Γνώμη του Συμβουλίου

της 7ης Μαρτίου 2003

για το επικαιροποιημένο πρόγραμμα σταθερότητας του Λουξεμβούργου, 2001-2005

(2003/C 64/01)

ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΤHΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ,

Έχοντας υπόψη:

τη συνθήκη για την ίδρυση της Ευρωπαϊκής Κοινότητας,

τον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 1466/97 του Συμβουλίου, της 7ης Ιουλίου 1997, για την ενίσχυση της εποπτείας της δημοσιονομικής κατάστασης και την εποπτεία και τον συντονισμό των οικονομικών πολιτικών(1), και ιδίως το άρθρο 5 παράγραφος 3,

τη σύσταση της Επιτροπής,

Αφού ζήτησε τη γνώμη της Οικονομικής και Δημοσιονομικής Επιτροπής,

ΕΞΕΔΩΣΕ ΤΗΝ ΑΚΟΛΟΥΘΗ ΓΝΩΜΗ:

Στις 7 Μαρτίου 2003, το Συμβούλιο εξέτασε το επικαιροποιημένο πρόγραμμα σταθερότητας του 2002 της Ιρλανδίας το οποίο καλύπτει την περίοδο 2001-2005. Το πρόγραμμα δεν είναι απόλυτα σύμφωνο με τις απαιτήσεις του κώδικα δεοντολογίας για το περιεχόμενο και τη μορφή των προγραμμάτων, ο οποίος εγκρίθηκε από το Συμβούλιο στις 10 Ιουλίου 2001· συγκεκριμένα, υποβλήθηκε με καθυστέρηση έξι εβδομάδων. Το πρόγραμμα είναι εν μέρει σύμφωνο με τις συστάσεις των γενικών προσανατολισμών των οικονομικών πολιτικών.

Το 2002, η αύξηση του πραγματικού ΑΕΠ επιβραδύνθηκε περαιτέρω και σύμφωνα με τις εκτιμήσεις ανήλθε στο 0,5 %, έναντι 1,0 % το 2001, δηλαδή ήταν σαφώς βραδύτερη από την πρόβλεψη του προγράμματος σταθερότητας 2001. Η επιβράδυνση οφείλεται σε μεγάλο βαθμό στις δυσμενείς εξελίξεις στον τομέα των χρηματοπιστωτικών υπηρεσιών, ο οποίος αντιπροσωπεύει το ένα τέταρτο της συνολικής προστιθέμενης αξίας. Σύμφωνα με το συντηρητικό μακροοικονομικό σενάριο, το οποίο βασίζεται στην παραδοχή μιας βραδύτερης ανάκαμψης της οικονομικής δραστηριότητας σε σύγκριση με τις προβλέψεις των υπηρεσιών της Επιτροπής του φθινοπώρου 2002, αναμένεται ότι η αύξηση του πραγματικού ΑΕΠ θα επιταχυνθεί σταδιακά και θα ανέλθει στο 3 % το 2005.

Το Συμβούλιο σημειώνει ότι η κατάσταση των δημόσιων οικονομικών επιδεινώθηκε σημαντικά το 2002, καθώς η πρόοδος των εσόδων επιβραδύνθηκε ως αποτέλεσμα της συνδυασμένης επίδρασης της φορολογικής μεταρρύθμισης και της κάμψης της οικονομικής δραστηριότητας, ενώ οι δαπάνες συνέχισαν να αυξάνονται με γρήγορους ρυθμούς. Κατά συνέπεια, αναμένεται ότι το 2002 το δημοσιονομικό αποτέλεσμα της γενικής κυβέρνησης θα εμφανίσει έλλειμμα 0,3 % του ΑΕΠ, το οποίο αντιπροσωπεύει μια απότομη επιδείνωση σε σύγκριση με το ιδιαίτερα σημαντικό πλεόνασμα (6,1 % του ΑΕΠ) που σημειώθηκε το 2001(2). Προβλέπεται ότι το δημοσιονομικό αποτέλεσμα της γενικής κυβέρνησης θα συνεχίσει να εμφανίζει έλλειμμα 0,3 % του ΑΕΠ το 2003, θα επιδεινωθεί ελαφρά το 2004 σε έλλειμμα 0,7 % του ΑΕΠ και θα είναι σχεδόν ισοσκελισμένο το 2005, έτος κατά το οποίο θα εμφανίσει πολύ περιορισμένο έλλειμμα της τάξης του 0,1 % του ΑΕΠ. Αναμένεται επίσης ότι η διαρθρωτική δημοσιονομική θέση της γενικής κυβέρνησης θα παραμείνει θετική στην περίοδο του προγράμματος. Συνεπώς, το Συμβούλιο εκτιμά ότι το Λουξεμβούργο συνεχίζει να συμμορφώνεται με την απαίτηση του συμφώνου σταθερότητας και ανάπτυξης για σχεδόν ισοσκελισμένη ή πλεονασματική δημοσιονομική θέση μεσοπρόθεσμα.

Το Συμβούλιο σημειώνει ότι η υγιής διαχείριση των δημόσιων οικονομικών εξακολουθεί να αποτελεί την κατευθυντήρια γραμμή της επικαιροποίησης 2002· εκφράζει την ικανοποίησή του για τα βασικά στοιχεία του σημερινού δημοσιονομικού πλαισίου, τα οποία περιλαμβάνουν μεταξύ άλλων τη χρησιμοποίηση συντηρητικών μακροοικονομικών προβλέψεων ως βάση της δημοσιονομικής πολιτικής, καθώς και τις αρχές της εξασφάλισης καθαρής ικανότητας χρηματοδότησης του συνόλου του δημόσιου τομέα, της ισοσκέλισης του προϋπολογισμού της κεντρικής διοίκησης και της αύξησης των τρεχουσών δαπανών με ρυθμό βραδύτερο από εκείνο του συνόλου των δαπανών. Το Συμβούλιο καλωσορίζει τη μείωση της φορολογικής επιβάρυνσης με την εφαρμογή της φορολογικής μεταρρύθμισης και την ταυτόχρονη επιδίωξη υγιούς δημοσιονομικής θέσης μεσοπρόθεσμα· στο πλαίσιο αυτό, ενθαρρύνει τη μελλοντική κυβέρνηση να καθορίσει ανώτατα όρια δαπανών σε πραγματικούς όρους συμβατά με το στόχο για επίτευξη σχεδόν ισοσκελισμένης ή πλεονασματικής δημοσιονομικής θέσης μεσοπρόθεσμα.

Το Συμβούλιο εκφράζει ωστόσο ορισμένες ανησυχίες για την ταχεία επιδείνωση του δημοσιονομικού αποτελέσματος της κεντρικής κυβέρνησης, που αντιστοιχεί μόνο σε τμήμα του τομέα της γενικής κυβέρνησης. Ο προϋπολογισμός της κεντρικής κυβέρνησης εμφάνιζε ακόμα πλεόνασμα 2,6 % του ΑΕΠ το 2001 αλλά προβλέπεται ότι θα εμφανίσει έλλειμμα 2,2 % του ΑΕΠ το 2002 και 2,1 % του ΑΕΠ το 2003, το οποίο αναμένεται να επιδεινωθεί ακόμα περισσότερο στο 2,8 % του ΑΕΠ το 2004 και 2005. Το Συμβούλιο σημειώνει ότι αυτό οφείλεται εν μέρει στη μείωση των εσόδων λόγω της επιβράδυνσης της οικονομικής δραστηριότητας, ενώ προβλέπεται ότι οι δαπάνες της κεντρικής διοίκησης θα αυξηθούν απότομα. Παρόλο που η κατάσταση των δημόσιων οικονομικών στο Λουξεμβούργο είναι ιδιαίτερα υγιής, η συνεχιζόμενη ταχεία αύξηση των τρεχουσών δαπανών ενδέχεται να αποτελέσει παράγοντα κινδύνου σε περίπτωση σημαντικής επιβράδυνσης της οικονομικής ανάπτυξης μεσοπρόθεσμα.

Με βάση τις σημερινές πολιτικές, το Συμβούλιο εκτιμά ότι η κατάσταση των δημόσιων οικονομικών στο Λουξεμβούργο είναι επαρκώς καλή και επιτρέπει να αντιμετωπιστεί το προβλεπόμενο κόστος της γήρανσης του πληθυσμού. Ωστόσο, το Συμβούλιο σημειώνει ότι η εκτίμηση της διατηρησιμότητας των δημόσιων οικονομικών στο Λουξεμβούργο επηρεάζεται σε σημαντικό βαθμό από την εξέλιξη του αριθμού των διασυνοριακών εργαζομένων. Το Συμβούλιο κρίνει ότι η δέσμευση για διατήρηση ισοσκελισμένης δημοσιονομικής θέσης τα επόμενα έτη είναι γενικά κατάλληλη εάν ληφθεί υπόψη η προβλεπόμενη δημοσιονομική επίπτωση της γήρανσης του πληθυσμού, και καλωσορίζει τα μέτρα για την αύξηση του ενδιαφέροντος που παρουσιάζουν τα ιδιωτικά συστήματα συνταξιοδότησης του τρίτου πυλώνα.

(1) ΕΕ L 209 της 2.8.1997.

(2) Πλέον πρόσφατα στοιχεία που περιέχονται στην ανακοίνωση της 1ης Μαρτίου αποδεικνύουν ότι το έλλειμμα της κεντρικής κυβέρνησης περιορίστηκε το 2002 σε -0,1 % του ΑΕΠ, που συνεπάγεται περίσσευμα +2,6 % του ΑΕΠ για τη γενική κυβέρνηση το 2002. Όμως, τα στοιχεία αυτά δεν ήταν δυνατό να αντικατοπτρίζονται στην εκτίμηση της Επιτροπής.