Οδηγία 2004/56/ΕΚ του Συμβουλίου

της 21ης Απριλίου 2004

για τροποποίηση της οδηγίας 77/799/ΕΟΚ όσον αφορά την αμοιβαία συνδρομή των αρμόδιων αρχών των κρατών μελών στον τομέα των άμεσων φόρων, ορισμένων ειδικών φόρων κατανάλωσης και των φόρων επί των ασφαλίστρων

ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ,

Έχοντας υπόψη:

τη συνθήκη για την ίδρυση της Ευρωπαϊκής Κοινότητας, και ιδίως τα άρθρα 93 και 94,

την πρόταση της Επιτροπής,

τη γνώμη του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου(1),

τη γνώμη της Ευρωπαϊκής Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής(2),

Εκτιμώντας τα ακόλουθα:

(1) Η οδηγία 77/799/ΕΟΚ του Συμβουλίου, της 19ης Δεκεμβρίου 1977, όσον αφορά την αμοιβαία συνδρομή των αρμοδίων αρχών στον τομέα των άμεσων φόρων, ορισμένων ειδικών φόρων κατανάλωσης και των φόρων επί των ασφαλίστρων(3), θέσπισε τους βασικούς κανόνες για τη διοικητική συνεργασία και την ανταλλαγή πληροφοριών μεταξύ των κρατών μελών με στόχο τον εντοπισμό και την πρόληψη της φοροδιαφυγής και της φορολογικής απάτης και για να μπορούν τα κράτη μέλη να προβαίνουν σε ορθή αξιολόγηση της φορολογικής οφειλής. Είναι αναγκαίο οι κανόνες αυτοί να βελτιωθούν, να επεκταθούν και να εκσυγχρονιστούν.

(2) Όταν ένα κράτος μέλος διεξάγει έρευνα για την απόκτηση πληροφοριών ύστερα από αίτηση συνδρομής, θα πρέπει να θεωρείται ότι ενεργεί για ίδιο λογαριασμό· έτσι, ισχύει μια μόνον δέσμη κανόνων για τη διαδικασία συγκέντρωσης πληροφοριών και η έρευνα δεν παρεμποδίζεται λόγω καθυστερήσεων.

(3) Με στόχο την αποτελεσματικότητα της καταπολέμησης της φορολογικής απάτης, δεν ενδείκνυται, ένα κράτος μέλος που έχει λάβει πληροφορίες από άλλο κράτος μέλος να πρέπει, στη συνέχεια, να ζητήσει άδεια για την αποκάλυψη των πληροφοριών σε δημόσια συνεδρίαση ή απόφαση.

(4) Θα πρέπει να γίνει σαφές ότι ένα κράτος μέλος δεν υποχρεούται να διεξαγάγει έρευνα για την απόκτηση πληροφοριών για να ανταποκριθεί σε αίτηση συνδρομής όταν είτε η νομοθεσία του είτε οι διοικητικές του πρακτικές δεν επιτρέπουν στην αρμόδια αρχή του να διεξάγει έρευνες ή να συγκεντρώνει τέτοιου είδους πληροφορίες.

(5) Η αρμόδια αρχή ενός κράτους μέλους θα πρέπει να μπορεί να αρνηθεί να παράσχει πληροφορίες ή συνδρομή όταν το αιτούν κράτος μέλος δεν είναι σε θέση να παράσχει το ίδιο είδος πληροφοριών, είτε για πραγματικούς είτε για νομικούς λόγους.

(6) Δεδομένου ότι η νομοθεσία ορισμένων κρατών μελών απαιτεί την κοινοποίηση στο φορολογούμενο των αποφάσεων και των πράξεων που αφορούν τη φορολογική του οφειλή, πράγμα που ενδέχεται να δημιουργήσει προβλήματα στις φορολογικές αρχές, συμπεριλαμβανομένων των περιπτώσεων που ο φορολογούμενος έχει μετεγκατασταθεί σε άλλο κράτος μέλος, είναι επιθυμητό, στις περιπτώσεις αυτές, να έχουν οι φορολογικές αρχές τη δυνατότητα να ζητούν τη συνδρομή των αρμόδιων αρχών του κράτους μέλους στο οποίο μετεγκατασταθεί ο φορολογούμενος.

(7) Εφόσον η φορολογική κατάσταση ενός ή περισσότερων υποκείμενων σε φορολογία προσώπων, εγκατεστημένων σε διάφορα κράτη μέλη είναι συχνά κοινού ή συμπληρωματικού ενδιαφέροντος, πρέπει να είναι δυνατή η διενέργεια ταυτόχρονων ελέγχων στα πρόσωπα αυτά από δύο ή περισσότερα κράτη μέλη, κατόπιν αμοιβαίας συμφωνίας και σε εθελοντική βάση, οποτεδήποτε οι έλεγχοι αυτοί φαίνεται ότι είναι πιο αποτελεσματικοί από ότι οι έλεγχοι που διενεργεί ένα μεμονωμένο κράτος μέλος.

(8) Η Επιτροπή υπέβαλε την πρόταση οδηγίας βάσει του άρθρου 95 της συνθήκης ΕΚ. Εκτιμώντας ότι η πρόταση οδηγίας αφορά την εναρμόνιση των νομοθεσιών στον τομέα τόσο των άμεσων, όσο και των έμμεσων φόρων, και ότι επομένως η νομοθετική πράξη θα πρέπει να εκδοθεί βάσει των άρθρων 93 και 94 της συνθήκης ΕΚ, το Συμβούλιο, με την από 12ης Νοεμβρίου 2003 επιστολή του, ζήτησε τη γνώμη του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου ενημερώνοντάς το για την πρόθεσή του να τροποποιήσει τη νομική βάση.

(9) Συνεπώς, θα πρέπει να τροποποιηθεί η οδηγία 77/799/ΕΟΚ,

ΕΞΕΔΩΣΕ ΤΗΝ ΠΑΡΟΥΣΑ ΟΔΗΓΙΑ:

Άρθρο 1

Η οδηγία 77/799/ΕΟΚ τροποποιείται ως εξής:

1. Το άρθρο 1 παράγραφος 5 τροποποιείται ως εξής:

α) στην παράγραφο 5 το κείμενο κάτω από τις λέξεις "στην Ιταλία" αντικαθίσταται ως εξής:

"il Capo del Dipartimento per le Politiche Fiscali ή οι εξουσιοδοτημένοι αντιπρόσωποί του·"

β) στην παράγραφο 5 το κείμενο κάτω από τις λέξεις "στη Σουηδία" αντικαθίσταται ως εξής:

"Chefen för Finansdepartementet ή οι εξουσιοδοτημένοι αντιπρόσωποί του."

2. Στο άρθρο 2 παράγραφος 2, προστίθεται το ακόλουθο εδάφιο:"Για τη λήψη των ζητούμενων πληροφοριών, η αρχή στην οποία υποβάλλεται η αίτηση ή η διοικητική αρχή προς την οποία η τελευταία παρέπεμψε το θέμα, ενεργεί όπως θα ενεργούσε και για ίδιο λογαριασμό ή μετά από αίτηση άλλης αρχής της χώρας της."

3. Στο άρθρο 7, η παράγραφος 1 αντικαθίσταται από το ακόλουθο κείμενο:

"1. Κάθε πληροφορία που περιέρχεται σε γνώση ενός κράτους μέλους κατ' εφαρμογή της παρούσας οδηγίας τηρείται απόρρητη στο κράτος αυτό κατά τον ίδιο τρόπο που τηρούνται απόρρητες και οι πληροφορίες που συλλέγονται κατ' εφαρμογή της εσωτερικής του νομοθεσίας. Σε κάθε περίπτωση, οι πληροφορίες αυτές:

- δεν είναι προσιτές παρά μόνο στα πρόσωπα τα οποία αφορά άμεσα ο προσδιορισμός του φόρου ή ο διοικητικός έλεγχος του προσδιορισμού του φόρου,

- δεν αποκαλύπτονται παρά επ' ευκαιρία δικαστικής ή διοικητικής διαδικασίας που επισύρει την επιβολή κυρώσεων, όταν οι διαδικασίες αυτές συνδέονται με τον προσδιορισμό ή τον έλεγχο του προσδιορισμού του φόρου, μόνο δε στα πρόσωπα που μετέχουν άμεσα στις διαδικασίες αυτές· είναι, εντούτοις, δυνατό να αποκαλύπτονται οι πληροφορίες αυτές κατά τη διάρκεια δημόσιων ακροάσεων ή σε δικαστικές αποφάσεις, αν δεν αντιτίθεται σε αυτό η αρμόδια αρχή του κράτους μέλους που παρέχει τις πληροφορίες τη στιγμή που παρέχει τις πληροφορίες για πρώτη φορά,

- σε καμία περίπτωση δεν χρησιμοποιούνται κατ' άλλον τρόπο αλλά μόνο για σκοπούς φορολογικούς ή σκοπούς δικαστικής ή διοικητικής διαδικασίας που επισύρει την επιβολή κυρώσεων, όταν οι διαδικασίες αυτές συνδέονται με τον προσδιορισμό ή τον έλεγχο του προσδιορισμού του φόρου.

Επιπλέον, τα κράτη μέλη είναι δυνατόν να παρέχουν τις αναφερόμενες στο πρώτο εδάφιο πληροφορίες προκειμένου να χρησιμοποιούνται για τον προσδιορισμό άλλων εισφορών, δασμών και φόρων που καλύπτονται από το άρθρο 2 της οδηγίας 76/308/ΕΟΚ(4)."

4. Το άρθρο 8 τροποποιείται ως ακολούθως:

α) η παράγραφος 1 αντικαθίσταται από το ακόλουθο κείμενο:

"1. Η παρούσα οδηγία δεν επιβάλλει, στο κράτος μέλος από το οποίο ζητείται η πληροφορία, την υποχρέωση να διεξαγάγει έρευνες ή να κοινοποιήσει πληροφορίες, εφόσον η διεξαγωγή των ερευνών ή η συλλογή των πληροφοριών αντιβαίνει στη νομοθεσία ή στις διοικητικές πρακτικές της αρμόδιας αρχής του εν λόγω κράτους μέλους."

β) η παράγραφος 3 αντικαθίσταται από το ακόλουθο κείμενο:

"3. Η αρμόδια αρχή ενός κράτους μέλους μπορεί να αρνηθεί να διαβιβάσει πληροφορίες εφόσον το κράτος μέλος που τις ζητά δεν είναι σε θέση, είτε για πραγματικούς είτε για νομικούς λόγους, να παράσχει το ίδιο είδος πληροφοριών."

5. Παρεμβάλλονται τα ακόλουθα άρθρα:

"Άρθρο 8α

Κοινοποίηση

1. Ύστερα από αίτηση της αρμόδιας αρχής ενός κράτους μέλους, η αρμόδια αρχή άλλου κράτους μέλους, κοινοποιεί στον παραλήπτη, σύμφωνα με τους κανόνες που διέπουν την κοινοποίηση παρόμοιων πράξεων στο κράτος μέλος στο οποίο υποβάλλεται η αίτηση, όλες τις πράξεις και αποφάσεις που προέρχονται από τις διοικητικές αρχές του αιτούντος κράτους μέλους και αφορούν την εφαρμογή στο έδαφός του, της νομοθεσίας περί φορολογίας που καλύπτεται από την παρούσα οδηγία.

2. Η αίτηση κοινοποίησης, περιλαμβάνει το αντικείμενο της πράξης ή της απόφασης προς κοινοποίηση και διευκρινίζει το όνομα και τη διεύθυνση του παραλήπτη, καθώς και κάθε άλλη πληροφορία χρήσιμη για την εξακρίβωση της ταυτότητάς του.

3. Η αρχή στην οποία υποβάλλεται η αίτηση ενημερώνει αμέσως την αιτούσα αρχή για τη συνέχεια που δίδει στην αίτηση κοινοποίησης και ειδικότερα για την ημερομηνία κατά την οποία η απόφαση ή η πράξη κοινοποιήθηκε στον παραλήπτη.

Άρθρο 8β

Ταυτόχρονοι έλεγχοι

1. Όταν η φορολογική κατάσταση ενός ή περισσοτέρων υποκείμενων σε φορολογία προσώπων είναι κοινού ή συμπληρωματικού ενδιαφέροντος για δύο ή περισσότερα κράτη μέλη, τα κράτη μέλη αυτά μπορούν να συμφωνήσουν να διενεργούν ταυτόχρονους ελέγχους στο έδαφός τους, με στόχο την ανταλλαγή των πληροφοριών που έχουν αποκτηθεί, οποτεδήποτε οι έλεγχοι αυτοί φαίνεται ότι είναι αποτελεσματικότεροι από τους ελέγχους που διενεργεί ένα μεμονωμένο κράτος μέλος.

2. Η αρμόδια αρχή κάθε κράτους μέλους ορίζει κατά τρόπο ανεξάρτητο τα υποκείμενα σε φορολογία πρόσωπα έναντι των οποίων προτίθεται να προτείνει τη διενέργεια ταυτόχρονου ελέγχου. Ενημερώνει την οικεία αρμόδια αρχή των άλλων ενδιαφερομένων κρατών μελών για τις περιπτώσεις οι οποίες κατά την άποψή της θα πρέπει να αποτελέσουν το αντικείμενο ταυτοχρόνων ελέγχων. Αιτιολογεί την επιλογή αυτή, στο μεγαλύτερο δυνατό βαθμό, παρέχοντας τις πληροφορίες που την οδήγησαν σε αυτή την απόφαση. Προσδιορίζει τη χρονική περίοδο κατά τη διάρκεια της οποίας θα πρέπει να διενεργούνται οι εν λόγω έλεγχοι.

3. Η αρμόδια αρχή κάθε κράτους μέλους αποφασίζει στη συνέχεια αν επιθυμεί να συμμετάσχει στους ταυτόχρονους ελέγχους. Μόλις λάβει πρόταση για ταυτόχρονο έλεγχο η αρμόδια αρχή επιβεβαιώνει στην αντίστοιχη αρχή τη συμφωνία της ή της ανακοινώνει την αιτιολογημένη άρνησή της.

4. Κάθε αρμόδια αρχή των ενδιαφερόμενων κρατών μελών ορίζει αντιπρόσωπο υπεύθυνο να κατευθύνει και να συντονίζει τον έλεγχο."

Άρθρο 2

Τα κράτη μέλη θέτουν σε ισχύ τις νομοθετικές, κανονιστικές και διοικητικές διατάξεις που απαιτούνται για να συμμορφωθούν με την παρούσα οδηγία, το αργότερο έως την 1η Ιανουαρίου 2005. Τα κράτη μέλη υποχρεούνται να ενημερώσουν άμεσα την Επιτροπή σχετικά με το κείμενο των εν λόγω διατάξεων και να υποβάλουν πίνακα αντιστοιχίας μεταξύ αυτών των διατάξεων και της οδηγίας.

Όταν τα κράτη μέλη θεσπίζουν τις ανωτέρω διατάξεις, αυτές περιέχουν αναφορά στην παρούσα οδηγία ή συνοδεύονται από την αναφορά αυτή κατά την επίσημη έκδοσή τους. Ο τρόπος της αναφοράς αποφασίζεται από τα κράτη μέλη.

Άρθρο 3

Η παρούσα οδηγία αρχίζει να ισχύει την ημέρα της δημοσίευσής της στην Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Άρθρο 4

Η παρούσα οδηγία απευθύνεται στα κράτη μέλη.

Λουξεμβούργο, 21 Απριλίου 2004.

Για το Συμβούλιο

Ο Πρόεδρος

J. Walsh

(1) Γνώμη που εδόθη στις 15 Ιανουαρίου 2004 (δεν έχει ακόμα δημοσιευθεί στην Επίσημη Εφημερίδα).

(2) ΕΕ C 32 της 5.2.2004, σ. 94.

(3) ΕΕ L 336 της 27.12.1977, σ. 15· οδηγία όπως τροποποιήθηκε τελευταία από την οδηγία 2003/93/ΕΚ (ΕΕ L 264 της 15.10.2003, σ. 23).

(4) ΕΕ L 73 της 19.3.1976, σ. 18.