Γνώμη του Συμβουλίου

της 10ης Φεβρουαρίου 2004

σχετικά με το επικαιροποιημένο πρόγραμμα σύγκλισης του Ηνωμένου Βασιλείου, για την περίοδο 2002-03 έως 2008-09

(2004/C 43/07)

ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ,

Έχοντας υπόψη:

τη συνθήκη για την ίδρυση της Ευρωπαϊκής Κοινότητας,

τον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 1466/97 του Συμβουλίου για την ενίσχυση της εποπτείας της δημοσιονομικής κατάστασης και την εποπτεία και το συντονισμό των οικονομικών πολιτικών(1), και ιδίως το άρθρο 9 παράγραφος 3,

τη σύσταση της Επιτροπής, αφού ζήτησε τη γνώμη της Οικονομικής και Δημοσιονομικής Επιτροπής,

ΕΞΕΔΩΣΕ ΤΗΝ ΑΚΟΛΟΥΘΗ ΓΝΩΜΗ:

Στις 10 Φεβρουαρίου 2004, το Συμβούλιο εξέτασε το επικαιροποιημένο πρόγραμμα σύγκλισης του Ηνωμένου Βασιλείου το οποίο καλύπτει τα οικονομικά έτη 2002-03 έως 2008-09. Το επικαιροποιημένο πρόγραμμα ανταποκρίνεται σε μεγάλο βαθμό στις απαιτήσεις του αναθεωρημένου "Κώδικα Δεοντολογίας" όσον αφορά το περιεχόμενο και τη μορφή των προγραμμάτων σταθερότητας και σύγκλισης.

Η δημοσιονομική στρατηγική στην οποία βασίζεται το επικαιροποιημένο πρόγραμμα συνεχίζει να είναι η διατηρησιμότητα των δημόσιων οικονομικών στο πλαίσιο μιας ολοκληρωμένης στρατηγικής για την επίτευξη υψηλών και σταθερών ρυθμών οικονομικής ανάπτυξης. Οι προβλέψεις που παρατίθενται στο επικαιροποιημένο πρόγραμμα περιλαμβάνουν την αύξηση, κατά την περίοδο που καλύπτει το πρόγραμμα, των δεικτών εσόδων και δαπανών προς το ΑΕΠ, καθώς και ελαφρά άνοδο του χαμηλού δείκτη χρέους προς το ΑΕΠ. Ένα σημαντικό πρόγραμμα δημόσιων επενδύσεων έχει τεθεί σε εφαρμογή.

Το πρόγραμμα κάνει διάκριση μεταξύ κεντρικής μακροοικονομικής πρόβλεψης και ρυθμών ανάπτυξης του ΑΕΠ που χρησιμοποιούνται για προβλέψεις ως προς τα δημόσια οικονομικά. Για λόγους προφύλαξης, οι τελευταίοι καθορίζονται σε επίπεδο χαμηλότερο κατά ένα τέταρτο της εκατοστιαίας μονάδας ετησίως. Σύμφωνα με τις κεντρικές προβλέψεις του επικαιροποιημένου προγράμματος, η αύξηση του πραγματικού ΑΕΠ που εκτιμάται σε 2 % το 2003 θα επιταχυνθεί σε 3 έως 3,5 % το 2004 και το 2005. Το 2006, το τελευταίο έτος για το οποίο παρέχονται αναλυτικές μακροοικονομικές προβλέψεις, ο ρυθμός ανάπτυξης υποχωρεί σε επίπεδα τάσης, δηλαδή σε 2,5 έως 3 % του ΑΕΠ ενώ αναμένεται ότι θα καλυφθεί και το τρέχον αρνητικό κενό παραγωγής. Η βασική τάση ανάπτυξης της απασχόλησης εκτιμάται σε 0,2 % ετησίως. Ο πληθωρισμός ΕΝΔΤΚ προβλέπεται ότι θα αυξηθεί προοδευτικά από 1,5 % το 2003 σε 2 % το 2006, ποσοστό το οποίο αποτελεί άλλωστε τον νέο στόχο για τον πληθωρισμό, που υιοθετήθηκε πρόσφατα. Το κεντρικό μακροοικονομικό σενάριο πλησιάζει στην αξιολόγηση της Επιτροπής, ενώ οι κάπως χαμηλότεροι ρυθμοί ανάπτυξης που χρησιμοποιήθηκαν για τις προβλέψεις των δημόσιων οικονομικών του επικαιροποιημένου προγράμματος την πλησιάζουν ακόμη περισσότερο. Ωστόσο, η προβλεπόμενη στο επικαιροποιημένο πρόγραμμα ανάπτυξη εξακολουθεί να είναι ελαφρώς υψηλότερη από ό,τι προβλέπει η Επιτροπή βραχυπρόθεσμα.

Το επικαιροποιημένο πρόγραμμα προβλέπει έλλειμμα γενικής κυβέρνησης της τάξεως του 2,6 % του ΑΕΠ το 2004-05, σε σχέση με το αναμενόμενο 3,3 % για το 2003-04. Για το 2005-06, το 2006-07, το 2007-08 και το 2008-09, προβλέπονται πραγματικά ελλείμματα 2,4 %, 2,1 %, 2,0 % και 1,8 % του ΑΕΠ αντίστοιχα. Σε κυκλικά προσαρμοσμένους όρους, το επικαιροποιημένο πρόγραμμα προβλέπει ότι το έλλειμμα θα βελτιωθεί μεταξύ 2003-04 και 2004-05 κατά 0,4 % και ότι θα φθάσει το 2,0 % του ΑΕΠ. Τα επόμενα χρόνια, τα ελλείμματα ανέρχονται σε 2,2 %, 2,1 %, 2,0 % και 1,8 % του ΑΕΠ. Η Επιτροπή κατέληξε σε παρόμοιους υπολογισμούς όσον αφορά τις κυκλικά προσαρμοσμένες μεταβολές, χρησιμοποιώντας την κοινή μέθοδο. Ο δείκτης ακαθάριστου χρέους προβλέπεται ότι θα αυξηθεί σταδιακά από 37,9 % του ΑΕΠ το 2002-03 και θα σταθεροποιηθεί σε 41,5 % του ΑΕΠ το 2008-09.

Η δημοσιονομική τακτική που ακολουθεί το πρόγραμμα αναμένεται ότι θα οδηγήσει σε υπέρβαση της τιμής αναφοράς 3 % του ΑΕΠ για το οικονομικό έτος 2003-04. Αν αυτό επιβεβαιωθεί, τότε θα μπορούσε να υπάρξει υπερβολικό έλλειμμα. Για το μέλλον, η πρόβλεψη περιλαμβάνει τη σημαντική αύξηση του δείκτη εσόδων προς το ΑΕΠ. Παρά τον αναμενόμενο περιορισμό του κυκλικά προσαρμοσμένου ελλείμματος σε 1,8 % το 2008-09, για κανένα από τα έτη της περιόδου που καλύπτει το πρόγραμμα δεν φαίνεται να παρέχεται επαρκές περιθώριο ασφαλείας σύμφωνα με τους υπολογισμούς της Επιτροπής, ώστε να αποφευχθεί η υπέρβαση της τιμής αναφοράς 3 % του ΑΕΠ υπό κανονικές συνθήκες μακροοικονομικών διακυμάνσεων. Ανάλογα με τις δημοσιονομικές προβλέψεις στο επικαιροποιημένο πρόγραμμα, ο μεσοπρόθεσμος στόχος του Συμφώνου Σταθερότητας και Ανάπτυξης, δηλαδή σχεδόν ισοσκελισμένη ή πλεονασματική δημοσιονομική θέση δεν θα επιτευχθεί εντός της περιόδου που καλύπτει το πρόγραμμα. Ταυτόχρονα, ωστόσο, πρέπει να σημειωθεί ότι τα προβλεπόμενα αποτελέσματα αντικατοπτρίζουν σε σημαντικό βαθμό την εφαρμογή ενός εντατικού προγράμματος δημόσιων επενδύσεων, το οποίο ανεβάζει τον δείκτη καθαρών επενδύσεων της γενικής κυβέρνησης προς το ΑΕΠ από 1,1 % του ΑΕΠ το 2002-03 σε 2,2 % το 2005-06, σε σχέση με τον κοινοτικό μέσο όρο του 1,5 % το 2002. Επιπλέον, ο δείκτης ακαθάριστου χρέους προς το ΑΕΠ παραμένει σαφώς κάτω του 60 % του ΑΕΠ για την περίοδο του προγράμματος. Οι βρετανικές αρχές έχουν αναλάβει τη δέσμευση να διατηρήσουν το καθαρό χρέος κάτω του 40 % του ΑΕΠ.

Η μακροπρόθεσμη βιωσιμότητα των δημόσιων οικονομικών παρακολουθείται σε μόνιμη βάση από τις αρχές του Ηνωμένου Βασιλείου και αποτελεί καθοριστικό στοιχείο της δημοσιονομικής πολιτικής του Ηνωμένου Βασιλείου. Η τήρηση μιας συνετής δημοσιονομικής θέσης μεσοπρόθεσμα θα συμβάλει στην αποφυγή του κινδύνου εμφάνισης δημοσιονομικών ανισορροπιών στο πλαίσιο της γήρανσης του πληθυσμού. Με βάση τις τρέχουσες πολιτικές, το ΗΒ φαίνεται να ακολουθεί βιώσιμη τροχιά, όμως ενδέχεται να εμφανισθεί μακροπρόθεσμα κάποιος κίνδυνος λόγω της γήρανσης του πληθυσμού. Πράγματι, με βάση τις εκτιμήσεις της Επιτροπής όσον αφορά τους ποσοτικούς δείκτες παρατηρείται μια ανοδική τάση του δείκτη χρέους προς το ΑΕΠ μακροπρόθεσμα. Άλλο στοιχείο που πρέπει να ληφθεί υπόψη είναι ότι η οικονομική βιωσιμότητα του συστήματος συντάξεων εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από τις επιδόσεις ιδιωτικών συνταξιοδοτικών φορέων ιδίως αν η κάλυψη από ιδιωτικούς φορείς είναι πολύ χαμηλότερη από την αναμενόμενη κάλυψη ή το αναμενόμενο επίπεδο συντάξεων. Παρά ταύτα, το χαμηλό επίπεδο χρέους και τα σχετικά χαμηλά επίπεδα φορολόγησης παρέχουν περιθώρια ελιγμών.

Στους Γενικούς προσανατολισμούς οικονομικής πολιτικής του 2003, γίνεται στις αρχές του Ηνωμένου Βασιλείου η σύσταση να "εξασφαλίσουν ότι οι δημόσιες υπηρεσίες που συνδέονται με τις εξαγγελθείσες αυξήσεις των δημοσίων δαπανών (συμπεριλαμβανομένων των επενδύσεων σε υποδομές μεταφορών) θα παρέχονται αποτελεσματικά και με γνώμονα την εξασφάλιση της οικονομικής αποδοτικότητας". Οι οικονομικές πολιτικές, όπως αντικατοπτρίζονται στο επικαιροποιημένο πρόγραμμα συμμορφώνονται σε γενικές γραμμές με τις συστάσεις που περιλαμβάνονται στους Γενικούς προσανατολισμούς οικονομικής πολιτικής και ιδίως με εκείνες που έχουν δημοσιονομικές επιπτώσεις.

(1) ΕΕ L 209, 2.8.1997.