο πλαίσιο της διαχείρισης του προσωπικού.

III. ΣΧΕΣΕΙΣ ΜΕ ΤΟΥΣ ΠΟΛΙΤΕΣ

1. Η ευρωπαϊκή δημόσια διοίκηση πρέπει να χαρακτηρίζεται από διαφάνεια και να είναι προσιτή στους πολίτες. Πράγματι, οι αποφάσεις που λαμβάνονται σε κοινοτικό επίπεδο αφορούν όλο και πιο άμεσα τις διάφορες πτυχές της καθημερινής ζωής.

2. Στο πλαίσιο αυτό, είναι απαραίτητο να θεσπιστούν οι αναγκαίες διατάξεις ώστε ο τρόπος διαχείρισης και η διοικητική κουλτούρα του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου να προσαρμοστούν κατά τρόπο ώστε να διασφαλίζουν καλύτερη επικοινωνία με το κοινό.

3. Ο όρος "κοινό" περιλαμβάνει όλα τα φυσικά και νομικά πρόσωπα (πολίτες της Ένωσης, πολίτες τρίτων χωρών, οικονομικοί φορείς κ.λπ.) που ενεργούν είτε ατομικώς είτε μέσω εκπροσώπων, όπως δικηγόροι ή ομάδες συμφερόντων.

4. Οι μόνιμοι ή λοιποί υπάλληλοι, κατά την άσκηση των καθηκόντων τους και κατά την εξέταση αίτησης ή φακέλου, οφείλουν πάντοτε να αποφεύγουν πάσης φύσεως διάκριση λόγω εθνικότητας, φύλου, φυλής ή εθνικής προέλευσης, πολιτισμού, θρησκείας, ηλικίας, γλώσσας, σεξουαλικής προτίμησης ή φυσικής κατάστασης. Οφείλουν επίσης να μεριμνούν ώστε να μην καταχρώνται ποτέ των εξουσιών που τους έχουν ανατεθεί στο πλαίσιο της εκτέλεσης των καθηκόντων τους.

5. Οι μόνιμοι ή λοιποί υπάλληλοι οφείλουν, όταν έρχονται σε επαφή με το κοινό, να επιδεικνύουν ορθή, φιλική και ευπροσήγορη συμπεριφορά. Οι απαντήσεις τους πρέπει να χαρακτηρίζονται από αντικειμενικότητα, ευγένεια, ακρίβεια και ταχύτητα.

Α. Διοικητική διαφάνεια

1. Σε κάθε γραπτή αίτηση που υποβάλλεται από άτομο εκτός του οργάνου προς διοικητική υπηρεσία του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, πρέπει να εκδίδεται απόδειξη παραλαβής όπου αναγράφεται το ονοματεπώνυμο, η ιδιότητα και η διοικητική διεύθυνση του μονίμου ή μη υπαλλήλου που ανέλαβε τη διεκπεραίωσή της. Τα στοιχεία αυτά αναγράφονται σε όλη την αλληλογραφία με τον αιτούντα. Η απάντηση διαβιβάζεται, εντός προθεσμίας 45 ημερών, σύμφωνα με την απόφαση του Προεδρείου της 10ης Ιουλίου 1997, στην επίσημη γλώσσα της Ευρωπαϊκής Ένωσης που χρησιμοποιεί ο αιτών.

2. Ο μόνιμος ή μη υπάλληλος δεν υποχρεούται να δίνει απόδειξη παραλαβής για τις καταχρηστικές περιπτώσεις αιτήσεων, κυρίως λόγω του αριθμού τους, της κατ' επανάληψη ή συστηματικής υποβολής τους.

3. Σε περίπτωση που μια αίτηση διαβιβαστεί εσφαλμένα σε μια διοικητική υπηρεσία, ο μόνιμος ή μη υπάλληλος οφείλει να τη διαβιβάσει πάραυτα στην αρμόδια διοικητική υπηρεσία και να ενημερώσει σχετικώς τον ενδιαφερόμενο.

4. Κάθε απόφαση πρέπει να φέρει, εκτός από την υπογραφή του συντάκτη της, και τα στοιχεία του ονοματεπώνυμου και της ιδιότητάς του.

5. Ο μόνιμος ή μη υπάλληλος οφείλει να αναφέρει ρητώς τους λόγους μιας δυσμενούς απόφασης.

6. Αν μια απόφαση επιδέχεται προσφυγή, αυτό πρέπει να μνημονεύεται σαφώς με όλες τις αναγκαίες πληροφορίες σχετικά με την υποβολή μιας τέτοιας προσφυγής.

7. Αν ένας μόνιμος ή μη υπάλληλος κατέχει θέση η οποία εκ της φύσεώς της τον φέρει σε επαφή με το κοινό, οφείλει να απαντά το συντομότερο δυνατόν στις τηλεφωνικές κλήσεις και/ή στο ηλεκτρονικό ταχυδρομείο. Σε περίπτωση απουσίας του, οι τηλεφωνικές κλήσεις και το ηλεκτρονικό ταχυδρομείο πρέπει να εκτρέπονται στην τηλεφωνική συσκευή ή το ηλεκτρονικό ταχυδρομείο του συναδέλφου που τον αναπληρώνει ή εκτελεί χρέη βάρδιας. Η διασφάλιση της εκτέλεσης χρεών βάρδιας αποτελεί καθήκον των ιεραρχικώς ανωτέρων.

8. Οι μόνιμοι ή λοιποί υπάλληλοι των υπηρεσιών που έρχονται σε επαφή με το κοινό, και ειδικότερα αυτοί που είναι επιφορτισμένοι με τη διοργάνωση εξωτερικών διαγωνισμών του οργάνου, οφείλουν να απαντούν στις ερωτήσεις που θέτουν οι ενδιαφερόμενοι εντός των ορίων των κανονιστικών διαδικασιών και των διοικητικών πρακτικών.

9. Κάθε ασαφής ή εσφαλμένη ερώτηση πρέπει να επιστρέφεται στον αιτούντα με την παράκληση να παράσχει περισσότερες διευκρινίσεις.

Β. Πρόσβαση στα έγγραφα του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου

1. Το άρθρο 255 των ενοποιημένων συνθηκών για την Ευρωπαϊκή Ένωση προβλέπει ότι το κοινό μπορεί να έχει πρόσβαση στα έγγραφα του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου. Οι λεπτομέρειες για την πρόσβαση αυτή περιέχονται στην απόφαση του Προεδρείου της 10ης Ιουλίου 1997, και δημοσιεύτηκαν στην Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων L 263 της 25ης Σεπτεμβρίου 1997, σελ. 27, (άρθρο 255.3).

2. Το δικαίωμα αυτό εφαρμόζεται αποκλειστικά στα τελικά και μη εμπιστευτικά έγγραφα και δεν περιλαμβάνει τα προπαρασκευαστικά έγγραφα. Δεν εφαρμόζεται πλέον για τα έγγραφα που έχουν δημοσιοποιηθεί. Δεν εφαρμόζεται επίσης και για τα έγγραφα που έχουν εκπονηθεί στο πλαίσιο σύμβασης παροχής υπηρεσιών για καθαρά εσωτερικούς λόγους σε μια ή περισσότερες υπηρεσίες του οργάνου.

3. Σε περίπτωση που ο συντάκτης του ζητουμένου εγγράφου είναι άλλο θεσμικό όργανο ή οργανισμός της Κοινότητας, ή οιοσδήποτε άλλος εθνικός ή διεθνής οργανισμός, ο αρμόδιος μόνιμος ή μη υπάλληλος πρέπει να ζητήσει από τον αιτούντα να απευθυνθεί απ' ευθείας στο όργανο που έχει συντάξει το έγγραφο, παρέχοντάς του, στο μέτρο του δυνατού, τα αναγκαία στοιχεία.

4. Ο ενδιαφερόμενος μόνιμος ή μη υπάλληλος οφείλει να εξεύρει λύση για τις ελλιπείς αιτήσεις ή τις αιτήσεις που αναφέρονται σε ογκώδη έγγραφα, ενημερώνοντας ενδεχομένως τον αιτούντα σχετικά με το κόστος τα αποστολής των εγγράφων.

5. Ο μόνιμος ή μη υπάλληλος δεν υποχρεούται να δώσει συνέχεια σε αιτήσεις καταχρηστικής φύσεως λόγω κυρίως του αριθμού τους, και της κατ' επανάληψη ή συστηματικής υποβολής τους.

6. Εξ ονόματος του οργάνου απαντά ο Γενικός Γραμματέας ή ο αναπληρωτής του, κατόπιν προτάσεως των αρμοδίων οργάνων ή υπηρεσιών.

7. Εντός προθεσμίας 45 ημερών ο ενδιαφερόμενος μόνιμος ή μη υπάλληλος ενημερώνει τον συντάκτη είτε σχετικά με τη θετική συνέχεια που δόθηκε, είτε για την πρόθεση της αρμόδιας υπηρεσίας να προτείνει στο όργανο να δώσει αρνητική απάντηση. Στην περίπτωση αυτή, ο αιτών ενημερώνεται επίσης και για τους λόγους της πρόθεσης αυτής και για την προθεσμία των 45 ημερών που διαθέτει για να υποβάλει νέα αίτηση με την οποία θα επιβεβαιώνει την πρώτη, ενώ σε περίπτωση που δεν το πράξει θα θεωρηθεί ότι παραιτήθηκε της αρχικής του αίτησης.

8. Σε περίπτωση αρνήσεως του αρμοδίου οργάνου να επιτρέψει την πρόσβαση σε έγγραφο (εντός των 45 ημερών που ακολουθούν την υποβολή της επιβεβαίωσης της αίτησης), ο μόνιμος ή μη υπάλληλος κοινοποιεί την απόφαση το συντομότερο δυνατόν και εγγράφως στον αιτούντα· η απόφαση πρέπει να είναι δεόντως αιτιολογημένη και να αναφέρει και τις δυνατότητες ενδεχόμενης προσφυγής, δηλαδή την δικαστική προσφυγή ή την υποβολή καταγγελίας στον Διαμεσολαβητή.

Γ. Συλλογή στοιχείων και προστασία πληροφοριών

Σε περίπτωση που το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο κληθεί να συλλέξει στοιχεία από το κοινό, οι πληροφορίες αυτές δεν μπορούν να τηρηθούν παρά μόνο για την αξιοποίησή τους για ιστορικούς, στατιστικούς ή νομικούς λόγους, εφόσον ολοκληρώθηκε ο λόγος για τον οποίο συνελέγησαν.

Δ. Προσφυγές

1. Το κοινό έχει δικαίωμα προσφυγής για ενδεχόμενες παραβιάσεις των διατάξεων του κεφαλαίου III.

2. Για τον χειρισμό των προσφυγών αυτών, ορίζεται αρμόδιος υπάλληλος από τη Γενική Διεύθυνση Προσωπικού, υπό την εποπτεία του Γενικού Διευθυντή.

3. Ο αρμόδιος για τις προσφυγές υπάλληλος κοινοποιεί το αντικείμενο των ερωτημάτων του κοινού στην αντίστοιχη γενική διεύθυνση και μεριμνά για τον δέοντα και σωστό χειρισμό.

ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ

1. Σύμφωνα με τoν Κανoνισμό Υπηρεσιακής Κατάστασης, πoυ εκφράζει τη θέληση των ιδρυτών της Κoνότητας, η ιδιότητα τoυ λειτoυργoύ της ευρωπαϊκής δημόσιας διoίκησης απoτελεί τιμητικό πρoνόμιo για τoν υπάλληλo, ανεξαρτήτως της φύσεως της εργασίας τoυ, τoυ μεγέθoυς των ευθυνών τoυ και της θέσης τoυ στην ιεραρχία. Αυτό όμως επιβάλλει στoν υπάλληλo και τις αντίστoιχες υπoχρεώσεις και απαιτεί από αυτόν την ανάλoγη συμπεριφoρά. Όπoιoς εισέρχεται στην ευρωπαϊκή δημόσια διoίκηση oφείλει να έχει συνείδηση των απαιτήσεων αυτών, πoυ έχoυν θεσπισθεί με μoναδικό γνώμoνα τo συμφέρoν της Κoνότητας, και να κατανoεί ότι oι εγγυήσεις πoυ τoυ παρέχει o Κανoνισμός Υπηρεσιακής Κατάστασης (εργασιακή ασφάλεια, εξασφαλισμένη επαγγελματική εξέλιξη, αμoιβή, κoινωνική ασφάλιση για τoν υπάλληλo και τα μέλη της oικoγενείας τoυ, ακόμη και μετά τoν θάνατo τoυ υπαλλήλoυ, συνδρoμή και συμπαράσταση τoυ oργάνoυ πρoς τoυς υπαλλήλoυς τoυ) δεν νooύνται μόνoν ως ανταμoιβή για την εργασία και τις ικανότητές τoυ, αλλά και ως ανταπόδoση για τις υπoχρεώσεις πoυ αναλαμβάνει o υπάλληλoς ως πρoς την ανεξαρτησία, την ανιδιoτέλεια, τη συνετή συμπεριφoρά και την αφoσίωσή τoυ στo όργανo.

2. Θεσπίζoντας την ισoρρoπία αυτή μεταξύ υπoχρεώσεων και δικαιωμάτων, o νoμoθέτης επεδίωκε να πρoστατεύσει την Κoινότητα, ως υπέρμαχo των κoινών συμφερόντων των κρατών πoυ την απoτελoύν, από τoυς κινδύνoυς πoυ θα συνεπαγόταν η πρόσδεση των κoινoτικών υπαλλήλων στα ειδικά συμφέρoντα τoυ ενός ή τoυ άλλoυ από τoυς πoλλoύς παράγoντες και δυνάμεις πoυ παρεμβαίνoυν στη ζωή της Κoινότητας. Η αντίληψη αυτή της ιδιότητας τoυ δημoσίoυ λειτoυργoύ έχει τις ρίζες της στις παραδόσεις και την ιστoρία των κρατών μελών και, με τη συγκεκριμένη της μoρφή, απoτελεί έκφραση τoυ πνεύματoς της 9ης Μαΐoυ 1950.

(1) Σύμφωνα με το πρώτο πρωτόκολλο της σύμβασης σχετικά με την προστασία των οικονομικών συμφερόντων των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων:"παθητική δωροδοκία στοιχειοθετείται όταν ο υπάλληλος, εκ προθέσεως, ζητά ή λαμβάνει, άμεσα ή με τη μεσολάβηση τρίτου, για τον εαυτό του ή για τρίτο, ωφελήματα ή υποσχέσεις αυτών, οποιασδήποτε φύσης, για να τελέσει ή για να μην τελέσει πράξη, κατά τρόπο αντίθετο προς τα επίσημα καθήκοντά του, στο πλαίσιο των καθηκόντων του ή κατά την άσκηση των καθηκόντων του, η οποία ζημιώνει ή μπορεί να ζημιώσει τα οικονομικά συμφέροντα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων...",

(...)"...ενεργητική δωροδοκία στοιχειοθετείται όταν οποιοσδήποτε, εκ προθέσεως, υπόσχεται ή παραχωρεί, απ' ευθείας ή μέσω τρίτου, οποιασδήποτε φύσεως ωφέλημα σε υπάλληλο, είτε για τον ίδιο είτε για τρίτον, για να τελέσει ή να μην τελέσει πράξη, κατά τρόπο αντίθετο προς τα επίσημα καθήκοντά του, στο πλαίσιο των καθηκόντων του ή κατά την άσκηση των καθηκόντων του, η οποία ζημιώνει ή μπορεί να ζημιώσει τα οικονομικά συμφέροντα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων...".