ΕΙΔΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ (98/C 44/09)

Στρασβούργο, 15 Δεκεμβρίου 1997

ΚΥΡΙΟΝ JOSΙ MARΝA GIL-ROBLES GIL-DELGADO

Πρόεδρο του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου

Rue Wiertz

B-1047 Βρυξέλλες

Κύριε Πρόεδρε,

Τον Ιούνιο 1996 άρχισα τη διενέργεια εξετάσεως ιδία πρωτοβουλία με θέμα την πρόσβαση του κοινού στα έγγραφα που ευρίσκονται στην κατοχή ορισμένων θεσμικών οργάνων και οργανισμών της Κοινότητας. Η απόφασή μου της 20ής Δεκεμβρίου 1996 με την οποία περατώνεται η εξέταση περιείχε σχέδιο συστάσεων που διατυπώνονται κατ' εφαρμογή του άρθρου 3 παράγραφος 6 των καταστατικών κανόνων του διαμεσολαβητή.

Κατ' εφαρμογή του άρθρου 3 παράγραφος 7 των καταστατικών κανόνων, σας υποβάλλω ειδική έκθεση σχετικά με τις εμπεριστατωμένες γνώμες που υπέβαλαν τα θεσμικά όργανα και οργανισμοί προς τους οποίους απευθύνετο το σχέδιο συστάσεων.

Είναι η πρώτη ειδική έκθεση που απευθύνει ο διαμεσολαβητής στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο. Κατ' εφαρμογή του άρθρου 3 παράγραφος 7 των καταστατικών κανόνων αντίγραφο της παρούσης εκθέσεως διαβιβάζεται επίσης σε έκαστο των σχετικών θεσμικών οργάνων και οργανισμών της Κοινότητας.

Η δυνατότητα του διαμεσολαβητή της Ευρωπαϊκής Ένωσης να παρουσιάζει ειδική έκθεση στο Κοινοβούλιο είναι ανεκτίμητης αξίας για το έργο του. Σε μερικά κράτη μέλη ο επίτροπος διοικήσεως χρειάσθηκε να επιδοθεί σε μακροχρόνιο αγώνα για να αποκτήσει αντίστοιχη δυνατότητα. Ειδικές εκθέσεις κατά συνέπεια δεν θα πρέπει να υποβάλλονται υπερβολικά συχνά, αλλά μόνον επί τη ευκαιρία σημαντικών θεμάτων, όταν το Κοινοβούλιο μπορεί να προβεί σε ενέργειες που βοηθούν τον διαμεσολαβητή σύμφωνα με τους καταστατικούς κανόνες που διέπουν το έργο του διαμεσολαβητή.

Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο θα μπορούσε να επιληφθεί της ειδικής εκθέσεως ακολουθώντας διαδικασία παρόμοια με εκείνη που ακολουθεί για την ετήσια έκθεση.

Jacob SΦDERMAN

Διαμεσολαβητής της Ευρωπαϊκής Ένωσης

Ειδική έκθεση του διαμεσολαβητή της Ευρωπαϊκής Ένωσης προς το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο μετά την εξέταση ιδία πρωτοβουλία για την πρόσβαση του κοινού στα έγγραφα (616/PUBAC/F/IJH)

Τον Ιούνιο 1996, ο διαμεσολαβητής της Ευρωπαϊκής Ένωσης άρχισε τη διενέργεια εξετάσεως ιδία πρωτοβουλία σχετικά με την πρόσβαση του κοινού στα έγγραφα που ευρίσκονται στην κατοχή των θεσμικών οργάνων και υπηρεσιών της Κοινότητας πλην του Συμβουλίου και της Επιτροπής που είχαν ήδη εγκρίνει κανόνες σχετικά με την πρόσβαση του κοινού στα έγγραφά τους (1), τους οποίους και είχαν θέσει υπόψη του κοινού.

Η εξέταση περατώθηκε με την απόφαση του διαμεσολαβητή της 20ής Δεκεμβρίου 1996. Η απόφαση θεωρούσε ότι η μη έγκριση κανόνων που διέπουν την πρόσβαση του κοινού στα έγγραφα, οι οποίοι και να διατίθενται ευχερώς στο κοινό, θα μπορούσε να συνιστά περίπτωση κακής διοικήσεως. Συμπεριελάμβανε σχέδιο συστάσεων προς τα σχετικά θεσμικά όργανα και οργανισμούς.

Η απόφαση του διαμεσολαβητή της 20ής Δεκεμβρίου 1996, η οποία περιγράφει πλήρως την εξέταση και παρέχει τη συλλογιστική που αναπτύσσει ο διαμεσολαβητής για να στηρίξει τα συμπεράσματα στα οποία καταλήγει και το σχέδιο συστάσεων που διατυπώνει, παρουσιάσθηκε στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο στην ετήσια έκθεση για το 1996.

Σύμφωνα με το άρθρο 3 παράγραφος 6 των καταστατικών κανόνων του διαμεσολαβητή, ο διαμεσολαβητής ενημέρωσε τα θεσμικά όργανα και οργανισμούς της Κοινότητας σχετικά με την απόφασή του και με το σχέδιο συστάσεως που τους απευθύνει. Η αυτή διάταξη ορίζει ότι ένα θεσμικό όργανο ή οργανισμός πρέπει να αποστείλει εντός τριμήνου εμπεριστατωμένη γνώμη στο διαμεσολαβητή.

Η ανά χείρας ειδική έκθεση αφορά τις εμπεριστατωμένες γνώμες που υπέβαλαν τα σχετικά θεσμικά όργανα και οργανισμοί της Κοινότητας.

Για λόγους που εκτίθενται κατωτέρω, ο διαμεσολαβητής δεν προβαίνει σε επίσημες συστάσεις σύμφωνα με το άρθρο 3 παράγραφος 7 των καταστατικών κανόνων. Όμως σε διάφορα σημεία η έκθεση επισημαίνει θέματα τα οποία το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο ίσως να επιθυμεί να συνεχίσει περαιτέρω. Αυτά εμφαίνονται με μαύρα στοιχεία.

Α. Η ΕΞΕΤΑΣΗ ΠΟΥ ΔΙΕΞΗΓΑΓΕ ΚΑΙ ΤΟ ΣΧΕΔΙΟ ΣΥΣΤΑΣΕΩΝ ΠΟΥ ΔΙΕΤΥΠΩΣΕ Ο ΔΙΑΜΕΣΟΛΑΒΗΤΗΣ

Εν συντομία, από δεκαπέντε θεσμικά όργανα και υπηρεσίες της Κοινότητας (2) ζητήθηκε να παράσχουν πληροφορίες περί του πώς έχει η κατάσταση όσον αφορά την πρόσβαση του κοινού στα έγγραφα και συγκεκριμένα να δηλώσουν εάν έχουν εισαγάγει γενικούς κανόνες οι οποίοι να διατίθενται ευχερώς στο κοινό ή απευθύνει εσωτερικές κατευθυντήριες γραμμές προς το προσωπικό με θέμα την πρόσβαση του κοινού ή τον εμπιστευτικό χαρακτήρα.

Βάσει των στοιχείων που γνωστοποίησαν στο διαμεσολαβητή τα θεσμικά όργανα και υπηρεσίες προέκυψε ότι μία υπηρεσία (3) είχε ήδη εγκρίνει κανόνες και ότι από τα υπόλοιπα θεσμικά όργανα και υπηρεσίες τα περισσότερα, αλλά όχι όλα, σκόπευαν να το πράξουν.

Έχοντας κατά νου ότι το Δικαστήριο είναι η ανωτάτη αρχή επί θεμάτων κοινοτικού δικαίου και λαμβάνοντας υπόψη τη νομολογία του Δικαστηρίου (4), τη δέσμευση για διαφάνεια που έχει αναλάβει η Ένωση και την ύπαρξη ενιαίου θεσμικού πλαισίου για την Ένωση, ο διαμεσολαβητής κατέληξε στο συμπέρασμα ότι η μη έγκριση κανόνων σχετικά με την πρόσβαση του κοινού στα έγγραφα οι οποίοι και να διατίθενται ευχερώς στο κοινό μπορούσε να αποτελέσει περίπτωση κακής διοικήσεως. Ως εκ τούτου διατύπωσε σχέδιο συστάσεων προς τα σχετικά θεσμικά θεσμικά όργανα και υπηρεσίες όπου πρέσβευε ότι πρέπει να εγκρίνουν κανόνες που να διέπουν την πρόσβαση του κοινού σε όλα τα έγγραφα που δεν καλύπτονται ήδη από υφιστάμενες νομικές διατάξεις που να επιτρέπουν την πρόσβαση ή να απιτούν εμπιστευτική χρήση 7 οι κανόνες αυτοί πρέπει και να διατίθεται ευχερώς στο κοινό.

Όσον αφορά το Δικαστήριο, το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και το Ευρωπαϊκό Νομισματικό Ίδρυμα (ΕΝΙ), οι συστάσεις έθιγαν μόνον τα έγγραφα διοικητικού χαρακτήρα. (Ο δικαιοδοτικός ρόλος του Δικαστηρίου είναι εκτός του πεδίου εντολής του διαμεσολαβητή σύμφωνα με το άρθρο 138 Ε της συνθήκης ΕΚ και η έννοια της κακής διοικήσεως δεν περιλαμβάνει το πολιτικό έργο του Κοινοβουλίου. Στην περίπτωση του ΕΝΙ η πρόσβαση στα έγγραφα νομισματικού περιεχομένου ρυθμίζεται από το άρθρο 11 παράγραφος 2 του κανονισμού του ιδρύματος).

Κατ' εφαρμογή του άρθρου 3 παράγραφος 6 των καταστατικών κανόνων ο διαμεσολαβητής γνωστοποίησε σε έκαστο θεσμικό όργανο και υπηρεσία το σχέδιο συστάσεων και ζήτησε να του υποβάλουν εμπεριστατωμένη γνώμη έως τις 30 Απριλίου 1997.

Β. ΟΙ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΤΟ ΣΧΕΔΙΟ ΣΥΣΤΑΣΕΩΝ ΤΟΥ ΔΙΑΜΕΣΟΛΑΒΗΤΗ

Κατ' ουσίαν οι περισσότερες εμπεριστατωμένες γνώμες συνίστανται σε αντίγραφο των κανόνων που διέπουν την πρόσβαση του κοινού στα έγγραφα τους οποίους έχει εγκρίνει το θεσμικό όργανο ή υπηρεσία.

Το Ελεγκτικό Συνέδριο, η Ευρωπαϊκή Τράπεζα Επενδύσεων και ο Ευρωπαϊκός Οργανισμός για την Αξιολόγηση των Φαρμακευτικών Προϊόντων (ΕΜΕΑ) πληροφόρησαν το διαμεσολαβητή προ της 30ής Απριλίου 1997 ότι συμμορφώθηκαν προς τις συστάσεις και απέστειλαν αντίγραφο των κανόνων που ενέκριναν. Στην περίπτωση της ΕΜΕΑ ο διαμεσολαβητής ελάμβανε γνώση του ότι οι κανόνες είχαν εγκριθεί από το Διευθυντή Εκτελεστικού επί προσωρινής βάσεως έως το τέλος του έτους 1997 και ότι μπορεί να αναθεωρηθούν υπό το φως της εμπειρίας που θα αποκομίσει κανείς από την περίοδο ισχύος τους και κατόπιν διαβουλεύσεως με το Διοικητικό Συμβούλιο και τα ενδιαφερόμενα μέρη.

Το Ευρωπαϊκό Κέντρο για την Ανάπτυξη της Επαγγελματικής Κατάρτισης (Cedefop) και το Ευρωπαϊκό Κέντρο Παρακολούθησης Ναρκωτικών και Τοξικομανίας πληροφόρησαν το διαμεσολαβητή προ της 30ής Απριλίου 1997 ότι δέχθηκαν το σχέδιο συστάσεων και ενέκριναν επί του θέματος τους κανόνες και τις διαδικασίες της Επιτροπής.

Άλλα θεσμικά όργανα και υπηρεσίες ζήτησαν περισσότερο χρόνο προς σύνταξη κανόνων και ολοκλήρωση της διεργασίας που απαιτείται για την έγκρισή τους. Όσον αφορά το Δικαστήριο, το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και το Ευρωπαϊκό Νομισματικό Ίδρυμα, η παράταση εκρίνετο απαραίτητη για να μπορέσουν να επιληφθούν χωριστά των εγγράφων διοικητικού χαρακτήρα. Κατά συνέπεια ο διαμεσολαβητής παρέτεινε την προθεσμία για την υποβολή εμπεριστατωμένης γνώμης έως τις 31 Ιουλίου 1997.

Στις 3 Ιουνίου 1997, η Ευρωπαϊκή Υπηρεσία Περιβάλλοντος πληροφόρησε το διαμεσολαβητή ότι ενέκρινε κανόνες με απόφαση με ημερομηνία 16 Μαΐου 1997.

Στις 4 Ιουνίου 1997, το Ευρωπαϊκό Νομισματικό Ίδρυμα πληροφόρησε το διαμεσολαβητή ότι ενέκρινε κανόνες για τα έγγραφά του διοικητικού χαρακτήρα με την απόφαση αριθ. 9/97 με ημερομηνία 3 Ιουνίου 1997.

Στις 9 Ιουνίου 1997, η Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή πληροφόρησε το διαμεσολαβητή ότι ενέκρινε κανόνες με απόφαση, με ημερομηνία 27 Μαΐου 1997.

Στις 27 Ιουνίου 1997, το Ευρωπαϊκό Ίδρυμα για τη Βελτίωση των Συνθηκών Διαβίωσης και Εργασίας πληροφόρησε το διαμεσολαβητή ότι το σχέδιο κανόνων που του είχε διαβιβάσει στις 16 Οκτωβρίου 1996 θα εφαρμοσθεί επί προσωρινής βάσεως εν αναμονή της υποβολής του στο Διοικητικό Συμβούλιο το Νοέμβριο 1997.

Στις 23 Ιουλίου 1997, η Επιτροπή των Περιφερειών πληροφόρησε το διαμεσολαβητή ότι κανόνες θα υποβληθούν προς έγκριση κατά την προσεχή συνεδρίαση του Προεδρείου της στις 17 Σεπτεμβρίου 1997 και ότι εν αναμονή της εγκρίσεως αυτών των κανόνων η Επιτροπή θα συνεχίσει να εφαρμόζει τον κοινό κώδικα συμπεριφοράς της Επιτροπής και του Συμβουλίου εν είδει εσωτερικής κατευθυντηρίου γραμμής.

Στις 28 Ιουλίου 1997, το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο πληροφόρησε το διαμεσολαβητή ότι ενέκρινε κανόνες με απόφαση με ημερομηνία 10 Ιουλίου 1997.

Με επιστολή χωρίς ημερομηνία την οποία ο διαμεσολαβητής έλαβε στις 4 Αυγούστου 1997 το Ευρωπαϊκό Ίδρυμα Επαγγελματικής Εκπαίδευσης διαβίβασε σχέδιο κανόνων που θα υποβληθούν στο Διοικητικό του Συμβούλιο προς έγκριση στις 27 Οκτωβρίου 1997. Στις 4 Νοεμβρίου 1997, το εν λόγω ίδρυμα πληροφόρησε το διαμεσολαβητή ότι οι κανόνες εγκρίθηκαν στις 27 Οκτωβρίου 1997.

Στις 21 Νοεμβρίου 1997, το Μεταφραστικό Κέντρο των Οργάνων της Ευρωπαϊκής Ένωσης απέστειλε στο διαμεσολαβητή τους κανόνες που ενέκρινε στις 17 Νοεμβρίου 1997.

Στις 23 Απριλίου 1997, το Δικαστήριο πληροφόρησε το διαμεσολαβητή ότι εξέταζε σχέδιο κανονισμού σχετικά με την πρόσβαση του κοινού στα έγγραφα διοικητικής φύσεως υπό την κατοχή του αλλά ότι απαιτείτο περισσότερος χρόνος για την έγκριση ενός κανονισμού υπό την δέουσα έννοια, ο οποίος ανεμένετο να εγκριθεί προ του θέρους του 1997.

Μετά περαιτέρω ανταλλαγή επιστολών το Δικαστήριο πληροφόρησε το διαμεσολαβητή στις 21 Οκτωβρίου 1997 ότι ήταν εξαιρετικά δύσκολο να επιτευχθεί σαφής διαχωρισμός μεταξύ εγγράφων που σχετίζονται με το δικαιοδοτικό ρόλο του και εγγράφων που δεν σχετίζονται με αυτόν. Το Δικαστήριο πληροφόρησε επίσης το διαμεσολαβητή ότι είχε αναθέσει στην Επιτροπή Κανονισμού του να μελετήσει όλα τα ζητήματα που αφορούν την πρόσβαση στα έγγραφα δικαστικού χαρακτήρα και ότι πιθανότατα τούτο θα είχε ως αποτέλεσμα να προταθούν τροπολογίες του κανονισμού του Δικαστηρίου. Δεν ήταν ωστόσο δυνατόν να προβλέψει κανείς ημερομηνία για την ολοκλήρωση αυτού του έργου. Η επιστολή με ημερομηνία 21 Οκτωβρίου 1997 φαίνεται ότι αποτελεί την εμπεριστατωμένη γνώμη του Δικαστηρίου.

Γ. ΑΝΑΛΥΣΗ ΤΩΝ ΑΠΑΝΤΗΣΕΩΝ ΣΤΟ ΣΧΕΔΙΟ ΣΥΣΤΑΣΕΩΝ

1. Εμπεριστατωμένες γνώμες

Φαίνεται ότι όλα τα θεσμικά όργανα και υπηρεσίες προς τα οποία απεστάλη σχέδιο συστάσεων έστειλαν την εμπεριστατωμένη γνώμη όπως προβλέπεται στο άρθρο 3 παράγραφος 6 των καταστατικών κανόνων του διαμεσολαβητή. Μερικά ζήτησαν παράταση του χρόνου εντός του οποίου να ολοκληρώσουν τις διαδικασίες για την έγκριση κανόνων.

2. Η έγκριση κανόνων

Δεκατρείς εκ των δεκατεσσάρων υπηρεσιών προς τις οποίες διατυπώθηκε σχέδιο συστάσεων έχουν πλέον εγκρίνει κανόνες που διέπουν την πρόσβαση του κοινού στα έγγραφά τους.

Οι κανόνες τους οποίους ενέκρινε το Ευρωπαϊκό Νομισματικό Ίδρυμα αφορούν μόνον τα έγγραφα διοικητικού χαρακτήρα, σύμφωνα με το σχέδιο συστάσεων του διαμεσολαβητή.

Οι κανόνες τους οποίους ενέκρινε το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο φαίνεται να ισχύουν για όλα τα έγγραφα και όχι απλώς για τα έγγραφα διοικητικού χαρακτήρα. Ο διαμεσολαβητής χαιρετίζει την απόφαση του Κοινοβουλίου να περιλάβει όλα τα έγγραφα στο πεδίο εφαρμογής των κανόνων του.

Η εμπεριστατωμένη γνώμη του Δικαστηρίου δηλώνει ότι συνεχίζεται η μελέτη όλων των ζητημάτων που αφορούν την πρόσβαση στα έγγραφά του. Ο διαμεσολαβητής χαιρετίζει το ότι το Δικαστήριο υπερέβη το σχέδιο συστάσεων και συμπεριέλαβε τα δικαστικά έγγραφα στο πεδίο της μελέτης. Θα είναι προς μεγάλο όφελος των Ευρωπαίων πολιτών το ότι οι κανόνες που θα εγκριθούν θα ισχύουν για όλα τα έγγραφα του Δικαστηρίου. Είναι λυπηρό, όμως, ότι δεν έχει ορισθεί χρονοδιάγραμμα για την περάτωση αυτού του έργου.

Δεδομένου ότι το Δικαστήριο κατά την άσκηση των διακαιοδοτικών του καθηκόντων είναι εκτός του πεδίου εντολής του διαμεσολαβητή, δεν μπορεί να διατυπωθεί επίσημη σύσταση κατ' εφαρμογή του άρθρου 3 παράγραφος 7 των καταστατικών κανόνων.

Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο έχει τη δυνατότητα να επιδιώξει να λάβει από το Δικαστήριο περισσότερες πληροφορίες επί του θέματος.

3. Η ουσία των κανόνων

Πολύ ορθώς πολλά θεσμικά όργανα και υπηρεσίες της Κοινότητας έχουν βασίσει τους κανόνες τους για την πρόσβαση του κοινού στα έγγραφα στους κανόνες του Συμβουλίου και της Επιτροπής (5). Με την πράξη τους αυτή συμμορφώνονται πλήρως προς το σχέδιο συστάσεων του διαμεσολαβητή, το οποίο αφορούσε μόνον την ύπαρξη κανόνων οι οποίοι να διατίθεται ευχερώς στο κοινό. Με το κοινοτικό δίκαιο ως έχει επί του παρόντος, ο διαμεσολαβητής δεν διατύπωσε σχέδιο συστάσεων σχετικά με την ουσία των κανόνων. Δεν θα ήταν επομένως ορθό η ανά χείρας ειδική έκθεση να προβεί σε επίσημη σύσταση επί του θέματος κατ' εφαρμογή του άρθρου 3 παράγραφος 7 των καταστατικών κανόνων.

Συγκρινόμενοι προς τις διατάξεις που διέπουν τις διοικήσεις μερικών κρατών μελών, όμως, οι κανόνες για την πρόσβαση του κοινού στα έγγραφα που ευρίσκονται στην κατοχή των θεσμικών οργάνων και υπηρεσιών της Κοινότητας είναι εν γένει πολύ περιορισμένου βεληνεκούς. Ειδικότερα δεν παρέχουν δικαίωμα προσβάσεως στα έγγραφα που ευρίσκονται στην κατοχή μιας υπηρεσίας αλλά προέρχονται από άλλην. Ούτε απαιτούν την τήρηση μητρώων εγγράφων, το οποίο, αφενός, θα διευκόλυνε τους πολίτες να προβούν σε χρήση του δικαιώματός τους να έχουν πρόσβαση στα έγγραφα και, αφετέρου, θα προήγε τη χρηστή διοίκηση μη επιτρέποντας την απώλεια εγγράφων.

Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο έχει τη δυνατότητα να εξετάσει κατά πόσον οι κανόνες που έχουν εγκριθεί εξασφαλίζουν το βαθμό διαφάνειας τον οποίου αναμένουν οι ευρωπαίοι πολίτες από την Ένωση.

Εντός διετίας από της θέσεως της συνθήκης του Άμστερνταμ εν ισχύι το Κοινοβούλιο θα συμμετάσχει στον προσδιορισμό των γενικών αρχών και ορίων που διέπουν το δικαίωμα της προσβάσεως στα έγγραφα και τούτο κατά τη θέσπιση κανονισμού κατ' εφαρμογή του νέου άρθρου 191 Α της συνθήκης ΕΚ (6). Η εξασφάλιση συνεπείας και η επί ίσοις όροις αντιμετώπιση των πολιτών απαιτούν να ισχύουν σε ολόκληση την κοινοτική διοίκηση οι γενικές αρχές και τα όρια που καθορίζει ο εν λόγω κανονισμός, όταν ο κανονισμός αυτός θα αποτελεί μέρος του κοινοτικού δικαίου (7).

4. Μέριμνα για να διατίθενται οι κανόνες ευχερώς στο κοινό

Στο σχέδιο συστάσεων του διαμεσολαβητή περιλαμβάνεται το να διατίθενται οι κανόνες που εγκρίνονται ευχερώς στο κοινό.

Οι κανόνες που ενέκρινε το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο έχουν δημοσιευθεί σε όλες τις γλώσσες στην Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων (ΕΕ L 263 της 25.9.1997, σ. 27).

Το Ελεγκτικό Συνέδριο και η Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή διαβίβασαν έκαστος τους κανόνες του στο διαμεσολαβητή σε όλες τις επίσημες γλώσσες της Κοινότητας.

Η Επιτροπή των Περιφερειών πληροφόρησε το διαμεσολαβητή ότι σκόπευε να δημοσιεύσει τους κανόνες της στην Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων.

Οι κανόνες της Ευρωπαϊκής Υπηρεσίας Περιβάλλοντος έχουν δημοσιευθεί σε όλες τις γλώσσες στην Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων (ΕΕ C 282 της 18.9.1997, σ. 5).

Το άρθρο 4 των κανόνων που ενέκρινε το Ευρωπαϊκό Ίδρυμα Επαγγελματικής Εκπαίδευσης προβλέπει τη δημοσίευση των κανόνων στην Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων.

Το άρθρο 5 των κανόνων που ενέκρινε ο Ευρωπαϊκός Οργανισμός για την Αξιολόγηση των Φαρμακευτικών Προϊόντων (ΕΜΕΑ) προβλέπει τη διάθεση των κανόνων στο κοινό, συγκεκριμένα μέσω της οικοσελίδας (http://www.eudra.org/emea.html) της ΕΜΕΑ στο Ίντερνετ.

Ο διαμεσολαβητής χαιρετίζει το ότι η ΕΜΕΑ επεδόθη επίσης σε διαβούλευση με το κοινό όσον αφορά τους κανόνες της έχοντας αφενός, διοργανώσει εργαστήριο, στο οποίο είχαν προσκληθεί εκπρόσωποι ιδίως των καταναλωτών, του τύπου, των επαγγελματιών στον τομέα της μέριμνας υπέρ της υγείας καθώς και της βιομηχανίας φαρμάκων και, αφετέρου, καλέσει το κοινό να σχολιάσει τους προσωρινούς κανόνες που δημοσιεύθηκαν στη θέση της στο Ίντερνετ.

Ο διαμεσολαβητής δεν συνέστησε κάποια συγκεκριμένη μέθοδο μέσω της οποίας να διατίθενται ευχερώς οι κανόνες στο κοινό, θεωρώντας ότι έκαστο θεσμικό όργανο και υπηρεσία πρέπει να κρίνει τί ενδείκνυται στις δικές του συνθήκες. Κατά συνέπειαν δεν θα ήταν ορθό ο διαμεσολαβητής να προβεί σε επίσημη σύσταση επί του θέματος κατ' εφαρμογή του άρθρου 3 παράγραφος 7 των καταστατικών κανόνων.

Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο έχει τη δυνατότητα να ενθαρρύνει τα θεσμικά όργανα και υπηρεσίες των οποίων οι κανόνες δεν διατίθενται ήδη σε όλες τις επίσημες γλώσσες των Κοινοτήτων να ενεργήσουν σχετικώς τα δέοντα.

Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και τρεις υπηρεσίες της Κοινότητας έχουν είτε δημοσιεύσει τους κανόνες τους στην Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων είτε ανακοινώσει την πρόθεσή τους να το πράξουν. Ο Ευρωπαϊκός Οργανισμός για την Αξιολόγηση των Φαρμακευτικών Προϊόντων έχει δημοσιεύσει τους κανόνες της στη θέση της στο Ίντερνετ.

Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο έχει τη δυνατότητα να ενθαρρύνει τα θεσμικά όργανα και υπηρεσίες να δημοσιεύσουν τους κανόνες τους κατά το δέοντα τρόπο.

5. Συμπεράσματα

Ο διαμεσολαβητής της Ευρωπαϊκής Ένωσης χαιρετίζει τη θετική και εντός πνεύματος συνεργασίας ανταπόκριση των θεσμικών οργάνων και υπηρεσιών της Κοινότητας σε όλα τα στάδια της εξετάσεως ιδία πρωτοβουλία την οποία διεξήγαγε.

Οι κανόνες που έχουν εγκριθεί αντιπροσωπεύουν σημαντικό βήμα προόδου προς βελτίωση της διαφάνειας στη κοινοτική διοίκηση σύμφωνα με τις προσδοκίες και προς όφελος των ευρωπαίων πολιτών.

Jacob SΦDERMAN

(1) Το Συμβούλιο και η Επιτροπή ενέκριναν κοινό κώδικα συμπεριφοράς (ΕΕ L 340 της 31.12.1993, σ. 41), ο οποίος υλοποιείται μέσω της αποφάσεως του Συμβουλίου της 20ής Δεκεμβρίου 1993 σχετικά με την πρόσβαση του κοινού στα έγγραφα του Συμβουλίου (ΕΕ L 340 της 31.12.1993, σ. 43) και της αποφάσεως της Επιτροπής της 8ης Φεβρουαρίου 1994 σχετικά με την πρόσβαση του κοινού στα έγγραφα της Επιτροπής (ΕΕ L 46 της 18.2.1994, σ. 58).

(2) Ο πλήρης κατάλογος των σχετικών θεσμικών οργάνων και υπηρεσιών έχει ως εξής:

Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο

Ευρωπαϊκό Δικαστήριο

Ελεγκτικό Συνέδριο

Ευρωπαϊκή Τράπεζα Επενδύσεων

Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή

Επιτροπή των Περιφερειών

Ευρωπαϊκό Νομισματικό Ίδρυμα

Γραφείο Εναρμόνισης στην Εσωτερική Αγορά

Ευρωπαϊκό Ίδρυμα Επαγγελματικής Εκπαίδευσης

Ευρωπαϊκό Κέντρο για την Ανάπτυξη της Επαγγελματικής Κατάρτισης (Cedefop)

Ευρωπαϊκό Ίδρυμα για τη Βελτίωση των Συνθηκών Διαβίωσης και Εργασίας

Ευρωπαϊκή Υπηρεσία Περιβάλλοντος

Μεταφραστικό Κέντρο των Οργάνων της Ευρωπαϊκής Ένωσης

Ευρωπαϊκό Κέντρο Παρακολούθησης Ναρκωτικών και Τοξικομανίας

Ευρωπαϊκός Οργανισμός για την Αξιολόγηση των Φαρμακευτικών Προϊόντων.

(3) Το Γραφείο Εναρμόνισης στην Εσωτερική Αγορά.

(4) «Επί όσο χρόνο ο κοινοτικός νομοθέτης δεν έχει θεσπίσει γενική ρύθμιση ως προς το δικαίωμα προσβάσεως του κοινού στα έγγραφα που κατέχουν τα κοινοτικά θεσμικά όργανα, αυτά οφείλουν να θεσπίζουν τα μέτρα που έχουν ως αντικείμενο την αντιμετώπιση τέτοιων αιτήσεων δυνάμει της εξουσίας τους περί εσωτερικής οργανώσεως, η οποία τους παρέχει τη δυνατότητα να θεσπίζουν τα κατάλληλα μέτρα προς διασφάλιση της χρηστής διοικήσεως κατά την εσωτερική τους λειτουργία». [Υπόθεση C-58/94, Κάτω Χώρες κατά Συμβουλίου, (1996) Συλλογή του Δικαστηρίου Ι-2169].

(5) Απόφαση 93/731/ΕΚ του Συμβουλίου (ΕΕ L 340 της 31.12.1993, σ. 43) 7 απόφαση 94/90/ΕΚΑΧ, ΕΚ, Ευρατόμ της Επιτροπής (ΕΕ L 46 της 18.2.1994, σ. 58).

(6) 1. Κάθε πολίτης της Ένωσης και κάθε φυσικό ή νομικό πρόσωπο το οποίο κατοικεί ή έχει την καταστατική έδρα του σε ένα κράτος μέλος έχει δικαίωμα πρόσβασης σε έγγραφα του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, του Συμβουλίου και της Επιτροπής με την επιφύλαξη των αρχών και των προϋποθέσεων που θα καθορισθούν σύμφωνα με τις παραγράφους 2 και 3.

2. Οι γενικές αρχές και τα όρια εκ λόγων δημοσίου ή ιδιωτικού συμφέροντος που διέπουν αυτό το δικαίωμα πρόσβασης σε έγγραφα καθορίζονται από το Συμβούλιο σύμφωνα με τη διαδικασία του άρθρου 189 Β εντός διετίας από την έναρξη ισχύος της συνθήκης του Άμστερνταμ.

3. Καθένα από τα ανωτέρω όργανα εισάγει στον εσωτερικό του κανονισμό ειδικές διατάξεις για την πρόσβαση στα δικά του έγγραφα.

(7) Επ' αυτού το άρθρο 191 Α και οι συστάσεις του διαμεσολαβητή αλληλοσυμπληρώνονται. Το άρθρο δημιουργεί ένα ειδικό δικαίωμα προσβάσεως στα έγγραφα τριών θεσμικών οργάνων της Κοινότητας. Ως αποτέλεσμα της εξετάσεως που διενήργησε ο διαμεσολαβητής, και άλλα θεσμικά όργανα και υπηρεσίες της Κοινότητας πρέπει να έχουν επίσης κανόνες που διέπουν αυτήν την πρόσβαση 7 τούτο προς διασφάλιση της χρηστής διοικήσεως, όπως έχει διακηρύξει το Δικαστήριο στην Υπόθεση C-58/94, Κάτω Χώρες κατά Συμβουλίου, [1996] Συλλογή του Δικαστηρίου Ι-2169.

Ο Διαμεσολαβητής της Ευρωπαϊκής Ένωσης (98/C 44/10)

Σύμφωνα με το άρθρο 14 της απόφασης για το καθεστώς του Διαμεσολαβητή, ο Ευρωπαίος Διαμεσολαβητής ενέκρινε εκτελεστικές διατάξεις που άρχισαν να ισχύουν από την 1η Ιανουαρίου 1998.

Οι εκτελεστικές διατάξεις περιλαμβάνουν τις διαδικασίες εξέτασης των καταγγελιών που υποβάλλονται στο Διαμεσολαβητή και πρόσβασης του κοινού στα έγγραφα που έχει ο ίδιος στην κατοχή του.

Οι εκτελεστικές διατάξεις διατίθενται σε όλες τις επίσημες γλώσσες της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Μπορείτε να απευθύνεσθε γραπτώς στο Διαμεσολαβητή στην κάτωθι διεύθυνση ή μέσω του Ιντερνέτ (http://www.euro-ombudsman.eu.int).

European Ombudsman

1, avenue du Prιsident Robert-Schuman

BP 403

F-67001 Strasbourg Cedex