ΑΠΟΦΑΣΗ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ της 22ας Δεκεμβρίου 1998 για το πέμπτο πρόγραμμα-πλαίσιο δραστηριοτήτων έρευνας και εκπαίδευσης της Ευρωπαϊκής Κοινότητας Ατομικής Ενέργειας (Ευρατόμ) (1998-2002) (1999/64/Ευρατόμ)

ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ,

Έχοντας υπόψη:

τη συνθήκη για την ίδρυση της Ευρωπαϊκής Κοινότητας Ατομικής Ενέργειας, και ίδιως το άρθρο 7,

την πρόταση της Επιτροπής (1),

τη γνώμη του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου (2),

τη γνώμη της Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής (3),

Εκτιμώντας:

(1) ότι, δυνάμει του άρθρου 7 της συνθήκης, είναι δυνατόν να θεσπισθεί ένα πολυετές πρόγραμμα-πλαίσιο που να περιλαμβάνει το σύνολο των δραστηριοτήτων έρευνας, συμπεριλαμβανομένης της επίδειξης και εκπαίδευσης στον τομέα της πυρηνικής ενέργειας, που θα τεθεί σε εφαρμογή με προγράμματα έρευνας και εκπαίδευσης 7

(2) ότι κρίθηκε σκόπιμο να θεσπιστεί για την περίοδο 1998-2002, ένα νέο πρόγραμμα-πλαίσιο προκειμένου να εξασφαλιστεί η συνέχεια των ερευνητικών και εκπαιδευτικών δραστηριοτήτων στον τομέα της πυρηνικής ενέργειας 7

(3) ότι, σύμφωνα με το άρθρο 4 παράγραφος 2 της απόφασης 94/268/Ευρατόμ του Συμβουλίου, της 26ης Απριλίου 1994, σχετικά με πρόγραμμα-πλαίσιο κοινοτικών δραστηριοτήτων έρευνας και εκπαίδευσης για την Ευρωπαϊκή Κοινότητα Ατομικής Ενέργειας (1994-1998) (4), η Επιτροπή προβαίνει σε εξωτερική αξιολόγηση της διαχείρισης και της προόδου των κοινοτικών δραστηριοτήτων που έχουν διεξαχθεί κατά τα πέντε έτη πριν από την αξιολόγηση αυτή, πριν υποβάλει την πρότασή της για το πέμπτο πρόγραμμα-πλαίσιο 7 ότι η εν λόγω αξιολόγηση, τα συμπεράσματά της και οι παρατηρήσεις της Επιτροπής ανακοινώθηκαν στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, στο Συμβούλιο και στην Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή 7

(4) ότι η έρευνα της Ευρωπαϊκής Κοινότητας Ατομικής Ενέργειας στον τομέα της πυρηνικής ενέργειας πρέπει να είναι ενταγμένη στις σημερινές συνθήκες που επιτάσσουν την ανάπτυξη ασφαλών και αποδεκτών ενεργειακών συστημάτων, τα οποία σέβονται τα πρότυπα και το περιβάλλον και είναι ανταγωνιστικά από άποψη κόστους παραγωγής 7

(5) ότι το πέμπτο πρόγραμμα-πλαίσιο θα πρέπει να επικεντρωθεί σε περιορισμένο αριθμό θεμάτων 7 ότι οι δραστηριότητες αυτές, στη συνάρτηση των έμμεσων δράσεων, θα πρέπει να εφαρμοστούν μέσω: «κεντρικών δράσεων» στις οποίες οι δραστηριότητες (που καλύπτουν το φάσμα από τη βασική έρευνα και την εφαρμοσμένη και γενική έρευνα μέχρι την ανάπτυξη και την επίδειξη) συνδυάζονται σε ένα λογικώς συνεπές σύνολο προκειμένου να επικεντρωθούν στρατηγικώς σε μια κοινή ευρωπαϊκή πρόκληση ή πρόβλημα 7 γενικής φύσεως δραστηριοτήτων έρευνας και τεχνολογικής ανάπτυξης 7 και δραστηριοτήτων για την ενθάρρυνση της άριστης χρήσης της ερευνητικής υποδομής, και της πρόσβασης σ' αυτήν 7

(6) ότι, περαιτέρω, το πέμπτο πρόγραμμα-πλαίσιο θα πρέπει να περιλαμβάνει, πέραν των θεματικών πτυχών, και οριζόντιες πτυχές οι οποίες καλύπτουν τη συνεργασία με τρίτα κράτη και διεθνείς οργανισμούς, τη διάδοση και την αξιοποίηση των αποτελεσμάτων των ερευνητικών και εκπαιδευτικών δραστηριοτήτων καθώς και την κατάρτιση και την κινητικότητα των ερευνητών 7

(7) ότι η προσέγγιση αυτή προϋποθέτει τη διατήρηση και την ενίσχυση του δυναμικού επιστημονικής και τεχνολογικής αριστείας της Κοινότητας, λαμβάνοντας ταυτοχρόνως πλήρως υπόψη τις προσπάθειες που καταβάλλουν οι μεγάλοι διεθνείς εταίροι της 7

(8) ότι πρέπει να ενισχυθεί η συνεργασία με όλα τα τρίτα κράτη και διεθνείς οργανισμούς, ιδίως για να επιτευχθεί ο στόχος της ειρηνικής χρήσης της πυρηνικής ενέργειας 7 ότι είναι αναγκαίο να εξακολουθήσει η Κοινότητα να διαδραματίζει ουσιαστικό ρόλο στο διεθνή χώρο στο πεδίο της ασφάλειας της πυρηνικής σχάσης, ιδίως έναντι των χωρών της Κεντρικής και Ανατολικής Ευρώπης και των κρατών που δημιουργήθηκαν από την πρώην Σοβιετική Ένωση 7 ότι είναι επίσης σημαντικό να συνεχιστούν, κατά περίπτωση, οι δραστηριότητες διεθνούς συνεργασίας με τρίτα κράτη στον τομέα της ελεγχόμενης θερμοπυρηνικής σύντηξης 7

(9) ότι, δυνάμει του άρθρου 4 παράγραφος 1 της συνθήκης, οι κοινοτικές δραστηριότητες έρευνας και εκπαίδευσης στον πυρηνικό τομέα πρέπει να συμπληρώνουν τις δράσεις των κρατών μελών 7 ότι η κοινοτική δράση πρέπει επομένως να προσδίδει προστιθέμενη αξία στις προσπάθειες που αναλαμβάνονται στα κράτη μέλη 7

(10) ότι, στην παρούσα απόφαση, εντάσσεται ποσό δημοσιονομικής αναφοράς, κατά την έννοια του σημείου 2 της δήλωσης του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, του Συμβουλίου και της Επιτροπής της 8ης Μαρτίου 1995 (5), για όλη τη διάρκεια του προγράμματος-πλαισίου, χωρίς να θίγονται οι αρμοδιότητες της αρμόδιας επί του προϋπολογισμού αρχής οι οποίες ορίζονται από τη συνθήκη 7

(11) ότι το ποσό δημοσιονομικής αναφοράς του πέμπτου προγράμματος-πλαισίου θα πρέπει να αναθεωρηθεί σε περίπτωση προσχώρησης νέων κρατών μελών πριν από τη λήξη του προγράμματος-πλαισίου 7

(12) ότι η κοινοτική συμμετοχή στο πρόγραμμα-πλαίσιο θα πρέπει να αντιστοιχεί προς τη δημοσιονομική προοπτική που ισχύει για ολόκληρη την περίοδο του προγράμματος 7 ότι θα πρέπει να ληφθεί υπόψη το γεγονός ότι η διαπραγμάτευση μιας νέας δημοσιονομικής προοπτικής θα γίνει κατά τη διάρκεια του πέμπτου προγράμματος-πλαισίου 7 ότι, εάν το ποσό δημοσιονομικής αναφοράς δεν αντιστοιχεί προς το ποσό που είναι διαθέσιμο για την έρευνα στο πλαίσιο της δημοσιονομικής προοπτικής που θα ισχύει τότε, ή εάν δεν ισχύει δημοσιονομική προοπτική, θα πρέπει να αποφασιστεί νέο ποσό δημοσιονομικής αναφοράς υπό τους όρους που προβλέπονται στη συνθήκη 7 ότι αντίστοιχες ρυθμίσεις θα πρέπει να γίνουν για τα προγράμματα έρευνας και εκπαίδευσης 7 ότι, ελλείψει τέτοιων ρυθμίσεων, τα προγράμματα έρευνας και εκπαίδευσης δεν θα μπορούσαν να εφαρμοσθούν διότι θα εστερούντο νομικής βάσεως για τις δαπάνες που προβλέπουν 7

(13) ότι τα κριτήρια που έχουν οριστεί για την επιλογή των πεδίων που καλύπτει το πέμπτο πρόγραμμα-πλαίσιο καθώς και των συναφών επιστημονικών και τεχνολογικών στόχων καθορίστηκαν με βάση τις προαναφερόμενες αρχές 7 ότι τα κριτήρια αυτά θα πρέπει επίσης να χρησιμοποιηθούν με συνεπή τρόπο και για την εφαρμογή του πέμπτου προγράμματος-πλαισίου ώστε να εξασφαλιστεί η συνέπεια 7

(14) ότι το Κοινό Κέντρο Ερευνών (ΚΚΕρ) θα εφαρμόζει τις άμεσες ερευνητικές δράσεις μέσω θεσμικών ερευνητικών δραστηριοτήτων και δραστηριοτήτων επιστημονικής και τεχνικής στήριξης, όταν διαθέτει ειδικές ή και μοναδικές γνώσεις και δευκολύνσεις στην Κοινότητα ή όταν του ανατίθενται δραστηριότητες που είναι αναγκαίες για τη διαμόρφωση και την εφαρμογή κοινοτικών πολιτικών και έργων που ανήκουν στη σφαίρα αρμοδιοτήτων της Επιτροπής σύμφωνα με τη συνθήκη και για τα οποία απαιτείται η αμεροληψία του ΚΚΕρ 7 ότι, επιπλέον, το ΚΚΕρ συμμετέχει, προοδευτικά με ανταγωνιστική προσέγγιση, μέσω κοινοπραξιών στη διεξαγωγή ερευνητικών και εκπαιδευτικών δραστηριοτήτων 7

(15) ότι η ετήσια έκθεση που πρέπει να υποβάλλεται στο Συμβούλιο σύμφωνα με το άρθρο 7 της συνθήκης θα υποβάλλεται από την Επιτροπή και στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο 7 ότι, σύμφωνα με τις συστάσεις που πρόκειται να εφαρμοστούν για λόγους διαφάνειας και ορθής και αποτελεσματικής διαχείρισης, είναι σκόπιμο να θεσπιστούν διατάξεις για το συστηματικό έλεγχο της προόδου και την αξιολόγηση του πέμπτου προγράμματος-πλαισίου 7

(16) ότι, για να εξασφαλιστεί η συνέπεια μεταξύ των ερευνητικών δραστηριοτήτων που αναλαμβάνονται βάσει της Συνθήκης Ευρατόμ και εκείνων που αναλαμβάνονται βάσει της συνθήκης για την ίδρυση της Ευρωπαϊκής Κοινότητας, η απόφαση για το πρόγραμμα-πλαίσιο της Ευρωπαϊκής Κοινότητας για δραστηριότητες έρευνας, τεχνολογικής ανάπτυξης και επίδειξης θα πρέπει να εκδοθεί ταυτόχρονα με το παρόν πρόγραμμα-πλαίσιο και να καλύπτει την ίδια περίοδο 7

(17) ότι η Επιτροπή ζήτησε τη γνώμη της επιστημονικής και τεχνικής επιτροπής, η οποία και γνωμοδότησε,

ΑΠΟΦΑΣΙΖΕΙ:

Άρθρο 1

1. Θεσπίζεται για την περίοδο 1998-2002 πολυετές πρόγραμμα-πλαίσιο για όλες τις ερευνητικές και εκπαιδευτικές δαστηριότητες, συμπεριλαμβανομένων των δραστηριοτήτων επίδειξης, στον τομέα της πυρηνικής ενέργειας, καλούμενο στο εξής «πέμπτο πρόγραμμα-πλαίσιο».

2. Αντικείμενο του πέμπτου προγράμματος-πλαισίου είναι η ελεγχόμενη θερμοπυρηνική σύντηξη και τα ενεργειακά συστήματα που συνδέονται με την πυρηνική σχάση, καθώς και οι βιομηχανικές και ιατρικές χρήσεις των ακτινοβολιών και των φυσικών πηγών ακτινοβολιών.

Τα πεδία αυτά περικλείουν, πέραν των θεματικών, και πτυχές οριζόντιου χαρακτήρα που καλύπτουν τη συνεργασία με τρίτες χώρες και διεθνείς οργανισμούς, τη διάδοση και την αξιοποίηση των αποτελεσμάτων των ερευνητικών και εκπαιδευτικών δραστηριοτήτων καθώς και την τόνωση της κατάρτισης και της κινητικότητας των κοινοτικών ερευνητών.

3. Τα κριτήρια επιλογής των πεδίων που αναφέρονται στην παράγραφο 2 και των συναφών στόχων εκτίθενται στο παράρτημα I. Ισχύουν για την εφαρμογή του πέμπτου προγράμματος-πλαισίου.

4. Η γενική περιγραφή των προαναφερθέντων πεδίων, οι επιστημονικοί και τεχνολογικοί στόχοι τους καθώς και οι σχετικές προτεραιότητες εκτίθενται στο παράρτημα II.

5. Οι δραστηριότητες που αναλαμβάνονται στο πλαίσιο του πέμπτου προγράμματος πλαισίου συντονίζονται στενά, ανάλογα με την περίπτωση, με τις δραστηριότητες στον τομέα της ενεργειακής έρευνας που περιγράφονται στο πέμπτο πρόγραμμα πλαίσιο της Ευρωπαϊκής Κοινότητας για δραστηριότητες έρευνας και τεχνολογικής ανάπτυξης και επίδειξης (1998-2002), αλλά με πλήρη σεβασμό της νομικής ανεξαρτησίας των δύο αυτών προγραμμάτων.

Άρθρο 2

1. α) το ποσό δημοσιονομικής αναφοράς για την εφαρμογή του παρόντος προγράμματος-πλαισίου για την περίοδο 1998-2002 ανέρχεται σε 1 260 εκατομμύρια Ecu, εκ των οποίων 788 εκατομμύρια Ecu διατίθενται για ελεγχόμενη θερμοπυρηνική σύντηξη και 281 εκατομμύρια Ecu για το ΚΚΕρ.

Από το ποσό αυτό:

- 310 εκατομμύρια Ecu αφορούν την περίοδο 1998-1999,

- 950 εκατομμύρια Ecu αφορούν την περίοδο 2000-2002.

β) Το ποσό των 950 εκατομμυρίων Ecu θεωρείται ότι επιβεβαιώνεται εάν αντιστοιχεί προς τη δημοσιονομική προοπτική που ισχύει για την περίοδο 2000-2002. Εάν ισχύει νέα δημοσιονομική προοπτική, ο όρος αυτός πληρούται μόνον εάν:

- η δημοσιονομική προοπτική αναφέρει μερίδιο δαπανών που διατίθεται για την έρευνα, και

- το μερίδιο αυτό επιτρέπει κοινοτική συμμετοχή 950 εκατομμυρίων Ecu κατά την περίοδο 2000-2002.

γ) Εάν το ποσό των 950 εκατομμυρίων Ecu δεν αντιστοιχεί προς τη δημοσιονομική προοπτική που ισχύει για την περίοδο 2000-2002, ή εάν δεν ισχύει δημοσιονομική προοπτική για τα έτη αυτά, το Συμβούλιο, ενεργώντας υπό τους όρους που προβλέπονται στο άρθρο 7 της συνθήκης,

- καθορίζει νέο ποσό δημοσιονομικής αναφοράς,

- προσαρμόζει τα ποσά που θεωρούνται αναγκαία για τα αναφερόμενα στο άρθρο 3 προγράμματα έρευνας και εκπαίδευσης, έτσι ώστε να εξασφαλίσει τη συνεκτικότητά τους με το νέο ποσό της δημοσιονομικής αναφοράς.

Εν αναμονή των αποφάσεων που προβλέπονται στην πρώτη και τη δεύτερη περίπτωση, τα προγράμματα έρευνας και εκπαίδευσης δεν εφαρμόζονται πέραν της διάταξης του στοιχείου α), δεύτερο εδάφιο, πρώτη περίπτωση.

2. Τα ποσά που αναφέρονται στην παράγραφο 1 υπόκεινται σε αναθεώρηση όταν προσχωρήσουν νέα κράτη μέλη πριν από τη λήξη του προγράμματος-πλαισίου.

Άρθρο 3

1. Το πέμπτο πρόγραμμα-πλαίσιο εφαρμόζεται μέσω δύο προγραμμάτων έρευνας και εκπαίδευσης, από τα οποία το ένα είναι ειδικό πρόγραμμα για το ΚΚΕρ.

Σε κάθε πρόγραμμα έρευνας και εκπαίδευσης προσδιορίζονται οι ακριβείς στόχοι του σύμφωνα με τους επιστημονικούς και τεχνολογικούς στόχους του παραρτήματος II, καθορίζονται οι λεπτομερείς κανόνες εφαρμογής του, ορίζεται η διάρκειά του και προβλέπονται τα μέσα που κρίνονται αναγκαία.

Η Επιτροπή θα καταρτίσει και θα δημοσιεύσει υπ' ευθύνη της λεπτομερές εγχειρίδιο λειτουργικών διαδικασιών και κατευθυντήριων γραμμών για την επιλογή δραστηριοτήτων έρευνας και εκπαίδευσης.

2. Η εφαρμογή του πέμπτου προγράμματος-πλαισίου ενδέχεται, εάν παραστεί ανάγκη, να οδηγήσει σε συμπληρωματικά προγράμματα. Ενδέχεται επίσης να οδηγήσει στη σύναψη συμφωνιών με τρίτες χώρες ή διεθνείς οργανισμούς, κατά την έννοια του άρθρου 101 της συνθήκης.

Άρθρο 4

Οι λεπτομερείς κανόνες της χρηματοδοτικής συμμετοχής της Ευρωπαϊκής Κοινότητας Ατομικής Ενέργειας στο πέμπτο πρόγραμμα-πλαίσιο, είναι εκείνοι που έχουν καθοριστεί σύμφωνα με τις ειδικές διατάξεις για τις πιστώσεις έρευνας και τεχνολογικής άναπτυξης του δημοσιονομικού κανονισμού που εφαρμόζονται στο γενικό προϋπολογισμό των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων, που συμπληρώνονται με το παράρτημα III της παρούσας απόφασης.

Άρθρο 5

1. Η Επιτροπή, επικουρούμενη από ανεξάρτητους ειδικευμένους εμπειρογνώμονες, παρακολουθεί συνεχώς και συστηματικά κάθε έτος, την εφαρμογή του πέμπτου προγράμματος-πλαισίου και των προγραμμάτων του έρευνας και εκπαίδευσης βάσει των κριτηρίων που καθορίζονται στο παράρτημα I και των επιστημονικών και τεχνολογικών στόχων που καθορίζονται στο παράρτημα II. Ειδικότερα, η Επιτροπή κρίνει κατά πόσον οι στόχοι, οι προτεραιότητες και οι χρηματοδοτικοί πόροι εξακολουθούν να ανταποκρίνονται στην εξέλιξη της κατάστασης. Υποβάλλει, κατά περίπτωση, προτάσεις για την αναπροσαρμογή ή συμπλήρωση του προγράμματος-πλαισίου ή/και των προγραμμάτων έρευνας και εκπαίδευσης, ανάλογα με τα αποτελέσματα της αξιολόγησης αυτής.

2. Πριν υποβάλει την πρότασή της για έκτο πρόγραμμα-πλαίσιο, η Επιτροπή αναθέτει σε ανεξάρτητους εμπειρογνώμονες ανωτέρου επιπέδου τη διενέργεια εξωτερικής αξιολόγησης της υλοποίησης των δραστηριοτήτων στα πεδία που αναφέρονται στο άρθρο 1, παράγραφος 2, κατά την προ της αξιολόγησης πενταετία, υπό το πρίσμα των κριτηρίων που καθορίζονται στο παράρτημα I, των επιστημονικών και τεχνολογικών στόχων που καθορίζονται στο παράρτημα II και της εφαρμογής της παρούσας απόφασης μέσω των επ' αυτής βασιζομένων προγραμμάτων έρευνας και εκπαίδευσης. Η Επιτροπή ανακοινώνει τα πορίσματα της αξιολόγησης αυτής, καθώς και τις παρατηρήσεις της, στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, το Συμβούλιο και την Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή.

3. Οι ανεξάρτητοι ειδικευμένοι εμπειρογνώμονες που αναφέρονται στις παραγράφους 1 και 2 επιλέγονται, με βάση την εμπειρία τους και τις προσωπικές ικανότητές τους, από την Επιτροπή, η οποία λαμβάνει υπόψη της, κατά ισόρροπο τρόπο, τους διάφορους παράγοντες της έρευνας.

Η Επιτροπή γνωστοποιεί τον πλήρη κατάλογο των εμπειρογνωμόνων και των προσόντων εκάστου, εξ αυτών, κατόπιν του διορισμού τους.

4. Η Επιτροπή ενημερώνει τακτικά το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο σχετικά με τη συνολική πρόοδο της εφαρμογής του προγράμματος πλαισίου και των ειδικών προγραμμάτων. Ειδικότερα, η Επιτροπή υποβάλλει στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο έκθεση στις αρχές κάθε έτους. Η έκθεση αυτή καλύπτει ιδίως τις ερευνητικές και εκπαιδευτικές δραστηριότητες που ανελήφθησαν το προηγούμενο έτος και το πρόγραμμα εργασιών του τρέχοντος έτους.

Άρθρο 6

Στο μέσον της διάρκειας του πέμπτου προγράμματος πλαισίου, η Επιτροπή θα επανεξετάσει την πρόοδο του προγράμματος και θα υποβάλλει στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο, βάσει των αξιολογήσεων των διαφόρων προγραμμάτων έρευνας και εκπαίδευσης, ανακοίνωση η οποία θα συνοδεύεται, εάν χρειαστεί, από πρόταση προς το Συμβούλιο για την προσαρμογή της παρούσας απόφασης.

Βρυξέλλες, 22 Δεκεμβρίου 1998.

Για το Συμβούλιο

Ο Πρόεδρος

C. EINEM

(1) ΕΕ C 173 της 7.6.1997, σ. 30 και ΕΕ C 291 της 25.9.1997, σ. 16.

(2) ΕΕ C 14 της 19.1.1998, σ. 59.

(3) ΕΕ C 355 της 21.11.1997, σ. 38.

(4) ΕΕ L 115 της 6.5.1994, σ. 31 7 απόφαση όπως τροποποιήθηκε από την απόφαση 96/253/Ευρατόμ (ΕΕ L 86 της 4.4.1996, σ. 72).

(5) ΕΕ C 102 της 4.4.1996, σ. 4.

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ I

ΚΡΙΤΗΡΙΑ ΕΠΙΛΟΓΗΣ ΠΕΔΙΩΝ ΚΑΙ ΣΤΟΧΩΝ

1. Η ερευνητική πολιτική της Ευρωπαϊκής Κοινότητας Ατομικής Ενέργειας στον τομέα της πυρηνικής ενέργειας έχει ως στόχο να ενισχύσει τις επιστημονικές και τεχνολογικές βάσεις της κοινοτικής μη στρατιωτικής πυρηνικής βιομηχανίας και να την ενθαρρύνει ώστε να καταστεί πιο ανταγωνιστική σε διεθνές επίπεδο, παράλληλα δε να προωθήσει όλες τις αναγκαίες ερευνητικές και εκπαιδευτικές δραστηριότητες για την εφαρμογή των πολιτικών που ορίζονται στη συνθήκη ΕΚΑΕ. Συμβάλλει επίσης στην προώθηση της ποιότητας ζωής των πολιτών της Κοινότητας, και στη βιώσιμη ανάπτυξη της Κοινότητας ως συνόλου, συμπεριλαμβανομένων των οικολογικών πτυχών. Η εφαρμογή της πολιτικής αυτής βασίζεται στη διττή αρχή της επιστημονικής και τεχνολογικής αριστείας και της συνάφειας προς τους προαναφερόμενους στόχους.

Επίσης, ενόψει της προσέγγισης με βάση τη σχέση κόστους-ωφελείας, η οποία υπαγορεύεται από τη μέριμνα για την καλύτερη κατανομή των ευρωπαϊκών δημόσιων πόρων και σύμφωνα με την αρχή της επικουρικότητας, τα θέματα του πέμπτου προγράμματος-πλαισίου και οι συναφείς στόχοι επιλέγονται βάσει του δεδομένου ότι η Κοινότητα αναλαμβάνει δράση μόνον εάν και εφόσον τα κράτη μέλη δεν μπορούν να επιτύχουν επαρκώς τους στόχους.

2. Κατ' εφαρμογήν των προαναφερόμενων αρχών, το πρόγραμμα-πλαίσιο καθορίζεται με βάση μία σειρά κοινών κριτηρίων, που χωρίζονται σε τρεις κατηγορίες:

- Κριτήρια συνδεόμενα με την κοινοτική «προστιθέμενη αξία» και με την αρχή της επικουρικότητας:

- ανάγκη συγκέντρωσης «κρίσιμης μάζας» ανθρώπινου δυναμικού και οικονομικών μέσων, ιδίως δια του συνδυασμού των συμπληρωματικών γνώσεων και πόρων που υπάρχουν στα διάφορα κράτη μέλη,

- ουσιαστική συμβολή στην εφαρμογή μίας ή περισσοτέρων κοινοτικών πολιτικών,

- αντιμετώπιση προβλημάτων τα οποία προκύπτουν σε κοινοτικό επίπεδο ή ζητημάτων σχετικών με την τυποποίηση ή με την ανάπτυξη του ευρωπαϊκού χώρου,

ώστε να επιλέγονται μόνον στόχοι που επιδιώκονται αποτελεσματικότερα σε κοινοτικό επίπεδο μέσω ερευνητικών δραστηριοτήτων διεξαγόμενων σε αυτήν την κλίμακα.

- Κριτήρια συνδεόμενα με κοινωνικούς στόχους:

- βελτίωση της κατάστασης όσον αφορά την απασχόληση,

- βελτίωση της ποιότητας ζωής και υγείας,

- διαφύλαξη του περιβάλλοντος,

για την επίτευξη των βασικών κοινωνικών στόχων της Ευρατόμ, που αντανακλούν τις προσδοκίες και τον προβληματισμό των πολιτών της.

- Κριτήρια συνδεόμενα με την οικονομική ανάπτυξη και με τις επιστημονικές και τεχνολογικές προοπτικές:

- τομείς που αναπτύσσονται και έχουν καλές προοπτικές επέκτασης,

- τομείς στους οποίους οι κοινοτικές επιχειρήσεις μπορούν και οφείλουν να αυξήσουν την ανταγωνιστικότητά τους,

- τομείς στους οποίους ανοίγονται προοπτικές σημαντικών επιστημονικών και τεχνολογικών εξελίξεων, προσφέροντας δυνατότητες διάδοσης και αξιοποίησης των αποτελεσμάτων μεσοπροθέσμως ή μακροπροθέσμως, για τη συμβολή στην αρμονική, σταθερή και διαρκή ανάπτυξη του συνόλου της Κοινότητας.

3. Τα κριτήρια αυτά χρησιμοποιούνται κατά την εφαρμογή του πέμπτου προγράμματος-πλαισίου, αφού συμπληρωθούν αν παραστεί ανάγκη, για την κατάρτιση των ερευνητικών και εκπαιδευτικών προγραμμάτων και την επιλογή των ερευνητικών και των εκπαιδευτικών δραστηριοτήτων, συμπεριλαμβανομένων των δραστηριοτήτων επίδειξης. Ισχύουν ταυτοχρόνως και οι τρεις κατηγορίες κριτηρίων και πρέπει να πληρούνται όλα τα κριτήρια, αλλά σε διαφορετικό βαθμό ανάλογα με την περίπτωση.

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ II

ΓΕΝΙΚΗ ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ ΤΩΝ ΠΕΔΙΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΟΙ ΚΑΙ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟΙ ΣΤΟΧΟΙ

Η πυρηνική ενέργεια εξασφαλίζει άνω του 35 % της ηλεκτροπαραγωγής στην Ευρωπαϊκή Κοινότητα. Η συνεισφορά της στην πολιτική διαφοροποίησης του ενεργειακού εφοδιασμού και στη μείωση των εκπομπών CO2 είναι σημαντική.

Οι προσπάθειες για την ανάπτυξη της ασφάλειας των πυρηνικών ενεργειακών συστημάτων μπορούν να ενισχύσουν βραχυμεσοπρόθεσμα, την ανταγωνιστικότητα της βιομηχανίας της Κοινότητας, μέσω της εκμετάλλευσης του ευρωπαϊκού τεχνολογικού προβαδίσματος. Μακροπρόθεσμα, οι τεχνολογίες που παρέχουν ελπιδοφόρες προοπτικές απαιτούν σημαντικές ερευνητικές προσπάθειες κοινοτικής και παγκόσμιας κλίμακας. Ο περιορισμός της έκθεσης σε ακτινοβολίες από όλες τις πηγές, συμπεριλαμβανομένης της έκθεσης για ιατρικούς λόγους και της φυσικής ακτινοβολίας, θα βελτιώσει την ποιότητα της ζωής και την υγεία και θα βοηθήσει στην αντιμετώπιση των περιβαλλοντικών προβλημάτων.

I. ΠΕΔΙΑ ΚΑΙ ΔΙΑΡΘΡΩΣΗ ΤΟΥ ΠΕΜΠΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ-ΠΛΑΙΣΙΟΥ

1. Αντικείμενο του πέμπτου προγράμματος-πλαισίου είναι η ελεγχόμενη θερμοπυρηνική σύντηξη, η πυρηνική σχάση καθώς και οι βιομηχανικές και ιατρικές εφαρμογές της ακτινοβολίας και των φυσικών πηγών ακτινοβολίας.

2. Από θεματικής πλευράς, το πρόγραμμα-πλαίσιο θα επικεντρωθεί σε:

α) «Κεντρικές δράσεις»

Οι κεντρικές δράσεις θα πρέπει να είναι προσανατολισμένες προς συγκεκριμένα προβλήματα και να είναι σαφώς προσδιορισμένες σύμφωνα με τα κριτήρια και να στοχεύουν ειδικότερα τους στόχους και τα επιθυμητά αποτελέσματα κάθε προγράμματος, λαμβάνοντας υπόψη, όπου απαιτείται, τις απόψεις των χρηστών. Θα πρέπει να έχουν σαφή ευρωπαϊκό χαρακτήρα. Η «κεντρική δράση» θεωρείται ως σύνολο μικρών και μεγάλων, εφαρμοσμένων, γενικών και, όπου απαιτείται, βασικών ερευνητικών προγραμμάτων, τα οποία είναι άμεσα επικεντρωμένα σε κοινές ευρωπαϊκές προκλήσεις ή προβλήματα, χωρίς να αποκλείονται τα προβλήματα πλανητικής κλίμακας.

Οι ερευνητικές δραστηριότητες που αναλαμβάνονται με τις ανωτέρω προϋποθέσεις καλύπτουν το πλήρες φάσμα των δραστηριοτήτων και κλάδων που απαιτούνται για την επίτευξη των στόχων, από την βασική έρευνα ως την ανάπτυξη και την επίδειξη. Θα δοθεί ιδιαίτερη προσοχή, στους δεσμούς με σχετικές εθνικές και διεθνείς πρωτοβουλίες (συμπεριλαμβανομένων των συμπληρωματικών πλαισίων ευρωπαϊκής Ε & ΤΑ).

β) Δραστηριότητες έρευνας και τεχνολογικής ανάπτυξης γενικής φύσεως

Οι δραστηριότητες αυτές, οι οποίες είναι βασικής σημασίας για την επίτευξη των στόχων του προγράμματος, θα αναληφθούν σε περιορισμένο αριθμό πεδίων τα οποία δεν καλύπτονται από τις κεντρικές δράσεις. Συμπληρώνουν τις κεντρικές δράσεις, έχουν ως βασικό σκοπό να βοηθήσουν την Ευρωπαϊκή Κοινότητα να διατηρήσει και να ενισχύσει το επιστημονικό και τεχνολογικό δυναμικό σε πεδία έρευνας και τεχνολογίας που θα χρησιμοποιηθούν ευρέως.

γ) Βελτίωση της πρόσβασης και άριστη χρήση των ερευνητικών εγκαταστάσεων.

3. Οι δραστηριότητες οριζόντιου χαρακτήρα περιλαμβάνουν:

- επιστημονική και τεχνολογική συνεργασία με τρίτες χώρες και διεθνείς οργανισμούς 7 το πρόγραμμα (τόσο οι ερευνητικές όσο και οι εκπαιδευτικές δραστηριότητες) θα πρέπει να είναι πλήρως ανοικτό στη συμμετοχή φορέων από τρίτες χώρες, ώστε να διευκολυνθεί η ουσιαστική συνεργασία σε σημαντικούς τομείς έρευνας αμοιβαίου ενδιαφέροντος,

- τη διάδοση και την αξιοποίηση των αποτελεσμάτων των ερευνητικών και εκπαιδευτικών δραστηριοτήτων,

- την κατάρτιση και την κινητικότητα των ερευνητών. Θα συνεχίσει να αναπτύσσεται η συνέργεια μεταξύ έρευνας και εκπαίδευσης. Θα αυξηθεί η κινητικότητα των επιστημόνων και των τεχνολόγων και θα διευκολυνθεί η πρόσβαση σε διευκολύνσεις ευρείας κλίμακος.

4. Οι δραστηριότητες του Κοινού Κέντρου Ερευνών (ΚΚΕρ):

Οι άμεσες ερευνητικές δράσεις που θα ασκήσει το ΚΚΕρ θα περιλαμβάνουν δραστηριότητες έρευνας και επιστημονικής και τεχνικής υποστήριξης θεσμικού χαρακτήρα. Το ΚΚΕρ μπορεί να παρέχει την υποστήριξή του στους τομείς όπου κατέχει ειδική ή και μοναδική εμπειρία και διευκολύνσεις στην Κοινότητα ή όπου του έχουν ανατεθεί δραστηριότητες που είναι αναγκαίες για την πλαισίωση και την εφαρμογή κοινοτικών πολιτικών και καθηκόντων που εμπίπτουν στην Επιτροπή δυνάμει της συνθήκης και οι οποίες απαιτούν την αμεροληψία του ΚΚΕρ. Το ΚΚΕρ θα ασκεί τις δραστηριότητές του σε στενή συνεργασία με την επιστημονική κοινότητα και τις επιχειρήσεις της Ευρώπης. Θα ενθαρρυνθούν οι ανταλλαγές μεταξύ του ΚΚΕρ και των πανεπιστημίων, των ερευνητικών ινστιτούτων και της βιομηχανίας.

Οι πιστώσεις που διατίθενται για το ΚΚΕρ αποτελούν ένα μέγιστο ποσό. Επιπροσθέτως, το ΚΚΕρ μπορεί να προσπαθήσει να εξασφαλίσει κεφάλαια από άλλες πηγές. Οι σχετικοί κανόνες διαχείρισης του ΚΚΕρ και κανονισμοί θα εφαρμοστούν στα κονδύλια αυτά.

Προοδευτικά, το ΚΚΕρ θα συμμετάσχει και σε ανταγωνιστικές δραστηριότητες.

II. ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΟΙ ΚΑΙ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟΙ ΣΤΟΧΟΙ

α) Κεντρικές δράσεις

1. «Κεντρική δράση»: ελεγχόμενη θερμοπυρηνική σύντηξη

i) Μακροπρόθεσμος στόχος των δραστηριοτήτων σύντηξης, οι οποίες ενσωματώνουν όλες τις ερευνητικές δραστηριότητες που αναλαμβάνουν τα κράτη μέλη για την εκμετάλλευση της σύντηξης, είναι η από κοινού πραγματοποίηση πρωτότυπων αντιδραστήρων για χρήση σε σταθμούς ηλεκτροπαραγωγής ανταποκρινόμενους στις ανάγκες της κοινωνίας: ασφαλή λειτουργία, σεβασμός του περιβάλλοντος, οικονομική βιωσιμότητα.

Η προτεινόμενη στρατηγική για την επίτευξη του μακροπρόθεσμου στόχου περιλαμβάνει την εξέλιξη ενός πειραματικού αντιδραστήρα (The Next Step) τον οποίο θα ακολουθήσει ένας αντιδραστήρας επίδειξης (DEMO) και θα συνοδεύεται από δραστηριότητες Ε & ΤΑ στον τομέα της φυσικής και της τεχνολογίας, με τη συμμετοχή και της ευρωπαϊκής βιομηχανίας.

Στη συνάρτηση της στρατηγικής αυτής, η κατασκευή ενός πειραματικού αντιδραστήρα είναι απαραίτητη και, με βάση τη μέχρι σήμερα πρόοδο, φαίνεται τεχνικά εφικτή στη διάρκεια της επόμενης δεκαετίας. Η κατασκευή του θα πρέπει να ενταχθεί στο πλαίσιο της διεθνούς συνεργασίας, όπως για το Διεθνή Πειραματικό Θερμοπυρηνικό Αντιδραστήρα (ITER).

Στόχος της κεντρικής αυτής δράσης είναι η περαιτέρω ανάπτυξη της αναγκαίας βάσης για την ενδεχόμενη κατασκευή ενός πειραματικού αντιδραστήρα. Με τον τρόπο αυτόν, η παρούσα κεντρική δράση θα ενισχύσει την επιστημονική, τεχνολογική, οικονομική και οργανωτική ετοιμότητα της Κοινότητας να αποφασίσει σχετικά και να υποστηρίξει το μελλοντικό αυτό πειραματικό αντιδραστήρα.

ii) Κατά την περίοδο του πέμπτου προγράμματος-πλαισίου, η εφαρμογή της στρατηγικής αυτής απαιτεί:

- δραστηριότητες Next Step: δραστηριότητες φυσικής και τεχνολογίας της σύντηξης που αποσκοπούν κυρίως στην ανάπτυξη, από τις ενώσεις το Joint European Torus (JET) και την ευρωπαϊκή βιομηχανία, της τεχνικής ικανότητας κατασκευής ενός πειραματικού αντιδραστήρα και στην προετοιμασία της εκμετάλλευσής του 7 η ευρωπαϊκή συμμετοχή στις δραστηριότητες του λεπτομερούς μηχανολογικού σχεδιασμού (EDA), συμπεριλαμβανομένων εκείνων που αφορούν τις συγγραφές υποχρεώσεων για την προμήθεια και τις σχετικές με τις άδειες προετοιμασίας για το ITER, θα συνεχιστεί ενόψει της πιθανής κατασκευής του,

- βελτιώσεις του σχεδιασμού: διαρθρωμένες δραστηριότητες φυσικής με επίκεντρο τη βελτίωση των βασικών αρχών σχεδιασμού των διατάξεων σύντηξης 7 σε αυτές περιλαμβάνονται δραστηριότητες με την προοπτική της προπαρασκευής του Next Step και του εννοιολογικού προσδιορισμού του DEMO,

- μακροπρόθεσμη τεχνολογία: διαρθρωμένες μακροπρόθεσμες τεχνολογικές δραστηριότητες που είναι απαραίτητες για την πορεία προς την εκμετάλλευση της σύντηξης, ειδικότερα όσον αφορά την προπαρασκευή του DEMO και στην συνέχεια του πρωτότυπου αντιδραστήρα.

iii) Εντός αυτής της στρατηγικής, η συμβολή των ηλεκτροπαραγωγικών αντιδραστήρων σύντηξης στην ασφαλή και καθαρή παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας βασικού φορτίου, θα μελετηθεί στο ευρύτερο πλαίσιο των κοινωνικοοικονομικών πτυχών της σύντηξης.

Θα ολοκληρωθεί η πλήρης εκμετάλλευση του JET, οργάνου κεφαλαιώδους σημασίας για την παρέκταση προς τον πειραματικό αντιδραστήρα. Πριν από τη λήξη της κοινής επιχείρησης, θα ερευνηθούν οι δυνατότητες για την επέκταση της χρήσης των διευκολύνσεων του JET. Θα μπορούν ενδεχομένως να χρησιμοποιηθούν για την απόκτηση νέων γνώσεων, για το Next Step.

Ως αναπόσπαστο τμήμα της κεντρικής αυτής δράσης, θα διεξαχθούν και οι εξής δραστηριότητες: συντονισμός, στα πλαίσια των διαρκών επαφών, των μη στρατιωτικών ερευνητικών δραστηριοτήτων των κρατών μελών στον τομέα της αδρανειακής συγκράτησης και ενδεχόμενων εναλλακτικών μεθόδων 7 νέα αξιολόγηση των θεμάτων που συνδέονται με την ασφάλεια και τις επιπτώσεις στο περιβάλλον 7 διάδοση των αποτελεσμάτων και την ενημέρωση του κοινού 7 κινητικότητα και επαγγελματική κατάρτιση.

2. Κεντρική δράση: πυρηνική σχάση

i) Στόχος της κεντρικής αυτής δράσης είναι να βοηθήσει στην εξασφάλιση της ασφάλειας των ευρωπαϊκών πυρηνικών εγκαταστάσεων και να ενισχύσει την ανταγωνιστικότητα της βιομηχανίας της Ευρώπης 7 να εξασφαλίσει την προστασία των εργαζομένων και του κοινού από τις ακτινοβολίες 7 να υποστηρίξει την εφαρμογή των διεθνών διασφαλίσεων για τα πυρηνικά υλικά και να βοηθήσει στην εξασφάλιση της ασφαλούς και αποτελεσματικής διαχείρισης και τελικής διάθεσης των ραδιενεργών αποβλήτων.

ii) Η έρευνα θα επικεντρωθεί:

- στην επιχειρησιακή ασφάλεια των υφισταμένων εγκαταστάσεων,

μέτρα για τη διατήρηση και τη βελτίωση της ασφαλείας των υφιστάμενων εγκαταστάσεων, συμπεριλαμβανομένων των πτυχών ασφαλείας που αποσκοπούν στην παράταση του χρόνου ζωής των αντιδραστήρων,

- στην ασφάλεια του κύκλου του καυσίμου

μέτρα για τη διατήρηση και τη βελτίωση της ασφάλειας του πλήρους κύκλου, ιδίως: τεχνολογικές πτυχές των σοβαρών ατυχημάτων, στρατηγικές και μέθοδοι για την πρόληψη και διαχείριση των ατυχημάτων και των επακόλουθων καταστάσεων 7 προσέγγιση, σε επιστημονική βάση, της διαχείρισης και της διάθεσης των πυρηνικών αποβλήτων, και μάλιστα των μακρόβιων ραδιενεργών αποβλήτων, και ελαχιστοποίηση των αποβλήτων, συμπεριλαμβανομένης της μεταστοιχείωσης των μακρόβιων ισοτόπων σε βραχύβια ισότοπα, τεχνολογική και λειτουργική αξιοπιστία των χώρων τελικής απόθεσης, συμπεριλαμβανομένων πειραμάτων σε διευκολύνσεις μεγάλης κλίμακας, ανάπτυξη των αρίστων πρακτικών και διατήρηση και ενημέρωση βάσεων δεδομένων, μεταξύ άλλων και για τον παροπλισμό των πυρηνικών διευκολύνσεων,

- στην ασφάλεια και την αποτελεσματικότητα των μελλοντικών συστημάτων

μελέτες για προηγμένα και αποτελεσματικότερα καύσιμα, μελλοντικά και καινοτόμα συστήματα, διευκολύνσεις και ιδέες. Οι μελέτες αυτές θα καλύψουν αναλύσεις ασφαλείας, τις επιπτώσεις στον άνθρωπο και το περιβάλλον, καθώς και τις πλέον ελπιδοφόρες από τεχνολογική, οικονομική και ανταγωνιστική σκοπιά προσεγγίσεις, στις οποίες περιλαμβάνονται οι πτυχές των διασφαλίσεων και της μη διάδοσης, σε μια προοπτική αειφόρου ανάπτυξης,

- στις διασφαλίσεις για τα πυρηνικά υλικά

τεχνολογίες και μέθοδοι για διασφαλίσεις για τα πυρηνικά υλικά με βάση τις πρόσφατες εξελίξεις: εξελίξεις στον κύκλο του καυσίμου, απότομη αύξηση των αποθεμάτων σχάσιμων υλικών μετά τον πυρηνικό αφοπλισμό, αύξηση των υποχρεώσεων που απορρέουν από νέες διεθνείς συμφωνίες, παράνομη διακίνηση σχάσιμων υλικών 7 επιστημονική και τεχνολογική συνεργασία, ανάλογα με την περίπτωση, με τον ΔΟΑΕ στη Βιέννη,

- ακτινοπροστασία

ειδική ακτινοπροστασία στις πυρηνικές εγκαταστάσεις για την προστασία των εργαζομένων και του κοινού, προς υποστήριξη των ρυθμιστικών και λειτουργικών πτυχών 7 διαχείριση καταστάσεων έκτακτης ανάγκης λόγω πυρηνικών ατυχημάτων και αποκατάσταση μολυσμένων χώρων.

iii) Η συνεργασία με τις χώρες της Ανατολικής και Κεντρικής Ευρώπης και τα νέα ανεξάρτητα κράτη στον τομέα της πυρηνικής σχάσης θα επικεντρωθεί σε έρευνες με σκοπό να βοηθηθούν οι εν λόγω χώρες και κράτη να βελτιώσουν την ασφάλεια των αντιδραστήρων τους 7 τη διαχείριση αποβλήτων 7 την ακτινοπροστασία 7 τις επιπτώσεις των μακροχρόνιων βλαβών από ακτινοβολία και τον έλεγχο του σχάσιμου υλικού.

Η συμμετοχή αυτών των χωρών και κρατών θα ενθαρρυνθεί μέσω της δέουσας χρηματικής υποστήριξης εκ μέρους της Κοινότητας, εφόσον η συμμετοχή αυτή συμβάλλει ουσιαστικά στους στόχους του προγράμματος και, κατά συνέπεια, θα ωφελήσει την Κοινότητα. Ανάλογα με την περίπτωση, θα επιδιωχθεί συνέργεια με άλλα σχετικά κοινοτικά μέσα.

β) Γενικής φύσεως δραστηριότητες έρευνας και τεχνολογικής ανάπτυξης

Οι σχετικές προσπάθειες θα επικεντρωθούν στην έρευνα που απαιτείται για την παγίωση και την προαγωγή των ευρωπαϊκών γνώσεων και ειδικεύσεων στους εξής τομείς:

- ακτινοπροστασία και υγεία, με έμφαση στην κατανόηση και στην αντίληψη των κινδύνων που δημιουργούν οι ιοντίζουσες ακτιβολίες και η ραδιενέργεια, και, ειδικότερα, στις επιπτώσεις των χαμηλών δόσεων ακτινοβολίας, ιδίως στους ανθρώπους, συμπεριλαμβανομένων των επιδημιολογικών μελετών,

- περιβαλλοντική μεταφορά της ραδιενέργειας,

- βελτίωση της ασφάλειας και της αποτελεσματικότητας των ιατρικών και βιομηχανικών χρήσεων των ακτινοβολιών και καλύτερη αξιολόγηση των εκθέσεων από πηγές φυσικής ακτινοβολίας,

- βελτιώσεις στον τομέα της εσωτερικής και της εξωτερικής δοσιμετρίας.

γ) Ενίσχυση της πρόσβασης και της βέλτιστης χρήσης των ερευνητικών υποδομών

Προτεραιότητα είναι η βέλτιστη χρήση, η ενίσχυση της πρόσβασης και η βελτίωση της συνεκτικότητας του ευρωπαϊκού ιστού ερευνητικών υποδομών (μεγάλες διευκολύνσεις, δίκτυα διανομής υπηρεσιών, κέντρα αριστείας υποδομής) στο βαθμό που τα μέτρα αυτά δεν λαμβάνονται από άλλες δραστηριότητες του προγράμματος-πλαισίου. Προς το σκοπό αυτόν, εξετάζονται μέτρα που θα βοηθούν ερευνητές στη διεθνική πρόσβαση σε υποδομές που παρουσιάζουν κοινοτικής κλίμακας ενδιαφέρον λόγω της σπανιότητας ή/και της εξειδίκευσής τους.

Τα συμπληρωματικά μέτρα είναι δυνατόν να περιλαμβάνουν, εάν χρειάζεται, υποστήριξη για τη συγκρότηση δικτύων μεταξύ χειριστών υποδομών και για ερευνητικά σχέδια που ενισχύουν την πρόσβαση σε υποδομές.

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ III

ΚΑΝΟΝΕΣ ΤΗΣ ΧΡΗΜΑΤΟΔΟΤΙΚΗΣ ΣΥΜΜΕΤΟΧΗΣ ΤΗΣ ΕΥΡΑΤΟΜ

Η Ευρωπαϊκή Κοινότητα Ατομικής Ενέργειας θα συμβάλλει στη χρηματοδότηση των ερευνητικών και τεχνολογικών δραστηριοτήτων, συμπεριλαμβανομένων των δραστηριοτήτων επίδειξης, και των εκπαιδευτικών δραστηριοτήτων, που καλούνται στο εξής «έμμεσες δράσεις», και εκτελούνται στο πλαίσιο των προγραμμάτων μέσω των οποίων εφαρμόζεται το πρόγραμμα-πλαίσιο. Επιπλέον, θα αναπτύσσει άμεσα ερευνητικές και τεχνολογικές δραστηριότητες, συμπεριλαμβανομένων των δραστηριοτήτων επίδειξης, και εκπαιδευτικές δραστηριότητες, καλούμενες στο εξής «άμεσες δράσεις».

1. ΕΜΜΕΣΕΣ ΔΡΑΣΕΙΣ

Οι έμμεσες δράσεις θα περιλαμβάνουν: δράσεις κοινής δαπάνης που θα είναι το κυριότερο μέσο εφαρμογής των ερευνητικών και εκπαιδευτικών προγραμμάτων, καθώς και μετεκπαιδευτικές υποτροφίες, στήριξη δικτύων, συντονισμένες δράσεις και συνοδευτικά μέτρα.

α) Δράσεις κοινής δαπάνης

- Ερευνητικά και τεχνολογικά σχέδια, σχέδια επίδειξης και συνδυασμένα σχέδια έρευνας/επίδειξης:

- Ερευνητικά και τεχνολογικά σχέδια: σχέδια προοριζόμενα να προσφέρουν νέες γνώσεις, που μπορούν να χρησιμεύσουν είτε στην ανάπτυξη νέων είτε στη σημαντική βελτίωση υφισταμένων ήδη προϊόντων, μεθόδων ή/και υπηρεσιών ή/και στην κάλυψη των αναγκών των πολιτικών της Κοινότητας.

- Σχέδια επίδειξης: σχέδια προοριζόμενα να αποδείξουν τη βιωσιμότητα νέων τεχνολογιών που μπορεί να προσφέρουν οικονομικά πλεονεκτήματα αλλά δεν μπορούν να χρησιμοποιηθούν άμεσα για εμπορικούς σκοπούς.

- Συνδυασμένα σχέδια έρευνας/επίδειξης: σχέδια με ένα σκέλος έρευνας και ένα σκέλος επίδειξης.

- Προώθηση της πρόσβασης στις υποδομές έρευνας:

Εκτός από μέτρα για την ενίσχυση της ερευνητικής υποδομής στο πλαίσιο άλλων έμμεσων δράσεων, θα δοθεί, με σκοπό την προώθηση της πρόσβασης σε ερευνητικές υποδομές, ενίσχυση για τις πρόσθετες δαπάνες υποδοχής κοινοτικών ερευνητών και διάθεσης υφισταμένων διευκολύνσεων.

β) Μετεκπαιδευτικές υποτροφίες

Στη συνάρτηση της εκπαίδευσης και της κινητικότητας των ερευνητών (υποτροφίες «Μαρίας Κιουρί»), οι υπότροφοι λαμβάνουν επίδομα που περιλαμβάνει την κάλυψη των δαπανών της κοινωνικής τους ασφάλισης καθώς και μια συνεισφορά στα έξοδα μετακίνησης. Θα υπάρχει επίσης συνεισφορά στις επιλέξιμες δαπάνες του οργανισμού υποδοχής εάν ο οργανισμός αυτός ευρίσκεται εντός της Κοινότητας.

γ) Ενίσχυση για δίκτυα εκπαίδευσης στην έρευνα και θεματικά δίκτυα

- Δίκτυα εκπαίδευσης στην έρευνα: χορηγείται ενίσχυση για τις πρόσθετες επιλέξιμες δαπάνες που συνδέονται με τη δημιουργία και τη διατήρηση του δικτύου.

- Θεματικά δίκτυα: δίκτυα που συνδέουν, παραδείγματος χάριν, κατασκευαστές, χρήστες, πανεπιστήμια, ερευνητικά κέντρα, οργανισμούς και ερευνητικές υποδομές με άξονα την επιδίωξη ενός δεδομένου επιστημονικού και τεχνολογικού στόχου, έτσι ώστε να διευκολύνεται ο συντονισμός δραστηριοτήτων και η μεταβίβαση γνώσεων. Χορηγείται ενίσχυση για τις πρόσθετες επιλέξιμες δαπάνες συντονισμού και εφαρμογής του δικτύου.

δ) Συντονισμένες δράσεις

Οι συντονισμένες δράσεις θα προορίζονται για το συντονισμό των ήδη χρηματοδοτουμένων σχεδίων, με σκοπό την ανταλλαγή της αποκτηθείσας πείρας, τη διεύρυνση των ερευνητικών προσπαθειών των διαφόρων παραγόντων ώστε να συγκεντρωθεί μία «κρίσιμη μάζα», τη διάδοση των αποτελεσμάτων και την ενημέρωση των χρηστών.

ε) Συνοδευτικά μέτρα

Τα συνοδευτικά μέτρα θα συμβάλλουν στην εφαρμογή των ερευνητικών και εκπαιδευτικών προγραμμάτων ή στην προετοιμασία μελλοντικών δράσεων, συντελώντας στην επίτευξη των στρατηγικών στόχων τους. Παράλληλα, αποσκοπούν στην προπαρασκευή ή την υποστήριξη των άλλων έμμεσων δράσεων. Αποκλείονται τα μέτρα που προορίζονται για τη διάθεση στο εμπόριο προϊόντων, μεθόδων ή υπηρεσιών για δραστηριότητες μάρκετινγκ ή για προώθηση των πωλήσεων.

Οι αποφάσεις για την έγκριση των ερευνητικών και εκπαιδευτικών προγραμμάτων μπορεί να καθορίζουν λεπτομερέστερα τις προαναφερόμενες έμμεσες δράσεις, να τις συμπληρώνουν ή να τις συναρτούν με πρόσθετους όρους ή περιορισμούς.

Οι κανόνες συμμετοχής των επιχειρήσεων, ερευνητικών κέντρων και πανεπιστημίων στις έμμεσες δράσεις, διευκρινίζονται στην απόφαση 1999/66/Ευρατόμ του Συμβουλίου, της 22ας Δεκεμβρίου 1998, σχετικά με τους κανόνες συμμετοχής επιχειρήσεων, κέντρων ερευνών και πανεπιστημίων στην υλοποίηση του πέμπτου προγράμματος πλαισίου της Ευρωπαϊκής Κοινότητας Ατομικής Ενέργειας (ΕΚΑΕ) (1998-2002) (1). Η διάδοση των αποτελεσμάτων έρευνας διενεργείται σύμφωνα με τον τίτλο II, κεφάλαιο 2 της συνθήκης.

Επιπλέον των άμεσων δράσεων που περιγράφονται κατωτέρω, το ΚΚΕρ θα είναι προοδευτικά υποψήφιο να λαμβάνει χρηματοδότηση για τις έμμεσες δράσεις του προγράμματος-πλαισίου.

2. ΑΜΕΣΕΣ ΔΡΑΣΕΙΣ

Οι άμεσες δράσεις, που θα υλοποιήσει το ΚΚΕρ θα περιλαμβάνουν δραστηριότητες έρευνας και επιστημονικής και τεχνικής υποστήριξης, θεσμικού χαρακτήρα. Το ΚΚΕρ. μπορεί να παρέχει την υποστήριξή του στους τομείς όπου κατέχει ειδική ή και μοναδική εμπειρία και διευκολύνσεις στην Κοινότητα ή όπου του έχουν ανατεθεί δραστηριότητες που είναι αναγκαίες για την πλαισίωση και την εφαρμογή πολιτικών της Ευρωπαϊκής Κοινότητας Ατομικής Ενέργειας και καθηκόντων που εμπίπτουν, κατά τη συνθήκη Ευρατόμ, στην Επιτροπή και οι οποίες απαιτούν την αμεροληψία του ΚΚΕρ. Το ΚΚΕρ. θα ασκεί τις δραστηριότητές του σε στενή συνεργασία με την επιστημονική κοινότητα και τις επιχειρήσεις της Ευρώπης.

3. ΠΟΣΟΣΤΑ ΣΥΜΜΕΤΟΧΗΣ

Στις αποφάσεις θέσπισης των ερευνητικών και επαιδευτικών προγραμμάτων για την εφαρμογή του πέμπτου προγράμματος-πλαισίου, δεν μπορεί να υπάρχουν παρεκκλίσεις από τα ποσοστά χρηματοδοτικής συμμετοχής που καθορίζονται κατωτέρω, με εξαίρεση μόνο δεόντως αιτιολογημένες περιπτώσεις.

>ΘΕΣΗ ΠΗΝΑΚΑ>

4. ΑΛΛΕΣ ΔΡΑΣΕΙΣ

Οι κανόνες συμμετοχής της Ευρωπαϊκής Κοινότητας Ατομικής Ενέργειας στην κοινή επιχείρηση JET, στις δραστηριότητες Next Step/ITER, στις συμβάσεις σύνδεσης και σε ορισμένα καθήκοντα που είναι δυνατόν να εκτελεστούν μόνον από τη βιομηχανία, θα οριστούν στο αντίστοιχο ερευνητικό και εκπαιδευτικό πρόγραμμα.

(1) Βλέπε σελίδα 56 της παρούσας Επίσημης Εφημερίδας.