Ψήφισμα του Συμβουλίου

της 21ης Ιουνίου 1989

για το φαινόμενο θερμοκηπίου και την Κοινότητα

(1989/C 183/01)

ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΤΩΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΩΝ ΚΟΙΝΟΤΗΤΩΝ:

Έχοντας υπόψη:

τη συνθήκη για την ίδρυση της Ευρωπαϊκής Οικονομικής Κοινότητας,

το σχέδιο ψηφίσματος που υπέβαλε η Επιτροπή,

Εκτιμώντας:

ότι η συνθήκη για την ίδρυση της Ευρωπαϊκής Οικονομικής Κοινότητας προβλέπει τη διαμόρφωση και εφαρμογή από την Κοινότητα μιας δράσης για το περιβάλλον·

ότι τα διαθέσιμα επιστημονικά δεδομένα, και ειδικότερα τα αποτελέσματα από τα Κοινοτικά Προγράμματα Περιβαλλοντικής Έρευνας, δείχνουν ότι η σύνθεση της ατμόσφαιρας μεταβάλλεται σημαντικά από ανθρώπινες δραστηριότητες και, σύμφωνα με τα διαθέσιμα κλιματικά πρότυπα, το γεγονός αυτό μπορεί τελικά να συνεπιφέρει μέσω του λεγόμενου "φαινομένου θερμοκηπίου" (κλιματικές μεταβολές που συνεπάγονται σημαντικές επιπτώσεις στο περιβάλλον, στους ανθρώπους και τις δραστηριότητές τους·

ότι επομένως είναι επείγον να εξεταστούν οι δυνατότητες ανάληψης δράσης με στόχο την πρόληψη ή μείωση των κινδύνων που συνεπάγεται το φαινόμενο θερμοκηπίου·

ότι το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο που πραγματοποιήθηκε στη Ρόδο το Δεκέμβριο του 1988 επεσήμανε την ανάγκη αποτελεσματικής διεθνούς αντιμετώπισης συνολικών προβλημάτων μεταξύ των οποίων και του φαινομένου θερμοκηπίου·

ότι στα πρόσφατα διεθνή συνέδρια, και ιδίως στο συνέδριο του Τορόντο του Ιουνίου του 1988 και στα συνέδρια του Λονδίνου και της Χάγης του Μαρτίου του 1989 και του Ναϊρόμπι του Μαρτίου 1989, έχει επιτευχθεί ευρύτατη συναίνεση ως προς την ανάγκη της επείγουσας εξέτασης μέτρων για τον περιορισμό των εκπομπών αερίων θερμοκηπίου·

ότι, λόγω της συνθετότητας του φαινομένου θερμοκηπίου και των πολυάριθμων και εκτεταμένων συνεπειών τόσο του εν λόγω φαινομένου όσο και των δυνατών μέτρων πρόληψης ή μετριασμού των επιπτώσεών του, απαιτείται προσεκτική εκ των προτέρων εξέταση των πιθανών επιλογών πολιτικής·

ότι έχει εξαιρετική σημασία το να μπορεί η Κοινότητα και τα κράτη μέλη της να συμβάλλουν αποτελεσματικά στη διαμόρφωση και επεξεργασία των αποφάσεων πολιτικής εντός των καταλλήλων διεθνών πλαισίων,

1. ΥΠΟΓΡΑΜΜΙΖΕΙ τις γενικότερες διαστάσεις του "φαινομένου θερμοκηπίου" και την ανάγκη να διαδραματίσει η Κοινότητα και τα κράτη μέλη ενεργό ρόλο στον καθορισμό και την εφαρμογή μιας συνολικής αντιμετώπισης του προβλήματος αυτού. Η αντιμετώπιση αυτή δεν πρέπει να καθυστερήσει άλλο, ανεξάρτητα από την αβεβαιότητα που εξακολουθεί να υπάρχει όσον αφορά ορισμένες επιστημονικές πλευρές του φαινομένου του θερμοκηπίου,

2. ΘΕΩΡΕΙ ότι η σύναψη μιας διεθνούς συμφωνίας για τις κλιματικές μεταβολές είναι απαραίτητη· ΧΑΙΡΕΤΙΖΕΙ το προπαρασκευαστικό έργο που γίνεται σήμερα στα πλαίσια του Προγράμματος των Ηνωμένων Εθνών για το Περιβάλλον (UΝΕΡ) και της Παγκόσμιας Οργάνωσης Μετεωρολογίας (WΜΟ)· ΕΠΙΒΕΒΑΙΩΝΕΙ ότι η Κοινότητα και τα κράτη μέλη θα συμβάλουν σημαντικά στην προετοιμασία μιας τέτοιας συμφωνίας,

3. ΕΠΙΒΕΒΑΙΩΝΕΙ ότι σύμφωνα με τα συμπεράσματα του Συμβουλίου της 2ας Μαρτίου 1989 η Κοινότητα θα συμμετάσχει ενεργά στην αναθεώρηση, έως το 1990, του Πρωτοκόλλου του Μόντρεαλ όσον αφορά τις ουσίες που εξασθενίζουν τη στιβάδα του όζοντος, με στόχο την κατάργηση της παραγωγής και της κατανάλωσης των χλωροφθοριοϋδρογονανθράκων που ρυθμίζονται από αυτό το πρωτόκολλο έως το 2000· επιπλέον ΔΗΛΩΝΕΙ ότι τα σημερινά επίπεδα κατανάλωσης και παραγωγής αυτών των χλωροφθοριοϋδρογονανθράκων, τόσο εντός της Κοινότητας όσο και διεθνώς, θα πρέπει να μειωθούν τουλάχιστον κατά 85 % το ταχύτερο δυνατόν ΣΗΜΕΙΩΝΕΙ· ότι πρέπει επίσης να αναληφθεί δράση όσον αφορά και άλλες ουσίες που εξασθενίζουν τη στιβάδα του όζοντος, και οι οποίες αφορούν το φαινόμενο του θερμοκηπίου, συμπεριλαμβανομένων των χλωροφθοριοϋδρογονανθράκων, και δεν καλύπτονται από το Πρωτόκολλο του Μόντρεαλ,

4. ΔΗΛΩΝΕΙ ότι πρέπει να ενταθούν η αναδάσωση και τα μέτρα για τη βελτίωση της βλάστησης εντός της Κοινότητας και ότι η Κοινότητα πρέπει να διαδραματίσει ενεργό ρόλο στις διεθνείς προσπάθειες προκειμένου να σταματήσει η καταστροφή των τροπικών δασών και η απερήμωση,

5. ΚΑΛΕΙ την Επιτροπή να επανεξετάσει το συντομότερο δυνατόν τις υφιστάμενες κοινοτικές πολιτικές και κατευθύνσεις οι οποίες ενδέχεται να μην είναι πλέον κατάλληλες, αν ληφθεί υπόψη η ανάγκη καταπολέμησης του φαινομένου του θερμοκηπίου· ΔΗΛΩΝΕΙ ότι η Κοινότητα και τα κράτη μέλη της θα πρέπει στις μελλοντικές πολιτικές αποφάσεις να λαμβάνουν πλήρως υπόψη το πρόβλημα των ενδεχομένων κλιματικών μεταβολών συνεπεία του φαινομένου του θερμοκηπίου· ΚΑΛΕΙ την Επιτροπή και τα κράτη μέλη να αναλάβουν επείγουσα δράση για την αύξηση της εξοικονόμησης ενέργειας, τη βελτίωση της ενεργειακής αποδοτικότητας, την ανάπτυξη και χρησιμοποίηση ενεργειακών πηγών, όπως π.χ. από μη ορυκτά καύσιμα, οι οποίες δεν θα εντείνουν το φαινόμενο θερμοκηπίου, και να δώσουν ιδιαίτερη προτεραιότητα στην ανάπτυξη και την εισαγωγή στα κράτη μέλη καινοτόμων και εμπορικά βιώσιμων τεχνολογιών στους τομείς αυτούς. Στη συνάρτηση αυτή, θα πρέπει να ληφθούν δεόντως υπόψη οι πτυχές που αφορούν την ασφάλεια, την ασφάλεια εφοδιασμού, τις επιπτώσεις για το περιβάλλον, τη δημόσια υγεία και την οικονομία,

6. ΚΑΛΕΙ την Επιτροπή να εξετάσει επειγόντως το ενδεχόμενο ανάληψης δράσης στα πλαίσια των κοινοτικών προγραμμάτων βοήθειας προς τις αναπτυσσόμενες χώρες, προκειμένου να επιτευχθεί συμβιβασμός ανάμεσα στις αναπτυξιακές τους ανάγκες και στους περιορισμούς που απορρέουν από το πρόβλημα του φαινομένου του θερμοκηπίου, και προκειμένου να βοηθηθεί, όπου χρειάζεται, η προσαρμογή αυτών των χωρών στις ενδεχομένως αναπόφευκτες επιπτώσεις του φαινομένου του θερμοκηπίου.

7. ΤΟΝΙΖΕΙ ότι είναι σημαντικό και επείγον να ενισχυθούν οι εθνικές και κοινοτικές ερευνητικές προσπάθειες και μελέτες, προκειμένου να κατανοηθούν και να αξιολογηθούν καλύτερα οι ενδεχόμενες περιβαλλοντικές και κοινωνικοοικονομικές επιπτώσεις του φαινομένου θερμοκηπίου,

8. ΧΑΙΡΕΤΙΖΕΙ την πρωτοβουλία της Επιτροπής για την έναρξη ενός σημαντικού προγράμματος μελέτης των εναλλακτικών επιλογών πολιτικής· ΕΚΤΙΜΑ ότι οι κυριότεροι τομείς ενός τέτοιου προγράμματος θα πρέπει να είναι:

- ο προσδιορισμός και η τεχνική αξιολόγηση διαφόρων μέτρων και τεχνολογιών, που μπορούν να βοηθήσουν στη μείωση των εκπομπών αερίων θερμοκηπίου, και ιδίως του CO2, ή άλλων μέτρων, συμπεριλαμβανομένης της αναδάσωσης και της πρόληψης των πυρκαγιών των δασών, με τα οποία μπορεί με άλλο τρόπο να καταπολεμηθεί το φαινόμενο του θερμοκηπίου,

- η ανάλυση των ενδεχόμενων περιβαλλοντικών, οικονομικών, βιομηχανικών, ενεργειακών, κοινωνικών, γεωργικών και θεσμικών συνεπειών και των επιπτώσεων των πιθανών μέτρων και τεχνολογιών,

- η αξιολόγηση των πιθανών ωφελημάτων από διάφορα σενάρια πολιτικής σ' ένα πλαίσιο ανάλυσης των αποφάσεων,

- ο προσδιορισμός μέτρων, όπως είναι η περαιτέρω προστασία των ακτών, τα οποία είναι αναγκαία για την προσαρμογή σε νέες συνθήκες που όπως καταδεικνύει η ανάλυση των αποφάσεων, είναι πιθανόν να προκύψουν ως αναπόφευκτο αποτέλεσμα του φαινομένου του θερμοκηπίου, και κατάρτιση, εφόσον χρειαστεί, κοινοτικών πολιτικών για την εφαρμογή των μέτρων αυτών,

9. ΚΑΛΕΙ την Επιτροπή, κατά την εκτέλεση του προγράμματος εργασίας, να λάβει πλήρως υπόψη άλλες συναφείς δραστηριότητες για σχετικά θέματα τόσο εντός της Κοινότητας όσο και διεθνώς και ιδίως τις εργασίες της διακυβερνητικής σύσκεψης για τις κλιματικές μεταβολές· ΚΑΛΕΙ τα κράτη μέλη να συνεργαστούν ενεργά με την Επιτροπή για την εκτέλεση του προγράμματος εργασίας και να συντονίσουν τις σχετικές δραστηριότητές τους στο πλαίσιο αυτό,

10. ΚΑΛΕΙ την Επιτροπή και τα κράτη μέλη να διασφαλίσουν την πλήρη ενημέρωση της δημόσιας γνώμης για το φαινόμενο θερμοκηπίου και για τις ενέργειες που απαιτούνται για την καταπολέμησή του, ιδίως δε για την ανάγκη να καταβληθούν παγκοσμίως προσπάθειες στις οποίες θα συμβάλλουν όλοι οι πολίτες,

11. ΚΑΛΕΙ την Επιτροπή να υποβάλει έκθεση προόδου των εργασιών μέχρι το τέλος του 1990 το αργότερο, που θα περιλαμβάνει προτάσεις για την ανάληψη συγκεκριμένων ενεργειών στους προαναφερόμενους τομείς, ιδιαίτερα μέτρα σχετικά με το πρόβλημα του CO2, προκειμένου τα αποτελέσματα που θα προκύψουν να συμβάλουν αποτελεσματικά στην ευρύτερη διεθνή συζήτηση του θέματος.

--------------------------------------------------