31.12.85 ΕπίσημηΕφημερίδα τωνΕυρωπαϊκών Κοινοτήτων Αριθ.L377/1
II
(Πράξειςγιατηνισχύτωνοποίωνδεναπαιτείταιδημοσίευση )
ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ
ΑΠΟΦΑΣΗ ΤΟΥΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ
της20ήςΔεκεμβρίου 1985
γιατηνέγκρισητηςετήσιαςέκθεσηςεπίτηςοικονομικής κατάστασης τηςΚοινότητας καιγιατον
καθορισμό τωνκατευθύνσεων τηςοικονομικής πολιτικής γιατο1986
(85/619/EOK)
TΟΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΤΩΝΕΥΡΩΠΑΪΚΩΝ ΚΟΙΝΟΤΗΤΩΝ , ΕΞΕΔΩΣΕ ΤΗΝΠΑΡΟΥΣΑ ΑΠΟΦΑΣΗ :
Έχονταςυπόψη:
τησυνθήκηγιατηνίδρυσητηςΕυρωπαϊκής Οικονομικής
Κοινότητας ,Άρθρο1
ΤοΣυμβούλιο εγκρίνειτηνετήσιαέκθεσηεπίτηςοικονομι­
κήςκατάστασης τηςΚοινότητας πουπεριέχεται στομέροςI
τηςσυνημμένης έκθεσηςκαιθεσπίζειτιςκατευθυντήριες
γραμμέςτηςοικονομικής πολιτικής πουπρέπειναακολου­
θήσουντακράτημέλη,οιοποίεςπεριέχονται στομέροςIIτης
συνημμένης έκθεσης .
Άρθρο2
Hπαρούσααπόφασηαπευθύνεται στακράτημέλη.
Βρυξέλλες ,20Δεκεμβρίου 1985.
ΓraτοΣυμβούλιο
OΠρόεδρος
R.ΚRΙΕΡSτηναπόφαση 74/120/EOKτουΣυμβουλίου της18ηςΦε­
βρουαρίου 1974γιατηνπραγματοποίηση υψηλούβαθμού
σύγκλισης τωνοικονομικών πολιτικών τωνκρατώνμελών
τηςΕυρωπαϊκής Οικονομικής Κοινότητας (>),όπωςτρο­
ποποιήθηκε μετηναπόφαση 75/787/EOK(2),καιιδίωςτο
άρθρο4,
τηνπρότασητηςΕπιτροπής ,
τηγνώμητουΕυρωπαϊκού Κοινοβουλίου (3),
τηγνώμητηςΟικονομικής καιΚοινωνικής Επιτροπής (4),
Ι1)ΕΕαριθ.L63της5.3.1974,σ.16.
(2)ΕΕαριθ.L330της24.12.1975,σ.52.
(3)ΕΕαριθ.C345της31.12.1985.
(«)ΕΕαριθ.C344της31.12.1985.

Αριθ.L377/2 ΕπίσημηΕφημερίδα τωνΕυρωπαϊκων Κοινοτήτων 31.12.85
ΕΤΗΣΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ 1985/86
ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ
ΜέροςI—Ηοικονομία τηςΚοινότητας
Σελίδα
Εισαγωγή καισύνοψη 3
I. Εξέλιξητηςοικονομίας καισύγκλιση 7
1.1.Ητρέχουσακατάσταση καιοιπροοπτικές γιατηνΕυρώπη 7
1.2.Ανισορροπίες καισυγκλίσεις στηνοικονομία τηςΚοινότητας 12
1.3.Ορισμένοι κίνδυνοιγιατιςμεσοπρόθεσμες προοπτικές 13
II.Μιαστρατηγική συνεργασίας γιατηνανάπτυξη καιτηδημιουργία θέσεωναπα­
σχόλησης 14
11.1.Γενικάστοιχείακαιτάξειςμεγέθους 14
11.2.Ηανάγκημιαςοικονομικής ανάπτυξης πουνααποσκοπεί στηδημιουργία περισσότερων
θέσεωναπασχόλησης 16
11.3.Εργασία ,κεφάλαιοκαιτεχνολογία 18
11.4.Αμοιβές ,κέρδηκαιθέσειςαπασχόλησης 20
11.5.Μιαμεσοπρόθεσμη αναπτυξιακή στρατηγική συνεργασίας 22
III.Ηοικονομική πολιτική σταπλαίσιαμιαςστρατηγικής συνεργασίας γιατην
ανάπτυξη 26
III.1.Δημόσιαοικονομικά 26
III.1.1.Οδημόσιοςτομέας 26
III.1.2.Ηφορολογική πολιτικήστηνυπηρεσίατηςοικονομικής ανάπτυξης 27
III.1.3.Ορόλοςτουδημόσιουχρέους 28
III.1.4.Οπροϋπολογισμός τηςΕυρωπαϊκής Κοινότητας 29
III.2.Ηνομισματική πολιτικήκαιτοευρωπαϊκό νομισματικό σύστημα (ΕΝΣ) 31
III.3.Αγορέςκαιπολιτικές στουςδιάφορους τομείς 35
III.3.1.Βελτίωση τηςεσωτερικής αγοράς 35
III.3.2.Σχέδιαυποδομής κοινοτικού ενδιαφέροντος καιχρηματοδότηση τωνέργων
υποδομής 37
III.3.3.Προσαρμοστικότητα τηςαγοράςεργασίας 38
III.3.4.Ειδικάπρογράμματα απασχόλησης 40
III.3.5.Εκπαίδευση ,κατάρτιση καιτεχνολογία 41
III.3.6.Τομεακές πολιτικές ,τεχνολογία καιεπιχείρηση 42
IV.Ταευρωπαϊκά συμφέροντα στηδιεθνήοικονομία 43
IV.1.Τοσύστηματουδιεθνούςεμπορίου 43
IV.2.Βελτίωση τουδιεθνούςνομισματικού συστήματος 44
IV.3.Ευρωπαϊκός οικονομικός χώρος 45
IV.4.Διεθνήςσυνεργασία γιατηνπροσαρμογή τηςπαγκόσμιας οικονομίας 46
V. Συμπεράσματα :στόχος,μέσακαιμέθοδος 47
ΜέροςII—Ηοικονομική πολιτικήτωνκρατώνμελών
Βέλγιο 50
Δανία ! 51
Ομοσπονδιακή Δημοκρατία τηςΓερμανίας 53
Ελλάδα 56
Γαλλία 58
Ιρλανδία 60
Ιταλία 62
Λουξεμβούργο 65
ΚάτωΧώρες 66
ΗνωμένοΒασίλειο 68

31.12.85 ΕπίσημηΕφημερίδα τωνΕυρωπαϊκών Κοινοτήτων Αριθ.L377/3
ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ
ΜΕΡΟΣ I
ΗΟΙΚΟΝΟΜΙΑ ΤΗΣΚΟΙΝΟΤΗΤΑΣ
ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΚΑΙΣΥΝΟΨΗ
1.Ηπαρούσαετήσιαοικονομική έκθεσηγιατο1985/86,
πουυποβάλλεται στακοινοτικά όργαναστοπλαίσιο
τωνσυνήθωνδιαδικασιών ,στηρίζεται στηνέκθεση
πουενέκρινετοΣυμβούλιο τοπροηγούμενο έτοςκαι
τηςοποίαςτοκύριοθέμαήτανηανάγκητηςεπίτευξης
σημαντικής καιδιαρκούςβελτίωσης στοντομέατης
απασχόλησης .Ησημασίατηςγίνεταιακόμημεγαλύ­
τερηλόγωτουότιπεριέχειπροτάσεις γιατηνεφαρμο­
γήμιαςστρατηγικής συνεργασίας πουθαβασίζεται
στηνισόρροπη συμβολήτης.Κοινότητας ,τωνκυβερ­
νήσεωντωνκρατώνμελώνκαιτωνκοινωνικών εταί­
ρων.Ηστρατηγική αυτήθαήταναποτελεσματικότερη
εάνμπορούσε ναστηριχθεί σεμεγαλύτερο βαθμόστη
διεθνήσυνεργασία .
2.ΟιχώρεςτηςΚοινότητας πραγματοποίησαν εκνέου
κατάτο1984/85σημαντικές προόδους σεθέματα
οικονομικής πολιτικής :
—Ημέτριαανάπτυξητηςοικονομικής δραστηριότη­
τας,ηοποίαδιαρκείήδηεδώκαιδυόμισιέτη,
συνεχίστηκε ,
—νέεςσημαντικές πρόοδοιπραγματοποιήθηκαν
προςτηνκατεύθυνση τηςεπαναφοράς στησταθε­
ρότητατωντιμών,
—συνεχίστηκε γενικάηεξυγίανση τωνδημοσιονομι­
κώνκαιεξωτερικών ελλειμμάτων .
3.Αυτέςοιεπιτυχίεςδενεπιτρέπουν ωστόσοούτετην
απονομήεπαίνωνούτετηνελπίδαότιτοκύριοπρό­
βλημαγιατηνΚοινότητα ,ηανεργία,θαμπορέσεινα
επιλυθείαυτομάτως .Πράγματι ,όλεςοιπροβλέψεις
ανάπτυξης καιαπασχόλησης μεσοπρόθεσμα καιμα­
κροπρόθεσμα καταλήγουν στοσυμπέρασμα ότιη
Κοινότητα δενμπορείναπροεξοφλεί ,ανδεναλλάξουν
οιεφαρμοζόμενες πολιτικές καιμέθοδοι ,μιαμεσο­
πρόθεσμη ανάπτυξη ανώτερηαπό2,5%περίπουκατ'
έτος.Υπόαυτέςτιςσυνθήκες ,δενθαμπορούσε να
υπάρξεικαμίαπροοπτική ουσιαστικής μείωσηςτης
ανεργίαςκατάτηδιάρκειατηςπαρούσας δεκαετίας .
Μιαδιαδικασία ανεξέλεγκτης προσαρμογής στις
Ηνωμένες Πολιτείες ,μιανέαάνοδοςτωνπραγματι­
κώνεπιτοκίων καιμιαεπιδείνωση τωνπροβλημάτων
στοντομέατουχρέουςτωναναπτυσσομένων χωρών
θαεπιδείνωνε ακόμηπερισσότερο αυτέςτιςήδη
δυσμενείς προοπτικές .
Ηαμετακίνητη προοπτική ενόςυψηλούβαθμούανερ­
γίαςοδήγησεσεβαθιάαπαισιοδοξία σεθέματαοικο­
νομικήςπολιτικής .Εάνησχέσηπουυπήρχεμεταξύ
ανάπτυξης καιαπασχόλησης κατάτηδιάρκειατης
δεκαετίας του'60συνέχιζεναισχύει,θαχρειαζόταν
έναςρυθμόςανάπτυξης άνωτου6%κατ'έτοςγιανα
επιτευχθεί αύξησητηςαπασχόλησης τηςτάξεωςτου
1%έως1,5%κατ'έτος,πουαπαιτείται γιαμια
προοδευτική καιχαρακτηριστική μείωσητηςανερ­
γίας.Ωστόσο ,σήμερα,τέτοιαποσοστάανάπτυξης δενείναιδυνατόναεπιτευχθούν .Εξαυτούπροκύπτει ότι
τοπρόβλημα τηςανεργίαςδενμπορείναεπιλυθεί
παράμέσωσημαντικής βελτίωσης στιςσχέσειςμετα­
ξύτηςανάπτυξης καιτηςαπασχόλησης .
4.Ωστόσοδενθαπρέπειναλησμονείται τογεγονόςότιη
συγκράτηση τωνμισθώνπουάρχισεήδηαπ'τοτέλος
τηςδεκαετίας του'70συνέβαλεήδησεμεγάλοβαθμό
στοναπροσδώσει στηνανάπτυξη μιαμορφήτέτοια
πουναευνοείπερισσότερο τηδημιουργία θέσεων
απασχόλησης .Αλλάταποσοστάανάπτυξης που
παρατηρήθηκαν κατάτατελευταία αυτάέτηήταν
πολύχαμηλάγιαναπραγματοποιηθεί ηαναγκαία
αύξησητηςαπασχόλησης .Είναιλοιπόναπαραίτητο
νασυνεχιστεί ηενίσχυσητηςανάπτυξης στηνΕυρώπη
καιναδημιουργήσει ητελευταία τιςδυνατότητες
περαιτέρω αύξησηςτωνθέσεωναπασχόλησης .
5.Γιαναεπιτευχθεί αυτόςοστόχοςθαπρέπει,κατάτον
καλύτερο δυνατότρόπο,ναπληρούται ένασύνολο
μακροοικονομικών καιμικροοικονομικών προϋποθέ­
σεων.
5.1.Στομακροοικονομικό πεδίο,θαπρέπεικατάπροτεραι­
ότηταναπραγματοποιηθούν σεσημαντικό βαθμό
περισσότερες επενδύσεις γιαδημιουργία θέσεων
απασχόλησης .
Αυτόαποτελείκυρίωςτοέργοτωνεπιχειρήσεων .Σ'
αυτότοντομέα,ωστόσο,θαπρέπεινασυνεχιστεί η
ευνοϊκήεξέλιξητηςαποδοτικότητας τωνεπενδύσεων
πουδημιουργούν θέσειςαπασχόλησης καιναυπάρ­
χουνικανοποιητικές προοπτικές απόπλευράςζήτη­
σης.Οιεπενδύσεις πουδημιουργούν θέσειςαπασχό­
λησηςείναικυρίωςοιεπενδύσεις επέκτασης των
παραγωγικών ικανοτήτων :έχουνανάγκηευνοϊκών
προοπτικών απόπλευράςευρέσεωςαγορώνκαιπροϋ­
ποθέτουνότιησυγκρατημένη αύξησητωνπραγματι­
κώνμισθώνκάτωαπόταεπίπεδατηςεπιτυγχανομέ­
νηςανόδουτηςπαραγωγικότητας θασυνεχιστεί ακό­
μηστοάμεσομέλλον.Μιαυπερβολικά ταχείααύξηση
τωνμισθώνθαείχεαρνητικές επιπτώσεις στηναποδο­
τικότητακαιθαενίσχυεάστοχατιςεπενδύσεις ορθο­
λογικήςοργάνωσης σεβάροςτηςαύξησηςτηςαπασ­
χόλησης .
Ηαποφυγήμιαςτέτοιαςεξέλιξηςδενεξυπονοεί κατά
κανένατρόποότιθαπρέπειναυπάρξειαρνητική
αντιμετώπιση στοντομέατηςτεχνικήςπροόδου :οι
επενδύσεις γιαδημιουργία θέσεωναπασχόλησης
περιέχουν επίσηςτοστοιχείοτηςτεχνικήςπροόδου .
Αλλάέναανεπαρκές απόθεμακεφαλαίου καιένα
υψηλόποσοστόανεργίαςεπιβάλλουν στηνΕυρώπη,
γιαμερικάέτη,μιανέαισορροπία μεταξύτων
επενδύσεων επέκτασης τωνπαραγωγικών ικανοτήτων
καιτωνεπενδύσεων ορθολογικής οργάνωσης .
5.2.Οσυνδυασμός μιαςμέτριαςανάπτυξης τωνπραγμα­
τικώνμισθώνκαιηεξασφάλιση μιαςαντίστοιχης
εξέλιξηςτηςζήτησηςαποτελεί ,λοιπόν,ένασημαντικό

31.12.85 Αριθ.L377/4 ΕπίσημηΕφημερίδα τωνΕυρωπαϊκων Κοινοτήτων
στοιχείοαύξησηςτηςαποδοτικότητας ,ενίσχυσης της
ανάπτυξης καιικανότητας δημιουργίας περισσοτέρων
θέσεωνεργασίας .Ομετριασμός τωνμισθώνμόνοςδεν
θαέχει,ήθαέχειμεμεγάληβραδύτητα ,τιςεπιθυμού­
μενεςεπιπτώσεις επίτηςαπασχόλησης .Μιααύξηση
τηςζήτησηςμόνη,θαυπήρχεκίνδυνος ,λόγωτων
ανεπαρκών παραγωγικών ικανοτήτων ,ναδημιουργή­
σειμιααπότομηυπερθέρμανση μεαποτέλεσμα έναν
υψηλότερο πληθωρισμό ή/καιμιααύξησητουκρατι­
κούχρέουςχωρίςναεπιτευχθεί τοεπιθυμητό αποτέ­
λεσμαστοντομέατηςαπασχόλησης .Γιατολόγοαυτό
είναιαναγκαίος οσυνδυασμός τωνδύο.
5.3.Ησυνέχισητηςπολιτικής συγκρατημένης αύξησης
τωνπραγματικών μισθών,πουήδηισχύειεδώκαι
μερικάέτησεπολλέςχώρες,απαιτείτησυμμετοχή των
κοινωνικών εταίρωνκαιιδιαίτερατωνσυνδικάτων .Η
συγκράτηση τωνμισθώνθαπρέπεινασυνεχιστεί
μέχριςότουτοποσοστόανεργίαςεμφανίσει μιακαθα­
ρήκαιμόνιμηπτώση.Στησυνέχεια ,ηεξέλιξητων
μισθώνμπορείεκνέουνασυγκλίνειπροςεκείνητης
παραγωγικότητας .
5.4Ηεξασφάλιση τηςκατάλληλης εξέλιξηςτηςζήτησης
αποτελείκαθαράευθύνητωνκυβερνήσεων .Αυτόείναι
αναγκαίοεφόσον—καικαθ'όσονχρόνο—ηαύξηση
τωνεπενδύσεων καιηανάλογηαύξησητηςιδιωτικής
κατανάλωσης δενμπορούνναδημιουργήσουν μια
αυτοσυντηρούμενη δυναμική .
5.5.ΗΕυρώπηέχειλοιπόνανάγκημιαςστρατηγικής η
οποίαναπεριέχειδύοσυνιστώσες :μιασυγκρατημένη
αύξησητωνπραγματικών μισθώνκαιμιαστήριξητης
ζήτησης .Πράγματι ,ηστήριξητηςζήτησηςπαίζει,ως
συνοδευτικό στοιχείο ,ένανκαθοριστικό ρόλογιατην
εξασφάλιση τηςεπιτυχίαςτηςστρατηγικής καιγιανα
καταστήσει κοινωνικά αποδεκτή τησυγκράτηση των
μισθών .Μιατέτοιαστήριξηοπωσδήποτε δικαιολογεί­
ταισεμιαμεταβατική φάσηκατάτηδιάρκειατης
οποίαςηαύξησητηςαγοραστικής δύναμηςτωνκατα­
ναλωτώναναπόφευκτα επιβραδύνεται ,-ενώησυνολι­
κήζήτησηδενστηρίζεται ακόμηεπαρκώςαπόεπενδύ­
σειςεπέκτασης τωνπαραγωγικών ικανοτήτων .
Μόνοεφόσονησυγκράτηση τωνμισθώνσυνοδεύεται
απόέναεπαρκέςεπίπεδοσυνολικής ζήτησης ,ηδιαδι­
κασίααύξησηςτηςαποδοτικότητας καιαναδιάρθρω­
σηςτηςζήτησης (αυξημένομερίδιοτωνεπενδύσεων σε
σχέσηπροςεκείνοτηςκατανάλωσης )θαείναιεπαρ­
κώςταχείακαιθαεκτυλιχθεί ηόληδιαδικασία κατά
αποδεκτό τρόποχωρίςναμετατραπεί σεαπότομο
υφεσιακό «σοκ»πουθαέθετεσοβαράσεδοκιμασία
τηνκοινωνική συναίνεση .Μόνοκατ5αυτότοντρόποη
συγκράτηση τωνμισθώνθααποδειχθεί δικαιολογημέ­
νηόσοναφοράτηνεπίπτωσή τηςστηναπασχό­
ληση.
5.6.Κατ'αυτότοντρόποθακαταστείδυνατόναεπέλθει
κάμψητηςμακροχρόνιας πτωτικήςτάσηςτηςπαρα­
γωγικότητας τουκεφαλαίου .Τούτο,απόκοινούμεμια
αύξησητηςαπασχόλησης ,μεμιααύξησητηςζήτησης
καιμεμιαενίσχυσητηςεμπιστοσύνης όσοναφοράτις
μελλοντικές εξελίξεις ,θααποτελέσει τοπιοισχυρό
κίνητροτηςροπήςπροςεπένδυση .Μετησειράτους,
οιαυξημένες επενδύσεις θαεπιταχύνουν τηνενσωμά­
τωσητεχνικών προόδωνστιςπαραγωγικές δομές,
γεγονόςπουθαεπηρεάσει ,μετησειράτου,ευνοϊκά
τηνπαραγωγικότητα τηςεργασίαςκαιτουκεφαλαίου *
κατάσυνέπεια ,ηαποδοτικότητα καιηροπήπρος
επένδυση θασυνεχίσουν νααυξάνονται .Έτσιδημιουργείται κατάκάποιοντρόποένας«ευνοϊκος
κύκλος»μεταξύτεχνικήςπροόδου ,παραγωγικότητας
τουκεφαλαίου ,αποδοτικότητας ,επένδυσης καιδιά­
δοσηςτηςτεχνικήςπροόδου .
<
6.Ηστρατηγική πουπροτείνεται εδώδενστηρίζεται
ωστόσομόνοστομακροοικονομικό πεδίο.Θαπρέπει
επίσηςνααναζητηθούν στομικροοικονομικό πεδίο
ανάλογες χαρακτηριστικές συνθήκες γιαμιαανά­
πτυξηπουθαευνοείτηδημιουργία θέσεωναπασχόλη­
σης.Σχετικάμετοθέμααυτό,οιενέργειες που
αποσκοπούν στηβελτίωσητωνδυνατοτήτων προσαρ­
μογήςτωναγορών—καιόχιμόνοτηςαγοράςεργασί­
ας—θαπρέπειναενισχυθούν .Σεό,τιαφοράτηναγορά
τηςεργασίας ,θαπρέπειναεξετασθεί υπότοφωςτης
κτηθείσας εμπειρίαςκατάπόσομιαμεγαλύτερη δια­
φοροποίηση τωνμισθώνκαθώςκαιμιαανα­
προσαρμογή καιμείωσητουχρόνουεργασίας ,χωρίς
επίπτωση όμωςστοκόστος,θαμπορούσαν νασυμ­
βάλουνευνοϊκάστηναπασχόληση .Οικυβερνήσεις
καιηΚοινότητα θαπρέπειναεξασφαλίσουν την
αποφυγήαρνητικών επιπτώσεων στηλειτουργία των
αγορώνκαιστηδημιουργία νέων,ιδίωςμικρώνκαι
μεσαίων ,επιχειρήσεων απότιςυπάρχουσες κανονι­
στικέςρυθμίσειςκαιδιατάξεις .
Τοπνεύμαυπότοοποίοθαλάβειχώρααυτήη
συζήτηση είναιάμεσηςσπουδαιότητας γιατηνεπι­
τυχίατης.Οστόχοςμιαςμεγαλύτερης ευκαμψίας δεν
είναιηαμφισβήτηση τωνκοινωνικών κατακτήσεων ,
αλλάηδημιουργία περισσότερων θέσεωνεργασίας .
Γιατολόγοαυτό,ηοικονομική αποτελεσματικότητα
καθώςκαιηδιατήρηση καιηανάπτυξη τηςκοινωνι­
κήςπροόδουθαπρέπει .κατάτοδυνατόνασυμβιβα­
στούνμεταξύτους.
7.Γιατηνεφαρμογήμιαςκεντρικής στρατηγικής ,βασι­
ζόμενηςσεμιαμέτριααύξησητωνπραγματικών
μισθών,καιγιατηνεξασφάλιση μιαςκατάλληλης
εξέλιξηςτηςζήτησηςείναιαναγκαίο οιδημοσιονομι­
κέςκαινομισματικές πολιτικέςτωνκρατώνμελώννα
καταστρωθούν καιναλειτουργήσουν σύμφωνα μετις
ακόλουθες αρχές:
7.1.Ηνομισματική πολιτικήθαπρέπειναδιατηρήσει το
πλαίσιοσταθερότητας .Κατάσυνέπεια ,ηπροτεινόμε­
νηεδώστρατηγική δενθαπρέπειναόδηγήσεισεμια
επιτάχυνση τουπληθωρισμού .Αντίθετα ,στιςπερισ­
σότερεςχώρεςτηςΚοινότητας τοποσοστόπληθωρι­
σμούθαπρέπειναμειωθείπεραιτέρω .Τοκαλύτερο
μέσογιατηνεπίτευξηαυτούτουσκοπούείναινα
καθορισθεί μέσωτηςνομισματικής πολιτικής ,στα
πλαίσιατουΕΝΣ,έναονομαστικό πλαίσιοσύμφωνα
μεκριτήριασταθερότητας .Στοπλαίσιομιαςτέτοιας
πολιτικής μπορείναλάβειχώραμιαχαρακτηριστική
μείωσητωνεπιτοκίων ,σευγιήβάση,στηνΚοινότη­
τα.
Αυτόισχύειιδιαίτεραεάνησυναλλαγματική τιμήτου
δολαρίουσυνεχίσειτηνπτώσητης.Εάνγίνεικατάλ­
ληληεκμετάλλευση αυτούτουπεριθωρίου ελιγμούμε
προσεκτικό καισυντονισμένο τρόποστοπλαίσιοτου
ΕΝΣ,θαδοθείμιαυπολογίσιμη πρόσθετη ώθησηστις
παραγωγικές επενδύσεις καιθαπροκύψει μιαχαρα­
κτηριστική ελάφρυνση τωνδημόσιων προϋπολογι­
σμών.Αυτόαποτελείέναπλεονέκτημα μεθετικές
επιπτώσεις γιαόλεςτιςχώρες.

31.12.85 ΕπίσημηΕφημερίδα τωνΕυρωπαϊκών Κοινοτήτων Αριθ.1.377/5
7.2.Ηδημοσιονομική πολιτικήθαπρέπεινασυμβάλειστη
στρατηγική ανάπτυξης γιαδημιουργία θέσεωναπα­
σχόλησης κατάτονακόλουθο τρόπο.
Απόμακροοικονομικής πλευράςθαπρέπεινασυνεχί­
σειναεξασφαλίζει τουςστόχουςεξυγίανσης ,δηλαδή
ότιστιςχώρεςόπουτοδημόσιοχρέοςπαραμένει
ιδιαίτεραυψηλόήαυξάνεται μειδιαίτεραταχύρυθμό,
θαπρέπεινασυνεχιστεί ημείωσητωνελλειμμάτων .
Ταυτόχρονα ,ηδημοσιονομική πολιτικήθαπρέπεινα
στηρίξειτηζήτησηεκείόπουυπάρχειένασχετικό
περιθώριο ελιγμών ,καιγιατολόγοακόμηότιη
πολιτικήσυγκράτησης τωνμισθώνέχεισαναποτέλε­
σμα,σεμιαμεταβατική φάση,ναπροκαλέσει μια
κάποιαεπιβράδυνση τηςζήτησης .Επιπλέον ,ηδημο­
σιονομική πολιτικήθαπρέπεινασυνεχίσειτηνανα­
διάρθρωση τωνδημοσίωνδαπανών ,ναενισχύσει τη
μείωσητωνεπιδοτήσεων κατάκαθαρότερο καιεπι­
λεκτικότρόπο,καινααυξήσειτιςδημόσιεςεπενδύ­
σεις.Ιδιαίτεραστοντομέατωνυποδομών ,τουπερι­
βάλλοντος καιτηςπολεοδομικής ανακαίνισης ,μια
σημαντική καθυστέρηση συσσωρεύτηκε κατάτα
τελευταία έτη·τοκενόαυτό'θαμπορούσε νασυμπλη­
ρωθείμεμιακατάλληλη εκμετάλλευση τωνμηχρησι­
μοποιουμένων παραγωγικών ικανοτήτων τουτομέα
τωνκατασκευών .
Εξάλλου ,η,δημοσιονομική πολιτικήθαπρέπεινα
περιλαμβάνει άλλαμέτραπουθαέχουνσανστόχοτην
ενίσχυσητωνσυνθηκών τηςπροσφοράς —μέτρατα
οποία,τιςπερισσότερες φορές,έχουνεπίσηςεπιπτώ­
σειςστηζήτηση—καινασυμβάλειστηνευνοϊκότερη
εξέλιξητωνσχετικώντιμώντωνσυντελεστών μέσω
μείωσηςτωνφόρωνκαιτωνκοινωνικών εισφορών με
επιβάρυνση ,όταναυτόείναιδυνατό,τουπροϋπολο­
γισμούτουκράτους .Θαπρέπειεπίσηςναληφθούν
μικροοικονομικά μέτραμεστόχοτηνπροώθηση της
απασχόλησης (ειδικάπρογράμματα δημιουργίας θέ­
σεωναπασχόλησης καιπροώθηση τηςεπαγγελματι­
κήςκατάρτισης ).
8.Ηεπιτυχίατηςπροτεινόμενης στρατηγικής εξαρτάται
απότησυντονισμένη εφαρμογή τηςμεταξύτωνκρα­
τώνμελώνσταπλαίσιατηςΚοινότητας .
ΤοδυναμικότηςΚοινότητας απόοικονομικής πλευ­
ράςθαενισχυθείσημαντικά εάνεπιταχυνθεί ηυλοποί­
ησητηςμεγάληςεσωτερικής αγοράς,συμπεριλαμβα­
νομένηςτηςελευθέρωσης τωνεθνικώνχρηματοπιστω­
τικώναγορών,καιπροωθηθεί ητεχνολογική πρόοδος ,
όπωςέχειπροτείνει ηΕπιτροπή .Οακρογώνιαίος λίθος
τουκοινοτικού αυτούπρογράμματος είναιηπραγμα­
τοποίησητηςεσωτερικής αγοράς,ηοποίασυνδέεται
άμεσαμετημακροοικονομική στρατηγική συνεργα­
σίας,μέσωτηςενίσχυσης τουδυναμισμού τηςπρο­
σφοράςκαι,ταυτόχρονα τηςσταθερήςαύξησηςτης
ζήτησης .Ηπροώθηση τηςτεχνολογικής προόδου
είναιαπαραίτητη γιαναδιατηρήσει καινααναπτύξει η
Κοινότητα τηθέσητηςωςμίααπότιςπλέονανε­
πτυγμένες οικονομικές ζώνεςτουκόσμου .Επιπλέον ,
πρέπειναδοθείμεγαλύτερη έμφασηστηλειτουργία
τωναγορώνστουςτομείςεκείνουςόπουηΚοινότητα
μπορείνασυναγωνιστεί άμεσατουςανταγωνιστές
της.Σεόλεςαυτέςτιςενέργειες ηκοινωνική διάσταση
πρέπειναληφθείπλήρωςυπόψη.
Ηπραγματοποίηση μεγάλωνσχεδίωνυποδομής στους
τομείςτωνμεταφορών ,τωντηλεπικοινωνιών καιτης
προστασίας τουπεριβάλλοντος ,καθώςκαιηκαλύτε­
ρηχρησιμοποίηση τουτεχνολογικού δυναμικού ,ανα­μένεταινασυμβάλουν σημαντικά στηλειτουργία της
εσωτερικής αγοράς.Ηταχείαεφαρμογή μεγάλου
αριθμούσχεδίωνπουέχουνήδηκαταρτισθεί και
θεωρούνται ότιέχουνικανοποιητική απόδοσηαπό
κοινωνικής πλευράςθαενισχύσει τηδυναμική της
οικονομίας καιθασυμβάλειστηνεπιτυχήεφαρμογή
τηςπροτεινόμενης στρατηγικής .
Δεδομένης τηςσημασίαςτουδιεθνούςπεριβάλλοντος
γιατηνοικονομική ανάπτυξη καιτηνάνοδοτης
απασχόλησης στηνΚοινότητα ,ητελευταίαπρέπεινα
συνεχίσειτιςπροσπάθειές τηςπουαποσκοπούν στην
βελτίωσητωνδιεθνώνεμπορικών καινομισματικών
συστημάτων .Εξάλλου ,ηΚοινότητα πρέπει,σεσυνερ­
γασίαμεάλλεςχώρες,νακαταβάλλει προσπάθειες
γιατηνελάφρυνση τωνπροβλημάτων εξωτερικού
χρέουςπουαντιμετωπίζουν οιαναπτυσσόμενες
χώρες,καθώςκαιτηδιατήρηση τουαυξητικού ρυθμού
τουδιεθνούςεμπορίου ,απότηστιγμήπουοιΗνωμένες
Πολιτείες θαπροχωρήσουν στιςαναγκαίες προσαρμο­
γές.
Οιανωτέρωενέργειες ,στιςοποίεςηΚοινότητα μπορεί
νασυμβάλλει ,αντιστοιχούν σεπολλάψηφίσματα του
Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου .
9.Ανεξαρτήτως τωνεξελίξεων τουδιεθνούςπεριβάλλο­
ντος,είναιαναγκαία ηάσκησητωνπολιτικών που
περιγράφονται ανωτέρω .Είναιπροφανές ότιηεπι­
τυχίατηςκοινοτικής στρατηγικής θασυμβάλει στη
βελτίωση τουδιεθνούςπεριβάλλοντος .Κιανακόμη
ληφθείυπόψηέναλογικόπεριθώριο αβεβαιότητας
όσοναφοράτιςδιεθνείςεξελίξεις ,ηστρατηγική αυτή
αναμένεται ναέχεισαναποτέλεσμα τηναύξησητου
ρυθμούανάπτυξης τηςΚοινότητας από2,5%,που
προβλέπεται σήμερα,σε3έως3,5°/οκατ'έτοςκαινα
προσδώσει στηνανάπτυξη χαρακτήρα πουναευνοεί
τηδημιουργία θέσεωναπασχόλησης .Αυτήηαύξηση
θαεναρμονίζεται μεμιαμέσηετήσιααύξησητης
απασχόλησης κατά.1έως1,5%.Κατ'αυτότοντρόπο
ανοίγεται ηπροοπτική τηςπτώσεως τουποσοστού
ανεργίαςσεπερίπου7%μέχριτο1990.
10.Ηεξέλιξηαυτήπάντωςδενείναιδυνατήπαράμόνοαν
όλαταενδιαφερόμενα μέρη—Κοινότητα ,εθνικές
κυβερνήσεις ,επιχειρηματίες καισυνδικάτα —συνερ­
γαστούνστενάγιατηνεφαρμογή τηςπροτεινόμενης
στρατηγικής .
10.1.Ησυνολικήαυτήστρατηγική πουαναλύεται ανωτέρω
αποτελείμια«προσφορά »στιςκυβερνήσεις καιτους
κοινωνικούς εταίρουςγιανααναζήτησουν απόκοινού
μιαλύσηστοσοβαρότερο πρόβλημα πουαντιμετωπί­
ζειηΚοινότητα ,τοπρόβλημα τηςανεργίας .Ηστρα­
τηγικήαυτήαποτελείόμωςτογενικόπλαίσιομέσα
στοοποίοσημαντική θέσηπρέπεινακαταλάβουν οι
διαβουλεύσεις ,τόσομετιςκυβερνήσεις καιτους
κοινωνικούς εταίρουςόσοκαιμεταξύεργοδοτών και
εργαζομένων .Τογενικόαυτόπλαίσιοπροβλέπεται
επίσηςότιθαωθήσειταενδιαφερόμενα μέρησε
επανεξέταση τωνθέσεώντους.Ηστρατηγική αυτή
αποτελείσήμερατημόνηθεώρησηοικονομικής πολι­
τικήςπουείναιδυνατόναοδηγήσει σεσημαντική
μείωσητηςανεργίαςμέχριτοτέλοςτηςδεκαετίας .Ο
πρωταρχικός στόχοςείναιεπομένως ναδημιουργη­
θούν,μέσωδιαβουλεύσεων σεευρείακλίμακα ,οι
δυνατότητες εφαρμογής τηςστρατηγικής αυτής.
10.2.Οιδιερευνητικές συζητήσεις πουοργάνωσε ηΕπιτρο­
πήμετηνΕυρωπαϊκή Ομοσπονδία Συνδικάτων (CΕS)

31.12.85 Αριθ.L377/6 ΕπίσημηΕφημερίδα τωνΕυρωπαϊκων Κοινοτήτων
καιτηνΈνωσητωνΒιομηχανιών τηςΕυρωπαϊκής
Κοινότητας (UΝΙCΕ)είχανενθαρρυντικά αποτελέ­
σματα.Παρουσίασαν έναενδιαφέρον καιεπέτρεψαν
τηνέναρξηδιαλόγουγιαμιατέτοιαπροσέγγιση .Αυτός
οδιάλογοςθαπρέπεινασυνεχιστεί (').Είναισαφέςότι
οκοινωνικός διάλογος θαέπρεπεεπίσηςναενταθεί
καισεεθνικόεπίπεδο .Οικυβερνήσεις τωνκρατών
μελώνκαιηΚοινότητα θαείναισεθέσηνασυνεισφέ­
ρουνόλοκαιπερισσότερο όσοπροχωρεί αυτόςο
διάλογος .
10.3.Αυτήηστρατηγική θαπρέπειναυλοποιηθεί προοδευ­
τικά,εξισσορροπώντας σεκάθεφάσητιςπροσπάθειες
καθενός .Αυτόισχύειστοεθνικόεπίπεδογιατη
συνεργασία μεταξύκυβερνήσεων ,συνδικάτων και
εργοδοτών .Καθέναςπαρέχειτηδικήτουσυμβολή·τα
αποτελέσματα εξετάζονται κατ'έτοςκαισυζητούνται
οιμεταγενέστερες αναγκαίες ενέργειες .Αυτήηδιαδι­
κασίαθαπρέπειναεπαναλαμβάνεται γιαπολλά
διαδοχικά έτη.Αυτόισχύειεπίσηςμεταξύτωνχωρών
τηςΚοινότητας καιστοδιεθνέςεπίπεδο .Όλαταμέρη
θαπρέπειναενεργούνσεσυνάρτηση μετοπεριθώριο
ελιγμώντους.
11.Ησυντονισμένη εφαρμογή τηςστρατηγικής στακρά­
τημέληαναμένεται ότιθαθέσεισεκίνησηκαιθα
τροφοδοτήσει τηδιαδικασία τηςαμοιβαίας ενίσχυσης
τηςπροσφοράς ,τηςζήτησηςκαιτηςαπασχόλησης .
Απότηνάποψηαυτή,ηανάλυσητηςεξέλιξηςπου
προβλέπεται στηΓερμανίακατάτο1986είναιπλούσια
διδαγμάτων .Ηανάπτυξη θαμπορούσε ναυπερβείτο
ποσοστότου397ο,ηαπασχόληση ναεμφανίσει μια
αύξησηανώτερηαπό1%καιτοποσοστόανεργίαςνα
εμφανίσει πτώση,παρότι,βεβαίως ,αρκετάβραδεία .
Καθώςηευνοϊκήεξέλιξητωντιμώνθασυνεχιστεί ,
μπορείνααναμένεται ένασημαντικό πλεόνασμα του
τρέχοντος ισοζυγίου και,παράτηφορολογική
μεταρρύθμιση ,ησυνέχισημιαςαισθητήςμείωσηςτου
δημόσιουελλείμματος .Κατ'αυτό τοντρόποαρχίζει
έναςευνοϊκόςκύκλοςσταθερότητας ,ανάπτυξης και
απασχόλησης πουδημιουργεί περιθώρια ελιγμών
στουςτομείςτωνσυναλλαγών μετοεξωτερικό καιτων
δημοσίων οικονομικών τωνοποίωνηκαλύτερηεκμε­
τάλλευση αναμένεται ναέχεισαναποτέλεσμα μια
αύξησητωνδημοσίωνεπενδύσεων κατάτο1986καιτη
θέσησεεφαρμογή ήδηαπότο1987τηςφορολογικής
μεταρρύθμισης πουπροβλεπόταν γιατο1988.Αυτόφαίνεταιαναγκαίο ,ούτωςώστεαυτήηευνοϊκήεξέλιξη
νασυνεχιστεί κατάτο1987καικατάταεπόμενα
έτη.
Ακόμη,στηΓερμανία ,θαπρέπειναπραγματοποιηθεί
μιαανάπτυξη μερυθμόπερίπου3,5%κατ'έτοςκαι
μιααύξησητηςαπασχόλησης τηςτάξεωςτου1,5.%
κατ'έτοςγιαμιασειράετών,ώστεναεπιτευχθεί μια
μόνιμηπτώσητουποσοστού ανεργίας .Αυτόείναι
προςτοσυμφέρον τηςΓερμανίας καιτηςΚοινότη­
τας.
11.1.Στιςάλλεςχώρεςένατέτοιοπεριθώριο ελιγμώνδεν
υπάρχειακόμη.Ωστόσο,σεορισμένεςχώρεςδιαγρά­
φεται,μεμιακάποιαχρονικήκαθυστέρηση σεσχέση
προςτηΓερμανία ,ηδυνατότητα δημιουργίας μιας
αλυσωτήςαντίδρασης ,εντόςτηςοποίαςμιααυξημένη
ανάπτυξηκαιαπασχόληση θαδημιουργούσαν περιθώ­
ριαελιγμώνστουςτομείςτουπροϋπολογισμού καιτων
εξαγωγών .ΗΔανία,οιΚάτωΧώρες,τοΗνωμένο
ΒασίλειοκαιηΓαλλίαπροβλέπεται ναακολουθήσουν
μιατέτοιαεξέλιξη,ηοποίαθαλάβειχώρατόσο
ταχύτερα όσοηΓερμανία εμφανίσει μιαευνοϊκή
ανάπτυξη και,όσοησυμπεριφορά τωνκοινωνικών
εταίρωνεναρμονιστεί μετιςαπαιτήσεις τηςστρατηγι­
κής.Θαπρέπεινααναληφθούν όλεςοιπροσπάθειες
πουθαεπιτρέψουν τηνεπέκταση ,τοταχύτεροδυνατό,
τηςδυναμικής διαδικασίας πουπεριγράφεται γι'αυτή
τηνομάδαχωρών.Ηκατάσταση τηςτρίτηςομάδας
χωρών,στιςοποίεςδενδιαφαίνεται κανέναπεριθώριο
έλιγμών,θαβελτιωνόταν κατ'αυτότοντρόποσημα­
ντικά.
11.2.Οιδιαφορέςπουπαρατηρούνται στηνκατάσταση των
διαφόρωνκρατώνμελώναποτελούν φυσικάτροχοπέ­
δηγιατηδυνατότητα ταχείαςεφαρμογής τηςπροτει­
νόμενηςστρατηγικής συνεργασίας .Απότηνάποψη
αυτή,ησυμβολήτηςΚοινότητας μπορείνααποτελέσει
έναναντισταθμιστικό παράγοντα .Σ'αυτότοπλαίσιο
θαπρέπειναληφθείυπόψηόχιμόνοηενοποίηση της
εσωτερικής αγοράς,αλλάεπίσηςταμεγάλασχέδια
κοινοτικού ενδιαφέροντος πουσυνδέονται μετην
ενοποίηση αυτήστουςτομείςτωνμεταφορών ,των
τηλεπικοινωνιών καιτουπεριβάλλοντος .Όσοπερισ­
σότεροοικυβερνήσεις καιοικοινωνικοί εταίροι
δεσμευτούν υπέρτηςεφαρμογής μιαςσυνολικής στρα­
τηγικής,τόσοπερισσότερο ησυμβολήτηςΚοινότητας
θαμπορέσειναεπιτύχειμιασημαντική μακροοικονο­
μικήδιάσταση .
(')ΗΕπιτροπή θαζητήσειαπότηνCΕS(Ευρωπαϊκή Συνομοσπονδία
Συνδικάτων )καιτηνUΝΙCΕ(ΈνωσηΒιομηχανιών τηςΕυρωπαϊ­
κήςΚοινότητας )ναδιαβιβάσουν γραπτάτιςαπόψειςτουςγιατο
σχέδιοετήσιαςέκθεσης .Τιςαπόψειςαυτέςθαανακοινώσει στο
Συμβούλιο ,στοΚοινοβούλιο καιτηνΟικονομική καιΚοινωνική
Επιτροπή ,έτσιώστεναληφθούνυπόψηστιςμεταγενέστερες
συζητήσεις .

31.12.85 ΕπίσημηΕφημερίδα τωνΕυρωπαϊκών Κοινοτήτων Αριθ.L377/7
I.ΕΞΕΛΙΞΗ ΤΗΣΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ ΚΑΙΣΥΓΚΛΙΣΗ
1.1.Ητρέχουσακατάσταση καιοιπροοπτικές γιατην
Ευρώπη
Ηανάκαμψη τηςευρώπαϊκής οικονομίας διαρκείήδηεδώ
καιδυόμισιχρόνια.Ενώπιονμιαςκατάστασης πουχαρα­
κτηρίζεται απότησυσσώρευση διαρθρωτικών ανισορροπιών
σεμιαμακράπερίοδο,όπωςμαρτυρούν σχετικάτασημα­
ντικάδημοσιονομικά ελλείμματα ,έναςυψηλόςκαιεπίμονος
πληθωρισμός ,μιαπολύμέτριαανάπτυξη καιμιαιδιαίτερα
δυσμενής αγοράεργασίας ,ηοικονομική διαχείριση στηρί­
χτηκεσεμεγάλοβαθμόσεπολιτικέςτηςπροσφοράς .Εξάλ­
λου,τομέγεθοςτωνανισορροπιών εμφάνισεμεγάλεςδιαφο­
ρέςμεταξύτωνκρατώνμελών.
Περίταμέσατουέτους1985,τοακαθάριστο εγχώριοπροϊόν
τηςΚοινότητας υπερέβαινε κατάπερίπου 5μονάδεςτο
προηγούμενο ανώτατοσημείοτουσυγκυριακού κύκλουτου
1980.Ηβιομηχανική παραγωγή ,ηοποίαείχεπληγείπερισ­
σότεροαπότηνύφεσηαπ'ό,τιτουπόλοιποτηςοικονομίας ,
επανήλθεεπίσηςστοεπίπεδατου1980κατάτονΙούνιοτου
1985.Οιπρόσφατες προβλέψεις τηςΕπιτροπής (])δείχνουν
ότιητάσηαυτήσυνεχίζεται ,μεμιααύξησητουακαθάριστου
εγχώριουπροϊόντος κατάπερίπου2,5%γιατοσύνολοτης
Κοινότητας κατάτο1986,πουείναικατάτιανώτεροαπότην
αναμενόμενη ανάπτυξη γιατο1985.
Εξαυτούπροκύπτει ότιοιπροοπτικές ανάπτυξης παραμέ­
νουνδυσμενείς ακόμηκαιαν,απόπολλέςπλευρέςσε
ορισμένους τομείς,εμφανίζονται ενθαρρυντικές ενδείξεις .
Έχειήδηγίνεικατανοητό ότιδεδομένης τηςσοβαρότητας
τωνανισορροπιών πουυπήρχαναπότηναρχήκαιτης
παγκόσμιας ύφεσης,ηαπαιτούμενη αναπροσαρμογή θαείναι
βραδεία .Τομέγεθοςτωνανισορροπιών διαφέρειεπίσης
ανάλογαμετακράτημέλη.Ηβασικήμέθοδοςαντιμετώπι­
σηςτωνπροβλημάτων πουπροτείνεται απότηνΕπιτροπή
στιςδύοτελευταίες ετήσιεςεκθέσειςτηςήτανναδοθεί
έμφασηστηναπαιτούμενη βελτίωση τωνσυνθηκών της
προσφοράς στακράτημέλη,καιτούτοστοπλαίσιοενός
ελέγχουτωνεθνικώνπροϋπολογισμών .Κρίθηκεεπίσηςανα­
γκαίοναεξασφαλισθεί ότιηαύξησητουπραγματικού
κόστουςτηςεργασίαςθαπαραμείνει κάτωαπότοεπίπεδο
τηςαύξησηςτηςπαραγωγικότητας .
Τακράτημέληαντιμετώπισαν διαφορετικές καταστάσεις
αλλάεάνεξεταστούν τααποτελέσματα τηςΚοινότητας κατά
μέσονόρο,στοπαρελθόν έτος,ταπροκύπτοντα στοιχεία
είναιενθαρρυντικά .Επετεύχθη μιακάποιασυγκράτηση τών
πραγματικών μισθών.Διαπιστώνεται ότιστηνΚοινότητα
αρχίζειναεμφανίζεται μιακατάσταση καθαρήςδημιουργίας
θέσεωναπασχόλησης ,μετάτημείωσητωνθέσεωνεργασίας
πουπαρατηρήθηκε κατάτατελευταίαδέκαέτη.Οπίνακας 1
δείχνειότιηαπασχόληση αναμένεται νααυξηθείκατά0,4%
κατάτο1985και0,5%κατάτο1986.
Ωστόσο ,τομεγαλύτερο μέροςαυτήςτηςαύξησηςτης
απασχόλησης οφείλεται στηναύξησητωνρυθμώνδραστη­
ριότητας ,ιδίωςτωνγυναικών ,καιτηςεισόδουτωννέωνστον
ενεργόπληθυσμό .Ηαύξησηαυτήθαπρέπειστοεξήςνα
ενισχυθείκαινασυνεχισθεί μεσοπρόθεσμα γιαναέχειμια
θετικήεπίπτωσηστοσημερινόυψηλόεπίπεδοανεργίας .Υπό
αυτούςτουόρους,είναιφανερόότιηπαρούσακατάσταση
απέχειαπότουναείναισταθερή .Ηέκθεσηαυτήαναγνωρίζει
ότιοιαναμενόμενες πρόοδοιδύσκολαθαπραγματοποιηθούνεφοσονπαραμένουν αμετάβλητες οιπολιτικέςτωνενδιαφε­
ρομένωνμερώνκαιοιτρόποιμετουςοποίουςαντιμετωπίζουν
τηνκατάσταση .
Αντίθεταμετησχετικάυποτονική ανάπτυξητηςΕυρώπης ,
στηδιεθνήοικονομία σημειώθηκε μιαπιοέντονηκυκλική
εξέλιξη.ΓιατιςΗνωμένες Πολιτείες ,τοέτος1984χαρακτη­
ρίστηκεαπόμιαεξαιρετικά ισχυρήανάπτυξητηςδραστηριό­
τητας(+6,8%)καιακόμηπερισσότερο τωνεισαγωγών
(+30%).Οιιαπωνικές εισαγωγές αναπτύχθηκαν επίσηςμε
ταχύρυθμόκατάτηδιάρκεια τουεξεταζόμενου έτους
(+10,7%)καικατ'αυτότοντρόποτοπαγκόσμιο εμπόριο
εμφάνισεμιαάνοδοκατά9,3%.Γιατο1985προβλέπεται μια
επιβράδυνση τηςανάπτυξης τουδιεθνούςεμπορίουπου-θα
επανεύρειένανκανονικότερο ρυθμό(4,8%)·σύμφωναμετις
υπάρχουσες προβλέψεις ,έναπαρόμοιοαποτέλεσμα προε­
ξοφλείταιγιατο1986.Θαπρέπειωστόσοναληφθούνυπόψη
ορισμένες αβεβαιότητες πουθαεξεταστούν μεσυντομίασε
μεταγενέστερο τμήμα.Οιπροβλέψεις βασίζονται στηνυπό­
θεσημιαςπιοήπιαςαλλάπάντοτεθετικήςανάπτυξης στις
Ηνωμένες Πολιτείες (+2,3%κατάτο1985,+2,5%κατάτο
1986)καιμιαςαρκετάδυναμικής ανάπτυξης κατά4έως5%
στηνΙαπωνίαγιαταδύοαυτάέτη.
Είναιεύλογοναδιερωτηθεί κανείςγιατίηευρωπαϊκή οικονο­
μίαδεναντέδρασε πιοέντοναστηνεπιτάχυνση τουπαγκό­
σμιουεμπορίουκατάτο1984.Πράγματιαποτελείέκπληξητο
γεγονόςότι,παρότιοικοινοτικές εξαγωγέςαυξήθηκαν κατά
7,7%κατάτο1984,οιεισαγωγές αυξήθηκαν σχεδόνμετον
αυτόρυθμό—7,1%—,ενώηεσωτερική ζήτησηεμφάνιζεμια
μικρήαύξησηκατά2%.Υπότιςσυνθήκεςαυτές,ηκαθαρή
επίπτωσητηςαύξησηςτωνεξαγωγών καιτωνεισαγωγών σε
όγκοήταναμελητέα .Δύοιδιαίτεροι παράγοντες —όπωςη
απεργίαστηβιομηχανία άνθρακατηςΒρετανίας καιστη
μεταλλουργία τηςΓερμανίας ,καθώςκαιτασχετικάυψηλά
επίπεδααποθεματοποίησης εμπορευμάτων μεμεγάλοπεριε­
χόμενοσεεισαγωγές —βοηθούνστηνεξήγησηαυτήςτης
κατάστασης .Οιπροβλέψεις δείχνουνγιατο1986μιαεπίμονη
αλλάπροοδευτική ενίσχυσητηςεσωτερικής ζήτησης .
Αυτήηπροοπτική επιβεβαιώνεται απότααποτελέσματα
ερευνώνστουςεπικεφαλής επιχειρήσεων καιστανοικοκυ­
ριά.Οδείκτηςεμπιστοσύνης τωνβιομηχανικών κύκλωνγια
τοσύνολοτηςΚοινότητας δενβελτιώθηκε παράελαφρά
κατάτηδιάρκειατωνδώδεκαμηνώνπουπροηγούνται του
Σεπτεμβρίου 1985.Ηεμπιστοσύνη στοντομέατωνκατα­
σκευώνπαραμένει σεχαμηλάεπίπεδα .Εκείνητωνκατανα­
λωτώνεμφάνιζεκάποιαανάκαμψη κατάτο1983μετάαπό
πτώσησεπολύχαμηλάεπίπεδακατάτηδιάρκειατωνδύο
προηγουμένων ετώνυφέσεως ,αλλάέκτοτεπαρέμεινε σταθε­
ρή.Οδείκτηςτηςτιμήςτωνμετοχώναποτελείτοτελευταίο
στοιχείοπουυπεισέρχεται στονσύνθετοδείκτητουοικονο­
μικούκλίματος πουυπολογίζεται απότηνΕπιτροπή καιο
μόνοςπουαυξήθηκεαισθητάκατάτοπροηγούμενο έτος.
Ηαύξησητουδείκτητηςτιμήςτωνμετοχώνθαπρέπεινα
συνδυασθεί μετηνευπρόσδεκτη άνοδοτωνιδιωτικών βιομη­
χανικώνεπενδύσεων πουαποτελούν ,γιατοσύνολοτης
Ευρώπης ,τοστοιχείοτηςζήτησηςμετηνταχύτερηαύξηση .
Μετάτρίαέτησυνεχούςπτώσης,απότο1981έωςτο1983,μια
ανάκαμψη άρχισεκατάτο1984,μεμιααύξησησεόγκοκατά
7%.Οιπρώτεςενδείξειςπουπαρέχονται απότιςέρευνες
μεταξύτωνεπικεφαλής επιχειρήσεων το1985ανέφεραν μια
αύξησησεόγκοκατά9%,καιστιςπιοπρόσφατες έρευνεςτο
ποσοστόαυτόαυξήθηκε σε11%.Αυτότομέσοποσοστόγια
τηνΚοινότητα κρύβει,ωστόσο ,σεορισμένες περιπτώσεις ,(')Επιτροπή τωνΕυρωπαϊκών Κοινοτήτων ,Ευρωπαϊκή Οικονομία ,
Συμπλήρωμα Α,Οκτώβριος 1985.

Αριθ.L377/8 ΕπίσημηΕφημερίδα τωνΕυρωπαϊκών Κοινοτήτων 31.12.85
μιαπολύμεγαλύτερη αύξησητωνιδιωτικών βιομηχανικών
επενδύσεων .Γιαπαράδειγμα ,στηΔανίαυπολογίζεται ότιη
αύξησησεόγκοαυτώντωνδαπανώνεπένδυσης ανέρχεται
περίπουσε40%κατάτο1984και1985καιστηνΟλλανδία 6ε
περισσότερο από2097ογιαταδύοαυτάέτη.Κατάτο1985,οι
βιομηχανικές επενδύσεις στηΓερμανίααναμένεται νααυξη­
θούνκατά13%σεόγκο.
Ωστόσο ,είναιιδιαίτεραχαρακτηριστικό τογεγονόςότιτο
επίπεδοτωνεπενδύσεων είναιακόμηχαμηλό .Κατάτο1985,
δενυπερέβησεόγκοτοεπίπεδοτου1980καιπαραμένει
πάνταχαμηλότερο κατά14%σεσύγκρισηπροςεκείνοτου
1973.Μιασυνεχήςκαιαισθητήαύξησητωνεπενδύσεων είναι
σήμερααναγκαία γιαναβελτιωθεί τοδυνητικόποσοστό
ανάπτυξης τηςοικονομίας .Ηεξέλιξητηςχρησιμοποίησης
τωνπαραγωγικών ικανοτήτων αποτελείεπίσηςένανχαρα­
κτηριστικό παράγοντα .Παράτημικρήαύξησητηςπαραγω­
γής»ηχρησιμοποίηση τωνπαραγωγικών ικανοτήτων στη
βιομηχανία ανήλθεσε82%κατάτονΙούλιοτου1985,
ποσοστόπουπροσεγγίζει εκείνοτου84%πουείχεεμφανισθείκατατουψηλότερο σημείοτουσυγκυριακού κύκλουτο
1979/80.Έτσι,παράτουψηλόποσοστόανεργίας ,ηευρω­
παϊκήοικονομία αρχίζειήδηνααντιμετωπίζει περιορισμούς
απόπλευράςπαραγωγικής ικανότητας .
Όπωςήδηυπογραμμίστηκε ,ησυνολικήαπασχόληση εμφα­
νίζειεκνέουμιαελαφράαύξηση.ΣτηΔανίακαιτοΗνωμένο
Βασίλειοπροβλέπεται γιατο1985μιααύξησητηςαπασχό­
λησηςανώτερητου1%,αλλάαυτήηεξέλιξηπαραμένει
ανεπαρκής ,δεδομένης τηςαύξησηςτηςπροσφοράς εργα­
σίαςκαιτουυψηλούποσοστού ανεργίαςπουυπήρχεστην
αρχήτηςανάκαμψης .
Μετάαπόμιαμακράπερίοδοχαρακτηριστικής αδυναμίας
στηνΕυρώπηστοντομέατηςδημιουργίας νέωνθέσεων
απασχόλησης ,ταενθαρρυντικά σημείαείναι,φυσικά,ιδιαί­
τεραευπρόσδεκτα .Θαπρέπειωστόσοναυπογραμμιστεί η
ανάγκηπεραιτέρω ενίσχυσης τωναναγκαίων προϋποθέσεων
γιατηνεξασφάλιση μιαςσταθερήςανάπτυξης πουθαευνοεί
τηδημιουργία θέσεωναπασχόλησης .
ΠΙΝΑΚΑΣ 1
Βασικάμεγεθη1961—1986—ΣυνόλοτηςΚοινότητας (2)
ΑΕΠσε
τρέχουσες
τιμέςΑΕΠσε
πραγματι­
κούς
όρουςΑποπλη­
θωριστής
τουΑΕΠΑποπλη­
θωριστής
τηςιδιωτι­
κήςκατα­
νάλωσηςΑμοιβή
ανά
μισθωτόΙσοζύγιο
τρεχουσών
συναλλα­
γώνΔανειακές
ανάγκεςή
χρηματοδο­
τικήικανό­
τητατων
δημοσίων
διοικήσεωνΠροσφορά
χρήματος
(Μ2/3)
(J)Ανεργία
(σεποσο­
στότου
ενεργού
πληθυσμού )Απασχό­
ληση
Μεταβολή επίτοις% 07οτουΑΕΠΜεταβολή
επίτοις
%%Μεταβολή
επίτοις
%
1961-1970 9,0 4,6 4,2 3,7 8,8 0,4-0,4 10,2 2,1 0,2
1^71-1980 13,4 2,9 10,2 10,1 13,6-0,1-2,8 14,4 4,2 0,2
1981 10,4-0,2 10,6 11,7 12,6-0,5-5,4 10,9 7,6-1,3
1982 10,7 0,5 10,1 9,8 10,6-0,6-5,6 10,7 9,2-1,4
1983 8,9 1,0 7,8 7,6 8,7 0,1-5,5 9,7 10,3-0,5
1984 8,0 2,2 5,7 6,2 6,7 0,1-5,4 8,7 10,8 0,2
1985
Προηγούμενη έκθεση (7,5)2,3 (5,0)(5,2)(6,7)0,3-4,8 7,2 (11,5)0,0
Παρούσα έκθεση(') 7,6 2,3 5,1 5,2 6,3 0,5-5,2 8,4 11,2 0,4
1986(') 6,7 2,5 4,1 '3,9 5,4 0,6-4,8 6,7 11,1 0,5
(')Προβλέψεις τωνυπηρεσιών τηςΕπιτροπής μεβάσητιςασκούμενες πολιτικές ,Σεπτέμβριος 1985.
(2)Κοινοτικός μέσοςσταθμισμένος μετατρέχονταακαθάριστα εγχώριαπροϊόνταστιςισοτιμίεςαγοραστικής δύναμης .
(3)Τέλοςτουέτους(ετήσιοποσοστόανάπτυξης ).
Σημείωση :Ταποσοστάμεταβολής είναιετήσιαποσοστά .
ΠΙΝΑΚΑΣ 2
Παγκόσμιες εισαγωγες αγαθών
(ποσοστόμεταβολής σεόγκο)
ν 1981 1982 1983 1984 1985 1986
ΕUR -2,9 2,4 2,3 7,1 5,0 5,3
Ηνωμένες Πολιτείες 6,6 0,1 11,8 29,9 10,0 6,6
Ιαπωνία -2,4-0,6 0,3 10,7 3,0 4,7
ΟΠΕΚ 27,4 5,5-8,2-9,0-10,9-4,0
Λοιπέςαναπτυσσόμενες
χώρες 3,5-5,2-1,2 6,0 4,0 4,5
Κόσμος 2,5-0,1 2,2 9,3 4,8 4,8
Πηγη:Υπηρεσίες τηςΕπιτροπής .

31.12.85 ΕπίσημηΕφημερίδα τωνΕυρωπαϊκών Κοινοτήτων Αριθ.L377/9
ΠΙΝΑΚΑΣ 3
Ποσοστομεταβολής τωνσυνιστωσών τηςζήτησης-ΣύνολοτηςΚοινότητας
(%)
1982 1983 1984 1985 1986
Ιδιωτικήκατανάλωση 0,5 1,1 1,0 1,7 2,7
Δημόσιακατανάλωση 1,1 1,6 1,2 1,2 1,1
Πάγιες ,επενδύσεις -1,6 0,0 2,3 1,6 3,7
Συμβολήστημεταβολή τουΑΕΠ:
Τελικήεσωτερική ζήτηση(')(2) 0,2 1,0 1,3 1,6 2,5
Μεταβολή τωναποθεμάτων (') 0,5-0,2 0,5 0,2 0,1
Εξωτερικό υπόλοιπο(') -0,3 0,1 0,2 0,4-0,2
ΑΕΠ 0,5 1,0 2,2 2,3 2,5
Εξαγωγές 1,5 1,9 7,2 6,4 4,6
Εισαγωγές 2,6 1,5 6,6 5,0 5,3
(J)Μεταβολή σεποσοστό επίτοις%τουακαθάριστου εγχώριου προϊόντος τηςπροηγούμενης
περιόδου .
(2)Εξαιρουμένων τωνμεταβολών αποθεμάτων .
Πηγή:Υπηρεσίες τηςΕπιτροπής .
ΠΙΝΑΚΑΣ 4
Προβλέψεις αυξήσεως τουακαθαρίστου εγχώριουπροϊόντος κατάτο1985και1986—
Μεταβολές επίτοις%
1985 1986
ΑΕΠ
ονομαστικόΑΕΠ,
σεόγκοΑποπληθωρι­
στήςτουΑΕΠΑΕΠ
ονομαστικόΑΕΠ
σεόγκοΑποπληθωρι­
στήςτουΑΕΠ
Βέλγιο 6,7 1,9 4,7 6,2 1,7 4,4
Δανία 6,3 2,3 3,9 5,4 3,2 2,2
Γερμανία 4,4 2,3 2,1 5,4 3,5 1,9
Ελλάδα 19,3 1,9 17,1 16,8 1,0 15,7
Γαλλία 7,0 1,2 5,7 5,8 1,9 3,9
Ιρλανδία 8,7. 2,5 6,1 7,5 2,3 5,0
Ιταλία 11,0 2,7 8,1 9,5 2,7 6,6
Λουξεμβούργο 6,0 1,7 4,2 6,4 1,3 5,0
ΚάτωΧώρες 4,5 2,1 2,3 3,0 2,0 1,0
Ηνωμένο Βασίλειο 9,1 3,4 5,5 7,0 2,0 4,8
Ευρωπαϊκή Κοινότητα 7,6 2,3 5,1 6,7 2,5 4,1
Πηγη:Υπηρεσίες της"Επιτροπής .

31.12.85 Αριθ.L377/10 ΕπίσημηΕφημερίδα τωνΕυρωπαϊκών Κοινοτήτων
ΔΙΑΓΡΑΜΜΑΤΑ 1έως4
Συγκριτική εξέλιξητωνοικονομιών τηςΕυρωπαϊκής Κοινότητας ,τωνΗνωμένων Πολιτειών καιτης
Ιαπωνίας ,1980—1985
1.Ακαθάριστο εγχώριοπροϊον,
εποχιακά προσαρμοσμένο2.Βιομηχανική παραγωγή
'Κινητόςμέσοςγιατρειςμήνες,
εποχιακά προσαρμοσμένος
1975=100
1975=100
3.Ποσοστοανεργίας 4.Εμπορικόισοζύγιοfob/α<J
Δισεκατομμύρια ΕCU,κινητόςμέσοςγια
τρειςμήνες,εποχιακάπροσαρμοσμένος

31.12.85 ΕπίσημηΕφημερίδα τωνΕυρωπαϊκών Κοινοτήτων Αριθ.L377/11
ΔΙΑΓΡΑΜΜΑΤΑ 5έως8
Συγκριτική εξέλιξητωνοικονομικών τηςΕυρωπαϊκής Κοινότητας ,τωνΗνωμένων Πολιτειών καιτης
Ιαπωνίας ,1980—1985
5.Τιμέςκαταναλωτού
Μεταβολή γιαέξιμήνες,σεετήσιαποσοστά
εποχιακάπροσαρμοσμένα6.Συναλλαγματική ισοτιμία
Δείκτηςειδικώντραβηκτικών δικαιωμάτων
κατάνομισματική μονάδα
Μάρτης1979=100
7.Μακροπρόθεσμα επιτόκια 8.Βραχυπρόθεσμα επιτόκια
%

Αριθ.L377/12 ΕπίσημηΕφημερίδα τωνΕυρωπαϊκων Κοινοτήτων 31.12.85
Ηπαρούσαανάκαμψη τηςευρωπαϊκής οικονομίας ,που
διαρκείπλέονεδώκαιδυόμισιχρόνια,θαπρέπεινασυνεχισθεί
κατάτο1986μεέναρυθμότηςτάξεωςτου2,5%.Οιιδιωτικές
βιομηχανικές επενδύσεις εμφανίζουν μιακαθαρήανάκαμψη ,
αλλάηαρχικήκατάσταση ήτανιδιαίτεραχαμηλή.Πιοπρό­
σφατα,ηαπασχόληση άρχισεεπίσηςναδείχνεισημεία
ανόδου .Ωστόσο,ορισμένεςενδείξειςοδηγούνστησκέψηότι,
σεορισμένες χώρες,παράτηνπαραμονή τηςανεργίαςσε
απαράδεκτο επίπεδο,ηευρωπαϊκή οικονομία αρχίζεινα
αντιμετωπίζει προβλήματα απόπλευράςπαραγωγικών ικανο­
τήτων.Αυτόδείχνειτηνανάγκησταθερής αύξησηςτων
επενδύσεων επέκτασης τωνπαραγωγικών ικανοτήτων .
1.2.Ανισορροπίες καισυγκλίσεις στηνοικονομία τηςΚοινό­
τητας
Η.κατάσταση κατάτο1985μπορείνασυγκριθείπροςεκείνη
του1980,καθόσον ηπερίοδος καλύπτει ,κατάευτυχή
σύμπτωση ,ένανσυγκυριακό κύκλο.Κατάτο1980,όπωςκαι
κατάτο1985,υπήρχεμιαελαφράανάκαμψη ήδηαπόδυόμισι
χρόνιαπερίπου,καιταποσοστάχρησιμοποίησης τωνπαρα­
γωγικώνικανοτήτων στηβιομηχανία ήτανπαρόμοια .Ο
πίνακας 5παρουσιάζει μερικούςαπότουςκύριιουςμακροοι­
κονομικούς δείκτες .
Στηναγοράτηςεργασίας ,τατέσσερακύριακράτημέλη
εμφάνισαν μιαεπιδείνωση τηςανεργίαςκυμαινομένη μεταξύ
τεσσάρων καιέξιποσοστιαίων μονάδων .Σεό,τιαφοράτις
μικρέςχώρες,ηαύξησητηςανεργίαςήτανμεγαλύτερη από
τομέσοόροστοΒέλγιο,στιςΚάτωΧώρεςκαιστηνΙρλανδία .
Κατάτομέτροπουδύναταιναπαρατηρηθεί σεαυτότον
τομέαμιαδιαδικασία σύγκλισης ,είναιεντυπωσιακή ηομοι­
ότητατηςαύξησηςτωνποσοστών ανεργίαςκαιαυτήη
εξέλιξηπαραμένει παντούαπαράδεκτη .
Παρότιηαύξησητηςαπασχόλησης έγινεελαφράθετική
κατάτοπαρελθόνέτος,τοεπίπεδοτηςαπασχόλησης δεν
είναικατάτονπαρόνταχρόνοανώτεροαπότοεπίπεδοτης
αρχήςτηςδεκαετίας του'80σεκαμίαχώραεκτόςτης
Δανίας .Είναιδυνατό,λοιπόν,ναλεχθείότι,πρακτικά ,όληη
Κοινότητα αντιμετωπίζει έναπρόβλημα ανεργίαςτηςίδιας
σοβαρότητας .
Σεό,τιαφοράτησταθεροποίηση τωντιμών,διαπιστώθηκε
στοσύνολομιασημαντική θετικήδιαδικασία σύγκλισης .Στη
ΓερμανίακαιστιςΚάτωΧώρες,ταποσοστάπληθωρισμούπουήτανήδηχαμηλότερα απότομέσοόρο,μειώθηκαν
ακόμηπερισσότερο .ΣτοΗνωμένοΒασίλειο ,τηνΙρλανδία
καιτηνΙταλία,ταποσοστάπληθωρισμού μειώθηκαν περισ­
σότεροαπόδέκαποσοστιαίες μονάδεςμεταξύ1980και1985,
καιστηΓαλλίαπερισσότερο απόέξιμονάδες .ΗΔανία
πέτυχεεπίσηςσημαντικές προόδουςπροςτηνκατεύθυνση
τηςσταθεροποίησης τωντιμών.ΗΕλλάδαδενεμφάνισε
πρόοδοσ'αυτότοσημείο.
Τοισοζύγιοτρεχουσών συναλλαγών τηςΚοινότητας στο
σύνολοτου,πουήτανπολύελλειμματικό κατάτο1980,
εμφάνισε έναμικρόπλεόνασμα κατάτο1985,αλλάοι
διαφορέςμεταξύτωνεπιμέρουςαποτελεσμάτων παραμένουν
τεράστιες .Επιπλέον ,λαμβανομένου υπόψητουμεγέθουςτου
τρέχοντος ελλείμματος τωνΗνωμένων Πολιτειών ,ηΚοινό­
τηταπαραμένει ευπαθήςκάπωςσ'αυτότοντομέα.Πιο
σημαντικές αναπροσαρμογές πραγματοποιήθηκαν στοΒέλ­
γιοκαιτηνΙρλανδία ,χώρεςπουβελτίωσαν τοτρέχον
υπόλοιποτουςκατά5και9%τουακαθαρίστου εγχωρίου
προϊόντος αντίστοιχα ,κατάτηδιάρκειατωνπέντεθεωρου­
μένωνετών,κατάτρόποπουτοέλλειμμάτους,τουοποίουτο
επίπεδοήτανιδιαίτεραανησυχητικό ,μειώθηκε σεπολύ
μεγάλοβαθμό,ανδενμηδενίσθηκε εντελώς .ΗΓαλλίακαιη
Ιταλίαπέτυχανεπίσηςσημαντικές προόδους στημείωσητου
ελλείμματος τους,παρότι,πρόσφατα ,τοιταλικόέλλειμμα
άρχισεπάλινααυξάνεται .Εξάλλου ,στηΓερμανίακαιστις
ΚάτωΧώρες,τοτρέχονπλεόνασμα συνεχίζεινααυξάνε­
ται.
Παράτηνέντασητωνπροσπαθειών στοντομέατουπροϋπο­
λογισμού ,ταδημοσιονομικά ελλείμματα τωνχωρώντης
Κοινότητας παραμένουν κατάμέσοόροκατάπολύμεγαλύ­
τερααπόεκείνατου1980(5,2%τουΑΕΠέναντι3,5%).
Εξάλλου ,σ'αυτότοντομέαεπίσης,οβαθμόςδιαφοροποίη­
σηςπαραμένει σχετικάυψηλός .Τέσσεριςχώρες(Βέλγιο,
Ελλάδα,ΙρλανδίακαιΙταλία)εμφανίζουν δημοσιονομικά
ελλείμματα πουαντιπροσωπεύουν περίπου10%τουΑΕΠή
περισσότερο .ΤοΒέλγιοκαιηΙρλανδία ,παράτιςσημαντικές
προσπάθειες πουκατέβαλαν ,δενκατάφεραν ναμειώσουντο
δικότουςέλλειμμακατάτηδιάρκειααυτώντων7ίέντεετών,
ακόμηκαιαν,πιοπρόσφατα ,διαπιστώθηκε μιακάποια
βελτίωση .Ταελλείμματα τηςΕλλάδαςκαιτηςΙταλίας
αυξήθηκαν ακόμηπερισσότερο .ΗΓερμανία μείωσετο
έλλειμμάτηςσε1,2%τουΑΕΠκαιτοΛουξεμβούργο
εμφάνισεεκνέουπλεόνασμα .
ΠΙΝΑΚΑΣ 5
Δείκτεςανισορροπιών καιαποκλίσεων ,1980και1985
Ανεργία
επίτοις%Αποπληθωριστής
τουΑΕΠ
επίτοις%Ισοζύγιοτρεχουσών
πληρωμών
%τουΑΕΠΔημοσιονομικό έλλειμμα
%τουΑΕΠΑκαθάριστο
δημόσιοχρέος
%τουΑΕΠ
1980 1985 1980 1985 1980 1985 1980 1985 1980 1985
Βέλγιο
Δανία
Γερμανία
Ελλάδα
Γαλλία
Ιρλανδία
Ιταλία
Λουξεμβούργο
Κάτω "Χώρες
Ηνωμένο Βασίλειο9,1
6,7
3,3
6,4
8,2
7,1
0,7
6.2
6,013,8
9,1
8,4
8,3
10,7
17.1'
12,6
1,7
13.2
12,03,9
8,2
4,3
17,7
12,2
14,2
20,6
7,8
5,7
19.84,7
3,9
2,1
17,1
5,7
6,1
8,1
4.2
2.3
5,5-4,5
-3,7
-1,8
0,3
-1,4
-12,0
-2,5
-1,5
1,80,6
-3,4
2,1
-5,2
-0,5
-3,3
-1,7
4,5
1,1-9,9
.-3,3
-3,1
-5,4
0,3
-11,8
-8,4
-0,8
-4,0
-3,4-8,6
-2,9
-1,2
-12,5
-3,2
-11,5
-13,6
2,1
-5,9
-3,376,1
33.5
32.6
27.7
25,0
85,9
93,9
13.6
45,9
59.7116,0
68,6
42,6
54.5
35,9
124.3
120.4
15.6
72,3
59.7
ΕUR10 5,8 11,2 12,6 5,1-1,3-0,5-3,5-5,250,5 64,3
Πηγή:Υπηρεσίες τηςΕπιτροπής .

31.12.85 ΕπίσημηΕφημερίδα τωνΕυρωπαϊκών Κοινοτήτων Αριθ.L377/13
ΗΓαλλία,τοΗνωμένο ΒασίλειοκαιηΔανίαευρίσκονται
σήμερασεμιαενδιάμεση κατηγορία ,όπουταδημοσιονομικά
ελλείμματα ανέρχονται περίπουσε3%τουακαθαρίστου
εγχωρίουπροϊόντος .
Κατάτηδιάρκειατωνεξεταζομένων ετών,όλεςσχεδόνοι
χώρεςτηςΚοινότητας εμφάνισαν μιααισθητήαύξησητου
δημόσιου χρέουςτους.Ταεπίπεδαωστόσοείναιπολύ
διαφορετικά .Τοακαθάριστο δημόσιοχρέοςτηςΓερμανίας ,
τηςΓαλλίαςκαιτουΗνωμένου Βασιλείου φαίνεταισχετικά
χαμηλό(αντίστοιχα ,40%,30%και60%τουακαθαρίστου
εγχωρίου προϊόντος ).ΣτοΒέλγιο,τηνΙρλανδία καιτην
Ιταλία,τοχρέοςείναιπολύπιοσημαντικό (σαφώςανώτερο
του100%τουακαθαρίστου εγχωρίου προϊόντος )καιη
επιβάρυνση τόκωνσ'αυτέςτιςχώρεςείναισήμερατης
τάξεωςτου20έως25%τουσυνόλουτωντρεχουσών δημο­
σίωνδαπανών καιαντιπροσωπεύει περίπουτο10%του
ακαθαρίστου εγχωρίουπροϊόντος .
Στηνπράξη,καμίαχώραδενμπόρεσενααποφύγειμιαμεγάλη
αύξησητηςανεργίας,ηοποία,λόγωτουγεγονότος αυτού,
απετέλεσε τοπλέονανησυχητικό στοιχείοανισορροπίας της
Ευρωπαϊκής Κοινότητας .Σεό,τιαφοράτιςάλλεςανισορ­
ροπίες:
—ηΓερμανίαεξελίχθηκε προςμιααρκετάικανοποιητική
κατάσταση ,αλλάσυσσωρεύει έναόλοκαιυψηλότερο
τρέχονπλεόνασμα ,
—ηΓαλλίακαιτοΗνωμένοΒασίλειοκατάφεραν ναπεριορί­
σουντηνέκτασητωνανισορροπιών ,
—ηΙταλίαπραγματοποίησε σημαντικές προόδους στοντο­
μέατουπληθωρισμού και,μέχριπρότινος,σεεκείνοντου
ισοζυγίουπληρωμών ,αλλάπρέπειακόμαναεπιλύσειένα
σοβαρόπρόβλημα δημοσίων οικονομικών ,
—οιλοιπέςχώρεςευρίσκονται κατάτομεγαλύτερο μέροςσε
αρκετάετερογενείς καταστάσεις ,επιτυγχάνοντας ικανο­
ποιητικάαποτελέσματα σεορισμένους τομείςκαιαντιμε­
τωπίζοντας πολλάπροβλήματα σεάλλους .Τημεγαλύτερη
γενικήβελτίωση εμφάνισε ηΔανία.Αντίθετα,ηΕλλάδα
αντιμετωπίζει δυσκολίες σχεδόνσεόλαταεπίπεδα .θείηευαισθησία τηςευρωπαϊκής οικονομίας σεενδεχόμενα
διεθνήγεγονότα .Πράγματι ,κατάτηδιάρκειατηςτελευταίας
δεκαετίας ,ηπαγκόσμια οικονομία υπέστηένανορισμένο
αριθμόσοβαρώνκαιαπότομων «σοκ»:αυξήσειςτωντιμών
τουπετρελαίου ,μεγάλεςδιακυμάνσεις τωνεπιτοκίων και
τωνσυναλλαγματικών ισοτιμιών ,κρίσηχρεών.Γιατααμέ­
σωςπροσεχήέτη,φαίνεταιότιοιεξωτερικές διαταραχές θα
μπορούσαν ναπροέλθουν κυρίωςαπότοντρόποπουθα
ρυθμιστείτοεξωτερικό αμερικανικό έλλειμμακαιτοαντί­
στοιχοδημοσιονομικό έλλειμμα ,καθώςεπίσηςαπόδιατα­
ραχέςστοντομέατωνσυναλλαγματικών ισοτιμιώνκαιαπό
μιαεπανεμφάνιση τηςκρίσηςστοντομέατωνχρεών.Μια
σημαντική πτώσητης"τιμήςτουπετρελαίου θαείχετόσο
θετικάόσοκαιαρνητικάαποτελέσματα .
Οπίνακας6δίνειορισμένες τάξειςμεγέθουςκατάπροσέγγι­
ση.Θαπρέπειναυπογραμμιστεί ,ωστόσο,ότιείναικαταρχήν
δυνατόναγίνουνπολλέςδιαφορετικές εκτιμήσεις ,ανάλογα
μετιςυποθέσεις πουαφορούντιςιδιαίτερεςκαταστάσεις και
τιςδιαφορετικές αντιδράσεις τωνιδιωτικών αγορώνκαι
φορέωνπουείναιυπεύθυνοιγιατηνεφαρμογή τωνεπισήμων
πολιτικών .
Ηγενικήιδέαπουθαμπορούσε ναεξαχθείσανσυμπέρασμα
είναιότι,σεό,τιαφοράτοεπίπεδοδραστηριότητας στην
Κοινότητα ,οιενδεχόμενες διαταραχές περιλαμβάνουν στοι­
χείατόσοθετικάόσοκαιαρνητικά ,παρότιτααρνητικά
στοιχείαφαίνονται τελικάπιοσημαντικά .Σεό,τιαφοράτο
ποσοστόπληθωρισμού ,είναιδυνατήηεμφάνισημιαςισχυ­
ρήςαντιπληθωριστικής τάσης,αλλάδενπροβλέπεται ,ούτως
ήάλλως,κίνδυνοςυψηλούπληθωρισμού .
Ησημερινήκατάσταση στιςΗνωμένες Πολιτείες καιη
πιθανήεξέλιξημεσοπρόθεσμα παραμένουν πάντοτεθέματα
προςσυζήτηση .Θαπρέπεινααναγνωριστεί σχετικάότιη
αβεβαιότης ,πουπεριβάλλει θέματαόπωςημελλοντική
ανάπτυξητηςαμερικανικής οικονομίας ,ταδημοσιονομικά
καιεξωτερικά ελλείμματά τηςκαθώςκαιηεξέλιξητων
επιτοκίωνκαιτηςσυναλλαγματικής ισοτιμίαςτουδολαρίου ,
αποτελείέναιδιαίτερασημαντικό πρόβλημα .Λόγωελλείψε­
ωςσυγκεκριμένης σταθερήςθέσης,είναιαναγκαίοναγίνει
προσφυγή σεμερικέςσυγκεκριμένες υποθέσεις .Γιαπαρά­
δειγμα,μιασημαντική περιοριστική δημοσιονομική πολιτική
ήμιασημαντική πτώσητηςσυναλλαγματικής ισοτιμίαςθα
μείωνε(εντόςτωναναλογιών πουαναφέρονται στονπίνα­
κα6)τοεπίπεδοδραστηριότητας τηςΚοινότητας από0,75
τηςποσοστιαίας μονάδαςσε1,25ποσοστιαίες μονάδεςγια
τρίαέτησωρευτικά .
Κάθεστοιχείο ,λαμβανόμενο χωριστά ,θαμπορούσε να
αποτελέσει ,κατάπεριορισμένο αλλάυπολογίσιμο τρόπο,
τροχοπέδη στηνευρωπαϊκή ανάκαμψη .Λαμβανόμενη συνο­
λικά,ηεπίπτωσή τουςγίνεταιτεράστια .
Αυτέςοιεκτιμήσεις λαμβάνουν ήδηυπόψηένανορισμένο
διαχωρισμό μεταξύτηςεξέλιξηςτωνεπιτοκίων στηνΕυρώπη
καιεκείνηςτωνεπιτοκίων στιςΗνωμένες Πολιτείες (τα
ευρωπαϊκά επιτόκια είναισχετικάχαμηλότερα ).Είναι
δύσκολο ναεκτιμηθεί τοεύροςαυτώντωνμεταβολών .
Ωστόσο ,υποθέτοντας ότιείναιδυνατόναπραγματοποιηθεί
μιανέαμείωσηκατάδύοεκατοστιαίες μονάδεςτωνευρω­
παϊκώνεπιτοκίων ,γιαπαράδειγμα λόγωμιαςκαθαρής
κάμψεως τουδολαρίου ,ηδραστηριότητα στηνΕυρώπηθα
μπορούσε ναεμφανίσει ένανταχύτατοθετικόαντίκτυπο της
τάξεωςπερίπουτου0,66τηςμονάδαςσωρευτικά σετρία
έτη.1.3.Ορισμένοι κίνδυνοιγιατιςμεσοπρόθεσμες προοπτικές
Μεβάσητηνυπόθεσηότιουπόλοιπος κόσμοςθαασκήσειμια
σταθερήπερίπουεπίδρασηστηνευρωπαϊκή οικονομία καιότι
δενθαμεταβληθεί συνολικά ηαντιμετώπιση τωνπολιτικών
καιοικονομικών προβλημάτων στονκοινοτικό χώρο,η
Επιτροπή προβλέπει ένααρκετάσταθερόμεσοπρόθεσμο
ποσοστόοικονομικής ανάπτυξης τηςτάξεωςτου2,5%κατ'
έτοςγιατουπόλοιποτηςτρέχουσας δεκαετίας .Οπληθωρι­
σμόςαναμένεται νασταθεροποιηθεί γύρωστο4%κατάμέσο
όρο,ενώτοονομαστικό ακαθάριστο εγχώριοπροϊόνθα
αυξηθείμερυθμόπερίπου7%κατ'έτος.Ηανεργίαδεν
αναμένεται ναμειωθείσημαντικά καισυνεπώςθασυνεχίσει
νααποτελείένααπότασημαντικότερα προβλήματα που
αντιμετωπίζει ηΕυρωπαϊκή Κοινότητα .Απόσήμεραμέχριτο
τέλοςτηςδεκαετίας ,πολύλίγεςπιθανότητες υπάρχουν να
επιλυθείαυτότοσοβαρότατο πρόβλημα .
Ωστόσο,ηυπόθεσηενόςσταθερού διεθνούςπεριβάλλοντος
μπορείναμηνεπαληθευθεί και,πρινεξετασθούν οιστόχοι
εσωτερικής πολιτικήςτηςΚοινότητας ,θαπρέπειναμελετη­

Αριθ.L377/14 ΕπίσημηΕφημερίδα τωνΕυρωπαϊκών Κοινοτήτων 31.12.85
ΠΙΝΑΚΑΣ 6
Ευαισθησία τηςευρωπαϊκής οικονομίας στιςμεταβολές τουπαγκο­
σμίουοικονομικού περιβάλλοντος
(%)
Συνολικήσωρευτική επίπτωση στην
ΕΟΚγιατρίαέτη:
Δραστη­
ριότητα
κατ'
όγκοΤιμέςΟνομα­
στικόΑΕΠ
-%-Ά-IV*
-1%-2Ά-3%Δημοσιονομικοί περιορισμοί
στιςΗνωμένες Πολιτείες κατά
τηδιάρκειατριώνσυνεχώνετών,
ύψουςισοδύναμου μεποσοστό
1°7οτουακαθαρίστου εγχωρίου
προϊόντος κατ'έτος,λαμβανό­
μενοισωρευτικά
Πτώσητηςσυναλλαγματικής
ισοτιμίας τουδολαρίου κατά
20%(1)
Συνδυασμός μιαςπεριοριστικής
δημοσιονομικής πολιτικής στις
Ηνωμένες Πολιτείες καιμιας
πτώσηςτηςσυναλλαγματικής·
ισοτιμίας τουδολαρίου
Νομισματικές συνθήκες που
επιτρέπουν μιαπτώσητωνπραγ­
ματικώνεπιτοκίων στηνΕυρώ­
πηκατάδύομονάδες
Πτώσητηςτιμήςτουπετρελαίου
κατά20%σεσχέσηπροςτο
επίπεδοτου1985νοντανλόγωτωνόρωνεμπορίου ,γεγονόςπουθαείχεσαν
αποτέλεσμα τηντόνωσητωνεπενδύσεων καιτηςκατανάλω­
σης.Ωστόσο ,οιπαραγωγοί πετρελαίου καιαερίουθααντι­
μετώπιζαν μείωσητωνεισοδημάτων τους.ΗΔυτικήΕυρώπη
παράγειένασημαντικό μέροςτηςκατανάλωσής τηςσε
πετρέλαιο καιαέριο(ανθεωρηθεί ηπαραγωγή τουΗνωμένου
Βασιλείου ,τωνΚάτωΧωρώνκαιτηςΝορβηγίας σεποσοστό
επίτοιςεκατότηςζήτησηςτηςΕυρωπαϊκής Κοινότητας και
τηςΕυρωπαϊκής ΖώνηςΕλευθέρων Συναλλαγών ).Είναι
βέβαιοότιοιεξαγωγές μεπροορισμό τιςχώρεςτουΟΠΕΚθα
εμφάνιζαν μείωση .
Ηαποπληθωριστική επίπτωση θαήτανσημαντική στην
περίπτωση όπουσημειωνόταν σημαντική πτώσητηςσυναλ­
λαγματικής ισοτιμίας τουδολαρίου (πτώσηκατάδυόμισι
μονάδεςτουεπιπέδουτωνευρωπαϊκών τιμώνμετάτρίαέτη,
μεμιαπτώσηκατά2097οσεσχέσηπροςτηνΕCU).Ηπτώση
κατά20%τηςτιμήςτουπετρελαίου θαείχεεπίσηςμια
αισθητήαποπληθωριστική επίπτωση ,αλλάμικρότερης
σπουδαιότητας .,
Ένααπότακύριαπροβλήματα πουθέτουναυτέςοιυποθέσεις
είναιηεκτίμησητωναντιδράσεων σεμιαταυτόχρονη πτώση
τηςδραστηριότητας καιτουπληθωρισμού-στην .Κοινότητα .
Σύμφωνα μεορισμένες απότιςεξετασθείσες υποθέσεις ,θα
προέκυπτε μιασημαντική μείωσητηςσυνολικής ονομαστι­
κήςζήτησης .Θαέπρεπε,ωςεκτούτου,ναπροβλεφθούν
αντισταθμιστικά μέτρα,ιδιαίτεραστιςχώρεςπουέχουνήδη
σημειώσει επιτυχίεςστοναγώναγιατηνκαταπoλέμηση του
πληθωρισμού (βλέπετααντίστοιχα κεφάλαιατηςπαρούσας
έκθεσης).
,Στηνπερίπτωση όπου,στοεγγύςμέλλον,σημειωθούν διατα­
ραχέςτηςδιεθνούςοικονομίας (αναπροσαρμογές στιςΗνωμέ­
νεςΠολιτείες ,ενδεχόμενη πτώσητηςτιμήςτουπετρελαίου )
μπορείναγίνειηπρόβλεψη ότιθαπροκαλέσουν μιανέα
επιβράδυνση τουπληθωρισμού στηνΚοινότητα .Σεό,τιαφορά
τοεπίπεδοδραστηριότητας ,υπάρχουνδιάφοροικίνδυνοιπου
προκύπτουν απόεπιδράσεις ,τόσοθετικέςόσοκαιαρνητικές ,
προερχόμενες απότονυπόλοιποκόσμο *τοενδεχόμενο αρνη­
τικώνεξελίξεων εμφανίζεται ωςσημαντικότερο .Σεπερίπτω­
σηπουτοεξωτερικό περιβάλλον θαασκούσεταυτόχρονα στην
Κοινότητα μιααποπληθωριστική καιπεριοριστική επίπτωση ,
θαπροέκυπτε τοπρόβλημα τηςεπάρκειας τηςονομαστικής
ζήτησης .-2 -3 -5
+2/, +2A
+2/3-1-ν,
(')ΣεσχέσηπροςτηνΕCUκαιτογιεν.
Πηγή:Εκτιμήσεις τωνυπηρεσιών τηςΕπιτροπής .
Μιασημαντική πτώση(2097ο)τηςτιμήςτουπετρελαίου θα
είχεαναμφισβήτητα ,τελικά,μιαθετικήεπίπτωση· στοεπίπε­
δοδραστηριότητας τηςΚοινότητας (απόφορολογικής πλευ­
ράςαυτέςοικινήσειςαναλύονται στοτμήμαIII.1.2).Αυτήη
σωρευτική επίπτωσηεκτιμάται σεδύοτρίτατηςμονάδαςτου
ακαθαρίστου εγχωρίου προϊόντος γιατρίαέτη,αλλάτο
περιθώριο τηςαβεβαιότητας είναισημαντικό .Ταπραγματι­
κάέσοδατωνεπιχειρήσεων καιτωννοικοκυριών θαβελτιώ
II.ΜΙΑΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗ ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΑΣ ΠΑΤΗΝΑΝΑΠΤΥΞΗ ΚΑΙΤΗΔΗΜΙΟΥΡΓΙΑ ΘΕΣΕΩΝ ΑΠΑΣΧΟΛΗΣΗΣ
II.1.Γενικάστοιχείακαιτάξειςμεγεθους
Ηπαρούσαέκθεσηέχειωςκύριοθέματηθεμελιώδη ανάγκη
ναεπιτευχθεί ανάκαμψη τηςοικονομικής δοαστηριότητας
πουνααποσκοπεί όμως,λόγωτηςφύσηςτης,στηδημιουργία .
σημαντικού αριθμούθέσεωναπασχόλησης καινααποτελέσει
έτσιέναβήμαπροςτηνκατεύθυνση τηςεπίλυσης του
προβλήματος τηςανεργίας(').Είναιχρήσιμο ,συνεπώς ,να
εξεταστούν καταρχήν οιμεσοπρόθεσμες προοπτικές γιατην
Ευρώπη ,υπότηνπροϋπόθεση ότιδενθαυπάρξουν σημαντι­
κέςμεταβολές τωνδιεθνώντάσεωνκαιτωνυφιστάμενων
πολιτικών καιμεθόδωναντιμετώπισης τωνπροβλημάτων .
Μεάλλαλόγια,μεποιοτρόποθαμπορούσε ναεξελιχθεί η.
(')Εκτόςαπότοσχέδιοοικονομικής ανάπτυξης τηςΕυρώπηςπου
ενέκρινετονΜάρτιοτου1984,τοΕυρωπαϊκό Κοινοβούλιο έχει
προτείνειεπανειλημμένα τηνκαταβολή κοινήςπροσπάθειας για
μιαπολιτικήπουθαεπιδιώκειτηνανάκαμψη τωνεπενδύσεων και
τηδημιουργία παραγωγικών θέσεωναπασχόλησης (βλέπεψήφι­
σματης16ηςΑπριλίου 1985,σημείο4,ΕΕαριθ.C122της20.5.
1985,σ.57).οικονομική δραστηριότητα ,ηαπασχόληση καιηανεργία
στηνΕυρώπηαν,στομακροοικονομικό επίπεδο,διατηρού­
ντανοιπρόσφατες τάσεις.Τοότιείναιδύσκολοναγίνουν
τέτοιουείδουςπροεικασίες δενσημαίνειότιδενείναιαπα­
ραίτητεςγιανασυμβάλουν στηναξιολόγηση τωνπολιτικών
πουπρέπειναεφαρμοστούν .
Έχονταςυπόψητουςγνωστούςπεριορισμούς τωνυποθέσεων
πουβασίζονται σευποδείγματα (μοντέλα),οισημερινές
πολιτικέςκαιτάσειςαντιπροσωπεύονται στηνπρώτηστήλη
τουπίνακα7μεμια«βασικήυπόθεση».Στηναρχικήαυτή
υπόθεση ,πουέχειαποκλειστικά τημορφήπαραδείγματος ,
προβλέπεται ότιηαύξησητουΑΕΠστοσύνολοτηςΚοινό­
τηταςθασταθεροποιηθεί γύρωστο2,5%μέχριτοτέλοςτης
δεκαετίας ,ενώορυθμόςτουπληθωρισμού θασυνεχίσεινα
επιβραδύνεται έωςότουφτάσειλίγοπάνωαπό4%καιτο
ονομαστικό ΑΕΠθααυξηθείμεετήσιορυθμόπουθακυμαί­
νεταιμεταξύ6,5%και7°7ο.Θασημειωθείπεραιτέρω μείωση
τωνδημοσιονομικών ελλειμμάτων καιτοποσοστόαύξησης
τηςπροσφοράς χρήματος θαπαραμείνει στασημερινάεπί­

31.12.85 ΕπίσημηΕφημερίδα τωνΕυρωπαϊκών Κοινοτήτων Αριθ.L377/15
πεδα.Ηπαραγωγικότητα τηςεργασίαςπροβλεπεται ότιθα
αυξηθείμετουςίδιουςπερίπουρυθμούςπουδιαπιστώθηκαν
κατάτηδιάρκειατηςτελευταίας δεκαετίας ,δηλαδήλίγο
πάνωαπό2%ετησίως .Ηάνοδοςτωνπραγματικών μισθών
θαείναιελαφρώςκατώτερη του2%,·επιτρέποντας έτσιμια
μικρήβελτίωση τουμεριδίουτωνκερδώνστοεθνικόεισό­
δημα.
Ορυθμόςαύξησηςτωνεπενδύσεων θαείναιμεγαλύτερος από
τοναντίστοιχο τουΑΕΠ,περίπου5%ετησίως,ιδίωςλόγω
τηςπρόσφατης επιβράδυνσης τουρυθμούτηςτεχνολογικής
προόδουκαιτωναναγκώναναδιάρθρωσης τηςοικονο­
μίας.
Μετιςσυνθήκεςαυτές,τοποσοστόαπόδοσης τουπαγίου
κεφαλαίου δενθααυξηθείαισθητά .Ειδικότερα ,δενθα
υπάρξειαξιοσημείωτη μεταβολή τουκόστουςεργασίας σε
σχέσημετοποσοστόαπόδοσης τουκεφαλαίου .Ορυθμός
αύξησηςτηςαπασχόλησης θαείναιαρκετάχαμηλός ,ενδε­
χομένωςδεμικρότερος του0,5%ετησίως,ανκαιτοποσοστό
αυτόαντιπροσωπεύει μιαπρόοδοσεσχέσημετησημερινή
κατάσταση ,πουχαρακτηρίζεται απόστασιμότητα ήμείωση
τηςαπασχόλησης .Γιατολόγοαυτόπροβλέπεται ότιτο
ποσοστόανεργίαςθασημειώσει πολύελαφράκάμψηκαιθα
ανέρχεται σε10,5%το1990.
Ταχαρακτηριστικά αυτήςτηςβασικήςπροβολής ,ανκαι
είναιαπογοητευτικά ,δενστερούνται λογικήςανληφθείυπόψητογεγονόςότιτηστιγμήαυτήστηνΕυρώπηδενείναι
βέβαιοότιτοεπίπεδοτηςανεργίαςέχεισταθεροποιηθεί ,ενώο
ρυθμόςτηςοικονομικής αύξησηςκυμαίνεται γύρωστο2,5%.
Αυτόπουπροκύπτει απότηβασικήυπόθεσηείναιότιγιανα
εξομαλυνθεί αισθητάοδρόμοςπροςτηνανάπτυξη της
οικονομικής δραστηριότητας καιτηςαπασχόλησης ,θα
χρειαστείχωρίςαμφιβολία ένασύνολομέτρωναναπροσαρ­
μογήςτηςοικονομικής πολιτικής καισυμπεριφοράς .
Λαμβάνοντας υπόψητηβελτίωσητηςκατάστασης όσον
αφοράταδημοσιονομικά ελλείμματα ,όπωςσημειώνονται
στηβασικήυπόθεση,μιαπιοεμφανήςλύσηθασυνίστατο
ίσωςστηνυιοθέτηση μιαςέντονηςεπεκτατικής δημοσιονομι­
κήςπολιτικής .Μολονότι ηΕπιτροπήκαιτοΣυμβούλιο δεν
διάκεινται ευνοϊκάέναντιαυτήςτηςλύσης,είναιχρήσιμονα
υποδειχθούν οιεπιπτώσεις πουθαμπορούσαν ναπροκύψουν
μεσοπρόθεσμα απόμιατέτοιαπολιτική .
Στηδεύτερηστήλητουπίνακα7αναφέρονται οιοικονομικές
επιπτώσεις μιαςεπιλογήςαπλής«δημοσιονομικής αναθέρ­
μανσης»σταπλαίσιατηςοποίαςοστόχοςναμειωθείαισθητά
τοποσοστόανεργίαςέχεικαθοριστεί σε8,5%γιατο1990.
Στηναπλήαυτήπερίπτωση ,ωςμέσογιατηνεπίτευξηαυτού
τουαποτελέσματος θεωρείται ηεφαρμογή μιαςεπεκτατικής
δημοσιονομικής πολιτικής χωρίςναυπάρχειοποιοσδήποτε
άλλοςπεριορισμός καιμεέναδιεθνέςπεριβάλλον παρόμοιο
μεαυτότηςβασικήςυπόθεσης .
ΠΙΝΑΚΑΣ 7
Ορισμένες τάξειςμεγέθουςγιαέναβασικόσενάριοκαιγιαάλλασενάρια—ΣύνολοτηςΚοινότητας
1986-1990
(μέσαετήσιαποσοστάαύξησης)
Βασικό
σενάριοΣενάριοδημοσιο­
νομικήςαναθέρ­
μανσηςΣενάριοσυνερ­
γασίαςγιατην
ανάπτυξη(ΣενάριοΕΚ
χωρίςδιεθνή
συνεργασία )
ΑΕΠ,παραγωγή κατ'όγκο
Αποπληθωριστής τιμώνΑΕΠ
Ονομαστικό ΑΕΠ
Επενδύσεις
Απασχόληση
Ποσοστόανεργίας(')
Παραγωγικότητα τηςεργασίας
Πραγματικό μισθολογικό κόστος
Μερίδιοτωνκερδώνστοεθνικό
εισόδημα
Δημοσιονομικό υπόλοιπο (2)
Επιτόκια (3)2,5
4,2
6,7
5,0
0,4
10,4
2,2
1,7
1.1
-3,8
10,93,4
5,4
8,8
5,1
0,8
8,5
2,6
2,5
-0,8
-7,1
12,53.5
3,7
7,2
6,6
1,1
7,0
2,4
1,0
3,8
-4,0
8,3(3,2)
(4,0)
(7.2)
(5,9)
(1,0)
(7,4)
(2,2)
(1,0)
(3,3)
(-4,4)
(9,4)
(')Ποσοστόστοτέλοςτηςπεριόδου .
(2)ΠοσοστότουΑΕΠστοτέλοςτηςπεριόδου .
(3)Μακροπρόθεσμα επιτόκιαστοτέλοςτηςπεριόδου .
Πηγή:Εκτιμήσεις τωνυπηρεσιών τηςΕπιτροπής .
Σημείωση :
—Σύμφωναμετο«βασικόσενάριο»δενθαμεταβληθούν οιδημοσιονομικές καινομισματικές πολιτικές
πουεφαρμόζονται τηστιγμήαυτήστηνΚοινότητα ,δενθαυπάρξειδημοσιονομική προσαρμογή στις
Ηνωμένες Πολιτείες καιτοπαγκόσμιο εμπόριοθααυξηθείμεσταθερούς ρυθμούς .
—Το«σενάριοδημοσιονομικής αναθέρμανσης »βασίζεταιστηνυπόθεσηότιτοέλλειμματουπροϋπολο­
γισμούτηςΚοινότητας θααυξηθείόσοχρειάζεται γιαναεπιτευχθεί ποσοστόανεργίας8,5%κατάτο
1990·ηπροσφορά χρήματος θαπαραμείνει στοεπίπεδοπουπροβλέπεται στηβασικήυπόθεση ,ενώοι
άλλεςμεταβλητές θααντιδράσουν ενδογενώς .Τοδιεθνέςπεριβάλλον παραμένει τοίδιοόπωςκαιστο
«βασικόσενάριο».
—Στο«σενάριοσυνεργασίας γιατηνανάπτυξη »προβλέπεται ότιθαυπάρξειστηνΚοινότητα περιορισμένη
αύξησητωνπραγματικών μισθώνέωςότουμειωθείαισθητάτοποσοστόανεργίας (1988—1989 ).Εν
συνεχεία ,ορυθμόςαύξησηςτωνπραγματικών μισθώνθαπροσεγγίσει σταδιακά τορυθμόαύξησηςτης
παραγωγικότητας ανάεργαζόμενο .Ηδημοσιονομική καινομισματική πολιτικήθαδιατηρήσουν το
ονομαστικό ΑΕΠσεεπίπεδοαντίστοιχο μετοεπίπεδοτηςβασικήςυπόθεσης :εξάλλου ,εκτόςτης
Κοινότητας ,οιΗνωμένες Πολιτείες θαμειώσουν τοδημοσιονομικό τουςέλλειμμα ,πράγμαπουθα
αντισταθμιστεί απόμιαεπεκτατική δραστηριότητα τηςΙαπωνίαςκαιορισμένων άλλωνχωρών.Το
δολάριοθαυποτιμηθεί έναντιτηςΕCUκαι,ακόμηπερισσότερο ,έναντιτουγιεν.Ηαναλυτική
παρουσίαση αυτούτουσεναρίουγίνεταιστοτμήμαII.5πουακολουθεί .
—Το«σενάριοΕΚχωρίςδιεθνήσυνεργασία »προβλέπει τηλήψητωνίδιωνμέτρωνοικονομικής πολιτικής
στηνΚοινότητα μεαυτάτου«σεναρίουσυνεργασίας γιατηνανάπτυξη».Αντίθετα ,τοδιεθνέςπεριβάλλον
παραμένει τοίδιοόπωςκαιστο«βασικόσενάριο».

Αριθ.L377/16 ΕπίσημηΕφημερίδα τωνΕυρωπαϊκων Κοινοτήτων 31.12.85
Απότηνπροβολήαυτήπροκύπτει ότιγιαναεπιτευχθεί ο
στόχοςστοντομέατηςαπασχόλησης (ποσοστόανεργίας
8,5%),πρέπεινασυνεχίσειναδιευρύνεται τοδημοσιονομικό
έλλειμματηςευρωπαϊκής οικονομίας καιναανέλθει,γιατο
σύνολοτηςΚοινότητας ,από.4,8%κατάτο1985σε7,1%το
1990.Ηοικονομική ανάπτυξη θασυνεχιζόταν ,αλλάθα
συνέβαινε τοίδιοκαιμετονπληθωρισμό πουθαεπιταχυνό­
τανκαιαπό4,5%>κατάτο1985θαανερχότοιν σε7,1%το
1990.Έτσι,στοτέλοςτηςπεριόδουαναφοράς ,θαέχει
σημειωθεί ταυτόχρονα επιτάχυνση τουπληθωρισμού και
επιδείνωση τουδημόσιουχρέους,ενώτοποσοστόανεργίας
θαέχειυποχωρήσει σεπολύμικρόβαθμό.Ηεπιτάχυνση του
πληθωρισμού καιηδιεύρυνση τουδημόσιουχρέουςστοτέλος
τηςπεριόδουδείχνουνότιενδέχεται ναέχουνκαιάλλες
επιβλαβείς επιπτώσεις οιαλληλεπιδράσεις μεταξύτωνδύο
αυτώνπαραγόντων .Συμπερασματικά ,θαήταναδύνατονα­
συνεχιστεί μιατέτοιαοικονομική πολιτικήκαιθαέπρεπενα
τροποποιηθεί ριζικά.Ηεφαρμογή μιαςσυνοδευτικής και
αναπόφευκτης σταθεροποιητικής πολιτικής θαεπέφερενέα
έξαρσητηςανεργίας .
Ταδύοαυτάσενάριαμπορούνναθεωρηθούν ωςχρήσιμα
στοιχείααναφοράς γιατηνεπεξεργασία μιαςεφαρμόσιμης
στρατηγικής .Ούτεησυνέχισητηςσημερινής κατάστασης
ούτεμιαμεμονωμένη πολιτικήδημοσιονομικής αναθέρμαν­
σηςπουναβασίζεταιστηζήτησηπεριλαμβάνουν ταστοιχεία
πουείναιαπαραίτητα γιαναεπιτευχθεί ηεπιδιωκόμενη
βελτίωσητηςοικονομικής αποτελεσματικότητας .
Μεσοπρόθεσμες προσομοιώσεις πουέχουνπραγματοποιηθεί
βάσειαπλουστευμένων μοντέλων επιβεβαιώνουν ότιούτεένα
σενάριοβασιζόμενο στηδιατήρηση αμετάβλητων πολιτικών
καισυμπεριφορών ούτεμιααπλήδημοσιονομική αναθέρμανση
θαοδηγήσουν σεσταθερήεπιτάχυνση τωνρυθμώνοικονομι­
κήςανάπτυξης καιδημιουργίας θέσεωναπασχόλησης .Οι
προσομοιώσεις αυτέςενισχύουν τασυμπεράσματα άλλων
αναλύσεων σύμφωνα μετιςοποίεςούτεμεμιααυτογενή
ανάπτυξηούτεμεμιαπολιτικήδημοσιονομικής αναθέρμανσης
θαλυνόταντοπρόβλημα .
II.2.Ηανάγκημιαςοικονομικής ανάπτυξης πουνααποσκο­
πείστηδημιουργία περισσότερων θέσεωναπασχόλη­
σης
Οισημερινές τάσειςτηςδημογραφικής εξέλιξηςκαιτων
ποσοστών συμμετοχής δείχνουν μεακρίβειαότιγιανα
μειωθείτοποσοστόανεργίαςαπό11%περίπουπουείναι
σήμερασεέναποσοστότηςτάξηςτου7%περίπουτου
ενεργούπληθυσμού μέχριτο1990,χρειάζονται ετήσιοιρυθμοί
αύξησηςτηςαπασχόλησης πουνακυμαίνονται μεταξύ 1και
1,5%.
Σχετικά ,στοδιάγραμμα 9παρέχεται μιααπλήπεριγραφή της
σχέσηςμεταξύτουποσοστού αύξησηςτηςαπασχόλησης και
τουποσοστού οικονομικής ανάπτυξης στηνΚοινότητα και
στιςΗνωμένες Πολιτείες .
Έτσι,ησχέσηπουπαρατηρείται στηνΚοινότητα κατάτη
διάρκειατηςπεριόδου 1961—1973 (καμπύλη R1)δείχνειότι,
παράτηνταχείαοικονομική ανάπτυξη (+4,6%κατάμέσο
όροετησίως),τοποσοστόαύξησηςτηςαπασχόλησης ήταν
πολύχαμηλό(+0,2%κατάμέσοόροετησίως).Ανησχέση
πουδιαμορφώθηκε κατάτηνπερίοδοαυτήεξακολουθούσε να
ισχύειτηστιγμήαυτή,θαχρειάζονταν αναπτυξιακοί ρυθμοί
κατάμέσοόροάνωτου6%ετησίωςγιαναεπιτευχθεί ο
επιθυμητός ρυθμόςαύξησηςτηςαπασχόλησης .Καιτέτοιοι
ρυθμοίοικονομικής ανάπτυξης δενφαίνονται εφικτοίμετις
παρούσες συνθήκες .Πρέπειωστόσονασημειωθεί ότι,όπως
προκύπτει απότοδιάγραμμα ,οτρόποςοικονομικής ανά­
πτυξηςκατάτηδεκαετία του'60,πουστηριζόταν στην
κεφαλαιουχική ένταση,συμβιβαζόταν απόλυταμετηνπολύ
μικρήαύξησητουενεργούπληθυσμού κατάτηνπερίοδοαυτήκαιεπέτρεψε ναδιατηρηθεί σεπολύχαμηλάεπίπεδατο
ποσοστόανεργίας (2έως2,5%τουενεργούπληθυσμού ).
Μετάτηνοικονομική κρίσητωνετών1974/75καιτην
ανάκαμψη του1976—έτηταοποίααποκλείστηκαν απότις
περιόδους εκτίμησης λόγωτουότιδημιουργούσαν μεγάλες
ανισορροπίες στααποτελέσματα —δημιουργήθηκε μιανέα
σχέσηκατάτηνπερίοδο1977—1985(καμπύλη R2).Ησχέση
αυτήσυνίσταται κυρίωςσεμιαμετατόπιση τηςκαμπύλης
προςτααριστερά ,πράγμαπουσημαίνειότισεέναδεδομένο
ποσοστόοικονομικής ανάπτυξης αντιστοιχεί έναμεγαλύτε­
ροποσοστόαπασχόλησης .Ωστόσο,λόγωτωνχαμηλών
ρυθμώνοικονομικής ανάπτυξης κατάτηδιάρκειααυτήςτης
περιόδου (1,8%κατάμέσοόροετησίως),δενπροέκυψε
αύξησητηςαπασχόλησης .Ηαύξησητουενεργούπληθυσμού
είχεεπομένωςσαναποτέλεσμα τηναύξησητηςανεργίας .Αν
ηνέασχέσηπουδιαμορφώθηκε μεταξύοικονομικής ανά­
πτυξηςκαιαπασχόλησης επρόκειτο νααποδειχθεί σταθερή ,
ποσοστάοικονομικής ανάπτυξης τηςτάξηςτου3,5έως4,5%
ετησίωςθαεπαρκούσαν γιαναεπιτευχθεί ηαύξησητης
απασχόλησης πουείναιαναγκαία γιαναμειωθείηανερ­
γία.
Οισχέσειςμεταξύαπασχόλησης καιοικονομικής ανάπτυξης
πουπροκύπτουν απότατρίασενάριαπουπαρουσιάστηκαν
στονπίνακα7μπορούνναπεριγραφούν μετηβοήθειατου
διαγράμματος 9.Έτσι,στηνπερίπτωση τουβασικούσενα­
ρίου,ταμέσαετήσιαποσοστάαύξησηςτουΑΕΠκαιτης
απασχόλησης κατάτηνπερίοδο 1986—1990βρίσκονται ,
ουσιαστικά ,πάνωστηνευθείαR2.Αυτόσημαίνειότιανοι
πολιτικέςκαιοισυμπεριφορές παραμείνουν αμετάβλητες ,το
χαμηλόποσοστόοικονομικής ανάπτυξης ,σεσυνδυασμό με
έναπολύχαμηλόποσοστόαύξησηςτηςαπασχόλησης (ση­
μείοD),θααντιστοιχούσε πλήρωςστησχέσηπουδιαπιστώ­
θηκεκατάτατελευταία έτη.Τοσενάριοπουβασίζεται
αποκλειστικά στηδημοσιονομική αναθέρμανση θαοδηγούσε
σεταχύτερη οικονομική ανάπτυξη καιηαπασχόληση θα
αυξανόταν περίπουσύμφωνα μετησχέσηR2(σημείοΕ).
Τέλος,ηθέσητουσημείουπουαντιστοιχεί στοσενάριο
συνεργασίας γιατηνανάπτυξη (σημείοF)θαήτανπάνωαπό
τηνπαρούσασχέση:θααντιπροσώπευε σαφώςμιαταχύτερη
οικονομική ανάπτυξη πουθαδημιουργούσε περισσότερες
θέσειςαπασχόλησης .Ητρίτηαυτήπερίπτωση εξετάζεται
λεπτομερέστερα στοκεφάλαιοII.5.
Πολλάστοιχείαμπορούννασυμβάλουν στηνεπίτευξημιας
οικονομικής ανάπτυξης πουναδημιουργεί περισσότερες
θέσειςαπασχόλησης :
1.έναςμικρότερος ρυθμόςαύξησηςτουπραγματικού μι­
σθολογικού κόστουςανάεργαζόμενο ,σεσυνδυασμό με
μιακατάλληλη εξέλιξητηςζήτησης *
2.μιασυνεχήςπροσπάθεια ναβελτιωθεί ηπροσαρμοστικό­
τηταόλωντωναγορών(εργασίας ,αγαθώνκαιυπηρε­
σιών,κεφαλαίων)·
3.όσοναφοράτηναγοράεργασίας ,αναδιάρθρωση και
μείωσητουχρόνουεργασίαςπουναμηνεπιβαρύνουν το
κόστοςπαραγωγής·
4.διαφορέςμισθώνπουνααντικατοπτρίζουν καλύτερατις
ανάγκεςεργατικού δυναμικού κατάτομέα,κατάπεριοχή
καικατάειδικότητα .
Μιαδιαδικασία προσαρμογής πουθαδιέπεταιαπόαυτέςτις
αρχέςείναισεθέσηναεπιτρέψειόχιμόνομιαοικονομική
ανάπτυξη πουναοδηγείστηδημιουργία περισσότερων θέσε­
ωναπασχόλησης ,αλλάκαιναθέσειτιςβάσειςμιαςπιο
ικανοποιητικής αναπτυξιακής δυναμικής γιατομέλλον,στο
μέτροπουθααποκατασταθούν οιοικονομικοί όροιπρο­
σφοράς .
Στοσημείοαυτόπρέπειναυπογραμμιστεί ότιείναιεπίσης
απαραίτητο ναεπιταχυνθεί σημαντικά ορυθμόςαύξησηςτων

31.12.85 ΕπίσημηΕφημερίδα τωνΕυρωπαϊκών Κοινοτήτων Αριθ.L377/17
επενδύσεων .Πράγματι ,ηέκθεσηέδειξεότι,παρά .τους
χαμηλούς αναπτυξιακούς ρυθμούς ,ηοικονομία είχεήδη
αρχίσειναπροσκρούει σεπεριορισμούς τουπαραγωγικού
δυναμικού .Ανεξάρτητα απότηνανεπάρκεια τουύψουςτων
επενδύσεων (ηποσοστιαία συμμετοχή τωνεπενδύσεων μειώ­
θηκεκατά5μονάδεςμεταξύ1970και1985),μετάτα«σοκ»
τουδημιουργήθηκαν απότιςτιμέςτηςενέργειας ,είναιπιθανό
έναμέροςτουυπάρχοντος παγίουκεφαλαίου ναείναιπεπα­
λαιωμένο καιλιγότεροαποτελεσματικό .Γιανακαταστεί
επομένωςδυνατήηδημιουργία νέωνθέσεωναπασχόλησης ,η
διαδικασία προσαρμογής πρέπειναβασιστείσεσυνθήκες
πουναευνοούντηνπραγματοποίηση νέωνδαπανώνστον
τομέατωνεπενδύσεων .
Τέλος,είναιτουλάχιστον εξίσουσημαντικό ναδημιουργηθεί
καιναδιατηρηθεί έναςκοινωνικός ιστόςσταπλαίσιατου
οποίουοιαλλαγέςπουκρίνονται αναγκαίες ναγίνονται
αποδεκτές καιναενθαρρύνεται ηπραγματοποίησή τους.Στο
σημείοαυτό,ορόλοςτωνεπιχειρήσεων ,τωνκυβερνήσεων ,
τωνεργαζομένων καιτωνσυνδικαλιστικών τουςοργανώ­σεωνείναιπρωταρχικής σημασίας .Οιεπιχειρήσεις πρέπει
ναπραγματοποιήσουν τιςεπενδύσεις πουείναιαπαραίτητες
γιατηδημιουργία θέσεωναπασχόλησης .Ηέφεσήτουςνα
πραγματοποιήσουν επενδύσεις ,,καιγενικότερα ναδαπανή­
σουν,θαείναιμεγαλύτερη αναναμένουν ότιοιαγορέςτουςθα
διευρυνθούν καιθαείναιαποδοτικότερες .Τασυνδικάτα θα
αντιμετωπίζουν στοσύνολοτουςμεμικρότερη δυσφορίατις
εκκλήσεις γιασυγκράτηση τωνμισθώνανεκτιμούνότιη
συγκράτηση αυτήθαοδηγήσεισεεπιτάχυνση τηςοικονομι­
κήςανάπτυξης καιτηςδημιουργίας θέσεωναπασχόλησης .
Οικυβερνήσεις θαείναιπερισσότερο διατεθειμένες ναμειώ­
σουντηφορολογία ανδιακρίνουν ότιοιεπιχειρήσεις καιτα
συνδικάτα συνεργάζονται γιατηδιεύρυνση τηςπαραγωγικής
ικανότητας και,κατάσυνέπεια ,τηςφορολογικής βάσης.
Μετάτηνεπανεξέταση αυτώντωνζητημάτων στατμήματα
II.3καιII.4τηςπαρούσας έκθεσης ,στοτμήμαII.5γίνονται
υποδείξεις σχετικάμετοντρόποπουθαμπορούσε να
πραγματοποιηθεί μιασφαιρικήπροσέγγιση τωνπροβλημά­
τωνπουτίθενται .
ΔΙΑΓΡΑΜΜΑ 9
Σχέσημεταξύοικονομικής ανάπτυξης καιαπασχόλησης (')
(')ΟιευθείεςR1,R2καιR3συνοψίζουν τοσυνδυασμό πουεχειπαρατηρηθεί μεταξύτηςαύξησηςτης
απασχόλησης καιτηςαύξησηςτηςδραστηριότητας κατ'όγκο.Τομήκοςκάθεγραμμήςοριοθετείται
απόταακραίασημείαπαρατήρησης .ΜόνοηευθείαR2έχειπροεκταθεί μεδιακεκομμένη γραμμή
προκειμένου ναδειχθείοτρόποςμετονοποίο,βάσειτηςπρόσφατης πείρας,θαμπορούσεναεξελιχθείη
απασχόληση ανβελτιωνόταν ορυθμόςτηςοικονομικής ανόδου.
Α=Μέσοςόρος1961-1973 : ΑΕΠ+4,6%Απασχόληση +0,297ο
Β=Μέσοςόρος1977-1985 : ΑΕΠ+1,8% "Απασχόληση -0,03%
C=Μέσοςόρος1966-1985 : ΑΕΠ+2,9°7οΑπασχόληση +1,9%
D=Βασικήυπόθεση : ΑΕΠ+2,5%Απασχόληση +0,4%
Ε=Σενάριοδημοσιονομικής αναθέρμανσης :ΑΕΠ+3,4%Απασχόληση +0,8%
F=Σενάριοσυνεργασίας γιατηνανάπτυξη : ΑΕΠ+3,5%Απασχόληση +1,1%
Οισυντεταγμένες τωνσημείωνD,ΕκαιFσυνάγονται απότονπίνακα7.
ΌσοναφοράτιςΗνωμένες Πολιτείες ,ηφαινομενικά ευνοϊκήθέσητηςευθείαςR3επηρεάζεται από
ειδικούςδημογραφικούς παράγοντες :οενεργόςπληθυσμός αυξήθηκεμεετήσιουςρυθμούςάνωτου2%·
μεταξύτου1960καιτου1970,τοποσοστόανεργίαςήτανωστόσοπάνταυψηλότερο απότοαντίστοιχο
ευρωπαϊκό ποσοστό .Μόνομετάτο1980τοποσοστόανεργίαςστηνΕυρώπηπαραμένει σταθερά
υψηλότερο απότοποσοστότωνΗνωμένων Πολιτειών .

31.12.85 Αριθ.Ε377/18 ΕπίσημηΕφημερίδα τωνΕυρωπαϊκών Κοινοτήτων
ΗεπίδοσητηςΚοινότητας όσοναφοράτηδημιουργία θέσεων
απασχόλησης διατηρήθηκε γενικάσεχαμηλάεπίπεδατα
τελευταία 25χρόνια.Εντούτοις ,τοπρότυποκεφαλαιουχικής
ανάπτυξης πουαναπτύχθηκε κατάτηδεκαετίατου'60αντα­
ποκρινόταν στιςανάγκεςαυτήςτηςπεριόδου ,διότιστον
χαμηλόρυθμόαύξησηςτηςαπασχόλησης αντιστοιχούσε ένας
μικρόςρυθμόςαύξησηςτουενεργούπληθυσμού ,πράγμαπου
επέτρεψε ναδιατηρηθεί ηανεργίασεχαμηλάεπίπεδα .Η
περίοδος αυτήέχειόμωςπαρέλθεικαι,απέναντιστιςμη
ικανοποιητικές προοπτικές οικονομικής ανάπτυξης ,πρέπει
επειγόντως νααντιστραφεί ηκαμπύλητηςανεργίας .Το
πρόβλημα είναιναεπιτευχθεί μιαοικονομική άνοδοςμε
ταχύτερους ρυθμούς,πουναδημιουργεί ταυτόχρονα περισσό­
τερεςθέσειςαπασχόλησης .Τα,βασικάστοιχείατηςοικονομι­
κήςπολιτικής πουπρέπειναεφαρμοστεί γιατηνεπίτευξη
αυτούτουστόχουέχουνήδηπροσδιοριστεί μεσαφήνεια .
Συνίστανται κατάκύριολόγοσεμιασυγκρατημένη εξέλιξη
τωνμισθών,πουνασυνδυάζεται μεμιακατάλληλη στήριξητης
ζήτησης,καιπρέπεινασυνοδεύονται απόβελτίωση της
ικανότητας προσαρμογής τουσυνόλουτωναγορών.Πρέπει
τώραναεξεταστούν οιπροϋποθέσεις γιατηνεφαρμογή της
μέσωσυναινετικών διαδικασιών .γιατηνεξοικονόμηση εργασίαςπαράγιατηνεπεκταση της
παραγωγικής ικανότητας ,πράγμαπουοδηγείσεστρεβλώ­
σεις.Μολονότιτίθενταιπολυάριθμα προβλήματα απόπλευ­
ράςστατιστικών στοιχείων ,αξίζεινασημειωθεί ότιτα
στοιχείααυτάεπιβεβαιώνονται απόστατιστικές εκτιμήσεις
πουαφορούντουςτομείςτηςβιομηχανίας καιτηςβιοτεχνίας ,
καθώςκαιαπότααποτελέσματα ερευνώνσχετικάμετις
προθέσεις τωνεπιχειρηματιών .Ηδιαπίστωση αυτήενισχύε­
ταιεπίσηςότανγίνονταισυγκρίσεις μετιςΗνωμένες Πολι­
τείεςόπουηχρησιμοποίηση τηςεργασίαςκαιτουκεφαλαίου
ήτανσυνολικάπιοισορροπημένη απ'ό,τιστηνΕυρώπη .
Τααποτελέσματα μιαςπερισσότερο συμβατικής ανάλυσης
τηςπαραγωγικότητας δίνουνμιαεικόναπουείναιπαραπλα­
νητικάκαθησυχαστική σεμεγάλοβαθμό,απόμιαευρωπαϊκή
σκοπιά.Όπωςπροκύπτει απότοδιάγραμμα 10,ηπαραγω­
γικότητατηςεργασίας αυξήθηκε μεπολύπιοέντονους
ρυθμούςστηνΕυρώπηαπ'ό,τιστιςΗνωμένες Πολιτείες .Το
διάγραμμα αυτόπαρέχειεπίσηςπληροφορίες όσοναφορά
τηντάσηπαραγωγικότητας τουκεφαλαίου (παραγωγή ανά
μονάδαπαγίουκεφαλαίου ).Ορυθμόςαύξησηςτηςπαραγω­
γικότητας τουκεφαλαίου στιςΗνωμένες Πολιτείες ήταν
μέτριοςκατάτηδιάρκειατηςδεκαετίας του'60καιεν
συνεχείασημείωσεελαφράκάμψη .ΣτηνΕυρώπη ,ηπαραγω­
γικότητα τουκεφαλαίου μειώθηκε αισθητάκαθ'όλητη
διάρκειατηςπεριόδου 1960—1985 .Μεάλλαλόγια,ηένταση
τουκεφαλαίου ,δηλαδήτούψοςτουχρησιμοποιούμενου
κεφαλαίου ανάεργαζόμενο ,φαίνεταιότιαυξήθηκεσημαντι­
κάστηνΕυρώπη,παράλληλα μετηνανοδικήτάσητης
παραγωγικότητας τηςεργασίας ,ενώοιδύοαυτέςπαράμε­
τροιαυξήθηκαν μεμικρότερο ρυθμόστιςΗνωμένες Πολι­
τείες.II.3.Εργασία ,κεφάλαιοκαιτεχνολογία
Απόπολλέςαπόψειςκαθίσταται φανερόότιοσυνδυασμός
μεταξύτουκεφαλαίου καιτηςεργασίας στηνευρωπαϊκή
διαδικασία παραγωγής έχειδιαταραχθεί σεβάροςτηςχρη­
σιμοποίησης εργατικού δυναμικού .Ηστασιμότητα της
απασχόλησης αποτελείαδιαμφισβήτητο γεγονός .Απότα
στοιχείαπουέχουνσυγκεντρωθεί προκύπτει επίσηςότιτο
κεφάλαιοχρησιμοποιείται σεολοένακαιμεγαλύτερο βαθμό
ΔΙΑΓΡΑΜΜΑ 10
Παραγωγικότητα τηςεργασίαςκαιτουκεφαλαίου καιέντασηκεφαλαίου στατέσσεραμεγαλύτερα κράτημέλη
καιστιςΗνωμένες Πολιτείες ,1960—1985
Δείκτες1960=100
Παραγωγικότητα τηςεργασίας :παραγωγή ανάαπασχολούμενο .
Παραγωγικότητα τουκεφαλαίου :παραγωγή ανάμονάδαπαγίουκεφαλαίου .
Έντασηκεφαλαίου : πάγιοκεφάλαιοανάαπασχολούμενο .
Πηγή:Υπηρεσίες τηςΕπιτροπής .

31.12.85 ΕπίσημηΕφημερίδα τωνΕυρωπαϊκών Κοινοτήτων Αριθ.L377/19
Μετιςσυνθήκες αυτές,μιασύγκριση τηςαύξησηςτου
κόστουςεργασίας μετηναύξησητηςπαραγωγικότητας της
εργασίαςθαοδηγούσε σεεσφαλμένα συμπεράσματα ,σεμια
περίοδοόπουηαύξησητηςπαραγωγικότητας τηςεργασίας
προκύπτει σεμεγάλοποσοστόαπόμιαόλοκαιαυξανόμενη
τάσηεξοικονόμησης εργασίαςστιςεπενδύσεις .Ανηφαινό­
μενηαύξησητηςπαραγωγικότητας προκύπτει απόμείωσηή
ανεπαρκή αύξησητηςαπασχόλησης σεσχέσημετηναύξηση
τουενεργούπληθυσμού ,οενεργόςπληθυσμός στοσύνολο
τουδενεπωφελείται απόαυτήτηφαινόμενη άνοδοτης
παραγωγικότητας .
Ηαύξησητουκεφαλαίου ανάεργαζόμενο θεωρείται φυσικά
ωςκάτιτοεπιθυμητό καιηπείρατηςδεκαετίας του'60
υποδεικνύει ότιηαύξησητουκεφαλαίου ανάεργαζόμενο
επέτρεψεπράγματινααυξηθείσεανεκτάόριατοΑΕΠκαιη
παραγωγή ανάεργαζόμενο .Τίθεταιωστόσοτοερώτημα
σχετικάμετουςλόγουςγιατουςοποίουςησυσσώρευση
κεφαλαίου στηνΕυρώπηδενοδήγησεαπότηδεκαετίατου'70
στηδημιουργία περισσότερων θέσωναπασχόλησης .Χωρίς
αμφιβολία ,ηαύξησητωντιμώντηςενέργειας μείωσέτην
καθαρήαξίατουυπάρχοντος αποθέματος παγίουκεφαλαίου .
Οιπεριοριστικές πολιτικές πουεφάρμοσαν οικυβερνήσεις
γιανακαταπολεμήσουν τονπληθωρισμό οδήγησανεπίσηςσε
ανεπαρκή χρησιμοποίηση τωνπαραγωγικών ικανοτήτων .
Εξετάζοντας ,εντούτοις ,τιςτάσειςαυτέςσεμιαπλέον
μακροπρόθεσμη βάσηπροκύπτει ,ωςάλλοσημαντικό στοι­
χείοτηςαπάντησης ,ότιοιτάσειςαυτέςσυνοδεύονται από
συνεχήεπιδείνωση τηςαποδοτικότητας ήτηςαπόδοσης των
επενδύσεων και,σεσυνδυασμό μεαυτότοφαινόμενο ,από
αξιοσημείωτη αύξησητηςπραγματικής αμοιβήςτηςεργα­
σίαςσεσχέσημετηναμοιβήτουκεφαλαίου (βλέπεδιάγραμ­
μα11).
Τρειςάλλοιπαράγοντες πουμπορούνναβοηθήσουν στην
κατανόηση τουφαινομένου είναι:πρώτον,ηύπαρξηακαμ­
ψιώνστηναγοράεργασίαςπουμπορείναπαρεμπόδισαν την
καλήλειτουργία αυτήςτηςαγοράςέναντιτηςαύξησηςτου
κόστουςτηςαπασχόλησης .Δεύτερον ,ηεπιλογήτωνκυβερ­
νήσεωνναακολουθήσουν μιαπολιτικήαύξησηςτωνφόρων
επίτηςαπασχόλησης ,ειδικότερα τωνεισφορώνκοινωνικής
ασφάλισης .Τομημισθολογικό κόστοςστηνΚοινότητα
αυξήθηκε κατάμισήπερίπουποσοστιαία μονάδαετησίως
κατάτηδιάρκειατωνδύοτελευταίων δεκαετιών .Τρίτον,η
ανάγκηνατεθείυπόέλεγχοοπληθωρισμός καιηαναγκαία
χρηματοδότηση ,απόμηχρηματικά μέσα,τωνδημοσιονομι­
κώνελλειμμάτων οδήγησεσεαύξησητωνπραγματικών
επιτοκίων στηνΚοινότητα .Ησυνδυασμένη επενέργεια
αυτώντωντριώνπαραγόντων οδήγησεσεσυνεχήεπιδείνωση
τηςαποδοτικότητας τωνεπενδύσεων .Τογεγονόςαυτό
απεικονίζεται σταδιαγράμματα 11και12απόταοποία
προκύπτει ότιυπάρχειπράγματι στηνΕυρώπηστενήσχέση
μεταξύτωνποσοστών απόδοσης καιαύξησηςτουπαγίου
κεφαλαίου .
Ηαύξησητουπραγματικού κόστουςεργασίαςκαιησυρρί­
κνωσητηςαποδοτικότητας τουπαγίουκεφαλαίου είχανσαναποτέλεσμα νακαταστήσουν τιςεπενδύσεις πουχρησιμο­
ποιούνεργατικόδυναμικό ήτιςεπενδύσεις γιατηνεπέκταση
τηςπαραγωγικής ικανότητας λιγότεροελκυστικές απότις
επενδύσεις εντάσεως κεφαλαίου .Συνολικά ,ηπτώσητης
αποδοτικότητας τουκεφαλαίου καιηκάμψητουποσοστού
απόδοσης στηνΕυρώπηδείχνουντηνέντονημείωσητης
αποτελεσματικότητας τωνεπενδύσεων ,πουενδέχεται να
συνεχιστεί γιαέναμεγάλοχρονικόδιάστημα .Ωςεκτούτου,
οινέεςεπενδύσεις δενσυνέβαλαν στοναναγκαίοβαθμόστην
επέκτασητηςπαραγωγικής ικανότητας .
Συμπερασματικά ,θαμπορούσε ναλεχθείότιστηνΕυρώπη
δόθηκεμεγάληέμφασηστιςεπενδύσεις πουεπιτρέπουν
εξοικονόμηση εργασίας *όμως,λόγωτουχαμηλούεπιπέδου
αποδοτικότητας ,ηοικονομία αντιμετωπίζει ανεπάρκεια
επενδυτικών δραστηριοτήτων πουναεπεκτείνουν τηνπαρα­
γωγικήικανότητα .Καισεμιακατάσταση χαμηλήςαποτε­
λεσματικότητας είναιπολύμεγάληηδιαφοράμεταξύτου
οριακούπροϊόντος τουκεφαλαίου καιτουπραγματικού
επιτοκίου .
Απότηναρχήτηςδεκαετίας του'80,οιτάσειςαυτέςέχουν
κάπωςδιορθωθεί .Ορυθμόςτηςαυξητικής τάσηςτουπραγ­
ματικούμισθολογικού κόστουςεπιβραδύνθηκε κατά1%
ετησίωςκατάτηνπερίοδο1983—1985 έναντι2,1%κατάτην
περίοδο1974—1982και4,4%κατάταέτη1961—1973 .
Σύμφωνα μετιςεκτιμήσεις ,τοποσοστόαπόδοσης του
ακαθάριστου παγίουκεφαλαίου ,αφούέφθασεστοκατώτατο
σημείοτουστηναρχήτηςδεκαετίας του'80,μετάτοδεύτερο
σοκπουπροκάλεσε ηαύξησητωντιμώντουπετρελαίου ,
αυξήθηκε λίγοστησυνέχεια ,αλλάκυμαίνεται σεπολύ
χαμηλότερα επίπεδααπότααντίστοιχα τηςδεκαετίας του
'60,ότανορυθμόςαύξησηςτουαποθέματος κεφαλαίου ήταν
πολύταχύτερος (βλέπεδιάγραμμα 12).
Κατάτο1984και1985άρχισενααυξάνεται τούψοςτων
επενδύσεων ,αλλάαπόέναπολύχαμηλόσημείοεκκίνησης .
Όπωςέχειήδησημειωθεί ,ηαύξησητηςχρησιμοποίησης του
παραγωγικού δυναμικού στηβιομηχανία συνεχίστηκε κατά
τηδιάρκειατουτελευταίου δωδεκαμήνου καιαπό79%στα
μέσατου1984ανήλθεσε82%το1985.Μεδεδομένοαυτόν
τονπεριορισμό απόπλευράςπροσφοράς ,γιανααυξηθεί
αισθητάτοδυνητικόποσοστόανάπτυξης τηςευρωπαϊκής
οικονομίας θαχρειαστείμιασημαντική επενδυτική προσπά­
θειαπουνατείνειστοεξήςπροςτηνεπέκτασητηςπαραγω­
γικήςικανότητας καιόχιπλέονπροςτηνεξοικονόμηση
εργασίας .Τούτοσυνεπάγεται ότιηπρόσφατη βελτίωσητης
σχετικήςαμοιβήςτουκεφαλαίου σεσχέσημετηναμοιβήτης
εργασίαςπρέπεινασυνεχιστεί γιαπολλάακόμαχρόνια.Η
τάσηαυτήθαήτανπροφανώς πολύπιοεύκολααποδεκτήστα
πλαίσιαμιαςκοινωνικής συναίνεσης ανδιαφαινόταν ότιτο
αναπτυξιακό πλαίσιομέσαστοοποίοεξελίσσεται ηοικονο­
μίαείναιπιοευνοϊκόκαιοδηγείταυτόχρονα στηδημιουργία
περισσότερων θέσεωναπασχόλησης .Ανακύπτει λοιπόντο
ζήτημαμιαςκατάλληλης εξέλιξηςτηςζήτησηςπουπρέπεινα
συνδυαστεί μεμιαπεριορισμένη αύξησητωνπραγματικών
μισθών .

;Αριθ.L377/20 ΕπίσημηΕφημερίδα τωνΕυρωπαϊκών Κοινοτήτων 31.12.85
ΔΙΑΓΡΑΜΜΑΤΑ 11ΚΑΙ12
11.Σχετικήαμοιβήτηςεργασίαςκαιτουκεφαλαίου
(σταθερέςτιμές—Δείκτες1960=100)12.Αποδοτικότητα καιαύξησητουαποθέματος κεφαλαίου
(σταθερέςτιμές)
(')Αμοιβήανάμισθωτό -συμπεριλαμβάνεται εκτίμηση τουεισοδήματος απόεργασίατωναυτοαπασχο­
λούμενων πουεκλαμβάνεται ωςίσομετηναμοιβήανάμισθωτό .
(2)Καθαρόπλεόνασμα εκμετάλλευσης ,εξαιρουμένου τουεισοδήματος απόεργασίατωναυτοαπασχολού­
μενων,ωςποσοστότουακαθάριστου αποθέματος κεφαλαίου .
(3)Σχετικήαμοιβήτηςεργασίαςκαιτουκεφαλαίου =εισόδημααπόεργασίαανάαπασχολούμενο /καθαρή
αποδοτικότητα τουακαθάριστου αποθέματος κεφαλαίου .
(4)Κινητόςμέσοςόροςγιαπερίοδοτριώνετών.
Ηπραγματοποίηση επενδύσεων μεγάληςεντάσεως κεφαλαί­
ουπουεπιτρέπουν εξοικονόμηση εργασίαςέχειπροκαλέσει
ανισορροπία στηδομήτηςοικονομίας ,ενώοιεπενδύσεις για
τηνεπέκταση τηςπαραγωγικής ικανότητας παραμένουν ανε­
παρκείς .Αυτόφαίνεταιότιοφείλεταισεσημαντικό βαθμόστη
μηικανοποιητική εξέλιξητουσχετικούκόστουςτωνσυντελε­
στών,στηνπτώσητηςαποδοτικότητας πουσυμβαδίζει μετο
χαμηλόσυνολικόύφοςτωνεπενδύσεων καιστηναύξησητου
κόστουςεργασίας πουσυνοδεύεται απόστασιμότητα της
απασχόλησης .Μιαπλέονκατάλληλη διάρθρωση τωνσχετι­
κώντιμώντωνσυντελεστών θαδημιουργούσε τιςπροϋποθέ­
σειςγιατησυμβολήτηςπροηγμένης τεχνολογίας στηναύξηση
τουπαραγωγικού δυναμικού καιτηςαπασχόλησης .Στοπλαίσιοαυτο,ορολοςτηςτεχνολογικής καινοτομίας και
γενικότερα ηανάπτυξη τηςτεχνολογικής προόδουαποτε­
λούνιδιαίτερασημαντικούς παράγοντες .Έχειτώραγίνει
φανερόότιορυθμόςτηςτεχνολογικής προόδουεπιβραδύν­
θηκεκατάτηδιάρκειατηςδεκαετίας του'70.Αντίθετααπό
ορισμένες πεποιθήσεις ,ηεπιβράδυνση αυτήσυνέβαλε στη
μείωσηκαιόχιστηναύξησητηςαπασχόλησης .Διότι,ενώη
διαδικασία τηςτεχνικήςπροόδουσυνεπάγεται αναγκαστικά
τηνκατάργηση ξεπερασμένων θέσεωναπασχόλησης ,
δημιουργεί επίσηςνέεςθέσειςαπασχόλησης στουςτομείς
πουπαράγουν καιχρησιμοποιούν τιςτεχνολογίες .Μερικές
απότιςκυριότερες πρόσφατες τεχνολογικές βελτιώσεις ,για
παράδειγμα ητεχνολογία πληροφόρησης ,τείνουνσεμεγάλο
βαθμόστηνεξοικονόμηση κεφαλαίου καιστηχρησιμοποίη­
σηεργασίας .Όμως,ορυθμόςκαιηφύσητηςτεχνολογικής
προόδουεπηρεάζονταΓαπό τιςσχετικέςτιμέςπουεπικρα­
τούνστηναγοράεργασίαςκαιστηνκεφαλαιαγορά .Έτσι,αν
οιπραγματικοί μισθοίαυξηθούν πολύσεσχέσημετο
ποσοστόαπόδοσης τουπαγίουκεφαλαίου ,πρέπεινααναμέ­
νεταιότιτογεγονόςαυτόθαοδηγήσει σεπερισσότερες
καινοτομίες πουναεπιτρέπουν εξοικονόμηση εργασίας .Μια
πλέονκατάλληλη διάρθρωση τουπραγματικού κόστουςτης
απασχόλησης καιτηςαπόδοσης τουπαγίουκεφαλαίου θα
επιτρέψεινααποφευχθεί αυτούτουείδουςηστρέβλωση .Καθ'
όσονχρόνοοιπρόοδοιτωντεχνικώνγνώσεωνθαβελτιώνουν
τηναποτελεσματικότητα τωνεπενδύσεων καιτωνμεθόδων
εργασίας ,δενθαείναιτόσοαναγκαίο ναεπιβραδυνθεί ο
ρυθμόςαύξησηςτωνπραγματικών μισθώνγιαναεπιτευχθεί
έναςδεδομένος στόχοςστοντομέατηςαπασχόλησης .II.4.Αμοιβές,κέρδηκαιθέσειςαπασχόλησης
Κατάτηδιάρκεια τουπροηγουμένου έτουςηΕπιτροπή
Οικονομικής Πολιτικής τηςΕυρωπαϊκής Κοινότητας διερεύ­
νησετοκατάπόσοντοεπίπεδοαποδοτικότητας τουπαγίου
κεφαλαίου στηνΚοινότητα ήτανικανοποιητικό (>).
Ηεπιτροπήπροέβηστηδιαπίστωση ότιτοποσοστόαπόδο­
σηςτουεπενδεδυμένου κεφαλαίου ,τοοποίοαποτελείτον
(')ΕπιτροπήΟικονομικής Πολιτικής τωνΕυρωπάίκων Κοινοτήτων ,
«Αποδοτικότητα καιποσοστόαπόδοσης στηνΚοινότητα »,Έκ:
θεσηπροςτοΣυμβούλιο καιτηνΕπιτροπή (έγγρ.II/02/85-E
τελικό)Μάιος1985.

31.12.85 ΕπίσημηΕφημερίδα τωνΕυρωπαϊκών Κοινοτήτων Αριθ.L377/21
μιαπρόσφατη μελετηΟ),διατυπώνονται ορισμένασυμπερά­
σματαγιατησημασίατηςδιατομεακής ελαστικότητας των
πραγματικών μισθώνόσοναφοράτηδημιουργία θέσεων
απασχόλησης .Μολονότι ηερμηνείατέτοιωνστοιχείων πρέ­
πειναείναιπροσεκτική ,φαίνεταιότιόντωςοιχώρεςτης
Κοινότητας εμφάνισαν σχετικάχαμηλήελαστικότητα πραγ­
ματικώνμισθών,τόσοσεδιατομεακό όσοκαισεμακροοι­
κονομικόεπίπεδο,γεγονόςπουσυμβαδίζει μετηναύξησητης
ανεργίας .
Ηεπίτευξηευρύτερης συναίνεσης σχετικάμετοντρόπο
αντιμετώπισης αυτώντωνδυσεπίλυτων προβλημάτων όσον
αφοράτιςαμοιβές,τακέρδηκαιτηναπασχόληση στην
Κοινότητα ,κατάτηδιάρκειατωνπροσεχών ετών,είναι
πρωταρχικής σημασίας .Οιευρωπαϊκές χώρεςπρέπειαναμ­
φίβολαναβρούνλύσειςπουναείναιπροσαρμοσμένες στις
ιδιαίτερες πολιτικές καικοινωνικές τουςπαραδόσεις ,λαμ­
βάνοντας ,παράλληλα ,πλήρωςυπόψηταστοιχείαπουεπέ­
τρεψαναλλούμιαευνοϊκήεξέλιξητηςαπασχόλησης .Σχετι­
κά,θαμπορούσε ναεξεταστεί ηκαθιέρωση νέωντρόπων
προσδιορισμού τωναμοιβών ,συμπεριλαμβανομένης μιας
αύξησηςτουμεριδίουπουαντιπροσωπεύουν στιςαμοιβέςοι
πριμοδοτήσεις ήοιπαράγοντες πουσυνδέονται μετακέρδηή
τααποτελέσματα .Σεσυστήματα αμοιβήςπουπεριλαμβά­
νουνμερικάαπόαυτάταχαρακτηριστικά ,θαπαρέχονταν
στουςεργαζόμενους ορισμένες εγγυήσειςέναντιτωνυπερβο­
λικώνμεταστροφών τωντάσεωνυπέρτηςδιανομήςτων
μερισμάτων στουςμετόχους .Επιπλέον ,οιεργοδότες θαήταν
περισσότερο διατεθειμένοι ναπροσλάβουν πρόσθετοπροσω­
πικόανγνώριζαν ότιτομισθολογικό κόστοςείναιπιο
ελαστικό .Δεδομένου ότιείναιαναγκαίο ναυπάρξειμια
περίοδοςανάκαμψης τωνεπενδύσεων καιαύξησηςτης
αποδοτικότητας ,θαμπορούσεεπίσηςνααποδειχθεί χρήσιμο
ναδημιουργηθεί έναπλαίσιογιατηδιεύρυνση τηςσυμμετο­
χήςτωνεργαζομένων σταδιάφορακαθεστώτα συσσώρευσης
κεφαλαίου .κυριοτερο δείκτηαποδοτικότητας ,μειώθηκεκατάτηδιάρ­
κειατωνδέκαετιών '60και'70στηνΚοινότητα .Γιατο1984,
τοκαθαρόποσοστόαποδοτικότητας τουκαθαρούαποθέμα­
τοςπαγίουκεφαλαίου στηνΚοινότητα υπολογίστηκε σε
4,2%κατάμέσοόρο(βλέπεδιάγραμμα 14)έναντι11%γιατη
δεκαετίατου'60(βάσειτωνορισμώνπουχρησιμοποιούνται
στοδιάγραμμα 14).Ηπτώσηαυτήωστόσοτουποσοστού
απόδοσης δείχνειναέχειανασταλεί στοπρόσφατο παρελ­
θόν,δεδομένου ότιηαύξησητωνπραγματικών μισθών
επιβραδύνθηκε καιανήλθεκατάμέσοετήσιοόροσε1%για
τομεταξύτου1983καιτου1985διάστημα (έναντι2,1%για
τηνπερίοδο 1974—1982 )και4,4%γιατοδιάστημα
1961—1973 .Συγκρινόμενη ,εντούτοις ,μεταεπίπεδαπεριό­
δωνταχύτερης ανάπτυξης στηνΕυρώπη,ηαύξησητου
ποσοστούαπόδοσης ,μολονότιποικίλλειαπόχώρασεχώρα,
κινήθηκεστοσύνολοτηςσεμέτριαεπίπεδα .
Ηποσοστιαία αναλογία τωνμισθώνστοεθνικόεισόδημα
περιορίστηκε σταεπίπεδατωναρχώντηςδεκαετίας του'70,
ενώαυξήθηκεαντίστοιχα ηποσοστιαία αναλογίατωνκερ­
δών.Ητροποποίηση αυτή,εντούτοις ,τηςκατανομής των
εισοδημάτων αντανακλά απλώςτηγενόμενημεταβολήστη
σχέσηκεφαλαίου-εργασίας .Αυτόεξηγείτημηαύξησητου
ποσοστού αποδοτικότητας τουπαγίουκεφαλαίου καιτην
επακόλουθη ύπαρξηπροβλήματος ανεπαρκούς αποδοτικό­
τηταςστηνΕυρώπη .
Μολονότι υφίστανται σοβαρέςστατιστικές δυσκολίες στη
μέτρησητηςαποδοτικότητας τουπαγίουκεφαλαίου ,υπάρ­
χουνκαιάλλακριτήριαγιατηναξιολόγηση τουεπιπέδουτων
κερδώνκαιτωνμισθών,ιδίωςόσοναφοράτιςεπιδόσειςτης
οικονομίας στοντομέατωνεπενδύσεων καιτηςαπασχόλη­
σης.Τουψηλόποσοστόαύξησηςτωνπραγματικών μισθών
στηδεκαετίατου'70συνέβαλεστοχαμηλόεπίπεδοεπενδύ­
σεωνκαιστηδυσμενήσχέσηεπενδύσεων-απασχόλησης .
Σύμφωνα μετηνΕπιτροπήΟικονομικής Πολιτικής ,ημεγάλη
πλειοψηφία τωνκρατώνμελώνεμφανίζει ακόμη,στους
περισσότερους τομείς,αποδοτικότητα παγίουκεφαλαίου
πιθανότατα πολύχαμηλήγιαναευνοήσειμιαικανοποιητική
αύξησητωνεπενδύσεων καιτηςαπασχόλησης .Ηεξακολού­
θησητωνπεριορισμένων αυξήσεων τωνπραγματικών μι­
σθών,συνδυαζόμενη μεικανοποιητική αύξησητηςζήτησης
θαοδηγούσε ,βεβαίως ,στηνεπιδιωκόμενη συνολικήαύξηση
τηςαποδοτικότητας τουπαγίουκεφαλαίου .ΗΔανίααποτε­
λείσήμεραέναπαράδειγμα πολύθετικήςανταπόκρισης της
απασχόλησης καιτωνεπενδύσεων στησυγκράτηση των
πραγματικών μισθώνκαιτηβελτίωσητηςαποδοτικότητας··
στημικρήαυτήανοικτήοικονομία ηαύξησητωνεξαγωγών
έδωσετηνκατάλληλη ώθησηστηζήτηση.
Είναιλοιπόνσκόπιμονασυνεχιστεί ηπροσαρμογή επίσειρά
ετών.Μπορεί,όντως,ναείναιαναγκαίο ναπαραμείνει η
αύξησητωνπραγματικών μισθώνσεχαμηλάεπίπεδακαινα
υπολείπεται τηςαύξησηςτηςπαραγωγικότητας τηςεργα­
σίας,γιαόσοδιάστημα δενμειώνεταισημαντικά ηανεργία .
Ηπροσαρμογή αυτήεντούτοις θαέπρεπενασυνοδεύεται από
κατάλληλη αύξησητηςζήτησης ,ενμέρειστηριζόμενης
σταδιακά απόδαπάνεςνέωνιδιωτικών επενδύσεων .
Τοπρόβλημα τωνμισθολογικών αποκλίσεων καιτηςελα­
στικότητας τηςεξέλιξηςτωνπραγματικών μισθώνείναι
επίσηςσημαντικό γιατηναύξησητηςαπασχόλησης .Το
ζήτημααυτόδημιουργεί ,όπωςείναιφυσικό,σοβαράπρο­
βλήματα στοπλαίσιο τωνκεντρικών μισθολογικών
διαπραγματεύσεων .Ηκατάλληλη ισορροπία μεταξύτων
κεντρικών καιτωνμηκεντρικών διαπραγματεύσεων αποτε­
λείθέματουδιαλόγουμεταξύτωνκοινωνικών εταίρων .ΣεΗσυγκράτηση τωνμισθώνκατάτηδιαρκειατωντελευταίων
ετώνεπέτρεψεναανασχεθεί ηπτωτικήτάσητηςαποδοτικό­
τηταςτουπαγίουκεφαλαίου .Ωστόσο,ηαποδοτικότητα αυτή
είναιακόμηπολύχαμηλήγιαναεπιτρέψει υψηλότερους
ρυθμούςαύξησηςτωνεπενδύσεων καιτηςαπασχόλησης .Ο
βαθμόςπροσαρμοστικότητας τωνπραγματικών μισθώνστην
Κοινότητα ,τόσοστομακροοικονομικό όσοκαιστοτομεακό
επίπεδο,είναιεπίσηςπολύχαμηλόςκαιφαίνεταινασυνδέεται
μετημέτριαροπήπροςαπασχόληση τηςευρωπαϊκής οικονο­
μίας.Πρέπειλοιπόννασυνεχιστεί ησυγκράτηση τωνπραγ­
ματικώνμισθών,πουεφαρμόζεται σταπερισσότερα κράτη
μέληεδώκαιτέσσεραχρόνιαπερίπου,γιαμερικάακόμη
χρόνια,έωςότουεπιτευχθεί ουσιαστική καισυνεχήςμείωση
τηςανεργίας .Αποτηνπλευράτους,οιεργοδότες πρέπεινα
εξασφαλίσουν τιςαπαραίτητες επενδύσεις .Σταπλαίσιαμιας
συνολικής συνεννόησης μεταξύτωνκοινωνικών εταίρων
τίθενταιειδικότερα τρίαπροβλήματα :ί)οτρόποςμετονοποίο
οικυβερνήσεις θαδιαμορφώσουν τιςπολιτικέςζήτησηςπου
είναιαναγκαίες γιανασυνοδεύσουν τιςσυμφωνίες γιατην
περιορισμένη αύξησητωνμισθών,U)ηπροσαρμογή τωντιμών
τωνσυντελεστών καιηεπίτευξητωνστόχωνστοντομέατης
απασχόλησης ,ΐϊί)ηπροοπτική ναεφαρμοστούν νέεςμέθοδοι
καθορισμού τωνμισθώνπουναδιευκολύνουν τηνεπίτευξη
υψηλότερου επιπέδουαπασχόλησης .
(')ΟΟΣΑ,«Ηελαστικότητα τηςαγοράςεργασίαςκαιεξωτερικά
σοκτωντιμών»,ΕSDWΟΓίCίηSραρβΓαριθ.24,Σεπτέμβριος
1985.

Αριθ.L377/22 ΕπίσημηΕφημερίδα τωνΕυρωπαϊκών Κοινοτήτων 31.12.85
II.5.Μιαμεσοπρόθεσμη αναπτυξιακή στρατηγική συνεργα­
σίας
Σταπροηγούμενα τμήματατουπαρόντος κεφαλαίου έγινε
μιαπροσπάθεια διερεύνησης τωνεπιμέρους στοιχείων μιας
στρατηγικής γιατηνεξασφάλιση ταχύρρυθμης οικονομικής
ανάπτυξης πουναοδηγείστηδημιουργία θέσεωναπασχόλη­
σης.Απόταπροαναφερθέντα συνάγεται ότιηεπιτυχίααυτής
τηςστρατηγικής θαεξαρτηθεί ,σεμεγάλοβαθμό,απόένα
μικρόαριθμόιδιαίτερασημαντικών προϋποθέσεων πουπρέ­
πειναεκπληρωθούν σταπλαίσιασυναινετικών διαδικασιών .
Δίνεταιιδιαίτερηέμφασηστησυμβολήπουζητείταιαπότους
διάφορους φορείςπροκειμένου ναβελτιωθεί ηαπόδοσητου
κεφαλαίου ,ναενισχυθεί ησυνολικήζήτησηκαιναδημιουρ­
γηθούνέτσιοιπροϋποθέσεις γιατηνπραγματοποίηση
επενδύσεων πουναοδηγούνσεμιαανάπτυξη προσανα­
τολισμένη στηδημιουργία περισσότερων θέσεωναπασχό­
λησης.
Μέσασ'αυτότοπλαίσιοσυνεργασίας ηπρόσφατη συγκρά­
τηση,στιςπερισσότερες χώρες,τουρυθμούαύξησηςτου
πραγματικού κόστουςτηςαπασχόλησης ,μετάαπόμιαπερίο­
δομεγάληςαύξησηςαυτούτουκόστους ,πρέπειναδιατηρη­
θεί.Είναιφανερόότιοιχώρεςπουδενέχουνακόμηεπιτύχει
τοναπαιτούμενο βαθμόσυγκράτησης τωνμισθώνπρέπεινα
προσπαθήσουν νατοκάνουν .Στογεγονόςαυτόπροστίθεται
ηανάγκηναενθαρρυνθεί μιαπιοισόρροπη εξέλιξητων
σχετικώναμοιβώντηςεργασίαςκαιτουκεφαλαίου .Μεσο­
πρόθεσμα ,ημείωσητουμισθολογικού κόστουςσεσχέσημε
τοκόστοςτωννέωνεπενδύσεων θααρχίσειναμεταβάλλει
τηνυφήτωνεπενδύσεων καινααντιστρέφει τιςτάσεις,που
θεωρούνται τηστιγμήαυτήυπερβολικές ,έντασηςκεφαλαίου
σεβάροςτηςεργασίας .
Βραχυπρόθεσμα ,μιαπιοπεριορισμένη αύξησητωνπραγμα­
τικώνμισθώνθατείνειστονααυξήσειτηναποδοτικότητα
τωνεπιχειρήσεων .Εντούτοις ,λόγωτουότιταεισοδήματα
απόμισθούςαποτελούν ένασημαντικό μερίδιοτόυσυνολι­
κούεθνικούεισοδήματος ,τογεγονόςαυτόείναιδυνατόνα
έχει,σ'ένανορισμένοβαθμό,περιοριστικές επιπτώσεις στη
ζήτηση.Δεδομένου ότιοιαρχικέςσυνθήκεςαφήνουνήδηνα
διαφανείηύπαρξηπεριορισμού τηςπαραγωγικής ικανότη­
τας,ησχέσημεταξύτηςαναμενόμενης μελλοντικής αποδο­
τικότητας τωνεπενδύσεων καιτωνδαπανών γιανέες
επενδύσεις επέκτασης τηςπαραγωγικής ικανότητας είναι
σημαντική .Στομέτροκατάτοοποίοησυνολικήζήτησηθα
μειωθείπερισσότερο ,λόγωτηςσυγκράτησης τωνμισθών,
απ'όσοθααυξηθούν οιεπενδύσεις λόγωτηςβελτιωμένης
απόδοσής τους,θαχρειαστεί ναληφθούνορισμέναμέτρα
στήριξηςτηςσυνολικής ζήτησηςγιαναεπιτευχθεί ηεπιθυ­
μητήαντίδραση απόπλευράςαπασχόλησης .
Οτρόποςμετονοποίοείναισεθέσηνααντιδράσει ηαγορά
εργασίαςδιαδραματίζει σημαντικό ρόλοκαι,γιατολόγο
αυτό,ηπροσαρμοστικότητα καιηλειτουργία τωναγορών
εργασίας θεωρούνται σανέναδύσκολο πρόβλημα στην
Ευρώπη .Παράγοντες όπωςηπροστασία τηςαπασχόλησης
καιοιπροϋποθέσεις γιατηνπραγματοποίηση απολύσεων ,
μιαπιοεύκαμπτη αναδιαμόρφωση τουχρόνουεργασίας ,η
σχέσημεταξύτωνμισθολογικών αποκλίσεων καιτωναναγ­
κώνγιαεργατικόδυναμικόστουςδιάφορους τομείς,περιφέ­
ρειεςκαιειδικότητες ,καθώςκαιηαύξησητουμημισθολο­
γικούκόστους ,πρέπειναεπανεξεταστούν προκειμένου να
βελτιωθεί ηαποτελεσματικότητα τωναγορών,χωρίςόμως
νατεθείσεκίνδυνοτοσύστημακοινωνικής προστασίας .Ταπροαναφερθέντα στοιχείααποτελούν τονπυρήνατης
προσέγγισης ,ένααπόταχαρακτηριστικά τηςοποίαςείναι
ότιησυνολικήζήτησηδιαδραματίζει ένασημαντικό ρόλο
στήριξηςμάλλονπαράκαθοδήγησης τηςαναπτυξιακής
διαδικασίας .
Θεωρείται ότι.ηεφαρμογή μιαςτέτοιαςμορφήςαναπτυξια­
κήςστρατηγικής θααπαιτούσε νααναλάβουν τόσοοι
εργοδότες όσοκαιτασυνδικάτα τηνυποχρέωση ναδιατηρή­
σουντηνπεριορισμένη εξέλιξητωνπραγματικών μισθών,
πουπαρατηρήθηκε κατάτηδιάρκειατωντελευταίων ετών,
γιαμιανέαπερίοδο,έωςότουεπιτευχθείεπαρκήςμείωσητης
ανεργίας .Θαέπρεπεναεξεταστεί ,στησχέσημισθοί-κέρ­
δη-επενδύσεις-απασχόληση ,ανοιμισθοίμπορείναπερι­
λαμβάνουν μιασημαντικότερη ,εύκαμπτη καισυνδεδεμένη
μετοκέρδοςσυνιστώσα .Αυτόθαμπορούσενασυμβάλει
στηναύξησητηςαπασχόλησης ,επενεργώντας κατάτρόπο
ώστεηεργασίανααντιπροσωπεύει λιγότεροένασταθερό
κόστος.Μετιςπαρούσεςσυνθήκεςμιατέτοιαπρωτοβουλία
θαυποβοηθούσε επίσηςτηνανάκαμψη τωνεπενδύσεων ,
παρέχοντας τηδυνατότητα στιςεπιχειρήσεις ναπροσφεύ­
γουνλιγότεροσεεξωτερικές πηγέςχρηματοδότησης .
ΗΚοινότητα θαμπορούσε ναενθαρρύνει μιαστρατηγική
συνεργασίας λαμβάνοντας μέτραγιατηβελτίωσητηςπρο­
σφοράςστηνοικονομία ,πουναεπιδρούνταυτόχρονα στη
ζήτηση.Ταμέτρααυτάθαμπορούσαν νασυνίστανται σε
πρωτοβουλίες γιατηνεπιτάχυνση τηςολοκλήρωσης της
εσωτερικής αγοράς,τηνανάπτυξηευρωπαϊκών προγραμμά­
τωνστοντομέατωνυποδομών καιτουπεριβάλλοντος ,την
επιτάχυνση τουρυθμούπροόδουτηςΕυρωπαϊκής Κοινότη­
ταςτηςτεχνολογίας καιτηνεπίτευξησυμφωνίας μετιςάλλες
χώρεςγιατηνέναρξητηςνέαςσειράςδιαπραγματεύσεων στα
πλαίσιατηςGΑΤΤγιατηνελευθέρωση τωνσυναλλαγών .Η
επίσπευση τηςκατάργησης τωνειδικώντομεακών επιχορη­
γήσεωνκαιτωνενδοκοινοτικών προστατευτικών πρακτικών
απότιςκυβερνήσεις θαάνοιγετοδρόμογιαμείωσητων
φόρων.Αναμένεται ότιηαντίδραση τωνεργοδοτικών οργα­
νώσεωνσταμέτρααυτάθαήτανευνοϊκή .Οιεργοδοτικές
οργανώσεις θαμπορούσαν επίσηςναενθαρρύνουν τονιδιω­
τικότομέαναυποστηρίξει ένανορισμένοαριθμόσημαντικών
προγραμμάτων έργωνυποδομής στηνΕυρώπηκαινασυμ­
βάλειστοταχύτερο άνοιγματηςευρωπαϊκής εσωτερικής
αγοράς.Θαμπορούσαν ναδώσουνέγκαιραπροσοχήστην
προσαρμογή τωνπρογραμμάτων τουςόσοναφοράτις
επενδύσεις καιτηναπασχόληση ,βάσειτωναναμενόμενων
μεταβολών τωντάσεωνστιςσχέσειςμεταξύτωνμισθώνκαι
τωνκερδώνκαιτωννέωνσυνθηκών τηςαγοράς.
Όσοναφοράτιςπολιτικές ζήτησης ,οικυβερνήσεις θα
έπρεπεπράγματιναεξασφαλίσουν μεσοπρόθεσμα τηδιατή­
ρησηεπαρκούςεπιπέδουζήτησηςώστεναυπάρξειαντίδρα­
σηαπόπλευράςπροσφοράς ,δηλαδήναδημιουργηθούν νέες
θέσειςαπασχόλησης .Στηνπερίπτωση κατάτηνοποίαθα
σημειωνόταν σαφήςμείωσητηςζήτησης ,γιαπαράδειγμα
λόγωτηςυποδειχθείσας συγκράτησης τωνμισθώνήτων
διεθνώναιφνίδιων μεταβολών τωντιμώνήτηςζήτησης ,οι
κυβερνήσεις θαμπορούσαν ναχρησιμοποιήσουν τοπεριθώ­
ριοελιγμούπουθαέχειέτσιδημιουργηθεί γιαναασκήσουν
τηνοικονομική τουςπολιτική .Γιατο1986,οιπρώτες
ενέργειεςπροςτηνκατεύθυνση τηςεφαρμογής μιαςστρατη­
γικήςσυνεργασίας θαμπορούσαν ναπροσλάβουν τημορφή
μιαςταχύτερης εφαρμογής τωνπρογραμμάτων δημοσίων
έργωνυποδομής καιμείωσηςτωνφόρων,όταναυτόείναι
δυνατό.Ηδιαμόρφωση τωνδημοσιονομικών μέτρωνγιατο
1987καιτο1988θαεξαρτηθεί απότιςπροόδους πουθα
σημειωθούν σταπλαίσιατηςσυνολικής στρατηγικής .

31.12.85 ΕπίσημηΕφημερίδα τωνΕυρωπαϊκών Κοινοτήτων Αριθ.L377/23
Οιαναμενόμενες μακροοικονομικές επιπτώσεις μιαςπολιτι­
κήςσαναυτήπουπεριγράφτηκε παραπάνω μπορούννα
συνοψιστούν μεβάσητοσχεδιασμό μιαςπροσομοίωσης
βάσειενόςμοντέλου ,κατάτρόποανάλογομεαυτόνπου
περιγράφηκε στοτμήμαII.1.
Επινοείται ένα«σενάριοσυνεργασίας γιατηνανάπτυξη»,στα
πλαίσιατουοποίουδιατυπώνεται ηυπόθεσηότιοιχώρεςτης
Κοινότητας θα.συνεχίσουν ναεφαρμόζουν μιασταθερή
πολιτικήσυγκράτησης τωνμισθών.Σταπλαίσιατηςπροσο­
μοίωσηςδιατυπώνεται επίσηςηυπόθεσηότιστόχοςτης
νομισματικής καιτηςδημοσιονομικής πολιτικής είναινα
διατηρηθεί ηαύξησητηςσυνολικής ονομαστικής ζήτησης
κοντάσταεπίπεδατουβασικούαναπτυξιακού πλαισίου
αναφοράς .Ηεπιβράδυνση τουρυθμούανόδουτουπληθωρι­
σμούκαιτουμισθολογικού κόστουςσυμβάλλουν στηνταχύ­
τερηαύξησητηςπραγματικής προσφοράς χρήματος .Εκτός
τηςΚοινότητας διατυπώνεται ηυπόθεσηότιοιΗνωμένες
Πολιτείες θαμειώσουν τοδημοσιονομικό τουςέλλειμμα ,
πράγμαπουθααντισταθμιστεί ενμέρειαπόμιαεπεκτατική
δραστηριότητα τηςΙαπωνίας καιτωνάλλωνχωρών.Τα
μέτραπουλαμβάνονται στιςΗνωμένες Πολιτείες επιτρέ­
πουν,ειδικότερα στηνΕυρώπη ,τημείωσητωνονομαστικών
καιπραγματικών επιτοκίων ,γεγονόςπουτονώνειάμεσατις
ιδιωτικέςεπενδύσεις καισυμβάλλει στημείωσητωνδημο­
σίωνδαπανώνγιατηνεξυπηρέτηση τουδημόσιου χρέους.
Στοπλαίσιοαυτό,μιαπεριορισμένη αύξησητωνδημοσίων
επενδύσεων καιμιαελάφρυνση τηςφορολογίας συμβιβάζο­
νταιμετονεπιθυμητό έλεγχοτουύψουςτουδημοσιονομικού
ελλείμματος ,λόγωτουότιαυτόθαείχεσαναποτέλεσμα την
αύξησητωνεσόδωντουπροϋπολογισμού καιτηνπτώσητων
επιτοκίων .Εάνυποτεθείότιθασημειωθεί λιγότεροευνοϊκή
εξέλιξητηςδιεθνούςσυγκυρίας ,θακαταστείαναγκαίο να
τονωθείπερισσότερο ηζήτησηγιαναεπιτευχθεί ηεπιθυμητή
μείωσητηςανεργίας .
Τααποτελέσματα τηςπροσομοίωσης μιαςστρατηγικής
συνεργασίας αυτούτουτύπουστοεσωτερικό καιστοδιεθνές
επίπεδοαναφέρονται στηντρίτηστήλητουπίνακα7καιστο
διάγραμμα 13.
Τοκυριότερο χαρακτηριστικό τωνπρωτοβουλιών που
προτείνονται είναιότιπαρέχουν τηδυνατότητα ,ανεφαρ­
μοστούν ,ναεπιτευχθούν αναπτυξιακοί ρυθμοίτηςτάξηςτου
3,5%μεταξύ1986και1990πουνασυνδυάζονται μεμέσο
ποσοστόαύξησηςτηςαπασχόλησης τηςτάξηςτου1,1%.
Πράγματι ,κατάτοτελευταίοέτοςτηςπεριόδουαναφοράς ,ο
ρυθμόςτηςοικονομικής ανόδουανέρχεται σε3,5%καιη
απασχόληση αυξάνεται κατά1,5%.Αυτόοδηγείσεαξιοση­
μείωτηπτώσητουποσοστού ανεργίαςπουμειώνετα,ι σε7%
το1990.Ηεξέλιξηαυτήθαμπορούσε ναδιατηρηθεί καικατά
ταεπόμεναέτη,δημιουργώντας έτσιτιςπροϋποθέσεις για
περαιτέρω ουσιαστική μείωσητηςανεργίας .
Ηπροβλεπόμενη πολιτικήσυγκράτησης τωνμισθώνμε
παράλληλη στήριξητηςζήτησηςοδηγείσεμείωσητου
ποσοστού πληθωρισμού καιαυξάνειτηναποδοτικότητα των
επιχειρήσεων .Αυτόέχεισαναποτέλεσμα νααυξηθούν οι
ιδιωτικέςεπενδύσεις σεποσοστό ,άνωτου6,5%,τοοποίο
είναιαρκετό,γιατοδιάστημα πουκαλύπτειηπροσομοίωση ,
γιαναυπερνικηθούν οιπεριορισμοί τηςπαραγωγικής ικανό­
τηταςστομακροοικονομικό επίπεδο .Τοδημόσιοέλλειμμα
ωςποσοστότουΑΕΠαποκλίνει κατάμέσοόροελάχιστααπό
τοαντίστοιχο τηςβασικήςπεριόδουαναφοράς .
Πρέπεινασημειωθεί ότιτοπροβλεπόμενο σύμφωνα μετην
προσομοίωση ποσοστόοικονομικής ανάπτυξης ,τηςτάξηςτου3,5%κατάμέσοόρο,δενπρέπειναθεωρείταιυπερβολικό
ανσυσχετιστεί μετησημαντική επέκτασητηςπαραγωγικής
ικανότητας κατάτηδιάρκειατουσταδίουπροσαρμογής .
Ομέσοςόροςτηςαύξησηςτηςπαραγωγικότητας τηςεργα­
σίαςείναιμόλιςμεγαλύτερος απ'ό,τιστηβαρικήυπόθεση ,
παράτηνκατάπολύμεγαλύτερη επιτάχυνση τουρυθμού
οικονομικής ανόδου,πουαπό2,5ανέρχεται σε3,5%.
Αυτόπροκύπτει απότησταδιακή αλλάπολύεκτεταμένη
τροποποίηση τηςσχέσηςεργασίας-κεφαλαίου στηνοικονο­
μία.Ηεπιτάχυνση τουρυθμούτηςοικονομικής ανόδουσε
συνδυασμό μετησταδιακή τροποποίηση τηςσχέσηςεργα­
σίας-κεφαλαίου έχουνευνοϊκέςεπιπτώσεις στοεπίπεδο
τηςαπασχόλησης καιτηςανεργίας .
Κατάτηνπροσομοίωση τουμακροοικονομικού μοντέλουδεν
είναιδυνατόναληφθείυπόψηήνασκιαγραφηθεί μεαναλυ­
τικότρόποήκατάτομείςηεξέλιξητηςπαραγωγικότητας .
Εντούτοις ,μιατέτοιααύξησητηςπαραγωγικότητας μπορεί
ναχαρακτηρίζεται απόμερικάαπόταακόλουθα στοιχεία .
Όσοναφοράταάτομαπουαπασχολούνται ,μπορείνα
θεωρηθείότιδιαθέτουν σχετικάυψηλόεπίπεδοικανότητας
καθώςκαιυψηλόεπίπεδοπαραγωγικότητας ,πουθαμπορού­
σεμάλιστανααυξηθείμετηνπραγματοποίηση τωναναμε­
νόμενωννέωνεπενδύσεων .Μεταξύεκείνωνπουβρίσκουν
μιαθέσηαπασχόλησης ,οινέοιδενθαέχουν,στιςπερισσό­
τερεςπεριπτώσεις ,κάποιαειδικότητα καιθαπρέπεινα
παρακολουθήσουν μαθήματα επαγγελματικής κατάρτισης .
Κατάτηδιάρκειααυτήςτηςπεριόδου ,ησυμβολήτουςστην
παραγωγικότητα θαείναιχωρίςαμφιβολία χαμηλή .Τοίδιο
θασυμβείκαιμετουςεπίμακρόνάνεργους .
Συμπερασματικά ,μεβάσηταστοιχείατηςπροσομοίωσης
προκύπτει ότιηεκπλήρωση τωνπροαναφερθεισών προϋπο­
θέσεωνθαμπορούσε ναοδηγήσειτηνευρωπαϊκή οικονομία
σεμιαδιαδικασία αλλεπάλληλων θετικώναποτελεσμάτων .
Ηαύξησητηςαποδοτικότητας σεσυνδυασμό μετηστήριξη
τηςζήτησηςοδηγούνσεαύξησητωνεπενδύσεων καιτης
παραγωγής πουεπαρκείγιατηδημιουργία νέωναπασχολή­
σεωνκαιτημείωσητηςανεργίας .Οταχύτερος ρυθμός
οικονομικής ανόδου,τουψηλότερο επίπεδοαπασχόλησης
καιτοχαμηλόποσοστόανεργίαςβελτιώνουν ,μετησειρά
τους,χάρηστηναύξησητωνεισοδημάτων καιστημείωση
τωνσχετιζόμενων μετηνοικονομική κρίσηδαπανών ,τα
δημοσιονομικά ελλείμματα ,πράγμαπουσυμβάλει ,λόγωτης
αύξησηςτωνδυνατοτήτων αυτοχρηματοδότησης τωνεπιχει­
ρήσεων,στημείωσητωνεπιτοκίων .
Υπάρχουν ωστόσοορισμένοιπαράγοντες πουδενλήφθηκαν
υπόψησταπλαίσιατουσεναρίουκαιοιοποίοιθαμπορούσαν
ναοδηγήσουν σεπεραιτέρω βελτίωσητηςεπίδοσης της
οικονομίας .Μεταξύτωνπαραγόντων αυτώνπεριλαμβάνο­
νταιδιάφοραμέτραταοποίαέχουνεφαρμοστεί σεπολλές
χώρεςκατάτηδιάρκειατωντελευταίων ετώνκαισχετίζονται
μετηνπροσφορά ,αλλάαποδίδουν μετάτηνπάροδοαρκετού
χρόνουαπότηλήψητους.Ηβελτίωσητηςπροσαρμοστικό­
τηταςτωναγορώνσεσυνδυασμό μεμιααναδιαμόρφωση και
μείωσητουχρόνουεργασίας ,χωρίςναεπιβαρυνθεί τοκόστος
καιηεπιτάχυνση τουρυθμούολοκλήρωσης τηςεσωτερικής
αγοράςτηςΚοινότητας ,θαενίσχυαντηνοικονομική ανά­
πτυξηκαιτηναπασχόληση .Επίσης,ημείωσητωντιμώντου
πετρελαίου (όπωςαναφέρεται στοκεφάλαιο 1.3)θαμπορούσε
νασυμβάλειστηνανάκαμψη τηςοικονομικής δραστηριότη­
ταςσεπαγκόσμιο επίπεδο .

Αριθ.I377/24 ΕπίσημηΕφημερίδα τωνΕυρωπαϊκων Κοινοτήτων 31.12.85
ΔΙΑΓΡΑΜΜΑ 13
Μερικοίδείκτεςαναφοράςσταπλαίσιαμιαςβασικήςυπόθεσηςκαιεναλλακτικές στρατηγικές οικονομικής
πολιτικής —ΣύνολοτηςΚοινότητας ,1985-1990
ΑΕΠσεπραγματικές τιμές Αποπληθωριστής ΑΕΠ
ΑΕΠσετρέχουσες τιμές Ποσοστόανεργίας

31.12.85 ΕπίσημηΕφημερίδα τωνΕυρωπαϊκων Κοινοτήτων Αριθ.ί377/25
ΔΙΑΓΡΑΜΜΑ 13(συνέχεια)
Δημοσιονομικό έλλειμμα Μακροπρόθεσμα επιτόκια
Μερίδιοτωνεπενδύσεων (ακαθαρίστων )(')
Πραγματικός μισθόςανάεργαζόμενο (ετήσιοποσοστόμεταβολής )
(')ΠοσοστόεπίτοιςεκατότουΑΕΠσετιμέςαγοράς .
Πηγή:ΕιιΐΌ3ΐ2ΐκαιυπηρεσίες τηςΕπιτροπής .

Αριθ.L377/26 ΕπίσημηΕφημερίδα τωνΕυρωπαϊκών Κοινοτήτων 31.12.85
Ηεπιτυχίατηςστρατηγικής εξαρτάται λοιπόνσεμεγάλο
βαθμόαπότοπνεύμασυνεργασίας πουπρέπειναεπικρατεί
στιςσχέσειςμεταξύτωνκυριότερων εταίρων,δηλαδήτων
εργοδοτών ,τωνσυνδικάτων καιτωνκυβερνήσεων .Πρέπει
νακαταβληθεί συνειδητή προσπάθεια γιαναεξασφαλιστεί η
επιθυμητή αντίδραση στοεπίπεδοτηςπροσφοράς ,αφενός,
καιένακατάλληλο επίπεδοονομαστικής ζήτησηςγιανα
απορροφηθεί αυτήηπροσφορά ,αφετέρου .
Στουςκοινωνικούς εταίρουςκαιστιςκυβερνήσεις προτείνεται
μιαστρατηγική πουαποσκοπεί στοναενθαρρυνθεί ηαύξηση
τηςαπασχόλησης καιναμειωθείμεσοπρόθεσμα πολύαισθητά
ηανεργία.Ανακολουθηθεί αυτήηστρατηγική είναιπιθανόότι
θαμειωθείτοποσοστόανεργίαςσε7%περίπουμέχριτο1990
και,στηνπερίπτωση αυτή,ταπλεονεκτήματα πουθαπροκύ­ψουναποτησυνολικήαύξησητηςπαραγωγικής δραστηριό­
τηταςθαείναιεξίσουσημαντικά .Ταβασικάστοιχεία,δηλαδή
ηπροσωρινή συγκράτηση τουπραγματικού μισθολογικού
κόστους,ηευκαμψίατωνσχετικών τιμώντωνπαραγόντων
καιηστήριξητηςονομαστικής ζήτησης,αλληλεξαρτώνται σε
μεγάλοβαθμό.Εντούτοις ,αποφασιστικό ρόλοθαδιαδραματί­
σουνεπίσηςοισημαντικές βελτιώσεις πουθαεπέλθουνστη
λειτουργία τωναγορώνεργασίας,αγαθών,υπηρεσιών καιτων
κεφαλαιαγορών και,ειδικότερα ,σεπολλούςτομείςτηςεσω­
τερικήςαγοράςτηςΚοινότητας .Ηεφαρμογή ,ηεπιτυχίακαιη
αξιοπιστία τηςστρατηγικής προσαρμογής εξαρτώνται ωστόσο
απότηνκοινήβούλησηόλωντωνμερώνναμεριμνήσουν ώστε
νασυγκεντρωθούν οιαπαραίτητες προϋποθέσεις γιανααρχί­
σειαπότο1986ησταδιακήεφαρμογή αυτήςτηςστρατηγικής
καινασυνεχιστεί γιαμερικάακόμηχρόνια.
III.ΗΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΠΟΛΙTIΚΗ ΣΤΑΠΛΑΙΣΙΑ ΜΙΑΣΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗΣ ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΑΣ ΓΙΑΤΗΝ
ΑΝΑΠΤΥΞΗ
III.1.Δημόσιαοικονομικά
III.1.1Οδημόσιοςτομέας
Ηετήσιαέκθεσητουπροηγούμενου έτουςσυνηγορούσε υπέρ
τηςαντιστροφής τηςσταθεράαυξητικής τάσηςτουμεριδίου
τωνδημόσιωνδαπανώνκαιτηςφορολογίας στοακαθάριστο
εγχώριοπροϊόντηςΕυρωπαϊκής Κοινότητας .Οιτελευταίες
προβλέψεις τηςΕπιτροπής δείχνουνότιαυτήηαυξητική
τάσηέχειπιατεθείυπόέλεγχο,εάνόχικαιαντιστραφεί .Η
αύξησητωνδημόσιωνδαπανώντο1986αναμένεται ναείναι,
σεσταθερέςτιμές,κατώτερητου1%.Οισυνολικές δημόσιες
δαπάνεςωςποσοστότουακαθάριστου εγχώριουπροϊόντος
υπολογίζεται ότιθαμειωθούνελαφράστηνΚοινότητα ,από
51,9%το1984σε51,5%το1985·ηπτωτικήαυτήτάσηθα
είναιακόμηπιοσαφήςτο1986καιτοενλόγωποσοστόθα
κατέλθειστο50,8%.Παρόμοια ,αναμένεται ότιθαμειωθεί
καιτοσυνολικόφορολογικό βάρος,σεκάπωςμικρότερο
βαθμόόμως,λόγωτηςπροσπάθειας πουκαταβάλλεται για
τηνεξισορρόπηση τουπροϋπολογισμού .Τοποσοστότων
υποχρεωτικών εισφορών ,πουανήλθεσε46,4%το1984,
υπολογίζεται νακατέλθειστο46,3°7οτο1985καιστο46°7οτο
1986.
Λαμβανομένων υπόψητωνδιαφορών θεσμικούχαρακτήρα
στηνοργάνωση καιτηνέκτασητουδημόσιουτομέα,τόσο
συγκεντρωτικά δεδομένα πρέπειναχρησιμοποιούνται με
επιφύλαξη ,ιδίωςόσοναφοράτιςσυγκρίσεις μεταξύχωρών.
Οπίνακας 8παρουσιάζει μερικέςσυνοπτικές συγκρίσεις
μεταξύτηςΚοινότητας καιτωνΗνωμένων Πολιτειών ,οι
οποίεςεμφανίζουν ομοιότητες ,αλλάεπίσηςκαιδιαφορές
μεταξύαυτώντωνδύοοικονομιών .Οικαταναλωτικές δαπά­
νεςτουΔημοσίου ,γιαπαράδειγμα ,αντιπροσωπεύουν και
στιςδύοπεριπτώσεις το19%περίπουτουακαθάριστου
εγχώριουπροϊόντος ,τοδεβάροςτηςάμεσηςφορολογίας
είναιεπίσηςτηςίδιαςτάξης(13,5%περίπουτουακαθάρι­
στουεγχώριου προϊόντος ).Τουψηλότερο επίπεδοτων
επενδυτικών δαπανώνστηνΕυρώπηαντικατοπτρίζει ,χωρίς
αμφιβολία ,σημαντικότερες κρατικές παρεμβάσεις υπέρ
ορισμένων τομέωνυπηρεσιών ,όπωςοιμεταφορές καιη
υγεία.Υπάρχουν επίσηςέντονεςδιαφορέςωςπροςτην
έκτασητωντρεχουσών μεταβιβαστικών πληρωμών ,οιοποίες
αντικατοπτρίζουν επίσηςτησημαντικότερη συμμετοχή του
κράτουςστηχρηματοδότηση τωνδαπανώνγιατηνυγείακαι
τηνκοινωνική ασφάλιση .Οιεισφορέςστηνκοινωνική ασφά­
λιση,ωςποσοστότουακαθάριστου εγχώριουπροϊόντος ,
είναι,ταυτόχρονα ,υψηλότερες στηνΕυρώπηαπ'ό,τιστις
Ηνωμένες Πολιτείες ,Είναισκόπιμο ,ωστόσο,νασημειωθεί
ότιτομέσοποσοστό τωνυποχρεωτικών εισφορών
συγκαλύπτει σημαντικές διαφορές·το1985,γιαπαράδειγμα ,τοποσοστοαυτόανέρχονταν σε55%στηΔανίακαιστις
ΚάτωΧώρες,σε41%στοΗνωμένοΒασίλειοκαισε35%
στηνΕλλάδα .
Οιλόγοιγιατουςοποίουςτοβάροςτωνδημόσιωνδαπανών
καιτηςφορολογίας μπορείναεπηρεάσει μακροπρόθεσμα
τηνοικονομική ανάπτυξη καιτηναπασχόληση είναιεξαιρε­
τικάπολύπλοκοι .Είναιδυνατό,ωστόσο,νααποσαφηνι­
στούντρειςπαράγοντες ,τωνοποίωνηεπίδρασημπορείνα
θέσεισεκίνδυνοτηνεπίτευξηικανοποιητικών οικονομικών
επιδόσεων .
Όταναυξάνεται ηφορολογία τωνεισοδημάτων τηςεργα­
σίας,αυξάνεται επίσηςκαιηδιαφοράμεταξύτουκόστους
πουεπιβαρύνει τονεργοδότηγιακάθεμισθωτόκαιτουποσού
πουεισπράττει ομισθωτόςαυτόςωςεισόδημαμετάαπότην
αφαίρεσητωνφόρων.Ηαύξησητουκόστουςεργασίαςτείνει
ναπεριορίσει τηζήτησηεργασίαςκαι,κατάσυνέπεια ,την
απασχόληση .Επιπλέον ,στοβαθμόπουημείωσητωνεισο­
δημάτων ,μετάαπότηναφαίρεση τωνφόρων,ωθείτους
εργαζομένους ναδιεκδικήσουν ,σεαντιστάθμισμα ,υψηλότε­
ρουςμισθούς,δημιουργούνται πληθωριστικές τάσειςηαντι­
στροφήτωνοποίων,ότανκαταστείαναγκαία ,θαοδηγήσεισε
νέαεπιδείνωση τωνπροοπτικών απασχόλησης .Ηαύξηση
τηςφορολογίας τωνεισοδημάτων απόμισθούςσυμβάλλει
επίσηςστηνερμηνείατηςαύξησηςτουσυγκριτικού κόστους
τηςεργασίαςωςπροςτοκεφάλαιο και,συνεπώς ,της
αύξησης ,πουαναφέρθηκε ήδηστηνπαρούσαέκθεση,της
σχέσηςκεφαλαίου-εργασίας πουπαρατηρήθηκε κατάτη
δεκαετίατου'70.Ηαύξησητηςδιαφοράςαυτήςήτανέντονη
σταπερισσότερα ευρωπαϊκά κράτητατελευταία είκοσι
χρόνιασεσύγκριση μεαυτήπουπαρατηρήθηκε στιςΗνωμέ­
νεςΠολιτείεςκαιστηνΙαπωνία .Έτσι,ομέσοςόρος,γιατις
τέσσεριςμεγάλεςχώρεςτηςΚοινότητας ,τηςδιαφοράς
μεταξύακαθάριστων καικαθαρώνμισθώναυξήθηκε ,ως
ποσοστότωνκαθαρών μισθών,από36σε60%κατάτη
διάρκειατηςπεριόδου1960έως1983.Τοαντίστοιχο ποσοστό
γιατιςΗνωμένες Πολιτείες αυξήθηκεκατάτηδιάρκειατης
ίδιαςπεριόδουαπό29σε37%.
Οδεύτεροςπαράγοντας επιρροήςσυνδέεται μετηναποτε­
λεσματικότητα καιτηναξίατωνδημόσιωνυπηρεσιών .Εάνοι
μισθωτοίεκτιμούνότιησχέσηποιότητας-τιμής τωνδημό­
σιωνυπηρεσιών καιτωνμεταβιβαστικών πληρωμών είναι
ικανοποιητική ,θαδεχθούνμεμεγαλύτερη προθυμία να
υποστούν τοφορολογικό βάροςπουαπαιτείται γιατηχρη­
ματοδότησή τους.Αντίθετα ,ηύπαρξημηαποτελεσματικών
καιυπερβολικά γενναιόδωρων συστημάτων μεταβιβαστικών
πληρωμών θατείνεινακλονίσειτησυναίνεση αυτήκαι,

31.12.85 ΕπίσημηΕφημερίδα τωνΕυρωπαϊκων Κοινοτήτων Αριθ.L377/27
συνεπώς ,θαέχεισαναποτέλεσμα τηναύξησητωνμισθολο­
γικώνδιεκδικήσεων καιτιςεπακόλουθες δυσμενείς επιπτώ­
σειςστηνανάπτυξη καιτηναπασχόληση .
Όσοναφοράτοντρίτοπαράγοντα ,ηεπενέργειά τουεκδη­
λώνεταιότανγιατηχρηματοδότηση τωντρεχουσών δημό­
σιωνδαπανώνχρησιμοποιείται περισσότερο οδανεισμός απ'
ό,τιηφορολογία .Στηνπερίπτωση αυτή,δεδομένου ότιείναι
αναγκαίο νασυνεχιστεί ηεφαρμογή αντιπληθωριστικών
πολιτικών ,δενθαήτανσκόπιμη ηχρηματοδότηση των
ελλειμμάτων μέσωτηςδημιουργίας χρήματος .Κατάσυνέ­
πεια,οιοικονομικές επιδόσεις θαυποστούνκαταρχάς τον
αντίκτυπο τηςαύξησηςτωνεπιτοκίων ,οοποίος,στοβαθμό
πουηαύξησηαυτήθαπεριορίσειτιςιδιωτικέςεπενδύσεις ,θαεπηρεάσει αρνητικά καιτηνανάπτυξη τουπαραγωγικού
δυναμικού .
Ανκαιηεκτίμησητηςφύσηςκαιτης.διάρκειας τηςτων
συνεπειών πουθαέχουνοιπαράγοντες αυτοίεπίτωνοικονο­
μικώνεπιδόσεων είναιεξαιρετικά δυσχερής ,υπάρχουνενδεί­
ξειςότιστηνΕυρώπηηταχείααύξησητωνδημόσιων
δαπανών ,ημεταβολήτηςσύνθεσήςτουςκαιηεξέλιξητης
φορολογικής πίεσηςείχαν,μακροπρόθεσμα ,αρνητικές επι­
πτώσειςεπίτωνοικονομικών αποτελεσμάτων .Τογεγονός
ότιορισμένες απότιςτάσειςπουέχουνπαρατηρηθεί στην
Κοινότητα αρχίζουννααντιστρέφονται ,είναιενδεικτικό της
συνειδητοποίησης ,πουπρέπειναενθαρρυνθεί ,τωνπροβλη­
μάτωναυτών.
ΠΙΝΑΚΑΣ 8
Επίπεδοκαιδιάρθρωση τωνδαπανώντωνεσόδωνκαιτουδημόσιουχρέουςστιςΗνωμένες Πολιτείες και
στηνΚοινότητα
Ηνωμένες Πολιτείες Ευρωπαϊκή Κοινότητα
1970 1982 1970 1982 1985
Α.Συνολικές δαπάνεςτουδημόσιουτομέα
1.Σχηματισμός κεφαλαίου απότο
δημόσιοτομέα
2.Καθαρέςμεταβιβάσεις κεφαλαίου
3.Δαπάνεςτελικήςκατανάλωσης
τουδημόσιουτομέα
4.Επιδοτήσεις
5.Πληρωμές τόκων
6.Τρέχουσες μεταβιβαστικές
πληρωμές
Β.Συνολικάέσοδατουδημοσίου
1.Έμμεσοιφόροι
2.Αμεσοιφόροι
3.Εισπραχθείσες εισφορέςκοινωνικής
ασφάλισης
4.Αλλατρέχονταέσοδα32.8
2,5
-0,5
19,2
0,5
2,3
8,3
31,0
9,5
13.9
4,7
2,937.6
1,5
-0,3
18,7
0,5
4,5
12,4
33,6
8,5V
13,6
6,8
4,737,9
4,2
0,8
15,3
1,8
2,0
13.8
38.2
13.9
10.3
11,0
2,951.2
3,0
1,0
19,3
2,3
4.7
20,9
45,8
13,5
13,0
15.4
3.851,5
2,8
1,1
19.2
2,4
5,3
23.1
46.3
13,8
13.2
15,5
3,8
1971 1982 1971 1982 1985
Γ.Δημόσιοχρέος
1.Ακαθάριστο δημόσιοχρέος
2.Καθαρόδημόσιοχρέος
Δ.Μερίδιοτουδημόσιουτομέαστη.
συνολικήαπασχόληση (%)
Ε.Δανειακές ανάγκεςήχρηματοδοτική
ικανότητα τουδημοσίου τομέα
(%τουΑΕΠ)(3)26,1(1)
18,1
-1,828,5(»)
16,7
-3,947,8
14,7«
13,7
0,357,5
26,3(2)
17,5
-5,664.3
33.4
-5,2
(')Ομοσπονδιακή κυβέρνηση .
(2)ΜέσοςόροςΕUR5(D,F,I,UΚ,DΚ).
(3)Προβλεπόμενες δανειακές ανάγκεςγιατο1985στιςΗνωμένες Πολιτείες :-3,7%τουΑΕΠ.
Είναιμάλλονβέβαιοότιηέκτασηκαιημορφήτουδημόσιου
τομέαεπηρεάζουν τιςοικονομικές επιδόσεις .Ανεπιθύμητες
παρενέργειες μπορούνναπροκύψουν απότηδιαφοράμεταξύ
ακαθάριστων καικαθαρώνεισοδημάτων ,τηνεξασθένιση της
κοινωνικής αποδοχής τουφορολογικού βάρουςκαιτιςεπι­
πτώσειςτουδημόσιουχρέουςεπίτωνεπενδύσεων .Στην
Κοινότητα παρατηρείται μιαόλοκαιβαθύτερησυνειδητοποίη­
σητηςσημασίαςαυτώντωνπροβλημάτων καιηαπαρχήμιας
αντιστροφής τωνπροηγούμενων τάσεωνπουέχειδιαπιστωθεί
πρέπειναενθαρρυνθεί .
III.1.2.Ηφορολογική πολιτικήστηνυπηρεσίατηςοικονομι­
κήςανάπτυξης
Ηφορολογική πολιτικήμπορείνασυμβάλει μεπολλούς
τρόπουςσεμιαστρατηγική γιαμιαεντονότερη καιπερισσό­τεροπροσανατολισμένη προςτηβελτίωσητηςαπασχόλησης
ανάπτυξη .
Ένααπόταερωτήματα πουανακύπτουν είναικατάπόσοη
αύξησητωνκινήτρωνκαιτηςεπιδότησης τωνεπενδύσεων θα
μπορούσε νασυντελέσει στηνεπιτυχίατηςστρατηγικής
αυτής.Τοπρόβλημα αυτόσυζητήθηκε διεξοδικά τοπερα­
σμένοέτοςστααρμόδιακοινοτικά όργανα .Ηάποψηπου
επικρατεί είναιότιηεμπειρίααπότηνπροσπάθεια αναζωο­
γόνησηςτηςανάπτυξης μέσωτηςαύξησηςτωνειδικών
επιδοτήσεων τωνεπενδύσεων αποδείχθηκε μάλλοναπογοη­
τευτική .Παράτογεγονόςότιησταθερήαύξησητωνεπενδυ­
τικώνδαπανών αποτελεί αυτήτηστιγμήμιααναγκαία
συνιστώσα τηςαναπτυξιακής στρατηγικής ,είναισαφέςότι
κάθεπροσπάθεια προςτηνκατεύθυνση αυτή,πουθαβασίζε­
ταιστηνπαροχήειδικώνκινήτρωνγιαεπενδύσεις ,δήμιου

Αριθ.L'377/28 ΕπίσημηΕφημερίδα τωνΕυρωπαϊκων Κοινοτήτων 31.12.85
ργείτονκίνδυνοεπιδείνωσης τωντάσεωνπουευνοούντην
αύξησητηςέντασηςτουκεφαλαίου καιτηνεξοικονόμηση
εργατικού δυναμικού .Λαμβανομένης υπόψητηςκατάστα­
σηςστηνοποίαευρίσκεται αυτήτηστιγμήηευρωπαϊκή
οικονομία καιτωναναμφισβήτητα μετριότατων αποτελε­
σμάτωνπουέχουνεπιτευχθεί στηνκαταπολέμηση τηςανερ­
γίας,θαήτανίσωςεπιθυμητή ηδημιουργία συνθηκών γιαμια
πιοεξισορροπημένη ανάπτυξη τηςοικονομικής δραστηριό­
τητας.Γιατολόγοαυτό,κάθεφορολογική ελάφρυνση θα
έπρεπεναέχειωςπρωταρχικό στόχοτημείωσητουκόστους
τηςεργασίαςκαιτηνεπακόλουθη βελτίωσητηςαποδοτικό­
τηταςτωνεπιχειρήσεων ,έτσιώστεναδημιουργηθούν οι
προϋποθέσεις γιαένανπιοεξισορροπημένο συνδυασμό των
επενδύσεων πουευνοούντηδημιουργία θέσεωνεργασίαςκαι
τωνεπενδύσεων πουαποβλέπουν στηνεξοικονόμηση εργα­
τικούδυναμικού .
Έναάλλοπρόβλημα ,πουσυνδέεται μετοπροηγούμενο ,
είναικατάπόσοθαήτανσκόπιμηηχρησιμοποίηση δημόσιων
ελλειμμάτων πουναεπιτρέπουν τηνταχύτερημείωσητόσο
τωνεπιδοτήσεων όσοκαιτηςφορολογίας σεδιάφορους
τομείςτηςοικονομίας .Ορισμένοι πειστικοί λόγοισυνηγο­
ρούνυπέρτηςλύσηςαυτής.Ταμέτρααυτάθαεπιτρέψουν
ιδίωςτοναναπροσανατολισμό ,προςτουςπιοπαραγωγικούς
καιδυναμικούς τομείς,πόρωνπουκατευθύνονταν μέχρι
σήμεραπροςτουςτομείςπουευρίσκονται σεύφεσηήσε
παρακμή .Συνεπώς ,εντάσσονται σεπολιτικέςγιατιςοποίες
ηίδιαηΕυρωπαϊκή Κοινότητα έχεισημαντικές ευθύνες,όπως
ηγενικότερη πολιτικήανταγωνισμού καιορισμένοι ειδικοί
τομείς(βλέπεκατωτέρω τακεφάλαια πουαφορούν τη
γεωργία,τοντομέασιδήρουκαιχάλυβακαιταναυπηγεία ).
Μιασυνδυασμένη ενέργειατηςΚοινότητας καιτωνκρατών
μελώνείναιαναγκαίαγιατηνταχύτερηεπίτευξημιαςουσια­
στικήςκαιεπιλεκτικής μείωσηςτωνεπιδοτήσεων καιτης
φορολογίας ,συμβάλλοντας κατ'αυτότοντρόποστηντόνω­
σητουδυναμικού χαρακτήρα τηςοικονομικής στρατηγι­
κής.
Στογενικότερο αυτόπλαίσιοκαισεέναντομέαγιατονοποίο,
όμως,τακράτημέληέχουναποκλειστική αρμοδιότητα ,
διαπιστώνεται ηεπικράτηση απόψεωνπουσυνηγορούν υπέρ
τωνφορολογικών μεταρρυθμίσεων ,όπωςστοΗνωμένο
Βασίλειο ,τηΔανίακαισεάλλεςχώρες.Υπάρχουν ελπίδες
ότιηαπλοποίηση τωνσημερινών φορολογικών συστημάτων ,
μέσωτηςκατάργησης τωνπολυάριθμων ειδικώνσυμψηφι­
σμών,ιδίωςστηφορολογία τωνεισοδημάτων τωνφυσικών
προσώπων καιτωνεταιρειών ,θαεπιτρέψει τημείωσητων
βασικώνφορολογικών συντελεστών καιτηνταυτόχρονη
επίτευξητωνστόχωνπουέχουνκαθοριστεί όσοναφοράτα
έσοδα.Κατ'αυτότοντρόποθαενθαρρυνθεί ηδιάθεσητων
πόρων,μέσωτωναγορών ,βάσειτιμώνπουθααποτελούν πιο
αξιόπιστους δείκτεςκαιθααποφευχθούν όιφανερέςστρε­
βλώσειςπουδιαπιστώθηκαν επανειλημμένα κατάτηδιάρ­
κειατηςτελευταίας δεκαετίας .
Τοενδεχόμενο ,τέλος,μιαςσημαντικής μείωσηςτηςτιμής
τουπετρελαίου οδηγείσεερωτήματα όσοναφοράτηφορο­
λογίατηςενέργειας ,τηςεργασίαςκαιτουκεφαλαίου .Η
ελάφρυνση τηςφορολογίας ,τωνεισοδημάτων τηςεργασίας
θαμπορούσε ναδιευκολύνει τηνεπίτευξητουστόχουγιαμια
ανάπτυξη περισσότερο προσανατολισμένη προςτηδη­
μιουργίαθέσεωνεργασίας .Μιασημαντική πτώσητηςτιμής
τουπετρελαίου γιαμερικάχρόνιαθαμπορούσε ναθέσεισε
κίνδυνοτιςπροσπάθειες πουέχουνκαταβληθεί γιατην
εξασφάλιση μιαςοικονομίας πουναείναιλιγότεροευπαθής
στιςαπότομεςμεταβολές τωντιμώντωνπροϊόντων εισαγω­
γήςήτωνόρωντηςπροσφοράς .Είναιδύσκολο ,βέβαια,να
προβλεφθεί μακροπρόθεσμα ητιμήισορροπίας τηςενέρ­
γειας.Ωστόσο ,ηαύξησητωνδασμώνήτωνφόρωνπου
επιβάλλονται σταπετρελαϊκά προϊόντα θαμπορούσε να
αυξήσειτηνευκαμψία τουπροϋπολογισμού καιναδιευρύνει
τοπεριθώριο ελιγμώντηςπροτεινόμενης στηνέκθεσηαυτήστρατηγικης γιατηδημιουργία θέσεωνεργασίας καιτην
αύξησητωνεπενδύσεων .
Ηφορολογική πολιτικήμπορείνασυμβάλει μεπολλούς
τρόπουςσεμιαστρατηγική γιαμιαεντονότερη καιπερισσότε­
ροπροσανατολισμένη προςτηναύξησητηςαπασχόλησης
ανάπτυξη:ί)μέσωμιαςπιοπεριορισμένης προσφυγής στα
ειδικάφορολογικά κίνητραυπέρτωνεπενδύσεων ,πουθα
επιτρέψει τηνπροώθηση τηςαπασχόλησης καιτηςαποδοτι­
κότηταςτωνεπιχειρήσεων ,ϊΐ)μέσωμιαςμείωσηςτων
ειδικώνεπιδοτήσεων υπέρτωνβιομηχανικών επιχειρήσεων ,
σεσυνδυασμό μεμιαγενικήφορολογική ελάφρυνση ,πϊ)μέσω
μιαςμείωσηςτωνλοιπώνφορολογικών συμψηφισμών ,σε
συνδυασμό μεμιαμείωσητωνφορολογικών συντελεστών ,και
ΐν)σεπερίπτωση μείωσηςτωντιμώντηςενέργειας ,μια
αύξησητωνδασμώνήτωνφόρωνπουεπιβάλλονται στην
κατανάλωση ενέργειας θαμπορούσε ναδιευρύνειτοπεριθώριο
ελιγμώνγιατηδημιουργία θέσεωναπασχόλησης .
III.1.3.Ορόλοςτουδημόσιουχρέους
Οιαυξομειώσεις τωνδημοσιονομικών ελλειμμάτων καιτου
δημόσιουχρέουςμπορούνναέχουνσημαντικές επιπτώσεις
στουςόρουςτόσοτηςπροσφοράς όσοκαιτηςζήτησης .
Ωστόσο ,είναιδύσκολοναδοθείμιααπλήπεριγραφή του
μηχανισμού τωνεπιπτώσεων αυτών.Ηαύξησητουδημόσιου
χρέουςτείνεινααυξήσειτοεπιτόκιοκαι*εάνόλοιοιάλλοι
παράγοντες παραμείνουν αμετάβλητοι ,νασυμπιέσει τις
επενδύσεις τουιδιωτικού τομέα.Ωστόσο ,αυτόςοαντί­
κτυποςστοεπιτόκιοδενείναικατ'ανάγκηέναςπρωταρχι­
κόςπαράγοντας ,εφόσον,υπόορισμένες συνθήκες ,οιαυξο­
μειώσειςτουδημοσιονομικού ελλείμματος μπορούνναεπη­
ρεάσουνθετικάτηνοικονομική ανάπτυξη .Εάνμιακατάλ­
ληλαδιαμορφωμένη πολιτικήκατορθώσει ναπροσδώσει μια
ώθησηστηνανάπτυξη τουπαραγωγικού δυναμικού ,ηπρο­
σωρινήαύξησητουδανεισμού μπορείναοδηγήσει σεμια
αύξησητηςζήτησηςπουναείναιπερίπουανάλογηπροςτην
αύξησητηςδυνητικής φορολογικής βάσηςτηςοικονομίας .
Τοδιαρθρωτικό βάροςτουδημόσιουχρέους,πουμπορείνα
μετρηθεί ,γιαπαράδειγμα ,μετημεσοπρόθεσμη αξίατου
δημόσιου χρέουςωςποσοστότουακαθάριστου εγχώριου
προϊόντος ,θαμπορούσε στηνπερίπτωση αυτήναμην
αυξηθεί .
Ηεκτίμηση τουκατάλληλου επιπέδουστοοποίοθαέπρεπε
ναανέλθειτοδημόσιοχρέοςεξαρτάται σεμεγάλοβαθμόαπό
τηγενικότερη κατάσταση τηςοικονομίας .Ωστόσο,όταντο
επίπεδοαυτόείναιπολύυψηλό,όπωςσυμβαίνει αυτήτη
στιγμήστοΒέλγιο,στηνΙρλανδίακαιστηνΙταλία,όπου
ανέρχεται στο100%περίπουτουακαθάριστου εγχώριου
προϊόντος ,τασοβαράοικονομικά προβλήματα που
δημιουργεί ουπέρμετρος δανεισμός καιτοεπακόλουθο
επίπεδοτουχρέουςείναιπρόδηλα .Ηεπιβάρυνση γιατην
πληρωμήτωντόκωντουδημόσιουχρέουςμπορείναανέλθει
στο10%ήκαιπερισσότερο τουακαθάριστου εγχώριου
προϊόντος καινααντιπροσωπεύει από20έως2597οτων
δημόσιων δαπανών .Τοίδιοτοεπιτόκιουφίσταται ,υπό
συνθήκες μηπληθωριστικής νομισματικής πολιτικής ,
ισχυρέςαυξητικές πιέσεις.Εάνοκίνδυνοςπουαντιπροσω­
πεύειηαύξησητουβάρουςτουχρέουςκαταστείσημαντικός ,
τοεπιτόκιοτηςχώραςαυτήςθαπρέπει,ενδεχομένως ,να
προσαυξηθεί αναλόγως .Τογεγονόςαυτόαντανακλά τον
τρόπομετονοποίοοιαγορέςαντιμετωπίζουν τοχρηματο­
πιστωτικό πρόβλημα .Ηκατάσταση αυτήμπορείεπίσηςνα
δημιουργήσει προβλήματα όσοναφοράτηδιανομήτου
εισοδήματος μεταξύτωνκατόχωνομολογιών καιτωνμι­
σθωτών .
Συνεπώς ,ένασύνολοεπιχειρημάτων σχετικάμετηνοικονο­
μικήανάπτυξη ,τηνομισματική σταθερότητα καιτηδιανομή
τουεισοδήματος συνηγορούν υπέρτωνμέτρωνπουέχουνσαν
στόχοτηναντιστροφή μιαςτάσηςπουεύκολαθαμπορούσε
ναοδηγήσεισεαδιέξοδο .
Όσοναφοράτηναναγκαίαδιαδικασία αναπροσαρμογής ,
ορισμέναπαραδείγματα δείχνουνότιτασυνολικάπρογράμ­

31.12.85 ΕπίσημηΕφημερίδα τωνΕυρωπαϊκών Κοινοτήτων Αριθ.L377/29
τηςαύξησηςτωνφόρωνήτουπεριορισμού τωνδαπα­
νών.
Ηί)Ηεξέλιξητωνεισοδημάτων τωνμισθωτών έχεισημα­
ντικέςεπιπτώσεις στηνπροσφορά καιστηζήτηση .Υπό
συνθήκες ανεπαρκούς αποδοτικότητας καιυψηλού
ποσοστούανεργίας ,ησυγκράτηση τωνμισθώνεπιτρέπει
τηδημιουργία καιτηνανάπτυξη δυνατοτήτων παραγω­
γήςμεικανοποιητική απόδοση .Αυξάνει ,επίσης,τη
δυνητικήφοροδοτική ικανότητα και,ότανταδημόσια
οικονομικά ευρίσκονται σεκατάσταση ικανοποιητικής
ισορροπίας ,μπορείναδικαιολογήσει ορισμένες φορολο­
γικέςελαφρύνσεις .Ωστόσο,ησυγκράτηση τωνμισθών
καθεαυτή μπορείναδημιουργήσει έναπροσωρινό πρό­
βλημαανεπάρκειας τηςζήτησης ,τοοποίοαποτελείμια
ακόμαπερίπτωση όπουείναιεπιθυμητά τασυνοδευτικά
μέτραενίσχυσης πουλαμβάνονται σταπλαίσιατης
πολιτικής τηςζήτησης .
Μιαστρατηγική τουδημόσιουχρέουςαποτελείμιασημαντική
συνιστώσα τωνπολιτικών προσφοράς καιζήτησης .Ηστρα­
τηγικήαυτήδενμπορείναοριστείμεαπλότρόποσεόλεςτις
περιπτώσεις .ΣεορισμένεςχώρεςτηςΚοινότητας ηαύξηση
τουβάρουςτουδημόσιουχρέουςείναιπολύανησυχητική καιη
τάσηπρέπεινααντιστραφεί (Ιταλία,Βέλγιο,Ιρλανδία).Στις ■
άλλεςχώρες,τοβάρος ■τουχρέουςείναι,γενικά,λιγότερο
σημαντικό καισεορισμένες περιπτώσεις έχεισχεδόνσταθε­
ροποιηθεί .Οβαθμόςστονοποίοαυτότοπεριθώριο ελιγμών,
όσοναφορά·τηναύξησητουβάρουςτουδημόσιουχρέους,θα
μπορούσε ναχρησιμοποιηθεί κατάτηδιάρκειαμιαςμεταβατι­
κήςπεριόδουγιατηναποκατάσταση τωνανοδικώναναπτυξια­
κώντάσεωντηςοικονομίας ,εξαρτάται απότουςσυγκεκριμέ­
νουςόρουςτηςπροσφοράς καιτηςζήτησης .Εάνησυγκρά­
τησητωνμισθώνκαιοιμικροοικονομικές πολιτικές που
αποβλέπουν στηναποκατάσταση ευνοϊκών συνθηκών στις
αγορέςβελτιώσουν τουςόρουςτηςπροσφοράς καιεάνη
ζήτησηέχειπροσωρινά εξασθενίσει λόγω,ιδίως,τηςσυγκρά­
τησηςτωνμισθώνήδιεθνώνεπιδράσεων ,μιαπροσωρινή
αύξησητουδημόσιουχρέουςμπορείνααποτελέσει μιαπολύ­
τιμησυμβολήσεμιαστρατηγική γιατηντόνωσητηςανάπτυ­
ξης.ματαγιατησταθεροποίηση τηςοικονομίας δενσυνεπάγονται
κατ'ανάγκη,ακόμακαιβραχυπρόθεσμα ,υπερβολικές
δαπάνεςήσοβαρέςδιαταραχές .ΗΔανία,ιδίως,περιόρισε σε
σημαντικό βαθμότιςδανειακές ανάγκεςτουΔημοσίου ,που
πρόσφατα ακόμα(1982)ανέρχονταν στο9%τουακαθάρι­
στουεγχώριουπροϊόντος (ποσοστόπουείναιανάλογοήκαι
κατώτερο απόταελλείμματα πουδιαπιστώνονται αυτήτη
στιγμήστοΒέλγιο,τηνΕλλάδα,τηνΙρλανδία καιτην
Ιταλία),σελιγότεροαπό2%τουακαθάριστου εγχώριου
προϊόντος ,σύμφωνα μετιςπροβλέψεις γιατο1986.Ταυτό­
χρονα,ηανάπτυξη τηςοικονομίας στηΔανίαανήλθεστο
15°7οαπότο1981έωςτο1986,ενώκατάτηδιάρκειατηςίδιας
περιόδου ηοικονομική ανάπτυξη στηνΚοινότητα ανήλθε,
κατάμέσοόρο,μόνοστο8%.Ηαπασχόληση ,επίσης,
αυξήθηκεπολύταχύτεραστηΔανίααπ'ό,τισεοποιαδήποτε
άλληχώρατηςΚοινότητας κατάτηδιάρκειατηςπεριόδου
αυτής.
ΣτιςάλλεςχώρεςτηςΚοινότητας ,τοβάροςτουχρέουςδεν
είναιαυτήτηστιγμήτόσοσημαντικό .ΣτηνΟμοσπονδιακή
Δημοκρατία τηςΓερμανίας ,τοακαθάριστο δημόσιοχρέος
φαίνεταιναέχεισταθεροποιηθεί στο42,5%τουακαθάριστου
εγχώριουπροϊόντος .ΣτηΓαλλία,τοχρέοςαυξάνεται αλλά
δενυπερβαίνει τοακόμηχαμηλότερο επίπεδοτου36°7οτου
ακαθάριστου εγχώριουπροϊόντος .ΣτοΗνωμένο Βασίλειο ,
τοαντίστοιχο ποσοστόείναιυψηλότερο καιανέρχεται ,το
1985,στο60%τουακαθάριστου εγχώριουπροϊόντος ,όμως
απότο1983καιμετάπαρουσιάζει μιαπτωτικήτάση.
Συνεπώς ,οιχώρεςαυτέςδιαθέτουν ίσωςέναορισμένο
περιθώριο γιαενδεχόμενες αυξομειώσεις ,σεσυνάρτηση με
τηνοικονομική στρατηγική τους,τουβάρουςτουδημόσιου
χρέουςωςποσοστότουΑΕΠ.Εάνθαμπορούσε ναγίνει
αποδεκτή μιαπροσωρινή αύξησητουδημόσιουχρέουςκατά
τηδιάρκειατωνεπόμενων ετών,θαήτανσκόπιμονα
εξασφαλιστεί ότιαυτήηδιαδικασία :α)εντάσσεται σεμια
συνολικήστρατηγική προσφοράς καιζήτησηςπουθααυξή­
σειπραγματικά τιςτωρινέςκαιμελλοντικές δυνατότητες
ανάπτυξης ,καιβ)δενπαραβιάζει τουςπεριορισμούς που
απαιτείμιαυγιήςμεσοπρόθεσμη δημοσιονομική στρατηγική .
Ητήρησητωνπροϋποθέσεων αυτώνθακαθίστατο ευκολό­
τερηεάνεφαρμόζονταν ταακόλουθα κριτήρια :
ΐ)Όσοναφοράτηνπροσφορά ,ηαύξησητουδημόσιου
χρέουςθαπρέπει,στομέτροτουδυνατού ,νααντισταθ­
μιστείμεεπενδύσεις γιατηνενίσχυσητουπαραγωγικού
δυναμικού ,είτευπόμορφήδημόσιωνεπενδύσεων πουνα
παρέχουν μιαικανοποιητική αποδοτικότητα απόκοινω­
νικήάποψη,είτε,σεπερίπτωση φορολογικών ελα­
φρύνσεων ,μέσωτηςτόνωσηςτωνιδιωτικών επενδύσε­
ωνπουθαοδηγήσει σεδιεύρυνση τηςμελλοντικής
φορολογικής βάσηςτηςοικονομίας .Αναμένεται ότι
αυτέςοιφορολογικές ελαφρύνσεις θαέχουνθετικές
επιπτώσεις στηναγοράεργασίαςκαιστηνκεφαλαιαγο­
ρά.Κατ'αυτότοντρόπο,είναιδυνατόναπροκύψει μια
αλληλουχία θετικώνεπιδράσεων πουθαευνοήσειτην
ανάπτυξη .Ηαύξησητουπαραγωγικού δυναμικού αυξά­
νειτηφορολογική βάση·αυτόθαεπιτρέψει τημείωση
τωνφορολογικών συντελεστών ηοποία,ακόμακαιμέσα
σταπλαίσιαενόςδημοσιονομικού ελλείμματος ,με
αυστηράκαθορισμένα όρια,θατονώσειεκνέουτην
ανάπτυξη .
Π)Όσοναφοράτηζήτηση,επεκτατικά δημοσιονομικά
μέτραθαέπρεπέναδικαιολογούνται απότηνανάγΚη
ενίσχυσης μιαςανεπαρκούς αύξησηςτηςζήτησης .Εάνη
μείωσητηςτιμήςτουδολαρίου ήηπτώσητωντιμώντων
βασικώνπροϊόντων καταστήσει πιοέντονεςτιςαποπλη­
θωριστικές τάσειςστηνευρωπαϊκή οικονομία ,ηενί­
σχυσητηςζήτησηςθαμπορούσε νααποδειχθεί επιθυμη­
τήγιανααποφευχθεί ,ιδίως,ηυπερβολική συμπίεσητης
φορολογικής βάσης.Υπότιςσυνθήκεςαυτέςδενφαίνε­
ταισκόπιμηηαντιστάθμιση τωναδυναμιών αυτώνμέσωIII.1.4.Οπροϋπολογισμός τηςΕυρωπαϊκής Κοινοτητας
Έναπρόσθετο δημοσιονομικό επίπεδοαναπτύσσεται στην
Ευρώπη .Οπροϋπολογισμός τηςΚοινότητας ,τουοποίουτο
σύνολοτωνεσόδωνήτωνδαπανώναντιπροσωπεύει 1%
περίπουτουακαθάριστου εγχώριουπροϊόντος τηςΚοινότη­
τας,δενέχειστηνπραγματικότητα ένασημαντικό μακρο­
οικονομικό αντίκτυπο· ορόλοςτουόμωςείναιπολύπιο
σημαντικός όσοναφοράτιςδιαρθρωτικές αναπροσαρμογές .
Μετηδιεύρυνση τηςΚοινότητας ,οισυνολικοί ίδιοιπόροιτου
προϋπολογισμού αυξάνονται απότο1986,καθώςτοανώτατο
όριοτωνσυνεισφορών απότοφόροπροστιθέμενης αξίας
αυξάνεται από1σε1,4%.Ταυτόχρονα καταβάλλονται
περισσότερες προσπάθειες γιαναπεριοριστεί τοσημαντικό
μερίδιοπουαντιπροσωπεύουν οιδαπάνεςγιατηστήριξητων
τιμώντωνγεωργικών προϊόντων στονκοινοτικό προϋπολο­
γισμό.
Οπρωταρχικός στόχοςτουπροϋπολογισμού τηςδιευρυμένης
Κοινότητας είναιναδιευκολύνει τιςδιαρθρωτικές αναπρο­
σαρμογές καιτησύγκλιση τωνοικονομιών τωνκρατών
μελών,όπωςφαίνεταισαφώςκαιαπόταδεδομένα που
παρουσιάζει οπίνακας 9.Ταστοιχείαγιατοέτος1986
προέρχονται απότοπροσχέδιο προϋπολογισμού .Πολλάαπό
τακονδύλια τουπροϋπολογισμού πουσημειώνουν ταχεία
αύξησηπεριλαμβάνουν ενισχύσεις πουπροορίζονται να
αντισταθμίσουν τιςεπιπτώσεις πουθαπροκύψουν απότο
άνοιγματωνκοινοτικών αγορώνκαιναβοηθήσουν την
αναδιάρθρωση περιοχών ήτομέωνπουαντιμετωπίζουν
δυσκολίες .

Αριθ.L377/30 ΕπίσημηΕφημερίδα τωνΕυρωπαϊκών Κοινοτήτων 31.12.85
ΠΙΝΑΚΑΣ 9
Προϋπολογισμός τηςΕυρωπαϊκής Κοινότητας ,1984—1986 —Προσχέδιο προϋπολογισμού πουυπέβαλεη
Επιτροπή
(σεεκατομμύρια ΕCU)
Δαπάνες1984
ΕUR101985
ΕUR101986
ΕUR12
Τομείς
Γεωργία—τμήμαεγγυήσεων 18126 1.9691 20688
Γεωργία—διαρθρωτικά ταμεία 667 687 946
Αλιεία 87 105 236
Κοινωνικό Ταμείο 1212 1410 2399
Περιφερειακό Ταμείο 1413 1610 2600
Ολοκληρωμένα Μεσογειακά Προγράμματα 10 10 151
Μεταφορές 505(') 36 74
Ενέργειακαιβιομηχανία 659(2) 130 105
Έρευνακαικαινοτομία 533 570 673
Επισιτιστική βοήθεια 737 772 954
Αναπτυξιακή βοήθεια 527 531 697
Άλλεςδαπάνες,συμπεριλαμβανομένων των/||||
επιστροφών στακράτημέλη 2733 2881 5527
Σύνολο 27208 28433 35050
Έσοδα1984
ΕUR101985
ΕUR101986
ΕUR12
Γεωργικές εισφορές 2435 2106 2699
Δασμοί 7961 8596 9700
Φόροςπροστιθέμενης αξίας(ΦΠΑ) 14594 15198 22184
Ειδικέςσυνεισφορές 596 2247 204
Διάφορα 466 286 263
Σύνολο 26052 28433 35050
ρ.πι.
Ανώτατοόριοποσοστού ΦΠΑ 1,00 1,00 1,40
Πραγματικό ποσοστόΦΠΑ 1,00 1,00 1,34(3)
Σύνολοτουπροϋπολογισμού ωςποσοστότουΑΕΠ 0,94 0,85 1,10
(')Συμπεριλαμβάνεται ποσό471εκατομμυρίων ΕCUπουαντιστοιχεί σεειδικάμέτραυπέρτουΗνωμένου
Βασιλείου καιτηςΓερμανίας .
(2)Συμπεριλαμβάνεται ποσό456εκατομμυρίων ΕCUπουαντιστοιχεί σεειδικάμέτραυπέρτουΗνωμένου
Βασιλείου καιτηςΓερμανίας .
(3)ΕκτόςαπότηΓερμανία (1,31)καιτοΗνωμένοΒασίλειο (0,82).
Πηγή1984:Λογαριασμοί διαχείρισης 1985/86,προσχέδιο προϋπολογισμού 1986πουεγκρίθηκε απότην
Επιτροπήστις14Ιουνίου1985.
Ηαύξησητωνδαπανώνκατάτο1986οφείλεταιενμέρειστην
προσχώρηση τηςΙσπανίαςκαιτηςΠορτογαλίας ,αντικατο­
πτρίζειόμως,επίσης,μιααύξησητωνδαπανώνσταάλλα
κράτημέλη.Αυτόισχύειιδίωςγια τοΠεριφερειακό Ταμείοτο
οποίο,δυνάμειτωννέωνρυθμίσεων πουισχύουναπότο1985,
αυξάνειτιςδαπάνεςπουπροορίζονται γιατιςπεριοχέςπου
γνωρίζουν ταπιοσοβαράπροβλήματα καιοιοποίεςκαθορί­
ζονταιεφεξήςβάσειπιοεπιλεκτικών κριτηρίων .
Τούψοςτωνδαπανώνπουαντιστοιχούν σταΟλοκληρωμένα
Μεσογειακά Προγράμματα ,ταοποίαέχουνωςστόχονα.
βοηθήσουν τιςμεσογειακές περιοχέςναπροσαρμοστούν στις
συνέπειες πουθαπροκύψουν απότηδιεύρυνση τηςΚοινότη­τας,θαείναι,γιαπρώτηφορά,σημαντικό το1986.Οι
δαπάνεςπουαντιστοιχούν σταπρογράμματα έργωνυποδο­
μήςστοντομέατωνμεταφορών ,στοΚοινωνικό Ταμείο(προ­
γράμματα κατάρτισης καιδημιουργίας θέσεωνεργασίας),
στηνέρευνακαιτηνπροώθηση τηςκαινοτομίας καθώςκαι
στηναναπτυξιακή βοήθειααυξάνονται επίσηςτο1986.
Περίπου50%τωνπρόσθετων δαπανώνκατάτο1986οφεί­
λονταιστηνπροσχώρηση τηςΙσπανίαςκαιτηςΠορτογα­
λίας.Ωστόσο ,αυτότοποσοστόθακαλυφθείαπότουςιδίους
πόρουςπουθακαταβάλουν τανέακράτημέλη—οιάλλες
δαπάνεςοφείλονται σεπληρωμές γιατηχρηματοδότηση
αναλήψεων υποχρεώσεων πουπραγματοποιήθηκαν πριναπό
το1986ήνέωναναλήψεων υποχρεώσεων .

31.12.85 ΕπίσημηΕφημερίδα τωνΕυρωπαϊκών Κοινοτήτων Αριθ.L377/31
Οπροϋπολογισμός τηςΚοινότητας ,οιίδιοιπόροιτουοποίου
θααυξηθούν απότο1986,αποβλέπει κατάπροτεραιότητα
στουςεξήςστόχους:ί)αποτελεσματικότερος περιορισμός των
δαπανώνστοντομέατηςγεωργίας,καιΐϊ)διάθεσηπερισσό­
τερωνπόρωνυπέρτωνδιαρθρωτικών αναπροσαρμογών και
τηςσύγκλισης τωνοικονομιών τωνκρατώνμελών.Τοεπίπεδο,τέλος,τηςπραγματικής αμοιβήςτουκεφαλαίου
επηρεάζει τηνεπενδυτική δραστηριότητα ,στομέτροπου
αυτήεξαρτάται απότηνύπαρξημιαςικανοποιητικής διαφο­
ράςμεταξύαποδοτικότητας καιεπιτοκίου .Οισημερινές
στρεβλώσεις μεταξύτουκόστουςτουκεφαλαίου καιτης
αποδοτικότητας τουπαραγωγικού κεφαλαίου οφείλονται ,
όπωςφαίνεταικαιαπότοδιάγραμμα 14,περισσότερο στην
πτώσητηςαποδοτικότητας τουπαγίουκεφαλαίου κατάτη
διάρκειατηςδεκαετίας του'70απ'ό,τιστηνπιοπρόσφατη
αύξησητωνπραγματικών επιτοκίων .Έτσι,παρότιμια
μείωσητωνπραγματικών επιτοκίων κατάμίαέωςδύο
ποσοστιαίες μονάδες ,σεσχέσημετοσημερινότουςεπίπεδο,
θασυνέβαλλε βέβαιαστηντόνωσητωνεπενδύσεων ,θα
απείχεεντούτοις πολύαπότοναοδηγήσειστηναποκατά­
στασητηςδιαφοράς πουυπήρχεμεταξύτωνπραγματικών
επιτοκίων καιτηςαποδοτικότητας τουπαραγωγικού κεφα­
λαίουκατάτηδιάρκειατηςδεκαετίας του'60,δηλαδήμιας
περιόδουπλήρουςαπασχόλησης ,και,ενμέρει,κατάτο
δεύτεροήμισιτηςδεκαετίας του'70.
Όπωςαποδεικνύεται απότησύγκλισηπροςτακάτωτων
ποσοστών πληθωρισμού στηνΚοινότητα ,σημαντική πρόο­
δοςέχειεπιτευχθεί όσοναφοράτηδημιουργία στηνΕυρώπη
μιαςζώνηςεσωτερικής καιεξωτερικής νομισματικής σταθε­
ρότητας(βλέπεπίνακα5τηςπαρούσας έκθεσης).Εξάλλου ,
απότονΜάρτιοτου1983οικεντρικές ισοτιμίεςόλωνσχεδόν
τωννομισμάτων τωνχωρώνπουσυμμετέχουν στοΕΝΣ
παρέμειναν αμετάβλητες .Ηαναπροσαρμογή ,τονΙούλιοτου
1985,μετάαπόομόφωνη απόφαση τωνσυμμετεχόντων
κρατών,τηςισοτιμίαςτηςιταλικήςλιρέτας,είχεπεριορι­
σμένηέκταση.Ησταθερότητα τωνονομαστικών καιτων
πραγματικών συναλλαγματικών ισοτιμιών τωννομισμάτων
τωνχώρώνπουσυμμετέχουν στονμηχανισμό συναλλάγμα­
τοςτουΕΝΣευρίσκεται σεαισθητήαντίθεσημετιςσυχνά
έντονεςδιακυμάνσεις πουείχανπαρατηρηθεί πριναπότη
δημιουργία τουΕΝΣ,καθώςκαιμετιςδιακυμάνσεις που
σημειώνουν ,σήμεραακόμα,άλλανομίσματα σεδιεθνές
επίπεδο .Τησταθερότητα αυτήαντανακλούν οιπεριορισμέ­
νηςέκτασηςδιακυμάνσεις μεταξύτηςΕCUκαιτωνκυριό­
τερωννομισμάτων πουτηναποτελούν .Ανταποκρίνεται στις
ανάγκεςπουαντιμετωπίζουν οιιδιωτικοίφορείς,όπωςαπο­
δεικνύεται απότηνανάπτυξητηςΕCUστονιδιωτικότομέα
ωςνομίσματος στοοποίοσυνάπτονται δάνειακαιγίνονται
τοποθετήσεις κεφαλαίων ,καθώςκαιαπότηνόλοκαισυχνό­
τερηχρησιμοποίησή τηςστιςεμπορικές συναλλαγές .Νομι­
σματικέςπολιτικέςπουέχουνωςκοινόστόχοτησταθερότητα
καιοιοποίεςπρέπει,ωστόσο,ναδιαφοροποιούνται σε
συνάρτηση μετηνπρόοδοπουπρέπειακόμαναεπιτευχθεί σε
κάθεχώρα,αποτελούν μιαεγγύησηγιατηνπαγίωσηκαιτην
περαιτέρω βελτίωσηαυτώντωναποτελεσμάτων .
Έναςορισμένος αριθμόςχωρών—ιδίωςηΟμοσπονδιακή
Δημοκρατία τηςΓερμανίας ,ηΓαλλία,ηΙταλίακαιτο
Ηνωμένο Βασίλειο—έχουνθέσειπεριοριστικούς στόχους
όσοναφοράτηναύξησητωννομισματικών ήπιστωτικών
μεγεθών .Στιςχώρεςόπουτοποσοστότουπληθωρισμού είναι
ακόμαπολύυψηλό,είναισκόπιμονασυνεχιστεί ηεπιδίωξη
τουσταδιακού περιορισμού τουρυθμούανάπτυξης των
νομισματικών καιπιστωτικών μεγεθώνέτσιώστεναενι­
σχυθείηδιαδικασία σταθεροποίησης .Όταντοεπίπεδοτου
επιτοκίουκαιτωνπληθωριστικών προσδοκιών είναιαρκετά
χαμηλό,μιαεπεκτατική νομισματική πολιτικήθαέπρεπενα
αποδεσμεύσει μιαπρόσθετη πραγματική δυνατότητα ανά­
πτυξης,πουαντιστοιχεί μετημεσοπρόθεσμη εξέλιξητου
παραγωγικού δυναμικού ,χωρίςναθέσεισεκίνδυνοτη
σταθερότητα πουείχεήδηεπιτευχθεί .Μ'αυτότοντρόποθα
μπορούσε ναδοθείμιαδιαρκήςστήριξηστηνοικονομική
δραστηριότητα .Στιςχώρεςαυτές,οκαθορισμός τουστόχουIII.2.Ηνομισματική πολιτικήκαιτοευρωπαϊκό νομισματικό
σύστημα (ΕΝΣ)
Κατάτηδιάρκειατωντελευταίων ετώνεπιτεύχθηκε σταδια­
κάμιασυναίνεση όσοναφοράτηνανάγκηδημιουργίας ενός
σταθερού νομισματικού περιβάλλοντος καιτορόλοτης
νομισματικής πολιτικής γιατηνεπίτευξηαυτούτουστόχου.
Ησυναίνεση αυτήευρίσκεται σεαντίθεση μετιςέντονες
αποκλίσεις μεταξύτωννομισματικών πολιτικών πουεφαρ­
μόστηκαν στακράτημέληκατάτηδιάρκειατηςδεκαετίας
του'70.Τοευρωπαϊκό νομισματικό σύστημα ,μετηνεπιβολή
στιςχώρεςπουσυμμετέχουν σ'αυτόμιαςπειθαρχίας όσον
αφοράτιςδιακυμάνσεις τωνισοτιμιών ,αποδείχθηκε ένας
ουσιαστικός παράγοντας γιατησυνοχήνομισματικών πολι­
τικώνπουέχουνωςκοινόστόχοτηνεπίτευξησταθερότητας .
Αυτήησυναίνεση είναιέναπολύτιμοκεκτημένο πουπρέπει
ναδιαφυλαχθεί :πράγματι ,ηνομισματική σταθερότητα πρέ­
πει,γιαδιάφορους λόγους,νααποτελέσει μιαουσιαστική
συνιστώσα καθεστρατηγικής πουαποβλέπει στηναποκα­
τάστασημιαςδιαρκούςανάπτυξης πουθαέχειωςστόχοτη
δημιουργία περισσότερων θέσεωνεργασίας .
Ηνομισματική σταθερότητα δημιουργεί καταρχάς έναπερι­
βάλλονπουευνοείτησυνεργασία μεταξύτωνοικονομικών
φορέωνκαιπεριορίζει ,ιδίως,τηνανάγκηπροσφυγής σε
μηχανισμούς τιμαριθμικής αναπροσαρμογής .Κληρονομιά
περιόδων μευψηλόπληθωρισμό ,οιμηχανισμοί αυτοίεπι­
βραδύνουν τηναναγκαίααναπροσαρμογή τωντιμώνκαιτου
συγκριτικού κόστουςκαισυμβάλλουν μ'αυτότοντρόπο
στηνεπιδείνωση τωνσημερινών μακροοικονομικών ανισορ­
ροπιών.
Εξάλλου ,οιπροσδοκίες γιαένασταθεράκατώτερο ποσοστό
πληθωρισμού καθιστούν πιοαποτελεσματικό τορόλοτου
επιτοκίουωςκαθοριστικού παράγοντα γιατηνεξισορρόπηση
προσφοράς καιζήτησηςστιςκεφαλαιαγορές .Ένατεχνητά
χαμηλό,ήακόμακαιαρνητικό ,πραγματικό κόστοςτου
κεφαλαίου ,όπωςαυτόσυνέβησεορισμένες χώρεςκατάτη
διάρκειατηςδεκαετίας του'70,δεναντικατοπτρίζει επαρ­
κώςτηστενότητα τουκεφαλαίου ,ενθαρρύνει τησπατάλη
τωνπόρωνπουπροέρχονται απότηναποταμίευση καιοδηγεί
σεμιαανάπτυξη ,ηδομήτηςοποίαςδενευνοείτηδημιουργία
θέσεωνεργασίας .Βέβαια,ταυπέρμετρα υψηλάεπίπεδατων
πραγματικών επιτοκίων (υψηλότερα ,π.χ.,απότοποσοστό
αύξησηςπουαντιστοιχεί στηναναπτυξιακή τάσητηςοικο­
νομίας),πουσυνοδεύουν ταπολύυψηλάδημοσιονομικά
ελλείμματα ,έχουνσημαντικές διαρθρωτικές συνέπειες .
Ωστόσο,αυτήτηστιγμήτοεπίπεδοτωνπραγματικών
επιτοκίων πρέπειναείναιαρκετάυψηλόγιαναπροσελκύσει ,
μέσωτηςαποταμίευσης ,τουςπόρουςπουείναιαναγκαίοι για
τηχρηματοδότηση όχιμόνοτωνελλειμμάτων αυτών,που
παραμένουν ακόμαυπερβολικά υψηλάσεορισμένες περι­
πτώσειςστοεσωτερικό καιστοεξωτερικό τηςΚοινότητας ,
αλλάκαιτηναπαραίτητη προσπάθεια γιατηνπραγματοποί­
ησηνέωνεπενδύσεων .Ηπολιτικήπροοδευτικής μείωσηςτων
ελλειμμάτων τουΔημοσίου ,πουυπεδείχθη γιαορισμένες
χώρες,βρίσκειμ'αυτότοντρόποτηδικαιολογία τηςστο
γεγονόςότισυμβάλλει μεσοπρόθεσμα στημείωσητωνπραγ­
ματικώνεπιτοκίων .

Αριθ.L377/32 ΕπίσημηΕφημερίδα τωνΕυρωπαϊκων Κοινοτήτων 31.12.85
για.τηναύξησητηςποσότητας τουχρήματος θαπρέπεινα
εξαρτάται σεμεγάλοβαθμόαπότηνεκτίμησητηςαύξησης
τουπαραγωγικού δυναμικού ,καιιδίωςαπότιςαναμενόμενες
επιπτώσεις τωνπολιτικών προσφοράς πουεφαρμόζονται
στουςάλλουςτομείςκαιτηναύξησητουβαθμούχρησιμο­
ποίησηςτουπαραγωγικού δυναμικού πουείναι"δυνατόνα
πραγματοποιηθεί χωρίςναδημιουργηθούν πληθωριστικές
τάσεις.Στομέτροπουοιπολιτικέςπροσφοράς επιταχύνουν
τηναύξησητουπαραγωγικού δυναμικού ,μιαυγιήςχρηματο­
δότησητηςεπιθυμητής αύξησηςτηςζήτησηςσυμβαδίζει με
τηστρατηγική αυτή.
Βέβαια,οιμεταλλαγές πουυφίστανται αυτήτηστιγμήοι
κεφαλαιαγορές και,ιδίως,ηδιάδοσητωνχρηματοπιστωτι­
κώνκαινοτομιών πουτείνουννααυξήσουντηναστάθεια "της
ζήτησηςχρήματος ,περιπλέκουν ορισμένες φορέςτηνεφαρ­
μογήτωνπολιτικών πουβασίζονται στονκαθορισμό στόχων
γιατανομισματικά καιπιστωτικά μεγέθη.Ηπείρααπέδειξε
όμωςότι,ότανοιαρχέςτωνχωρώνπουσυμμετέχουν στο
ΕΝΣεφαρμόζουν πιστάμιαπολιτικήπουείναισύμφωνη με
τιςκατευθυντήριες γραμμέςπουστηρίζονται σταανωτέρω
κριτήρια ,ομηχανισμός συναλλάγματος σταθεροποιείται και
οιμακροοικονομικές τουεπιπτώσεις είναιπιοέντονες .Για
τιςχώρεςτουΕΝΣ,οιενδιάμεσοι ποσοτικοί στόχοιτης
νομισματικής πολιτικής καιοστόχοςγιατηνισοτιμίατου
νομίσματος αλληλοενισχύονται .Εξάλλου ,στοΗνωμένο
Βασίλειο ,οιαρχές,παράλληλα μετουςενδιάμεσους ποσοτι­
κούςστόχουςτους,δίνουνόλοκαιμεγαλύτερη σημασίαστην
ισοτιμίατηςστερλίνας .
ΣτιςάλλεςχώρεςτουΕΝΣ,οιοικονομίες τωνοποίωνείναι
ακόμαπιοεξωστρεφείς ,ηκεντρικήισοτιμίατουνομίσματος
τουςσταπλαίσιατουΕΝΣαποτελείτονκυριότερο ενδιάμεσο
στόχο,οιδεεσωτερικοί ενδιάμεσοι στόχοιέχουν,ενδεχομέ­
νως,λιγότεροπεριοριστικό χαρακτήρα .Οιαρχέςπρέπει,
ωστόσο ,ναμεριμνούν ώστεηδημιουργία χρήματος στο
εσωτερικό ναεξακολουθεί ναεξαρτάται σταθεράαπότο
βαθμόσταθερότητας τωντιμώνκαιτηδυνατότητα διατήρη­
σηςτηςεξωτερικής θέσηςτηςοικονομίας .Μιαέντονηπτώσητηςτιμήςτουδολαρίουκαιηβελτίωσητων
όρωντουεμπορίου πουθαμπορούσε ναπροκύψει ,θα
ελάφρυναν τουςπεριορισμούς πουαντιμετωπίζουν οινομι­
σματικέςπολιτικές πουέχουνωςτελικόστόχοτηνεπίτευξη
τηςσταθερότητας τωντιμών.Γιαένανδεδομένο ρυθμό
νομισματικής επέκτασης ,έναςταχύτερος αποπληθωρισμός ,
χάρηστηνεπίδραση εξωτερικών παραγόντων ,θααποδέ­
σμευεμιασυμπληρωματική πραγματική δυνατότητα ανά­
πτυξης .Λαμβανομένης όμωςυπόψητηςσημερινής αστά­
θειαςτουδιεθνούςνομισματικού συστήματος ,οσυνεχής
έλεγχοςτηςνομισματικής επέκτασης παραμένει εγγύησηγια
μιαδιαρκήσταθερότητα .Ωστόσο ,σύμφωναμετηνπρόσφα­
τηδήλωσητωνυπουργώνοικονομικών τωνπέντεκυριότερων
βιομηχανικών κρατών ,ηαναζήτηση μιαςλύσηςστοπρό­
βληματηςαστάθειας αυτής,ηοποίαταυτόχρονα θασυμβά­
λειστηνπεραιτέρω ελάφρυνση τωνεξωτερικών περιορισμών
πουενδέχεται ναπαρεμποδίσουν τημείωσητωνεπιτοκίων
στηνΕυρώπη,παραμένει επιθυμητή .
Ησταθερότητα τωνδιμερώνισοτιμιώνστοπλαίσιοτουΕΝΣ
παίζειένανουσιαστικό ρόλοστηδιαδικασία σύγκλισης .Στις
χώρεςμετονυψηλότερο ρυθμόπληθωρισμού ,αυτήησταθε­
ρότηταενισχύει ,καταρχάς ,τιςαποπληθωριστικές προσπά­
θειεςπουκαταβάλλονται στοεσωτερικό .Στιςχώρεςαυτές,
χάρηστηναυξανόμενη σύγκλισητωνρυθμώνπληθωρισμού
καιλαμβάνοντας υπόψητηναναπροσαρμογή τηςισοτιμίας
τηςλιρέταςτονΙούλιοτου1985,ηαύξησητωντρεχουσών
ονομαστικών τιμώνσυναλλάγματος ,σταθμιζομένων μετα
διαφορικά πληθωρισμού έναντιτωνάλλωνεταίρων(πραγμα­
τικέςισοτιμίες),παραμένει περιορισμένη ,αντικατοπτρίζει
όμωςταυτόχρονα τονσταθεροποιητικό αντίκτυπο ενός
μηχανισμού συναλλαγών πουπροβλέπει σταθερές ,αλλά
προσαρμοζόμενες ισοτιμίες .Ηαύξησητηςανταγωνιστικό­
τητας,αφετέρου ,στιςχώρεςμεμεγαλύτερη σταθερότητα ,
τουςεπιτρέπεινααποκτήσουν μιαευνοϊκήθέσηστιςεξωτε­
ρικέςσυναλλαγές καισυμβάλλει στηδημιουργία πραγματι­
κώνδυνατοτήτων ανάπτυξης .Ωστόσο ,μεβάσηταανωτέρω ,
δενμπορείνααποκλεισθεί τοενδεχόμενο επανευθυγράμμι­
σηςτωνκεντρικών ισοτιμιών στιςπεριπτώσεις σημαντικών
ανισορροπιών .

31.12.85 ΕπίσημηΕφημερίδα τωνΕυρωπαϊκων Κοινοτήτων Αριθ.L377/33
ΔΙΑΓΡΑΜΜΑ 14
Αμοιβήτηςεργασίας ,τουπάγιουκεφαλαίου καιτουχρηματοπιστωτικού κεφαλαίου στηνΚοινοτητα (')(2)
(')Τοανωτέρωδιάγραμμα περιλαμβάνεται στηνέκθεσητηςΕπιτροπής Οικονομικής Πολιτικής των
Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων ,«Αποδοτικότητα καιποσοστόαπόδοσης στηνΚοινότητα »,έκθεσηπροςτο
Συμβούλιο καιτηνΕπιτροπή (έγγρ.Π/02/85),Μάιος1985.Παρέχειμιαεικόνα,βάσειδιαφορετικών
ορισμών ,τηςεξέλιξηςτηςαποδοτικότητας ,όπωςτηνπαρουσιάζουν ταδιαγράμματα 11και
■12ανωτέρω .
(2)Μέσοςκοινοτικός όροςσταθμισμένος μεταΑΕΠτου1975καιτιςισοτιμίεςτηςαγοραστικής δύναμης
του1975.
(3)Διορθωμένη μετονδείκτητιμώντουΑΕΠ.
(4)Καθαρόπλεόνασμα εκμετάλλευσης τωνεπιχειρήσεων (εξαιρουμένης τηςοικοδομικής δραστηριότητας )
ωςποσοστό τουαντίστοιχου καθαρού παγίουκεφαλαίου (αριστερή κλίμακα).Λόγωγνωστών
στατιστικών προβλημάτων ,είναισκόπιμημιακάποιαεπιφύλαξη κατάτηνερμηνείατωνεπιπέδωντης
καμπύλης αυτήςκαιθαέπρεπεναδοθείμεγαλύτερη προσοχήστηνεξέλιξήτης.
Πηγή:DΕΙUSCΗΕS ΙηSΐϊΐιιΙFUΓWΪΓΐSCΐΐ3FΐSFΘΓSCΐΐUΗ §(Βερολίνο )γιατοομοσπονδιακό Υπουργείο Οικονο­
μικών(Βόννη).Οιμέσοιόροιγιατατελευταία χρόνιακαιγιατηνΚοινότητα προέρχονται από
υπολογισμούς τωνυπηρεσιών τηςΕπιτροπής .
(5)Επιτόκιο τωνκρατικών χρεογράφων διορθωμένο μετονδείκτητιμώνκαταναλωτή (αριστερή
κλίμακα).
Κατάτηδιάρκειατωντελευταίων ετών,ηεσωτερική συνοχή
τουΕΝΣ,στηνοποίασυνέβαλαν ,βέβαια,κατάδιαστήματα
καιορισμένοι ευνοϊκοίεξωτερικοί παράγοντες ,εξασφαλί­
στηκεκυρίωςχάρηστηνενίσχυσητηςσυναίνεσης όσον
αφοράτιςπροτεραιότητες καιταμέσαπουθατεθούνσε
εφαρμογή σεόλουςτουςτομείςτηςοικονομικής πολιτικής ,
τομεγαλύτερο βαθμόσύγκλισης τωνεπιδόσεων καθώςκαιτο
στενόσυντονισμό τόσοτωνεγχώριωνόσοκαιτωνεξωτερι­
κώννομισματικών πολιτικών .Ωστόσο,πρέπεινασημειωθεί
ακόμασημαντική πρόοδοςμέχριναεπιτευχθεί έναςικανο­
ποιητικός βαθμόςσύγκλισης .Γιατοσκοπόαυτό,ορισμένες
χώρεςπρέπειακόμανακαταβάλουν οπωσδήποτε σημαντι­
κέςπροσπάθειες στοδημοσιονομικό τομέακαιστοντομέα
τηςεισοδηματικής πολιτικής έτσιώστεναμειώσουν το
βάρος,πούείναιμερικέςφορέςυπερβολικό ,πουυφίσταται η
νομισματική πολιτικήστηδιαδικασία σταθεροποίησης .Όσοπιοέντονηθαείναιηανάπτυξη στηνΚοινότητα τόσο
ταχύτεραθαπροκύψουν ταθετικάαποτελέσματα αυτώντων
προσπαθειών .
Τοπεριθώριο ελιγμώνπουδιαθέτουν οιαρχέςστηνπολιτική
τωνεπιτοκίων εξαρτάται σεμεγάλοβαθμόαπότοεπίπεδο
τουςστιςδιεθνείςαγορέςκαιαπότησυνέχισητηςπροσπά­
θειαςγιατηνεπίτευξηενδιάμεσων καιτελικώνστόχωντης
νομισματικής πολιτικής .Όσοναφοράτουςεξωτερικούς
περιορισμούς ,ταευρωπαϊκά βραχυπρόθεσμα επιτόκιαδεν
ακολούθησαν πιστάτηναυξητικήτάσητωναμερικανικών
βραχυπρόθεσμων επιτοκίωνκατάτηδιάρκειατωνπρώτων^
έξιμηνώντου1984καιτηνέντονηπτώσητουςκατάτη
διάρκειατωνεπόμενων δώδεκαμηνών.Κατάμέσοόροτων
χωρώντηςΚοινότητας ,ταβραχυπρόθεσμα επιτόκιαμειώθη­
κανμεταξύΔεκεμβρίου 1983καιΙουλίου1985μεπιοσταθερό
ρυθμό,αλλάκαιελαφράβραδύτερο απ'ό,τιστιςΗνωμένες

31.12.85 Αριθ.L377/34 ΕπίσημηΕφημερίδα τωνΕυρωπαϊκων Κοινοτήτων
Πολιτείες (κατά1,1ποσοστιαία μονάδαστηνΕυρώπηέναντι
1,7στιςΗνωμένες Πολιτείες).Ηπροσεκτική διαχείριση των
βραχυπρόθεσμων επιτοκίωνστηνΕυρώπη,διαφοροποιημένη
ανάλογαμετιςανάγκεςπουυφίστανται ακόμα,όσοναφορά
τηνεγχώριασταθεροποίηση ,καιμετοβάροςτωνεξωτερι­
κώνπεριορισμών ,καθώςκαιμιαπιοευνοϊκήεξέλιξητων
βασικώνπαραγόντων (εξωτερικόκαιδημοσιονομικό έλλειμ­
μα),ενισχύουν στηνΕυρώπητηναξιοπιστία τωνεφαρμοζό­
μενωνπολιτικών .Τογεγονόςαυτόσυνετέλεσε στημη
αμελητέα μείωση(κατά1,7ποσοστιαίες μονάδες)τωνονο­
μαστικών μακροπρόθεσμων επιτοκίων ,ηοποίαήτανπιο
έντονηστηνΕυρώπηαπ'ό,τιστιςΗνωμένες Πολιτείες
μεταξύΔεκεμβρίου 1983καιΙουλίου1985.
Ηισχύςτουδολαρίουπαρεμπόδισε μέχριτονΜάρτιοτου
1985τημείωσητωνβραχυπρόθεσμων επιτοκίων στηνΕυρώ­
πη,ηκατάσταση όμωςέκτοτεέχειμεταβληθεί ,μεαποτέλε­
σμανααποδεσμευθεί ένάπεριθώριο ελιγμώνπουήδηχρησι­
μοποιείται στιςχώρεςτηςΚοινότητας πουέχουνταχαμηλό­
τεραποσοστάπληθωρισμού .ΣτηνΟμοσπονδιακή Δημοκρα­
τίατηςΓερμανίας ,τοεπιτόκιοτηςχρηματαγοράς μειώθηκε
κατ'αυτότοντρόποκατά1,6περίπουποσοστιαίες μονάδες
απότονΜάρτιοτου1985καιαυτήτηστιγμήανέρχεται σε
4,5%,πουείναικαιτοπιοχαμηλόεπίπεδοαπότοτέλοςτου
1978.Μιαευνοϊκήδιεθνήςσυγκυρία θαεπέτρεπεναχρησι­
μοποιηθεί σεακόμαμεγαλύτερο βαθμόαυτότοπεριθώριο .
Στιςχώρεςόπουηανάγκησταθεροποίησης είναιακόμα
σημαντική καιόπουηνομισματική πολιτικήπρέπεινα
συμβάλει περαιτέρω στηδιαδικασία σύγκλισης ,ημείωση
τωνονομαστικών επιτοκίων θαμπορούσε ναεξακολουθήσει
ναεξαρτάται απότηνεπιβράδυνση τουρυθμούτουπληθω­
ρισμού.Στομέτροπουαυτήηδιαφοροποιημένη διαχείριση
τωνεπιτοκίων ,σύμφωνα μετουςεγχώριους στόχουςτης
νομισματικής πολιτικήςστιςδιάφορεςχώρες,συμβάλλει στη
διατήρηση ,σταπλαίσιατουΕΝΣ,ενόςκατάλληλου διαφο­
ρικούπληθωρισμού ,ενισχύειταυτόχρονα καιτησταθερότη­
τατουμηχανισμού συναλλάγματος καιτηνεσωτερική του
συνοχήέναντιτωνεξωτερικών επιρροών ,παράτιςαποκλί­
σειςπουυπάρχουνακόμαόσοναφοράορισμένους βασικούς
παράγοντες .
Ταπραγματικά μακροπρόθεσμα επιτόκια ,ταοποίασε
πρώτηεκτίμησημπορούνναμετρηθούν μετηδιαφοράμεταξύ
τουονομαστικού επιτοκίου καιτουρυθμούαύξησηςτων
τιμώνκαταναλωτή ,αυξήθηκαν κατάμέσοόροστιςχώρες
τηςΚοινότητας κατά4,5ποσοστιαίες μονάδεςμεταξύ1981
και1984.Αυτήηαύξησηήτανιδιαίτερααισθητήστιςχώρες
όπουτούψοςτωνεπιτοκίων αυτώνήτανκοντάστομηδένή
καιαρνητικόστιςαρχέςτηςδεκαετίας του'80,ενώστιςπιο
σταθερέςχώρεςηαύξησήτουςανήλθεμόνοσεδύοπερίπου
ποσοστιαίες μονάδες .Ότανορυθμόςτουαποπληθωρισμού
είναιταχύςήόταντοποσοστόπληθωρισμού είναικατά
παράδοση χαμηλό,ουπολογισμός τουπραγματικού επιτο­
κίου,μετηδιαφοράμεταξύονομαστικού επιτοκίου και
τρέχοντος ρυθμούαύξησηςτωντιμών,οδηγείπιθανώςστην
υπερεκτίμησή τουσεσύγκριση μεμιαμέθοδουπολογισμού
πουλαμβάνει υπόψητονπροσδοκώμενο μεσοπρόθεσμα
ρυθμόπληθωρισμού ,πουείναιμάλλονυψηλότερος απότον
τρέχοντα ρυθμόπληθωρισμού .
Αντίθετα ,στιςχώρεςόπουτοποσοστόπληθωρισμού είναι
ακόμαυψηλόκαιστιςοποίεςόμωςηδιαδικασία αποπληθω­
ρισμούέχειήδηπροχωρήσει καιείναιαξιόπιστη ,τοπροσδο­
κώμενομεσοπρόθεσμα πραγματικό επιτόκιοείναιυψηλότε­
ροαπόεκείνοπουυπολογίζεται βάσειτουτρέχοντος ποσο­
στούπληθωρισμού .Ορόλοςτωνπληθωριστικών προσδο­
κιώνείναιοπωσδήποτε ουσιαστικός γιατηδιαμόρφωση των
ονομαστικών επιτοκίων τογεγονόςαυτόαυξάνειτησημα­
σίαπουπρέπειναδοθείστηνεφαρμογή νομισματικώνπολιτικών πουαποβλέπουν μεσταθερόκαιαξιόπιστο τρόπο
στησταθερότητα τωντιμών.Οιπολιτικέςαυτέςσυμβάλλουν
στημείωσητηςδιαφοράς μεταξύτουτρέχοντος καιτου
προσδοκώμενου ρυθμούπληθωρισμού καιστησταθεροποίη­
σήτουςστοκατώτεροεπίπεδο·μ'αυτότοντρόποεπιτρέπουν
μιαπιοορθολογική διαμόρφωση τωνονομαστικών επιτοκίων
καιδημιουργούν έναευνοϊκόπεριβάλλον γιατησταδιακήκαι
σταθερήμείωσήτους.
Ηπροςταάνωσύγκλισητωνπραγματικών επιτοκίων στην
Κοινότητα αντανακλά στονεφεξήςκοινόπροσανατολισμό
τωννομισματικών πολιτικών ,υπόσυνθήκεςγενικάυψηλών
δημοσιονομικών ελλειμμάτων καισημαντικών εντάσεων
στιςδιεθνείςκεφαλαιαγορές ,ιδίωςστιςΗνωμένεςΠολιτείες .
Ηπροοδευτική μείωσήτους,εφόσονείναιεπιθυμητή αυτήτη
στιγμή,θαπρέπειναστηριχθεί σευγιείςβάσειςκαιθα
εξαρτηθείκυρίωςαπότηνευνοϊκήεξέλιξηκαιτηναξιοπιστία
τηςδιαδικασίας αποπληθωρισμού ,καθώςκαιαπότηνεξά­
λειψητωνδημοσιονομικών ανισορροπιών ,καιιδίωςτων
δημόσιωνελλειμμάτων στοεσωτερικό καιστοεξωτερικό της
Κοινότητας .
Ηπραγματική ελευθέρωση τηςκίνησηςκεφαλαίων στο
εσωτερικό τηςΚοινότητας ,παράλληλα μετιςπροσπάθειες
πουκαταβάλλονται γιατησύγκλισητωνοικονομικών πολι­
τικώνμεστόχοτηνταχύτερηανάπτυξη ,θαεπιτρέψουν την
ολοκλήρωση τουευρωπαϊκού νομισματικού συστήματος ,το
οποίοείναιαναγκαίο γιατηδημιουργία ενόςευρωπαϊκού
νομισματικού καιχρηματοοικονομικού χώρου.Ηπραγματο­
ποίησήτουθαδιευκόλυνε τηνανάπτυξη στηνΕυρώπημιας
δυναμικής καιελκυστικής κεφαλαιαγοράς καιθασυντελού­
σεμ'αυτότοντρόποστηνκαλύτερηαξιοποίηση τηςαποτα­
μίευσης .
Ηπρόοδοςπουεπιτεύχθηκε πρόσφατα στοντομέααυτόείναι
ακόμαπιοαξιόλογηεάνληφθείυπόψηότι,απότηνέναρξη
λειτουργίας τουΕΝΣ,τονΜάρτιοτου1979,οστόχοςτης
ελευθέρωσης τηςκίνησηςκεφαλαίων απέκτησε όλοκαι
μεγαλύτερη σημασία .Πράγματι ,στομέτροπουοιπεριορι­
σμοίπουπαρεμποδίζουν τηνκίνησηκεφαλαίων αυξάνουν
τεχνητάτηναυτονομία τωννομισματικών πολιτικών ,μετρι­
άζουνεπίσηςκαιτιςθετικέςεπιπτώσεις πουπροκαλεί η
πειθαρχία πουσυνεπάγεται ομηχανισμός συναλλαγών -και
ενδέχεταιναεπιβραδύνουν μ'αυτότοντρόποτηδιαδικασία
σύγκλισης .Ωστόσο ,οαυξανόμενος βαθμόςσύγκλισης των
νομισματικών πολιτικών καιησταδιακή εξασθένηση των
κερδοσκοπικών προσδοκιών τωνοικονομικών φορέων ,
καθιστούν στηνπραγματικότητα άχρηστο ,εάνόχιανύπαρ­
κτο,αυτότοπεριθώριο ελιγμών ,όπωςαποδεικνύεται καιαπό
τηνπροςταάνωευθυγράμμιση τωνπραγματικών επιτοκίων
στηνΚοινότητα .Έτσι,στοβαθμόπουοιδιαφορές μειώνο­
νται,οιπεριορισμοί στηνελεύθερηδιακίνηση τωνκεφαλαίων
χάνουνπροοδευτικά τηχρησιμότητά τους.Τογεγονόςαυτό
συνηγορεί υπέρτηςσταδιακής κατάργησης αυτώντων
περιορισμών ,υπότονόροότιδενθατεθείσεκίνδυνο,κατάτη
διάρκειατηςπεριόδουαναπροσαρμογής ,ησταθερότητα του
μηχανισμού συναλλάγματος .
Απότιςαρχέςτου1984δημιουργήθηκε προοδευτικά ένα
ευνοϊκόκλίμαγιατηνενίσχυσητουσυναλλαγματικού συστή­
ματος,χάρηστησυμβολήδιαφόρων παραγόντων :τηνικα­
νοποιητική σύγκλιση τωννομισματικών πολιτικών ,την
αξιοπιστία πουαποκτήθηκε απότηγενικήδιαδικασία απο­
πληθωρισμού ,μιαπιοανοικτήκαιπιοαποδεκτή στάσηόσον
αφοράτησκοπιμότητα τηςσυνέχισης τηςελευθέρωσης της
κίνησηςκεφαλαίων προςτοσυμφέροντουίδιουτουΕΝΣ,την
αντίσταση τηςδέσμηςισοτιμιών πουείχεσυμφωνηθεί τον
Μάρτιοτου1983στιςεξωτερικές νομισματικές εξελίξεις .
Μιαεκδήλωση αυτούτουτρόπουαντιμετώπισης αποτέλεσε η

31.12.85 ΕπίσημηΕφημερίδα τωνΕυρωπαϊκών Κοινοτήτων Αριθ.L377/35
θέσπιση,το1985,απότοΣυμβούλιο Υπουργών καιαπότις
κεντρικέςτράπεζεςτηςΚοινότητας ,τωνπρώτωντεχνικών
μέτρωνπουθαεπιτρέψουν τηχρησιμοποίηση ,σεκάπως
μεγαλύτερο βαθμό,τηςΕCUκατάτηλειτουργία στηνπράξη
τουσυναλλαγματικού συστήματος .Παρασχέθηκε μάλιστα
ενμέρεισετρίτουςηδυνατότητα πρόσβασης στιςΕCUτου
FΕCΟΜ .
Οιαρμόδιεςκοινοτικές αρχέςσυμφώνησαν νασυνεχιστεί η
εξέτασητωνδυνατοτήτων καιτωνπροϋποθέσεων γιατην
επίτευξηπεραιτέρω προόδουστοννομισματικό τομέα.Το
Συμβούλιο τωνΥπουργών Οικονομικών επιβεβαίωσε την
ορθότητα τουαπώτερου στόχουτηςΟικονομικής καιΝομι­
σματικήςΈνωσης .Ηανάπτυξη τουΕΝΣ,ηενίσχυσητου
οποίουαποτελείκαθεαυτήέναστόχο,πρέπειναενταχθείκαι
αυτήστηνίδιαπροοπτική .Σχετικάμετοθέμααυτό,ιδιαίτερο
ενδιαφέρον παρουσιάζουν ταζητήματα πουαφορούνστην
ανάπτυξη τουδιεθνούςρόλουτηςΕCU,τόσογιατηνιδιωτική
όσοκαιγιατηδημόσιαχρήσητης,καιστηνσυμμετοχή ,επί
ίσοιςόροις,τωννομισμάτων πουαποτελούν τιςσυνιστώσες
τηςΕCUστομηχανισμό συναλλάγματος .
Ηδημιουργία μιαςζώνηςνομισματικής σταθερότητας αποτε­
λείαναπόσπαστο μέροςτηςστρατηγικής πουαποβλέπει στην
επίτευξησταθερήςανάπτυξης πουναοδηγείστηδημιουργία
περισσότερων θέσεωνεργασίας ,Περιορίζοντας τηναβεβαιό­
τηταπουπεριβάλλει τημελλοντική εξέλιξητηςπραγματικής
αξίαςτουχρήματος ,ησταθερότητα δημιουργεί έναευνοϊκό
περιβάλλον γιατησυνεργασία τωνοικονομικών φορέων.Η
σταθεροποίηση τωνπληθωριστικών προσδοκιών επιτρέπει
εξάλλουτηνπιοορθολογική διαμόρφωση τωνεπιτοκίων στις
κεφαλαιαγορές ,οιοποίεςδιαδραματίζουν ένανουσιαστικό
ρόλοστηβέλτιστηδιάθεσητωνπεριορισμένων πόρωνπου
προέρχονται απότηναποταμίευση .Όσοναφοράτησταθερό­
τητα,έχουνεπιτευχθεί ενθαρρυντικά αποτελέσματα κατάτη
διάρκειατωντελευταίων ετών.Οινομισματικές πολιτικές ,
πουεπιδιώκουν σταθεράτονκοινόστόχοτηςσταθερότητας ,
οιοποίεςόμωςπρέπεισήμεραναδιαφοροποιηθούν ανάλογαμε
τηνπρόοδοπουπρέπειακόμαναεπιτευχθεί ,αποτελούν την
εγγύησηγιατηνπαγίωσηκαιτηνπεραιτέρω βελτίωσηαυτών
τωναποτελεσμάτων .Σεορισμένες χώρες,ηνομισματική
πολιτικήπρέπειναενισχύσει ακόματηδιαδικασία σταθερο­
ποίησης,αποβλέποντας στημείωσητουρυθμούτηςνομισμα­
τικήςεπέκτασης καιεξαρτώντας τημείωσητωνβραχυπρό­
θεσμωνεπιτοκίων απότηνπρόοδοπουθασημειώσει η
διαδικασία αποπληθωρισμού .Ηεσωτερική συνοχήτουευρω­
παϊκούνομισματικού συστήματος θαέπρεπε,ωστόσο,να
ενισχυθείπεραιτέρω μενέεςπροόδουςόσοναφοράτησύγκλι­
σητωνεπιδόσεων καιτωνκατευθύνσεων σεόλουςτους
τομείςτηςοικονομικής πολιτικής ,έτσιώστεναμειωθείτο
υπερβολικό σεορισμένες περιπτώσεις βάροςπουυφίσταται η
νομισματική πολιτικήστηδιαδικασία σταθεροποίησης .Σε
άλλεςχώρες,ηνομισματική πολιτικήθαέπρεπενασυνεχίσει
ναχρησιμοποιεί τοδιαθέσιμο περιθώριο γιατημείωσητων
επιτοκίων και,διαφυλάσσοντας ταυτόχρονα τησταθερότητα
πουέχειήδηεπιτευχθεί ,ναπαρέχειτηρευστότητα πουείναι
αναγκαία γιατηνευθυγράμμιση τουρυθμούτηςανάπτυξης με
τημεσοπρόθεσμη βελτίωση τηςπαραγωγικής ικανότητας .Θα
ήτανεπιθυμητό ,όσοναφοράτοσημείοαυτό,οιπρόσφατοι
πρόοδοιπουέχουνεπιτευχθεί στοντομέατηςδιεθνούςνομι­
σματικήςσυνεργασίας ναεξακολουθήσουν νασυμβάλλουν
στηνπεραιτέρω ελάφρυνση τωνεξωτερικών περιορισμών που
θαμπορούσαν ναπαρεμποδίσουν τημείωσητωνπραγματικών
επιτοκίων ,καιναενθαρρύνουν μ*αυτότοντρόποπερισσότερο
τιςεπενδύσεις απ'ό,τιτιςχρηματοπιστωτικές τοποθετήσεις .
Στοευρωπαϊκό επίπεδο,ηυιοθέτηση νομισματικών πολιτικών
μεβάσητιςκατευθύνσεις πουαναφέρονται ανωτέρωθαείχε
σαναποτέλεσμα ,εκτόςαπότηνενίσχυση τηςεσωτερικής
νομισματικής συνοχήςτηςΚοινότητας ,νααυξήσειτησκοπι­μότητανέωνπροοδωνστηνοικοδόμηση τουΕΝΣ,πουθα
περιλαμβάνουν ,ιδίως,μέτραγιατηνελευθέρωση τηςκίνησης
κεφαλαίων καιτηνανάπτυξη τουρόλουτηςΕCU.
III.3.Αγορέςκαιπολιτικέςστουςδιάφορους τομείς
III.3.1.Βελτίωση τηζεσωτερικής αγοράς
Ηπλήρηςυλοποίηση μιαςμεγάληςεσωτερικής αγοράς,την
οποίαπροτείνειηΕπιτροπήστηΛευκήΒίβλοτηςτουΙουνίου
1985,προσφέρει ,στοβαθμόπουεπιτρέπειτηνανάπτυξημιας
αποδοτικής καιαποτελεσματικής προσφοράς ,μιαστέρεη
βάσηγιατηνπραγματοποίηση μιαςστρατηγικής συνεργα­
σίαςγιατηνανάπτυξη καιτηναπασχόληση .Μιαευρύτερη
αγοράπαρέχειστιςεπιχειρήσεις τηδυνατότητα νααυξήσουν
τηνπαραγωγή τουςκαιναεκμεταλλευτούν τιςοικονομίες
κλίμακας .Ηεπακόλουθη μείωσητουκόστουςοδηγείστην
πτώσητωντιμώνκαι,κατάσυνέπεια ,στηναύξησητης
ζήτησης .Ηταχύτερηπρόοδοςτηςζήτησηςκαιτηςπαραγω­
γήςπροκαλείμιαβελτίωσητηςπαραγωγικότητας πουοδηγεί
σενέεςεπενδύσεις καιενθαρρύνει τηδημιουργία θέσεων
εργασίας .Επίσης,ηαποτελεσματικότητα καιηανταγωνι­
στικότητα θαευνοηθούν καιαπότηναύξησητηςτιμής
μακροπρόθεσμης ισορροπίας τουσυναλλάγματος καιτη
βελτίωσητωνόρωντουεμπορίου .Λόγωτηςεπιβράδυνσης
τηςαυξητικής τάσηςτωνεγχώριωντιμώνκαιτωντιμώντων
εισαγόμενων προϊόντων ,σεμιαδεδομένηαύξησητηςονο­
μαστικήςζήτησηςθααντιστοιχεί μιαεντονότερη πραγματι­
κήζήτησηπουθαέχειθετικέςεπιπτώσεις στηνπαραγωγή και
στηναπασχόληση .Ηοικονομία εισέρχεται έτσισεμια
αλληλουχία θετικώνεπιδράσεων πουθαευνοήσειτηνανά­
πτυξηκαιηοποίαμπορείνασυγκριθεί μεαυτήνπουπαρα­
τηρήθηκεστηνΚοινότητα κατάτηδιάρκειατηςδεκαετίας
του'60.
Ταυτόχρονα ,ηπροσπάθεια γιατηβελτίωσητηςανταγωνι­
στικότητας στιςαγορέςκινδυνεύει ναεξουδετερωθεί απότις
διαρθρωτικές καικοινωνικές ανισότητες πουπαρεμποδίζουν
τηνεπίτευξήτης.Ηένταξητουστόχουτηςενιαίαςαγοράςσε
έναπλαίσιοδυναμικότερης καιαρμονικότερης ανάπτυξης
θαεπιτρέψει μιαπιοαποτελεσματική αντιμετώπιση των
περιφερειακών καιτομεακών ανισορροπιών .Αυτόςείναι,
επίσης,καιοκαλύτερος τρόποςγιαναληφθούνυπόψηη
«κοινωνική διάσταση »καιταδιαβρωτικά προβλήματα .Θα
ήτανσκόπιμο ,συνεπώς ,ναεξασφαλιστεί ταυτόχρονα μια
αυξημένη συνοχή,σεευρωπαϊκό επίπεδο,τωνκοινωνικών
πολιτικών καιναενισχυθούν ταήδηυπάρχοντα εθνικάκαι
κοινοτικά μέσα,όπωςτοΕυρωπαϊκό Κοινωνικό Ταμείοήτο
Ευρωπαϊκό ΤαμείοΠεριφερειακής Ανάπτυξης .Ηεπιτυχής
αντιμετώπιση τωνπροβλημάτων αναπροσαρμογής ,ηαπο­
κατάσταση πλήρουςαπασχόλησης καιηδημιουργία περισ­
σότερωνκοινωνικών πλεονεκτημάτων μέσωτηςβελτίωσης
τηςεσωτερικής αγοράς,δενθαμπορέσουν ναεπιτευχθούν
χωρίςτηνπλήρησυνεργασία μεταξύτωνκοινωνικών εταίρων
καιτωνκυβερνήσεων γιατηνεφαρμογή τωνμέτρωναυτών
καιτηναναπροσαρμογή τηςσυμπεριφοράς τωνοικονομικών
φορέωνστιςαπαιτήσεις τηςαυξανόμενης ολοκλήρωσης της
ευρωπαϊκής οικονομίας .
Πολιτικοί ηγέτες,επιχειρηματίες καιηγετικάστελέχητων
συνδικαλιστικών οργανώσεων έχουνεφεξήςσυνειδητοποιή­
σειτηνανάγκηβελτίωσης τηςεσωτερικής αγοράςτης
Κοινότητας .ΚατάτησύνοδοτουΜαρτίου 1985στιςΒρυξέλ­
λες,τ<3Ευρωπαϊκό Συμβούλιο καθόρισετιςγενικέςγραμμές
«ενεργειών πουαποβλέπουν στηνπραγματοποίηση ,μέχριτο
1992,μιαςευρείαςκαιενιαίαςεσωτερικής αγοράς,πουθα
αποτελείταυτόχρονα έναπεριβάλλον ευνοϊκόγιατηνεπιχει­
ρηματικήδραστηριότητα ,τονανταγωνισμό καιτιςσυναλλα­
γές».ΗΕπιτροπήανταποκρίθηκε στηνπρόσκληση αυτήμε

Αριθ.L377/36 ΕπίσημηΕφημερίδα τωνΕυρωπαϊκών Κοινοτήτων 31.12.85
συνδέεταιάμεσαμετηβελτίωσητηςλειτουργίας τωνεθνικών
χρηματοπιστωτικών αγορών,μετησύγκλιση· τωνμακρο­
οικονομικών πολιτικών καιτηνενίσχυσητουευρωπαϊκού
νομισματικού συστήματος .Μετηνπροοπτική αυτή,ηΕπι­
τροπήυπέβαλετονΑπρίλιοτου1983στοΣυμβούλιο μια
ανακοίνωση γιατηχρηματοπιστωτική ενοποίηση (2),ηοποία
υπογράμμιζε τηνανάγκημεγαλύτερης ελευθερίας στιςκινή­
σειςκεφαλαίων μεταξύκρατώνμελώνκαιδημιουργίας ενός
ενιαίουδικτύουχρηματοοικονομικών υπηρεσιών στοντομέα
τωνπιστώσεων ,τηςασφάλισης καιτωνχρηματιστηρίων
κινητώναξιών.
Ηενοποίηση αυτήπαρουσιάζει άμεσακαιέμμεσαπλεονε­
κτήματα .Ταάμεσααποτελέσματα αναφέρονται σεμια
μείωσητουοικονομικού κόστουςγιατουςδανειζόμενους και
στηδυνατότητα πουπροσφέρεται στουςαποταμιευτές να
έχουνπρόσβαση σεπιοαποδοτικές επενδύσεις .Ηπραγμα­
τικήδιεύρυνση τηςαγοράς,ηοποίααπορρέει απότη
χρηματοπιστωτική ενοποίηση ,ενθαρρύνει τουςσυναφείς
οργανισμούς ναειδικευθούν περισσότερο ,προκαλείαυξημέ­
νοανταγωνισμό καιστρέφειπιοαποτελεσματικά τααποτα­
μιευμένακεφάλαιαπροςτηχρηματοδότηση τωνεπενδύσε­
ων.
Όσοναφοράταέμμεσαπλεονεκτήματα ,πρώτον,ημεγαλύ­
τερηελευθέρωση τωναγορώνκεφαλαίων οδηγείσεαυστηρό­
τερηδιαχείριση τωνοικονομικών πολιτικών καισυντελεί
έτσιστησταθεροποίηση τωντιμώνκαιτηνενίσχυσητου
ΕΝΣ.Ημικρότερη εξάρτησητωνευρωπαϊκών οικονομιών
απότοδολάριο ,ηοποίαπροφανώς θαπροέκυπτε απότη
μεγαλύτερη ενοποίηση τωνευρωπαϊκών αγορώνκεφαλαίων ,
θααποτελούσε έναδεύτεροέμμεσοπλεονέκτημα :θαπρο­
στάτευεκατάκάποιοντρόποτηνΕυρώπηαπότιςεξωτερικές
μεταβολές .Τρίτον,οέλεγχοςοοποίοςασκείταιστιςροές
κεφαλαίων βλάπτειώςέναβαθμότηνελεύθερηκυκλοφορία
τωναγαθώντωνυπηρεσιών καιτωνπροσώπων ,αυξάνοντας
τοκόστοςτωνσυναφώνμεταβιβάσεων κεφαλαίων ,ηνομι­
μότητατωνοποίωνθαπρέπειναελέγχεται .Τέταρτον ,η
χρησιμότητα τουελέγχουτωνκινήσεων κεφαλαίων ,στα
πλαίσιαμιαςμεγαλύτερης ανεξαρτησίας τηςνομισματικής
πολιτικής είναιλιγότεροπροφανής ,λόγωτωνδεσμεύσεων
πουαναλαμβάνονται ,γιατοσυντονισμό τωννομισματικών
πολιτικών πουσυνεπάγεται ησυμμετοχή στοΕΝΣ.
Οστόχοςτηςχρηματοπιστωτικής ενοποίησης θαπρέπεινα
επιτευχθεί μέσωμιαςδράσηςσετέσσεραδιαφορετικά επίπε­
δα:ΐ)προοδευτική κατάργηση τωνελέγχωνπουυφίστανται
ακόμηστοντομέατηςκίνησηςκεφαλαίων ,ΐΐ)ελεύθερη
κυκλοφορία τωνχρηματοοικονομικών υπηρεσιών ,Πι)βελ­
τίωσητηςλειτουργίας τωνεθνικώναγορώνκεφαλαίων ,και
ϊν)προώθηση τουΕCUστιςπιστωτικές αγορέςκαιτιςαγορές
κεφαλαίων .
ΔύοοδηγίεςτουΣυμβουλίου κατατάσσουν τηνκίνησηκεφα­
λαίωνσετέσσεριςκατηγορίες (ΑέωςΔ).Τακράτημέλη
υποχρεούνται ναελευθερώσουν χωρίςόρουςτιςσυναλλαγές
οιοποίεςπεριέχονται στηνκατηγορία Α(ηοποίαπεριλαμ­
βάνειτιςάμεσεςεπενδύσεις καιτιςεπενδύσεις σεακίνητα)
καιστηνκατηγορία Β(πράξειςσετίτλουςπουείναιδιαπραγ­
ματεύσιμοι στοχρηματιστήριο ).Οισυναλλαγές που
αναφέρονται στηνκατηγορία Γ(πουπεριλαμβάνει άλλαείδη
επενδύσεων χαρτοφυλακίου καιτιςμακροπρόθεσμες πιστώ­
σεις)υπόκεινται σεκαθεστώς ελευθέρωσης υπόόρους.Τα
κράτημέληδενείναιυποχρεωμένα ναελευθερώσουν τις
συναλλαγές οιοποίεςπεριλαμβάνονται στηνκατηγορία Δ
(καταθέσεις μέσωενδιάμεσων χρηματοπιστωτικών οργανι­τηδημοσίευση μιαςΛευκήςΒίβλου,«Ηολοκλήρωση της
εσωτερικής αγοράς»,πουυποβλήθηκε στοΕυρωπαϊκό Συμ­
βούλιοκατάτησύνοδοτουΙουνίου1985στοΜιλάνο(')·Αυτή
ηΛευκήΒίβλοςκαθορίζει έναλεπτομερειακό πρόγραμμα
πουπροβλέπει περισσότερα απότριακόσια νομοθετικά μέ­
τρα,απόταοποίαταπερισσότερα πρέπειναέχουνληφθεί
πριναπότο1990.
Δεδομένου ότιοιπροτάσεις είναιεξαιρετικά πολύπλοκες και
καλύπτουν έναευρύτατοπεδίο,ηΕπιτροπήέδωσειδιαίτερη
σημασίασταμέσα,διοικητικής ήνομοθετικής φύσης,τα
οποίαμπορούνναπεριορίσουν τουςπαράγοντες πουπαρε­
μποδίζουν τηνολοκλήρωση .
Μιαολοκληρωμένη καιισορροπημένη δέσμηπροτάσεων που
έγινανπροςτηνκατεύθυνση αυτήείναι:ϊ)ηόσοτοδυνατόν
ευρύτερηεφαρμογή τηςαρχήςτηςαμοιβαίας αναγνώρισης
τωνεθνικώντεχνικών προτύπων καιηόσοτοδυνατόν
μεγαλύτερη μείωσητωννομοθετικών διατάξεων εναρμόνι­
σηςσεκοινοτικό επίπεδο,ΐΐ)ηόσοτοδυνατόνμεγαλύτερη
ελάφρυνση τουΣυμβουλίου απότατεχνικάζητήματα ,μετη
συχνότερη προσφυγήστιςπροβλεπόμενες απότιςσυνθήκες
εξουσίεςαντιπροσώπευσης ,καιΗί)ησυχνότερη προσφυγή
στηναρχήτηςπλειοψηφίας κατάτιςκοινοτικές διαδικασίες
λήψηςαποφάσεων πουαφορούντηνεσωτερική αγορά.Παρά
τογεγονόςότιταδιαφορετικά αυτάστοιχείαείναισυνδεδε­
μέναμεταξύτουςκαιθαπρέπειναλαμβάνονται ωςσύνολο,
ορισμέναπαραδείγματα θαδώσουντηδυνατότητα ναδιευ­
κρινισθεί ηουσίατωνπροτάσεων αυτών.
Όσοναφοράτατεχνικάπρότυπαγιαταβιομηχανικά προϊ­
όντα,ταπροϊόνταδιατροφής καιτιςκατασκευές ,προτείνε­
ταιναπεριορισθεί στομέλλονηεναρμόνιση τηςνομοθεσίας
(οδηγίεςτουΣυμβουλίου πουστηρίζονται στοάρθρο100της
Συνθήκης τηςΡώμης)στασημαντικότερα πρότυπα που
αφορούντηνυγιεινήκαιτηνασφάλεια .
Οανταγωνισμός στοντομέατωνδημόσιων συμβάσεων θα
ενισχυθείγιατουςτομείςοιοποίοιήδηκαλύπτονται απότις
κοινοτικές οδηγίες,μετηνπροώθηση τηςδιάδοσηςκαιτης
δημοσίευσης τωνπροσφορών γιατιςαγορές .Οιυπάρχοντες
περιορισμοί πουαφορούντιςδημόσιεςσυμβάσεις παροχής
υπηρεσιών ,σεσχέσημετιςσυμβάσεις προμήθειας αγαθών,
θαπρέπεινακαταργηθούν .Τέσσερις σημαντικοί τομείς
—ενέργεια ,μεταφορές ,ύδατακαιτηλεπικοινωνίες —,οι
οποίοιδενκαλύπτονται ακόμημεοδηγίεςόσοναφοράτις
δημόσιεςσυμβάσεις ,θααποτελέσουν αντικείμενο περαιτέρω
προτάσεων .
Στοντομέατωνμεταφορών προτείνονται σημαντικά μέτρα
γιατηνεξασφάλιση τηςελεύθερης παροχήςτωνσχετικών
υπηρεσιών .
Οτομέαςτωνυπηρεσιών ,οοποίοςπεριλαμβάνει παραδοσια­
κούςκλάδουςόπωςοιτράπεζεςκαιοιασφαλίσεις ,καθώς
καινέεςδραστηριότητες όπωςηεπεξεργασία πληροφοριών ,
ηεμπορίακαιηδιανομήμετηχρησιμοποίηση ηλεκτρονικών
υπολογιστών ,οιοπτικοακουστικές υπηρεσίες ,συμπεριλαμ­
βανομένης τηςδορυφορικής μετάδοσης ,γνωρίζειπρωτοφα­
νείςτεχνολογικές εξελίξεις .Πολλοίαπόαυτούςτουςταχύ­
ταταεξελισσόμενους τομείςέχουνελάχιστες πιθανότητες να
είναιανταγωνιστικοί σεδιεθνέςεπίπεδο ,εάνδεντουςπρο­
σφερθείμιαμεγάληανοικτήαγοράστηνοποίαθαμπορούννα
αναπτυχθούν .
Όσοναφοράτιςχρηματοπιστωτικές αγορές,ηβελτίωσητης
εσωτερικής αγοράςγιατιςχρηματοοικονομικές υπηρεσίες
(')Επιτροπή τωνΕυρωπαϊκών Κοινοτήτων ;«Ηολοκλήρωση της
εσωτερικής αγοράς»,[COM(85)310],Ιούνιος1985.(2)ΕπιτροπήτωνΕυρωπαϊκών Κοινοτήτων ,«Ανακοίνωση της20ής
Απριλίου 1983γιατηνοικονομική ολοκλήρωση »,Ευρωπαϊκή
Οικονομία ,αριθ.18,Νοέμβριος 1983.

31.12.85 ΕπίσημηΕφημερίδα τωνΕυρωπαϊκών Κοινοτήτων Αριθ.L377/37
σμωνκαιάλλεςβραχυπρόθεσμες νομισματικές πράξεις).Τη
στιγμήαυτή,οβαθμόςελευθερίας στιςκινήσειςκεφαλαίων
διαφέρεισημαντικά στηνΚοινότητα .Ορισμένα κράτημέλη
έχουνελευθερώσει σχεδόνόλεςτιςσυναλλαγές οιοποίες
περιέχονται στιςκατηγορίες ΓκαιΔ.Αντίθετα ,τρίακράτη
μέλη(ηΓαλλία,ηΙταλίακαιηΙρλανδία )χρειάσθηκε να
κάνουνχρήσητωνρητρώνδιασφάλισης πουπροβλέπονται
στηΣυνθήκηγιαναεφαρμόσουν περιορισμούς στιςσυναλ­
λαγέςπουυπόκεινται στοκαθεστώς τηςχωρίςόρουςελευ­
θέρωσης .ΤονΔεκέμβριο του1984,ηΕπιτροπήεπανεξέτασε
τιςπαρεκκλίσεις αυτέςκαιτιςανανέωσε γιαπεριορισμένη
περίοδοκαιπεδίοεφαρμογής (ΕΕαριθ.L8της10.1.1985).
Εξάλλου ,ηΕπιτροπή μελετάμετηΝομισματική Επιτροπή
προτάσεις οδηγιώνοιοποίεςαποσκοπούν στηνεπέκτασητης
υποχρέωσης τωνκρατώνμελώνναελευθερώσουν ορισμένες
συναλλαγές πουπεριέχονται τηστιγμήαυτήστηνκατη­
γορίαΓ.
Ηδημιουργία ενόςαποτελεσματικού δικτύουχρηματοπιστω­
τικώνυπηρεσιών στοντομέατωνπιστώσεων ,τωνασφαλίσε­
ων,εκτόςτηςασφάλειας ζωής,καιτωνχρηματιστηριακών
υπηρεσιών μπορείναδιευκολυνθεί εάνεξασφαλισθεί το
δικαίωμαεγκαταστάσεως καιηπαροχήχρηματοπιστωτικών
υπηρεσιών πέραντωνσυνόρων ,χωρίςτηνύπαρξηδιακρί­
σεων.
Ηβελτίωσητηςλειτουργίας τωνεθνικώνχρηματοπιστωτι­
κώναγορώνθαπρέπεινασυνοδεύεται απότηνκατάργηση
τωνελέγχωνπουεπιβάλλονται στηνκυκλοφορία κεφαλαίων
καιυπηρεσιών .Ανκαιέχουνήδηληφθείορισμέναμέτραγια
τηνεναρμόνιση τωνεθνικώνδιατάξεων πουδιέπουντις
δραστηριότητες τωνενδιάμεσων χρηματοπιστωτικών οργα­
νισμών,θαπρέπειναδοθείμεγαλύτερη προσοχήστορόλο
τωνεθνικώνκεφαλαιαγορών ,στηρύθμισηκαιτηνανακατα­
νομήτωνχρηματικών πόρων.
Οιεπιχειρήσεις καιοιθεσμικοίεπενδυτές τηςΚοινότητας
προσέφευγαν στιςευρωπαϊκές αγορέςγιανααποφύγουν τα
μειονεκτήματα τωνυπερβολικά στενώνπεριθωρίων των
εθνικώναγορών .Πιοπρόσφατα ,προτουαυξανομένου
κινδύνουπουπαρουσίασε ηχρησιμοποίηση τουδολαρίου ,
έγινεόλοκαιπιοσυχνήηπροσφυγή στηνΕCU,ηοποία
μεταβάλλεται μόνοσεμικρόβαθμόσεσχέσημετανομίσμα­
τατωνκρατώνμελώνκαιηοποίαδενυπόκειται σεκαθαρά
εθνικόέλεγχο.ΓιατολόγοαυτόηΕCUσυγκεντρώνει τις
προϋποθέσεις γιανααποτελέσει έναμέσογιατιςμεταβιβά­
σειςκεφαλαίων στηνΚοινότητα .
ΤοΕυρωπαϊκό Συμβούλιο τουΜιλάνου ,τονΙούνιο1985,
δέχθηκεευνοϊκάτηΛευκήΒίβλοτηςΕπιτροπής γιατη
βελτίωση τηςεσωτερικής αγοράςκαιανέθεσεστοΣυμβούλιο
νακαταρτίσει έναπρόγραμμα εργασίαςγιαναπραγματοποιη­
θείμέχριτο1992ηενοποίηση τηςευρωπαϊκής αγοράς.Τα
μέσαγιατηνπραγματοποίηση αυτούτουστόχουείναι:ΐ)η
κατάργηση τωνσυνοριακών διατυπώσεων U)ηκατάργηση
τωνφορολογικών συνόρων ΐϊϊ)ηκατάργηση τωντεχνικών
εμποδίων(ιδιαίτεραγιατιςνέεςτεχνολογίες )'ΐν)ηδημιουργία
μιαςελεύθερης αγοράςστοντομέατωνχρηματοοικονομικών
υπηρεσιών καιτωνμεταφορών ν)ηύπαρξηαπόλυτης ελευ­
θερίαςεγκαταστάσεων γιαταελεύθεραεπαγγέλματα καινϊ)η
ελευθέρωση τηςκίνησηςκεφαλαίων .Ηενοποίηση καιο
εκσυγχρονισμός τωνευρωπαϊκών κεφαλαιαγορών θαπρέπει
νασυνεχισθεί μετησωστήδιαχείριση τωνεθνικώνκεφα­
λαιαγορών καιτηνπροώθηση τηςΕCUστιςπιστωτικές
αγορέςκαιτιςαγορέςκεφαλαίων .Ηδιαδικασία αυτήθα
διευκολυνθεί μετηδυναμικότερη ανάπτυξη πουθαπροέλθει
απότηγενικήοικονομική στρατηγική· έτσι,σεσυνδυασμό καιμεάλλαειδικότερα μέτρα,θαενισχύσει τηνκοινωνική διά­
σταση .
III.3.2.Σχέδιαυποδομήςκοινοτικού ενδιαφέροντος καιχρη­
ματοδότηση τωνέργωνυποδομής
Είναιαναγκαίο ναδημιουργηθεί επαρκήςυποδομή ,ώστενα
βελτιωθεί ηεσωτερική αγορά.Στοπρόγραμμά τηςγιατο
1985,ηΕπιτροπή κατέδειξε ταπλεονεκτήματα πουθα
παρουσίαζε μιασυντονισμένη στρατηγική στοντομέατων
έργωνυποδομής .Ηπροσέγγιση αυτήθασυνέβαλλε σημα­
ντικάστηνενοποίηση τηςεσωτερικής αγοράς,στηνενίσχυση
τηςανταγωνιστικότητας τηςβιομηχανίας ,στηβελτίωσητης
κατάστασης στιςπεριφέρειες καιστηνπροώθηση νέων
τεχνολογιών (').Ταδιάφορααυτάστοιχείαθαμπορούσαν να
συμβάλλουν προοδευτικά στηνανάπτυξη τηςζήτησηςκαι
τηςοικονομικής δραστηριότητας .
Στοντομέατωντηλεπικοινωνιών έχουνδημιουργηθεί μηχα­
νισμοίσυνεργασίας μεταξύτηςΕπιτροπής ,τωνκρατών
μελών,τηςβιομηχανίας καιτωνεθνικώνοργανισμών τηλε­
πικοινωνιών .Οιεργασίεςκαιοιαναλύσεις πουέχουνπραγ­
ματοποιηθεί μέχριστιγμήςέδωσαντηδυνατότητα νακαθο­
ρισθούνοικοινέςπροοπτικές εξέλιξηςτωνδικτύωνκαιτων
υπηρεσιών ,καθώςκαιοιστρατηγικοί στόχοιοιοποίοιθα
μπορούσαν νααποτελέσουν αντικείμενο συναίνεσης σεκοι­
νοτικήκλίμακα .Ταπρώτααυτάαποτελέσματα αναμένεται
ναοδηγήσουν στονκαθορισμό τωνσχεδίωνυποδομής κοι­
νοτικούενδιαφέροντος στοντομέααυτό.
Αυτόισχύεικαιστηνπερίπτωση τηςδημιουργίας ενός
διασυνοριακού δικτύουτηλεπικοινωνιών ,τοοποίοθαμπο­
ρούσενααποτελέσει τηβάσητουμελλοντικού ολοκληρωμέ­
νουδικτύουεπικοινωνιών ευρείαςζώνης,γιατοοποίο
προβλέπεται ότιθααρχίσειναλειτουργεί το1995.
Σύμφωνα μετιςδιαθέσιμες εκτιμήσεις ,ησυνολικήεπένδυση
γιατοσχέδιοαυτόενδέχεται ναφθάσειστα3000εκατομμύ­
ριαΕCUπερίπου .Διεξάγονται μελέτεςγιατονλεπτομερέ­
στεροκαθορισμό τουσχεδίου .Τοσχέδιοόμωςθαεξαρτηθεί ,
κατάκύριολόγο,απότησυμφωνία μεταξύτωνδημοσίων
αρχώνκαιτωνδιοικήσεων τωνσχετικώνοργανισμών τηλε­
πικοινωνιών .
ΗΕπιτροπή θαυποβάλειπροτάσεις σχετικάμετηχρησιμο­
ποίησητουΕΤΠΑμετρόποπουθασυμβάλειστονεκσυγ­
χρονισμό τωντηλεπικοινωνιακών δικτύωνστιςλιγότερο
ευνοημένες περιοχέςτηςΚοινότητας .
Στοντομέατωνμεταφορών ,τομεσοπρόθεσμο πρόγραμμα
έργωνυποδομής πουπροτάθηκε απότηνΕπιτροπήπαρέχει
ήδηέναπλαίσιογιατηνανάπτυξη τριώνδικτύωνσύνδεσης
κοινοτικού ενδιαφέροντος :οδικό,σιδηροδρομικό καιπλωτό
δίκτυο.Ηεπένδυση αυτήθαανέλθεισε20000εκατομμύρια
ΕCUπερίπου .Τοπρόγραμμα αποτελείται ,αφενόςαπόμια
σειράμικρώνκαιμεσαίωνσχεδίων ,μερικάαπόταοποία
έχουνήδηαρχίσεικαιλαμβάνουν κοινοτική χρηματοδότηση
μέσωτουΕΤΠΑκαιτηςΕΤΕ,καιειδικέςπιστώσεις γιατην
υποστήριξη τωνέργωνυποδομής στοντομέατωνμεταφο­
ρών,ταοποίαπαρουσιάζουν κοινοτικό ενδιαφέρον (κονδύλι
581)·περιλαμβάνει επίσηςκαιμερικάμεγάλασχέδια.Η
χρηματοδότηση τωνσχεδίωναυτώνθαδιαμορφωθεί σε
συνάρτηση μετοαντίστοιχο μέγεθοςκαιτηφύσητους.Ένας
μεγάλοςαριθμόςμικρώνσχεδίωνθαέχουνήδηπεριληφθεί
(')Ηανάγκηαύξησηςτωνεπενδύσεων γιατηνεφαρμογή προγραμ­
μάτωνμεγάληςκλίμακαςυποδομών ,πουθαδημιουργήσουν νέες
θέσειςεργασίαςστουςτομείςτωνμεταφορών ,τωντηλεπικοινω­
νιώνκαιτηςπροστασίας τουπεριβάλλοντος ,έχειτονισθείαπότο
Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο σταψηφίσματά του[ΕΕαριθ.C122της
20.5.1985,σ.59,στοιχείοστ)καιέγγρ.Β2-103/85,σημείο 1
στοιχείο α)1.

Αριθ.L377/38 ΕπίσημηΕφημερίδα τωνΕυρωπαϊκων Κοινοτήτων 31.12.85
ναδιευκολύνει τηνπρόοδοτωνπιοσημαντικών σχεδίωνμε
διαφόρους τρόπους ,προσφέροντας τηνυποστήριξη τηςστις
προτάσεις πουέχουνήδηγίνει,διευκολύνοντας τιςδιοικητι­
κέςκαιφορολογικές προύποθέσεις ,αναλαμβάνοντας την
πρωτοβουλία ναφέρειταενδιαφερόμενα μέρησεεπαφή,
καιχρηματοδοτώντας τιςαπαιτούμενες μελέτεςσκοπιμό­
τητας.
Συγχρόνως ,ηΕπιτροπήανέλαβετημελέτητωνδυνατοτήτων
χρησιμοποίησης ήπροσαρμογής τωνσυνόλωντωνχρηματο­
δοτικώνμέσωνπουέχειστηδιάθεσήτης.Μελετώνται επίσης
οιτρόποιβελτίωσης καιαπλοποίησης τουδιοικητικού και
νομικούπλαισίουμέσαστοοποίομπορούνναεφαρμοσθούν
αυτάτασχέδιαγιαέργαυποδομής .
Παράλληλα μετηχρησιμοποίηση τωνπαραδοσιακών μορ­
φώνχρηματοδότησης τωνέργωνυποδομής ,μπορείναπρο­
βλεφθεί,συγχρόνως ,ηπροσφυγή σενέουςτρόπουςχρηματο­
δότησηςοιοποίοιθααποσκοπούν ιδιαιτέρως στημείωσητων
εγγυήσεων πουαπαιτούνται απότουςεργολήπτες ήστη
στήριξητωνεγγυήσεων αυτώνσταστοιχείαενεργητικού που
αντιπροσωπεύει τοσχέδιοκαιόχισταπεριουσιακά στοιχεία
τουεργολήπτη (μέθοδοςτουτύπουχρηματοδότησης του
σχεδίουήπρονομιούχος απαίτησηεπίτωνεσόδων).Δεδομέ­
νουότιτοχρηματοδοτικό «πακέτο»πουαπαιτείται γι'αυτού
τουείδουςτηνεπένδυσηθαπρέπειαπαραίτητα νασυνδυάζει ,
μεδιαφορετικές αναλογίες ,τοσχηματισμό κεφαλαίου ,την
έκδοσηομολογιών καιτατραπεζικά δάνεια,ηπαρέμβαση
τηςΚοινότητας θαπρέπεινασυνδυάσει τιςνέεςκαιτις
παραδοσιακές τεχνικέςχρηματοδότησης .
Υπάρχεισημαντικό οικονομικό δυναμικό σεένανορισμένο
αριθμόμεγάλωνσχεδίωνγιαέργαυποδομής κοινοτικού
ενδιαφέροντος ,κυρίωςστουςτομείςτωνδιεθνώνμεταφορών ,
τωντηλεπικοινωνιών καιτηςπροστασίας τουπεριβάλλοντος .
Σεμακροοικονομικό επίπεδο,ησυμβολήτωνσχεδίωναυτών
στηνανάπτυξη είναιμέτρια,αλλάόχικαιαμελητέα .Η
Κοινότητα θαπρέπειναδιευκολύνει τηνπρόοδοτους,κυρίως
μετηδιευκόλυνση τωνδιοικητικών καιφορολογικών ρυθμί­
σεωνκαιμετηνανάπτυξη τωνδικώντηςχρηματοδοτικών
μέσων,συμβάλλοντας έτσι,κατάταεπόμεναπέντεέτη,στην
αναθέρμανση τηςοικονομικής ανάπτυξης .σταεθνικάπρογράμματα δημόσιωνεπενδύσεων καιθαέχουν
λάβειχρηματοδοτική ενίσχυσηαπότηνΚοινότητα .Αντίθε­
τα,οιτρόποιχρηματοδότησης τωνμεγάλωνσχεδίωνθα
καθορισθούν μελλοντικά .
Θαπρέπειναπροστεθούν δύομεγάλαπρογράμματα .Καταρ­
χήνηυπερταχεία σιδηροδρομική σύνδεσηΠαρισιού-Κολω­
νίας,τοκόστοςτηςοποίαςεκτιμάται σε3000εκατομμύρια
ΕCUπερίπου .Έχεισυσταθείειδική«διακυβερνητική ομά­
δα»γιατονκαθορισμό τωντεχνικώνπροδιαγραφών ,γιανα
ορισθούν οιτομείςευθύνηςτουκάθεμέρουςκαιγιανα
προταθείέναςτρόποςχρηματοδότησης .Ητελικήέκθεση
αναμένεται ναυποβληθεί τονΜάρτιοτου1986.Στοσχέδιο
αυτόθαπρέπειναπροστεθεί καιησύνδεσημέσωτης
Μάγχης ,τοκόστοςτηςοποίαςθακυμανθείαπό3000έως
9000εκατομμύρια ΕCU,ανάλογα μετηντεχνικήπουθα
χρησιμοποιηθεί .ΤονΑπρίλιοτου1985,ηγαλλικήκαιη
βρετανική κυβέρνηση δημοσίευσαν οδηγίεςοιοποίεςθα
επιτρέψουν σταενδιαφερόμενα μέρηνακαταρτίσουν γιατις
31Οκτωβρίου 1985μιαπρότασηγιατηχρηματοδότηση ,την
εκτέλεσηκαιτηνεκμετάλλευση τουσχεδίου .Οιεργασίεςθα
μπορούνλοιπόννααρχίσουνκατάτατέλητου1986,ενώη
περάτωση τουςπροβλέπεται γιατο1992/93.
Καιάλλασχέδιασχετικάμετοντομέατωνοδικώνκαι
σιδηροδρομικών μεταφορών προβλέπονται πιομακροπρό­
θεσμα,καιειδικότερα ησύνδεσημεαυτοκινητόδρομο μετις
σκανδιναβικές χώρεςμέσωτηςΔανίαςκαιτωνστενώντης
Βαλτικής ,ησύνδεσηΒενετίας-Μονάχου μέσωτωνΆλπεων
κλπ.
Στοντομέατηςπροστασίας τουπεριβάλλοντος ,απαιτείται η
εκπόνηση ενόςεπενδυτικού προγράμματος γιατηβελτίωση
τηςποιότητας ζωήςκαιτηνπροστασία τηςβάσηςπουθα
πρέπειναυπάρχειγιατημελλοντική οικονομική ανάπτυξη .
Ηκαταστροφή πουέχειπροκληθεί απότηρύπανσητουαέρα
μπορείναεπανορθωθεί μόνομετηνπραγματοποίηση
επενδύσεων σεμεγάλεςεγκαταστάσεις καύσεως ,ενώσε
πολλάκράτημέληηπραγματοποίηση επενδύσεων γιατην
επεξεργασία τωναποβλήτων είναιαπαραίτητη γιατηβελτίω­
σητηςποιότητας τωνυδάτων .Ηεπεξεργασία καιηανακύ­
κλησητωναπορριμμάτων όχιμόνοθαβελτιώσειτηνποιότη­
τατουπεριβάλλοντος ,αλλάκαιθαμειώσειτηνεξάρτησητης
Κοινότητας όσοναφοράτηνεξεύρεσηπρώτωνυλών.Οι
επενδύσεις αυτές,οιαποίεςθαοδηγήσουν στηδημιουργία
νέωνπροϊόντων ,θαβελτιώσουν τηνποιότητατηςζωήςκαιθα
δημιουργήσουν συγχρόνως αγορέςγιανέαπροϊόντασετρίτες
χώρες.
Έτσι,συνολικά ,τοπροβλεπόμενο μεσοπρόθεσμο πρόγραμ­
μαγιαέργαυποδομής θααντιπροσωπεύει επένδυσηύψους30
έως45000εκατομμυρίων ΕCU,πουθακατανεμηθεί σεμια
περίοδοπέντεέωςεπτάετών./
Όλααυτάτασχέδιαγιαέργαυποδομής δενβρίσκονται
προφανώς στοίδιοστάδιοανάπτυξης .ΗΚοινότητα μπορείIII.3.3.Προσαρμοστικοτητα τηςαγοράςεργασίας
Λόγωτηςεπιτακτικής ανάγκηςναβελτιωθούν οισυνθήκες
γιατηνανάπτυξη τηςαπασχόλησης ,οικυβερνήσεις καιοι
κοινωνικοί εταίροιεντείνουν τιςπροσπάθειές τουςγιατη
βελτίωσητηςλειτουργίας τηςαγοράςεργασίας .Αυτόσημαί­
νειτηνκαλύτερη προσαρμογή τηςευρωπαϊκής αγοράς
εργασίας στιςδιαρθρωτικές μεταβολές ,ειδικότερα στην
εισαγωγή νέωντεχνολογιών καιστονανταγωνισμό μετις
Ηνωμένες Πολιτείες ,τηνΙαπωνία ,καθώςκαιμετιςνέες
βιομηχανικές χώρες.
/

31.12.85 ΕπίσημηΕφημερίδα τωνΕυρωπαϊκών Κοινοτήτων Αριθ.L377/39
ΠΙΝΑΚΑΣ 10
Χρηματοδότηση τωνεπενδύσεων τηςΕυρωπαϊκής Κοινότητας μεδάνειαπουέχουνληφθείαπότηναγορά
κεφαλαίων καιμεχορηγηθέντα δάνεια
(σεεκατομμύρια ΕCU)
1983 1984(1985)
(εκτιμήσεις )
Ποσότωνχορηγηθέντων δανείωνανάόργανοή
μηχανισμό
Ευρωπαϊκή ΤράπεζαΕπενδύσεων 4256 5013
Επιτροπή :\
Ευρωπαϊκή Επιτροπή ΑνθρακακαιΧάλυβα 778 825
Ευρατόμ 366 186
Νέοκοινοτικό μέσο 1212 1181
Σύνολο 6612 7206 7400—7700
Ποσότωνχορηγηθέντων δανείωνανάτομέαή
στόχο
Ιδιωτικός βιομηχανικός τομέας 1938 2850 2700-2900
απόταοποία:συνολικάδάνειαστιςμικρο­
μεσαίεςεπιχειρήσεις (1263) (1860) (1900—2100)
Έργαυποδομής 2241 2344 2250—2300
Ενέργεια 2433 2012 2450-2500
Σύνολο 6612 7206 7400—7700
Πηγή:Επιτροπή τωνΕυρωπαϊκών Κοινοτήτων ,«ΈκθεσητηςΕπιτροπής προςτοΣυμβούλιο καιτο
Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο γιατιςδανειοδοτικές καιδανειοληπτικές δραστηριότητες τηςΚοινότητας
το1984»[COM(85)213τελικό],Μάιος1985.
Στηντελευταία ετήσιαοικονομική τηςεκθεσηηΕπιτροπή
παρουσίασε παραδείγματα ρυθμίσεων σχετικών μετηναγο­
ράεργασίας ,ησύλληψητωνοποίωναποδείχθηκε μηαποτε­
λεσματική ήέγινεμετρόποπουτελικάαποθάρρυνε την
απασχόληση .Ζήτησετηνεπανεξέταση τωνρυθμίσεων αυτών
ώστεναεξασφαλισθεί αφενόςμεγαλύτερη ισότηταόσον
αφοράτοδικαίωμαεργασίαςκαιαφετέρουμεγαλύτερη
αποτελεσματικότητα στηχρησιμοποίηση τουεργατικού
δυναμικού στιςεπιχειρήσεις .
ΗΕπιτροπήΟικονομικής Πολιτικής επανεξετάζει τηστιγμή
αυτήτοζήτημααυτό,απότηνάποψητηςσχέσηςτηςαγοράς
εργασίαςμετιςάλλεςαγορές .Εκτόςαπότοπρόβλημα του
μισθολογικού καιμημισθολογικού κόστουςτουεργατικού
δυναμικού ,πουεξετάσθηκε παραπάνω ,ηΕΟΠασχολείται
επίσηςμετοπρόβλημα τωνκανονισμών πουδιέπουντην
αγοράεργασίας ,τηνκινητικότητα ,τηνκατάρτιση καιτη
μεγαλύτερη ελαστικότητα τουχρόνουεργασίας .
Σεσυνεργασία μετακράτημέληκαιτουςκοινωνικούς
εταίρους ,ηΕπιτροπή πραγματοποιεί τηστιγμήαυτήτην
πλήρηεπανεξέταση τηςνομοθεσίας καιτωνσυλλογικών
συμβάσεων στοντομέααυτό.Μιαομάδαεμπειρογνωμόνων
εξετάζειεπίσηςτηστάσητωνκοινωνικών εταίρωνκαιτων
κυβερνήσεων απέναντι στοπρόβλημα τηςελαστικότητας
τηςαγοράςεργασίας .Θαυποβληθεί σχετικάμετοθέμααυτό
στοΣυμβούλιο μιαανακοίνωση .
Οικοινωνικοί εταίροιείναικυρίωςυπεύθυνοιγιατηνπροσαρ­
μοστικότητα τηςαγοράςεργασίας .Στιςπεριπτώσεις κατά
τιςοποίεςοισχετικέςνομοθετικές διατάξειςείναισημαντι­
κές,κάθεπρότασηγιατηντροποποίησή τους—ιδιαίτεραοι
προτάσεις πουαφορούντηνπροστασία τηςαπασχόλησης ή
τιςαπολύσεις —θαπρέπεινααποτελούν αντικείμενο εμπε­
ριστατωμένης εξέτασης μετουςκοινωνικούς εταίρους .Οι
κυβερνήσεις θαπρέπειεπίσηςναεξετάσουν σεποιοβαθμό
παρεμποδίζουν οιίδιεςτηλειτουργία τηςαγοράςεργασίαςμε
τηνπολυπλοκότητα τωνδιοικητικών κανονισμών πουεπι­
βάλλουνστουςεργοδότες .Πρόσφατα έχουνληφθείαπότακράτημέληορισμέναμέτρα
πουαποσκοπούν στηβελτίωση τηςπροσαρμοστικότητας
τηςαγοράςεργασίας .Έτσι,στηΓερμανία ,ορισμένα νέα
μέτραεπιτρέπουν τησύναψησυμβάσεων εργασίαςπεριορι­
σμένηςδιάρκειας καιευνοούντημερικήαπασχόληση .Στη
Γαλλίαέχουνελαφρυνθεί οιρυθμίσεις πουδιέπουντιςσυμβ­
άσειςπεριορισμένης διάρκειας ,ώστεναπροωθηθεί ηπρόσ­
ληψηατόμωνπουείναιάνεργοιγιαμεγάλοχρονικόδιάστη­
μα,ενώέχουνληφθείμέτραγιατηνπροώθηση τηςμερικής
απασχόλησης .ΣτηνΙταλίαέχουνελαφρυνθεί οιδιατάξεις
πουπεριόριζαν τηδυνατότητα επιλογήςτουπροσλαμβανό­
μενουπροσωπικού απότουςεργοδότες .
Έναάλλοσημαντικό εμπόδιοστηνπροσαρμογή τηςαγοράς
είναιοιαδυναμίες πουδιαπιστώνονται στιςυπηρεσίες που
είναιεπιφορτισμένες μετηδιαχείριση τηςαπασχόλησης και
τουεργατικού δυναμικού ,γιατηναντιμετώπιση τωνσημερι­
νώνκαιμελλοντικών αναγκώντηςαγοράςεργασίας .Γιατην
αντιμετώπιση αυτώντωναδυναμιών είναιαναγκαία ησυνερ­
γασίατωνεκπροσώπων τωνκυβερνήσεων μετουςκοινωνι­
κούςεταίρους ,τόσοσετοπικόόσοκαισεπεριφερειακό ή
εθνικόεπίπεδο .ΗΕπιτροπήεφαρμόζει τηστιγμήαυτήένα
πρόγραμμα διαβουλεύσεων πουαποσκοπεί στηνπροώθηση
μιαςδιαχείρισης τηςαγοράςεργασίας στηνΚοινότητα η
οποίαναείναιπραγματικά προσανατολισμένη προςτο
μέλλον .
Απότηνπλευράτους,οικυβερνήσεις θαπρέπειναεξακο­
λουθήσουν ναεξετάζουν κατάπόσονηδομήκαιηοργάνωση
τωνυπηρεσιών τουςγιατηναπασχόληση είναιπροσαρμο­
σμένεςστιςαπαιτήσεις μιαςταχύτατα μεταβαλλόμενης
αγοράς.
Ηβελτίωσητηςπροσαρμοστικότητας τηςαγοράςεργασίας
απαιτείεπίσηςτηνεπαναδιευθέτηση τηςσημερινής οργάνω­
σηςτηςεργασίας ,καιειδικότερα τουχρόνουεργασίας ,αλλά
μετρόπουςοιοποίοιθαείναιγενικάσυμφέροντες απόάποψη
κόστους .Ηεπαναδιοργάνωση καιημείωσητουχρόνου
εργασίαςμπορούνναγίνουνμετρόποπουθαμεγιστοποιεί τα

31.12.85 Αριθ.L377/40 ΕπίσημηΕφημερίδα τωνΕυρωπαϊκων Κοινοτήτων
III.3.4.Ειδικάπρογράμματα απασχόλησης
Θαχρειασθούν πολλάχρόνιαμέχρινακαταστείδυνατόνα
μειωθείηανεργίαμετιςακολουθούμενες μακροοικονομικές
πολιτικές .Γιατολόγοαυτόαπαιτείται ακόμηηεφαρμογή
ειδικώνμέτρωνστοντομέατηςαπασχόλησης .Τουψηλό
επίπεδοτηςανεργίαςείναιιδιαίτεραανησυχητικό στιςπερι­
φέρειεςπουείχανήδηεκβιομηχανισθεί κατάτοπαρελθόν ,
όπουμειώνεται ηαπασχόληση ,καιστιςλιγότεροανεπτυγμέ­
νεςπεριοχέςστιςοποίεςηεκβιομηχάνιση δενέφθασεποτέσε
έναικανοποιητικό επίπεδο .Τααποτελέσματά τουφαίνονται
επίσηςαπότουψηλόποσοστόανεργίαςγιατουςνέους(τρεις
φορέςυψηλότερο απ'ό,τιτωνενηλίκων )καιαπότον
αυξανόμενο αριθμότωνατόμωνπουείναιάνεργοιγιαμεγάλο
χρονικόδιάστημα (το39%τουσυνόλουτωνανέργωνδεν
έχουνεργασίαγιαπερισσότερο απόέναέτος).
ΗΕπιτροπήδιατύπωσε ήδηένανορισμένοαριθμόπροτάσεων
πουαφορούνταπρογράμματα προσωρινής εργασίας ,στην
ανακοίνωσή τηςτου1984γιατηνκαταπολέμηση τηςμα­
κροχρόνιας ανεργίας(')·Τηνεποχήεκείνηείχευπογραμμί­
σειότι.ταπρογράμματα προσωρινής εργασίαςέπρεπενα
καταρτισθούν σεσυνεργασία μετιςτοπικέςκαιπεριφερεια­
κέςαρχέςώστεναείναιαπόλυταπροσαρμοσμένα στιςκατά
τόποανάγκες .Ταπρογράμματα αυτούτουτύπουπρέπεινα
χρηματοδοτούνται μεδημόσιακεφάλαια ,αλλάσυχνάχρη­
ματοδοτούνται καιμετηνπαρέμβαση οργανισμών μηκερ­
δοσκοπικού χαρακτήρα .Ηκαθαρήοικονομική επιβάρυνση
πουεπιφέρουν στονκρατικόπροϋπολογισμό είναισυνήθως
μικρή,δεδομένου ότιένασημαντικό ποσοστότωνανέργωνοι
οποίοισυμμετέχουν σ'αυτάταπρογράμματα προσωρινής
εργασίαςλαμβάνουν ήδηεπιδόματα ανεργίας ήκοινωνική
ενίσχυσηάλληςμορφής .
Πολλάκράτημέληεφάρμοσαν τέτοιουείδουςσυστήματα
προσωρινής εργασίας ,ταοποίααπευθύνονταν ειδικάσε
ορισμένεςκατηγορίες ανέργων .ΣτηΓερμανία ,γιαπαράδειγ­
μα,οιθέσειςεργασίαςγιατηνεξυπηρέτηση τουκοινωνικού
συνόλου(AΓύβΐίSΐ)βSCHα//Uη§SΐηαβηαHηΐ6 η)μέγιστηςδιάρ­
κειαςενόςέτους,προορίζονται γιατουςανέργους οιοποίοι
είναιδύσκολονατοποθετηθούν σεάλληθέσηεργασίαςκαιοι
οποίοιλαμβάνουν επίδομαανεργίας .Τοκράτοςχρηματοδο­
τείαπό60έως100%τοκόστοςτωνπρογραμμάτων αυτών.
ΣτηΓαλλία,οινέοιαπό18έως21ετώνμπορούνναλάβουν
μιαθέσηαπασχόλησης σταπλαίσιατωνπρογραμμάτων για
θέσειςεργασίαςγιατηνεξυπηρέτηση τουκοινωνικού συνό­
λου(ΤταναUχά'ιιΐHHέCοΙΙβCίΐνε)καισταπλαίσιατων«συμ­
βάσεωναλληλεγγύης »πουσυνάπτονται μεταξύτωναρχών
τοπικήςαυτοδιοίκησης καιτωνοργανισμών μηκερδοσκοπι­
κούχαρακτήρα .Οιθέσειςαυτέςσυνεπάγονται μιαεπαγγελ­
ματικήκατάρτιση καιτοκράτοςσυμμετέχει στηχρηματο­
δότησήτους.ΣτοΗνωμένο Βασίλειο ,το«κοινοτικό πρό­
γραμμα»απευθύνεται σταενήλικαάτομαπουείναιάνεργα
γιαμεγάλοχρονικόδιάστημα .Τοκράτοςπληρώνει ένα
μέροςτουμισθού.Το1985,σταδιάφορααυτάσυστήματα
υπάγονταν 100000άτομαπερίπουσεκαθεμιάαπότιςτρεις
χώρεςπουαναφέρθηκαν .
Γενικά,αυτούτουείδουςταπρογράμματα παρουσιάζουν
πολλάπλεονεκτήματα σεσχέσημεταάλλαδημόσιασυστή­
ματαγιατηδημιουργία θέσεωναπασχόλησης (περιορισμένες
επιπτώσεις υποκατάστασης ,ακριβέστερη δημογραφική και
γεωγραφική στόχευση ,χαμηλότερο δημοσιονομικό κόστος).
Παρ'όλααυτά,ορόλοςτουςστηνεπίλυσητουπροβλήματος
τηςανεργίαςείναισχετικάμικρός.Ηπαραγωγικότηταθετικάαποτελέσματα στηναπασχόληση ,ενώθαδιατηρεί
συγχρόνως τηνανταγωνιστικότητα καιταθεμελιώδη κοινω­
νικάδικαιώματα τωνεργαζομένων .ΣτηΓαλλία,τοΒέλγιο,
τιςΚάτωΧώρεςκαιτηνΟμοσπονδιακή Δημοκρατία της
Γερμανίας ημείωσητηςδιάρκειαςεργασίας ,πουκαθορίζεται
μεσυλλογική σύμβαση ,συνοδεύεται συχνάαπόμιααναπρο­
σαρμογήτωνωραρίων ,ηοποίαεπιτρέπειμιααποτελεσματι­
κότερηχρησιμοποίηση τουπαραγωγικού εξοπλισμού και
ειδικότερα τουεξοπλισμού υψηλήςτεχνολογίας σεαγορές
πουχαρακτηρίζονται απόμεγάληανάπτυξη .Οπαραδοσια­
κόςδιαχωρισμός μεταξύεργασίας μεπλήρεςωράριο,εργα­
σίαςμεβάρδιες—στιςδιάφορεςμορφέςτης—εργασίας με
μειωμένοωράριογιαορισμένες περιόδους ,υπερωριών κλπ.,
έχειγίνειλιγότεροαυστηρός .Ηπαραδοσιακή εργασίαμετο
πλήρεςωράριο,ηοποίαείναικατανεμημένη σεμιακανονική
εβδομάδα εργασίας ,εξακολουθεί μενναισχύειγιατην
πλειοψηφία τωνεργαζομένων ,αλλάσυνυπάρχει πλέονμε
έναναυξανόμενο αριθμόπιοδιαφοροποιημένων συμβάσεων
εργασίας ,οιοποίεςμπορούνναικανοποιούν συγχρόνως τις
επιθυμίεςτωνεργαζομένων καιτιςανάγκεςτηςπαραγωγής .
Ταμέτρααυτάστονβιομηχανικό τομέαεπέτρεψαν να
διασωθούν θέσειςαπασχόλησης .Στοντομέατωνυπηρεσιών ,
ηανάπτυξη τηςαπασχόλησης ενισχύθηκε απόταμέτρα
αυτά.Σεορισμένους κλάδους ,όπως,γιαπαράδειγμα ,το
λιανικό .εμπόριο,οαριθμόςτωνεργαζομένων μπορείνα
αυξηθείδεδομένου ότιηαυξανόμενη σπουδαιότητα της
εργασίας μεμειωμένοωράριομπορείνααντισταθμίσει τη
μείωσητουόγκουεργασίας .
Σταπλαίσιατηςσυλλογικής σύμβασης πουυπογράφτηκε
στοντομέατηςμεταλλουργίας στηΓερμανία ,καιστηνοποία
τοεβδομαδιαίο ωράριοερασίαςμειώνεται από40σε38,5
ώρες,περίπουτο70°Jοτωνεπιχειρήσεων συνήψανσυμφωνίες
οιοποίεςπροβλέπουν τηδιατήρηση τηςδιάρκειας χρησιμο­
ποίησηςτουεξοπλισμού .Οισυμφωνίες αυτέςέχουνδιάφορες
μορφές.ΣτηΓαλλίαπερισσότερες από500επιχειρήσεις ,
συνήθωςσταπλαίσιασυμβάσεων αλληλεγγύης ,αναπροσάρ­
μοσαντοχρόνοεργασίαςκαιπαραγωγής ,σεσυμφωνία μετα
συνδικάτα ,Οισυμφωνίες αυτέςοδήγησαν συχνάσεμια
σημαντική βελτίωσητηςχρήσηςτουεξοπλισμού .ΣτοΒέλγιο
καιστιςΚάτωΧώρεςέγινανεπίσηςπολλέςκαινοτομίες που
αφορούντιςσυμφωνίες γιατοχρόνοεργασίας .Μιαπρόσφα­
τηέρευνα,ηοποίαπραγματοποιήθηκε γιαλογαριασμό της
Επιτροπής ,δείχνειότιένασημαντικό μέροςτουεργατικού
δυναμικού θαήτανδιατεθειμένο νααντιμετωπίσει τηνπρο­
οπτικήναυπάρξουν νέεςρυθμίσειςγιατοχρόνοεργασίας .
Ηβελτίωση τηςπροσαρμοστικότητας τηςαγοράςεργασίας
αποτελείσημαντικό στοιχείογιαμιααναπτυξιακή στρατηγική
ηοποίαθααποσκοπεί στηδημιουργία περισσότερων θέσεων
απασχόλησης .Αυτήηαρκετάευρείαέννοιααναφέρεται στην
πράξησεπολλούςτομείς,καιειδικότερα στιςσυνθήκες
εργασίαςμετηνευρείαέννοια,συμπεριλαμβανομένων των
αποδοχών ,στηνοργάνωση καιτημείωσητουχρόνουεργα­
σίαςκαθώςκαιστηνπροσαρμογή τωνεπαγγελματικών ικα­
νοτήτωνκαιτηςοργάνωσης τηςεργασίαςστιςνέεςτεχνολο­
γίες.Όλαόμωςταμέτραταοποίαθαληφθούνστουςτομείς
αυτούς,θαπρέπεινασχεδιασθούν έτσιώστενααποφεύγεται η
αύξησητουκόστους .Ενώοικυβερνήσεις ,απότηνπλευρά
τους,θαπρέπειναεξασφαλίσουν ώστεηνομοθετική ρύθμιση
ναμηνεμποδίζει τηλειτουργία τηςαγοράςεργασίας,οι
κοινωνικοί εταίροιδιαδραματίζουν σημαντικότερο ρόλοόταν
πρόκειται ναγίνειηδιαπραγμάτευση τωνόρωνμιαςανα­
πτυξιακής στρατηγικής πουθααποσκοπεί στηδημιουργία
θέσεωναπασχόλησης .Ογενικόςστόχοςθαπρέπειναείναιη
βελτίωση τηςλειτουργίας τηςαγοράςεργασίαςκατάτρόπο
πουναεπιτυγχάνει τονκαλύτερο δυνατόσυνδυασμό των
στόχωντηςοικονομικής αποτελεσματικότητας καιτηςαυξη­
μένηςροπήςπροςανάπτυξητηςαπασχόλησης μετοσεβασμό
τωνκοινωνικών αξιώντηςδικαιοσύνης καιτηςασφάλειας .(>)ΕπιτροπήτωνΕυρωπαϊκών Κοινοτήτων ,«Ηκαταπολέμηση της
επίμακρόχρόνοανεργίας»,[CΟΜ(84)484τελικό],1984.

31.12.85 ΕπίσημηΕφημερίδα τωνΕυρωπαϊκών Κοινοτήτων Αριθ.L377/41
Προξενείκατάπληξη ,γιαπαράδειγμα ,ηταχύτητα μετην
οποίαεξελίχθηκαν οιδυνατότητες επαγγελματικής κατάρτι­
σηςπουπροσφέρονται στουςνέουςκατάτηδιάρκειατων
τελευταίων ετών.Περίπου700000θέσειςπρακτικής εξάσκη­
σηςείναιδιαθέσιμες κάθεχρόνοσταπλαίσιατουμεικτού
συστήματος στηΓερμανία .Στοπρόγραμμα επαγγελματικής
κατάρτισης τωννέωντουΗνωμένου Βασιλείου συμμετέχουν
πάνωαπό300000άτομακάθεφορά,καιστηΓαλλίαο
αριθμόςτωνθέσεωνεπαγγελματικής κατάρτισης πουευνο­
ούνταιαπόταειδικάμέτρατηςκυβέρνησης φθάνειτις
500000.Τακράτημέληκαταβάλλουν επίσηςσημαντικές
προσπάθειες γιαναεξασφαλίσουν στουςνέουςμιαβασική
κατάρτιση στοντομέατωννέωντεχνολογιών τηςπληροφό­
ρησης,πριννααποφοιτήσουν απότοσχολείο ,καινα
ενισχύσουν τονεπαγγελματικό χαρακτήρα τωνσπουδών ,
ακόμηκαισταμητεχνικάμαθήματα .Οιπολιτικές που
ακολουθούνται στοντομέατηςαπασχόλησης καιτηςεκπαί­
δευσηςτωννέωναναθεωρήθηκαν πρόσφατα σεέναυπόμνη­
ματηςΕπιτροπής (2).'
Μετοπρόγραμμα εργασίαςτηςγιατις«νέεςτεχνολογίες της
πληροφόρησης καιτασχολικάσυστήματα »(3),ηΕπιτροπή
προσφέρει μιατεχνικήυποστήριξη στουςτομείςτωννέων
τεχνολογιών τηςπληροφόρησης καιτωνσχολικών προγραμ­
μάτων,τηςκατάρτισης τωνεκπαιδευτικών καθώςκαιτου
εκπαιδευτικού λογικού (software)καιεξοπλισμού .
Έναπαράλληλο πρόγραμμα πραγματοποιείται στοντομέα
τηςεπαγγελματικής εκπαίδευσης (4).Σταπλαίσιατωννέων
προσανατολισμών πουαφορούντηδιαχείριση τουΕυρωπαϊ­
κούΚοινωνικού Ταμείου ,πουεγκρίθηκαν τονΑπρίλιο ,η
Επιτροπή δίνειπροτεραιότητα σταεκπαιδευτικά προγράμ­
ματαταοποίασυνδέονται μετηνεισαγωγή νέωντεχνολο­
γιών.
ΤονΙούλιοτου1985,ηΕπιτροπή δημοσίευσε προτάσεις που
αφορούνένανέοκοινοτικό πρόγραμμα εκπαίδευσης και
επιμόρφωσης στοντομέατωντεχνολογιών (CΟΜΕΤΤ )(5).
Τοπρόγραμμα αυτόπροορίζεται ναενθαρρύνει τησυνεργα­
σία.στοντομέααυτόμεταξύτωνπανεπιστημίων καιτης
βιομηχανίας ,σεκοινοτική κλίμακα .Θασυμβάλει στονα
αποφευχθεί ηέλλειψηειδικευμένου δυναμικού στιςβιομηχα­
νίεςτηςΚοινότητας καιθαδώσειτηδυνατότητα ναπραγμα­
τοποιηθούν οικονομίες κλίμακας μετηδιευκόλυνση της
ανάπτυξης κοινώνπρογραμμάτων επιμόρφωσης σεειδικευ­
μένουςτομείς.Τοπρόγραμμα αυτό,τοοποίοαναμένεται να
αρχίσειτο1986,προβλέπει :i)τηχρηματοδότηση ενός
ευρωπαϊκού δικτύουσύνδεσηςπανεπιστημίων-βιομηχανίας
γιαθέματαεπιμόρφωσης· Η)τηχορήγηση υποτροφιών πουθα
επιτρέπουν τηναποστολή σπουδαστών ,καθηγητών πανεπι­
στημίων ,διευθυντικών στελεχών επιχειρήσεων ,συνδικαλι­
στώνκαιάλλωνατόμωνσεπανεπιστήμια ήεπιχειρήσεις
άλλωνκρατώνμελώνiii)κοινάσχέδιαεπιμόρφωσης στα
οποίαθασυμμετέχουν επιχειρήσεις καιπανεπιστήμια διαφό­
ρωνκρατώνμελών,γιανακαλυφθεί ηέλλειψηεργατικούαυτώντωνθέσεωναπασχόλησης μπορείναείναισχετικά
μικρήκαιηελάχιστησχετικήεκπαίδευση πουπαρέχεται δεν
βελτιώνει τιςπροοπτικές μακροπρόθεσμης απασχόλησης
τωνσυμμετεχόντων .
Έναάλλοειδικόμέτροτοοποίουιοθετούνορισμένακράτη
μέληείναιηχορήγηση βοήθειαςστουςανέργους οιοποίοι
δημιουργούν δικήτουςεπιχείρησή .Γενικά,ταμέτρααυτά
επιτρέπουν στουςανέργους ,υπόορισμένες προϋποθέσεις ,να
κεφαλαιοποιήσουν ταεπιδόματα ανεργίας τουςκαινα
λάβουνένακατ'αποκοπήποσόήνασυνεχίσουν ναλαμβά­
νουνταεπιδόματα ανεργίαςτους,όνταςσυγχρόνως ανεξάρ­
τητοιεπιχειρηματίες ,ήναγίνειέναςσυνδυασμός τωνδύο
αυτώνμεθόδων .ΣτηΓαλλία,γιαπαράδειγμα ,τοκράτος
επιχορηγεί τουςανέργους οιοποίοιδημιουργούν δικήτους
επιχείρηση .ΣτοΗνωμένοΒασίλειοκαιτηνΙρλανδίαχορη­
γείταιέναεβδομαδιαίο επίδομαστουςανέργους οιοποίοι
είναισεθέσηναδιαθέσουν καιέναορισμένοποσό,προερχό­
μενοαπόδικούςτουςπόρους .ΣτιςΚάτωΧώρες,οιάνεργοι
μπορούνναλάβουνέναδάνειοκαιένασυμπληρωματικό
εισόδημα ,μέχριτουποσούτηςκοινωνικής ενίσχυσης κατά
τηναρχικήπερίοδολειτουργίας τηςεπιχείρησης .Στιςπερισ­
σότερεςπεριπτώσεις ,γιαναδικαιούνται τηνενίσχυσηαυτή,
θαπρέπειναήτανάνεργοιγιαμιακαθορισμένη περίοδο· η
διάρκειαχορήγησης τηςενίσχυσης αυτήςμπορείεπίσηςνα
περιορίζεται στημέγιστηπερίοδοκατάτηνοποίαχορηγείται
τοεπίδομαανεργίας (συνήθωςδώδεκαμήνες).
Ορόλοςτωνοργανισμών τοπικήςαυτοδιοίκησης καιτωνμη
κυβερνητικών οργανισμών στηνανάπτυξη τωνμικρώντοπι­
κώνεπιχειρήσεων είναικαθοριστικός .Σεμιαπρόσφατη
ανακοίνωση ('),ηΕπιτροπή υπογράμμισε τονσημαντικό
ρόλοτωντοπικώνφορέωνστήριξηςοιοποίοιμπορούννα
προσφέρουν βοήθεια ,πληροφόρηση καισυμβουλές σταάτο­
μαπουδημιουργούν επιχειρήσεις καιθέσειςαπασχόλησης .
Εφόσονδενείναιδυνατόναδοθούνριζικέςλύσειςστο
πρόβλημα τηςανεργίαςπρινναπεράσουν αρκετάχρόνια,θα
πρέπειναεξευρεθούν βραχυπρόθεσμες λύσειςγιαναελα­
φρυνθείτοβάροςτηςανεργίαςστιςκατηγορίες πουπλήττονται
περισσότερο ,όπωςοινέοιήοπληθυσμός τωνμειονεκτικών
περιοχών .Πολλέςχώρεςεφάρμοσαν συστήματα δημιουργίας
θέσεωναπασχόλησης ,μεμικρόσχετικάκόστος,σετομείς
πουεξυπηρετούν τοκοινωνικό σύνολο.Τασυστήματα αυτά
προορίζονται γι'αυτέςακριβώς τιςκατηγορίες .Επίσης
δημιουργήθηκαν συστήματα παροχής κινήτρων γιατην
ενθάρρυνση τωνανέργωνναδημιουργήσουν δικήτουςεπιχεί­
ρηση.Απαιτείται ηταχείαδοκιμήκαιανάπτυξητωνσυστημά­
τωναυτών,πουαπαιτούν τηνανάληψηπρωτοβουλιών σε
τοπικόεπίπεδο,τόσοαπόπλευράςτουδημόσιουόσοκαιτου
ιδιωτικού τομέα(εμπορικού ήμη).
III.3.5.Εκπαίδευση ,κατάρτιση καιτεχνολογία
Ηταχύτητα καιηέκτασητωντεχνολογικών μεταβολών
δημιουργούν νέεςκαιεπιτακτικές ,ειδικότερα όσοναφορά
τηνκατάρτιση ενόςμεγάλουαριθμούειδικευμένων τεχνικών
καιτηνεπανεκπαίδευση ατόμωντωνοποίωνηεργασία
επηρεάζεται απότιςμεταβολές αυτές.Οιανάγκεςαυτές,σε
συνδυασμό μετηναύξησητουαριθμούτωννέων,τηδιατή­
ρησηυψηλώνποσοστών ανεργίας καιτησυνέχιση της
αναδιάρθρωσης τηςβιομηχανίας στηνΚοινότητα ,οδηγούν
ήδησεβαθιέςμεταβολές στηνπολιτικήπουακολουθούν τα
κράτημέληόσοναφοράτηνεκπαίδευση καιτηνεπαγγελμα­
τικήκατάρτιση .(2)ΕπιτροπήτωνΕυρωπαϊκων Κοινοτήτων ,«Διεθνέςέτοςνεότητας»
[CΟΜ(85)247τελικό],Ιούλιος1985.
(3)Επιτροπή τωνΕυρωπαϊκών Κοινοτήτων ,«Οινέεςτεχνολογίες
πληροφόρησης καιτασχολικάσυστήματα στηνΕυρωπαϊκή
.Κοινότητα »[CΟΜ(84)722τελικό],Ιούνιος1984.
(4)Επιτροπή τωνΕυρωπαϊκών Κοινοτήτων ,«Ηεπαγγελματική
κατάρτιση καιοινέεςτεχνολογίες πληροφόρησης »[CΟΜ(85)167
τελικό],Απρίλιος 1985.
(J)Επιτροπή τωνΕυρωπαϊκών Κοινοτήτων ,«Κοινοτικό πρόγραμμα
εκπαίδευσης καικατάρτισης στοντομέατωντεχνολογιών »
[CΟΜ(85)431τελικό],Ιούλιος1985.(')Επιτροπή τωνΕυρωπαϊκών Κοινοτήτων ,«Κοινοτικά μέτραγια
τηνκαταπολέμηση τηςανεργίας —Ησυνεισφορά τωντοπικών
αρχώνστηδημιουργία θέσεωναπασχόλησης »[CΟΜ(83)662
τελικό],1983.

Αριθ.L377/42 ΕπίσημηΕφημερίδα τωνΕυρωπαϊκών Κοινοτήτων 31.12.85
Γιαναευνοήσειτηναπαιτούμενη προσαρμογή τουγεωργικού
τομέαστηνΕυρώπη,ηΕπιτροπήεπέλεξεστηνανάλυσηαυτή
μέτραταοποίααποσκοπούν στηδιευκόλυνση τωνδιαρθρω­
τικώνπροσαρμογών ,στηνπαροχήτωνδυνατοτήτων για
στροφήπροςαποδοτικές παραγωγές καιστηδημιουργία
συμπληρωματικών εισοδημάτων ήεναλλακτικών θέσεων
απασχόλησης γιατουςγεωργούς .
Οιπολιτικέςστοντομέατουσιδήρουκαιχάλυβα,τηςναυπη­
γικήςκαιτηςενέργειας:Ηκοινοτική πολιτικήστουςτομείς
τουσιδήρουκαιχάλυβακαιτηςναυπηγικής αποσκοπεί στην
αναδιάρθρωση τωντομέωναυτών,λαμβάνοντας υπόψη
περισσότερο τηναγορά,χωρίςβέβαιαναλησμονούνται και
οικοινωνικές συνέπειεςτηςταχείαςπαρακμής τωνβιομηχα­
νιώναυτών.
Οιπρόσφατες αποφάσεις τηςΕπιτροπής σχετικάμετον
τομέατουσιδήρουκαιχάλυβαδείχνουνμεσαφήνειατηγενική
αυτήπροσέγγιση (2).Οσκοπόςτουςείναιναμειωθείεκνέουη
παραγωγική ικανότητα σταπλαίσιαμιαςπολιτικής ηοποία
θαείναισαφώςπερισσότερο προσανατολισμένη προςτην
αγορά,ενώσυγχρόνως αυξάνονται ταμέσαταοποίαχρησι­
μοποιούνται γιατηνάμβλυνση τωνκοινωνικών επιπτώσεων
τηςαναδιάρθρωσης .Έτσι,θακαταργηθούν μετάτοτέλος
του1985όλεςοιενισχύσεις γιατιςεπενδύσεις καιτη
λειτουργία ,θακαταργηθεί τοισχύονσύστημαελάχιστης
τιμήςγιαταπροϊόντασιδήρουκαιχάλυβακαιοιποσοστώ­
σειςτηςπαραγωγής θαεξαλειφθούν σετρίαχρόνια.Οι
ειδικέςκρατικέςεπιχορηγήσεις θαεγκρίνονται μόνογιατα
προγράμματα προστασίας τουπεριβάλλοντος ,γιατηνέρευ­
νακαιτηνανάπτυξη ,καθώςκαιγιατοκλείσιμοεργοστα­
σίων.
Κατάτοίδιοχρονικόδιάστημα προβλέπεται αύξησητων
δαπανών καιβελτίωση τουσυντονισμού τηςκατανομής
τους,ειςτρόπονώστεναευνοηθούν ταπεριφερειακά και
κοινωνικά προγράμματα στιςπεριοχέςπουθίγονταιαπότη
συνεχιζόμενη παρακμήτουτομέααυτού.
Το1985,ηΕπιτροπήδημοσίευσε μιαμελέτηγιατιςπροοπτι­
κέςεξέλιξηςστοντομέατηςενέργειαςμέχριτοτέλοςτου
αιώνακαικατόπινκαθόρισετουςνέουςστόχουςτηςΚοινό­
τηταςστοντομέααυτόγιατο1995(3).Τοπρόγραμμα
επιδιώκειναμηνυπονομευθούν μακροπρόθεσμα ταοικονο­
μικάαποτελέσματα τηςΚοινότητας απόνέαενεργειακά
προβλήματα .ΗΕπιτροπή δημοσίευσε επίσηςμίαανάλυση
τηςαναδιάρθρωσης τουτομέατηςδιύλισηςτουπετρελαίου
στηνΚοινότητα ,ηοποίαασχολείται ιδιαίτερα μετηνεπί­
πτωσητωνεξαγωγών προϊόντων διύλισηςκαταγωγής Μέσης
Ανατολής καιΒορείουΑφρικής .
Τεχνολογία :Κατάπαράδοση ,ηΕυρώπηστηρίζειτηνοικονο­
μικήευημερίατηςστουςτομείςυψηλήςτεχνολογίας και
μεγάληςπροστιθέμενης αξίας.Ηηγετικήτηςόμωςθέσησε
πολλούςτεχνολογικούς τομείςδιαβρώθηκε προοδευτικά ,
ενώεμφανίστηκαν νέοιανταγωνιστές οιοποίοικατόρθωσαν
ναδιαδώσουν ταχύτεραένανμεγάλοαριθμόκαινοτομιών .Το
μερίδιοτηςΚοινότητας τωνΔέκαστιςπαγκόσμιες συνολικές
εξαγωγέςμεταποιημένων βιομηχανικών προϊόντων υψηλής
τεχνολογίας (ΟΟΣΑ)μειώθηκεαπό58%το1963σε43%το
1983καιεκείνοτωνΗνωμένων Πολιτειών από27σε21"Το,
ενώτομερίδιοτηςΙαπωνίαςπέρασεαπότο5στο23%κατά
τηδιάρκειατηςίδιαςπεριόδου .δυναμικού σεειδικούςτομείς·iv)τηνενδεχόμενη δημιουργία
ενόςευρωπαϊκού συστήματος τηλεοπτικών εκπαιδευτικών
προγραμμάτων πανεπιστημιακού επιπέδουστοντομέατων
νέωντεχνολογιών .ΗΕπιτροπήπροτίθεται ναυποβάλειμια
ανακοίνωση μέχριτοτέλοςτου1985,προτείνοντας κοινοτική
δράσηστοντομέατωνεκπαιδευτικών τεχνικών (ειδικότερα
μετηχρησιμοποίηση τεχνικώντηςπληροφορίας ),ώστενα
βελτιωθεί ηπρόσβαση καιησχέσηαποτελεσματικότητας /
κόστουςστηνεκπαίδευση καιτηνεπιμόρφωση ,
Ηταχύτητακαιηέκτασητηςτεχνολογικής μεταβολής καθι­
στάεπείγουσα τηνανάγκηνακατανοήσει οενεργόςπληθυ­
σμός,σεόλαταεπίπεδα,τιςτεχνολογικές εξελίξεις .Ηανάγκη
αυτή,σεσυνδυασμό μετοπρόβλημα τηςμεγάληςανεργίας,
ιδιαίτεραμεταξύτωννέων,επιφέρειβαθιέςμεταβολές στην
πολιτικήτωνκρατώνμελώνόσοναφοράτηνεκπαίδευση και
τηνεπιμόρφωση .ΗΚοινότητα μπορείνασυμβάλεισ'αυτήτην
εξέλιξη,όπωςδείχνουνοιπρόσφατες προτάσεις τηςΕπιτρο­
πήςπουαποσκοπούν στοναδώσουνκοινοτικήδιάστασηστη
συνεργασία μεταξύτωνπανεπιστημίων καιτηςβιομηχανίας
γιαθέματαεκπαίδευσης στοντομέατωννέωντεχνολογιών .
III.3.6.Τομεακέςπολιτικές ,τεχνολογία καιεπιχείρηση
Ηπροσαρμογή καιηβελτίωσητωνβιομηχανικών δομών,η
τεχνολογική ανάπτυξη καιηδημιουργία νέωνεπιχειρήσεων
συγκαταλέγονται στουςπρωταρχικούς στόχουςτωνκοινοτι­
κώνπολιτικών .Όσοναφοράτουςτομείςστουςοποίους
παρατηρείται πλεονάζουσα παραγωγική ικανότητα ,ηΕπι­
τροπήυπέβαλεπροτάσεις γιαπολιτικές οιοποίεςθαπρέπει
ναακολουθηθούν ,σεδιάφορους τομείς.
Γεωργία:Ταπροβλήματα πουπαρουσιάσθηκαν στηναγορά
ορισμένων γεωργικών προϊόντων —καιιδιαίτερατοπρόβλη­
ματωνπλεονασμάτων παραγωγής —οδήγησαν σεουσιαστι­
κέςαλλαγέςτωνμηχανισμών τηςκοινήςγεωργικής πολιτι­
κής(ΚΓΠ)τατελευταία χρόνια.
Δημιουργήθηκαν «όριαεγγυήσεων »γιατακύριαγεωργικά
προϊόντα ,ενώσυγχρόνως επιβλήθηκαν ποσοστώσεις στον
γαλακτοκομικό τομέα,πράγμαπουπεριορίζειτιςεγγυήσεις
τωντιμώνπουμέχριπρινλίγοκαιρόήταναπεριόριστες .
Όσοναφοράτιςαποφάσεις γιατιςγεωργικές τιμές1985/86,
ηΕπιτροπή είχεπροτείνει τησυνέχισητηςπεριοριστικής
πολιτικήςτιμώνπουείχεακολουθήσει· ώςέναμεγάλοβαθμό,
τοΣυμβούλιο δενσυμφώνησε μετιςπροτάσεις αυτές,και
ειδικότερα γιατασιτηράκαιτουςσπόρουςελαιοκράμβης .Η
Επιτροπή είχεπροτείνειμιαμείωσητωντιμώνκατά3,6%,
αλλάστοΣυμβούλιο δενεπετεύχθη συμφωνία .Κατάσυνέ­
πεια,ηΕπιτροπήυποχρεώθηκε ναλάβειειδικάμέτραγιατα
προϊόντααυτάσταπλαίσιατωνδικώντηςαρμοδιοτήτων .Η
νέαδιαρθρωτική πολιτική ,ηοποίααποφασίσθηκε κατάτο
1984καιτο1985,αποφεύγει ,ναενθαρρύνει τηνπαραγωγή
πλεονασματικών προϊόντων .
Βάσειαυτώντωνμέτρωνπουαποσκοπούν στηνπροσαρμογή
τηςπροσφοράς στηζήτησητωνγεωργικών προϊόντων ,η
Επιτροπήδημοσίευσε πρόσφατα μια«πράσινηβίβλο»γιατις
προοπτικές τηςΚΓΠ(1),στηνοποίαπροτείνειδιάφορες
εναλλακτικές λύσεις,καιτονίζειτηνανάγκηγιατηνυιοθέ­
τησημιαςπολιτικής τιμώνηοποίαθαανταποκρίνεται
περισσότερο στιςσυνθήκες τηςαγοράς .Ηστήριξητων
εισοδημάτων πουεξασφαλιζόταν μέχριτώρααπότηνπολι­
τικήτωντιμώνείναιδυνατόναπραγματοποιείται στοεξήςμε
τηχορήγηση εισοδηματικών ενισχύσεων πουναείναιουδέ­
τερεςόσοναφοράτηνπαραγωγή .(2)ΕπιτροπήτωνΕυρωπαϊκών Κοινοτήτων ,«Ηοργάνωση τηςαγο­
ράςσιδήρουκαιχάλυβαμετάτο1985»[CΟΜ(85)382τελικό],
Ιούλιος1985.
(3)ΕπιτροπήτωνΕυρωπαϊκών Κοινοτήτων ,«Στόχοιτηςενεργειακής
πολιτικής γιατο1995»[COM(85)245τελικό],Ιούλιος1985.(')ΕπιτροπήτωνΕυρωπαϊκών Κοινοτήτων ,«Προοπτικές τηςκοινής
γεωργικής πολιτικής »[CΟΜ(85)333τελικό],Ιούλιος1985.

31.12.85 ΕπίσημηΕφημερίδα τωνΕυρωπαϊκών Κοινοτήτων Αριθ.L377/43
Τατελευταία έτηέχουνκαταβληθεί προσπάθειες γιατην
αντιστροφή τωντάσεωναυτών.Ειδικότερα ,ησύλληψηκαιη
πραγματοποίηση στρατηγικών προγραμμάτων έρευναςκαι
ανάπτυξης όπωςτοΕSΡRΙΤκαιτοΒRΙΤΕοφείλονται στις
προσπάθειες πουκατέβαλε ηΚοινότητα .Στοντομέατων
τηλεπικοινωνιών ,οοποίοςπρόκειται ναδιαδραματίσει
σημαντικό ρόλοστονδιεθνήανταγωνισμό ,τοΣυμβούλιο
ενέκρινετονΙούλιο1985τοστάδιοσύλληψης τουσχεδίου
RΑCΕ(Έρευναστοντομέατηςπροηγμένης τηλεπικοινωνίας
γιατηνΕυρώπη).
Οιενέργειες πουέχουνπραγματοποιηθεί στοντομέατης
τεχνολογίας συμπληρώθηκαν απόμέτραταοποίααποσκο­
πούνστηδημιουργία μιαςτεράστιας ευρωπαϊκής αγοράς,η
οποίαείναιαπαραίτητη γιανακαταστούν αποδοτικές η
έρευνακαιανάπτυξη καιοιπαραγωγικές επενδύσεις που
απατούνται γιατιςυπηρεσίες καιταπροϊόντα υψηλής
τεχνολογίας (εναρμόνιση τωνπροτύπων ,άνοιγματωνσυμ­
βάσεωνπρομηθειών τουδημοσίουκλπ.).
ΤοΕυρωπαϊκό Συμβούλιο ,τοοποίοσυνεδρίασε στοΜιλάνο
τονΙούνιοτου1985,έδωσενέαώθησηστασχέδιααυτά,
εγκρίνοντας μιαανακοίνωση τηςΕπιτροπής γιατηνενίσχυση
τηςσυνεργασίας στοντεχνολογικό τομέα(')καιυποστηρί­
ζονταςτηνπρωτοβουλία πουέλαβεηγαλλικήκυβέρνηση με
τηνυποβολήτουσχεδίουΕURΕΚΑ .
Ηανακοίνωση τηςΕπιτροπής στοΕυρωπαϊκό Συμβούλιο ,με
τοντίτλο«ΠροςμιαΚοινότητα τηςτεχνολογίας »,υποδει­
κνύειτοντρόπομετονοποίοθαέπρεπεναοργανωθεί η
Κοινότητα ,καθώςκαιτουςπιθανούςσημαντικούς τομείς
τεχνολογικών προόδων ,τηνπραγματοποίηση τωνοποίωνθα
έπρεπεναεπιδιώξειτώραηΚοινότητα .Οιγενικοίστόχοι
είναι:α)ναγίνειηκαλύτερη δυνατήεκμετάλλευση της
κοινοτικής διάστασης τηςευρωπαϊκής αγοράςκαιτουδι­
κτύουτωνερευνητικών ιδρυμάτων καιοργανισμών β)να
προωθηθεί οσυντονισμός τωνεθνικώνκαιτωνκοινοτικών
προσπαθειών ,ειδυνατόνμεμιαπρόσθετη συνεισφορά της
Κοινότητας καιτησυμμετοχή τρίτωνχωρών.
Δημιουργία νέωνεπιχειρήσεων καιαπλούστευση τωνυπαρ­
χουσώνρυθμίσεων :Έχουνπροταθεί ήεγκριθείπρόσφατα
αρκετάμέτρασεπολλέςχώρεςτηςΚοινότητας ,μεσκοπότη
μείωσητωνρυθμιστικών διαδικασιών καιεπομένωςκαιτων
δαπανών πουεπιβαρύνουν τιςμικρέςεταιρείες ,ιδιαίτερα
κατάτηδημιουργία τους.Θαπρέπεινασημειωθεί ότιοι
μεγαλύτερες αυξήσειςτωνθέσεωναπασχόλησης στηνΚοινό­
τητακατάτατελευταία χρόνιαέγινανσενέεςεπιχειρήσεις .
Οιμικρομεσαίες επιχειρήσεις επομένως θεωρούνται ότιαπο­
τελούνσημαντική πηγήνέωνθέσεωναπασχόλησης στο
μέλλον.
Ηεξέτασητωνυπαρχουσών ρυθμίσεων δενσημαίνειότιθα
αναθεωρηθούν απαραίτητα όλοιοικανόνες .Πρόκειταιαπλώςνααπλουστευθούν οιυπάρχουσες ρυθμίσειςκαινα
εξασφαλισθεί ότιοτρόποςμετονοποίοεφαρμόζονται δεν
αποτελείεμπόδιοστηναπασχόληση .
Στοκοινοτικόεπίπεδο,ηΕπιτροπήΟικονομικής Πολιτικής ,
παράλληλα μετιςεργασίεςτηςσχετικάμετηνευελιξίατης
αγοράςεργασίας ,μελετάτηνομοθεσία πουαναφέρεται στις
εσωτερικές αγορές,και,ειδικότερα ,τηνεπίπτωση των
διατάξεων πουαφορούντιςεπιχειρήσεις ,καθώςκαιάλλες
πλευρέςτηςκρατικήςπαρέμβασης .ΗΕπιτροπήπροτίθεται
ναυποβάλειπριναπότοτέλοςτου1985μιαανακοίνωση για
τηναναμόρφωση τωνκανονιστικών ρυθμίσεων πουεφαρ­
μόζονταιστιςεπιχειρήσεις καιγιατηνπροώθηση ενός
δυναμικού τομέαμικρομεσαίων επιχειρήσεων .
Οιμικρομεσαίες επιχειρήσεις εξαρτώνται άμεσααπότο
θεσμικόπλαίσιοπουτουςεπιβάλλεται ,καιειδικότερα σε
θέματαφορολογίας καιεισφορών κοινωνικής ασφάλισης .
Γιατιςεπιχειρήσεις αυτές,ηπρόσβαση στιςαγορέςκεφαλαί­
ωνείναισυνήθωςπιοπεριορισμένη απ'ό,τι,γιατιςμεγάλες
ανώνυμες εταιρείες .Γιατολόγοαυτό,ηεπενδυτική τους
πολιτικήκαθορίζεται απότηδυνατότητα αυτοχρηματοδότη­
σήςτους.Σταπερισσότερα κράτημέλη,οινομοθετικές
ρυθμίσεις γιατοφόροεισοδήματος δενλαμβάνουν υπόψη
αυτέςτιςιδιαιτερότητες τωνμικρομεσαίων επιχειρήσεων .
Έτσι,παρεμπόδισαν τηδημιουργία νέωνεπιχειρήσεων και
επιβράδυναν τηνανάπτυξη τωνυπαρχουσών επιχειρήσεων .
Κατάσυνέπεια ,θαπρέπειναεπανεξετασθούν οιεθνικές
νομοθετικές ρυθμίσειςγιατοφόροεισοδήματος ,απόπλευ­
ράςεπιπτώσεών τουςστιςμικρομεσαίες επιχειρήσεις .Θα
πρέπειναπροβλεφθεί ,εάναπαιτείται ,ηλήψημέτρωντα
οποίαθααποσκοπούν τόσοστονκαθορισμό τηςφορολογη­
τέαςβάσηςόσοκαιτηςδομήςτωνφορολογικών συντελε­
στών,ώστεναενισχυθεί τοδυναμικό τωνεπιχειρήσεων
αυτώνόσοναφοράτηνπροσφορά απασχόλησης .
Όσοναφοράτοδιαχωρισμό μεταξύτουιδιωτικού καιτου
δημόσιου τομέα,μιααπότιςσημαντικές συνέπειες της
τεχνολογικής προόδουείναιότι,σεορισμένους τομείς,θα
μπορούσαν ναεξαλειφθούν ταπαραδοσιακά «φυσικά»μονο­
πώλια.Αυτόσυμβαίνει ,γιαπαράδειγμα ,στοντομέατων
τηλεπικοινωνιακών δικτύωνόπου,στοΗνωμένο Βασίλειο ,
έχειήδηπραγματοποιηθεί μιαιδιωτικοποίηση καιμιαελά­
φρυνσητωνυπαρχουσών ρυθμίσεων (οιΗνωμένες Πολιτείες
καιηΙαπωνίαακολουθούν παράλληλη ήπαρόμοια εξέλιξη)
καιόπου,στηΓερμανία ,διεξάγονται συζητήσεις γιατορόλο
τουBundespost στοντομέααυτό.
ΗΕπιτροπήενέκρινεειδικέςπροτάσεις είτεγιαναμειώσειτην
παραγωγική ικανότητα σετομείςόπωςηχαλυβουργία καιη
ναυπηγική ,είτεγιαναενισχύσει τονέλεγχοτηςπαραγωγής
στηγεωργία .Υπέβαλεεπίσηςπροτάσεις γιατηνοργάνωση
μιας«Κοινότητας τηςτεχνολογίας ».Στουςστόχουςαυτούς
πουέχουντεθείστουςανωτέρωαναφερόμενους τομείςπρο­
στίθενταικαιπολλέςειδικέςπρωτοβουλίες ,οιοποίεςέχουν
αναληφθεί μεσκοπόνακαταστήσουν τοευρωπαϊκό οικονομι­
κόπεριβάλλον πιοπρόσφορο γιατηδημιουργία καιτην
ανάπτυξηεπιχειρήσεων .(')Επιτροπή τωνΕυρωπαϊκων Κοινοτήτων ,«ΠροςμιαΚοινοτητα
τηςτεχνολογίας »[COM(85)350τελικό],Ιούνιος1985.
IV.ΤΑΕΥΡΩΠΑΪΚΑ ΣΥΜΦΕΡΟΝΤΑ ΣΤΗΔΙΕΘΝΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ
IV.1.Τοσύστηματουδιεθνούςεμπορίου
Hευημερίατηςευρωπαϊκής οικονομίας εξαρτάται κατά
μεγάλομέροςαπότοάνοιγματουσυστήματος τουδιεθνούς
εμπορίου .Ηοικονομική θεωρίακαιπρακτικήκαταδείχνουνσαφώςότιοπροστατευτισμός δεναποτελείκατάλληλο μέσο
οικονομικής πολιτικής .Ηπροστασία περιορισμένων ομά­
δωνσυμφερόντων εξασφαλίζει βεβαίωςβραχυπρόθεσμα το
εισόδημακαιτηναπασχόλησή τους.Ακόμηκαιβραχυπρό­
θεσμα,πάντως,οπροστατευτισμός έχειαρνητικές επιπτώ

Αριθ.L377/44 ΕπίσημηΕφημερίδα τωνΕυρωπαϊκών Κοινοτήτων 31.12.85
ΗΙαπωνίαθαμπορούσε νασυμβάλειστηνάρσητωνπρο­
στατευτικών πιέσεων ,τόσοστιςΗνωμένες Πολιτείεςόσοκαι
στηνΚοινότητα ,υλοποιώντας σεσύντομοχρονικόδιάστημα
καιμεσυγκεκριμένο τρόποτιςδεδηλωμένες προθέσεις της
γιατηδιευκόλυνση τωνεισαγωγών ,ιδιαίτεραβιομηχανικών
προϊόντων .Ωστόσο,μόνομεμέτραεμπορικής πολιτικής δεν
είναιδυνατόναμειωθείτοέλλειμματωνΗνωμένων Πολιτει­
ώνκαιτοπλεόνασμα τηςΙαπωνίας ,καιγιατολόγοαυτόη
Κοινότητα προτείνειμιαπερισσότερο συντονισμένη προσέγ­
γισητωνσυναλλαγματικών ισοτιμιώνκαιτηςμακροοικονο­
μικήςπολιτικής διεθνώς .Ηάποψηαυτήενισχύεται απότα
πορίσματα τηςσυνάντησης τηςομάδαςτωνπέντευπουργών
οικονομικών καιτωνδιοικητών τωνκεντρικών τραπεζών
πουπραγματοποιήθηκε τονΣεπτέμβριο του1985.Κατάτη
συνάντηση αυτήτονίστηκε ησπουδαιότητα τηςδιατήρησης
τηςπαγκόσμιας ζήτησηςσεαποδεκτό επίπεδοκαιηκοινή
ευθύνηγιατημείωσητωνανισορροπιών τωνισοζυγίων
τρεχουσών συναλλαγών σεπαγκόσμια κλίμακα ,καθώςκαιη
αντίσταση στιςπροστατευτικές πιέσεις.
ΗΚοινότητα υποστηρίζει επίσηςτηνόσοτοδυνατόευρύτερη
συμμετοχή τωννέωνβιομηχανικών χωρώνστοννέοκύκλο
συνομιλιών στοπλαίσιοτηςGΑΤΤ.Ορισμένες απόαυτές
έχουνεπιτύχειεντυπωσιακή διείσδυση στιςεξαγωγικές αγο­
ρές,διατηρώντας παράλληλα εξαιρετικά αυστηρούς περιο­
ρισμούςγιαναπροστατεύσουν τιςαγορέςτους.Προκειμένου
ναβελτιωθούν οισυνθήκεςπρόσβασης τωνχωρώναυτών
στιςπαγκόσμιες αγορές,όπωςεπιθυμούν οιίδιες,στο
πλαίσιοτωννέωνδιαπραγματεύσεων ,είναιαπαραίτητο να
λάβουνωςαντιστάθμισμα μέτραγιατηνπεραιτέρω ελευθέ­
ρωσητουεμπορίου .Τέλος,ηΚοινότητα έχειεκφράσει τη
βούλησήτηςνασυμπεριληφθεί στιςδιαπραγματεύσεις το
εμπόριοπαροχήςυπηρεσιών καιδραστηριοποιείται γιατην
εξεύρεση μιαςβάσηςσυμφωνίας μετιςαναπτυσσόμενες
χώρεςγιατοθέμααυτό,ορισμένες απότιςοποίεςδιατηρούν
κάποιοσκεπτικισμό ήκαιαντιτίθενται στηδιεξαγωγή δια­
πραγματεύσεων στοπλαίσιοτηςGΑΤΤγιατοσυγκεκριμένο
θέμα.
ΗΚοινότητα υποστηρίζει ένθερματηδιεξαγωγή νέουγύρου
πολυμερών εμπορικών διαπραγματεύσεων .Σεσυνδυασμό με
τηβελτίωση τηςλειτουργίας τουδιεθνούςνομισματικού
συστήματος ,οιδιαπραγματεύσεις αυτέςθαπαράσχουν το
καταλληλότερο πλαίσιογιαμιασυνολικήαναθεώρηση των
επιλογών εμπορικής πολιτικής ,ηοποίαείναιαπολύτως
αναγκαία γιανααποτραπούν οικίνδυνοιπουαπειλούν το
πολυμερές εμπορικόσύστημα .σειςοιοποίεςμακροπρόθεσμα γίνονταιακόμηαρνητικότε­
ρες.Οδηγείσεαύξησητωντιμώνκαταναλωτή ,μείωσητων
πραγματικών εισοδημάτων καιτηςκατ'όγκοζήτησηςτης
κατανάλωσης και,κατάσυνέπεια ,σεπτώσητηςπαραγωγής
καιτηςαπασχόλησης στοσύνολοτηςοικονομίας .Όταν,
όπωςσυμβαίνεισυχνά,ταπροστατευόμενα αγαθάκαιυπη­
ρεσίεςεισέρχονται στηνπαραγωγή άλλωνκλάδωντηςοικο­
νομίας,μειώνεται ηανταγωνιστικότητα τωνκλάδωναυτών
στιςδιεθνείςαγορές,μεαποτέλεσμα ναμειώνονται οιπαραγ­
γελίεςτουςκαιναυποχρεώνονται σεμείωσηπουπροσωπικού
τους,εκτόςανγίνεινομισματική υποτίμηση .Στηνπερίπτωση
αυτήόμωςηυποτίμηση υποβιβάζει τοβιοτικόεπίπεδοκαι
επιδεινώνει τοπρόβλημα τουπληθωρισμού .Ημακροοικονο­
μικήπολιτικήγίνεταιαυστηρότερη μεσυνέπειατηνπτώση
τηςπραγματικής ζήτησηςκαιτηςοικονομικής δραστηριότη­
τας.Άλληενδεχόμενη επίπτωση :οικλάδοιπουεξαρτώνται
απόαυτάταμηανταγωνιστικά ενδιάμεσα προϊόντατων
προστατευόμενων κλάδωναναγκάζονται ,γιανααντισταθ­
μίσουντομειονέκτημα αυτό,νααντικαταστήσουν ταπροϊ­
όντααυτάμεάλλα(π.χ.,νααντικαθιστούν χαλύβδινα
εξαρτήματα μεπλαστικά )ήναμεταφέρουν τιςεπενδύσεις
τουςσεάλλεςχώρεςόπουταενδιάμεσα προϊόντα είναι
ανταγωνιστικά (π.χ.,ορισμένες κοινοτικές εταιρείεςβιοτε­
χνολογίας επενδύουν εκτόςΚοινότητας γιαναέχουνπρόσβ­
ασησεγεωργικάενδιάμεσα προϊόντασεκαλύτερες τιμές).
Ταεπιχειρήματα αυτάέχουναναπτυχθεί λεπτομερώς· σε
επίσημαέγγραφατηςΚοινότητας 0)ήάλλωνοργανισμών ,
όπωςοΟΟΣΑ(2).
ΓιατουςλόγουςαυτούςηΕυρωπαϊκή Κοινότητα έχειταχθεί
υπέρενόςνέουγύρουπολυμερών εμπορικών διαπραγματεύ­
σεων.Το1985διεξήχθησαν οιπροκαταρκτικές συζητήσεις
καιαναμένεται σύντομα ηαπόφαση γιατηνέναρξητης
διαδικασίας διαπραγματεύσεων .
Ηελευθέρωση τουεμπορίουκαιηχαλάρωση τουπροστατευ­
τισμούενδέχεται ,βεβαίως,ναέχουνδυσμενείς επιπτώσεις
γιασυγκεκριμένους βιομηχανικούς τομείςκαιγιατους
εργαζόμενους ,πουκινδυνεύουν ναχάσουντηδουλειάτους
χωρίςναυπάρχουνενθαρρυντικές προοπτικές γιατηνεξεύ­
ρεσηάλλης.Γιατολόγοαυτόπρέπεινασυμφωνηθεί ένα
ισορροπημένο σύνολομέτρωνγιατηνελευθέρωση τουεμπο­
ρίου,έτσιώστετοκόστοςτηςπροσαρμογής ναμηνκατανε­
μηθείάνισαστηνπαγκόσμια εμπορικήκοινότητα .
ΤοΣυμβούλιο εξέφρασε ,στηδήλωσήτουτης19ηςΜαρτίου
1985,τηθέσητηςΚοινότητας όσοναφοράέναννέογύρο
πολυμερών εμπορικών διαπραγματεύσεων στοπλαίσιοτης
GΑΤΤκαι,στησυνέχεια ,στις8Ιουλίου,επεσήμανε γραπτά
στηνGΑΤΤποιαείναικατάτηνάποψήτουταπροςδια­
πραγμάτευση θέματα,διασαφηνίζοντας τουςβασικότερους
στόχουςτηςΚοινότητας .Οιυποχρεώσεις πουέχουνόμως
αναληφθεί στοπλαίσιοτουΟΟΣΑκαιτηςGΑΤΤγιατην
άρσητουπροστατευτισμού καιτηνκατάργηση τωνυφιστά­
μενωνπροστατευτικών μέτρωνπρέπειναεφαρμοσθούν πριν
απότοννέογύροτωνδιαπραγματεύσεων .Στοσημείοαυτό
πρέπεινατονιστείότιμετάτηδιάσκεψη κορυφήςτου
Williamsburg οιΗνωμένες Πολιτείεςέλαβανορισμέναπρο­
στατευτικά μέτρα(π.χ.γιαταπροϊόντασιδήρουκαιχάλυβα).
Επιπλέον ,στοαμερικανικό Κογκρέσοεκδηλώθηκαν ορισμέ­
νεςανησυχητικές προστατευτικές τάσεις,στιςοποίεςόμως
αντιτίθεται γενικάηδιοίκηση .IV.2.Βελτίωση τουδιεθνούςνομισματικού συστήματος
Χαρακτηριστικό τηςδιεθνούςνομισματικής αγοράςπαραμέ­
νειημεγάληαστάθειατωνσυναλλαγματικών ισοτιμιών .
Κατάτοπρώτοεξάμηνοαυτούτουχρόνου,τοαμερικάνικο
δολάριοκαιηστερλίνα σημείωσαν εξαιρετικά έντονες
διακυμάνσεις ,τόσοσεονομαστικούς όσοκαισεπραγματι­
κούςόρους.Ωστόσο ,αυτόπουπιθανόνείναιτοπλέον
επιζήμιογιατηναποτελεσματικότητα τηςπαγκόσμιας οικο­
νομίαςστοσύνολοτηςείναιητάσηπουεμφανίζουν οι
ισοτιμίεςτωνισχυρώννομισμάτων νααποκλίνουν προοδευ­
τικάόλοκαιπερισσότερο απόαυτόπουθαμπορούσε να
θεωρηθείως«επίπεδοισορροπίας »γιαμεγάλοχρονικό
διάστημα .Κατάτηδιάρκειατωντελευταίων έξιετών(πρώτο
τρίμηνο1979—πρώτοτρίμηνο1985)ήσταθμισμένη ανατίμη­
σητουαμερικάνικου δολαρίουανήλθεσε63%σεπραγματι­
κούςόρους—δενπρέπειόμωςναλησμονείται ότιείχε
προηγουμένως υποστείσοβαρήυποτίμηση .(')ΕπιτροπήΟικονομικής Πολιτικής τωνΕυρωπαϊκών Κοινοτήτων ,
«Γνωμοδότηση γιατονπροστατευτισμό »,Ευρωπαϊκή Οικονομία ,
αριθ.19,Μάρτιος 1984.
(2)ΟΟΣΑ,«Τοκόστοςτουπροστατευτισμού »,1985.

31.12.85 ΕπίσημηΕφημερίδα τωνΕυρωπαϊκών Κοινοτήτων Αριθ.L377/45
τωνμελώντης),γιαναυπάρξειμεγαλύτερη εναρμόνιση των
πολιτικών .Όπωςαναφέρθηκε ήδη,τοπαγκόσμιο εμπορικό
σύστημααντιμετωπίζει σοβαρέςδυσκολίες λόγωτηςσημαν­
τικήςαπόκλισης τωνισοτιμιών οιοποίεςείναιαποτέλεσμα
τουανεπαρκούς συντονισμού τωννομισματικών καιδημο­
σιονομικών πολιτικών ,τόσοσεεθνικόόσοκαιδιεθνές
επίπεδο .
Ηαστάθειακαιοιαποκλίσεις τωνσυναλλαγματικών ισοτι­
μιώνσεδιεθνήκλίμακαοδήγησανσεδιάρθρωση τουεμπορίου
καιτωνκεφαλαιακών ροώνηοποίαπροφανώς δενείναι
ανεκτή.ΤομόνοπουπέτυχεμέχριτώραηΟμάδατωνΔέκα
είναινασυμφωνήσει σεπεριορισμένα διαδικαστικά μέτραγια
τηβελτίωση τουσυστήματος .Είναιεξαιρετικά δύσκολονα
επιλύσειηεμπορικήπολιτικήταπροβλήματα πουδημιουρ­
γούνταιαπότιςδιακυμάνσεις τωνισοτιμιών .Γιατολόγοαυτό
ηΚοινότητα επιμένει,παράλληλα μετοννέογύροδιαπραγμα­
τεύσεωνστοπλαίσιοτηςGΑΤΤ,νακαταβληθούν προσπά­
θειεςγιατηβελτίωσητουδιεθνούςνομισματικού συστήματος .
Ησυνάντηση τηςΟμάδαςτωνΠέντε,πουπραγματοποιήθηκε
τονΣεπτέμβριο του1985,σημείωσεκάποιαπρόοδοωςπρος
τηναντιμετώπιση τωνπροβλημάτων τωνσυναλλαγματικών
ισοτιμιώνκαιτουσυντονισμού τηςμακροοικονομικής πολιτι­
κής.Οιπαρατεταμένες αυτέςδιακυμάνσεις οδήγησαν σεσυναλ­
λαγματική δομήπουδενσυμβιβάζεται μετησταθερότητα του
διεθνούςεμπορίουκαιτωνκεφαλαιακών ροών,δομήηοποία
δενείναιπροφανώς ανεκτήμεσομακροπρόθεσμα .Επιπλέον ,
ηδιείσδυσηεισαγωγών στιςΗνωμένες Πολιτείες λόγωτης
υπερτίμησης τουδολαρίουδημιουργεί τρομακτική συσσώ­
ρευσηπροστατευτικών πιέσεων ,ηοποίααπειλείσοβαράνα
κλονίσειτοφιλελεύθερο σύστημαδιεθνούςεμπορίου που
θεσπίσθηκε στοπλαίσιοτηςGΑΤΤκαιαναπτύχθηκε περαι­
τέρωκατάτημεταπολεμική περίοδο .
ΜετιςσυνθήκεςαυτέςείναιλυπηρότογεγονόςότιηΟμάδα
τωνΔέκα(οικυριότερες βιομηχανικές χώρες),στηνοποίαη
διάσκεψη κορυφήςτουWϊ11ΐαπΐSΐ3UΓ §ανέθεσετο1983να
εξετάσειτουςτρόπουςγιατηβελτίωσητηςλειτουργίας του
διεθνούςνομισματικού συστήματος ,δενμπόρεσενακατα­
λήξεισεσυμφωνία όσοναφοράένασυγκεκριμένο καιπλη­
ρέστεροπρόγραμμα δράσηςγιατηναποτελεσματική αντιμε­
τώπισητουπροβλήματος τηςαστάθειας τωνσυναλλαγματι­
κώνισοτιμιών .Ωστόσο,μετάτησυμφωνία στηνοποία
κατέληξε ηΟμάδατωνΠέντεστις22Σεπτεμβρίου ,φαίνεται
ότιτώραυπάρχεισεκάποιοβαθμόσυμφωνία ,όσοναφορά
τόσοτιςαρνητικές επιπτώσεις τωνσυναλλαγματικών απο­
κλίσεωνόσοκαιτησκοπιμότητα συντονισμένων ενεργειών
οιοποίεςθαεπηρεάσουν τιςσυναλλαγματικές ισοτιμίεςκαι
άλλεςβασικέςοικονομικές μεταβλητές ,προκειμένου να
αποκατασταθούν οικυριότερες ανισορροπίες τηςπαγκό­
σμιαςοικονομίας .
Τοκυριότερο στοιχείοτηςέκθεσηςτηςΟμάδαςτωνΔέκα,
πουδημοσιεύτηκε τονΑπρίλιο0),ήτανηανάγκηβελτίωσης
τωνδιαδικασιών πολυμερούς εποπτείας ,προκειμένου να
βελτιωθεί οσυντονισμός καιηαλληλουχία τωνπολιτικών
τωνμεγάλωνβιομηχανικών χωρών.Δενείναιβέβαιο,πά­
ντως,ότιοιδιαδικαστικές αλλαγέςπουπροτείνει ηέκθεση
τηςομάδαςθαοδηγήσουν σεσημαντική βελτίωσησχετικάμε
τοθέμααυτό.Ίσωςδενέχειέλθειακόμαηώραγιατηθέσπιση
ενόςκαθεστώτος «ορίωνδιακύμανσης »(ίαΓ§είζοηεS)γιατις
συναλλαγματικές ισοτιμίεςπουθασυνεπάγεται τηνυποχρέ­
ωσηπαρέμβασης σεπερίπτωση υπέρβασης τωνορίωναυτών.
Θαήτανωστόσοχρήσιμοναεξετασθείσοβαράηδυνατότητα
ενόςενδιάμεσου σταδίουμεενδεικτικά όριαδιακύμανσης ,η
υπέρβασητωνοποίωνθααποτελούσε τοέναυσμαγιαδιαβου­
λεύσειςμάλλονπαράγιατηνπαρέμβαση τηςκεντρικής
τράπεζας .Κατάτησυνάντηση τηςΟμάδαςτωνΠέντετον
Σεπτέμβριο 1985σημειώθηκε κάποιαπρόοδοςπροςτην
κατεύθυνση αυτή.Γιαπρώτηφοράτατελευταία χρόνια
υπήρξεσυμφωνία όσοναφοράτηνεπιθυμητή εξέλιξητου
δολαρίουκαιοισυμμετέχοντες δήλωσανότιείναιέτοιμοινα
συνεργαστούν προςτηνκατεύθυνση αυτήότανχρειαστεί .
ΗΚοινότητα ,απότηνπλευράτης,εκτιμάότιηύπαρξη
δυσχερειών στοντομέατωνσυναλλαγματικών ισοτιμιών ,
όπωςεκφράζονται μέσασταπλαίσιατουΕΝΣ,συνέβαλαν
αναμφίβολα στησύγκλισητωνπολιτικών καιτηβελτίωση
τωνεπιδόσεων τωνμελώντης.Ωστόσο,οιθεσμοίπουείναι
κατάλληλοι καιαποτελεσματικοί γιαμιαστενάσυνδεδεμένη
οικονομική περιοχήόπωςηΕυρωπαϊκή Κοινότητα δενείναι
κατ'ανάγκηεφαρμόσιμοι σεμιαευρύτερηκαιμεμεγαλύτε­
ρεςδιαφορές ομάδαχωρών.ΗΚοινότητα ,πάντως,θα
δεχότανμεευχαρίστηση τηναποτελεσματικότερη πολυμερή
εποπτείατηςσυναλλαγματικής ,νομισματικής καιοικονομι­
κήςπολιτικής τωνμεγαλυτέρων χωρών,όπωςοιΗνωμένες
Πολιτείες καιηΙαπωνία (καθώςκαιτωνίδιωντωνκρα­IV.3.Ευρωπαϊκός οικονομικός χώρος
ΗΕυρωπαϊκή Κοινότητα εξάγειπερισσότερο προςτηνυπό­
λοιπηΔυτικήΕυρώπη(26%τουσυνόλουτωνεξαγωγώντης
ΕΟΚ,εκτόςαπότοενδοκοινοτικό εμπόριο)απόό,τισε
οποιαδήποτε άλληπεριοχήτουκόσμου .Στιςαρχέςτου1984η
ΕΟΚκαιηΕΖΕΣολοκλήρωσαν τηνάρσητωνδασμώνκαι
τωνποσοτικών περιορισμών μεταξύτουςκαι,στησυνέχεια ,
τονΑπρίλιοτουπερασμένου χρόνου,εξέφρασαν μεκοινή
δήλωσηπουυπέγραψαν τηνπολιτικήβούλησηναδιευρυνθεί
ησυνεργασία μεταξύΚοινότητας-ΕΖΕΣ «μεσκοπότη
δημιουργία ενόςδυναμικού ευρωπαϊκού οικονομικού χώ­
ρου».Το1985,σεκοινόανακοινωθέν πουεξέδωσεηΕπιτρο­
πήκαιοιχώρεςτηςΕΖΕΣαπαριθμούνται οιτομείςπουθα
μπορούσαν νασυμβάλουν στηνανάπτυξη τωνσχέσεων
αυτών.ΗΕπιτροπή ,απότηνπλευράτης,εξέδωσεανακοί­
νωσηστηνοποίαεκθέτειλεπτομερώς μεποιοτρόποθα
μπορούσε ναυλοποιηθεί ησυνεργασία αυτή(2).
Πρέπειναδοθείπροτεραιότητα στηνάρσησειράςτεχνικών
καιδιοικητικών εμποδίωνκαιαπότιςδύοπλευρές,έτσιώστε
ναδιευρυνθούν οιεμπορικές σχέσειςμετηναπλοποίηση των
διατυπώσεων στασύνορα,καθώςκαιτωνκανόνωνπου
διέπουντηνκαταγωγή τωνπροϊόντων ,τησυνεργασία όσον
αφοράτατεχνικάπρότυπακαικανόνες ,μετηναμοιβαία
αναγνώριση δοκιμώνκαιπιστοποιητικών .
Αλλοιτομείςστουςοποίουςθαμπορούσεναυπάρξειστενό­
τερησυνεργασία αποτελούν ηέρευνακαιηανάπτυξη ,το
εμπόριομεταποιημένων γεωργικών προϊόντων ,οικρατικές
προμήθειες ,οιέλεγχοιτωνταξιδιωτών στασύνορα,σχέδια
καιπολιτικήμεταφορών ,ηπεριβαλλοντική πολιτικήκαθώς
καιοιδιαβουλεύσεις γιαοικονομικά καινομισματικά θέμα­
τα.ΗΚοινότητα ανέλαβεπρόσφατα ορισμένες πρωτοβου­
λίεςγιαορισμένους απότουςενλόγωτομείς.Πρότεινε ,για
παράδειγμα ,τησυμμετοχή καιάλλωνδυτικοευρωπαϊκών
χωρώνσενέαπρογράμματα γιατηδημιουργία μιαςΕυρω­
(')ΔιεθνεςΝομισματικό Ταμείο,συμπλήρωμα στηνέκθεσητων
αναπληρωτών τηςΟμάδαςτωνΔέκα,«ΤΗεFUΠCΐϊοηϊη §οFΐΗε
IηΐCΓη3ΐίοη3ΐ ΜοπCΐSΓΥ SχSΐCίτι»,ΙΜFSUΓνβγ,Ιούλιος1985.(2)Επιτροπή τωνΕυρωπαϊκών Κοινοτήτων ,«ΗΚοινότητα καιοι
χώρεςτηςΕΖΕΣ»[COM(85)206τελικό],Μάιος1985.

Αριθ.L377/46 ΕπίσημηΕφημερίδα τωνΕυρωπαϊκών Κοινοτήτων 31.12.85
παϊκήςΚοινότητας τηςτεχνολογίας .ΤοΣυμβούλιο προτίθε­
ταιναεξουσιοδοτήσει τοΕυρωπαϊκό ΤαμείοΝομισματικής
Συνεργασίας ναεπιτρέψει σεορισμένες ,εκτόςΚοινότητας ,
κεντρικές τράπεζες ναδιατηρούν επίσημααποθέματα σε
ΕCUκαιενδέχεταιορισμένες χώρεςτηςΕΖΕΣναεπωφελη­
θούναπόαυτήτηρύθμιση .Ήδηορισμένες απόαυτές
άρχισανναδιατηρούν καταθέσεις σεΕCU,πουχρησιμοποι­
ούνταιστονιδιωτικότομέαωςμέροςτωνσυναλλαγματικών
αποθεμάτων τους.
Εχεισημειωθεί ικανοποιητική πρόοδοςγιατοάνοιγματων
εμπορικών συναλλαγών μεταξύτωνχωρώντηςΕΟΚκαιτης
ΕΖΕΣ.Ταδύομέρηέχουνπλέονσυμφωνήσει νασυνεχίσουν τη
δραστηριότητά τουςπροςτηνκατεύθυνση αυτή.ΗΚοινότητα ,
λόγωκαιτωνπροσπαθειών πουκαταβάλλει ηίδιαγιατην
ολοκλήρωση τηςεσωτερικής αγοράςκαιτηδιεύρυνση της
οικονομικής συνεργασίας ,προσπαθεί νακαταστήσει δυνατή
τηστενότερη συμμετοχή τωνχωρώντηςΕΖΕΣστηδιαδικασία
ολοκλήρωσης τηςευρωπαϊκής οικονομίας .Οιπροσπάθειες
αυτέςπρέπει,βεβαίως,ναεξακολουθούν νασέβονταιτις
υφιστάμενες διαφορέςτηςΕΟΚκαιτηςΕΖΕΣωςπροςτη
θεσμικήταυτότητα καιτουςστόχους .ΟιχώρεςτηςΕΖΕΣ
ενδέχεται νακληθούννασυμμετάσχουν στιςπροσπάθειες για
τηνεφαρμογήτηςστρατηγικής συνεργασίας γιατηνανάπτυξη .
Οιδιαπραγματεύσεις πουδιεξάγονται τηνεποχήαυτήγιατην
αναθεώρηση τωνσυμφωνιών ελεύθερου εμπορίουμεταξύτης
Κοινότητας καιτηςΕΖΕΣ,λόγωτηςπροσχώρησης της
ΙσπανίαςκαιτηςΠορτογαλίας ,αποβλέπουν σεδιεύρυνση και
παγίωσητουσυστήματος ελεύθερου εμπορίουτηςΔυτικής
Ευρώπης .Σεπερίπτωση πουηΕυρωπαϊκή Κοινοτητα επιχειρήσει να
στηρίξειμόνητηςτηναναπτυξιακή πορείατης,ενώοιάλλες
χώρεςτουκόσμουαναμείνουν παθητικάτηνεπιβράδυνση
τηςοικονομικής δραστηριότητας στιςΗνωμένες Πολιτείες
γιαναμειώσουν τορυθμόανάπτυξής τους,ενδέχεται να
παρουσιάσει σημαντικό έλλειμμα τοισοζύγιοτρεχουσών
συναλλαγών τηςΚοινότητας .ΗΚοινότητα είναισεθέσηνα
δεχθεί,σεκάποιομέτρο,μείωσητουπλεονάσματος τηςή
και,ακόμη,προσωρινό έλλειμματουισοζυγίουτρεχουσών
συναλλαγών της,αλλάδενείναιδυνατόναθεωρήσει το
έλλειμματουεπιπέδουπουπαρουσιάζουν οιΗνωμένες Πολι­
τείεςωςπαράδειγμα προςμίμηση .
Ενδέχεται ,απότηνάλληπλευρά,ηΚοινότητα ναυποστηρί­
ξειτησυμμετοχή τουμεγαλύτερου δυνατούαριθμούχωρών
στηνπροσαρμογή τηςπαγκόσμιας οικονομίας .Στοπλαίσιο
αυτό,ηΙαπωνίακατέχειιδιαίτερασημαντική θέση:ενώαπό
τημιαπλευράαποτελείτοσημαντικότερο αντίβαροστο
αμερικανικό έλλειμμα ,αντιμετωπίζει παράλληλα σοβαρά
προβλήματα ανισορροπίας στιςσυναλλαγές τηςμετηνΕΟΚ.
Ησυνεισφορά τηςΙαπωνίαςστηδιεθνήσυνεργασία γιατη
στήριξητουπαγκόσμιου οικονομικού κύκλουπρέπεινα
υπερβείτονμέσοόρο,τόσοόσοναφοράτηνανατίμηση του
δολαρίουόσοκαιτηναύξησητηςεσωτερικής ζήτησης .Αν
εξασφαλιστεί αυτήησυνεισφορά ίσως,τότε,καταστείδυνα­
τόναυπάρξειανάπτυξη τηςσυνεργασίας σεπαγκόσμια
κλίμακα .ΗΕυρωπαϊκή Κοινότητα θαμπορούσε ναπροτείνει
στιςχώρεςτηςΕΖΕΣναευθυγραμμιστούν σεγενικέςγραμ­
μέςμετηδικήτηςπρωτοβουλία .ΗΙαπωνίακαιοινέες
βιομηχανικές χώρεςτουΕιρηνικού θαμπορούσαν ναπρο­
σφέρουντοχρήσιμοαντίβαρογιατημείωσητουελλείμματος
τουεξωτερικού ισοζυγίουτωνΗΠΑ.ΟιΗνωμένες Πολιτείες ,
απότηνπλευράτους,θαμπορούσαν ναπαράσχουν πολύτιμη
βοήθειαλαμβάνοντας μέτραγιατημείωσηεπιτοκίων που
αποτελούν εξαιρετικά σοβαρόεμπόδιογιατηδυνατότητα
ανάπτυξης τωνυπερχρεωμένων αναπτυσσομένων χωρών,
ιδιαίτεραστηΑατινικήΑμερική .
ΌπωςτονίζειηΔιεθνήςΤράπεζαΑνασυγκρότησης και
Ανάπτυξης στηνπρόσφατη έκθεσήτηςγιατηνανάπτυξη
στονκόσμο('),είναισημαντικό ,προκειμένου νασυνεχιστεί
ηδιαδικασία αρμονικής προσαρμογής στιςαναπτυσσόμενες
χρεωμένες χώρες,νααποφευχθεί τοενδεχόμενο ηδιαδικασία
προσαρμογής τηςοικονομίας τωνΗνωμένων Πολιτειών να
οδηγήσεισεέντονηκαιγενικευμένη επιβράδυνση τουρυθμού
ανάπτυξης τουπαγκόσμιου εμπορίου .
ΣτηνέκθεσηαυτήηΔιεθνήςΤράπεζαπαρουσιάζει ,ιδιαίτερα
γιατιςαναπτυσσόμενες χώρεςκαιτιςβιομηχανικές χώρες,
σενάρια«υψηλού»και«χαμηλού»ρυθμούανάπτυξης ,που
συμβαδίζουν απόλυτα μεταπορίσματα πουδιατυπώσαμε
ανωτέρω (κεφάλαιο II.2)γιαταδυνητικάπλεονεκτήματα
μιαςστρατηγικής συνεργασίας γιατηνανάπτυξη .Ηεισαγω­
γικήικανότητα τωναναπτυσσομένων χωρώνδιαφέρει
σημαντικά ,ανάλογαμετηνευνοϊκήήδυσμενήκατάσταση
στηνοποίαβρίσκονται όσοναφοράτηνανάπτυξη του
παγκόσμιου εμπορίου ,τουςόρουςτουεμπορίου καιτο
επίπεδοτωνεπιτοκίων .Γιατοδιάστημα 1985-1990 τομέσο
ετήσιοποσοστόαύξησηςτωνεισαγωγών τωναναπτυσσομέ­
νωνχωρώναναμένεται ότιθακυμανθείγύρωστα9,3%στην
περίπτωση του«υψηλού»ρυθμούανάπτυξης καιστα2,5°Iο
στηνπερίπτωση του«χαμηλού»ρυθμούανάπτυξης .Σε
περίπτωση «χαμηλού»ρυθμούανάπτυξης ηεπιβάρυνση από
τηνεξυπηρέτηση τουχρέουςτωναναπτυσσομένων χωρών
προβλέπεται ότιθαφθάσειτο28°7ο.Επομένως ,ημόνηIV.4.Διεθνήςσυνεργασία γιατηνπροσαρμογή τηςπαγκο­
σμίαςοικονομίας
Όπωςέχειήδηαναφερθεί ,ηαμερικάνικη οικονομία πρέπει
μεσοπρόθεσμα νααποκαταστήσει αισθητάτοδιαρκώςαυξα­
νόμενοέλλειμματουισοζυγίουτρεχουσών συναλλαγών της.
Δενείναιγνωστόόμωςούτετοχρονοδιάγραμμα ούτεο
βαθμόςτηςαποκατάστασης αυτής,καθώςκαιμεποιαμέσα
θαυλοποιηθεί .Δενυπάρχειπάντωςκαμίααμφιβολία ότιη
διαδικασία προσαρμογής θασυνίσταται σεδημοσιονομική
πειθαρχία ,επιβράδυνση τουοικονομικού κύκλουκαιυποτί­
μησητουδολαρίου .
Ηπροοπτική μιαςσχετικήςπροσαρμογής τωνΗνωμένων
Πολιτειών καιοιενδεχόμενες επιπτώσεις τηςδημιουργούν
σημαντικά προβλήματα γιατηνοικονομική συνεργασία .
Είναιπροφανές ότιστόχοςείναιναγίνουνοιαναγκαίες
προσαρμογές περιορίζοντας όσοτοδυνατόπερισσότερο τις
συνέπειες γιατονοικονομικό κύκλοτόσοτωνΗνωμένων
Πολιτειών (φυσικάπροςτοσυμφέρον τους)όσοκαιτην
παγκόσμια οικονομική ανάπτυξη στοσύνολοτης.Ανδεν
γίνεισωστήμεθόδευση τωνπροσαρμογών καιυπάρξουν
περιορισμοί στοεμπόριο ,θαείναιπροφανώς ιδιαίτεραεπιζή­
μιογιατηνπαγκόσμια οικονομία .
ΑπότησκοπιάτωνΗνωμένων Πολιτειών ,όσουψηλότερο
είναιτοεπίπεδοοικονομικής δραστηριότητας στονυπόλοιπο
κόσμοτόσουψηλότερο θαείναικαιτοεπίπεδοτηςεσωτερι­
κήςοικονομικής τηςδραστηριότητας στοοποίοθααποκα­
τασταθείτοισοζύγιοπληρωμών .ΓιατηνΚοινότητα είναι
απαραίτητο ναεπιτύχειδυναμικότερη οικονομική ανάπτυξη·
τίθεταιόμωςτοερώτημα μεποιοτρόποθαδιατηρηθεί η
ανάπτυξη αυτήσεπερίπτωση προσαρμογής τηςανάπτυξης
τωνΗνωμένων Πολιτειών καιανηΚοινότητα θαενεργήσει
μόνηήαπόκοινούμεπερισσότερες χώρες.(')ΙΒRD(ΔιεθνήςΤράπεζαΑνασυγκρότησης καιΑνάπτυξης ),
«WοΓίάDενείορπιεηΐ RεροΓΐ1985»,Ιούλιος1985.

31.12.85 ΕπίσημηΕφημερίδα τωνΕυρωπαϊκών Κοινοτήτων Αριθ.L377/47
εναλλακτική λυσηείναιηακολουθη :είτετοπρόβλημα του
χρέουςθατεθείυπόέλεγχοείτεθαεπιδεινωθεί περαιτέρω και
θαλάβειδιαστάσεις πολύμεγαλύτερες απότιςμέχριτώρα.
Στηνπερίπτωση αυτήθααπειληθεί σοβαράησταθερότητα
τηςπαγκόσμιας οικονομίας .
Ηπροοπτική προσαρμογής τηςαμερικάνικης οικονομίας σε
εσωτερικό καιεξωτερικό επίπεδογιαμερικάχρόνιαθέτειτο
πρόβλημα τηςδιατήρησης τηςοικονομίας στονυπόλοιπο
κόσμοσεμιαικανοποιητική αναπτυξιακή πορεία.Ωςμεγάλοςοικονομικος χώροςηΕυρωπαϊκή Κοινοτητα πρεπεινααναλά­
βειτιςευθύνεςτηςγιαναδιατηρήσει κατάτηδιάρκειατης
περιόδουαυτήςτηνεσωτερική τηςανάπτυξη .Είναιπάντως
σημαντικό νασυμβάλει ηΙαπωνίασεμιαευρείαςκλίμακας
διεθνήπροσαρμογή τουείδουςαυτού,χωρίςτηνοποίατο
ισοζύγιοπληρωμών τηςΚοινότητας ενδέχεται ναδιατρέξει
σοβαρόκίνδυνο .Ανδενυπάρξειικανοποιητική συνεργασία σε
γενικόεπίπεδουπάρχεισοβαρόςκίνδυνοςδιατάραξης της
εύθραυστης ανάκαμψης τωνχρεωμένων αναπτυσσομένων
χωρών .
V.ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ :ΣΤΟΧΟΣ ,ΜΕΣΑΚΑΙΜΕΘΟΔΟΣ
ΣτηνπαρούσαέκθεσηηΕπιτροπή παρουσιάζει στοΣυμβού­
λιο,στοΚοινοβούλιο καιστουςκοινωνικούς εταίρουςτις
βασικέςκατευθύνσεις μιαςστρατηγικής συνεργασίας γιατην
ανάπτυξη ,πουστοχεύεισεαποφασιστική βελτίωση των
οικονομικών επιδόσεων τηςΚοινότητας μέχριτο1990.Η
εφαρμογή τηςστρατηγικής αυτήςεπιβάλλεται προκειμένου
ναμειωθείηανεργίαχωρίςπαράλληλη αναζωπύρωση του
πληθωρισμού .Είναιαυτονόητο ότιέναευνοϊκόδιεθνέςπερι­
βάλλονθαδιευκολύνει τηνεπιτυχίατηςστρατηγικής αυτής,
θααποδώσει ωστόσοκαρπούςκαιανεξάρτητα απόαυτό.
Στοκλίμααβεβαιότητας όμωςστοοποίοβρίσκεται σήμεραη
παγκόσμια οικονομία λόγωτωνσυνεχιζόμενων δημοσιονο­
μικώνανισορροπιών τωνΗνωμένων Πολιτειών καιτης
κρίσιμηςκατάστασης ορισμένων μεγάλωνυπερχρεωμένων
αναπτυσσομένων χωρών,ηστροφήτηςΚοινότητας προςμια
στρατηγική συνεργασίας γιατηνανάπτυξη θαέχειμεγάλη
απήχηση .Ηπρόταση αυτήμπορείνασυνοψισθεί μετον
ακόλουθο τρόπο:
Στόχος
ΗΚοινότητα πρέπειναθέσεισαφείςστόχουςοικονομικής
πολιτικής .ΣτηνέκθεσήτηςηΕπιτροπή προτείνειμιαστρα­
τηγικήσυνεργασίας πουστοχεύεισερυθμόανάπτυξης 3,5%
γιατηνπερίοδο1986-1990 .Τοποσοστόαυτόθακαταστήσει
δυνατήτηναύξησητηςαπασχόλησης κατά1,5%τοχρόνο
καισυνεπώςθαοδηγήσεισεμείωσητουποσοστού ανεργίας
σε7%στοτέλοςτηςπεριόδουαυτής.Αυτότομοντέλο
ανάπτυξης δημιουργεί επομένως περισσότερες θέσειςαπα­
σχόλησης καιδεναντιστρατεύεται τησταθερότητα των
κρατικώνπροϋπολογισμών καιτημείωσητουπληθωρισμού .
Ωστόσο,οιστόχοιαυτοίδενθαείναιδυνατόναεπιτευχθούν
ανοισυμμετέχοντες δενσυμβάλουν στοναπαιτούμενο από
τηστρατηγική αυτήβαθμόκαιανδενπροοδεύσει κατά
ικανοποιητικό τρόποηδιεθνήςσυνεργασία .
Μέσα
Κανέναμεμονωμένο μέσοδενθααρκέσειγιαναεπιτευχθεί
αυτόςοστόχος .Ορισμένες πρόσφατες πρωτοβουλίες εναρ­
μονίζονται μετηστρατηγική συνεργασίας γιατηνανάπτυξη ,
αλλάηεφαρμογή τουςπρέπειναεπισπευσθεί καινασυνο­
δεύεταιαπόέναδυναμικότερο στοιχείο ,έτσιώστεναμετα­
βληθείσεικανοποιητικό επίπεδοηαναπτυξιακή πορείατης
οικονομίας .Ταβασικότερα στοιχείαμπορούνναπαρου­
σιασθούν μετονακόλουθο τρόπο:
—νομισματική πολιτικήπουθαεφαρμοστεί σετρόποώστε
ναενισχυθεί ηπρόοδοςπουέχειήδησημειωθεί γιατηνκαταπολέμηση τουπληθωρισμού ,ηοποίαπαράλληλα θα
επιταχύνει τονπραγματικό ρυθμόανάπτυξης .Ηεπι­
τάχυνσηαυτήμπορείεπίσηςναεπιτευχθεί μετηνεκμε­
τάλλευση όλωντωνδυνατοτήτων πουενδέχεται να
παρουσιασθούν στομέτροπουτοδιεθνέςνομισματικό
περιβάλλον θασυμβάλεισεπεραιτέρω μείωσητωνευρω­
παϊκώνεπιτοκίων ,
.—δημοσιονομική πολιτική ηοποίασεμικροοικονομικό
επίπεδοευνοείμιαανάπτυξη πουδημιουργεί περισσότε­
ρεςθέσειςαπασχόλησης .Σεμακροοικονομικό επίπεδο
έναςπρώτοςστόχοςθαήτανηδιόρθωση τωνυφισταμέ­
νωνανισορροπιών καιπαράλληλα ,όπουυπάρχουν περι­
θώρια,ηεκμετάλλευση τωνδυνατοτήτων βελτίωσης των
όρωνπροσφοράς καιζήτησηςώστενααρχίσειστην
Ευρώπηένας«δημιουργικός κύκλος»επενδύσεων ,ανά­
πτυξης,δημιουργίας θέσεωναπασχόλησης καιβελτίωσης
τηςισορροπίας τωνδημόσιων οικονομικών .Στοπλαίσιο
τηςστρατηγικής συνεργασίας γιατηνανάπτυξη ένααπό
τακυριότερα μέτρααποτελεί ημείωσητωνφόρωνκαιη
αύξησητωνεπενδύσεων στοντομέατηςυποδομής ,
—περιορισμένη αύξησητωνπραγματικών μισθώνπροκει­
μένουναβελτιωθεί ηαπόδοσητουπαγίουκεφαλαίου των
επιχειρήσεων .Παράλληλα μετηντόνωσητηςζήτησης ,το
μέτροαυτόθαδημιουργήσει ευνοϊκόμακροοικονομικό
κλίμαγιατηνανάκαμψη τωνεπενδύσεων καισυγχρόνως
θαδημιουργήσει περισσότερες θέσειςαπασχόλησης ,
—πρωτοβουλίες γιατηνκαλύτερηπροσαρμογή τηςαγοράς
εργασίας ,τηναναδιοργάνωση καιτημείωσητουχρόνου
εργασίας μετηνπροϋπόθεση ότιδενθαεπηρεαστεί το
κόστος *προβλέπεται ότιθασυμβάλουν επίσηςσεανά­
πτυξηπουθαδημιουργεί περισσότερες θέσειςαπασχόλη­
σης,
—βελτίωση καιολοκλήρωση τωνπολιτικών αγοράςμε
στόχοτοάνοιγματηςεσωτερικής αγοράςτηςΚοινότη­
τας,τηνελευθέρωση τωνχρηματοπιστωτικών αγορών
τωνκρατώνμελώνκαιτονκαλύτερο προσανατολισμό
τωνπολιτικών παρέμβασης τηςΚοινότητας σεσυνάρτη­
σημετηναγορά,συνυπολογίζοντας πάντατιςκοινωνικές
διαστάσεις τουθέματος ,
—αύξησητωνεπενδύσεων μέσαστιςοικονομικές δυνατό­
τητεςτηςΕυρώπης υπότηνευρύτερη έννοια,απότα
μεγάλασχέδιαστουςτομείςτωνμεταφορών καιτων
επικοινωνιών πουπαρουσιάζουν κοινοτικό ενδιαφέρον
μέχριτιςεπενδύσεις γιατηνπροστασία τουπεριβάλλο­
ντοςκαιτηνκαλύτερη χρησιμοποίηση τουτεχνολογικού
δυναμικού τηςΕυρώπης ,

Αριθ.L377/48 ΕπίσημηΕφημερίδα τωνΕυρωπαϊκων Κοινοτήτων 31.12.85
—πολιτικές σεδιεθνήκλίμακαμέσωτωνοποίωνηΚοινο­
τηταπροσπαθεί ναβελτιώνειδιαρκώςτοεμπορικόσύστη­
ματηςGΑΤΤκαιτοδιεθνέςνομισματικό σύστημα ,και
μαζίμεάλλεςχώρεςνασυμβάλλει στηναύξησητου
παγκόσμιου εμπορίουκαιστηνάμβλυνση τουπροβλήμα­
τοςτουχρέουςτωναναπτυσσομένων χωρών,ενόσωστις
Ηνωμένες Πολιτείεςσυντελούνται οιαναγκαίες προσαρ­
μογές.
Μέθοδος
ΗΕπιτροπή κρίνειότιθαήτανσκόπιμοναυιοθετηθεί μια
σταδιακή προσέγγιση ώστεοιαρχικέςδεσμεύσεις ναείναι
επαρκώς σαφείςπροκειμένου ηέναρξητηςστρατηγικής
αυτήςναείναιαξιόπιστη καινααποκατασταθεί οδιάλογος
μεταξύτωνενδιαφερομένων μερών.Οιμεταγενέστερες
φάσειςμπορούνναπροσαρμοστούν ανάλογαμετηναξιολό­
γησητωναποτελεσμάτων ,τιςοικονομικές εξελίξειςκαιτο
μέγεθοςτηςσυνεισφοράς κάθεμέλους:
Φάση1:Πριναπότοτέλοςτου1985ταθεσμικάόργανατης
Κοινότητας καιοικοινωνικοί εταίροιπροσπαθούν νασυμφω­
νήσουνγιατουςστόχουςτηςστρατηγικής συνεργασίας για
τηνανάπτυξη καιτιςπρωτοβουλίες πουθεωρούνται απαραί­
τητες.
Φάση2:Το1986εφαρμόζεται μιαπρώτησειράμέτρωνπου
περιλαμβάνει κυρίως :μέτραμακροοικονομικού χαρακτήρα ,
δέσμευσητωνκοινωνικών εταίρωνόσοναφοράτηνκαλύτερηπροσαρμογή τωνεισοδημάτων καιτηςαγοράςαπασχόλη­
σης,αύξησητωνδημόσιων επενδύσεων σεεθνικόκαικοινο­
τικόεπίπεδοκαιπροτάσεις γιασυντονισμένη δράσησε
διεθνήκλίμακα,ώστεναενισχυθεί ηδυναμική τηςανα­
πτυξιακής διαδικασίας .Επιπλέον ,είναιαπαραίτητο να
υπάρξεισημαντική πρόοδοςστηνεφαρμογή τωνπροτάσεων
τηςΕπιτροπής πουπεριέχειηΛευκήΒίβλοςγιατηνεσωτε­
ρικήαγορά.
Φάση3:Το1987,μετάαπόαξιολόγηση τωναποτελεσμάτων
τηςφάσης2,εφαρμόζεται μιαδεύτερησειράμέτρωνγιανα
ενισχυθείκαιναδιευρυνθεί περαιτέρω ηστροφήπροςμια
ανάπτυξη πουδημιουργεί θέσειςαπασχόλησης .Ορισμένα
απόταμέτρααυτάεξαρτώνται πάντωςαπότηνεξέλιξητης
οικονομίας ,τόσοστηνΚοινότητα όσοκαιδιεθνώς,καιτο
μέγεθοςτηςσυνεισφοράς όλωνόσωνσυμμετέχουν στηστρα­
τηγικήσυνεργασίας γιατηνανάπτυξη .Ηετήσιαοικονομική
έκθεση1986/87θακάνειμιασχετικήαποτίμηση τωναποτε­
λεσμάτων .
Τοσχέδιοαυτόπαρουσιάζεται ηθελημένα μεπολύσχηματικό
τρόποκαιείναιαναγκαίονασυζητηθείδιεξοδικά μεταξύτων
ενδιαφερομένων μερών.Είναιωστόσοσημαντικό ότιχρησι­
μεύειωςβάσηγιαναδιαμορφώσουν τακυριότερα ενδιαφερό­
μεναμέρη—κυβερνήσεις ,εργοδότες καισυνδικαλιστικές
οργανώσεις —τιςαπόψειςτους.Όλοιοιενδιαφερόμενοι
καλούνται νασκεφθούν ιδιαίτερα μεποιοτρόποθαμπορού­
σανναστραφούν προςό,τιεπιτάσσει τοκοινόσυμφέρον σε
περίπτωση πουγινότανπροφανές ότικαιοιυπόλοιποι
συντελεστές είναιεπίσηςδιατεθειμένοι ναεπανεξετάσουν τον
προσανατολισμό τους.

31.12.85 ΕπίσημηΕφημερίδα τωνΕυρωπαϊκών Κοινοτήτων Αριθ.L377/49
ΤομέροςIIτηςέκθεσηςαυτήςπεριεχεισυγκεκριμένες
κατευθύνσεις γιατηνοικονομική πολιτική τωνκρατών
μελών.Όπωςτονίσθηκε προηγουμένως ,ηπροτεινόμενη
στρατηγική δενμπορείναυλοποιηθεί διάμιας,αλλάπρέπει
ναεφαρμοστεί σταδιακά .Τούτοπροϋποθέτει στενήσυνεργα­
σίαμεταξύκυβερνήσεων ,συνδικάτων καιεργοδοτών .
Όσοναφοράτηζήτηση,ταυφιστάμενα περιθώρια στουςδύο
κυριότερους τομείςτηςμακροοικονομικής πολιτικής διαφέ­
ρουνεντελώς .Στονομισματικό τομέαηκατάσταση είναι
ικανοποιητική .Στοπλαίσιομιαςνομισματικής πολιτικής
σταθερότητας πουκαθορίζεται κατάμεγάλομέροςαπότο
ευρωπαϊκό νομισματικό σύστημα υπάρχουν σημαντικές
δυνατότητες μείωσηςτωνεπιτοκίων ,ιδιαίτερααντοδολάριο
συνεχίσειναεξασθενεί έναντιτηςΕCU.
Όσοναφοράτηδυνατότητα τόνωσηςτηςζήτησηςαπότους
κρατικούς προϋπολογισμούς ,σεορισμένα κράτημέλη
παρουσιάζονται συγκεκριμένα προβλήματα γιατηνυλοποίη­
σητηςαναπτυξιακής στρατηγικής πουδημιουργεί περισσό­
τερεςθέσειςαπασχόλησης .Δεδομένου ότιηστρατηγική
αυτήδενμπορείναυλοποιηθεί διάμιας,οισυστάσεις προςτις
διάφορεςχώρεςπρέπειναπαραμείνουν ρεαλιστικές καινα
είναιδυνατόνασυντονιστούν .Παράλληλα μετησυγκρατη­
μένηαύξησητωνμισθώνκαιτηδιεύρυνση τωνπεριθωρίων
τηςδημοσιονομικής πολιτικής —οποιαδήποτε βελτίωσητης
ανάπτυξης καιτηςαπασχόλησης αυξάνειταέσοδακαι
μειώνειτιςδαπάνεςπουδημιουργεί ηκρίση—προβλέπεται
ότιητόνωσητηςζήτησηςθαπραγματοποιηθεί σταδιακά
μέχριςότουηδιαδικασία αρχίσεινατροφοδοτείται απότις
επιχειρηματικές επενδύσεις καιτηνικανοποιητική αύξηση
τηςιδιωτικήςκατανάλωσης .
Σεορισμένες χώρεςτηςΚοινότητας (Ιταλία,Βέλγιο,Ιρλαν­
δίακαιΕλλάδα)τοεπίπεδοτουδημόσιουχρέουςείναιακόμα
τόσουψηλόώστεοιχώρεςαυτέςπρέπειοπωσδήποτε να
εξυγιάνουν περαιτέρω ταδημόσιαοικονομικά τους.Εξάλ­λου,ηεξέλιξητηςΓερμανίας παρουσιάζει ιδιαίτεροενδιαφέ­
ρον.Όπωςαναφέρεται στοσχετικόκεφάλαιοπουακολουθεί
προβλέπεται ότιτο1986ορυθμόςανάπτυξης θαανέλθεισε
3,5%στηχώρααυτήκαιηαπασχόληση θααυξηθείκατά
1,3%.Ηεξέλιξητωντιμώνεξακολουθεί ναείναιευνοϊκή .Το
πλεόνασμα τουισοζυγίου τρεχουσών συναλλαγών αναμένε­
ταιότιθαπαραμείνει υψηλό(2%τουακαθάριστου εγχώριου
προϊόντος ),ενώτοδημοσιονομικό έλλειμμαότιθαμειωθεί
περισσότερο απόό,τιείχεπροβλεφθεί καιαπό1,2%του
ακαθάριστου εγχώριουπροϊόντος του1985θαμειωθείσε
0,8%το1986.Έτσι,στηΓερμανίαδιαγράφεται μιαθετική
αλληλουχία μεταξύσταθερότητας ,επιτάχυνσης τουρυθμού
ανάπτυξης καιαπασχόλησης καιαύξησηςτωνπεριθωρίων
ελιγμώνστοδημοσιονομικό καιεξωτερικό επίπεδο .Τα
περιθώρια αυτάπρέπειναχρησιμοποιηθούν έτσιώστεημετά
το1986ανάπτυξη ναδιατηρηθεί κατάμέσοόροσε3,5%
ετησίως,ποσοστόαπαραίτητο γιατησταθερήμείωσητης
ανεργίας .Ηεξέλιξηαυτήείναιπροςτοσυμφέρον τόσοτης
χώραςόσοκαιτηςΚοινότητας .Μετοντρόποαυτόη
Γερμανίαδενθαπαίξεικαιπάλιτορόλοτης«ατμομηχανής »
του1978.Προβλέπεται ότιηνομισματική πολιτική θα
συνεχίσει ναστοχεύειστησταθερότητα -αναμένεται ότιη
στρατηγική συνεργασίας μεταξύαρχώνκαικοινωνικών
εταίρωνπουεφαρμόζει ηΚοινότητα θαδιευκολύνει τη
μεταφορά αυτώντωνθετικώνδιεργασιών καιεξελίξεων σε
άλλακράτημέλη.
Σταάλλακράτημέληδενέχουνακόμηαποκατασταθεί τα
περιθώρια ελιγμώνστονδημοσιονομικό καιεξωτερικό
τομέα.Σεορισμένααπόαυτάόμως(Δανία,Γαλλία,Κάτω
Χώρες,ΗνωμένοΒασίλειο)ενδέχεταιναυπάρξουνστοεγγύς
μέλλονθετικέςεξελίξεις ,παρεμφερείς μεαυτέςπουγνωρίζει
σήμεραηΓερμανία .Όσοδημιουργικότερη είναιησυνεισφο­
ράτωνκοινωνικών εταίρωνγιατηνυλοποίηση τηςστρατη­
γικήςαυτήςκαιηκατάσταση στηΓερμανία παραμένει
ευνοϊκή,τόσοταχύτεραθαδιαφανούν οιεξελίξειςαυτές.

Αριθ.L377/50 ΕπίσημηΕφημερίδα τωνΕυρωπαϊκών Κοινοτήτων 31.12.85
ΜΕΡΟΣ II
ΗΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΙΏΝΚΡΑΤΏΝ ΜΕΛΩΝ
ΒΕΛΓΙΟ
ΣτοΒέλγιο,ηοικονομική δραστηριότητα επιταχύνθηκε
ελαφράκατάτο1985λόγωτηςσημαντικής αύξησης^ων
επενδύσεων καιτηςαύξησηςτηςεξωτερικής συνεισφοράς
στηνανάπτυξη καιπαράτηβραδείαπρόοδοτηςιδιωτικής
κατανάλωσης .Ηεπιβράδυνση τουπληθωρισμού συνεχίστη­
κε.Τοποσοστόανεργίαςμειώθηκεκάπωςκατάτηδιάρκεια
τουέτουςκαιηανάγκηχρηματοδότησης τωνδημοσίων
διοικήσεων μειώθηκεκατάτιπερισσότερο απόμίαμονάδα
τουακαθαρίστου εγχωρίουπροϊόντος .Ηθέσητουβελγικού
φράγκουπαρέμεινε ισχυρήπαρότιταεπιτόκιαμειώθηκαν
περισσότερο απόεκείνατωνεταίρωντουΕΝΣ."
Κατάτο1986,ηανάπτυξη θαπρέπειναπαραμείνει ακόμησε
χαμηλάεπίπεδα .Τοπλεόνασμα τουισοζυγίου τωντρεχου­
σώνσυναλλαγών θαπρέπεινααυξηθείταχύτατα ,κυρίως
λόγωτηςβελτίωσης τωνόρωνεμπορίου ,αλλάτοόφελοςαπό
πλευράςανταγωνιστικής ικανότητας πουεπετεύχθη μετά
τηνυποτίμηση του1982θασυνεχίσειναμειώνεται .Ηαύξηση
τωντιμώνκαταναλωτή θαεπιβραδυνθεί ακόμηυπότην
επίδρασητωνδιεθνώντιμών.Σύμφωνα μεαυτέςτιςπροοπ­
τικέςηκατάσταση στοντομέατηςανεργίαςδύσκολαθαβελ­
τιωθεί.
Παρότιηανάπτυξηπαραμένει χαμηλούρυθμούκατάτο1985
και1986,είναιενθαρρυντική ηδιαπίστωση ότιστηρίζεται
κυρίωςστιςεξαγωγές καιτιςεπενδύσεις ,αποδεικνύοντας
κατ'αυτότοντρόποότιοιδύοπρωταρχικοί στόχοιπου
επιτεύχθηκαν μετάτηνπρώτηφάσητηςπολιτικής για
οικονομική ανάκαμψη (ηαποκατάσταση τηςανταγωνιστι­
κότηταςτηςοικονομίας καιτηςχρηματοοικονομικής ισορ­
ροπίαςτωνεπιχειρήσεων )ήδηαποδίδουν ταθετικάαποτε­
λέσματάτους.Ωστόσο ,σεό,τιαφοράτηνέκτασηανισορρο­
πιώνπουδημιουργήθηκαν κατάτηδιάρκειατηςδεκαετίας
του'70,ηανάκαμψη παραμένει ατελήςκαιαβέβαια ,εννοεί­
ταιδεότι,γιανακαταστείδυνατόναδιατηρηθούν ταήδη
επιτευχθέντα αποτελέσματα ,αποκλείεται κάθεελάφρυνση
τηςαναληφθείσας προσπάθειας .
Εξάλλου ,κατάτηδιάρκειααυτήςτηςπεριόδου ,μιααπότομη
διαφοράμεταξύτηςαύξησηςτουμισθολογικού κόστουςκαι
εκείνουτηςπαραγωγικότητας συνοδεύτηκε απόσημαντική
απώλειαθέσεωναπασχόλησης στονμεταποιητικό τομέα.
Στοτέλοςτηςπεριόδου ,κατάτο1981,τοποσοστόκέρδους
είχευποστείτεράστιαπτώσησεσχέσηπροςτηναρχήτης
προηγούμενης δεκαετίας ,ηαμοιβήτουκεφαλαίου σεσχέση
προςτηνεργασίαείχεχειροτερεύσει αισθητάκαιοιεπενδύ­
σειςεμφάνισαν μεγάληπτώση.Έκτοτε,ορισμένοι δείκτες
κέρδουςεμφανίζουν μιαανάκαμψη ,αλλάησχέσηαμοιβής
τουκεφαλαίου σεσχέσημετηνεργασίαδενβελτιώθηκε
καθόλου ,μηλαμβανομένης υπόψημιαςπρόσκαιρης ανόδου
κατάτο1982και1983.Οιπροϋποθέσεις πουστηρίζουν μια
διαρκήκαιμόνιμηαύξησητωναναπτυξιακών επενδύσεων
δενέχουνλοιπόνακόμηδημιουργηθεί πλήρως ,ενώπαράλ­
ληλατοποσοστόχρησιμοποίησης τωνπαραγωγικών ικανο­
τήτωνπροσεγγίζει τημέγιστηαξίατουκατάτονπροηγούμε­
νοκύκλο.Μέσασ'αυτότοπλαίσιοθαπρέπεινααξιολογη­
θούνοιπροσπάθειες πουέχουναναληφθεί απότηνκυβέρνηση
σεθέματαανταγωνιστικής ικανότητας .Μετονόμοκοινωνι­
κήςανάκαμψης της22αςΙανουαρίου 1985,ηκυβέρνηση
καθόρισεέναμέγεθοςαναφοράς πουισχύειγιατο1985και
1986καιέχεισανστόχοτηδιατήρηση τηςανταγωνιστικότη­
ταςστομέσοεπίπεδοτωνετών1982έως1984.Αυτότο
μέγεθοςυπολογίζεται μεβάσητονμέσοκατάκεφαλήμισθόσεκοινόνόμισμασεσχέσηπροςτονμέσοόροτωνεπτα
κυρίωνεμπορικών εταίρωντουΒελγίου .Μιαπρώτηεκτίμηση
τουνομίμουαυτούτύπου,πουπραγματοποιήθηκε στιςαρχές
Ιουλίου,οδήγησετηνκυβέρνηση στοσυμπέρασμα ότιαυτός
ετηρείτοκατάτο1985.
Εάνείναιαληθέςότιοκαθορισμός ενόςτύπουγιατη
διατήρηση τηςανταγωνιστικότητας έχειτοπλεονέκτημα της
σαφούςοροθέτησης μιαςπροτεραιότητας τηςοικονομικής
πολιτικής ,θαπρέπειωστόσοναμηνπαραβλέπεται το
γεγονόςότιτοπρόβλημα τηςανταγωνιστικής ικανότητας
μειώνεταικατ'αυτότοντρόπομεβάσηένακαιμόνομέτρο,
μεόλουςτουςπεριορισμούς καιτιςατέλειεςπουαυτό
συνεπάγεται .Άλλεςπροσεγγίσεις πουαναφέρονται περισσό­
τεροστιςσυλλογικές συμβάσεις του1985/86ήσεάλλους
δείκτες,τείνουνναεμφανίσουν ότιτοανταγωνιστικό όφελος
πουπραγματοποιήθηκε κατάτο1982και1983άρχισεήδηνα
διαβρώνεται απότο1984.Θαπρέπειναεπανεξεταστεί η
κατάσταση κατάτηδεύτερηεκτίμηση τουνομίμουτύπου
στιςαρχέςτουέτους1986,μεόλητηναπαιτούμενη προσοχή
καιλαμβάνοντας υπόψητιςπροόδουςπουσχετίζονται καιμε
άλλαστοιχεία (όπωςηεξέλιξητηςπαραγωγικότητας της
εργασίαςκαιησταθμισμένη ισοτιμία)πληντηςεξέλιξηςτης
πραγματοποιούμενης ήπροβλεπόμενης αμοιβήςκατάμισθω­
τόστιςανταγωνιστικές χώρες.
Ηδιαφύλαξη τηςανταγωνιστικότητας είναιακόμησημαντι­
κότερηδιότιαπόαυτήνεξαρτάται ηβελτίωσητηςαπασχό­
λησηςκαιτωνδημόσιων οικονομικών κατάτονπαρόντα
χρόνο.Οινέεςσυλλογικές συμβάσεις πουαφορούντο1985
και1986υπογράφτηκαν τηνάνοιξη.Επειδήονόμοςκοινω­
νικήςανάκαμψης ,απαγορεύοντας κάθενέοπλεονέκτημα ,
υποχρέωσε τουςκοινωνικούς εταίρουςστημετατροπή των
κερδώναπόπλευράςπαραγωγικότητας σεαύξησητης
απασχόλησης ,αυτέςοισυμφωνίες καταλήγουν στηνπρο­
οπτικήενόςρυθμούδημιουργίας θέσεωναπασχόλησης της
τάξεωςτου1,5%τωναπασχολούμενων μισθωτών πουαφο­
ρούνοισυμβάσεις .Ωστόσο ,οιεσωτερικές δυνατότητες
στήριξηςτηςδραστηριότητας είναιπεριορισμένες απότη
συνεχιζομένη δύσκοληκατάσταση τωνδημοσίων οικονομι­
κώνκαιοιπροσπάθειες πουκαταβάλλονται συνδέονται
άμεσακαιστενάμετα.μέτραπουέχουνσανστόχοτη
διατήρηση τηςανταγωνιστικότητας .Οιαποφάσεις τουΜαρ­
τίου1984,οιοποίεςεπιβάλλουν κατάτηδιάρκειατριών
συνεχώνετώνέναγενικόμετριασμό τωνδιαθεσίμων εισοδη­
μάτωνπροςόφελοςτουδημοσίου ταμείου,ιδίωςμέσωτης
καταβολής ενόςτμήματος 297οτωνμισθών,δημιουργούν ένα
αυξημένοσχίσμαμεταξύτηςεξέλιξηςτουμισθολογικού
κόστουςκαιτουεισοδήματος τωνμισθωτών ,χωρίςνα
παρέχουνκαμίαελάφρυνση γιατοπρώτο.Μιαδιόρθωσητου
εμμέσουμισθολογικού κόστους ,πουθακαθίστατο ενδεχο­
μένωςαναγκαία γιατηνεπανάκτηση τηςανταγωνιστικότη­
τας,θαείχεάμεσεςαρνητικές συνέπειες στοπρόγραμμα
εξυγίανσης τωνδημοσίων οικονομικών ήθαασκούσεμια
καθοδικήεπίπτωση στηνεσωτερική ζήτησηλόγωτωνανα­
γκαίωνμειώσεων δαπανών τουπροϋπολογισμού ,προς
αποφυγήαύξησηςτουελλείμματος .Όμως,ακόμηκαιανη
ανάγκηχρηματοδότησης τουσυνόλουτωνδιοικήσεων μειώ­
θηκεήδηκατάτέσσεριςπερίπουμονάδεςτουακαθαρίστου
εγχωρίου προϊόντος ,επιτυγχάνοντας μείωσηαυτούτου
ελλείμματος από12,8%τουακαθαρίστου εγχωρίουπροϊό­
ντοςκατάτο1981σε8,9%κατάτο1985,τοτελευταίο
παραμένει ιδιαίτεραυψηλό.Προςεκτίμησητουκατάπόσο

31.12.85 ΕπίσημηΕφημερίδα τωνΕυρωπαϊκών Κοινοτήτων Αριθ.L377/51
είναιεύθραυστα ταεπιτευχθέντα θετικάαποτελέσματα ,
αρκείνααναφερθεί ότιηβελτίωσηαντιστοιχεί κυρίωςστην
αύξησητωνεσόδων *ενώοιδαπάνεςεκτόςτόκωνμειώθηκαν
σεμεγάλοβαθμό,οισυνολικές επιβαρύνσεις κατέστηδυνατό
μόλιςνασταθεροποιηθούν ,λόγωτουβάρουςτωντόκωντου
χρέουςπουανήλθεαπό7,3%σε10,9%τουακαθαρίστου
εγχωρίουπροϊόντος κατάτηδιάρκειατηςίδιαςπεριόδου .Θα
πρέπειναυπογραμμιστεί ότιηαύξησητωνεσόδωνπερι­
λαμβάνειμιααυξημένηαπόδοσητουφόρουεπίτωνεταιρει­
ών,παρότιθεσπίστηκαν υπέρτωνεταιρειών ,απότο1982και
μετά,διάφορεςφορολογικές ελαφρύνσεις (μείωσητουανω­
τάτουποσοστού φόρουεπίτωνκερδώναπό48σε45%,
κατάργηση τουπρόσθετου φόρου«αλληλεγγύης »,εισαγωγή
φορολογικών απαλλαγών σεαντιστάθμισμα πραγματοποι­
ουμένωνεπενδύσεων ).
Παράτιςκαταβληθείσες προσπάθειες ,λόγωτουφαύλου
κύκλουέλλειμμα-τόκοι-αυξημένο έλλειμμα ,τουπόλοιπο
προςχρηματοδότηση παραμένει πολύσημαντικό .Εκείνο
πουπροέχειλοιπόνείναιναεκτελεστεί κατάτο1986πλήρως
καιστοσύνολοτουτοτελευταίο τμήματουπρογράμματος
της15ηςΜαρτίου 1984καινασυμψηφισθεί οιαδήποτε
απόκλιση δαπανών ήεσόδων,πουτυχόνθαπροέκυπτε από
τοπρόγραμμα φορολογικής ελάφρυνσης 1986-1989 ,που
ψηφίστηκε τονΙούλιο,εντόςτουσυνολικού προϋπολογισμού .
Υπόαυτέςτιςπροϋποθέσεις διαχείρισης τωνδαπανώνκαι
αυτόματης αύξησηςτωνεσόδων,τοκαθαρόυπόλοιποπρος
χρηματοδότηση τουκράτους(ΔημόσιοΤαμείο)θαπρέπεινα
περιοριστεί σε9,6%τουακαθαρίστου εγχωρίουπροϊόντος
κατάτο1986έναντι10,4%κατάτο1985.Οιψηφισθείσες
φορολογικές ελαφρύνσεις πουανέρχονται στοισότιμοτου
1,5%τουδιαθεσίμου εισοδήματος απότο1989καιμετέπειτα ,
θαεπιβάλουν αυξημένηαυστηρότητα καιπεριορισμούς στη
διαχείριση τωνδημοσίωνοικονομικών .Ωστόσο,ηδιάρθρω­
σητωνεσόδων ,χαρακτηριζομένη κυρίωςαπόέναυψηλό
επίπεδοκοινωνικών εισφορώνκαιέναμέσοεπίπεδοέμμεσηςφορολογίας ,παρέχειέναρυθμιστικό περιθώριο προςελά­
φρυνσητουμισθολογικού κόστους ,υπότηνπροϋπόθεση ότιη
επίπτωσημιαςτέτοιαςαναδιάρθρωσης δενθαεξουδετερώνε­
ταιαπότομηχανισμό τηςτιμαριθμικής αναπροσαρμογής .
Απόπλευράςδαπανών ,οδημόσιοςτομέαςβραχυπρόθεσμα
δενέχειπεριθώρια άλλωνελιγμώνπαράμόνομέσωτης
ενίσχυσης τηςαναδιάρθρωσής τουςυπέρτηςαπασχόλη­
σης.
Μέχρισήμερα,οαγώναςκατάτηςανεργίαςέλαβεκυρίωςτη
μορφήμέτρωνπουέχουνσανστόχοτηβελτίωσητηςαντα­
γωνιστικότητας τηςοικονομίας καιτηςαποδοτικότητας και
τηςχρηματοοικονομικής διάρθρωσης τωνεπιχειρήσεων ,
κυρίωςχάρηστησυγκράτηση τωνμισθών.Αυτόςσυμπλη­
ρώθηκεαπόμιαεπαναδραστηριοποίηση τηςαπασχόλησης
στακυκλώματα απορρόφησης τηςανεργίαςτουδημοσίου
τομέααπότο1984καιμετά,ταοποίααπασχολούν 2,1%του
ενεργούπληθυσμού κατάτο1985έναντι1,4%κατάτο1983,
απόμέτραστήριξηςστηνπρόσληψη τουπρώτουμισθωτού
καιαπότηνενίσχυσητωνανέργωνγιατηδημιουργία δικών
τουςεπιχειρήσεων καιτηνπροώθηση τουκαταμερισμού της
απασχόλησης .
Λαμβανομένων υπόψητωνμέτρωνφορολογικής ελάφρυνσης
καιάμεσηςστήριξηςτηςαπασχόλησης πουέχουνήδητεθεί
σ'εφαρμογή καιτηςανάγκηςσυνέχισης τηςμείωσηςτου
δημοσίουελλείμματος ,οιδυνατότητες αύξησηςτουποσο­
στούανάπτυξης καιτουόγκουτηςαπασχόλησης εξαρτώνται
σεμεγάλοβαθμόαπότιςεξαγωγές .Σχετικάμετοθέμααυτό,
ηπροτεραιότητα τηςοικονομικής πολιτικής θαπρέπεινα
βασίζεταιστηδιατήρηση ενόςκαταλλήλου επιπέδουανταγω­
νιστικότητας .Ένασχετικόπρόγραμμα συνεργασίας στο
επίπεδοτηςΚοινότητας θαευνοούσεεξάλλουτηνταχεία
απορρόφηση τουδημοσίουελλείμματος καιθαεπέτρεπετην
ταχύτερηδημιουργία τηςσχετικήςευελιξίας ,ηοποίαπροςτο
παρόνείναιανύπαρκτη .
ΠΙΝΑΚΑΣ 11
Βέλγιο:Βασικάοικονομικά μεγέθη,1961-1986
Αύξησητου
ΑΕΠσε
αξίαΑύξησητου
ΑΕΠσε
όγκοΑποπληθω­
ριστήςτου
ΑΕΠΑύξησητων
τιμώνκατα­
ναλωτήΑμοιρηανά
μισθωτόΙσοζύγιο
τρεχουσών
συναλλα­
γώνΔανειακές
ανάγκεςκαι
χρηματο­
δοτικήικα­
νότητατου
δημόσιου
τομέαΑύξησητης
προσφοράς
χρήματος
(M2)0Αριθμόςάνεργων
(σεποσοστότου
ενεργού
πληθυσμού )(4)Απασχό­
ληση
Μεταβολή επιτοις% %τουΑΕΠΜεταβολή
επίτοις%%Μεταβολή
επίτοις%
1961-1970
1971-1980
1981
1982
1983
1984(')
1985(2)
1986(2)8,5
10,5
4.2
8.3
6,3
7,0
6,7
6,24,9
3,1
-1.2
1,1
0,4
1,7
1,9
1,73,4
7,1
5,4
7,1
5,9
5,3
4,7
4.43,1
7,1
8,6
7,6
7,5
6.2
4,9
3,27,8
11,9
7,7
7.9
6,7
6,2
5,7
4,20,6
0,2
4,5
3,4
0,7
0,3
0,6
2,01.5
5,0
12,8
11,0
11,7
9,9
8.6
7,48,6
10,3
5,8
5,7
7.0
6.1
6,0
5,52,2
5,5
11,2(10,3)
13,1(12,1)
14.4(13,3)
14.5(13,3)
13,8(12,4)
13,4(12,2)0,6
0,3
-2,0
-1,3
-1,6
0,4
0,4
0,3
0)Εκτιμήσεις τωνυπηρεσιών τηςΕπιτροπής ,Οκτώβριος 1985.
(2)Προβλέψεις τωνυπηρεσιών τηςΕπιτροπής ,Οκτώβριος 1985,μεβάσητιςπολιτικέςπουακολουθούνται .
(3)Τέλοςτουέτους.
(4)ΟρισμόςEurostat ,σύμφωναμετημέθοδοπουακολουθήθηκε το1984·σεπαρένθεση :ορισμόςκράτουςμέλους.
ΔΑΝΙΑ
ΣτηΔανίαηοικονομική δραστηριότητα συνέχισετηνανοδι­
κήπορείατηςκατάτο1985.Σύμφωνα μετιςεκτιμήσεις η
πραγματική αύξησητουακαθάριστου εγχώριουπροϊόντος
πλησίασε το2,5%,υπήρξεδηλαδήχαμηλότερη απότο4%
σχεδόνπουσημειώθηκε τονπροηγούμενο χρόνο,ανταπο­
κρινότανπάντωςστημέσηετήσιαμεσοπρόθεσμη βάση.Παράτογεγονόςότιηεξαιρετική συγκομιδή ενίσχυσετη
συνολικήπαραγωγή του1984,ησυνεργίαορισμένων παρα­
γόντωνείχεωςαποτέλεσμα τηνεπιβράδυνση τουρυθμού
ανάπτυξης κατάτο1985.Ιδιαίτερα ηεσωτερική ζήτηση
υπήρξεχαλαρότερη ,ενώοβραδύςρυθμόςαύξησηςτης
ιδιωτικήςκατανάλωσης καιτηςοικοδομής αντιστάθμισαν

Αριθ.L377/52 ΕπίσημηΕφημερίδα τωνΕυρωπαϊκών Κοινοτήτων 31.12.85
τηνταχείαάνοδοτωνιδιωτικώνεπιχειρηματικών επενδύσε­
ων.Οιεισαγωγές κεφαλαιακών αγαθών ,καθώςκαιειδικών
καταναλωτικών αγαθών ,παρέμειναν σευψηλάεπίπεδα .
Παράτηβελτίωσητηςανταγωνιστικότητας τηςβιομηχανίας
πουπροήλθεαπότηναυστηρήεισοδηματική πολιτική ,οι
εξαγωγές ,πουαποτέλεσαν τομοχλότηςσημερινής οικονο­
μικήςανάπτυξης ,δενμπόρεσαν ναεπηρεάσουν σεικανοποι­
ητικόβαθμότονβραδύρυθμόανάπτυξης τωναγορώντης
χώρας.Κατάσυνέπειατοέλλειμματουισοζυγίουπληρωμών ,
πουπεριλαμβάνει μεγάλομέροςτωνπληρωμών τόκωνστο
εξωτερικό ,παρέμεινε υψηλό.Θετικότερη πάντωςεξέλιξη
αποτελείτογεγονόςότιλόγωτηςμείωσηςτουκόστουςτης
παραγωγής συνεχίστηκε ηυποχώρηση τουπληθωρισμού ,ενώ
ηαπασχόληση στονιδιωτικότομέααυξήθηκεταχύτερααπό
τησυνολικήαύξησητουεργατικού δυναμικού ,μεαποτέλε­
σμαναμειωθείκατάμίαποσοστιαία μονάδατοεπίπεδοτης
ανεργίας .Εκτόςαυτού,τοέλλειμμα τουδημόσιου τομέα
περιορίστηκε στο3%περίπουτουακαθάριστου εγχώριου
προϊόντος ,δεδομένου ότιοιπραγματικές δαπάνεςπαρέμει­
ναναμετάβλητες ,ενώτατρέχονταέσοδααυξήθηκαν κατ'
αναλογίαπροςτοακαθάριστο εγχώριοπροϊόν.
Το1986,τοακαθάριστο εγχώριοπροϊόναναμένεται να
υπερβείτο3Ανκαιηεσωτερική ζήτησηπροβλέπεται ότι
θααυξηθείσεεπίπεδοπαραπλήσιο μετοεπίπεδοτου1985,η
μεταβολή τηςδομήςτηςζήτησηςπουενισχύθηκε απότην
υποκατάσταση τωνεισαγωγών είναιπιθανόναοδηγήσεισε
μικρότερη αύξησητωνεισαγωγών .Αναμένεται άνοδοςτης
ιδιωτικήςκατανάλωσης ,ενισχυόμενη ιδιαίτερααπόαύξηση
τηςαπασχόλησης ,πράγμαπουδεναναμένεται ναισχύσειγια
τηδημόσιακατανάλωση λόγωτηςαυστηρής δημοσιονομι­
κήςπολιτικής πουασκούνοιαρχές.Οικατηγορίες επενδύ­
σεωνπουεπηρεάζονται απότονοικονομικό κύκλοθα
ωφεληθούν απότημείωσητουκόστουςχρηματοδότησης και
τηβελτίωσητηςαποδοτικότητας ,ενώαναμένεται χαλάρωση
τωνεπενδύσεων πουδενεπηρεάζονται απότηνοικονομική
συγκυρία ,ιδιαίτερα στονενεργειακό τομέα.Ησχετική
πτώσητουκόστουςπαραγωγής ,πουαντανακλάται στη
μείωσητουπληθωρισμού ,αναμένεται ότιθασυμβάλει σε
περαιτέρω διείσδυση τωνβιομηχανικών προϊόντων στην
αγορά.Προσδοκάται ότιηανεργίαθαβελτιωθείπεραιτέρω ,
συγκρινόμενη μετονπερασμένο χρόνο.
Οιεξωτερικοί περιορισμοί καιηαυστηρήδημοσιονομική
διαχείριση θαμπορούσαν ναπεριορίσουν ελαφρά,σεσχέση
μετιςπραγματικές δυνατότητες ,τηνανάπτυξη κατάτην
περίοδο1984έως1986.Ηοικονομική πολιτικήπουεφαρ­
μόζουνοιαρχέςαπότο1982αποβλέπει στηναποκατάσταση ,
μέχριτο1988καιτο1990αντίστοιχα ,τηςισορροπίας των
συναλλαγών μετοεξωτερικό καιτουκρατικούπροϋπολο­
γισμούκαι,παρόλοπουηεπίτευξηαυτώντωνστόχων
εξαρτάται επίσηςσεσημαντικό βαθμόαπότησυνέχισημιας
αρκετάέντονηςανάπτυξης τηςζήτησης ,σεπαγκόσμια
κλίμακα ,έχειήδησημειωθεί αξιόλογηπρόοδος .Ησυγκρά­
τησητωνμισθώνκατάτατελευταία χρόνιαείχεσαναποτέ­
λεσματημεταβολή τουσυγκριτικού κόστουςτηςεργασίας
καιτουκεφαλαίου καιτηναύξησητηςαποδοτικότητας .
Ταυτόχρονα ,οαυστηρόςδημοσιονομικός έλεγχοςπεριόρισε
τιςδανειακές ανάγκεςτουδημόσιουτομέα.Οιπροσδοκίες
γιαχαμηλότερο πληθωρισμό συνέβαλαν στημείωσητων
ονομαστικών επιτοκίων .Υπότιςσυνθήκεςαυτές,ηβελτίωση
τουεπιχειρηματικού κλίματος ευνόησετηναύξησητου
παραγωγικού κεφαλαίου καιτηνταυτόχρονη άνοδοτης
απασχόλησης στονιδιωτικότομέα.Τοαποτέλεσμα ήτανη
επίτευξημιαςσημαντικά βελτιωμένης ισορροπίας τωνεγχώ­
ριωνμακροοικονομικών μεγεθών ,ενώτοεξωτερικό ισοζύγιο
παραμένει ακόμημακριάαπότοεπιθυμητό επίπεδο .
Ταμέτραεισοδηματικής πολιτικής πουλήφθηκαν τονΜάρ­
τιοθαεπιφέρουν μιααύξησητωνονομαστικών μισθώντηςτάξηςτου2°7οτοχρόνο,ηοποία,σεσυνδυασμό μεμια
μείωση,απότονΟκτώβριο του1985,τουέμμεσουκόστους
τηςεργασίαςίσημε1,5°7οτουμισθολογικού κόστους ,καθώς
καιμεάλλουςπεριορισμούς τηςαύξησηςτωνεισοδημάτων ,
υπολογίζεται ότιθαπροκαλέσει τηνεπιβράδυνση τουπληθω­
ρισμούκαιθαβελτιώσει τηναποδοτικότητα .Επίσης,θα
προκύψουν ευνοϊκέςεπιπτώσεις γιατηναπασχόληση ,όχι
μόνοωςαποτέλεσμα τωνμεγαλυτέρων δυνατοτήτων παρα­
γωγήςπουοφείλονται στιςαυξημένες βιομηχανικές επενδύ­
σεις,αλλάκαιχάρηστηβελτίωση τουσυνδυασμού κεφα­
λαίουκαιεργασίας .Ωστόσο,οισχετικάταχείεςμεταβολές
στοσυνδυασμό τωνπαραγόμενων προϊόντων καιστιςσυνθή­
κεςπουεπικρατούν στηναγορά,απαιτούνυψηλήικανότητα
προσαρμογής τηςαγοράςεργασίας .Ηαναπροσαρμογή των
ειδικεύσεων πουέχουναποκτηθεί κατάτοπαρελθόνώστενα
ανταποκρίνονται στηνπρόσφατη τεχνολογική πρόοδοκαιη
επανεξέταση τωνρυθμίσεων τηςαγοράςεργασίαςέτσιώστε
ναεξαλειφθούν ταπιθανάεμπόδιαπουπεριορίζουν τις
δυνατότητες τηςοικονομίας ναδημιουργεί θέσειςαπασχόλη­
σης,αποκτούνόλοκαιμεγαλύτερη σημασία .Διάφοραμέτρα
έχουνληφθείγιατηνεπανένταξη τωνεπίμακρόνανέργωνκαι
άλλωνομάδωνπουέχουνπληγείαπότηνανεργία .
Ηεπιτακτική ανάγκηγιαπεραιτέρω βελτίωση ,τουισοζυγίου
πληρωμών παραμένει ένακαθοριστικό στοιχείογιατην
πορείατηςνομισματικής καιδημοσιονομικής πολιτικής .
Εάνηεσωτερική ζήτηση,καιιδίωςηιδιωτικήκατανάλωση ,
αποκλίνειαπότηνκατεύθυνση πουοδηγείστηβελτίωσητης
εξωτερικής ισορροπίας ,ορισμένεςαναπροσαρμογές πιθανόν
νακαταστούν αναγκαίες .Ηαποκατάσταση τηςεξωτερικής
ισορροπίας πρέπειναπαραμείνει έναςαπότόυςκύριους
στόχουςτηςοικονομικής πολιτικής ,τοδεπεριθώριο ελιγμών
τωναρχώνωςπροςτοπρόβλημα αυτόθαμπορούσε να
αυξηθείεάνηεξωτερική ζήτησηενισχυόταν μέσωσυνδυα­
σμένωνκοινοτικών ενεργειών .
Ηαύξησητηςπροσφοράς χρήματος επιβραδύνθηκε το1984
καιεξακολούθησε ,όπωςκαιοιδανειοδοτικές πράξειςτων
τραπεζών ,τηνκατεύθυνση αυτήκατάτο1985.Ταεπιτόκια
σημείωσαν σημαντική μείωσηυπότηνεπίδραση τόσοτης
προσδοκώμενης μείωσηςτουπληθωρισμού όσοκαιτης
αύξησηςτωνιδιωτικών κεφαλαιακών εισροών .Κατάσυνέ­
πεια,μειώθηκεεπίσηςκαιηδιαφοράμεταξύτωνεσωτερικών
καιτωνδιεθνώνεπιτοκίων *ημείωσηαυτήθαέπρεπενα
περιορίσει τηροπήτωνβιομηχανικών επιχειρήσεων να
συνάπτουν εξωτερικά δάνεια.
Προκειμένου νακαταστήσει δυνατόέναναποτελεσματικό­
τεροέλεγχοτηςεσωτερικής ρευστότητας ,απότηνάποψη
τωναναγκώντηςαγοράς,ηΕθνικήΤράπεζατροποποίησε
σταμέσατουέτουςτοσύστημαδιαχείρισης τωνπιστώσεων
εσωτερικού μετηθέσπισηενόςνέουσυστήματος οριακού
αποθεματικού .ΤονΑύγουστο τέθηκεσεεφαρμογή έναπιο
ευέλικτοσύστημαδιαχείρισης τηςρευστότητας καιτων
βραχυπρόθεσμων επιτοκίων τοοποίοβασίζεται στα
βραχυπρόθεσμα ομόλογαπουεκδίδειηΕθνικήΤράπεζακαι
που'είναι διαπραγματεύσιμα μόνομεταξύτραπεζών το
σύστημααυτόθααντικαταστήσει τοισχύονσύστημαδιευ­
κολύνσεων πουπαρέχειηΕθνικήΤράπεζαγιατοντμηματικό
δανεισμότωντραπεζών .
Ημείωσητωνδημόσιων δαπανώνωςποσοστότουακαθά­
ριστουεγχώριουπροϊόντος θαμπορούσε ναοδηγήσειστην.
άμβλυνση τωννομισματικών περιορισμών καιστηντόνωση
τουαναπτυξιακού δυναμικού τηςοικονομίας .Τοσχέδιο
προϋπολογισμού γιατο1986δεναποκλίνει απότημεσο­
πρόθεσμηστρατηγική τηςκυβέρνησης καιοικατευθυντήριες
γραμμέςτουφαίνεταινασυμφωνούν μετονγενικότερο
προσανατολισμό τηςκοινοτικής πολιτικής .Τοεπίπεδοτων
δαπανώνθασταθεροποιηθεί σταανώταταεπίπεδαπουέχουν

31.12.85 ΕπίσημηΕφημερίδα τωνΕυρωπαϊκων Κοινοτήτων Αριθ.L377/53
καθοριστεί γιατο1985καιπαράλληλα θαμειωθείως
ποσοστότουακαθάριστου εγχώριουπροϊόντος ,ενώηαύξη­
σητηςφορολογίας θαείναιπερίπουανάλογηπροςτην
αύξησητουονομαστικού ακαθάριστου εγχώριουπροϊόντος .
Θαπροκύψει ,συνεπώς ,μιαπεραιτέρω μείωσητουελλείμμα­
τοςτηςκεντρικής διοίκησης ,τοοποίοθακατέλθεισε3%του
ακαθάριστου εγχώριουπροϊόντος και1%γιατονδημόσιο
τομέα.Ησχετικήμείωσητωνσυνολικών δαπανώνωςπρος
τοακαθάριστο εγχώριοπροϊόνκαθιστάαναγκαία μιασυνεχή
αναθεώρηση τωνεφαρμοζόμενων προγραμμάτων μεσκοπό
τηνανακατανομή τωνπόρωνμεταξύτωνδιαφόρων κατηγο­
ριώνδαπανών ,μεβάσητιςπροτεραιότητες .Ησυνολική
φορολογία θαπαραμείνει περίπουαμετάβλητη ,δεδομένου
ότιημείωσητουέμμεσουκόστουςτηςεργασίαςθααντι­σταθμιστεί απότηναύξησητωνφόρωνεπίτωνεταιρειών ,η
οποία,χάρηστηβελτίωση τηςανταγωνιστικότητας ,δεν
αναμένεται ναεπηρεάσει αρνητικά τηναποδοτικότητα .
Επιπλέον ,έχειπρογραμματιστεί γιατο1987μιαμεταρρύθ -
μισητουφόρουεπίτουεισοδήματος μεστόχονααποφευχθεί
ηενίσχυση ,λόγωτηςφορολογίας ,,τηςροπήςπροςκατανά­
λωσηπουθαπροκύψειαπότημείωσητωνοριακώνφορολο­
γικώνσυντελεστών καιτονπεριορισμό τωνφορολογικών
αντικινήτρων γιααποταμίευση .Οισχεδιαζόμενες φορολογι­
κέςμεταρρυθμίσεις δεναναμένεται ναπροκαλέσουν ανισορ­
ροπίεςαπόδημοσιονομικής πλευράς ,αλλάθαμπορούσαν
κάλλιστα ναέχουντονωτικές επιπτώσεις στηνεσωτερική
ζήτηση.Είναιαναγκαίο ναλαμβάνεται επαρκώςυπόψητο
ενδεχόμενο αυτώντωνεπιπτώσεων .
ΠΙΝΑΚΑΣ 12
Δανία:Βασικάοικονομικά μεγέθη,1961-1986
Αύξησητου
ΑΕΠσε
αξίαΑύξησητου
ΑΕΠσε
όγκοΑποπληθω­
ριστήςτου
ΑΕΠΑύξησητων
τιμώνκατα­
ναλωτήΑμοιβήανά
μισθωτόΙσοζύγιο
τρεχουσών
συναλλα­
γώνΔανειακές
ανάγκεςκαι
χρηματο­
δοτικήικα­
νότητατου
δημόσιου
τομέαΑύξησητης
προσφοράς
χρήματος
(M2)(2)Αριθμός
ανέργων
(σε
ποσοστό
τουενεργού
πληθυ­
σμού)(3)Απασχό­
ληση
Μεταβολή επιτοις% %τουΑΕΠΜεταβολή
επίτοις%%Μεταβολή
επίτοις%
1961-1970
1971-1980
1981
1982
1983
1984
1985ί1)
1986(')11,2
12,2
9,1
14,6
10,3
9,9
6,4
5,44,5
2,3
.0,9
3,0
2,0
3,9
2,3
3,26,4
9,6
10,1
11,3
8,1
5.8
3,9
2,25,8
10,1
12,0
11,0
7.1
6,6
4.2
1,710,6
11,5
9,2
11,5
6,4
4,9
3,7
2,42,2
2,9
3.0
4.1
2.2
3,2
3,4
2,71,3
0,9
-6,9
-9,3
-7,4
-4,6
-2,9
-0,710,2
11,3
9,6
11,8
25,5
17,0
11,0
7,51,1
3,8
9,2
9,8
10,4
10,0
9,1
8,61,1
0,7
-1,3
0,3
0,5
2,2
2,0
1,6
(')Προβλέψεις τωνυπηρεσιών τηςΕπιτροπής ,Οκτώβριος 1985,μεβάσητιςπολιτικές πουακολουθούνται .
(2)Τέλοςτουέτους.
(3)Ορισμόςκράτουςμέλους.
ΟΜΟΣΠΟΝΔΙΑΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΤΗΣΓΕΡΜΑΝΙΑΣ
ΣτηνΟμοσπονδιακή Δημοκρατία τηςΓερμανίας οιοικονο­
μικέςσυνθήκες βελτιώθηκαν αισθητάκατάτο1985:η
οικονομική ανάπτυξη ενισχύθηκε κατάτηδιάρκειατου
έτους,ηάνοδοςτωντιμώνκαταναλωτή επιβραδύνθηκε
περαιτέρω καιοαριθμόςτωναπασχολούμενων αυξήθηκε
περισσότερο απόό,τιγενικάαναμενόταν .Τοδημοσιονομικό
έλλειμματωναρχώντοπικήςαυτοδιοίκησης μειώθηκεπεραι­
τέρωαισθητά ,ενώτοπλεόνασμα τουισοζυγίουτρεχουσών
συναλλαγών έχειφθάσεισενέαύψηρεκόρ.
Το1985ορυθμόςανόδουτουΑΕΠθαφθάσειμάλλοντο
2,25%καισυνεπώςθαείναιελαφράχαμηλότερος απότο
ποσοστόπουπροέβλεπε ηομοσπονδιακή κυβέρνηση στην
τελευταία ετήσιαοικονομική έκθεση(2,5%).Τογεγονός
αυτό,ωστόσο,πρέπειναιδωθείσταπλαίσιατηςεπιβράδυν­
σηςτηςοικονομικής ανάπτυξης κατάτοπρώτοτρίμηνο ,
αποτέλεσμα ,κυρίως,τηςισχυρήςπτώσηςτηςοικοδομικής
δραστηριότητας εξαιτίαςτωνκακώνκαιρικώνσυνθηκών .
Απότοδεύτεροτρίμηνοτου1985καιεξής,τοπραγματικό
ακαθάριστο εγχώριοπροϊόνπαρουσίασε σαφήαύξηση .
Βεβαίως ,έναμεγάλοποσοστότηςαναπτυξιακής ώθησης
εξακολούθησε ναπροέρχεται απότιςσυναλλαγές μετο
εξωτερικό ,ωστόσοηεσωτερική ζήτηση,κυρίωςγιακεφα­
λαιακάαγαθά,συνέβαλεεπίσηςσεόλοκαιμεγαλύτερο
βαθμόστηνανάπτυξη .Ηοικονομική ανάκαμψη είχεθετικές
επιπτώσεις καιστηναγοράεργασίας .Οιπροςταάνω
αναθεωρηθέντες αριθμοίτωναπασχολούμενων δείχνουνότι
ήδηκατάταμέσατουέτους1985είχανβρειαπασχόληση155000περισσότερα άτομααπόό,τικατάτατέλητου
προηγούμενου έτους,γεγονόςστοοποίοσυνέβαλε ,μεταξύ
άλλων,ενμέρειημείωσητουχρόνουεργασίας .Ήαύξησητων
απασχολούμενων στοντομέατηςβιομηχανίας καιτηςπαρο­
χήςυπηρεσιών αντιστάθμισε συνεπώςμετοπαραπάνω τις
απολύσεις προσωπικού στονοικοδομικό τομέα.Ωστόσο,ο
αριθμόςτωνανέργωνκατάτοίδιοχρονικόδιάστημαανήλθε
κατά55000περίπου *αυτόοφείλεταιτόσοσεδημογραφικούς
παράγοντες όσοκαι,κυρίως,στογεγονόςότιαυξήθηκε εκ
νέουτοποσοστόσυμμετοχής .Τοποσοστότωνανέργων
παραμένει συνεπώςτο1985στοίδιουψηλόεπίπεδοόπωςκαι
το1984(8,4%).
Ηκαθήλωση τωντιμώνοφείλεταιστονανταγωνισμό καιώς
έναμεγάλοβαθμόστηνευνοϊκήεξέλιξητουκόστουςεργα­
σίαςανάμονάδαπροϊόντος· μετοντρόποαυτόεξισορροπή­
θηκανμετοπαραπάνω οιπληθωριστικές τάσειςπουπαρα­
τηρήθηκαν κατάτηναρχήτουέτουςκαιοιοποίεςοφείλονταν
στιςτιμέςτωνεισαγόμενων προϊόντων .Ηαύξησητωντιμών
καταναλωτή το1985θαείναιτηςτάξηςτου2°7οπερίπουκατά
μέσοετήσιομέσοόροέναντι2,5°7οτο1984.
Τοπλεόνασμα τουισοζυγίου τρεχουσών συναλλαγών ,το
οποίοαναμένεται ότιθαφτάσεισεποσοστό2,1%τουΑΕΠ,
θαείναιτο1985διπλάσιοαπόό,τιτο1984.Αυτόοφείλεταιστη
σημαντική αύξησητουπλεονάσματος τουεμπορικού ισοζυ­
γίου,ενώτοέλλειμμαστοισοζύγιουπηρεσιών καιμεταβιβά­
σεωνπαραμένει σχεδόναμετάβλητο .

Αριθ.L377/54 ΕπίσημηΕφημερίδα τωνΕυρωπαϊκων Κοινοτήτων 31.12.85
Ηανάκαμψη τηςοικονομίας θασυνεχιστεί καικατατο1986.
Ηαύξησητουπραγματικού ακαθάριστου εγχωρίουπροϊό­
ντοςαναμένεται ότιθαφτάσειτο3,5%.Ωστόσο,ησύγκριση
αυτήμετοπροηγούμενο έτοςδενεπιτρέπει ναδιαφανεί η
δυναμικήτηςεξέλιξηςτηςοικονομίας κατάτηδιάρκειατου
έτους.Τοσχετικάυψηλόγιαταευρωπαϊκά δεδομέναετήσιο
ποσοστόανάπτυξης ,τηςτάξηςτου3,5%,προκύπτει απότην
αναμενόμενη ισχυρήανάπτυξηκατάτοδεύτεροεξάμηνοτου
1985.Απότοτέταρτοτρίμηνοτου1985μέχριτοτέταρτο
τρίμηνο1986ηαύξησηδενπρόκειται ναείναιμεγαλύτερη
από2,5%.
Τομεγαλύτερο μέροςτηςανάπτυξης κατάτο1986θα
στηριχθεί κυρίωςστηνεσωτερική ζήτηση.Κύριορόλοθα
διαδραματίσει εντωπροκειμένω ηιδιωτικήκατανάλωση .Το
πραγματικό διαθέσιμοεισόδηματωννοικοκυριών θααυξηθεί
αισθητάκατάτο1986,καταρχάς λόγωτηςσυνεχιζόμενης
μείωσηςτουπληθωρισμού —κυρίωςχάρηστημείωσητων
τιμώντωνεισαγωγών σεγερμανικά μάρκα.Στηβελτίωσητης
οικονομικής κατάστασης τωννοικοκυριών συμβάλλει
σημαντικά ημείωσητωνφόρων,τοπρώτοστάδιοτηςοποίας
προβλέπεται ότιθαπραγματοποιηθεί στιςαρχέςτουέτους
1986καιηοποίαθαωφελήσεικυρίωςτιςοικογένειες .Τέλος,
τοδιαθέσιμο εισόδημα τωννοικοκυριών θααυξηθείχάρη
στηναύξησητηςαπασχόλησης .Οιυπηρεσίες τηςΕπιτροπής
υπολογίζουν ότιτο1986θααπασχοληθούν περίπου330000
περισσότερα άτομααπόό,τιτο1985.Ωστόσο,τοποσοστό
τωνανέργωνθαμειωθείελάχιστα ,από8,4%σε8%.
Οιεπενδύσεις σεεξοπλισμούς προβλέπεται ότιθαμειωθούν
ελάχιστατο1986(αύξησηκατά9%περίπουέναντι11%το
1985).Όσοναφοράτιςεπενδύσεις στοντομέατωνκατα­
σκευώναναμένεται ότιτο1986—μετάτηνπτώσηπου
παρατηρήθηκε στοντομέατηςοικοδομής κατάτο1985—θα
σημειωθεί ελαφράπραγματική άνοδος .Συνολικά ,οιπραγ­
ματικέςεπενδύσεις σεπάγιαστοιχείακατάτο1986θα
αυξηθούνσυνεπώςκατά5%περίπου,μετάτημείωσηκατά
1%οπερίπουπουσημειώθηκε το1985.
Αναμένεται ότικατάτο1986θασημειωθεί κάμψητουρυθμού
ανάπτυξης τωνεξαγωγών .Ωστόσο,χάρηστηνανταγωνιστι­
κότητααπότηνάποψητηςτιμήςκαιτηςτεχνολογίας των
γερμανικών εξαγωγών ,ηαύξησητουόγκουτουςθαεξακο­
λουθήσεικαικατάτο1986ναείναικατάτιυψηλότερη από
τηναύξησητουόγκουτουδιεθνούςεμπορίου .Εντούτοις ,το
1986θααυξηθούν πολύεντονότερα οιπραγματικές εισαγω­
γές.Τααναμενόμενα κατάτοπροσεχές έτοςυψηλότερα
ποσοστά οικονομικής ανάπτυξης τηςΟμοσπονδιακής
Δημοκρατίας τηςΓερμανίας δεικνύουν ότιυπάρχειαυξανό­
μενηδιαφοράστησυγκυριακή θέσημεταξύτηςΟμοσπονδια­
κήςΔημοκρατίας καιτωνάλλωνκρατώνμελών,καθώςκαι
έναντιτωνΗΠΑ.Σύμφωνα μετηνεμπειρίααπότους
προηγούμενους συγκυριακούς κύκλους ,τογεγονόςαυτό
οδηγεί,μεμικρήμόνοκαθυστέρηση ,σεσημαντική αύξηση
τωνεισαγωγών .Συνεπώς ,ηΟμοσπονδιακή Δημοκρατία
συμβάλλει επίσης,μετοντρόποαυτό,σημαντικά στην
ανάπτυξη τωνάλλωνχωρών.Ωστόσο ,τοπλεόνασμα του
ισοζυγίου τρεχουσών συναλλαγών τηςτάξηςτου2%του
ΑΕΠθαπαραμείνει σχεδόναμετάβλητο .
Κατάταπερασμένα τρίαέτηεπιτεύχθηκαν σημαντικές
πρόοδοιόσοναφοράτησταθεροποίηση τωνδημοσίων προϋ­
πολογισμών .Τοέλλειμματουδημοσίου (κατάτονκαθορι­
σμότωνεθνικώνλογαριασμών ),τοοποίοτο1982ήταν
περίπου60δισεκατομμύρια γερμανικά μάρκα,θαείναιτο
1985χαμηλότερο απότοήμισυ.Ησταθεροποίηση αναμφίβο­
λαεπηρέασεστηναρχήαρνητικά τηγενικήζήτηση.Ωστόσο
οιπροσδοκίες έχουνσυγκεκριμενοποιηθεί και,εντωμεταξύ,
καθίστανται σαφέστερα ταθετικάαποτελέσματα τηςστρα­
τηγικήςαυτής.Μετονπεριορισμό τωνδημοσίων δαπανών
καιτουπρόσθετου δανεισμού δημιουργήθηκε μεγαλύτερο
περιθώριο γιαμειώσειςτηςφορολογίας καιτωνεπιτοκίων
απόό,τιθαυπήρχευπόάλλεςσυνθήκες .Τοπεριθώριο αυτόπρέπειναχρησιμοποιηθεί μεσυνέπεια .Γιατολόγοαυτό
θεωρείταιθετικόβήματοπρώτοστάδιοτωνφορολογικών
μειώσεων τοέτος1986,τηςτάξηςτου0,5%περίπουτου
ακαθάριστου εθνικούπροϊόντος .Ωστόσο ,τοποσοστόαύξη­
σηςτωνεσόδωναπόφόρουςκατάτο1986θαείναιελάχιστα
χαμηλότερο απότοαντίστοιχο του1985.Αντίθετα ,τα
συνολικά δημόσιαέσοδαθααυξηθούν μερυθμόκατάτι
μεγαλύτερο απόό,τιτο1985,χάρηστηναισθητήαύξησητων
εισφορών κοινωνικής ασφάλισης —συνέπεια κυρίωςτης
αύξησηςτηςαπασχόλησης .Τοκρατικόέλλειμμαμειώνεται
σαφώςταχύτερααπόό,τιαναμενόταν αρχικά .ΗΕπιτροπή
υπολογίζει στιςτρέχουσες προβλέψεις τηςότιτοέλλειμμα
τουπροϋπολογισμού το1986,παράτιςφορολογικές
μεταρρυθμίσεις ,θαείναιτηςτάξηςτου0,8%τουακαθάρι­
στουεγχωρίουπροϊόντος έναντιτου1,2%το1985.
Τοέλλειμματηςκεντρικής διοίκησης (ΒundundLänder)για
το1986θαείναιχαμηλότερο κατάμερικάδισεκατομμύρια
γερμανικά μάρκαπερίπουαπότοποσότων40δισεκατομμυ­
ρίωνπερίπουγερμανικών μάρκωνπουηΕπιτροπή έκρινε
λογικό.Ηισχυρότερη ανάπτυξη καιηαύξησητηςαπασχό­
λησης,διανοίγουν ,γιατοσύνολοτηςδημόσιαςδιοίκησης ,
έναπεριθώριο ελιγμώντοοποίοκατάτο1986θαπρέπεινα
χρησιμοποιηθεί κυρίωςγιατηναύξησητωνδημοσίων
επενδύσεων .Ηβελτίωσητωνόρωναπόσβεσης τωνβιομηχα­
νικώνκτιρίωνπουαποφάσισε ηομοσπονδιακή κυβέρνηση
αποτελείέναπρώτοβήμαπροςτηνκατεύθυνση αυτή.Επι­
πλέον,τοπρόγραμμα πολεοδομικής ανανέωσης ,γιατο
οποίοχορηγείται ομοσπονδιακή ενίσχυσηύψους300εκα­
τομμυρίων γερμανικών μάρκων,ενίσχυσηπουήδηαυξήθηκε
σε1δισεκατομμύριο γερμανικά μάρκαγιατο1986καιτο
1987,πρέπεινασυμπληρωθεί μεαναλογική αύξησητων
συμμετοχών τωνLänderκαιτωνΔήμων.Υπάρχουν ενδείξεις
ότιέχειυποβληθεί πληθώρασχεδίωνστοντομέατηςβελτίω­
σηςτουπεριβάλλοντος καιτηςεξυγίανσης τωνπόλεωνπου
αξίζουνναυποστηριχθούν καιγιαταοποίαθαπρέπειπλέον
ναληφθείκάποιααπόφαση .Εφόσονταχρήματααυτά
παρέχονται υπόμορφήεπιχορηγήσεων ,τοσυνολικόαποτέ­
λεσμάτουςείναισημαντικά μεγαλύτερο .Εξάλλου ,προσφέ­
ρεταιηδυνατότητα κλιμάκωσης τωνεπιχορηγήσεων βάσει
τωνστόχωντηςδιαρθρωτικής καιπεριφερειακής πολιτικής
(π.χ.βάσειτωνπεριφερειακών ποσοστών ανεργίας),με
σκοπότηνεπίτευξηστιςπροβληματικές περιοχέςκαλύτερων
αποτελεσμάτων απόπλευράςαπασχόλησης .Είναιεπίσης,
κατάταφαινόμενα ,σκόπιμονααυξηθούνπεραιτέρω κατάτο
1987οιπόροιπουδιατίθενται σταπλαίσιατουπρογράμματος
ευρωπαϊκής ανάκαμψης ,ειδικάγιατηνπροώθηση των
επενδύσεων στοντομέατηςπροστασίας τουπεριβάλλοντος
(π.χ.καθορισμού εγκαταστάσεων ).Ταειδικάαυτάμέτραγια
τηναύξησητηςαπασχόλησης καιγιατηστήριξητου
οικοδομικού τομέαδικαιολογούνται απόλυτααπόοικονομι­
κήάποψη,εφόσονπροσανατολίζονται προςτηνκάλυψημιας
επείγουσας και,κατάτατελευταία έτη,παραμελημένης
ανάγκης ,ηοποίαθαείναιμεγάληκαιστομέλλον .Εξαιτίας
τωνμεγάλωντηστιγμήαυτήπαραγωγικών αποθεμάτων στον
τομέατωνκατασκευών δενυπάρχεικίνδυνοςταμέτρααυτά
ναπαρεμποδίσουν τηδιαδικασία διαρθρωτικής προσαρμο­
γήςτηςενλόγωβιομηχανίας .Συνεπώςδικαιολογείται σε
μεσοπρόθεσμη βάσηοαναπροσανατολισμός τωνπόρωναπό
τοντομέακατασκευής νέωνκατοικιών ,πουβρίσκεται σε
παρακμή ,σ'αυτούτουείδουςτιςδραστηριότητες .
Εξάλλου ,θαήτανσκόπιμοναβελτιωθούν οιόροιτης
προσφοράς τοσυντομότερο δυνατό,μεβάσητροποποιήσεις
πουναστηρίζονται στοφορολογικό σύστημα .Οιτροποποι­
ήσειςαυτέςθαπρέπειναπεριλάβουν καιτουςφόρους
εκείνουςπου,ενώσυνεισφέρουν μόνοσεασήμαντο βαθμό
στασυνολικά έσοδατουκράτους ,επηρεάζουν εντούτοις
αρνητικάτηναποτελεσματική λειτουργία τωνκεφαλαιαγο­
ρών,όπωςοΦΚΕεπίτωνχρηματιστηριακών εργασιώνκαιο
φόροςεπίτωνεταιρειών (τοσυνολικόέσοδοκαιαπότουςδύο
φόρουςανέρχεται σεμόλις0,5%τωνσυνολικών εισπράξεων

31.12.85 ΕπίσημηΕφημερίδα τωνΕυρωπαϊκών Κοινοτήτων Αριθ.L377/55
τηςΟμοσπονδιακής Δημοκρατίας απότουςφόρους).Η
Επιτροπήέχειήδηυποβάλειεπανειλημμένα προτάσεις προς
τηνκατεύθυνση αυτή.
Μετάτηνέναρξητηςισχύοςτουνόμουσχετικάμετην
ελάφρυνση τωνφόρων(Sί6UCΓCηΐ1αSΐUη§S§εS6ΐζ ),πουπροβλέ­
πειμείωσητωνφόρωνσεδύοστάδια(1986και1988),είναι
σημαντικό ναυποβληθούν τοσυντομότερο δυνατόοι
κατευθυντήριες γραμμέςτηςφορολογικής μεταρρύθμισης ,
πουπροβλέπεται επίσης.Ενπροκειμένω ,θαήτανεπίσης
σκόπιμοναδιευρυνθεί τοδημοσιονομικό περιθώριο ελιγμών
καιναβελτιωθούν περισσότερο οιόροιτηςπροσφοράς με
υποχρεωτική καισυγκεκριμένη μείωσητωνεπιδοτήσεων .Η
προοπτική αυτήθαμπορούσε ναβοηθήσειναεμπεδωθούν οι
προσδοκίες τωνεπιχειρήσεων καιτωνκαταναλωτών καινα
ενισχυθεί ηδυναμικήτωνεπενδύσεων .Αν,αντίθεταμετις
προσδοκίες ,ηοικονομική εξέλιξηυποστείαισθητήεπι­
βράδυνση ,θαπρέπειναενισχυθείτοπεριβάλλον τηςπροσ­
φοράςκαιτηςζήτησηςανάλογαμετιςανάγκεςτηςκατάσ­
τασης.
Ηεξέλιξηαυτήστοντομέατωνδημοσίων οικονομικών
αποτελείκαιέναεντυπωσιακό παράδειγμα γιατηθετική
αλυσιδωτή αντίδραση πουπροκαλούν οιαυξημένοι ρυθμοί
οικονομικής ανάπτυξης καιηάνοδοςτηςαπασχόλησης .
Χάρηστηναλληλεπίδραση μεταξύτωναυξημένων ρυθμών
οικονομικής ανόδουκαιτωνευρύτερων περιθωρίων δημοσιο­
νομικώνελιγμώνδημιουργείται έναςευεργετικός κύκλος,με
αποτέλεσμα ,σετελικήανάλυση ,ναφθάσειηοικονομία στο
σημείοναακολουθεί συνεχώςανοδικήπορεία,μεπαράλληλη
άνοδοτηςαπασχόλησης .
Ηνομισματική πολιτικήπέτυχεκατάτηντελευταία τριετία
ναμειώσειτορυθμόανόδουτωντιμώνκαι—πράγμαπου
είναιεξίσουσημαντικό —ναπεριορίσει σεσημαντικό βαθμό
τιςπληθωριστικές προσδοκίες .Ηεμπιστοσύνη μετηνοποία
περιβλήθηκε τογερμανικό μάρκο,χάρηστηδιαδικασία
αυτή,διάνοιξετηδυνατότητα νααποσυνδεθούν σεσημαντι­
κόβαθμόταεπιτόκιααπότοεπίπεδοτωνεπιτοκίων στις
Ηνωμένες Πολιτείες .Τοπεριθώριο τωνελιγμώνστοννομι­
σματικότομέαμάλλονμεγάλωσε ακόμηπερισσότερο από
τηνάνοιξητου1985,ακριβώςεπειδήητιμήτουδολαρίουτων
Ηνωμένων Πολιτειών εξακολουθεί ναυποχωρεί απότην
εποχήαυτή—έστωκαιμεμικρέςδιακοπές .Ηνομισματική
πολιτικήπρέπεινασυνεχίσει νααποσκοπεί στηνπλήρη
εξάντληση τωνπεριθωρίων μειώσεως τωνεπιτοκίων που
προκύπτουν έτσιμέσαστογενικότερο πλαίσιοσταθεροποίη­
σηςτωνοικονομικών μεγεθών .Στοβαθμόπουαυξάνονται οι
δυνατότητες ανάπτυξης τηςοικονομίας ,σαναποτέλεσμα
τωναυξημένων επενδύσεων καιτηςελαστικότερης εκμετάλ­
λευσηςτουυπάρχοντος παγίουκεφαλαίου ,θαδημιουργηθεί
καιέναπρόσθετο περιθώριο γιαμιαάνοδοτουόγκουτης
νομισματικής κυκλοφορίας ,πουθασυμβαδίζει απόλυταμε
τιςαπαιτήσεις σταθεροποίησης τηςοικονομίας .
Ηανάκαμψη τωνεπενδύσεων ,πουέχειήδηαρχίσει,πρέπει
ναεξακολουθήσει νααναπτύσσεται μεδυναμικούς ρυθμούς .
Επειδήτοπάγιοκεφάλαιοείναιαπαρχαιωμένο σεπολλούς
τομείς,οιπραγματικές επενδύσεις παγίουκεφαλαίου θα
πρέπεινασημειώσουν αισθητήάνοδοεπίαρκετάχρόνια.
Μόνομετοντρόποαυτόμπορείναεπιτευχθεί οεκσυγχρο­
νισμός,αλλάκαιναπροκύψει ,προπάντων ,ηδιεύρυνση των
στοιχείων τουπαγίουκεφαλαίου σεβαθμόεπαρκήγιατη
δημιουργία πρόσθετων θέσεωνεργασίας .Οιαυξανόμενες
ανάγκεςεπενδύσεων γιατηδιεύρυνση τωνπαραγωγικών
εγκαταστάσεων αποδεικνύεται απότουςαισθητάαυξημέ-·
νουςρυθμούςεκμετάλλευσης τουπαραγωγικού δυναμικού .
Σταμέσατου1985ορυθμόςεκμετάλλευσης τουπαραγωγι­
κούδυναμικού τηςβιομηχανίας ήτανμόλιςκατά1%χαμη­
λότεροςαπότοαπόγειοτουπροηγούμενου συγκυριακού
κύκλουστιςαρχέςτου1980.Ησυγκράτηση τωνμισθολογικών διεκδικήσεων κατάτα
τελευταίαχρόνιαβοήθησεσεεξαιρετικά σημαντικό βαθμόνα
βελτιωθεί ηοικονομική κατάσταση τωνεπιχειρήσεων .Ενώ
τομερίδιοτωνκερδώνεπίτηςπροστιθεμένης αξίαςέφτασε
καιΛάλισταεπίπεδαπουεπιτεύχθηκαν στιςαρχέςτης
δεκαετίας του'70,ηαποδοτικότητα τουπαγίουκεφαλαίου
εξακολουθεί παρ'όλααυτάναπαραμένει ιδιαίτεραχαμηλή
σεπολλούςτομείς.Τογεγονόςαυτόυπογραμμίζει την
ανάγκηναχρησιμοποιηθούν ταστοιχείατουπαγίουκεφα­
λαίουμεαποτελεσματικότερο τρόπο,έτσιώστεναενισχυ­
θούνοιθετικέςεπιδράσεις επίτηςαπασχόλησης .
Ηαυξημένηάνοδοςτηςπαραγωγικότητας πουσημειώθηκε
καιπάλιδίνεικατάτο1986τηδυνατότητα αισθητήςαύξησης
τωνπραγματικών μισθών.Ηάνοδοςτωνπραγματικών κατά
κεφαλήμισθώνθαεξακολουθήσει μάλλον,παρ'όλααυτά,να
παραμένει κατώτερη απότηνάνοδοτηςπαραγωγικότητας
στοσύνολοτηςοικονομίας .Χάρηστηνπρώτηφάσητων
φορολογικών μεταρρυθμίσεων ,αλλάκαιστιςπεραιτέρω
επιτυχίεςαπότηνκαταπολέμηση τουπληθωρισμού (που
κατάτο1985οφειλόταν κατάκύριολόγοστηνυποχώρηση
τωνεισαγωγικών τιμών),τοπραγματικό καθαρόεισόδημα
θασημειώσει καιμετιςσυνθήκεςαυτέςαισθητήβελτίωση ,
παράτιςμετριοπαθείς μισθολογικές διεκδικήσεις .Μετην
οικονομική κατάσταση τουέτους1986,ηάνοδοςτουπραγ­
ματικούκατάκεφαλήεισοδήματος δενείναιμόνοδυνατή,
αλλάκαιεπιθυμητή ,μέσασεορισμέναόρια,καιαυτόεπειδή
ηιδιωτικήκατανάλωση αντισταθμίζει κατάκάποιοντρόπο
τιςαπώλειεςαπότιςεξαγωγές ,πουαυξάνονται μεαργότε­
ρουςρυθμούς ,αναδεικνυόμενη έτσισεσημαντικό στήριγμα
τηςοικονομικής ανόδου.Στοσημείοαυτόόμωςοφείλεινα
υπογραμμιστεί ότιηεξέλιξηαυτήδενθαπρέπειναεπέλθεισε
βάροςτηςανάπτυξης τωνεπενδύσεων .
Στιςσυλλογικές διαπραγματεύσεις πουπρόκειται ναδιεξα­
χθούνκατάτο1986,θαμπορούσε εξάλλουναεξετασθεί η
περίπτωση νασυμφωνηθεί ρητά,σεαντιστάθμισμα γιατην
περαιτέρω σύναψησυλλογικών συμβάσεων μεμετριοπαθείς
όρους,ηπρόσληψη πρόσθετων ατόμων .Μιατέτοιασυμφω­
νίαθαμπορούσε ναέχειχαρακτηριστικό αντίκτυπο σεό,τι
αφοράτηδημιουργία πρόσθετων θέσεωναπασχόλησης .
Ορυθμόςτηςοικονομικής ανόδουεξάλλουθαμπορούσε
επίσηςναενισχυθεί ,δίνονταςπερισσότερη έμφασηστα
θέματατηςαπασχόλησης ,αντοωράριοεργασίαςδιαμορφω­
νότανελαστικότερα ,σεσχέσημεόσαισχύουνακόμηκαι
σήμεραστιςπερισσότερες επιχειρήσεις ,μεαποτέλεσμα να
διευκολυνθεί έτσιημείωσητουχρόνουεργασίας .Οιεμπειρίες
πουπροέκυψαν ώςσήμεραστηβιομηχανία τωνεπιχειρήσεων
τηςμεταλλουργίας ,αλλάκαιστηβιομηχανία τουτύπου,στις
οποίεςοιδύοπλευρέςσυμφώνησαν ,τοτελευταίοέτος,κατά
τιςσυλλογικές διαπραγματεύσεις ,τημείωσητουχρόνου
εργασίαςσεσυνδυασμό μεελαστικότερα ωράριαεργασίας ,
είναιπέραωςπέραενθαρρυντικές .Πέρααπόταάλλαόμως,
μιαπρόσφατη δημοσκόπηση ηοποίαδιεξήχθημεεντολήτης
Επιτροπής τωνΕυρωπαϊκών Κοινοτήτων καικάλυψεένα
αντιπροσωπευτικό δείγμαεργαζομένων σεόλητηνΕυρώπη,
απέδειξεότι,τόσοστηνΟμοσπονδιακή Δημοκρατία της
Γερμανίας όσοκαισταπερισσότερα άλλακράτημέλη,
υπάρχεισεσημαντικό βαθμόηπροθυμίααποδοχής νέων
ρυθμίσεων όσοναφοράταωράριαεργασίας .Γιαπαράδειγμα ,
τοένατρίτοτωνεργαζομένων θαπροτιμούσε ναεργάζεται
χωρίςρυθμισμένο ωράριοκαικατάέναμέροςσεάβολεςώρες
(π.χ.τοβράδυέωςτις10καιμίαφοράτομήνατοΣάββατο),
εάν,σεαντιστάθμισμα ,μειωνόταν οετήσιοςαριθμόςωρών
εργασίαςκατάποσοστόπερίπου5%.Εξάλλου ,ένασταέξι
περίπουαπόταάτομα,πουσήμεραεργάζονται μεσυνθήκες
πλήρουςαπασχόλησης ,θαδεχότανευχαρίστως —μετην
προϋπόθεση ότιθαπαρέμενε αμετάβλητος οωριαίος
μισθός—ναεργάζεται περίπουμόνο30ώρεςτηνεβδομάδα .
Οιεπιθυμίεςαυτές,όσοναφοράτοωράριοεργασίας ,μπορεί
νασυμβιβαστούν μετιςπραγματικές συνθήκες πουεπικρα­
τούνστιςεπιχειρήσεις μόνονανδιαμορφωθούν επίτοελα­

Αριθ.L377/56 ΕπίσημηΕφημερίδα τωνΕυρωπαϊκών Κοινοτήτων 31.12.85
στικότερο όλεςοιεργασιακές συνθήκες .Μόνοκατάτον
τρόποαυτόμπορείναπαραμείνουν αμετάβλητες ήκαινα
αυξηθούν οιώρεςλειτουργίας τωνμηχανημάτων καιτου
λοιπούεξοπλισμού ,σεσυνδυασμό μετηνκαθιέρωση συντο­
μοτέρωνωραρίωνεργασίας ,καιπαράλληλα ναδημιουργη­
θούνπρόσθετες δυνατότητες απασχόλησης .Καθήκοντων
κοινωνικών τάξεωνκατάτιςσυλλογικές διαπραγματεύσεις
είναιναεκμεταλλευτούν τονέοπλαίσιοτωνσυνθηκών που
παρέχειονόμοςστιςπεριπτώσεις τωνσυμβάσεων ορισμένου
χρόνουκαθώςκαιτωνσυμβάσεων μερικήςαπασχόλησης ,
γιαναεξαντλήσουν καλύτέρατιςπροφανώς υφιστάμενες
ευρύτατες δυνατότητες δημιουργίας εύκαμπτων συνθηκών ,
κατάτρόποπουνασυμβιβάζεται μετηνκοινωνική πραγμα­
τικότητα .Στοντομέατηςπαροχήςυπηρεσιών θαμπορούσε
ενδεχομένως ναεπιτευχθεί σημαντική άνοδοςτηςαπασχό-'
λησης,εάνηκαθιέρωση τωνελαστικότερων ρυθμίσεων για
ταωράριαεργασίαςσυνδυαστεί παράλληλα μετηντροπο­
ποίησητουχρόνουλειτουργίας τωνεπιχειρήσεων .Ησκοπι­
μότητατωνμέτρωναυτώνδενεπηρεάζεται καθόλουαπότο
γεγονόςότιταελκυστικότερα ωράριαεργασίαςωθούνδιά­
φοραάτομα—πουέωςτώραδενεργάζονταν —στηναγορά
εργασίας ,μεαποτέλεσμα ναμειώνεται σεμικρότερο βαθμόο
αριθμόςτωνεπίσημαδηλωμένων ανέργων .
Ιδιαίτεροβάροςπρέπειναδοθείσταεπόμεναχρόνιαστοθέμα
τηςπεραιτέρω βελτίωσης τωνδυνατοτήτων επαγγελματικής
εκπαίδευσης τωναποφοίτων τωνγυμνασίων ,αλλάκαιτης
εξασφάλισης τηςπεραιτέρω απασχόλησής τους,έπειτααπό
τηνεκπαίδευση τους,έστωκαιαναυτόσυμβείκαταρχήνστο
πλαίσιοκάποιαςπαραλλαγής τωνσυμβάσεων μερικής
απασχόλησης .Μιαδιέξοδοστοπρόβλημα αυτόπαρέχειη
δυνατότητα ελαστικότερης οικονομικής ρύθμισης τωνθεμάτωντηςπρόωρηςσυνταξιοδότησης ,τουλάχιστον έωςτο
1983,κατάτρόποώστεοιυποψήφιοι ναχρησιμοποιήσουν σε
ευρύτεροβαθμότιςπαρεχόμενες δυνατότητες κατάταεπό­
μεναέτη,πουχαρακτηρίζονται επιπλέοναπότησημαντική
αύξησητωνσχετικώνμεγεθώντουεργατικού δυναμικού .
Οιπροοπτικές τηςοικονομίας γιατο1986παραμένουν
συνολικάθετικές.Γεγονόςείναι,παρ'όλααυτά,ότιεξακο­
λουθούνναυφίστανται δύοεξαιρετικά σημαντικές ανισορρο­
πίες,δηλαδήαφενόςμετοπλεόνασμα στοισοζύγιοτρεχου­
σώνσυναλλαγών ,καιαφετέρου ,προπάντων ,τααρνητικά
στοιχείασταμεγέθηπουαφορούντηνανεργία .Τοκράτος
οφείλειναεξαντλήσει σεόλητουτηνέκτασητοεπανακτηθέν
περιθώριο δημοσιονομικών ελιγμών ,καιαυτόόχιμόνογιανα
αντιδράσει έγκαιρασεμιαενδεχόμενη καθήλωση των
ρυθμώνεξέλιξηςτηςοικονομικής συγκυρίας κατάτο1987,
αλλάκαιγιαναείναισεθέσηναδιατηρήσει τηνπροαναφερ­
θείσαθετικήαλυσιδωτή αντίδραση ,πουείναιαποτέλεσμα
τωναυξημένων ρυθμώνοικονομικής ανάπτυξης ,τηςαύξη­
σηςτηςαπασχόλησης καιτουευρύτερου περιθωρίου δημο­
σιονομικών ελιγμών .
Καμίαπροτεινόμενη διέξοδοςδενμπορείναευδοκιμήσει ,αν
δενκυμανθούν οιρυθμοίμεσοπρόθεσμης οικονομικής ανά­
πτυξηςπερίπουστοίδιοεπίπεδομετουςρυθμούςπου
αναμένονται καιγιατο1986,μεάνοδοαπασχόλησης κατά
ποσοστό 1,5%ετησίως,κατάμέσοόρο,ανθέλουμενα
μειωθείαισθητάηανεργία .Εξάλλου ,ηΟμοσπονδιακή
Δημοκρατία τηςΓερμανίας θασυμβάλειεπίσηςαποφασιστι­
κάστηνεξομάλυνση τωνπροβλημάτων απασχόλησης στις
χώρεςεταίρους ,επειδήοιπροαναφερόμενες εξελίξειςθα
έχουνωςαποτέλεσμα νααυξηθούν οιανάγκεςτηςγια
εισαγωγές .
ΠΙΝΑΚΑΣ 13
Ομοσπονδιακή Δημοκρατία τηςΓερμανίας :Βασικάοικονομικά μεγέθη,1961-1986
Αύξησητου
ΑΕΠσε
αξίαΑύξησητου
ΑΕΠσε
όγκοΑποπληθω­
ριστήςτου
ΑΕΠΑύξησητων
τιμώνκατα­
ναλωτήΑμοιβήανά
μισθωτόΙσοζύγιο
τρεχουσών
συναλλα­
γών
IΔανειακές
ανάγκεςκαι
χρηματο­
δοτικήικα­
νότητατου
δημόσιου
τομέαΑύξησητης
προσφοράς
χρήματος
(M3)«Αριθμός
ανέργων
(σε
ποσοστό
τουενεργού
πληθυσμού )Απασχό­
ληση
Μεταβολή επίτοις% %τουΑΕΠΜεταβολή
επίτοις%%Μεταβολή
επίτοις°7ο
1961-1970
1971-1980
1981
1982
1983
1984
1985(')
1986(2)8^4
8,2
4,2
3,7
4,6
4,5
4,4
5,44,5
2,7
0,2
-0,6
1,2
2,6
2,3
3,53,7
5,3
4,0
4,4
3,3
1,9
2?1
1,92,7
5,1
6.2
4,8
3,2
2,5
2,1
1,58,5
8,5
5,2
4,2
3,9
3,2
3,2
3,80,7
0,6
-1,0
0,5
0,7
1,0
2,1
2,00,4
2,0
-3,7
-3,3
-2,5
-1,9
-1,2
.-0,810,4
9,8
5.0
7.1
5,3
4,7
5,0
4.80,8
2,7
4,7
6,8
8,4
8,4
8,4
8,00,2
-0,1
-0,7
-1,7
-1,5
0,0
0,6
1,3
(')Εκτιμήσεις τωνυπηρεσιών τηςΕπιτροπής ,Οκτώβριος 1985.
(2)Προβλέψεις τωνυπηρεσιών τηςΕπιτροπής ,Οκτώβριος 1985,μεβάσητιςπολιτικές πουακολουθούνται .
(3)Τέλοςτουέτους.
ΕΛΛΑΔΑ
ΣτηνΕλλάδα,ηστήριξητηςεσωτερικής ζήτησηςπροήλθετο
1985απότησυνεχιζόμενη αύξησητωνδημοσίων δαπανών
καιτηνέαάνοδοτουτουριστικού ρεύματος .Αντίθετα ,η
πραγματική συμβολήτουισοζυγίουεξωτερικών συναλλαγών
επιδεινώθηκε σεσημαντικό βαθμόλόγωτηςσυνδυασμένης _
επίδρασης πουασκήθηκε ,αφενός,απότησαφήεπιβράδυνσητουρυθμούανόδουτωνεξαγωγών —πουυπήρξεεξαιρετικά
υψηλόςτο1984—και,αφετέρου ,απότηναισθητήαύξηση
τωνεισαγωγών .Το1985προβλέπεται ότιορυθμόςανάπτυξης
θακυμανθείγύρωστο2%.Ηοικονομία συνέχισεεξάλλουνα
επηρεάζεται απόσοβαρέςανισορροπίες .Μετάτηνπροσωρι­
νήεπιβράδυνσή του,ορυθμόςανόδουτωντιμώνκαταναλωτή

31.12.85 ΕπίσημηΕφημερίδα τωνΕυρωπαϊκών Κοινοτήτων Αριθ.L377/57
ενδέχεται ναανέλθει,σεμέσηετήσιαβάση,σε19%.Οι
επιχειρηματικές επενδύσεις παρέμειναν σεπολύχαμηλό
επίπεδοχωρίςναεμφανίζουν τάσειςανόδου.Τέλος,η
σημαντική αύξησητουτουριστικού πλεονάσματος δενάρκε­
σεγιανααντισταθμίσει τηνεπιδείνωση τωνάλλωνκονδυλίων
τουισοζυγίου τρεχουσών συναλλαγών ,τοέλλειμμα του
οποίου—σύμφωνα μεταστοιχείατηςΤράπεζας Ελλάδος—
ενδέχεται ναφτάσειτο8,5%τουακαθάριστου εγχώριου
προϊόντος .
Μπροστά σ'αυτέςτιςεξελίξεις ,πουσήμαιναν διαρκή
επιδείνωση τηςανταγωνιστικότητας τηςοικονομίας ,οι
αρχέςαποφάσισαν στις11Οκτωβρίου 1985ναυποτιμήσουν
τηδραχμήκατά15%καιναεπιβάλουν υποχρεωτικές
χρηματικές προκαταβολές σεσημαντικό τμήματωνεισαγω­
γών.Συγχρόνως ανήγγειλαν δέσμησυνοδευτικών μέτρων
πουδιερμηνεύουν τηβούλησηνατεθείηοικονομία στην
πορείατωνπροσαρμογών πουείναιαπαραίτητες γιατην
οικονομική ανάπτυξη σευγιείςβάσεις.Τογεγονόςότιτο
εξωτερικό χρέοςεξακολουθούσε νααυξάνεται μεταχύ
ρυθμό,ενώησυμμετοχή τωνεπιχειρηματικών επενδύσεων
στηδαπάνητηςοικονομίας συνέχιζεναμειώνεται ,αποτελού­
σε,μεταξύάλλων,ιδιαίτεραανησυχητικό στοιχείο .Ηοικο­
νομίαέτεινεναεμπλακεί σ'ένανφαύλοκύκλοκαι,δεδομέ­
νηςτηςέλλειψηςεπαρκώνεπενδύσεων ώστενααυξηθείτο
παραγωγικό δυναμικόκαιναβελτιωθεί ηανταγωνιστικότητά
της,υπήρχεκίνδυνος ηαποκατάσταση τηςεξωτερικής
ισορροπίας τηςνακαταστείακόμηπιοδυσχερής .Ηοικονο­
μικήπολιτικήέπρεπεεπομένως ναθέσειωςπρωταρχικό
στόχοτηνάρσηαυτώντωναδιεξόδων τοσυντομότερο
δυνατό.Γιανατοεπιτύχειέπρεπεναεπιδιώξειόχιμόνονα
προσαρμόσει τησυνολικήεσωτερική ζήτησηστηνεξωτερική
πίεση,αλλάκαινααυξήσειτοταχύτεροδυνατότοποσοστό
τωνπαραγωγικών επενδύσεων στοεπίπεδοπουυπαγορεύουν
οιαπαιτήσεις τηςμελλοντικής ανάπτυξης .
Απαραίτητη προϋπόθεση γιαναεπιτευχθούν αυτοίοιστόχοι
ήτανηόσοτοδυνατόνταχύτερη μείωσητουπληθωρισμού
απότηνοποίαεξαρτάται ηδιαρκήςβελτίωσητηςανταγω­
νιστικότητας τηςοικονομίας ,καθώςκαιηαποκατάσταση
τηςεπενδυτικής δραστηριότητας καιτηςαποταμίευσης σε
φυσιολογικά επίπεδα .Ηεπίτευξηαυτούτουστόχουπροϋπο­
θέτειιδιαίτερασημαντικές προσπάθειες —τιςοποίες,λαμ­
βανομένων υπόψητωναναγγελθέντων μέτρων,οιαρχέςείναι
αποφασισμένες νακαταβάλουν —γιανααντιμετωπιστούν οι
δύοκυριότεροι παράγοντες πουσυντηρούν τονπληθωρισμό ,
δηλαδήηάνοδοςτουκόστουςκαιτοδημόσιοέλλειμμα .
Ήτανκαταρχήν αναγκαίο ναπεριοριστεί σημαντικά η
ονομαστική αύξησητωναποδοχών σεσχέσημετονσημερινό
ρυθμότηςτάξηςτου20%.Οστόχοςαυτόςδενσυμβιβάζεται
μετηδιατήρηση τουπροηγούμενου συστήματος τιμαριθμι­
κήςαναπροσαρμογής πουπαρουσίαζε δύομειονεκτήματα :
αφενόςμετέφερεαυτόματα στοκόστος—κατάάμεσοή
έμμεσοτρόπο—ιδιαίτερασημαντικό μέροςτηςπροηγούμε­
νηςαύξησηςτωντιμώνκαισυνεπώςεπέτρεπετημείωσητου
πληθωρισμού μεπολύαργόρυθμό,καιαφετέρουαποσυνέδεε
τηνπροσαρμογή τωνμισθώναπότηνεξέλιξητηςπαραγωγι­
κότηταςστουςδιάφορους τομείςτηςοικονομίας .Γιατολόγο
αυτόαποφασίστηκε νααναθεωρηθεί θεμελιωδώς τοσύστημα
αυτόκαιηπροσαρμογή τωνμισθώννασυνδέεταιστοεξήςόχι
μετονδιαπιστούμενο αλλάμετονπροβλεπόμενο ρυθμό
πληθωρισμού ,χωρίςνασυνυπολογίζεται ηεπίπτωση της
αύξησηςτωντιμώνεισαγωγής .Αποφασίστηκε ,επιπλέον ,οι
αποδοχές πουυπερβαίνουν έναορισμένοποσόναπαραμεί­
νουνστάσιμες γιατέσσερις μήνες.Οιαποφάσεις αυτές
αναμένεται ότιθαεπιτρέψουν ναεπιταχυνθεί ηαποκλιμάκω­
σητηςανόδουτωντιμώνκαισυγχρόνως νααρχίσειη
διαδικασία βελτίωσης τηςχρηματοοικονομικής κατάστα­
σηςτωνεπιχειρήσεων πουπαρουσιάζει σοβαρότατη επιδεί­
νωση.Ταμέτρααυτά,πουστοχεύουν στημείωσητου
πληθωρισμού καιτηναποκατάσταση τηςαποδοτικότητας
τωνεπιχειρήσεων ,αποτελούν βασικήπροϋπόθεση γιατην
επάνοδοσεισορροπημένη οικονομική ανάπτυξη .Πρέπειεξάλλουναγίνουνταπρώταβήματαγιατημείωση
τουδημοσίουελλείμματος τοοποίο,μεταξύάλλων,λόγωτης
ανεπαρκούς απόδοσης τουφορολογικού συστήματος ,προ­
βλέπεταιότιτο1985θαυπερβείαισθητάακόμηκαιτα
εξαιρετικά υψηλάεπίπεδατωνπροηγουμένων ετών.Πρέπει
νακαταβληθούν προσπάθειες ώστετο1986οιδανειακές
ανάγκεςτουδημόσιου τομέαναμειωθούνκατάτέσσερις
μονάδεςτουακαθάριστου εγχώριουπροϊόντος καιτοκαθαρό
προςχρηματοδότηση έλλειμματουκρατικού προϋπολογι­
σμούσε9%.Λαμβανομένης υπόψητηςεπιβάρυνσης από
τόκους—ηοποία,πάντως ,θαελαφρυνθεί απότημείωσητου
πληθωρισμού —καιτηςανάγκηςδιατήρησης επαρκούς
επενδυτικής δραστηριότητας τουδημόσιουτομέα,οιστόχοι
αυτοίθααπαιτήσουν εξαιρετικά αυστηρήδιαχείριση των
λοιπώνλειτουργικών δαπανών ,συμπεριλαμβανομένων των
αποδοχών στονδημόσιοτομέα,καθώςκαιαισθητήελά­
φρυνσηαπότοβάροςτωνεπιδοτήσεων .Ηελάφρυνση αυτή
προϋποθέτει αφεαυτήςτην,μεταξύάλλων,κατάλληλη ανα­
προσαρμογή τωντιμώντωνδημόσιων αγαθώνκαιυπηρε­
σιών,πουδιατηρήθηκαν τεχνητάσεχαμηλάεπίπεδασε
σχέσημετηγενικήάνοδοτωντιμών,κατεύθυνση προςτην
οποίαέχουνήδηληφθείταπρώταμέτρα.Εξίσουαναγκαίο
είναι,όπωςπροβλέπεται στοκυβερνητικό πρόγραμμα ,να
συνεχιστεί ηαύξησητηςφορολογικής επιβάρυνσης όχιμόνο
μετηνκαταπολέμηση τηςφοροδιαφυγής ,αλλάκαιμε
σκόπιμεςαυξήσεις .
Αυτήηδιπλήπροσπάθεια γιατημείωσητουπληθωρισμού
αναμένεται ότιθαπεριορίσει αισθητάτορυθμόαύξησηςτης
ζήτησηςπιστώσεων ,ενώπαράλληλα ηνομισματική πολιτική
πρέπεικαιηίδιαναασκήσεισυμπληρωματική περιοριστική
επίδρασηεπιδιώκοντας τηδιατήρηση θετικώνπραγματικών
επιτοκίων ,προκειμένου ναευνοηθείηανάπτυξη σταθερής
αποταμίευσης καικυρίωςναενισχυθεί ηδιάθεσηστοκοινό
τίτλωντουδημοσίου πουάρχισετο1985.
Ηεφαρμογή τωνδιαφόρων αυτώνμέτρωνπροβλέπεται ότιθα
θέσειοριστικάτηνοικονομία στηνπορείατηςαπαραίτητης
γιατηνανάκαμψη εξυγίανσης .Θαχρειαστείπάντωςνα
συμπληρωθούν μενέεςπρωτοβουλίες ,κατάλληλες γιατην
επίσπευση τηςανάκαμψης τωνεπιχειρηματικών επενδύ­
σεων.Γιατηνεπίτευξηαυτούτουστόχουπρέπει,μεταξύ
άλλων,ηπολιτικήτιμώννακαταστείελαστικότερη ,μετην
προϋπόθεση ότιδενυπάρχεικίνδυνοςχαλάρωσης τηςεπα­
γρύπνησης όσοναφοράτηνκατάχρηση δεσπόζουσας
θέσης:
Ηπολιτικήαυτή;ενδέχεταιναεμφανίσειαπότο1986θετικά
αποτελέσματα .Αναμένεται ότιθααρχίσειμιασχετικήυπο­
χώρησητηςεσωτερικής ζήτησηςπροςόφελοςτουεξωτερι­
κούισοζυγίου ,χωρίςόμωςνακαταστείδυνατόνααποφευ­
χθείαισθητήεπιβράδυνση τουρυθμούανάπτυξης .Απότης
άλληπλευράαναμένεται σχετικήανάκαμψη τωνιδιωτικών
επενδύσεων μεσυνέπειαν'αρχίσεινααυξάνειησυμμετοχή
τουςστηνεσωτερική ζήτηση.Προβλέπεται ότιηάνοδοςτων
τιμώνκαταναλωτή θακυμανθείκατάμέσοόρογύρωστο
21%ετησίως,πράγμαπουσημαίνεισαφώςχαμηλότερο
ρυθμόανόδουαπότονέναχρόνοστονάλλο.Τέλος,λόγωτων
ευνοϊκών προοπτικών πουδιαγράφονται γιατοδιεθνές
περιβάλλον ,αναμένεται σαφήςβελτίωσητουισοζυγίουτρε­
χουσώνσυναλλαγών ,εκφρασμένου ωςποσοστού τουακαθά­
ριστουεγχώριουπροϊόντος .Τααποτελέσματα θααποτελέ­
σουνπάντωςτοπρώτοβήμαγιατιςαναγκαίες προσαρμογές .
Θααπαιτηθείναεφαρμοστεί πολιτικήεξυγίανσης γιαπολλά
χρόνια,ώστεμετάαπόμιααναπόφευκτη φάσηεπιβράδυνσης
νακαταστείδυνατήηεπάνοδος σεισχυρότερη οικονομική
ανάπτυξη .
Οιπροοπτικές αυτέςδενδημιουργούν αισιοδοξία γιασύντο­
μηβελτίωσητηςαπασχόλησης ,τηςοποίαςηταχείααποκα­
τάστασηεξαρτάται απότηνπροοδευτική τόνωσητηςανά­
καμψηςτωνεπενδύσεων και,κατάσυνέπεια ,απότησταθερή
εφαρμογή μιαςπολιτικής εξυγίανσης πουαποτελείπρωταρ­
χικήπροϋπόθεση γιατιςεπενδύσεις .

Αριθ.L377/58 ΕπίσημηΕφημερίδα τωνΕυρωπαϊκών Κοινοτήτων 31.12.85
ΠΙΝΑΚΑΣ 14
Ελλάδα:Βασικάοικονομικά μεγέθη,1961-1986
Αύξησητου
ΑΕΠσε
αξίαΑύξησητου
ΑΕΠσε
όγκοΑποπληθω­
ριστήςτου
ΑΕΠΑύξησητων
τιμώνκατα­
ναλωτήΑμοιβήανά
μισθωτόΙσοζύγιο -
τρεχουσών
συναλλα­
γώνΔανειακές
ανάγκεςκαι
χρηματο­
δοτικήικα­
νότητατου
δημόσιου
τομέαΑύξησητης
προσφοράς
χρήματος
(M2)(3)Αριθμός
ανέργων
(σεποσοστό
τουενεργού
πληθυσμού )Απασχό­
ληση
Μεταβολή επίτοις% %τουΑΕΠΜεταβολή
επίτοις%%Μεταβολή
επίτοις%
1961-1970 11,0 7,6 3,1 2,5 9,8-3,1 17,6l -0,7
1971-1980 19,1 4,7 13,8 13,6 18,3-2,7 23,8l 0,6
1981 18,9-0,3 19,3 23,4 21,8-0,2-11,1 34,3 4,1 4,8
1982 24,4-0,1 24,6 20,5 26,8-3,9-8,5 29,1 5,8-1,0
1983 20,2 0,3 19,8 19,5 19,7-4,7-8,9 20,3 7,9-1,0
1984 23,0 2,6 19,9 18,1 21,3-4,0-9,9 29,4 8,1-0,2
1985(') 20,9 1,7 18,9 19,1 20,0-6,6-13,4 27,0 8,3 0,8
1986(2) 18,1 0,1 18,0 21,5 13,8-4,5-11,0 20,0 9,3-0,1
(')Εκτιμήσεις τωνυπηρεσιών τηςΕπιτροπής ,Οκτώβριος 1985.
(2)Προβλέψεις τωνυπηρεσιών τηςΕπιτροπής ,Οκτώβριος 1985,μεβάσητιςπολιτικές πουακολουθούνται .
(3)Τέλοςτουέτους.
ΓΑΛΛΙΑ
τωνεισαγόμενων βιομηχανικών προϊόντων καιηνέα,μετάτη
βελτίωσητηςπεριόδου 1983/84,συρρίκνωση τωναγορών
όπουεξάγονταν αυτάταίδιαβιομηχανικά προϊόντα ,δεί­
χνουνφανερά,πράγματι ,ότιηανταγωνιστική θέσητης
οικονομίας παραμένει αβέβαιη .Δένμπορείσυνεπώςνα
αποφευχθεί ηανάγκηνασυνεχιστεί ηοικονομική πολιτική
λιτότητας πουαποτελεί ,ταυτόχρονα ,αναγκαίο όρογιανα
υπάρξειεπάνοδος στουςυψηλότερους αναπτυξιακούς
ρυθμούςστουςοποίουςαποσκοπεί ηκοινοτική στρατηγική ,
διότιηπροσπάθεια εξυγίανσης πουκαταβάλλεται αποσκοπεί
επίσηςστηδιαρκήενίσχυσητηςανταγωνιστικότητας της
οικονομίας μετηνεξασφάλιση τωνπροϋποθέσεων αποδοτι­
κότηταςγιατηντόνωσητηςεπενδυτικής δραστηριότητας .
Πρόκειται γιαμιαμακρόπνοη στρατηγική σταπλαίσιατης
οποίαςκινείταιηοικονομική πολιτικήαπότο1983καιη
οποίαδενσυνεπάγεται μόνομιακατάλληλη εξέλιξητων
μισθών,αλλάκαισημαντικές σεορισμένες περιπτώσεις
προσαρμογές τουαριθμούτωναπασχολουμένων .Αναμένε­
ταιωστόσοότιμετηστρατηγική αυτήδενθααργήσεινα
διαφανεί ,χάρηστηβαθμιαία επάνοδο σευψηλότερους
ρυθμούςσυσσώρευσης τουκεφαλαίου ,ηστιγμήκατάτην
οποίαθααρχίσουννααντιστρέφονται οιτάσειςύφεσηςστον
τομέατηςαπασχόλησης .Εξάλλου ,ηστρατηγική αυτήέχει
ήδηαποφέρειορισμένααποτελέσματα στομέτροκατάτο
οποίοσημειώθηκε σημαντική αντιστροφή τηςτάσηςστον
τομέατωνεπενδύσεων καιμάλισταστονκαίριαςσημασίας
τομέατηςανταγωνιστικής βιομηχανίας .Ηστρατηγική που
ακολουθείται αποκλείει εξάλλουκάθεάλλημορφήτόνωσης
τηςζήτησηςτωννοικοκυριών εφόσονδενθαέχουνενισχυθεί
οιπαραγωγικές ικανότητες σεσημείοπουναμπορούννα
αντιμετωπίσουν αυτήτηναύξησητηςζήτησηςχωρίςνα
υπάρξουν δυσμενείς επιπτώσεις γιατοισοζύγιοπληρωμών .
Στοσημείοαυτόεπιβάλλεται μεγάλησύνεση,ιδίωςλόγωτου
ότιηανάκαμψη στοντομέατωνβιομηχανικών επενδύσεων
ενδέχεταιναεπιτείνει ,τουλάχιστον προσωρινά ,τηδιείσδυση
τωνεισαγωγών .ΣτηΓαλλίαεξακολούθησε ναεφαρμόζεται καικατάτο1985
αυστηρός έλεγχοςεπίτηςεσωτερικής ζήτησης ηοποία
σημείωσεελαφράαύξησηκατάτηδιάρκειατουέτους,καιη
οποίαπεριορίστηκε τελικάμέσασεελάχισταστενότερα όρια
σεσύγκριση μετο1984.Ηκατανάλωση τωννοικοκυριών
ήτανσυνολικάλίγοπιοέντονη,ενώεπιβεβαιώθηκε ηισχυρή
ανάκαμψη τωνεπενδύσεων τωνβιομηχανικών επιχειρήσεων
πουήταναρκετήγιανασυνεπιφέρει ,μετάαπόπολλάχρόνια
συνεχούςκάμψης,μιαέστωκαιελάχιστηθετικήμεταβολή
τουσυνολικού ύψουςτωνεπενδύσεων .Οιεξαγωγές ,απότην
πλευράτους,συνέχισαν νααυξάνονται μεαισθητάμειωμένο
ρυθμόσεσχέσημετο1984λόγωτηςμικρότερης ανάπτυξης
τουπαγκόσμιου εμπορίου ,ενώοιεισαγωγές συνέχισαν να
αυξάνονται μεβραδύρυθμό.Τοπραγματικό ισοζύγιοεξωτε­
ρικώνσυναλλαγών μπόρεσεέτσινασημειώσει περαιτέρω
ελαφράβελτίωση καινααυξηθείτοακαθάριστο εγχώριο
προϊόνκατά1%παράτημηδενική ,καιμάλισταελαφρά
αρνητική ,συμβολήτηςγεωργικής παραγωγής .Αναμένεται
επίσηςότιωςεκτούτουθασημειωθεί νέαμείωσητου
εμπορικού ελλείμματος ,τηνοποίαθαευνοήσουν οιχαμηλές
τιμέςτηςενέργειαςκαιτωνεισαγόμενων πρώτωνυλώνκαιη
αντιστροφή τηςανοδικής τάσηςτουδολαρίου μετάτο
δεύτεροτρίμηνο .Προβλέπεται έτσιότιτοισοζύγιοτρεχου­
σώνπληρωμών θαπλησιάσει στοσημείοεξισορρόπησης .
Τέλος,ορυθμόςτηςανόδουτωντιμώνκαταναλωτή ,πουείχε
πάψειναμειώνεται ,κατάτηδιάρκειατωνπρώτωνμηνών,
άρχισεπάλιναεπιβραδύνεται καιαναμένεται νακινηθείσε
ποσοστόκάτωτου5%σεδωδεκάμηνη βάση.
Χάρηστησυνέχισητωνπροσπαθειών εξυγίανσης πουέχουν
αναληφθεί απότο1983,ηοικονομία πραγματοποίησε λοιπόν
νέεςπροόδους προςτηνκατεύθυνση τηςεπαναφοράς σε
καταστάσεις ισορροπίας .Αυτέςοιπρόοδοιχρειάζεται ωστό­
σοναεδραιωθούν .Πράγματι ,είναισημαντικό νασημειωθούν
καιάλλεςπρόοδοιεκτόςαπότηναπλήεξάλειψη —πουέχει
ήδηπραγματοποιηθεί —τηςδιαφοράςπληθωρισμού σεσχέση
μετονμέσοόροτωνεμπορικών εταίρωνκαιναυπάρξει ,επί
μονίμουβάσεως,σημαντικό πλεόνασμα τουισοζυγίου τρε­
χουσώνσυναλλαγών ,πουναεπιτρέπειτηβαθμιαίαελάττωση
τουεξωτερικού χρέους.Οιεπιταχυνόμενοι ρυθμοίδιείσδυσηςΗεξακολούθηση μιαςμισθολογικής πολιτικής πουνααπο­
σκοπείταυτόχρονα στησταθερότητα τηςοικονομίας και

31.12.85 ΕπίσημηΕφημερίδα τωνΕυρωπαϊκών Κοινοτήτων Αριθ.L377/59
στηνπροώθηση τηςαπασχόλησης αποτελείσυνεπώςτον
πρωταρχικό όροτηςπροσπάθειας λιτότητας πουπρέπεινα
διατηρηθεί .Ηπολιτικήαυτήσημαίνειότιηαύξησητωνκατά
κεφαλήαμοιβώνπρέπεινασυνεχίσει ναμηνυπερβαίνει ,
διολισθαίνοντας ,τονεπιδιωκόμενο ρυθμόαύξησηςτων
τιμώνκαταναλωτή καινάκινείται ,κατάσυνέπεια ,σαφώς
κάτωτου197οανάτρίμηνο .Είναιπιθανόότι,σύμφωνα μετις
ενδείξειςπουπροέκυψαν κατάτηδιάρκειατωνδύοπροηγου­
μένωνετών,οκανόναςαυτόςθατηρηθείτόσοαπότον
δημόσιοόσοκαιαπότονιδιωτικότομέα.Μιατέτοια
συγκράτηση τωνμισθώνφαίνεταιακόμηπερισσότερο πιθανή
ανληφθείυπόψηότικατάτηστιγμήτηςέναρξηςτων
διαπραγματεύσεων ,στοτέλοςτου1985,γιατονκαθορισμό
τωνμισθώνγιατο1986θαέχειδιαπιστωθεί σημαντική
επιβράδυνση τουρυθμούανόδουτωντιμών.Ηπροοδευτική
εξασθένηση τηςπίεσηςτουκόστουςκαιησυνακόλουθη
υποχώρηση τωναναμενόμενων πληθωριστικών πιέσεων
ποροβλέπεται ότιθαοδηγήσουν εξάλλουστηνεξέτασηνέων
διευκολύνσεων όσοναφοράτιςρυθμίσεις τωντιμών,χωρίς
ωστόσονατεθείσεικίνδυνοοστόχοςτηςσταθερήςμείωσης
τουπληθωρισμού .Οιδιευκολύνσεις αυτέςθαμπορούσαν να
φθάσουντουλάχιστον μέχριτηνπλήρηελευθέρωση των
τιμώντωνβιομηχανικών προϊόντων οιοποίεςυφίστανται
αρκετάσοβαρούς περιορισμούς απότονεξωτερικό ανταγω­
νισμό,γιανααποκλειστεί κάθεκίνδυνοςνααπωλεσθεί ο
έλεγχοςτηςκατάστασης .
Απότηνάλληπλευρά,ηδημοσιονομική πολιτικήθαπρέπει
νακινηθείμέσαστοαυστηράοριοθετημένο πλαίσιοπου
χαράχθηκε το1983γιανααποφευχθεί κάθευπερβολική πίεση
τουελλείμματος στηχρηματοπιστωτική αγορά.Κατ'αυτόν
τοντρόπο,καιόπωςπροβλέπεται απότοσχέδιοπροϋπολο­
γισμούγιατο1986πουεγκρίθηκε στις18Σεπτεμβρίου 1985,
τοκαθαρόπροςχρηματοδότηση υπόλοιπο τουκρατικού
προϋπολογισμού ,καθώςεπίσηςκαιηανάγκηχρηματοδότη­
σηςτουδημοσίου ενγένει,πρέπεινασυνεχίσουν νακυμαί­
νονταιγύρωστο397οτουακαθάριστου εγχώριουπροϊόντος .
Αυτήηανάγκηναυπάρξεισταθερότητα ενδέχεται ,πάντως,
ναμηνμπορέσεινασυνδυαστεί εύκολαμεμιαμείωση,ακόμη
καιπεριορισμένη ,τουεπιπέδουτωνυποχρεωτικών εισφορών
προςτηνοποίατείνειηνέαελάφρυνση τηςφορολογίας
εισοδήματος φυσικώνπροσώπων .Πράγματι ,είναιεπιτακτι­
κήανάγκηναυπάρξειισορροπία στοντομέατηςκοινωνικής
ασφάλισης ,ορισμένα καθεστώτα τηςοποίας—ιδίωςτα
καθεστώτα συνταξιοδότησης καιασφάλισης κατάτηςανερ­
γίας—έχουνεπηρεασθεί δυσμενώς ,λόγωτηςπροοδευτικής
μεταβολής τηςαριθμητικής σχέσηςμεταξύτωνδικαιούχων
καιτωνατόμωνπουκάταβάλλουν εισφορές .Δενείναι
επομένως βέβαιοότιμια,αύξησητωνκοινωνικών εισφορών
δενθααποδειχθεί ,αργάήγρήγορα ,αναγκαία γιαναπρο­
ληφθείηεπανεμφάνιση ενόςελλείμματος όσοναφοράτα
καθεστώτα αυτά.Σεκάθεπερίπτωση πρέπειναδιατηρηθεί
εξαιρετικά αυστηρόςέλεγχοςτωνδαπανώνστοεπίπεδοτων
διαφόρωνβαθμίδωνδιαχείρισης γιανασυγκρατηθεί ηαύξη­
σηκατ'όγκοτουσυνόλουτωνδαπανώνλίγοχαμηλότερα
απότοποσοστόαύξησηςκατ'όγκο,ενώοιεπιβαρύνσεις από
τόκουςκαιοιεπιβαρύνσεις απότιςμεταβιβάσεις εισφορών
κοινωνικών ασφαλίσεων θααυξηθούνκατ'ανάγκη,συγκρι­
τικά,σεπολύμεγαλύτερο βαθμό.Μετιςσυνθήκεςαυτές,η
διαχείριση τωνκρατικώνδαπανώνδενθαπρέπεινααφήσει
περιθώρια γιακαμίαπραγματική αύξησητωνδαπανών ,
εξαιρουμένων τωντόκων.Αυτόσημαίνειότιτοπεριθώριο
ανάπτυξης πουείναιαναγκαίογιανασυνεχιστούν οιενέργει­
εςπροτεραιότητας στουςτομείςτηςασφάλειας ,τηςαπασ­
χόλησης ,τηςκατάρτισης καιτηςέρευνας,πρέπειναεπιτευ­
χθείμετίμηματημείωσητουπραγματικού βάρουςτωνάλλων
μορφώνδαπανών .Αυτόσυνεπάγεται ότιπρέπεινασταματή­
σεινααυξάνεται οσυνολικός αριθμόςτωνδημοσίωνυπαλ­
λήλωνκαι,λαμβάνοντας υπόψηόλουςτουςπαράγοντεςαύξησης ,ναμηδοθούνσεκαμίαπερίπτωση αυξήσειςπουνα
οδηγούνσεβελτίωσητηςαγοραστικής δύναμης .
Τέλος,ανηαύξησητωναποδοχών καιτοδημόσιοέλλειμμα
συγκρατηθούν μέσασταπροβλεπόμενα όρια,ηνομισματική
πολιτικήθαμπορέσειναστηρίξειτηνπροσπάθεια γιατην
υποχώρηση τουπληθωρισμού ,μειώνοντας ,ανάλογαμετις
προοδούς πουθαεπιτύχει,ταονομαστικά επιτόκιακαι
θέτονταςωςστόχο,γιατο1986,ναμειωθείηαύξησητης
προσφοράς χρήματος M2σεσχέσημεεκείνητου1985.
Μετιςίδιεςαυτέςσυνθήκες θαμπορούσε ναεπιταχυνθεί ο
χαμηλόςρυθμόςαύξησηςτηςεσωτερικής ζήτησηςκαινα
μπορέσει έτσι,παράτηνπροβλεπόμενη εξασθένηση της
συμβολής τουπραγματικού ισοζυγίουεξωτερικών συναλλα­
γώνπουενδέχεταιναπροκληθεί απότηνπιθανήεπιτάχυνση
τουρυθμούαύξησηςτωνεισαγωγών ,ναφθάσειτοποσοστό
αύξησηςτουακαθάριστου εγχώριου προϊόντος στο2%
περίπου .Προβλέπεται ,αντίθετα ,ότιοιόροιεμπορίου θα
εξελιχθούν ευνοϊκάκαιθαεπιτρέψουν τηνεπανεξισορρόπη­
σητουεμπορικού ισοζυγίουκαιτηδιατήρηση τουισοζυγίου
τρεχουσών συναλλαγών γύρωαπότηνκατάσταση ισορροπί­
ας.Προβλέπεται παράλληλα ότιτοποσοστόαύξησηςτων
τιμώνκαταναλωτή θασημειώσει νέαυποχώρηση ,τηνοποία
αναμένεται ότιθαεπιτείνειηπτώσητηςτιμήςτουδολαρίου ,
καιθακυμανθεί ,κατάμέσοετήσιοόρο,κάτωτου497ο.
Αναπόφευκτο τίμημααυτήςτηςπροσπάθειας εξυγίανσης
πουκαταβάλλεται είναιηπαροδικήεμμονήτηςύφεσηςστον
τομέατηςαπασχόλησης καιησυνακόλουθη ελαφράαύξηση
τηςανεργίας .Τοφαινόμενο αυτόθαμπορούσε ωστόσονα
τερματιστεί κατάτο1986μετηνολοκλήρωση τωνκυριότε­
ρωνβιομηχανικών αναδιαρθρώσεων ,τιςεπιτευχθείσες προ­
όδουςόσοναφοράτηνπροσαρμογή τωνπραγματικών μισ­
θών,τηνανάκαμψη τωνεπενδύσεων καιτησυνακόλουθη επι­
βράδυνση τουρυθμούαύξησηςτουενεργούπληθυσμού .
Πράγματι ,ορυθμόςαύξησηςτηςανεργίαςεπιβραδύνθηκε
ήδησημαντικά κατάτο1985,γιαλόγουςπουοφείλονται εν
μέρει,είναιαλήθεια,στηνεπιτυχίατουμέτρουγιαπροσφορά
εργασίαςκατάμερικήαπασχόληση ,πουεφαρμόσθηκαν από
τουςοργανισμούς τοπικήςαυτοδιοίκησης καιάλλουςδημό­
σιουςοργανισμούς ,στοπλαίσιοτωνπροσπαθειών πουκατα­
βάλλονται απότιςδημόσιεςαρχέςγιατηνπροώθηση της
απασχόλησης καιιδίωςτηςαπασχόλησης τωννέων.Η
καθιέρωση τωνέργωνκοινήςωφελείαςαποτελείτοεπιστέ­
γασμααυτώντωνπροσπαθειών ,ενώθαμπορούσε νααποτε­
λέσειταυτόχρονα ένανέοσημείοεκκίνησης μιαςγενικότερης
εξέλιξηςπροςτηδιευκόλυνση τωνόρωνένταξηςτωννέων
στονεπαγγελματικό βίο.Πιογενικάακόμη,ηαπασχόληση
στοσύνολοτηςθαμπορούσε ναεπωφεληθεί απότιςνέες
προσπάθειες πουκαταβάλλονται στοντομέατηςκατάρτισης
καθώςκαιαπόορισμένες πιθανέςδιευθετήσεις τωνρυθμίσε­
ωνπουαφορούντηνεργασίαενγένειόσοκάιαυτόνκαθαυτό
τοχρόνοεργασίας .
Μόνονανεξακολουθήσει ναδίνεταιπροτεραιότητα στην
αποκατάσταση τωνπροϋποθέσεων γιαμιαισόρροπη ανά­
πτυξηκαιανκαταβληθούν προσπάθειες γιανααμβλυνθούν ,
μετηθέσπισηειδικώνδιατάξεων ,οιπροσωρινά αρνητικές
επιπτώσεις αυτήςτηςαναγκαίας εξυγίανσης στοντομέατης
απασχόλησης ,θαμπορέσει ηοικονομική πολιτικήνααντα­
ποκριθείκαλύτερα στουςστόχουςτηςσυλλογικής ανα­
πτυξιακής στρατηγικής πουέχειτεθείσεεφαρμογή στο
επίπεδοτηςΚοινότητας .Αντοδιεθνέςπεριβάλλον συνεχίσει
ναεξελίσσεται μεευνοϊκότρόπο,αναμένεται ότιθακαταστεί
δυνατόναπαραχωρηθεί καιπάλιέναμεγαλύτερο περιθώριο
αύξησηςστηνεσωτερική ζήτησηαπότο1987καιμετά.Η
αύξησηαυτήθαπρέπειωστόσοναδιατεθεί,στομεγαλύτερο
μέροςτης,γιατιςεπιχειρηματικές επενδύσεις οιοποίες
υστερούνακόμησημαντικά .

Αριθ.L377/60 ΕπίσημηΕφημερίδα τωνΕυρωπαϊκών Κοινοτήτων 31.12.85
ΠΙΝΑΚΑΣ 15
Γαλλία:Βασικάοικονομικά μεγέθη,1961-1986
Αύξησητου
ΑΕΠσε
αξίαΑύξησητου
ΑΕΠσε
όγκοΑποπληθω­
ριστήςτου
ΑΕΠΑύξησητων
τιμώνκατα­
ναλωτήΑμοιβήανά
μισθωτόΙσοζύγιο
τρεχουσών
συναλλα­
γώνΔανειακές
ανάγκεςκαι
χρηματο­
δοτικήικα­
νότητατου
δημόσιουΑύξησητης
προσφοράς
χρήματος
(M2)(»)Αριθμόςανέργων
(σεποσοστό
τουενεργού
πληθυσμού )C)Απασχό­
ληση
Μεταβολή επιτοις% %τουΑΕΠΜεταβολή
επί.τοις%%Μεταβολή
επίτοις%
1961-1970
1971-1980
1981
1982
1983
1984
1985(>)
1986(2)10,2
13,4
12,1
14.8
10.9
8.7
7,0
5.85,6
3,6
0,2
1,8
1,0
1,6
1,2
1,94.4
9.5
11,9
12,8
9.8
7,0
5,7
3.94.3
9,5
12,9
10,9
9,4
7,3
5,8
4,09.4
13,8
14,5
14,5
10.9
8,1
5,9
4.50,2
-0,4
-1,4
-2,9
-1,7
-0,7
-0,5
-0,3'0,4
-0,1
-1,8
-2,7
-3,1
.-2,8
-3,2
-3,312.7
14.8
11,4
10,8
11,2
8,3
5,8
4.90,9
3,8
7,8
8.7(8,8)
8.8(9,0)
9.9(9,9)
10,7(10,7)
11,0(10,9)0,6
0,4
-0,7
-0,8
-0,6
-1,0
-1,0
-0,7
(')Εκτιμήσεις τωνυπηρεσιών τηςΕπιτροπής ,Οκτώβριος 1985.
(2)Προβλέψεις τωνυπηρεσιών τηςΕπιτροπής ,Οκτώβριος 1985,μεβάσητιςπολιτικέςπουακολουθούνται .
(3)Τέλοςτουέτους.Μέχριτο1980:M2.
(4)ΟρισμόςEurostatσεπαρένθεση .
ΙΡΛΑΝΔΙΑ
Ηεικόνατωνζωηρώναντιθέσεων πουχαρακτήρισαν τα
μακροοικονομικά αποτελέσματα στηνΙρλανδίααπότο1983
πουάρχισεηανάκαμψη ,παρέμεινε έντονητο1985.Οι
εξαγωγές εξακολούθησαν νααυξάνονται μεζωηρόρυθμό
παράτηνεπιβράδυνση τηςανάπτυξης τωνεξωτερικών
αγορώνηεσωτερική ζήτηση,εξάλλου ,παρέμεινε σεχαμηλά
επίπεδα,αντικατοπτρίζοντας παράγοντες τωνοποίωνη
σωρευτική επίδρασηπιθανόννασυμπιέσει γιαέναχρονικό
διάστημα τηνοικονομική δραστηριότητα στοσύνολοτης
—ιδίωςτηνακόμασχετικάπεριορισμένη χρησιμοποίηση
εγχώριων προϊόντων στηνπαραγωγή σημαντικών κατηγο­
ριώνπροϊόντων εξαγωγής ,τιςεπιπτώσεις τηςσυνεχιζόμενης
φορολογικής αναπροσαρμογής καιτοναντίκτυπο πουθαέχει
επίτωνσυνολικών επενδύσεων ησταδιακή περάτωση των
έργωντωνκυριότερων προγραμμάτων τουδημόσιουτομέα,η
οποίααντισταθμίζει τηνέντονηαναζωογόνηση τωνιδιωτι­
κώνεπενδύσεων σεκεφαλαιακά αγαθά.Ταπλεονεκτήματα
τηςταχείαςαύξησηςτωνεξαγωγών εξασθένισαν επίσης
λόγωκαιτουυψηλούεπιπέδουτωνκαθαρώνεκροώνεισοδή­
ματοςτωνσυντελεστών παραγωγής ,11%τουακαθάριστου
εγχώριουπροϊόντος το1985,οιοποίεςοφείλονται κυρίωςστις
δαπάνεςγιαπληρωμές τόκωντουεξωτερικού δημόσιου
χρέουςκαιστονεπαναπατρισμό τωνκερδώντωνιρλανδικών
θυγατρικών τωνξένωνεταιρειών .Ηαύξησητουπραγματικού
ακαθάριστου εθνικούεισοδήματος ,τοοποίοείναιτοπιο
αντιπροσωπευτικό μέγεθοςόσοναφοράτουςπόρουςπου
είναιπράγματιδιαθέσιμοι στηνοικονομία ,ήταν,κατάσυνέ­
πεια,κατώτερη κατάμίαολόκληρη ποσοστιαία μονάδααπό
τηναντίστοιχη αύξησητουακαθάριστου εγχώριουπροϊό­
ντος,ηοποίαυπολογίζεται σε2,5%περίπου .Υπότις
συνθήκεςαυτές,ηανεργίαεξακολούθησε νααυξάνεται κατά
τηδιάρκειατουέτουςκαιέφθασε,γιαπρώτηφορά,στο
ποσοστότων17%.Σεάλλουςτομείς,ωστόσο,ορυθμόςτων
αναπροσαρμογών ήτανπολύπιοταχύς.Ησυγκράτηση της
αύξησηςτωνμισθώνεπιτεύχθηκε σεσημαντικό βαθμό.Ο
ρυθμόςτουπληθωρισμού (CΡΙ),οοποίοςείχεφθάσειτα20%
το1981,προβλέπεται νακατέλθεισχεδόνστα5%το1985.Κατάτηδιαρκειατηςίδιαςπεριόδου ,τοέλλειμμα του
ισοζυγίουτρεχουσών συναλλαγών ωςποσοστότουακαθά­
ριστουεγχώριουπροϊόντος υπέστηεπίσηςδραστική μείωση,
ηοποίαυπολογίζεται σεένδεκαποσοστιαίες μονάδες .Πράγ­
ματι,γιαπρώτηφοράμετάαπόπολλάχρόνια,τοεμπορικό
ισοζύγιοπαρουσίασε έναμικρόπλεόνασμα .Ηαναμενόμενη
μικρήυπέρβαση τουστόχουτου11,5%τουακαθάριστου
εγχώριουπροϊόντος πουείχεπροβλεφθεί στονπροϋπολογι­
σμό,όσοναφοράτιςδανειακές ανάγκεςτουΔημοσίου
(ΕΒR),δεναναμένεται νααποτελέσει ιδιαίτεροπρόβλημα ,
δεδομένου ότιπέρυσιεπιτεύχθηκε παρομοίου μεγέθουςαπο­
ταμίευση .Ωστόσο,ηφορολογική αναπροσαρμογή ουσιαστι­
κάδενσημείωσεπρόοδοκατάτηδιάρκειατωνδύοτελευταί­
ωνετών,μεαποτέλεσμα νααυξάνεται κάθεχρόνοσημαντικά
τοδημόσιοχρέοςπουενδέχεται ναπλησιάσει στοτέλοςτου
έτουςτα120%τουακαθάριστου εγχώριουπροϊόντος ,απότα
οποίατοεξωτερικό χρέοςαντιπροσωπεύει περίπουτοήμισυ.
Επιπλέον ,τοέλλειμματουισοζυγίουτρεχουσών συναλλαγών
παραμένει υψηλόεάνληφθείυπόψητοσχετικάχαμηλό
επίπεδοτηςεσωτερικής ζήτησης .
Μεβάσητηνυπόθεσηότιηφορολογική αναπροσαρμογή που
προβλέπει τομεσοπρόθεσμο πρόγραμμα οικονομικής στρα­
τηγικήςτηςκυβέρνησης «BUΐ1άΐη§οnRε3ΐΐίγ»θασημειώσει
εκνέουπρόοδο,τοακαθάριστο εγχώριοπροϊόνπροβλέπεται
νααυξηθείκατά2,5%περίπουτο1986.Γενικά,οιπροοπτι­
κέςανάπτυξης γιατο1986είναιπαρόμοιες μεαυτέςτου
τρέχοντος έτους,ανκαιαναμένεται ότιηανάπτυξη θα
στηριχθείκάπωςπερισσότερο στηντόνωσητηςεσωτερικής
ζήτησης .Παρ'όλ'αυτά,αναμένεται μικρήπεραιτέρω μείωση
τουελλείμματος τουισοζυγίουτρεχουσών συναλλαγών ,σε
συνδυασμό μετησυνεχιζόμενη βελτίωση απόπλευράς
πληθωρισμού .Ηαπασχόληση πιθανόννααυξηθείμεπεριο­
ρισμένορυθμό,τοπρσοστόανεργίαςόμωςμάλλονθα
παραμείνει στοεπίπεδοτου17%περίπουκατάτηδιάρκεια
τουέτους.
Ησημαντική επιτυχίαπουσημείωσαν οιαρχέςσεορισμένους
τομείςτηςοικονομίας καθιστάεμφανέστερο τοπρόβλημα

31.12.85 ΕπίσημηΕφημερίδα τωνΕυρωπαϊκών Κοινοτήτων Αριθ.L377/61
τηςσχετικάπεριορισμένης προόδουπουεπιτεύχθηκε όσον
αφοράτηβελτίωσητωνσυνθηκών τηςαγοράςεργασίας .
ΣτηνΙρλανδία ,στουςσυνήθειςκυκλικούς καιδιαρθρωτικούς
παράγοντες ,έχουνπροστεθείιδιαίτερεςδημογραφικές επιρ­
ροές.Ακόμηκαιανληφθείυπόψητουψηλόεπίπεδοτης
καθαρήςμετανάστευσης ,είναιπιθανόνότιηπροσφορά
εργασίας θααυξηθείστααμέσωςεπόμεναέτηκατά1%
περίπουτοχρόνο.Συνεπώς ,τοπρόβλημα πουγεννάταιείναι
ότιγιατηνεπίτευξηοποιασδήποτε μείωσηςτηςανεργίαςη
απασχόληση πρέπεινααυξάνεται κάθεχρόνομεπολύ
ταχύτερορυθμό.Γιατοσκοπόαυτόοιαρχέςθαπρέπεινα
επιδιώξουν τηνεπίτευξηπροόδουσετρειςτομείςταυτόχρο­
να,ήτοι,αποκατάσταση τηςδημοσιονομικής πειθαρχίας ,
βελτίωσητηςδιαχείρισης τηςαγοράςεργασίαςκαιαποτε­
λεσματικότερη βιομηχανική πολιτική ,όσοναφοράτη
συγκράτηση περισσότερης προστιθέμενης αξίαςστηνοικο­
νομίακαιτηδημιουργία περισσότερων θέσεωναπασχόλ­
ησης.
Ηπαραμονή τωνδημόσιων ελλειμμάτων σευψηλάεπίπεδα
είχεωςαποτέλεσμα όχιμόνοτηνταχείααύξησητουεξωτε­
ρικούχρέουςσχεδόν(50%τουακαθάριστου εγχώριουπροϊ­
όντοςστοτέλοςτου1984)καιτηνεπακόλουθη επιβάρυνση
γιαπληρωμές τόκων(1981,2°7οτουακαθάριστου εγχώριου
προϊόντος· 1985,4,5%)αλλά,επίσης,λαμβανομένης υπόψη
τηςπεριορισμένης φορολογικής βάσης,καιεξαιρετικά υψη­
λάεπίπεδατουφόρουεισοδήματος :πάνωαπό40%των
φορολογουμένων ανήκουνσταδύουψηλότερα κλιμάκια (48
και60%).Στοπρόγραμμα «Buildin§οnReality»προτείνεται
ημείωσηέωςτο1987τωνδανειακών αναγκώντουΔημοσίου
(ΕΒR)καιτουελλείμματος τουπροϋπολογισμού (CΒD)σε9,8
και597οτουΑΕΠαντίστοιχα (δηλαδήμιαμείωσηκατά
περισσότερο απότρείςποσοστιαίες μονάδεςγιατοκαθένασε
σχέσημετο1985),ενώταυτόχρονα ηφορολογία ωςποσοστό
τουΑΕΠθαπαραμείνει αμετάβλητη σταεπίπεδατου1984.
Κατ'αυτόντοντρόπο,καιμετάτο1987,θασυνεχίσουν να
υπάρχουν σημαντικές ανισορροπίες .
Οιανωτέρωπρέπειναθεωρηθούν ωςελάχιστοι στόχοι.Οι
αρχέςθαπρέπεισυνεπώςναεπιδιώξουν το1986ναεπιτύχουν
όσοτοδυνατόνμεγαλύτερη πρόοδοπροςτηνκατεύθυνση
τωνστόχωνπουέχουνκαθοριστεί γιατο1987.Γιαναυπάρξει
πρόοδοςμέχριτοενδιάμεσο στάδιογιατηνεπίτευξητων
στόχωναυτώνθαπρέπειναμειωθείτουπόλοιποπουπρέπει
ναχρηματοδοτηθεί απότονδημόσιοτομέακατάμιάμιση
ποσοστιαία μονάδαπερίπουτουακαθάριστου εγχώριου
προϊόντος σεσχέσημετοπιθανόαποτέλεσμα του1985,
πράγμαπουαποτελείφιλόδοξοστόχοανληφθείυπόψηη
μάλλονέντονηστασιμότητα τωνδημόσιωνεσόδων .Παράτο
γεγονόςότιηπροβλεπόμενη υποχώρηση τωνδιεθνώνεπιτο­
κίωνκαιτηςισιοτιμίας τουδολαρίουθαελαττώσει κάπως
κατάτο1986τηνεπιβάρυνση γιαπληρωμές τωντόκωντου
χρέους,ησημαντική μείωσητουελλείμματος του.δημοσίου
τομέαείναιδυνατήλόγωτωνπαραγόντων πουτείνουνστον
περιορισμό τωνφορολογικών εσόδων,μόνομέσωτουδρα­
στικούπεριορισμού τουόγκουτωνεκτόςτόκωνδαπανών ,
συμπεριλαμβανομένης τηςδιατήρησης ,εντόςαυστηρών
ορίων,τηςαύξησηςτηςμισθοδοσίας τουδημόσιουτομέα
καθώςκαιτηςδεύτερηςκαιτελευταίας φάσηςτηςκατάργη­
σηςτωνκαταναλωτικών επιδοτήσεων .Ησυνέχισητης
μεταρρύθμισης τουφορολογικού συστήματος ,πουάρχισεμε
τονπροϋπολογισμό του,Ιανουαρίου 1985,θαήτανσκόπιμημε
στόχοτηνπροώθηση τηςπαροχής κινήτρων καιτην
ενθάρρυνση τουεπιχειρηματικού πνεύματος .Ανκαιφαίνεται
ότιθαήτανεπιθυμητό ναδοθείπερισσότερη έμφασηστη
μείωσητουβάρουςτωνφόρωνεισοδήματος ,ηεπίτευξη
προόδουπροςτηνκατεύθυνση αυτήεξαρτάται αναπόφευκτα
απότοβαθμόστονοποίοείναιδυνατόνάμειωθούν οιδαπάνες .Θαήτανεπίσηςδυνατήηαποδέσμευση πόρων
μέσωμιαςαναδιάρθρωσης τουσυστήματος τωνμεταβιβα­
στικώνπληρωμών στανοικοκυριά ,έτσιώστεαυτέςνα
αντικατοπτρίζουν τιςπροτεραιότητες καινακατευθύνουν τις
δαπάνεςσεπεριοχέςόπουείναιπράγματιαναγκαίες .Είναι
αμφίβολο εάνηπραγματική αξίατωνκοινωνικών μετα­
βιβαστικών πληρωμών —οιοποίεςαυξήθηκαν κατάτέσσερις
ποσοστιαίες μονάδεςαπότο1981καιυπολογίζεται ότιθα
ανέλθουν σε19%τουΑΕΠτο1985—μπορεί,στοπλαίσιο
τουσυνόλουτουπροϋπολογισμού ,ναπαραμείνει σταίδια
επίπεδα .
Ηνομισματική πολιτικήθαπρέπειναμετριάσειτιςεντάσεις
πουθαπροκαλούν οιπιέσειςπουασκούνταυψηλάδημόσια
ελλείμματα .Ημείωσητουελλείμματος τουισοζυγίουτρεχου­
σώνσυναλλαγών περιορίζει τορόλοτηςεξωτερικής χρημα­
τοδότησης τουδημόσιουτομέα.Παράτημειωμένηζήτηση-
πιστώσεων απότονιδιωτικότομέα,ηοποίαδιευκόλυνε τον
πρόσφατο περιορισμό τωνποσοτικών ελέγχωντωνπιστώ­
σεων,ηπαραμονή τουεξωτερικού δανεισμού τουΔημοσίου
σταυψηλάεπίπεδατου1985θαμπορούσε νασυμβάλειστην
υπερβολικά ταχείααύξησητηςπροσφοράς χρήματος .
Όσοναφοράτηνπολιτικήτωνεπιτοκίων ,οιαρχέςπρέπεινα
συμβιβάσουν τηνανάγκηναεξασφαλιστεί ότιηοικονομία θα
αποκομίσει απότηχαλάρωση τωνδιεθνώνεπιτοκίων το
όφελοςπουτηςαναλογείκαιτηνανάγκηναδιατηρηθεί μια
σημαντική ροήαποταμιεύσεων απότουςεξωτραπεζικούς
ιδιώτεςπροςτοΔημόσιο .Είναιπροφανώς ουσιώδες να
αποφευχθεί ηβραχυπρόθεσμη αστάθεια τωνεσωτερικών
επιτοκίων .
Οιμεσοπρόθεσμες προοπτικές ψψηλώνεπιπέδωνανεργίας
αποτέλεσαν τοκύριοκίνητροτωνπρωτοβουλιών πουέλαβαν
οιαρχέςόσοναφοράτηδιαχείριση τηςαγοράςεργασίας .Τα
προγράμματα επιμόρφωσης ,ιδίωςγιανέους,βρίσκονται σε
φάσηραγδαίαςανάπτυξης .Έχειτεθείσεεφαρμογή ένα
πρόγραμμα κοινωνικής απασχόλησης ,τοοποίοθαπροσφέ­
ρειμερικήαπασχόληση σε10000επίμακρόνανέργους ,
κυρίωςσεπρογράμματα τηςτοπικήςαυτοδιοίκησης .Οι
δυνατότητες εφαρμογής προγραμμάτων αυτούτουείδους
είναιωστόσοπεριορισμένες ,τόσολόγωτουκόστουςτους
όσοκαιλόγωτουμάλλοναργούρυθμούμετονοποίο
καταλαμβάνονται οιδιαθέσιμες θέσειςεργασίας ,γεγονός
πουοφείλεται ενμέρειστηνπεριορισμένη αποδοχήτων
προγραμμάτων αυτώνεκμέρουςτωνσυνδικαλιστικών οργα­
νώσεων .Ωστόσο,τοEnterprise Allowance Scheme,τοοποίο
έχειωςστόχοναβοηθήσειανέργουςναδημιουργήσουν δικές
τουςεπιχειρήσεις ,σημείωσεπολύμεγαλύτερη επιτυχίαόσον
αφοράτηζήτησηγιατοπρόγραμμα ,σεσυνδυασμό καιμετο
σχετικάμικρόποσοστόαποτυχίας σταπρώταστάδια.Το
Eπιρ1ογπιεηI IncentiveScheme,τοοποίοεπιδοτείτηδημιουρ­
γίαπρόσθετων θέσεωναπασχόλησης ,προσελκύει επίσηςόλο
καιμεγαλύτερη ζήτηση,αλλάηεκτίμησητωναποτελεσμά­
τωνείναιδυσκολότερη ,εφόσονορισμένοιεργοδότες πιθανόν
ναπροσελάμβαναν περισσότερους εργαζόμενους έτσικι
αλλιώς.Σεγενικέςγραμμές ,απαιτείται τώρακαλύτερος
συντονισμός τηςδιαχείρισης τηςπολιτικής στοντομέατου
εργατικού δυναμικού ,δεδομένης τηςταχείαςανάπτυξης των
προγραμμάτων καιτουμεγάλουαριθμούτωνοργανισμών
πουσυνδέονται μεαυτά.
Μέχρισήμερα,μιασημαντική εξέλιξη,όσοναφοράτην
αύξησητωνδυνατοτήτων προσαρμογής τηςαγοράςεργα­
σίας,ήτανηαυξημένηδιαφοροποίηση τόσοτουχρόνουόσο
καιτουμεγέθουςτωνρυθμίσεων τωνμισθών.Όσοναφορά
τονσυντελεστή υποκατάστασης (επίπεδοτουεπιδόματος
ανεργίαςσεσχέσημετοκαθαρόεισόδημαμετάαπότην
αφαίρεσητωνφόρων),μεγαλύτερη έμφασηστημείωσητων
φόρωνεισοδήματος ,ιδίωςγιατακατώτερα εισοδήματα ,θα
μπορούσεναενθαρρύνει τηναποδοχήλιγότεροκαλάαμειβό­

Αριθ.L377/62 ΕπίσημηΕφημερίδα τωνΕυρωπαϊκών Κοινοτήτων 31.12.85
μένωνδυνατοτήτων απασχόλησης ,δεδομένου ιδίωςότιτα
περιθώρια γιααύξησητηςαξίαςτωνκοινωνικών μεταβιβα­
στικώνπληρωμών είναιπεριορισμένα .Ηανατροπή των
μακροπρόθεσμων τάσεωνγιαυπερβολική αύξησητηςέντα­
σηςτουκεφαλαίου είναιπερισσότερο αβέβαιη,υπάρχουν
όμωςενδείξειςότιηπαροχήσεμεγάληκλίμακακινήτρωνγια
επενδύσεις ,ηοποίαπροσέλκυσε πολλέςπαραγωγικές δρα­
στηριότητες μεμεγάληέντασηκεφαλαίου ,είχεσημαντικές
επιπτώσεις .Δεδομένου ότιείναιπιθανόνότιηΙρλανδίαθα
έχειανάγκηγιαέναορισμένοχρονικόδιάστημααπόξένες
επενδύσεις ,είναιμάλλονδύσκολοναμειωθούντακίνητρα
αυτά,ηχρησιμοποίησή τουςθαμπορούσεόμως,σύμφωναμε
τιςκατευθύνσεις τηςΛευκήςΒίβλουγιατηβιομηχανική
πολιτική ,ναβασίζεταισεμεγαλύτερο βαθμόσεεπιλογέςπου
θααποβλέπουν στηδημιουργία περισσότερων θέσεωναπα­
σχόλησης .Προςτοπαρόν,ηβιομηχανική πολιτικήθαέπρεπε-να δώσειπροτεραιότητα στηβελτίωση τωνδιασυν­
δέσεωνεφοδιασμού μεταξύτουξένουκαιτουεγχώριου
μεταποιητικού τομέα.Ωστόσο ,οικαλύτερες προοπτικές για
τηνανάπτυξη σεευρύτερηβάσητηςπαραγώγής καιτης
απασχόλησης στοντομέατηςμεταποίησης εξαρτώνται από
τηνανάκαμψη καιτηνανάπτυξητωνεγχώριωνεταιρειών *για
ναεπιτευχθεί αυτόείναιαπαραίτητος ,αφενός,οσταθερός
μετριασμός τωνμισθών,ώστεναδημιουργηθούν κέρδηκαι
επενδύσεις καιναπροστατευθεί ηανταγωνιστικότητα ,και,
αφετέρου ,ένακατάλληλο επιχειρηματικό κλίμαόσοναφορά
τοεπίπεδοτωνφόρωνκαιτωνεπιτοκίων .Ηανάγκησυγκρά­
τησηςτωνμισθών,σεσυνδυασμό με·τηδημοσιονομική
πειθαρχία ,δενείναιμόνοεπιτακτική γιατηνΙρλανδία ,αλλά
θαήτανεπίσηςσύμφωνη μεμιασυνεπήστρατηγική ανά­
πτυξηςτηςΚοινότητας στοσύνολοτης,ηοποίαθαέδινε
μεγαλύτερη έμφασηστηναπασχόληση .
ΠΙΝΑΚΑΣ 16
Ιρλανδία :Βασικάοικονομικά μεγέθη,1961-1986
Αύξησητου
ΑΕΠσε
αξίαΑύξησητου
ΑΕΠσε
όγκο.Αποπληθω­
ριστήςτου
ΑΕΠΑύξησητων
τιμώνκατα­
ναλωτήΑμοιβήανά
μισθωτόΙσοζύγιο
τρεχουσών
συναλλα­
γώνΔανειακές
ανάγκεςκαι
χρηματο­
δοτικήικα­
νότητατου
δημόσιου
τομέαΑύξησητης
προσφοράς
χρήματος
(M2)ΗΑριθμός
ανέργων
(σεποσοστό
τουενεργού
πληθυσμού )Απασχό­
ληση
Μεταβολή επίτοις% %τουΑΕΠΜεταβολή
επίτοις%<7οΜεταβολή
επίτοις%
1961-1970
1971-1980
1981
1982
1983
1984
1985(')
1986(2)9,9
19,5
21,2
16,9
10,4
11,3
8,7
7,54.2
4,6
1,8
0,8
0,8
4.4
2,5
2,35.5
14,2
18,2
15,9
10,4
6.6
6,1
5,04.6
13.8
21,2
15.9
8,3
8,5
5.7
5,39,9
18,0
19,6
.15,7
9,3
9,6
7,0
5,7-2,3
-4,6
-14,1
-9,9
-6,3
-5,1
-3,3
-2,0-2,7
-8,1
-13,2
-13,8
-11,8
-10,1
-11,5
-10,410.4
18.5
21,5
13,5
5,6
10,1
6,6
9,84,5
7,4
10,6
Μ
16,1
17,1
17,40,0
1,0
-0,9
0,2
-2,0
-0,9
-0,3
0,6
(')Εκτιμήσεις τωνυπηρεσιών τηςΕπιτροπής ,Οκτώβριος 1985.
(2)Προβλέψεις τωνυπηρεσιών τηςΕπιτροπής ,Οκτώβριος 1985,,μεβάσητιςπολιτικέςπουακολουθούνται .
(3)Τέλοςτουέτους.
ΙΤΑΛΙΑ
ΣτηνΙταλία,ηέλλειψητωνκατάλληλων ρυθμίσεων πουθα
περιόριζαν τηναυτόματη αυξητική τάσητωναμοιβών ,η
ανεπαρκής συγκράτηση τουδημόσιου ελλείμματος καιη
συνακόλουθη επιτάχυνση τηςαύξησηςτωννομισματικών
μεγεθώνέδωσαννέαώθησηστηζήτησητωννοικοκυριών ,
ενώεκείνητωνεπιχειρήσεων ήτανυπότηνεπίδραση της
ευνοϊκήςεξέλιξηςτωνκερδών .Αυτότοσύνολοπαραγόντων
αύξησετησυγκυριακή διαφοράσεσχέσημετηνυπόλοιπη
Κοινότητα .Οδυναμισμός τηςεσωτερικής ζήτησης ,σε
συνδυασμό μετηνχειροτέρευση πουπαρουσίασε ηανταγω­
νιστικότητα ,επέτεινεαισθητάτηνάνοδοτωνεισαγωγών και
περιόρισεεκείνητωνεξαγωγών ,οιοποίες,παρ'όλααυτά,
παρέμειναν σευψηλάεπίπεδα .Παράτηνπολύαρνητική
επίδρασητουπραγματικού ισοζυγίουτωνεξωτερικών συναλ­
λαγών,τοακαθάριστο εγχώριοπροϊόνθασημειώσει αύξηση
ανάλογημεεκείνητου1984.Ηδιατήρηση όμωςτηςζήτησης
σεσχετικάυψηλόεπίπεδοκαιηάνοδοςτουδολαρίουκατάτο
πρώτοεξάμηνοδιέκοψανπροςστιγμήτηνεπιβράδυνση του
ρυθμούαύξησηςτωντιμώνπουαναμένεται νασταθεροποιη­
θείστο9%αντίτουεπιδιωκόμενου 7%κατάετήσιομέσοόρογιατο1985.Εξάλλου ,κανέναευνοϊκόστοιχείοδεν
άμβλυνετηνεπίπτωσητηςμείωσηςτουπραγματικού εξωτε­
ρικούισοζυγίου στοισοζύγιοτρεχουσών συναλλαγών ,το
έλλειμματουοποίου,κατάτοέτοςαυτό,ενδέχεταιναφθάσει
το1,7%τουακαθάριστου εγχώριουπροϊόντος .Μετάαπό
δύοδιαδοχικές διολισθήσεις τηςτιμήςσυναλλάγματος τον
Φεβρουάριο-Μάρτιο καικατόπιντονΙούλιο,ηνέααναπρο­
σαρμογήπροςτακάτωτηςκεντρικής ισοτιμίαςτηςλίρας
σταπλαίσιατουΕΝΣ,πουέγινεστις20Ιουλίου,ήταν
αποτέλεσμα τωνσημαντικών αυτώνανισορροπιών .
Ηανάκτηση τηςανταγωνιστικότητας απέναντιστιςχώρες
πουσυμμετέχουν στοευρωπαϊκό νομισματικό σύστημακαιη
ταυτόχρονη βελτίωσητωνόρωντουεμπορίου ,πουσυνδέεται
μετηδιπλήκάμψητουδολαρίουκαιτηςτιμήςτουπετρελαί­
ου,προκάλεσαν μιακάποιαβελτίωσητουισοζυγίουπληρω­
μώντοδεύτεροεξάμηνο .Ωστόσο,ηβελτίωση αυτήθα
μπορέσειναεπιβεβαιωθεί μόνονεάνδιορθωθούν σύντομαοι
εξελίξειςπουπροκάλεσαν τηνανισορροπία πουπαρατηρεί­
ταισήμερα.Εξάλλου ,ηπαραμονή τουυψηλούπληθωρισμού

31.12.85 ΕπίσημηΕφημερίδα τωνΕυρωπαϊκών Κοινοτήτων Αριθ.L377/63
σεσχετικάυψηλάεπίπεδαενδέχεται ναεξουδετερώσει το
προκύψαν συναλλαγματικό πλεονέκτημα ,πρινναγίνειη
πλήρηςεκμετάλλευσή τουστοεπίπεδοτωνπραγματικών
ροών.Επομένως ,θαπρέπειναληφθούνριζικάμέτρα,όχι
μόνογιανατεθούνοιαπαιτούμενοι περιορισμοί στηνεσωτε­
ρικήζήτητη,αλλάακόμηκαιγιανακαταπολεμηθούν οι
δυσχέρειες πουδημιουργούν οιίδιεςοιπληθωριστικές τάσεις,
οιοποίεςτείνουνναδιαιωνίσουν τηνασταθήκατάσταση της
οικονομίας ,καιναεμποδίσουν ,έτσι,τηνανάπτυξη του
παραγωγικού τηςδυναμικού .Πέραόμωςαπόαυτήτηχρόνια
αστάθειατηςεξωτερικής οικονομικής ισορροπίας ,ησημα­
ντικότερη μεσοπρόθεσμη συνέπειατηςκατάστασης αυτής
ήταν,στηνπραγματικότητα ,ημείωσητουρυθμούσυσσώ­
ρευσηςτουπαραγωγικού κεφαλαίου ,πουσυνδέεται μετη
μείωσητηςαποδοτικότητάς τουκαιτηνπροκύπτουσα μεγά­
λημείωσητουεργατικού δυναμικού στουςτομείςπουείναι
εκτεθειμένοι στονανταγωνισμό καιπουεξακολούθησε κατά
τηδιάρκειατηςφάσηςτηςανάκαμψης τωνεπενδύσεων του
1984/85.Είναιλοιπόναπαραίτητο ηοικονομική πολιτικήνα
χτυπήσειτοκακόστηρίζατου,επανεξετάζοντας ορισμένες
αυτόματες θεσμικέςρυθμίσεις ,οιοποίεςστερούντόσοτο
μισθολογικό κόστοςόσοκαιτιςδημόσιεςδαπάνεςαπότην
ευελιξίαπουαπαιτείται γιατηδιαρκήαποκατάσταση των
θεμελιωδών ισορροπιών .Εάνδενυπάρξειαποφασιστική
δράσηπροςτηνκατεύθυνση αυτή,ηνομισματική πολιτικήθα
βρεθείαναπόφευκτα αντιμέτωπη μετηνεπίλυσηαντιφατικών
προβλημάτων ,πουδενθαεπέτρεπαν νασυντελεσθεί συγχρό­
νωςηπρόοδοςπουαπαιτείται γιατηναποκατάσταση των
ισορροπιών καιηεπαναφορά τωνπαραγωγικών επενδύσεων
σεέναεπίπεδοπουθαεπιτρέψειτηνπροοδευτική μείωσητης
ανεργίας .
Επομένως ,ηαναθεώρηση τωνμεθόδωναναπροσαρμογής
τωνμισθώνέχεικαθοριστική σημασία ,γιατίαπόαυτήν
εξαρτάται όχιμόνοοπεριορισμός τηςπιέσηςτουκόστους
στουςανταγωνιστικούς κλάδους ,αλλάκαιηθέσηενός
μεγάλουμέρουςτωνδημοσίωνδαπανώνυπόέλεγχο.Παρά
τιςελαφρύνσεις πουέγιναντο1983,τοσύστηματηςγενικευ­
μένηςαυτόματης τιμαριθμικής αναπροσαρμογής τοοποίο
άρχισεναισχύειαπότο1975διατήρησε ,στηνπραγματικό­
τητα,τομεγαλύτερο μέροςαυτώντωνμειονεκτημάτων :την
παρεμπόδιση τουαποπληθωρισμού τουκόστους μετην
αυτόματη μετακύλιση ενόςπολύσημαντικού μέρουςτης
επίπτωσης τηςπροηγηθείσας ανόδουτωντιμών,στημισθο­
λογικήμάζα,τηνυποχρέωση νααντισταθμίζει τηντάση
κλεισίματος τηςψαλίδαςμεταξύανωτέρων καικατωτέρων
μισθώνμεδιαφοροποιημένες αυξήσεις ,τοάθροισμα των
οποίωνείναιασυμβίβαστο μετονεπιθυμητό ρυθμόεπι­
βράδυνσης τουονομαστικού κόστουςκαι,τέλος,τογεγονός
ότιοδηγείσεμιαεξέλιξητωνπραγματικών μισθώνπουήταν
μέχριτο1983ταχύτερηαπόεκείνητηςπαραγωγικότητας .
Φαίνεταιότιεπήλθεκάποιασυμφωνία μεταξύτωνκοινωνι­
κώνεταίρωνγιατηνεγκατάλειψη τουμηχανισμού αυτού,η
χρησιμοποίηση τουοποίουκαταργείται πλέοναπότους
εργοδότες στονιδωτικότομέα,απότιςαρχέςτου1986,χωρίς
ωστόσοναείναιδυνατόνναεγκαταλειφθεί κάθειδέααυτό­
ματηςπροστασίας τωνμισθώναπότηνομισματική διάβρω­
ση.Θαήτανέτσιδυνατόνναπροσανατολισθεί κανείςπρος
ένατρόποκαθορισμού τωνμισθών,σύμφωναμετονοποίοθα
υπάρχειβέβαιατιμαριθμική αναπροσαρμογή ,αλλάμετη
μορφήμιαςεξαμηνιαίας προσαρμογής ,ηοποίαθααφοράένα
τμήματουμισθούμεανώτατοόριοπολύμικρότερο απότο
σημερινόποσοσοτό κάλυψης .Σύμφωναμετημέθοδοαυτή,
ταάλλαστοιχείαπουαφορούντιςαυξήσειςθακαθορίζονται
σεεπίπεδοκλάδουκαιεπιχειρήσεων ,όχιπλέονανάτριετία
αλλάσυχνότερα .Ηγενίκευση ενόςτέτοιουσυστήματος θα
μείωνεσημαντικά τηνέλλειψηευελιξίαςτουπροηγούμενουκαιθαεξάλειφετομεγαλύτερο μέροςτωνμειονεκτημάτων
αυτών.Θαμπορούσε ναδώσειτηδυνατότητα όχιμόνονα
επιτευχθεί πολύταχύτερηπρόοδοςόσοναφοράτοναποπλη­
θωρισμό ,αλλάκαιναμειωθεί,μετηνπαροχήμεγαλύτερου
πεδίουστιςδιαπραγματεύσεις ,οκίνδυνοςνέωνστρεβλώσε­
ωνστηνεξέλιξητωνπραγματικών μισθώνσεσχέσημετην
παραγωγικότητα ήακόμα,ανάλογαμετηνπερίπτωση ,να
διορθώσει μετονκατάλληλο τρόποτιςδιαστρεβλώσεις που
προέκυψαν κατάτοπαρελθόν .
Παρ'όλααυτά,ηαναθεώρηση τωνμεθόδωναναπροσαρμο­
γήςτωνμισθώνθαοδηγήσειστααποτελέσματα αυτά,εάνδεν
καταβληθεί συγχρόνως μεγάληπροσπάθεια γιατημείωση,
καιόχιαπλώςσυγκράτηση ,τηςτεράστιας πληθωριστικής
πίεσηςπουοφείλεταιστηνεξέλιξητωνδημόσιωνοικονομι­
κών.Αντίθεταμετιςαρχικέςπροβλέψεις ,στηνπραγματικό­
τητα,τοέλλειμματουδημοσίουδενθαμειωθείκαθόλουκατά
το1985.Ηβασικήτουτάσηείναιαντίθετααυξητικήκαιθα
φθάσεισεεπίπεδαταοποίαθαχαρακτηρίζονται απόταχεία
αύξησητουβάρουςτωνχρεών,πουθαπλησιάζουν στοεξής
το100°ΐοτουακαθάριστου εγχώριουπροϊόντος .Οιγενικές
γραμμέςτηςπροσπάθειας πουπρέπεινακαταβληθεί αναφέ­
ρονταισεένασχέδιοεξυγίανσης τωνδημόσιωνοικονομικών
μέχριτο1990,τοοποίοαποσκοπεί στηνπροοδευτική μείωση
τηςπίεσηςπουασκούνταδημόσιαοικονομικά στοπαραγω­
γικόσύστημα ,μετήσταθεροποίηση στοσημερινότους
περίπουεπίπεδο,αφενόςμεντουσχετικούβάρουςτων
υποχρεωτικών εισφορών καιαφετέρου τουπραγματικού
βάρουςτωντρεχουσών δαπανώνχωρίςτουςτόκους.Η
παράλληλη πραγματοποίηση τωνδύοαυτώνστόχων,μετην
προϋπόθεση ότιηανάπτυξη θαπλησιάσει το3°7οετησίως
κατάμέσοόρο,μέχριτατέλητηςδεκαετίας ,καιότιο
πληθωρισμός θακινηθείσύντομαπροςέναετήσιοποσοσοτό
τηςτάξηςτου4°7ο,θαεπιτρέψειτηνεπαναφορά τουελλείμ­
ματοςτωνδημόσιωνοικονομικών ,εκφρασμένου ωςποσο­
σοτούτουακαθάριστου εγχώριουπροϊόντος ,από15,7°Iοτο
1985σε7έως8°7οτο1990καιτησχεδόνπλήρηεξάλειψητου
τρέχοντος ελλείμματος .
Ημεγαλύτερη δυσκολία όσοναφοράτηνπροτεινόμενη
στρατηγική βρίσκεται στησταθεροποίηση τηςαύξησης ,σε
πραγματικούς όρους,τωντρεχουσών δαπανώνχωρίςτου
τόκους,εφόσονμάλισταένασημαντικό τμήματωνδαπανών
αυτώναφοράτηναποκεντρωμένη διαχείριση .Οστόχος
αυτόςσημαίνει,στηνπραγματικότητα ,ότιηαγοραστική
δύναμητωναποδοχών τουδημόσιουτομέαθαεξελίσσεται
σταθεράκατάτρόποανάλογοπροςτονσυνολικότουςόγκο,
δηλαδήότιθατροποποιηθούν ανάλογαοιμηχανισμοί προ­
σαρμογής —κυρίωςητιμαριθμική αναπροσαρμογή καιοι
αυτόματες μισθολογικές μεταβολές λόγωσταδιοδρομίας —
ότιοιδιοικητικές καιδημόσιεςυπηρεσίες θαπροβούνμόνο
στιςαπολύτωςαπαραίτητες αυξήσειςτουπροσωπικού τους.
Σημαίνει ,επίσης,ότισεαντιστάθμισμα τηςαναπόφευκτα
αυξανόμενης πραγματικής επιβάρυνσης τωνσυντάξεων ,το
κόστοςτωνυπηρεσιών γιατονπροϋπολογισμό θαελαφρυνθεί
μεμιακατάλληλη αύξησητηςσυμμετοχής τωνδικαιούχων
σταέξοδαλειτουργίας .Απαιτεί,τέλος,ναληφθούνοικατάλ­
ληλεςαποφάσεις γιατονόσοτοδυνατόμεγαλύτερο περιο­
ρισμότουβάρουςτωνσυντάξεων επίτουπροϋπολογισμού .
Τοσχέδιοτουοικονομικού νόμουγιατο1986,τοοποίο
υποβλήθηκε στοΚοινοβούλιο στις30Σεπτεμβρίου 1985,
περιέχειένασύνολοβασικώνδιατάξεων οιοποίεςαναμένεται
ότιθακαλύψουν ορισμένες απότιςανάγκεςαυτέςκαιθα
επιτρέψουν τηνπροσέγγιση τουστόχουτηςσταθεροποίησης
τωνεκτόςτόκουδαπανώνσεπραγματικούς όρους.
Οιφορολογικές καιπαραφορολογικές διατάξεις οιοποίες
ψηφίσθηκαν στοίδιοπλαίσιοπροβλέπουν τηνελάφρυνση του

Αριθ.I.377/64 ΕπίσημηΕφημερίδα τωνΕυρωπαϊκών Κοινοτήτων 31.12.85
φόρουεισοδήματος φυσικώνπροσώπων —ηκλίμακατου
οποίουθααναθεωρηθεί γιαναεξουδετερωθούν τααποτελέ­
σματατουπληθωρισμού —καιαπότο1987τημείωσητου
φόρουεπίτωνεπενδεδυμένων κερδώνκαθώςκαιτηνελά­
φρυνσητουφόρουκληρονομιάς .Αντίθετα ,προβλέπουν
σημαντικές αυξήσειςτωνκοινωνικών εισφορών .Συνολικά ,η
επιβάρυνση εκτωνυποχρεωτικών εισφορώναναμένεται έτσι
ναδιατηρηθεί περίπουστοπροβλεπόμενο επίπεδότηςγιατο
1985,πράγμαπουθαμπορούσε ναμηνείναιαρκετόγιατον
περιορισμό τουελλείμματος τουδημόσιουταμείουγιατο
1986μέσασταπροβλεπόμενα όριατων110000δισεκα­
τομμυρίων λιρώνΙταλίας ,δηλαδήστο14,8%τουακαθάρι­
στουεγχώριουπροϊόντος .Οστόχοςαυτός,οοποίοςαντι­
προσωπεύει μιαβελτίωση ηοποίαείναιμικρότερη απόμία
εκατοστιαία μονάδασεσχέσημετουπολογιζόμενο γιατο
1985αποτέλεσμα ,θαπρέπειναθεωρηθείωςελάχιστος
δυνατός,ανληφθείυπόψηηεπιτακτική ανάγκηγιασταθε­
ροποίησητουσχετικούεπιπέδουτουεξωτερικού χρέους,το
αργότεροτο1990.Υπότιςσυνθήκεςαυτές,είναιαπαραίτητο
ναληφθούνμέτραώστεναμηνξεπερασθεί ,εάνδενυπάρξουν
αυτόματες αυξήσειςτωνεσόδων ,μετηνπραγματοποίηση
πρόσθετων οικονομιών .
Οιπροσανατολισμοί τηςμισθολογικής καιτηςδημοσιονομι­
κήςπολιτικής οιοποίοικαθορίστηκαν ανωτέρωθαπρέπεινα
συνδυασθούν μεμιανομισματική πολιτικήπουνασυνεχίζει
τηντρέχουσαπροσπάθεια επιβράδυνσης τουνομισματικού
όγκου,ώστενασταθεροποιηθεί ,τοαργότερομέχριτοτέλος
του1986,οβαθμόςρευστότητας M2τηςοικονομίας ,μετάτην
αύξησήτουκατάτο1985.Ηρύθμισηαυτήθαοδηγήσεισεμια
κάποιαχαλάρωση τηςεσωτερικής ζήτησης ,ηοποίαθα
επηρεάσει περισσότερο τηνκατανάλωση ,παράτιςεπενδύ­
σεις.Τοπραγματικό εξωτερικό ισοζύγιοθασυμβάλειεκνέου
θετικάστηνανάπτυξη ,πράγμαπουθαεπιτρέψεινααυξηθεί
τοακαθάριστο εγχώριοπροϊόν,κατάτοέτοςαυτό,κατά2,5%περίπουκαινααρχίσειηαποκατάσταση τουισοζυγίου
τρεχουσών συναλλαγών ,πουθαβοηθηθείκαιαπότην
ευνοϊκήεξέλιξητωνόρωνεμπορίου .Παράλληλα ,ηαύξηση
τωντιμώνκαταναλωτή αναμένεται ότιθαεπιβραδυνθεί και
θασταθεροποιηθεί ,σεμέσοετήσιοποσοστό ,γύρωστο6,5%
καιθαευθυγραμμισθεί μετομέσοόροτηςΚοινότητας κατά
τοτέλοςτουέτους.
Εάνσυνεχισθεί μεαρκετήέντασηηδιπλήπροσπάθεια του
περιορισμού τουκόστουςκαιτουδημοσίουελλείμματος ,από
τηνοποίακυρίωςεξαρτάται ηεπαναφορά σεμιαπιοσταθερή
ανάπτυξηκαιηαύξησητηςπαραγωγικής ικανότητας ηοποία
θαεπιτρέψει τηναύξησητηςαπασχόλησης ,τότεαυτή
ηπροσπάθεια θαμπορέσει ναενταχθείπλήρωςστην
απόκοινούακολουθούμενη πολιτικήστοντομέατηςανά­
πτυξης. --
Γιατηνπλήρηεπίτευξηαυτώντωνστόχων,ηπροσπάθεια
αυτήθαπρέπεινασυμπληρωθεί ,όσοτοδυνατόνκαλύτερα ,
απόάμεσεςενέργειεςπουθααποσκοπούν στηνάμβλυνσητης
ανεργίας .Καιανακόμητοφαινόμενο τηςανεργίαςδεν
επιδεινώνεται πλέοναισθητάσήμερα,λόγωτουότιηαύξηση
τουενεργούπληθυσμού τείνειναμειωθεί,έχειωστόσοαρκετά
ανησυχητικές διαστάσεις ,ώστεναενταθούνοιειδικέςπροσ­
πάθειεςπουκαταβάλλονται γιατημείωσήτου,είτεπρόκειται
γιατηνπροσαρμογή τηςαγοράςεργασίας ,τηνκατάλληλη
διευθέτηση τωνμεθόδωνεπαγγελματικής επιμόρφωσης και
επανεκπαίδευσης είτεγιατηνάμεσηπροώθηση θέσεων
απασχόλησης στιςνότιεςπεριοχές .Στιςπροσπάθειες αυτές
θαπρέπειεπίσηςναπροστεθούν ,μέσασταόριατωνπεριο­
ρισμώντουπροϋπολογισμού ,καιενέργειες τόνωσηςτης
έρευνας ,τηςτεχνολογικής προόδουκαιτηςαναδιάρθρωσης
στοντομέατηςενέργειας ,ώστεναβελτιωθούν οιδομέςτης
παραγωγής και,κατάσυνέπεια ,οιμεσοπρόθεσμες προοπτι­
κέςτηςανάπτυξης καιτηςαπασχόλησης .
ΠΙΝΑΚΑΣ 17
Ιταλία:Βασικάοικονομικά μεγέθη,1961-1986
-Αύξησητου
ΑΕΠσε
αξίαΑύξησητου
ΑΕΠσε
όγκοΑποπληθω­
ριστήςτου
ΑΕΠΑύξησητων
τιμώνκατα­
ναλωτήΑμοιβήανά
μισθωτόΙσοζύγιο
τρεχουσών
συναλλα­
γώνΔανειακές
ανάγκεςκαι
χρηματο­
δοτικήικα­
νότητατου
δημόσιου
τομέαΑύξησητης
προσφοράς
χρήματος
(M2)ΟΑριθμόςανέργων
(σεποσοστό
τουενεργού
πληθυσμού )(4)Απασχό­
ληση
Μεταβολή επίτοις% %τουΑΕΠΜεταβολή
επίτοις%%Μεταβολή
επίτοις%
1961-1970 10,5 5,7 4,5 3,8 10,7 1,8-2,3 13,3 5,2 -0,4
1971-1980 18,3 3,1 14,7 14,6 18,4-0,2-8,0 19,5 6,0 0,5
1981 18,5 0,2 18,3 19,2 21,9-2,3-11,7 10,0 8,8 0,5
1982 17,2-0,5 17,8 17,1 17,3-1,6-12,7 18,0 8,7(10,5)-0,2
1983 13,6-1,2 15,0 14,9 16,0 0,2-12,4 12,3 9,9(10,8) 0,1
1984 13,6 2,6 10,7 11,1 12,1-0,9-13,5 12,1 10,4(12,0) 0,4
1985(') 11,0 2,7 8,1 8,6 10,2-1,7-13,6 12,1 10,9(12,6) 0,2
1986(2) 9,5 2,7 6,6 6,5 •7,6-1,1-12,8 8,5 11,2(13,1) 0,3
(')Εκτιμήσεις τωνυπηρεσιών τηςΕπιτροπής ,Οκτώβριος 1985.
(2)Προβλέψεις τωνυπηρεσιών τηςΕπιτροπής ,Οκτώβριος 1985,μεβάσητιςπολιτικές πουακολουθούνται .
(3)Τέλοςτουέτους.
(4)ΟρισμόςEurostatσεπαρένθεση .

31.12.85 ΕπίσημηΕφημερίδα τωνΕυρωπαϊκών Κοινοτήτων Αριθ.L377/65
ΛΟΥΞΕΜΒΟΥΡΓΟ
ΣτοΛουξεμβούργο ,ηοικονομική δραστηριότητα εμφάνισε
υποχώρηση κατάτο1985,λόγωτηςπτώσηςτηςπαραγωγής
τηςβιομηχανίας σιδήρουμετάτηνπολύμεγάληαύξησηπου
εμφανίστηκε κατάτοπροηγούμενο έτος.Ωστόσο ,χάρηστη
σχετικάυψηλήκαισυνεχήζήτησηάλλωνπροϊόντων ,οι
συνολικές εξαγωγέςεμφάνισαν καιπάλισχετικήαύξηση.Η
εσωτερική ζήτησηβελτιώθηκε αισθητάλόγωτηςανάκαμψης
τηςιδιωτικήςκατανάλωσης καιτωνεπενδύσεων τώνεπιχει­
ρήσεων,αλλάοιεπενδύσεις στοδημόσιοτομέακαιστον
τομέατηςκατοικίας εμφάνισαν πτώσησεπραγματικούς
όρους.Συνολικά ,ηαύξησητουακαθάριστου εγχώριουπροϊ­
όντοςθαανέλθειπερίπουσε1,7%.Ηαύξησητωντιμώνστην
ιδιωτικήκατανάλωση (3,2%κατάμέσοόρο)εμφάνισε
σημαντική επιβράδυνση .
Κατάτο1986,ηαύξησητουακαθάριστου εγχώριουπροϊό­
ντοςαναμένεται ναπαραμείνει αρκετάχαμηλήκαιναμην
υπερβείκαθόλουτο1,5°7ο.Ησταθεροποίηση τηςδραστηριό­
τηταςστηβιομηχανία σιδήρουκαιχάλυβααναμένεται να
υπεραντισταθμιστεί απότογεγονόςότιηδραστηριότητα
στουςάλλουςτομείςπαραμένει υψηλή.Ηπιοδυναμική
εξέλιξητηςιδιωτικής κατανάλωσης καιηδιατήρηση του
δυναμισμού τωνεπενδύσεων ,κυρίωςτωνεπιχειρήσεων ,θα
πρέπειναστηρίξουν τηνεσωτερική ζήτησηηοποίαθα
αυξηθείμερυθμόπαρόμοιο μεεκείνοτουπροηγούμενου
έτους.Ορυθμόςαύξησηςτωντιμώνκαταναλωτή θαπρέπει
ναεμφανίσει περαιτέρω ακόμηεπιβράδυνση κατάτηδιάρ­
κειατουέτους.
Ηχρηματοοικονομική κατάσταση τωνεπιχειρήσεων του
τομέατηςχαλυβουργίας βελτιώθηκε μετάαπότρίαέτη
σημαντικών προσπαθειών .Ηεξασφάλιση τηςαποδοτικότη­
ταςτουτομέαθαεπιβαρύνει ακόμηαισθητάτονπροϋπολο­
γισμότουκράτουςκατάτο1986,αλλάοιπροσπάθειες
διαφοροποίησης τηςοικονομίας τουΛουξεβούργου μέσωτης
ανάπτυξης καιτουεκσυγχρονισμού τωνυπαρχουσών επιχει­
ρήσεωνκαιτηςεγκατάστασης νέωνβιομηχανιών δενθα
πρέπεινααντιμετωπίσουν εμπόδιαστηγενικότερη ομαλή
εξέλιξήτους.
Ηπολιτικήαναδιάρθρωσης θαπρέπεινακινηθείεντόςενός
οικονομικού πλαισίουευνοϊκούγιατιςεπενδύσεις ,γεγονός
πουπροϋποθέτει επαρκήαποδοτικότητα τωνεπιχειρήσεων .
Σ'αυτότοπλαίσιο,ηεξέλιξητωνμισθώνπαίζειέναν
ιδιαίτερασημαντικό ρόλο.Ηκατάργηση τωνειδικώνμέτρων
περιορισμού τωνμισθώνστοντομέατουσιδήρου ,ηεπανε­
φαρμογήτηςτιμαριθμικής αναπροσαρμογής καιηπαροχήπλεονεκτημάτων ,εκτόςτωνσυλλογικών συμβάσεων ,θα
μπορούσε ναέχειαλυσιδωτές επιπτώσεις σεάλλουςτομείς
ιδιαίτεραευαίσθητους στονδιεθνήανταγωνισμό ,ναμειώσει
τηνέλξηπουασκείηχώρασενέεςεπιχειρήσεις καινα
παρεμποδίσει τηβιομηχανική διαφοροποίηση ,περισσότερο
δεκαθόσον ηπεριοριστική πολιτικήεπίτωνμισθώνθα
συνεχισθεί στιςγειτονικές χώρες.Οιαδήποτε χαλάρωση των
προσπαθειών πουέχουνγίνειμέχρισήμεραστοΛουξεμ­
βούργοθαείχεαρνητικές επιπτώσεις στηνανταγωνιστική
θέσητωνεπιχειρήσεών του.Ησυμμετοχή σεμιασυνεργασία
στρατηγικής ανάπτυξης καιμετριασμού τωνεισοδημάτων θα
είχε,αντίθετα ,θετικέςεπιπτώσεις στιςπροοπτικές εξαγω­
γών.
ΣεσχέσηπροςτιςάλλεςχώρεςτηςΚοινότητας ,ηανεργία
παρέμεινε σχετικάπεριορισμένη ,ιδίωςχάρησταειδικά
προγράμματα ευρέσεωςεργασίαςγιατουςεργαζομένους στη
χαλυβουργία .Ωστόσο,συνεχίζονται οιανισορροπίες στο
επίπεδοτηςειδίκευσης τωνχειρωνακτικώς εργαζομένων και
ημόνηθεραπεία τουπροβλήματος είναιησυνέχισητης
αναζήτησης καταλλήλων νέωνμεθόδωνεπαγγελματικής
κατάρτισης τωννέων.Θαήτανεπίσηςδυνατόναικανοποι­
ηθούνκαλύτερα οιανάγκεςτωνεπιχειρήσεων μέσωκατάλ­
ληλωνμέτρωνπροσέλκυσης γιαεπαγγελματική κατάρτιση
στοντομέατηςβιομηχανίας καιμέσωτηςεισαγωγήςκαι
εφαρμογής μεγαλύτερης ευκαμψίας στηνοργάνωση του
χρόνουεργασίας .
Ηφυσιολογική αύξησητωνεσόδων,συνδυαζόμενη μετη
συνέχισημιαςαυστηρής διαχείρισης απόπλευράςδαπανών
τουκράτουςθαπρέπειναεπιτρέψει τηδιατήρηση του
καθαρούπλεονάσματος τουπροϋπολογισμού κατάτο1986
στοεπίπεδοτου1985(2%τουακαθάριστου εγχώριουπροϊ­
όντος).Ητήρησημιαςτέτοιαςδημοσιονομικής εξέλιξης
κατάτο1986δημιουργεί εκνέουέναπεριθώριο ευελιξίαςπου
θαεπιτρέψειτηνεπαναδημιουργία τωναποθεματικών κεφα­
λαίωνγιαεπενδύσεις καιμιακάποιαελάφρυνση τηςφορο­
λογικήςκαιπαραφορολογικής επιβάρυνσης κατάτηδιάρ­
κειατωνεπομένων ετών,πουθαπροστεθεί σεεκείνηπου
μόλιςαποφασίσθηκε στοσχέδιοπροϋπολογισμού του1986.
Εξάλλου ,οιαρχέςθαδιαθέσουν παράλληλα τααπαιτούμενα
χρηματοδοτικά μέσαγιατιςπρογραμματιζόμενες επενδυτι­
κέςδαπάνες ,ιδίωςστουςτομείςτηςοδικήςκαιτηλεπικοι­
νωνιακής υποδομής .Πέραντωνεγγενώνπλεονεκτημάτων
αυτώντωνεπενδύσεων ,κυρίωςγιατηνπολιτικήτηςβιομη­
χανικήςαναδιάρθρωσης ,ηεκτέλεσηαυτώντωνπρογραμμά­
τωνθαπαρείχεσημαντική στήριξηγιατοντομέατων
κατασκευών οοποίοςαντιμετωπίζει σήμεραμεγάληκάμψη
τηςζήτησης .

Αριθ.L377/66 ΕπίσημηΕφημερίδα τωνΕυρωπαϊκών Κοινοτήτων 31.12.85
ΠΙΝΑΚΑΣ 18
Λουξεμβούργο :Βασικάοικονομικά μεγεθη,1961-1986
Αύξησητου
ΑΕΠσε
αξίαΑύξησητου
ΑΕΠσε
όγκοΑποπληθω­
ριστήςτου
"ΑΕΠΑύξησητων
τιμώνκατα­
ναλωτήΑμοιβήανά
μισθωτόΙσοζύγιο
τρεχουσών
συναλλα­
γώνΔανειακές
ανάγκεςκαι
χρηματο­
δοτικήικα­
νότητατου
δημόσιου
τομέαΑύξησητης
προσφοράς
χρήματος
(M2)(3)Αριθμός
ανέργων
(σεποσοστό
τουενεργού
πληθυ­
σμού)(")Απασχό­
ληση
Μεταβολή επίτοις% %τουΑΕΠΜεταβολή
επίτοις%%Μεταβολή
επίτοις%
1961-1970
1971-1980
1981
1982
1983
1984(')
1985(2)
1986(2)7,6
9,6
4,2
9,9
6,1
9,2
6,0
6,43.6
3,1
-2,6
0,3
-2,2
3,2
1,7
1.33,8
6,3
7,0
9,6
8,5
5,8
4,2
5,02,5
6,7
7,8
10,5 .
9,1
6,7
3,7
3,56,7
10,5
9,0
6,0
6,6
4,2
4,9
5,67,4
21,5
32,0
40,8
31.0
33,2
32.1
30,81,8
2,2
-2,3
-1,4
0,0
1,5
2,1
1,90,1
0,3
1,0
1,2
1,5
1,7
1,7
1,60,6
1,3
-0,6
0,6
-0,3
0,5
0,6
0,4
(')Εκτιμήσεις τωνυπηρεσιών τηςΕπιτροπής ,Οκτώβριος 1985.
(2)Προβλέψεις τωνυπηρεσιών τηςΕπιτροπής ,Οκτώβριος 1985,μεβάσητιςπολιτικές πουακολουθούνται .
(3)Τέλοςτουέτους.
(4)Ορισμός EιιΐΌSΐ&1 .
ΚΑΤΩΧΩΡΕΣ
ΣτιςΚάτωΧώρεςηοικονομική δραστηριότητα εμφάνισε
κατάτο1985έναρυθμόσυγκρίσιμο μεεκείνοτουπροηγού­
μενουέτους.Τοακαθάριστο εγχώριοπροϊόναυξήθηκεπερί­
πουκατά2%,σεπραγματικούς όρους,κυρίωςχάρηστην
αρκετάδυναμική ανάπτυξη τωνεξαγωγών .Ηεσωτερική
ζήτηση,αντίθετα ,παρουσίασε μικρότερη αύξηση,ιδίως
λόγωτηςεξασθένισης τηςζήτησηςστοντομέατηςκατοικίας
καιτηςπτώσηςτωνεπενδύσεων τουδημόσιου τομέακαι
παράτηνανάκαμψη τηςιδιωτικήςκατανάλωσης .Ησυγκρά­
τησητουμισθολογικού κόστουςκατάτηδιάρκειατων
προηγουμένων ετώνεπέτρεψετηνανάκαμψη τουεπιπέδου
τωνκερδώντωνεπιχειρήσεων ,Ημεγάληάνοδοςτων
επενδύσεων τωνεπιχειρήσεων σεεξοπλισμό ,πουδιαπιστώ­
θηκεαπότηναρχήτου1984καιμετέπειτασυνεχίστηκε καθ'
όλητηδιάρκειατουέτουςαντίθετα ,ηπρόοδοςστοντομέα
τηςοικοδομής παραμένει ιδιαίτεραχαμηλή .Στοσύνολο,οι
επενδύσεις τωνεπιχειρήσεων παραμένουν χαμηλότερες (εκ­
φραζόμενες σεποσοστόεπίτοιςεκατότουακαθάριστου
εγχώριουπροϊόντος )απότοεπίπεδοπουείχανεμφανίσει
κατάτοτέλοςτηςδεκαετίας του'70(10,0%κατάτο
1983-1985έναντι11,3%κατάτο1977-1979).Οαριθμόςτων
ανέργωνμειώθηκε ,κατάμέσοετήσιοόροκαιτοποσοστό
ανεργίαςεπανήλθεαπό14,2%κατάτο1984σε13,5%του
ενεργούπληθυσμού .Ηαύξησητωντιμώνκαταναλωτή παρέ­
μεινεχαμηλή .Τοπλεόνασμα τουισοζυγίουτρεχουσών πλη­
ρωμώναυξήθηκε ακόμηπερισσότερο καιανήλθεσε4,4%
τουακαθάριστου εγχώριουπροϊόντος .Ηαύξησητουποσο­
στούρευστότητας πουπροκύπτει δεναντισταθμίστηκε πλή­
ρωςαπότηνομισματική πολιτικήλόγωτουχαμηλούποσο­
στούτουπληθωρισμού καιτωναρκετάακόμηυψηλώνανα­
γκώνχρηματοδότησης τωνδημοσίων διοικήσεων (8%του
καθαρούεθνικούεισοδήματος ).
Κατάτο1986,ορυθμόςαύξησηςτουακαθάριστου εγχώριου
προϊόντος δεναναμένεται καθόλουναεπιταχυνθεί καιθα
πρέπειναανέλθειπερίπουσε2%.Οιεξαγωγές θασυνεχίσουν
τηναύξησήτουςαλλάμεκάπωςβραδύτερο ρυθμό.Η
εσωτερική ζήτησηθαεμφανίσει μεγαλύτερο δυναμισμό στο
σύνολοτης.Ηιδιωτικήκατανάλωση θαεπιταχυνθεί κάπως
χάρηστιςαυξήσειςτωνμισθώνπουθαπροκύψουν απότις
νέεςσυλλογικές συμβάσεις καιτηναύξησητηςαπασχόλη­
σης.Ηβελτίωσητηςαποδοτικότητας τωνεπιχειρήσεων καιηαύξησητουποσοστού χρησιμοποίησης τουπαραγωγικού
δυναμικού θαπρέπειναευνοήσουν τηναύξησητωνεπενδύ­
σεωναπόπλευράςνέωνεπεκτάσεων κυρίωςστιςεξαγωγικές
βιομηχανίες .Αντίθετα ,οτομέαςτωνκατοικιών καιοι
επενδύσεις τωνδημοσίωνδιοικήσεων θαεμφανίσουν εκνέου
μιαελαφράπτώση.Τοποσοστόπληθωρισμού θαπαραμείνει
ιδιαίτεραχαμηλόκαθόσον ηπτώσητωντιμώντωνεισαγο­
μένωνπροϊόντων θααντισταθμίζει σεμεγάλοβαθμότην
αυξητικήεπίπτωσητουκατάμονάδαμισθολογικού κόστους .
Ηευνοϊκήεξέλιξητωνόρωνεμπορίουθαοδηγήσεισεμεγάλη
αύξησητουπλεονάσματος τουισοζυγίουτρεχουσών συναλ­
λαγώντοοποίοθαυπερβείίσωςτο5%τουακαθάριστου
εγχώριουπροϊόντος κατάτο1986.Ηαπασχόληση μισθωτών
στημεταποιητική βιομηχανία θαεμφανίσει μάλλονκάποια
σχετικήαύξησηγιαδεύτεροκατάσυνέχειαέτος.
Ημείωσητουδημοσιονομικού ελλείμματος καιτουεπιπέδου
τωνυποχρεωτικών εισφορών ,ηβελτίωσητηςαποδοτικότη­
ταςτωνεπιχειρήσεων καιηδιευθέτηση τουχρόνουεργασίας
καιτωνδυνατοτήτων απασχόλησης ,αποτέλεσαν τουςκύρι­
ουςστόχουςτηςοικονομικής πολιτικής κατάτηδιάρκεια
τωνπρόσφατων ετώναλλάταεπιτευχθέντα μέχρισήμερα
αποτελέσματα παραμένουν πάνταανεπαρκή έναντιτου
μεγέθουςκαιτηςσπουδαιότητας τωνπροβλημάτων .
Οιβιομηχανικές επιχειρήσεις μπόρεσαν νααυξήσουν σε
αισθητόβαθμότηναποδοτικότητά τουςκαι,στησυνέχεια ,
τιςεπενδύσεις τους.Ημείωσητουρυθμούαύξησηςτου
μισθολογικού κόστουςπουπραγματοποιήθηκε κατάένα
μέροςχάρησεμειώσειςτωνκοινωνικών εισφορών ,συνετέ­
λεσεσεμιακαλύτερηχρηματοοικονομική κατάσταση των
επιχειρήσεων καισεμιαβελτίωσητηςανταγωνιστικής θέσης
τους.Ωστόσο ,τοεπιτευχθέν επίπεδοαποδοτικότητας καιη
όληεξέλιξητηςκατάστασης συνηγορούν υπέρτηςδιατήρη­
σηςμιαςπεριορισμένης αύξησηςτωνπραγματικών μι­
σθών.
Οιπροοπτικές γιατο1986είναι,στοντομέααυτό,αρκετά
ενθαρρυντικές .Ενώοισυμφωνίες του1982μεταξύτων
κοινωνικών εταίρωνπεριόρισαν αυστηράτηναύξησητων
αμοιβών ,οιαποκεντρωμένες διαπραγματεύσεις πουευρί­
σκονταιυπόεξέλιξηστοεπίπεδοτωνδιαφόρωνκλάδωνκαι
επιχειρήσεων θαέχουνσανσυνολικό αποτέλεσμα μια

31.12.85 ΕπίσημηΕφημερίδα τωνΕυρωπαϊκών Κοινοτήτων Αριθ.L377/67
ουσιαστικότερη αύξησητωνμισθών .Θαήτανσκόπιμονα
αναζητηθεί καιναδιατηρηθεί μιαγενικήσυναίνεση σχετικά
μετουςκύριουςστόχουςκαιεπιλογέςτωνσυλλογικών
συμβάσεων ,γιανααποφευχθούν πολύμεγάλεςαποκλίσεις σε
σχέσηπροςτηναύξησητηςπαραγωγικότητας ,οιοποίεςδεν
συμβιβάζονται μετηδιατήρηση τηςανταγωνιστικής θέ­
σης.
Ηαποκέντρωση τωνμισθολογικών διαπραγματεύσεων θα
πρέπειναεπιτρέψειμεγαλύτερη διαφοροποίηση τωναμοιβών
τωνδιαφόρων κλάδωνκαιναείναιεπίσηςτέτοιαπουνα
διευκολύνει μεγαλύτερη κινητικότητα τουεργατικού δυναμι­
κού.Αυτήηεξέλιξηθαευνοούσε τηνπροσαρμογή της
μισθολογικής διάρθρωσης καιθααποτελούσε τροχοπέδη
στηντάσηυπερβολικής αύξησηςτωνεπενδύσεων γιαορθο­
λογικήοργάνωση .Κατάτηδιάρκειατηςδεκαετίας του'80,
πολλάσυγκεκριμένα μέτρααναλήφθηκαν γιαναπαρεμπο­
δισθείηαύξησητηςανεργίας :μείωσητωνελάχιστων μισθών,
πτώσητηςπαραφορολογικής πίεσης,περιορισμοί σεό,τι
αφοράκυρίωςτηνπαροχήεπιδομάτων ανεργίας ,επέκταση
τηςμερικήςαπασχόλησης ,μείωσητηςδιάρκειας εργασίας
καισυμψηφιστικές προσλήψεις χωρίςαύξησητουμισθολο­
γικούκόστους .Ηαύξησητηςευκαμψίας τηςζήτησηςστην
αγοράεργασίας καιηδιαφοροποίηση τωνμισθών,που
κατέστηδυνατήστοπλαίσιοτωνδιαπραγματεύσεων στο
επίπεδοτωνκλάδωνκαιτωνεπιχειρήσεων ,βελτιώνουν
περαιτέρω τοευνοϊκόκλίμαγιαπροσλήψεις εργαζομένων .
Ενώμέχριπρόσφατα τααποτελέσματα τηςπολιτικής δεν
είχαντιςπροεξοφλούμενες επιπτώσεις στοεπίπεδοτης
απασχόλησης ,κατάτηδιάρκεια του1985εκδηλώθηκε
σχετικήβελτίωση .Χάρηστηνανάκαμψη τηςδραστηριότη­
ταςκαιστοσύνολοτωνπροαναφερομένων μέτρων,ηαπα­
σχόλησηεμφάνισεεπαρκήαύξησημεαποτέλεσμα σχετική
πτώσητηςανεργίας .Εξάλλου ,γιαναδιευκολυνθεί ηπρό­
σβασηστηναγοράτηςεργασίας νέωνανέργων ,γιατους
οποίουςσυχνάέναμεγάλοεμπόδιοαποτελεί ηανεπαρκής
επαγγελματική κατάρτιση ,θαπρέπειναενισχυθούν τα
προγράμματα στοντομέατηςαπασχόλησης τωννέων.
Ηεξυγίανση τωνδημοσίων οικονομικών σημείωσεπρόοδο *
μεταξύ1982και1985τοεύροςτουδημόσιουτομέαμειώθηκε
αισθητάκαιτοκαθαρόταμειακό έλλειμματωνδημοσίωνδιοικήσεων μειώθηκεαπό10°7οτουκαθαρούεθνικούεισοδή­
ματοςσε8%.Κατάτηδιάρκειααυτήςτηςπεριόδου ,οι
φορολογικές καιπαραφορολογικές επιβαρύνσεις μειώθηκαν
σε1%περίπουτουκαθαρούεθνικούεισοδήματος .Ωστόσο,
ημείωσητουελλείμματος δενοφείλεται μόνοστιςσημαντι­
κέςπροσπάθειες εξυγίανσης απόπλευράςδαπανών ,που
ούτωςήάλλωςκατάέναμέροςεξουδετερώθηκαν απότις
αυξήσειςτωνκοινωνικών επιβαρύνσων καιτουκόστουςτου
χρέους,αλλάεπίσηςστηναύξησητωνεσόδωνπουπροέρ­
χονταιαπότοφυσικόαέριο.Ηπροβλεπόμενη καθαρήμείωση
αυτώντωνεσόδωνφυσικούαερίουαπότο1986καιμετάθα
πρέπεινααυξήσειτιςδυσκολίες πουυπάρχουν στημείωση
τουδημοσιονομικού ελλείμματος .Επίσης,ακόμηκαιπραγ­
ματοποιώντας τιςοικονομίες όπωςαυτέςπροβλέπονται από
τηνκυβερνητική συμφωνία ,τοσχέδιοπροϋπολογισμού για
το1986δενπροσφέρει παράπεριορισμένα περιθώρια γιανέα
αισθητήμείωσητουκαθαρούυπολοίπου προςχρηματοδότη­
ση,αλλάθαπρέπειναυπάρχεισχετικήεπαγρύπνηση ,ούτως
ώστεαυτότοταμειακόέλλειμματουσυνόλουτωνδημοσίων
διοικήσεων ναπαραμείνει κάτωτου8°7οτουκαθαρού
εθνικούεισοδήματος κατάτο1986.Ωστόσο,ενδείκνυται μια
προσωρινή επιβράδυνση τουρυθμούμείωσηςτουυπολοίπου
τωνδιοικήσεων ,υπότιςπαρούσες περιστάσεις ,γιανα
αποφευχθεί μιαηθελημένη αύξησητηςφορολογικής επι­
βάρυνσης ήηθέσησεεφαρμογή συμπληρωματικών μέτρων,
ταοποίαθαυπήρχεκίνδυνοςνααποτελέσουν τροχοπέδη
στηνανάκαμψη τωνεπενδύσεων τωνεπιχειρήσεων καιτης
ιδιωτικής κατανάλωσης .Μιαπιοενισχυμένη ανάπτυξη ,
ωθουμένη απότιςεπενδύσεις καιταβελτιωμένα αποτελέ­
σματατωνεξαγωγών ,αποτελείτηναναγκαία προϋπόθεση
δημιουργίας περιθωρίων δημοσιονομικών ελιγμών,οιοποίοι
θαεπιτρέψουν ,ενδεχομένως ,τηναύξησητηςαγοραστικής
δυνάμεως τωννοικοκυριών ,ιδίωςμέσωμειώσεωντωνκοι­
νωνικώνεισφορών ήτωναμέσωνφόρων,χωρίςναέχουν
αρνητικές συνέπειες μελλοντικά στηνεπιθημητή σταθερο­
ποίησητωνταχέωςαυξανομένων επιβαρύνσεων εκτόκων
τουχρέους.Αυτόθαοδηγούσε σεμιαεπίλυσητουδιλήμματος
πουτίθεταιαπότοεξωτερικό πλεόνασμα τοοποίο,υπότις
παρούσες περιστάσεις ,δενμπορείναεπιλυθείαπότηναπλή
χαλάρωση τηςαυστηρότητας στηνδιαχείριση τωνδημοσίων
οικονομικών .
•ΠΙΝΑΚΑΣ 19
ΚάτωΧώρες:Βασικάοικονομικά μεγέθη,1961-1986
Αύξησητου
ΑΕΠσε
αξίαΑύξησητου
ΑΕΠσε
όγκοΑποπληθω­
ριστήςτου
ΑΕΠΑύξησητων
τιμώνκατα­
ναλωτήΑμοιβήανά
μισθωτόΙσοζύγιο
τρεχουσών
συναλλα­
γώνΔανειακές
ανάγκεςκαι
χρηματο­
δοτικήικα­
νότητατου
δημόσιου
τομέαΑύξησητης
προσφοράς
χρήματος
(M2)(3)Αριθμός
ανέργων
(σεποσοστό
τουενεργού
πληθυ­
σμού)(4)Απασχό­
ληση
Μεταβολή επιτοις% %τουΑΕΠΜεταβολή
επίτοις%%Μεταβολή
επίτοις%
1961-1970
1971-1980
1981
1982
1983
1984(')
1985(2)
1986(2)10,6
10,8
4,8
4,5
2,5
4,3
4,5
3,05,2
2,9
-0,6
1,7
2,1
2,05.2
7,7
5,4
6.5
1,9
2.6
2.3
1,04,1
7,8
6,3
5.3
2,8
2,6
2.4
1,110,6
10,7
3,6
5,6
3,4
0,6
1.4
2.50,0
1,3
2,1
2,8
2,9
4,1
4,5
4,5-0,8
-1,5
-5,5
-7,1
-6,5
-6,3
-5,9
-6,59,1
10,8
5,3
7.6
10,5
7.7
8,0
6,51,0
4,5
8,8
11,7
14,0
14,2
13,2
13,01,2
0,2
-1,5
-2,5
-2,0
-0,5
0,4
0,6
(*)Εκτιμήσεις τωνυπηρεσιών τηςΕπιτροπής ,Οκτώβριος 1985.
(2)Προβλέψεις τωνυπηρεσιών τηςΕπιτροπής ,Οκτώβριος 1985,μεβάσητιςπολιτικές πουακολουθούνται .
(3)Τέλοςτουέτους.
(4)ΟρισμόςEurostat .

31.12.85 Αριθ.L377/68 ΕπίσημηΕφημερίδα τωνΕυρωπαϊκων Κοινοτήτων
ΗΝΩΜΕΝΟ ΒΑΣΙΛΕΙΟ
Ηάνοδοςτηςοικονομίας τουΗνωμένου Βασίλειου ,ηοποία
άρχισετο1981,έχειδιαρκέσειπερισσότερο χρόνοκαιυπήρξε
κάπωςισχυρότερη απ'ό,τιστιςυπόλοιπες χώρεςτηςΕυρω­
παϊκήςΚοινότητας .Ηοικονομική ανάπτυξησυμβαδίζει από
τιςαρχέςτου1983μεμιααύξησητουαριθμούτωνθέσεων
απασχόλησης ,ηοποίαόμωςαπεδείχθη ανεπαρκής γιανα
επιτρέψει τημείωσητουαριθμούτωνανέργων .Οετήσιος
ρυθμόςπληθωρισμού εμφανίζεται σταθεροποιημένος γύρω
στο5%γιατο1983καιτο1984,αλλάησυγκράτησή τουστα
επίπεδααυτάαπειλήθηκε στιςαρχέςτου1985εξαιτίαςμιας
απότομης πτώσηςτηςτιμήςτηςστερλίνας (πουοφειλόταν
κυρίωςσεανησυχίεςσχετικάμετηνεξέλιξητηςαπεργίαςτων
ανθρακωρύχων ,τοεπίπεδοτωντιμώντουπετρελαίου καιτην
αποφασιστικότητα τηςκυβέρνησης όσοναφοράτησυγκρά­
τησητωνδαπανώνκαιτουδανεισμού στονδημόσιοτομέα).
Ηαντίδραση τωναρχώνεκφράστηκε μετηνέντονηάνοδο
τωνεπιτοκίων καιμετηνεπιβεβαίωση τηςπολιτικής τους
βούλησηςγιαάσκησηπεριοριστικής δημοσιονομικής πολιτι­
κής.Αυτόείχεσανεπακόλουθο τηνάνοδοτηςτιμήςτης
στερλίνας ,καιοιπροοπτικές όσοναφοράτονπληθωρισμό
γιατονεπόμενοχρόνοεμφανίζονται τώραβελτιωμένες .
Πάντως ,ηυψηλότερη τιμήτηςστερλίνας ,ιδίωςέναντιτων
άλλωνευρωπαϊκών νομισμάτων ,σεσυνδυασμό μέτογεγο­
νόςότιτοκόστοςεργασίαςανάμονάδαπροϊόντος αυξήθηκε N
εμφανώςταχύτεραστοΗνωμένοΒασίλειοαπ'ό,τιστιςάλλες
ανταγωνίστριες χώρες,έχειοδηγήσειστηχειροτέρευση της
ανταγωνιστικότητας τωνβιομηχανιών τουΗνωμένου Βασι­
λείουδιεθνώς,καιοιπροοπτικές όσοναφοράτιςεξαγωγές
γιατο1986είναιδυσμενείς .Στονπαράγοντα αυτόοφείλεται
κυρίωςηεπιβράδυνση τουρυθμούανάπτυξης τουπραγματι­
κούακαθάριστου εγχώριουπροϊόντος ηοποίααναμένεται για
το1986,έτοςκατάτοοποίοηανάπτυξη θαστηριχθείμάλλον,
κυρίως,στηνιδιωτικήκατανάλωση .
Το1985,αναμένεται ότιθασημειωθεί άνοδοςτουπραγματι­
κούακαθάριστου εγχώριουπροϊόντος σχεδόνκατά3,5%,
αλλάεάνταστοιχείααυτάπροσαρμοστούν ώστεναληφθούν
υπόψηοιστρεβλώσεις πουπροκάλεσε ηαπεργίατωνανθρα­
κωρύχων ,ηοποίαέληξετονΜάρτιοτουέτουςαυτού,ο
ρυθμόςαυτόςθακυμανθείμεταξύ2,5%και3%.Οιεισαγω­
γέςκαυσίμωνέχουνμειωθείμετάτηλήξητηςαπεργίαςκαιοι
λοιπέςεισαγωγές αυξάνονται ,επίσης,μεβραδύτερο ρυθμό
απ'ό,τιτο1984,ενώταπροϊόνταεξαγωγής ,επωφελούμενα
απότηνάνοδοτουδιεθνούςεμπορίου ,έχουνδιευρύνει τη
διείσδυση τουςστιςαγορέςτουεξωτερικού .Κατ'αυτότον
τρόποτοεξωτερικό ισοζύγιοσυνέβαλεέντοναστηναύξηση
τουακαθάριστου εγχώριουπροϊόντος .Παρότισημειώθηκε
ταχείαάνοδοςτωνπραγματικών διαθέσιμων εισοδημάτων ,
πουοφείλεται στησυνεχήάνοδοτωνμέσωναποδοχών ,και
ενισχύθηκε απότιςφορολογικές ελαφρύνσεις πουεξαγγέλθη­
κανστονπροϋπολογισμό τουΜαρτίου 1985καιτηνεπανέ­
ναρξητηςκαταβολής τωναποδοχών τωνανθρακωρύχων ,η
άνοδοςτηςιδιωτικήςκατανάλωσης μετριάσθηκε απόέναν
υψηλότερο συντελεστή αποταμίευσης ,οοποίοςοφείλεται
πιθανώςστηνεπιτάχυνση τουρυθμούτουπληθωρισμού και
στηνάνοδοτωνεπιτοκίων .Παράτογεγονόςότιοιεπενδύ­
σειςτουιδιωτικού τομέαδιατηρήθηκαν σεικανοποιητικά
επίπεδα(ιδίωςκατάτοπρώτοτρίμηνο ,καθώςορισμένες
δαπάνεςπραγματοποιήθηκαν νωρίτερααπ'ό,τιπροβλεπό­
τανώστεναεπωφεληθούν οιεπιχειρήσεις απόφορολογικές
ρυθμίσεις),ημείωσηπουπαρατηρήθηκε στιςκεφαλαιακές
δαπάνεςτουδημόσιουτομέακαιτουτομέατηςκατοικίας
αναμένεται ότιθαέχεισαναποτέλεσμα ναπραγματοποιηθεί
ηαύξησητωνσυνολικών επενδύσεων παγίουκεφαλαίου με
τουςχαμηλότερους ρυθμούςπουέχουνσημειωθεί απότηνύφεσητου1980/81.Ηάνοδοςτουεπιπέδουτηςαπασχόλησης
συνεχίστηκε .Μέχριπρόσφατα ,αυτόείχεωςσυνέπειανα
επιβραδυνθεί απλώςορυθμόςαύξησηςτηςανεργίας ,δεδο­
μένουότιπολλέςαπότιςνέεςθέσειςαπασχόλησης κατελή­
φθησαναπόάτομαπουδενήτανεγγεγραμμένα σταμητρώα
ανέργων ,αλλάαπότοκαλοκαίρι φαίνεταιότιτοεπίπεδοτης
ανεργίαςέπαυσενααυξάνεται .
Το1986αναμένεται ότιθασημειωθεί σημαντική μεταβολή
στηδομήτηςζήτησης ,όπουτοβάροςθαμετατεθείαπότις
καθαρέςεξαγωγές στηνιδιωτικήκατανάλωση .Εφόσονη
άνοδοςτωνμέσωναποδοχών σεονομαστικούς όρουςσυνε­
χισθεί,όπωςάναμένεται ,μευψηλόρυθμό(περίπου7%),η
αναμενόμενη αποκλιμάκωση τουδείκτητιμώνκαταναλωτή ,
αποτέλεσμα κυρίωςτηςσυμπίεσης τωντιμώντωνεισαγομέ­
νωνπροϊόντων λόγωτηςεφετεινήςανόδουτηςτιμήςτης
στερλίνας ,θαπροκαλέσει τηνάνοδοτωνπραγματικών
εισοδημάτων τωννοικοκυριών και,σεσυνδυασμό μετην
πιθανήπτώσητουδείκτηαποταμίευσης ,θαοδηγήσει σε
ταχύτερηαύξησητωνκαταναλωτικών δαπανώντουιδιωτι­
κούτομέασεπραγματικούς όρους.Οιτάσειςαυτέςενδέχεται
ναενισχυθούν ακόμηπερισσότερο μέσωτηςελάφρυνσης της
φορολογίας εισοδήματος φυσικώνπροσώπων ,δεδομένου ότι
απότιςενδείξειςόσοναφοράτηνπορείατωνδημόσιων
οικονομικών φαίνεταιότιθαυπάρξεικάποιοπεριθώριο για
χαλάρωση τηςφορολογίας ήγιααύξησητωνδημόσιων
δαπανών («φορολογική προσαρμογή »),όπωςπροβλέπεται
στηνπιοπρόσφατη αναθεώρηση τηςμεσοπρόθεσμης δημο­
σιονομικής στρατηγικής (ΜΤFS).Αντισταθμιστικός παρά­
γονταςστηνάνοδοτηςκαταναλωτικής ζήτησηςαναμένεται ,
πάντως,ναείναιτόσοηπεριστολή τωνκαταναλωτικών
δαπανώντουδημόσιουτομέαόσοκαιηεπιβράδυνση της
αύξησηςτωνεξαγωγών πουθαπροκύψειλόγωτηςαπώλειας
ανταγωνιστικότητας .Ησυνολικήάναδοςτουπραγματικού
ΑΕΠαναμένεται νασυνεχισθεί μεχαμηλότερο ρυθμό,ο
οποίοςθακυμανθείγύρωστο2%.Είναιπιθανόνναυπάρξει
ελαφράβελτίωσηστιςπροοπτικές όσοναφοράτοναριθμό
τωνανέργων ,ιδίωςενόψειτωνμέτρωνπουήδηεξαλλέλθη­
κανστονπροϋπολογισμό του1985καιπουαφορούντην
επέκταση τωνπρογραμμάτων επαγγελματικής κατάρτισης
τωννέωνκαιαπασχόλησης τωνεπίμακρόχρόνοανέργων
στηνυπηρεσία τουκοινωνικού συνόλου .
Μετάτηνυπέρβαση πουσημειώθηκε το1984/85εξαιτίας ,
κυρίως,τουπρόσθετου κόστουςτηςαπεργίαςτωνανθρακω­
ρύχων,οστόχοςτηςδημοσιονομικής πολιτικής είναιτώρα
νααποκατασταθεί ηκαθοδικήπορεία,σεποσοστότουΑΕΠ,
τόσοτωνδαπανώντηςκεντρικής διοίκησης όσοκαιτων
καθαρώνδανειακών αναγκώντουδημόσιουτομέα(ΡSΒR).
Οιστόχοιτηςμεσοπρόθεσμης δημοσιονομικής στρατηγικής
(ΜΤFS)εμπεριέχουν ορισμένους κινδύνους ,όπωςείναιη
αυξητική πίεση"πουθαασκηθείστιςδαπάνεςλόγωτης
αύξησηςτωναποδοχών πουχορηγούνται στονδημόσιο
τομέακαιτωνεπιδομάτων κοινωνικής ασφάλισης ,καθώς
επίσηςκαιτογεγονόςότιταέσοδααπότηνπαραγωγή
πετρελαίου τηςΒόρειαςΘάλασσας μπορείνααποδειχθούν
κατώτερα τωνπροβλέψεων .Πάντως,όσοναφοράτοτρέχον
καιτοεπόμενοοικονομικό έτος,φαίνεταιότιοικίνδυνοι
αυτοίκαλύπτονται κατάμεγάλομέροςαπότααποθεματικά
τουπροϋπολογισμού ,τούψοςτωνοποίωνείναιαυξημένο
στονπροϋπολογισμό του1985.Έτσιαναμένεται γενικάότιη
επίσημηπρόβλεψη γιατούψοςτωνδανειακών αναγκώντου
δημόσιου τομέα(7500εκατομμύρια λίρεςστερλίνες το
1986/87),θααφήσεικάποιοπεριθώριο ώστενακαταστεί
δυνατόνναθεσπιστούν μέτραφορολογικής προσαρμογής με
τονπροϋπολογισμό πουθακατατεθεί τηνάνοιξητου1986,αν

31.12.85 ΕπίσημηΕφημερίδα τωνΕυρωπαϊκών Κοινοτήτων Αριθ.L377/69
καιτομέγεθοςτηςπροσαρμογής αυτήςδενείναιεύκολονα
εκτιμηθεί ,καιείναιπιθανόναείναικατώτερο από3500
εκατομμύρια λίρεςστερλίνες πουείναιητελευταία επίσημη
πρόβλεψη .
Δεδομένων τωντάσεωνεξασθένισης πουεπικρατούν στους
τομείςτωνεξαγωγών καιτωνεπενδύσεων ,οιοποίεςκαιείναι
δυνατόνναπαραταθούν ,ιδίωςεφόσονορυθμόςανάπτυξης
τηςδιεθνούςοικονομίας εμφανίσει χαλάρωση ,υπάρχει
κίνδυνοςναπαραμείνει χαμηλός ορυθμόςανόδουτης
οικονομικής δραστηριότητας στοΗνωμένοΒασίλειογιαδύο
ήτρίαχρόνιαακόμη,απομακρύνοντας κατ'αυτότοντρόπο
τηνπιθανότητα ουσιαστικής μείωσηςτουεπιπέδουτης
ανεργίας .Υπότιςσυνθήκεςαυτές,θαπρέπειναχρησιμοποι­
ηθούνπλήρωςταπεριθώρια πουυπάρχουν γιαστήριξητης
οικονομίας μέσωτηςφορολογικής πολιτικήςκαιτηςπολιτι­
κήςτωνεπιτοκίων .
ΑξίζεινασημειωθείσχετικάότιηγενικήθέσητουΗνωμένου
Βασιλείου τόσοαπόδημοσιονομικής πλευράςόσοκαιαπό
πλευράςδημοσίου χρέουςεμφανίζεται σχετικάισχυρή.
Οπωσδήποτε ,όμως,ορυθμόςπληθωρισμού παίζεικαθορι­
στικόρόλοόσοναφοράτηνέκτασηστηνοποίαηφορολογική
πολιτικήμπορείναχρησιμοποιηθεί γιαναενισχύσει την
οικονομική δραστηριότητα .Ηεπιτάχυνση τηςανόδουτων
τιμώνλιανικήςκατάτουςπρώτουςμήνεςτουέτουςήτανένα
προσωρινό φαινόμενο πουοφειλόταν στηνεξασθένηση της
τιμήςτηςστερλίνας καιστηνεπακόλουθη αύξησητων
επιτοκίων ,καιτοοποίοέχειέκτοτεσαφώςαντιστραφεί .
Μολονότι οιπροοπτικές γιατο1986όσοναφοράτονπληθω-^
ρισμόέχουνβελτιωθεί ,βοηθούμενες καιαπότογεγονόςότιοι
τιμέςεισαγόμενων προϊόντων ακολούθησαν πτωτικήπορεία,
ηπίεσητουεσωτερικού κόστουςεπίτωντιμώνείναιτέτοια,
που,ανδενυπάρξεισυγκράτηση τωνμισθώνώστεορυθμός
αυξήσεως τωνμέσωναποδοχών ναυποχωρήσει απότο
επίπεδοτου7—8%πουβρίσκεται τώρα,ητιθάσσευση του
πληθωρισμού ,σεμόνιμηβάση,σεεπίπεδακάτωτου5%
(μέσοςρυθμόςαπότο1983καιμετά),θαπαρουσιάσει
σημαντικές δυσκολίες .
Κατάτηχρησιμοποίηση τουπεριθωρίου ελιγμώνπουδιατίθε­
ταιγιαάσκησηφορολογικής πολιτικής θαπρέπειναδοθεί
προτεραιότητα σταμέτραεκείναταοποίαευνοούνπερισσό­
τεροτηνπλευράτηςποσφοράς καιτηδημιουργία θέσεων
απασχόλησης .Όσοναφοράτιςαλλαγέςστοφορολογικό
σύστημα ,ηπαρούσακυβέρνηση έχειρίξειτοβάροςκυρίως
στηνελάφρυνση τηςφορολογίας εισοδήματος φυσικώνπρο­
σώπωνμεστόχοτηνπαροχήπερισσότερων κινήτρων για
εργασίακαιεπιχειρηματική δραστηριότητα .Παράτογεγο­
νόςότιηπολιτικήαυτήμαρτυρείμιαμακρόπνοη αντιμετώ­
πισητουπροβλήματος ,μπορείνααποτελείήδημίααπότις
αιτίεςτηςαύξησηςτωνθέσεωναπασχόλησης απότο1983και
μετά,ορισμένεςαπότιςοποίεςευνοούνσχετικάτηχρησιμο­
ποίησηεργατικών χειρών.Μιαπεραιτέρω ελάφρυνση της
φορολογίας εισοδήματος θεωρείταιενδεδειγμένη ,ιδίωςεφό­
σονλάβειτημορφήμιαςνέαςσημαντικής αύξησηςτου
αφορολόγητου ορίου,δεδομένου ότιακόμησεμερικέςπερι­
πτώσειςοσυνδυασμός τωνδιατάξεων τηςφορολογικής
νομοθεσίας καιτουσυστήματος κοινωνικών ασφαλίσεων
θέτειστηνπράξηυψηλούςοριακούςφορολογικούς συντελε­
στέςγιαταχαμηλάεισοδήματα .Ελπίζεταιότιτέτοιουείδους
ανωμαλίες θαεξαλειφθούν μετηναναμόρφωση τουσυστή­
ματοςκοινωνικών ασφαλίσεων ηοποίαβρίσκεται υπόσυζή­
τηση.ΤονΙούνιοτουέτουςαυτούδημοσιεύθηκε μιασυμβου­
λευτικήέκθεση(ΠράσινηΒίβλος),ηοποίαπεριέχειπροτά­
σειςγιαευρείαμεταρρύθμιση τουσυστήματος ,όπουτονίζε­
ταιηανάγκηναενοποιηθούν ταδιάφορακοινωνικά επιδό­
ματακαιναχορηγούνται κατάπροτεραιότητα σεεκείνους
πουταέχουνανάγκηπερισσότερο .Δεδομένου ότιτο1986,αναμενεται ούτωςηάλλωςνα
σημειωθεί υψηλόςρυθμόςανόδουτηςιδιωτικήςκατανάλω­
σης(3-4%),θεωρείται ότιτότεείναικανονικά ηκατάλληλη
ευκαιρίαγιαναχρησιμοποιηθεί τοπεριθώριο ελιγμώνστον
τομέατηςφορολογίας καιμεάλλουςτρόπουςεκτόςαπότη
μείωσητουφόρουεισοδήματος .Θαμπορούσαν ,γιαπαρά­
δειγμα,ναπροκύψουν αμεσότερα οφέλη,απόπλευράς
απασχόλησης καιπληθωρισμού ,απόμιαελάφρυνση των
κοινωνικών εισφορών ηοποίαθαείχεσαναποτέλεσμα να
μειωθείτοεργατικόκόστοςτωνεπιχειρήσεων .Κερδίζει
επίσηςέδαφοςηάποψηότιμέροςτουπεριθωρίου ελιγμών .
πρέπειναχρησιμοποιηθεί γιατηχρηματοδότηση των
επενδύσεων υποδομής τουδημόσιουτομέα,οιοποίεςευνοούν
σχετικάτηχρησιμοποίηση εργατικών χειρών.Οικρατικές
υπηρεσίες κατήρτισαν στιςαρχέςτουέτουςορισμένες εκθέ­
σεις,τιςοποίεςυπέβαλανστοΕθνικόΣυμβούλιο Οκονομικής
Ανάπτυξης γιασυζήτηση ,όπουπεριγράφεται ηκατάσταση
μεγάλουμέρουςτηςυποδομής .Δεδομένων τωνεμφανών
ατελειώνπουυπάρχουν στοντομέααυτό,επιβάλλεται προ­
σεκτικήανασκόπηση τηςκατάστασης κάθεφοράπου
καταρτίζονται προγράμματα δαπανών .
Οιεξελίξειςστοννομισματικό τομέαδημιούργησαν τον
τελευταίοχρόνοκάποιεςανησυχίες .Οιδιάφοροιδείκτεςτων
νομισματικών εξελίξεων ,καιιδιαίτεραταβασικάνομισμα­
τικάμεγέθηκαιοισυναλλαγματικές ισοτιμίεςπαρέχουν
συχνάαποκλίνουσες ενδείξεις .
ΤονΙανουάριο ,ότανηαύξησητηςπροσφοράς χρήματος
διετηρείτο σεικανοποιητικά επίπεδα,ησυναλλαγματική
τιμήτηςστερλίνας εξασθένισε σημαντικά καιτοβασικό
τραπεζικό επιτόκιο ,τοοποίοήτανκάτωτου10%στατέλη
του1984,αυξήθηκε σε14%.Κατάτουςτελευταίους μήνες,
πάντως,παράτηνύπαρξηυψηλώνεπιτοκίων (ονομαστικών
καιπραγματικών ),ορυθμόςαύξησηςτηςπροσφοράς χρή­
ματοςμετηνευρείαέννοια,M3σεστερλίνες ,κινείταισε
επίπεδασαφώςανώτερατου5-9%,πουείναικαιοστόχος
τηςμεσοπρόθεσμης δημοσιονομικής στρατηγικής γιατο
1985/86.Ταεπιτόκιαέχουνυποχωρήσει ελαφράαπότον
Μάρτιοκαιμετά,αλλάελπίζεταιότιθαεπιτευχθούν νέες
μειώσειςμεπαράλληλη διατήρηση ,απόνομισματική άποψη,
τωνσυνθηκών πουείναικατάλληλες γιατημείωσητου
πληθωρισμού .
Παράτηνυποχώρηση τουεπιπέδουτωνεπιτοκίων κατάτο
1985,οιδιαφορές μετααντίστοιχα επίπεδαάλλωνχωρών
παραμένουν υψηλέςκαισυχνάσημειώνονται απότομες
διακυμάνσεις τηςτιμήςτηςστερλίνας .Κατάτηδιάρκειατου
δωδεκαμήνου απότονΙούλιQτου1984καιμετά,οσύνθετος
δείκτηςσυναλλαγματικής ισοτιμίαςτηςστερλίνας υποχώρη­
σεπρώτακατά10%καιπερισσότερο ,καιενσυνεχεία
σημείωσε άνοδοκατά15%καιπλέον.Οικινήσειςαυτές
προκαλούν συχνάανεπιθύμητες επιπτώσεις στηνδιακύμαν­
σητωντιμώνκαιτηνκατανομή τωνπόρωνκαιδημιουργούν
γενικάαβεβαιότητα .Οιεπιπτώσεις αυτέςήτανιδιαίτερα
εμφανείς ,τόσοκατάτοπροηγούμενο όσοκαικατάτοτρέχον
οικονομικό έτος,όσοναφοράτούψοςτωνεισοδημάτων από
τηφορολογία τουπετρελαίου ,τοοποίοεξαρτάται τόσοαπό
τηντιμήτουπετρελαίου σεδολάριαόσοκαιαπότηνισοτιμία
στερλίνας-δολαρίου .Όπωςδείχνειηεμπειρίααυτή,ένα
όφελοςπουμπορείναπροκύψει απότηνπλήρησυμμετοχή
στοευρωπαϊκό νομισματικό σύστημαείναιηαποφυγήτων
υπερβολικά έντονωνδιακυμάνσεων τωνσυναλλαγματικών
ισοτιμιών .Ηενέργειααυτήθαέπρεπεναεπανεξεταστεί με
ευνοϊκοπνεύμα,δεδομένου τουυψηλότερου βαθμούσύγκλι­
σηςπουπαρατηρείται τώραστιςοικονομικές πολιτικέςτων
κρατώνμελών.
Το1985και1986θεωρούνται έτηαιχμήςόσοναφοράτην
παραγωγή πετρελαίου καιφυσικούαερίουστηνΒόρεια

Αριθ.L377/70 ΕπίσημηΕφημερίδα τωνΕυρωπαϊκών Κοινοτήτων 31.12.85
Θάλασσα .Οτομέαςαυτόςαντιπροσωπεύει περίπουτο6-7%
τουσυνολικού ακαθάριστου εγχώριουπροϊόντος καιάνωτου
20%τωνεξαγωγών .Παράτογεγονόςότιησυρρίκνωση της
πραγωγής πετρελαίου θαγίνειμερυθμόπολύβραδύτερο από
αυτόνμετονοποίοέγινεηεπέκτασή της(πριναπόδέκα
χρόνιαηπαραγωγή ήτανμηδαμινή),ηοικονομία θαπρέπεινα
προσαρμοσθεί στηνσημαντική αυτήαλλαγή.Οτομέαςτης
οικονομικής πολιτικήςστονοποίοηδιαδικασία αυτήθαέχει
τιςπιοάμεσεςσυνέπειες θαείναιίσωςταέσοδααπότη
φορολογία τουπετρελαϊκού τομέα,ταοποίαυπολογίζεται ότι
αντιπροσωπεύουν το9%τωνεισπράξεων τηςκεντρικής
διοίκησης κατάτοτρέχονοικονομικό έτος.Σύμφωνα μετις
επίσημεςπροβλέψεις ,τομερίδιοαυτόθαμειωθείπερίπουστο
ήμισυμέχριτο1988/89.
Ημείωσητηςσυμβολής τουπετρελαϊκού πλεονάσματος στο
ισοζύγιοπληρωμών θαπρέπειτότενααντισταθμιστεί από
βελτιώσεις σεάλλουςτομείς.Ησυνεχιζόμενη βελτίωσητου
ισοζυγίου αδήλωνσυναλλαγών θασυμβάλει προςτην
κατεύθυνση αυτή,αλλάοποιαδήποτε περαιτέρω επιδείνωση
τουεμπορικού ισοζυγίουχωρίςτακαύσιμα(τοοποίοαπότο
μικρόπλεόνασμα πουενεφάνισε το1981έχειφθάσειστο
σημείοναπαρουσιάζει σημαντικό έλλειμματο1985,υπολο­
γιζόμενοστο3%σχεδόντουακαθάριστου εγχώριουπροϊό­
ντος)θαμπορούσε ναπροκαλέσει σοβαρέςανισορροπίες .
Είναιανάγκη,συνεπώς ,ναβελτιωθούν ταοικονομικά απο­
τελέσματα στονμηπετρελαϊκό τομέατηςοικονομίας ,ο
οποίοςαναπτύσσεται μεμέσοετήσιορυθμόκάτωτου2,5%
απότο1981,πουάρχισεηανάκαμψη .
Φαίνεται ,πάντως,ότιταμέτραπουέχουνληφθείτατελευ­
ταίαχρόνιααπότηνπλευράτηςπροσφοράς ,όπως,π.χ.οι
αλλαγέςστοσύστημαφορολογίας εισοδήματος φυσικών
προσώπων ,σεσυνδυασμό μετηνάνοδοτουρυθμούανά­πτυξης,συνετέλεσαν στηνουσιαστική αύξησητουαπασχο­
λούμενουεργατικού δυναμικού (κατά600000καιπλέονή
σχεδόν3%,απότοπρώτοτρίμηνοτου1983έωςτοπρώτο
τρίμηνοτου1985).Σχεδιάζονται επίσηςκαιπεραιτέρω μέτρα
πουαφορούντηναγοράεργασίας .
Ελπίζεταιότι,εφόσονηάνοδοςτουεπιπέδουτηςαπασχόλη­
σηςδιατηρηθεί στουςρυθμούςαυτούς,οιθέσειςθακατα­
λαμβάνονται όλοκαιπερισσότερο απόεγγεγραμμένους
ανέργουςκαι,σεμικρότερο βαθμόαπ'ό,τισυνέβαινεμέχρι
σήμερα,απόνεοεισερχόμενους στιςτάξειςτουεργατικού
δυναμικού .Ησημαντική άνοδοςτηςπαραγωγικότητας ,που
σημειώθηκε στιςαρχέςτηςδεκαετίας του1980έχειτώρα
επιβραδυνθεί ,προκαλώντας έτσιμιαεπιτάχυνση τηςανόδου
τουκόστουςεργασίαςανάμονάδαπροϊόντος ,γεγονόςτο
οποίοεξασθενίζει τηνανταγωνιστικότητα τωνεπιχειρήσεων
διεθνώςκαιαπειλείνααντιστρέψει τηντάσηβελτίωσης που
επικρατεί όσοναφοράταοικονομικά αποτελέσματα των
επιχειρήσεων .Γιαναδιατηρηθεί ηανοδικήπορείατων
επενδύσεων καινααυξηθείέτσιηπαραγωγική ικανότητα της
οικονομίας (ιδίως-καθώςορόλοςτουπετρελαϊκού τομέα
χάνειτησπουδαιότητά του),καινααυξηθείκατάτοντρόπο
αυτόηδυνατότητα δημιουργίας θέσεωναπασχόλησης ,είναι
αναγκαίο ησχέσητωναμοιβώντωνσυντελεστών παραγωγής
ναμεταβληθεί περαιτέρω υπέρτουκεφαλαίου .Πρέπει,
συνεπώς ,ναεπιβραδυνθεί αισθητάηάνοδοςτωνπραγματι­
κώναποδοχών ,ηοποίαεδώκαιμερικάχρόνιαείναιαισθητά
εντονότερη απ'ό,τισταάλλακράτημέλη.Πράγματι ,μια
καλύτερησυνεννόηση ανάμεσαστουςκοινωνικούς εταίρους
γι'αυτόκαιγιαάλλαζητήματα ,καθώςκαιηκαλύτερη
λειτουργία τηςαγοράςεργασίας θαδιευκολύνει πολύτην
εφραμογή μιαςσυνολικής στρατηγικής πουθαμπορούσε να
οδηγήσει σεσημαντική μείωσητηςανεργίας μεσοπρό­
θεσμα.
ΠΙΝΑΚΑΣ 20
ΗνωμένοΒασίλειο :Βασικάοικονομικά μεγέθη,1961-1986
Αύξησητου
ΑΕΠσε
τρέχουσες
τιμές(3)Αύξησητου
ΑΕΠσε
πραγματικές
τιμές(3)Αποπληθω­
ριστήςτου
ΑΕΠΑύξησητων
τιμώνκατα­
ναλωτήΑμοιβήανά
μισθωτόΙσοζύγιο
τρεχουσών
συναλλα­
γώνΔανειακές
ανάγκεςκαι
χρηματο­
δοτικήικα­
νότητατου
δημόσιου
τομέαΑύξησητης
προσφοράς
χρήματος
ΠΑριθμός
ανέργων
(σεποσοστό
τουενεργού
πληθυ­
σμού)(5)Απασχό­
ληση
Μεταβολή επίτοις% %τουΑΕΠΜεταβολή
.επίτοις%%Μεταβολή
επίτοις%
1961-1970
1971-1980
1981
1982
1983
1984
1985(')
1986(2)7,1
16,2
10,4
9.1
8,6
6.2
9,1
7,02,8
1,9
-1,1
1,9
3,3
1,8
3,4
2,04,2
14,0
11,7
7,1
5,1
4.4
5.5
4,83,9
13,3
11,2
8,3
5,1
5,1
5,3
4,37,1
16,0
13,5
8,8
8,8
5,5
7,7
7,10,0
-0,6
2,7
1,7
1,1
0,3
1,1
0,9-0,6
-3,1
-3,1
-2,3
-3,6
-3,8
-3,3
-2,85,9
14.5
14.6
10,6
10,3
9,6
11,3
8,61,9
4,0
9,2
10,6
11,5
11,8
12,0
11,70,2
0,2
-3,9
-1,4
-0,8
1,5
1,1
0,9
(')Εκτιμήσεις τωνυπηρεσιών τηςΕπιτροπής ,Οκτώβριος 1985.
(2)Προβλέψεις τωνυπηρεσιών τηςΕπιτροπής ,Οκτώβριος 1985,μεβάσητιςπολιτικές πουακολουθούνται .
(3)Μέτρησηδαπανώνσετιμέςαγοράς.
(4)Προσφορά χρήματος M3(στερλίνας )στοτέλοςτουέτους.
(5)ΟρισμόςEurostat .