ΕΙΔΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ αριθ. 8/93 για την κοινή οργάνωση αγοράς του ακατέργαστου καπνού συνοδευόμενη από τις απαντήσεις της Επιτροπής (94/C 65/01)

(Παρατηρήσεις βάσει του άρθρου 188Γ, παράγραφος 4, εδάφιο 2 της συνθήκης ΕΚ)>ΘΕΣΗ ΠΗΝΑΚΑ>

1. ΕΙΣΑΓΩΓΗ

1.1. Η κοινοτική στήριξη για την καλλιέργεια καπνού και την πρώτη επεξεργασία καπνού θεσπίστηκε με τον κανονισμό (ΕΟΚ) αριθ. 727/70 του Συμβουλίου (). Κατά το πρώτο έτος της εφαρμογής του οι κοινοτικές δαπάνες ανήλθαν περίπου σε 5 εκατ. ΛΜ () και αυξήθηκαν σε 362 εκατ. ECU περίπου το 1981. Το 1982 οι δαπάνες της Κοινότητας διπλασιάστηκαν και παρουσίασαν μία έντονη αυξητική τάση μέχρι το 1991, έτος κατά το οποίο έφτασαν το ιστορικό ύψος των 1 329,6 εκατ. ECU. Το 1992 οι δαπάνες μειώθηκαν ελαφρά σε 1 232,9 εκατ. ECU, αλλά αυξήθηκαν και πάλι το 1993 και ανήλθαν σε 1 274 εκατ. ECU. Αυτό αντιπροσωπεύει κατά μέσο όρο 3,5 εκατ. ECU κοινοτικών δαπανών ημερησίως, με μέση στήριξη 6 000 ECU περίπου ανά εκτάριο. Από την άποψη αυτή ο καπνός αποτελεί ασύγκριτα την ακριβότερη καλλιέργεια της Κοινότητας.

1.2. Ενώ ασκείται στο κάπνισμα όλο και εντονότερη κριτική λόγω των καταστροφικών συνεπειών του στη δημόσια υγεία και στις κοινωνικές δαπάνες για την υγεία, αυτό το επίπεδο της χρηματοδοτικής στήριξης της παραγωγής φαίνεται άτοπο, ιδίως αν λάβουμε υπόψη ότι η ίδια η Κοινότητα χρηματοδοτεί το πρόγραμμα «Η Ευρώπη κατά του καρκίνου», αν και με μικρό ετήσιο προϋπολογισμό ύψους 1,5 εκατ. ECU για τις εκστρατείες κατά του καπνίσματος. Από το 1993, οι κανονισμοί απαιτούν συνεισφορά των παραγωγών, που αφαιρείται από την πριμοδότηση που εισπράττουν, στη χρηματοδότηση της έρευνας και της ενημέρωσης για τους κινδύνους από τη χρήση του καπνού. Είναι προφανές ότι η μαζική στήριξη της παραγωγής καπνού στο πλαίσιο της κοινής γεωργικής πολιτικής βρίσκεται σε αντίφαση και με την κοινοτική και με τη διεθνή πολιτική για την υγεία και τις σχετικές πρωτοβουλίες. Διότι, ενώ η Κοινότητα εισάγει περίπου το 70 % του δεματοποιημένου καπνού που χρειάζεται για την καπνοβιομηχανία της, εξάγει περίπου το ήμισυ αυτής της ποσότητας, η οποία αντιπροσωπεύει περίπου το 50 % της κοινοτικής παραγωγής με υψηλό κόστος.

1.3. Η παρούσα έκθεση εξετάζει την εξέλιξη των κοινοτικών δαπανών για τον καπνό και των επιπτώσεών της στην παραγωγή καπνού στην Κοινότητα από την τελευταία έκθεση του Ελεγκτικού Συνεδρίου για το θέμα αυτό του 1987 (). Συγκρίνει επίσης το κοινοτικό σύστημα με αυτό των Ηνωμένων Πολιτειών της Αμερικής, όπου δαπανώνται μόνο 30 εκατ. USD περίπου για τη διαχείριση ενός καθεστώτος για τον καπνό, αν και η ετήσια παραγωγή της χώρας αυτής είναι διπλάσια από την ετήσια παραγωγή καπνού της Κοινότητας.

1.4. Ο έλεγχος πραγματοποιήθηκε στην Επιτροπή και στις κεντρικές και περιφερειακές υπηρεσίες καθώς και στις εγκαταστάσεις καλλιεργητών και μεταποιητών καπνού στη Γερμανία, την Ελλάδα, την Ισπανία, τη Γαλλία και την Ιταλία, που είναι και τα βασικά κράτη μέλη παραγωγής. Το Συνέδριο χρησιμοποίησε στοιχεία που έλαβε από τρίτους, όπως η Παγκόσμια Οργάνωση Υγείας, η βιομηχανία καπνού, η Διεθνής Ένωση Παραγωγών Καπνού και ειδικά έντυπα. Το Ελεγκτικό Συνέδριο εκφράζει τις ευχαριστίες του στο Υπουργείο Γεωργίας των Ηνωμένων Πολιτειών και το Γενικό Λογιστήριο για την εξαίρετη συνεργασία του.

1.5. Το Συνέδριο εκφράζει τη λύπη του για το γεγονός ότι η Επιτροπή δεν ήταν τόσο πρόθυμη όσο όφειλε να ανταποκριθεί στα επανειλημμένα αιτήματά του να του δώσει αντίγραφο μιας έκθεσης για έρευνα που ανέθεσε η Επιτροπή μετά από ισχυρισμούς περί παρατυπιών στο τμήμα της Επιτροπής που είναι αρμόδιο για τον καπνό. Η Επιτροπή εξακολουθεί να ισχυρίζεται ότι οι έρευνες για το θέμα αυτό, που άρχισαν το 1988, δεν έχουν ακόμα ολοκληρωθεί. Η Επιτροπή επέτρεψε καθυστερημένα σε έναν ελεγκτή του Συνεδρίου, τον Απρίλιο του 1993, να διαβάσει (αλλά όχι να φωτοτυπήσει) μια έκθεση μετά την ολοκλήρωση του επιτόπιου ελέγχου του Συνεδρίου 7 η έκθεση αυτή περιείχε πληροφορίες που δημιουργούσαν υπόνοιες για την ύπαρξη απάτης. Βάσει αυτής της εξέτασης, δεν υπήρχαν στοιχεία ότι η Επιτροπή ή κάποιο κράτος μέλος ανέλαβε να οδηγήσει στη δικαιοσύνη τους υπόπτους για τη διάπραξη αδικήματος.

1.6. Το Συνέδριο ζήτησε από την Επιτροπή αντίγραφο μιας σύμβασης με μία εταιρεία - που συνδέεται με συνταξιούχο υπάλληλο της Επιτροπής - η οποία πραγματοποίησε αυτή την έρευνα και ζήτησε επίσης λεπτομέρειες των πληρωμών που πραγματοποιήθηκαν, αλλά η Επιτροπή δεν έδωσε τα στοιχεία αυτά στο Ελεγκτικό Συνέδριο.

1.7. Το Συνέδριο ζήτησε επίσης από την Επιτροπή να του παράσχει αντίγραφο έκθεσης ενός εξωτερικού εμπειρογνώμονα για την κατάταξη του ιταλικού καπνού Geudertheimer, αλλά η Επιτροπή, παρά τις υπενθυμίσεις, αρνήθηκε να δώσει αντίγραφο της έκθεσης στο Συνέδριο.

1.8. Το Συνέδριο, για να υπερπηδήσει, κατά το μέτρο του δυνατού, τα εμπόδια που δημιούργησε η έλλειψη συνεργασίας εκ μέρους της Επιτροπής, υποχρεώθηκε να απασχολήσει επιπλέον προσωπικό και να διαθέσει περισσότερο χρόνο για να αποκτήσει από άλλες πηγές τα αναγκαία στοιχεία. Επειδή το Συνέδριο είναι εις γνώση του θέματος, και για να αποφύγει περαιτέρω χρονοτριβή, δημοσιεύει την παρούσα έκθεση σε αυτό το στάδιο. Η Επιτροπή θα έπρεπε να αποκαλύψει πλήρως στο Συνέδριο όλες τις πληροφορίες και να λάβει, σε συνεργασία με τα ενδιαφερόμενα κράτη μέλη, όλα τα αναγκαία διορθωτικά μέτρα.

1.9. Η έκθεση περιλαμβάνει παρατηρήσεις για τη διαχείριση και τον έλεγχο της αγοράς καπνού που πραγματοποιούνται και από τα κράτη μέλη και από τις υπηρεσίες της Επιτροπής. Πολλά από τα πορίσματα του Συνεδρίου έχουν σημαντικές δημοσιονομικές συνέπειες. Για το λόγο αυτό το Συνέδριο καλεί την Επιτροπή να λάβει όλα τα απαραίτητα μέτρα για να της επιστραφούν τα οφειλόμενα ποσά και για να βελτιώσει πάραυτα το σύστημα ελέγχων και τη γενική διαχείριση.

2. Η ΑΓΟΡΑ ΤΟΥ ΑΚΑΤΕΡΓΑΣΤΟΥ ΚΑΠΝΟΥ

Το προϊόν

2.1. Ο καπνός κατάγεται από τις υποτροπικές περιφέρειες της Κεντρικής και Νότιας Αμερικής. Υπάρχουν πολλές ποικιλίες καπνού (το Γαλλικό Ιδρυμα Ερευνών για τον καπνό στο Μπερζεράκ παρακολουθεί τη γενετική κληρονομιά χιλίων περίπου ποικιλιών και υβριδίων) και το προϊόν αυτό είναι προσαρμόσιμο σε πολύ διαφορετικές κλιματολογικές και εδαφολογικές συνθήκες.

2.2. Οι σπόροι καπνού σπείρονται σε σπορεία κατά το τέλος του χειμώνα, ενώ τα μικρά φυτά μεταφυτεύονται στους αγρούς την άνοιξη. Η καλλιέργεια του καπνού απαιτεί εντατική εργασία: προσεκτική προετοιμασία του εδάφους, αποψίλωση και εντατική άρδευση για ορισμένες ποικιλίες. Η ποιότητα του καπνού εξαρτάται επίσης από την πυκνότητα των φυτών. Επιπλέον, οι ιδανικές συνθήκες καλλιέργειας του καπνού απαιτούν την εναλλαγή καλλιεργειών, με διαλείμματα μέχρι επτά ετών ανάμεσα σε δύο καλλιέργειες στο ίδιο έδαφος, για να αποτραπεί η εμφάνιση ασθενειών του καπνού.

2.3. Η συγκομιδή εκτείνεται σε διάρκεια αρκετών εβδομάδων από την αρχή μέχρι το τέλος του καλοκαιριού. Ορισμένες ποικιλίες (π.χ. η Βιρτζίνια) συγκομίζονται ανάλογα με το στάδιο της ωρίμανσης των φύλλων, ενώ άλλες ποικιλίες (π.χ. Burley) συγκομίζονται με την κοπή ολόκληρου του φυτού. Οι τρόποι συγκομιδής του καπνού διαφέρουν και από περιοχή σε περιοχή.

2.4. Μετά τη συγκομιδή, οι καπνοπαραγωγοί αποξηραίνουν τα φύλλα του καπνού πριν τα πωλήσουν στους μεταποιητές. Η ευρωπαϊκή Κοινή Οργάνωση Αγοράς (ΚΟΑ) καλύπτει μόνο τον ακατέργαστο καπνό και όχι τα τελικά προϊόντα, αφορά δε 34 ποικιλίες, οι οποίες κατατάσσονται με βάση τη μέθοδο αποξήρανσης σε πέντε ομάδες:

α)στις ποικιλίες flue-cured που υφίστανται αποξήρανση σε φούρνους ή σε αποθήκες όπου η θερμοκρασία, η κυκλοφορία και η υγρασία του αέρα ελέγχονται με αεραγωγούς 7 η γνωστότερη ποικιλία της ομάδας αυτής είναι η Βιρτζίνια, που είναι ο μεγαλύτερος απλός τύπος καπνού που χρησιμοποιείται σε τσιγάρα μείγματος αμερικανικού τύπου (American blend). Επειδή οι ποικιλίες αυτές έχουν κιτρινόχρυσο χρώμα ονομάζονται επίσης και ανοιχτόχρωμες ποικιλίες 7

β)στις ποικιλίες Burley και Maryland, που χρησιμοποιούνται επίσης σε μείγματα αμερικανικού τύπου και είναι καπνά light air cured που αποξηραίνονται σε ειδικούς χώρους και δεν υφίστανται ζύμωση (με εξαίρεση την ισπανική ποικιλία Burley που υφίσταται ζύμωση) 7 οι ποικιλίες αυτές καλούνται επίσης ξανθός ή καστανός καπνός 7

γ)στις ποικιλίες Badischer Geudertheimer, Havanna και Paraguay που είναι οι γνωστότερες ποικιλίες καπνού dark air cured. Η αποξήρανση είναι παρόμοια με την αποξήρανση των καπνών light air cured, αλλά επιτρέπεται η ζύμωση του καπνού για μερικούς μήνες. Αυτά τα μαύρα καπνά χρησιμοποιούνται στα πούρα και σε τσιγάρα μαύρου καπνού 7

δ)στις ποικιλίες καπνού sun cured που υφίστανται αποξήρανση στον ήλιο περιλαμβάνονται όχι μόνο οι ελληνικές ανατολικές ποικιλίες Μπασμάς και Κατερίνης που παρουσιάζουν μεγάλη εμπορική ζήτηση, αλλά και οι ποικιλίες καπνού Τσεμπέλια και Μαύρα που καλλιεργούνται επίσης στην Ελλάδα και έχουν μικρή ζήτηση στην αγορά 7

ε)στις ποικιλίες Kentucky (καλλιεργείται στην Ιταλία) και Nijkerk (καλλιεργείται στη Γαλλία) που είναι οι γνωστότερες ποικιλίες καπνού fire cured και υφίστανται αποξήρανση με πυρά 7 τα καπνά αυτά αποξηραίνονται στον καπνό από ανοιχτή φωτιά (από ξύλο βελανιδιάς) και χρησιμοποιούνται σε μείγματα και για εισπνοή.

2.5. Μετά την αποξήρανση ο καπνός πωλείται σε 300 περίπου επιχειρήσεις πρώτης επεξεργασίας στην Κοινότητα. Η πρώτη επεξεργασία συνίσταται σε κάθε είδους επεξεργασία για τη μετατροπή των φύλλων καπνού σε ένα προϊόν με σταθερή κατάσταση που είναι έτοιμο για αποθήκευση και για μεταποίηση. Περιλαμβάνει την αφαίρεση των απορριμάτων καπνού και των ξένων υλών, τη διαλογή και την κατάταξη ανάλογα με τη διάταξη των φύλλων, το χρώμα, την υφή και την ποιότητα καθώς και τη δεματοποίηση. Μπορεί επίσης να περιλαμβάνει και τη ζύμωση για ορισμένες ποικιλίες και, εάν το ζητήσει ο καπνοβιομήχανος, την αφαίρεση των μίσχων και των μεγαλύτερων νευρώσεων από το φύλλο.

Η διεθνής αγορά

2.6. Σύμφωνα με τα τελευταία στοιχεία που έχει στη διάθεσή της η Επιτροπή (βλέπε πίνακα 1) η παγκόσμια παραγωγή ακατέργαστου καπνού ανέρχεται σε 7,4 εκατ. τόννους, από τους οποίους η Κοινότητα παράγει 430.300 τόννους (περίπου το 5,8 %). Η μεγαλύτερη χώρα παραγωγής καπνού στον κόσμο είναι η Λαϊκή Δημοκρατία της Κίνας με το 39 % περίπου της παγκόσμιας παραγωγής, και στη συνέχεια ακολουθούν οι Ηνωμένες Πολιτείες της Αμερικής με το 10 % περίπου.

2.7. Μόνο το 21 % της παγκόσμιας παραγωγής καπνού τίθεται σε εμπορία στη διεθνή αγορά, ενώ το μερίδιο της Κοινότητας στις συνολικές εισαγωγές ανέρχεται στο 37 % και στις συνολικές εξαγωγές στο 15 %. Η παγκόσμια ζήτηση ακατέργαστου και μεταποιημένου καπνού κυριαρχείται από τέσσερα μεγάλα πολυεθνικά συγκροτήματα από τις Ηνωμένες Πολιτείες και το Ηνωμένο Βασίλειο (). Η κατάσταση αυτή, ωστόσο, δεν είναι σαφής, εφόσον αυτές οι επιχειρήσεις δρουν μέσω πολλών θυγατρικών ως αγοραστές καπνού σε φύλλα και επεξεργασμένου καπνού σε όλο τον κόσμο.

2.8. Σε αντίθεση με την κυριαρχία της αγοράς από ένα εξαιρετικά μικρό αριθμό αγοραστών, η προσφορά χαρακτηρίζεται από τον τεράστιο αριθμό μεμονωμένων παραγωγών. Στην ΕΟΚ υπάρχουν περίπου 180 000 καλλιεργητές καπνού, ενώ στις ΗΠΑ περισσότερες από 130 000 οικογενειακές γεωργικές εκμεταλλεύσεις ασχολούνται άμεσα με την καλλιέργεια καπνού. Στις αναπτυσσόμενες χώρες, των οποίων το μερίδιο στην παγκόσμια παραγωγή καπνού αυξήθηκε από 53 % στις αρχές της δεκαετίας του '60 σε 75 % στα τέλη της δεκαετίας του '80, η καλλιέργεια καπνού παρέχει πολλές θέσεις απασχόλησης στις αγροτικές περιοχές. Στην Κίνα υπάρχουν περίπου 16 εκατ. καλλιεργητές και η καπνοβιομηχανία στη Ζιμπάμπουε αποτελεί την μεγαλύτερη πηγή απασχόλησης. Σε όλο τον κόσμο συνολικά 33 εκατ. περίπου άτομα απασχολούνται στην καλλιέργεια καπνού ().

2.9. Κατά το τέλος της δεκαετίας του '80 υπήρχε γενική ισορροπία ανάμεσα στην παγκόσμια παραγωγή καπνού και την προσφορά. Το 1990 η κατανάλωση ήταν ελαφρά κατώτερη από την παραγωγή και δεν προβλέπεται να ξαναφτάσει στο επίπεδο της παραγωγής μέχρι το 1995. Πράγματι, σύμφωνα με το «Economist Intelligence Unit» (), η παγκόσμια παραγωγή καπνού σε φύλλα προβλέπεται ότι θα αυξάνεται κατά μέσο όρο κατά 1,1 % ετησίως, ενώ η κατανάλωση θα αυξάνεται κατά 1,4 %. Εντούτοις, όσο οι βιομήχανοι συνεχίζουν να μειώνουν τα αποθέματά τους κατ' αναλογία προς την κατανάλωσή τους, θα υπάρξει ελαφρά αύξηση των αποθεμάτων που κατέχουν οι μεταποιητές.

2.10. Αν και το 61 % περίπου όλων των καπνικών προϊόντων στον κόσμο παράγονται ακόμα από κρατικά μονοπώλια, αυτά θα χάσουν τη σπουδαιότητά τους, όπως δείχνει το πρόσφατο άνοιγμα των αγορών στην Τουρκία, στα κράτη της Κοινοπολιτείας Ανεξάρτητων Κρατών (ΚΑΚ) και στις χώρες της Άπω Ανατολής από τα πολυεθνικά συγκροτήματα (). Η αυξανόμενη διεθνοποίηση της αγγλοαμερικανικής καπνοβιομηχανίας και η συνακόλουθη προώθηση των μειγμάτων αμερικανικού τύπου θα αυξήσει το μερίδιο των καπνών flue cured (59 % σήμερα) και των καπνών light air cured (11 % σήμερα) στην παγκόσμια παραγωγή, παρά το συγκριτικά υψηλό κόστος καλλιέργειας και αποξήρανσης αυτών των καπνών.

2.11. Παρά τη μείωση της κατανάλωσης στις χώρες της δυτικής και ανατολικής Ευρώπης, στα κράτη της ΚΑΚ, την Ιαπωνία, τη Βόρεια Αμερική και την Αυστραλία, η αύξηση του πληθυσμού στον υπόλοιπο κόσμο σε συνδυασμό με την αύξηση των πληθυσμών των αστικών κέντρων στις αναπτυσσόμενες χώρες θα αναστρέψει, σε παγκόσμια κλίμακα, την τάση που παρατηρήθηκε στις αναπτυγμένες χώρες.

Η αγορά της Κοινότητας

>ΘΕΣΗ ΠΗΝΑΚΑ>

2.12. Στην Κοινότητα, η καλλιέργεια καπνού εξασφαλίζει εισόδημα σε 180 000 περίπου γεωργούς που καλλιεργούν περίπου 200 000 εκτάρια. Ο πίνακας 2 δείχνει την παραγωγή κατά ομάδα καπνού και κατά κράτος μέλος το 1992. Τη μεγαλύτερη παραγωγή την έχει τώρα η Ελλάδα, ακολουθούμενη από την Ιταλία και την Ισπανία. Οι τρεις χώρες μαζί καλύπτουν το 90 % της κοινοτικής παραγωγής.

2.13. Μέχρι το 1970 που δημιουργήθηκε η ΚΟΑ για την αγορά ακατέργαστου καπνού, τη ζήτηση στην Ισπανία, την Ελλάδα, τη Γαλλία και την Ιταλία εξισορροπούσαν τα τότε υπάρχοντα κρατικά μονοπώλια καπνού και οι σχετικά κλειστές αγορές καπνού σε αυτά τα κράτη μέλη. Οταν δημιουργήθηκε η ΚΟΑ για τον ακατέργαστο καπνό, έπρεπε να καταργηθούν () τα μονοπώλια για την καλλιέργεια και τη μεταποίηση, όχι όμως και για τη βιομηχανική παραγωγή, και άνοιξαν οι αγορές όχι μόνο για τα καπνά από άλλα κράτη μέλη της Κοινότητας αλλά και από τρίτες χώρες στις οποίες οι τιμές είναι χαμηλότερες λόγω των χαμηλών ημερομισθίων. Επειδή η μεταφορά ακατέργαστου καπνού σε μεγάλες αποστάσεις είναι τελείως ασυνήθης λόγω της ευαισθησίας του προϊόντος, το διεθνές εμπόριο πραγματοποιείται σχεδόν αποκλειστικά για το δεματοποιημένο καπνό. Οι δασμοί για τον δεματοποιημένο καπνό έχουν παγιωθεί στη Γενική Συμφωνία Δασμών και Εμπορίου (ΓΔΣΕ), με αποτέλεσμα ο καπνός να εισάγεται στην Κοινότητα μόνο με χαμηλούς δασμούς ή, σύμφωνα με τη σύμβαση Λομέ, χωρίς κανένα δασμό όταν προέρχεται από χώρες ΑΚΕ. Για το λόγο αυτό η ΚΟΑ έδωσε στους παραγωγούς της Κοινότητας εγγυήσεις για τα εισοδήματά τους που ισοδυναμούν με τις εγγυήσεις που τους παρείχαν οι προηγούμενες εθνικές διατάξεις για την εμπορία.

2.14. Τα συμφέροντα των παραγωγών στην ΕΟΚ εξυπηρετούνται όλο και περισσότερο μέσω συνεταιρισμών οι οποίοι συχνά διαθέτουν δικές τους εγκαταστάσεις πρώτης επεξεργασίας. Το γεγονός αυτό, σε συνδυασμό με τη διασφάλιση της ΚΟΑ, περιορίζει την επίπτωση που θα είχε η ισχύς των καπνοβιομηχάνων στα εισοδήματα των καλλιεργητών.

Η Κοινή Οργάνωση Αγοράς (ΚΟΑ)

2.15. Η ΚΟΑ για τον ακατέργαστο καπνό λειτούργησε με τη μορφή που θεσπίστηκε το 1970 για δώδεκα περίπου χρόνια χωρίς σημαντικά προβλήματα και αλλαγές, με εξαίρεση τα μέτρα που θεσπίστηκαν το 1978/79 με στόχο τον έλεγχο της προσφοράς. Με την προσχώρηση της Ελλάδας στην Κοινότητα το 1981 αυξήθηκε η συνολική κοινοτική παραγωγή καπνού κατά 40 % περίπου και εισήχθησαν ανατολικές ποικιλίες καπνού οι οποίες δεν καλλιεργούνταν πριν στην Κοινότητα των εννέα κρατών μελών και για τις οποίες δεν υπήρχε πραγματική αγορά. Με την επόμενη διεύρυνση της Κοινότητας με την Ισπανία και την Πορτογαλία το 1986 αυξήθηκε η κοινοτική παραγωγή επί πλέον κατά 14 %. Και οι δύο διευρύνσεις δεν οδήγησαν στην αναθεώρηση των αρχών της ΚΟΑ, αλλά στην αύξηση της κοινοτικής παραγωγής ποικιλιών για τις οποίες η ζήτηση συρρικνωνόταν.

>ΘΕΣΗ ΠΗΝΑΚΑ>

2.16. Στους στόχους της ΚΟΑ περιλαμβάνονται η διατήρηση του εισοδήματος των καλλιεργητών, η μείωση των ανεπιθύμητων πλεονασμάτων με την προσαρμογή της παραγωγής σε ποικιλίες που παρουσιάζουν ζήτηση και τη διατήρηση της παραγωγής και του πληθυσμού στις λιγότερο ευνοημένες αγροτικές περιοχές. Ο συνδυασμός αυτών των στόχων γινόταν όλο και δυσκολότερος. Για να διατηρηθεί το υψηλό επίπεδο των θεσμικών τιμών (των τιμών στόχου και των τιμών παρέμβασης), που καθορίζει το Συμβούλιο κάθε χρόνο, σε μία αγορά χωρίς εξωτερική προστασία, η ΚΟΑ όφειλε να προστατεύσει τη διάθεση του προϊόντος των καπνοπαραγωγών στην Κοινότητα από τις εισαγωγές καπνού σε φθηνότερες τιμές. Ταυτόχρονα η ΚΟΑ όφειλε επίσης να διασφαλίσει τον αναγκαίο εφοδιασμό των καπνοβιομηχάνων σε αρωματικές ποικιλίες από τη διεθνή αγορά.

2.17. Για το λόγο αυτό η ΚΟΑ βασίστηκε σε ένα σύστημα αντισταθμιστικών πληρωμών (deficiency payment), με βάση το οποίο η χορήγηση μιας πριμοδότησης θα «διασφάλιζε την τιμή στόχου και θα εξασφάλιζε την πώληση του καπνού που παράγεται στην Κοινότητα». Το ποσοστό έπρεπε να καθορίζεται σε επίπεδο που να λαμβάνει υπόψη τις ποσότητες που είχαν διατεθεί και που προβλέπονταν να διατεθούν στην κοινοτική αγορά καθώς και την επίπτωση των τάσεων που παρουσίαζαν οι τιμές εισαγόμενου καπνού από τρίτες χώρες. Ετσι, η πριμοδότηση όφειλε σε κάποιο βαθμό να καλύψει τη διαφορά ανάμεσα στις χαμηλότερες τιμές της διεθνούς αγοράς των ποικιλιών που είναι ανταγωνιστικές με τις ποικιλίες που καλλιεργούνται στην Κοινότητα και στις ψηλότερες κοινοτικές τιμές στόχου. Επρεπε να δώσει τη δυνατότητα στον πρώτο μεταποιητή (ή αγοραστή) να καταβάλει στον παραγωγό τουλάχιστον την τιμή παρέμβασης με τη μορφή μιας καθορισμένης ελάχιστης τιμής, η οποία όμως συνδέεται με την ποιότητα, και να πωλήσει τον καπνό στους βιομήχανους σε τιμές συγκρίσιμες με αυτές που ισχύουν στη διεθνή αγορά.

2.18. Τα συνοδευτικά μέτρα έπρεπε να εξασφαλίσουν ότι τα πλεονάσματα που δεν εύρισκαν άμεση διάθεση στην αγορά μπορούσαν ή να εξαχθούν με την τιμή της διεθνούς αγοράς ή να αποθηκευθούν προσωρινά. Με τον τρόπο αυτό η ΚΟΑ προέβλεψε τις επιστροφές κατά την εξαγωγή και την αποθεματοποίηση στην παρέμβαση. Το 1988, λόγω της ταχείας αύξησης των δαπανών του προϋπολογισμού, θεσπίστηκαν μέτρα σταθεροποίησης με τη μορφή των μέγιστων εγγυημένων ποσοτήτων (ΜΕΠ) σε συνδυασμό με περιορισμένες μειώσεις των πριμοδοτήσεων και των τιμών σε περίπτωση υπέρβασης αυτών των ποσοτήτων.

2.19. Τελικά, στις 14 Οκτωβρίου 1991 η Επιτροπή υπέβαλε στο Συμβούλιο πρόταση για την αναμόρφωση της ΚΟΑ ακατέργαστου καπνού την οποία ενέκρινε το Συμβούλιο στις 30 Ιουνίου 1992 (). Η νέα ΚΟΑ εξακολουθεί να καλύπτει 34 ποικιλίες οι οποίες είναι ταξινομημένες σε πέντε κατηγορίες ανάλογα με τη μέθοδο αποξήρανσης και σε τρεις επιπλέον κατηγορίες για τα ελληνικά καπνά των ποικιλιών Μπασμάς, Κατερίνη και Καμπά Κουλάκ (κλασικά) που υφίστανται αποξήρανση στον ήλιο. Οι βασικές καινοτομίες της νέας ΚΟΑ είναι:

α)καταργούνται οι τιμές στόχου και οι τιμές διαμορφώνονται στην αγορά 7

β)δεν καθορίζονται πλέον πριμοδοτήσεις για κάθε ποικιλία, αλλά για κάθε ομάδα ποικιλιών με βάση τη μέθοδο αποξήρανσης, π.χ. αποξήρανση στον ήλιο, αποξήρανση με θερμό αέρα κλπ 7

γ)οι πριμοδοτήσεις εξακολουθούν να μεταβιβάζονται στο μεταποιητή, αλλά πρέπει πλέον να μεταβιβάζονται εξ ολοκλήρου στον καλλιεργητή 7

δ)οι πριμοδοτήσεις καταβάλλονται για τα καπνά που ανταποκρίνονται σε ορισμένα ποιοτικά χαρακτηριστικά 7 εάν η περιεκτικότητα σε υγρασία διαφέρει από το καθορισμένο επίπεδο για κάθε ποικιλία, οι πριμοδοτήσεις καταβάλλονται με βάση το αναπροσαρμοσμένο βάρος 7

ε)η μέγιστη εγγυημένη ποσότητα των 390 000 τόννων έχει αντικατασταθεί από ένα μέγιστο συνολικό όριο εγγύησης 370 000 τόννων για τη συγκομιδή του 1993 και 350 000 για τα επόμενα έτη 7

στ)αυτό το συνολικό όριο κατανέμεται κατά κράτος μέλος σε ποσοστώσεις που κατανέμονται στη συνέχεια σε αυτούς που πραγματοποιούν την πρώτη επεξεργασία ή στους παραγωγούς 7 δεν καταβάλλεται καμία πριμοδότηση για ποσότητες που υπερβαίνουν τις ατομικές ποσοστώσεις 7

ζ)με στόχο τη συγκέντρωση της προσφοράς και την προσαρμογή της στις ποιοτικές απαιτήσεις της αγοράς, οι πριμοδοτήσεις είναι δυνατόν να αυξάνονται κατά 10 % για την παραγωγή στα πλαίσια συμβάσεων με οργανώσεις παραγωγών 7

η)καταργούνται η αποθεματοποίηση στην παρέμβαση και οι επιστροφές κατά την εξαγωγή 7

θ)τα κράτη μέλη θα δημιουργήσουν οργανισμούς ελέγχου 7

ι)διευκολύνεται η δημιουργία διακλαδικών οργανώσεων () στον τομέα του καπνού, με στόχο οι διάφοροι παράγοντες που συμμετέχουν στην παραγωγή, την επεξεργασία και την εμπορία να είναι σε θέση να συμβάλλουν, μεταξύ άλλων, σε αλλαγές της οικονομικής συμπεριφοράς και στην ισορροπία της αγοράς 7

ια)ένα πρόγραμμα μετατροπής για τέσσερις προβληματικές ποικιλίες 7

ιβ)ένα ερευνητικό πρόγραμμα για ποικιλίες με μικρότερη περιεκτικότητα σε πίσσα.

2.20. Το επόμενο κεφάλαιο καταγράφει τα αποτελέσματα του ελέγχου των λογαριασμών και των συναλλαγών μέχρι το 1992 στο πλαίσιο της ΚΟΑ πριν αυτή αναμορφωθεί. 1/4πως αναφέρεται στον κανονισμό (ΕΟΚ) αριθ. 2075/92 του Συμβουλίου, μπορούσαν να εφαρμοστούν κατά το 1993 μεταβατικά μέτρα που θα υποχρέωναν τα κράτη μέλη μεταξύ άλλων να κατανείμουν ποσοστώσεις μεταποίησης στις επιχειρήσεις επεξεργασίας και να μειώσουν σε δύο στάδια το μέγιστο συνολικό κατώφλιο εγγύησης στους 350 000 τόνους. Επομένως η αναμορφωμένη ΚΟΑ θα βρίσκεται σε πλήρη εφαρμογή μόνο από το 1994 και οι δαπάνες για επιστροφές κατά την εξαγωγή και την αποθεματοποίηση στην παρέμβαση θα πρέπει να συνεχίσουν να εκταμιεύονται μέχρι το 1997 για την παραγωγή του καπνού πριν από το 1993. Επίσης προβλέπεται η λειτουργία του συστήματος πριμοδοτήσεων και περιορισμού της παραγωγής μέχρι το 1997, κατόπιν δε θα επανεξεταστεί και ενδεχομένως θα προσαρμοστεί υπό το φως της κτηθείσας πείρας.

3. ΕΞΕΤΑΣΗ ΤΩΝ ΛΟΓΑΡΙΑΣΜΩΝ ΚΑΙ ΤΩΝ ΥΠΟΚΕΙΜΕΝΩΝ ΠΡΑΞΕΩΝ ΣΤΑ ΚΡΑΤΗ ΜΕΛΗ

3.1. Ο πίνακας 3 δείχνει τις δαπάνες του προϋπολογισμού από το 1987 έως το 1992. Σε γενικές γραμμές τα λογιστικά στοιχεία από τα οποία προέρχονται αυτοί οι αριθμοί αντανακλούν τις δαπάνες που διαχειρίστηκαν και δήλωσαν τα κράτη μέλη. Ο πίνακας 4 δείχνει τις δαπάνες που πραγματοποιήθηκαν για κάθε μέτρο και σε κάθε κράτος μέλος.

3.2. Υπάρχουν ορισμένα χαρακτηριστικά της ΚΟΑ καπνού τα οποία επηρεάζουν τον τρόπο με τον οποίο παρουσιάζονται οι δαπάνες στους ενοποιημένους λογαριασμούς της Επιτροπής, δηλαδή:

α)οι πριμοδοτήσεις που καταβάλλονται ένα συγκεκριμένο έτος αφορούν τη συγκομιδή αυτού του έτους και των προηγούμενων ετών 7 στις προβλέψεις δαπανών για τον καπνό () για το έτος που λήγει στις 31 Δεκεμβρίου 1993, η Επιτροπή υπολόγισε ότι το ποσό των 1 111,3 εκατ. ECU επί συνολικού ποσού 1 268 εκατ. ECU θα αφορά πριμοδοτήσεις για τη συγκομιδή των δύο προηγούμενων ετών 7

>ΘΕΣΗ ΠΗΝΑΚΑ>

β)η καταβολή της πριμοδότησης είναι δυνατό να πραγματοποιηθεί μόνο όταν ο καπνός σε φύλλα έχει τεθεί υπό έλεγχο, έχει μεταποιηθεί και έχει πωληθεί στους μεταποιητές ή έχει εξαχθεί, διαδικασία που διαρκεί αρκετά χρόνια 7 κατά την περίοδο αυτή είναι δυνατό να καταβάλλονται στους μεταποιητές προκαταβολές της πριμοδότησης 7 εντούτοις, οι προκαταβολές της πριμοδότησης που καταβάλλονται σε ένα συγκεκριμένο έτος παρουσιάζονται ως οριστικές δαπάνες, αν και δεν έχει αρθεί ο έλεγχος για τα συγκεκριμένα καπνά 7 αναφέρουμε ενδεικτικά ότι το 1992 οι ελληνικές αρχές πραγματοποίησαν τις τελικές πληρωμές πριμοδοτήσεων για καπνά που είχαν τεθεί υπό έλεγχο στην Ελλάδα από το 1981 έως το 1986 7

>ΘΕΣΗ ΠΗΝΑΚΑ>

γ)ο κανονισμός (ΕΟΚ) αριθ. 2822/88 () της Επιτροπής θέσπισε την άμεση απαξίωση του προϊόντος τη στιγμή της αγοράς σε ποσοστό 65 % της αξίας αγοράς του στην παρέμβαση, μετά την αφαίρεση του ποσού της πριμοδότησης 7 κατά το τέλος του οικονομικού έτους, δηλαδή τον Οκτώβριο, πραγματοποιείται και άλλη «ειδική» απαξίωση του προϊόντος 7 η απαξίωση αυτή βασίζεται στους υπολογισμούς των αποθεμάτων που δίνουν τα κράτη μέλη τον Αύγουστο και λαμβάνει υπόψη τις διαθέσιμες πιστώσεις στο τέλος του έτους 7 το υψηλό επίπεδο της απαξίωσης κατά τα έτη πριν από το 1991 οδήγησε σε μεγάλα κέρδη από τις πωλήσεις αποθεμάτων το 1991 και το 1992 7

δ)οι δαπάνες που παρουσιάζονται κάθε έτος δεν είναι οριστικές μέχρι να ολοκληρωθούν οι διαδικασίες εκκαθάρισης για ένα συγκεκριμένο έτος, δηλαδή μετά από 3 έτη 7 ο πίνακας 5 παρουσιάζει τις απορρίψεις δαπανών υπέρ του κοινοτικού προϋπολογισμού που αποφάσισε η Επιτροπή μετά την εκκαθάριση των λογαριασμών για τα έτη από 1987 έως 1990 7

ε)τα κέρδη από τις πωλήσεις των αποθεμάτων παρέμβασης εμφανίζονται στους λογαριασμούς ως αρνητικές δαπάνες και με τον τρόπο αυτό οι συνολικές δαπάνες για τον καπνό για ένα συγκεκριμένο έτος παρουσιάζονται χαμηλότερες 7 οι απο-ρρίψεις δαπανών μετά από εκκαθαριστικούς ελέγχους αφαιρούνται ως αρνητικές δαπάνες από το σύνολο των δαπανών του ΕΓΤΠΕ, παρουσιάζοντας με τον τρόπο αυτό μειωμένες τις δαπάνες του ΕΓΤΠΕ 7 και οι δύο αυτές μέθοδοι οδηγούν στην αυτόματη επαναχρησιμοποίηση των κεφαλαίων από προηγούμενα οικονομικά έτη για τους ίδιους σκοπούς.

3.3. Σύμφωνα με τις κοινοτικές λογιστικές διατάξεις (), τα κράτη μέλη χωρίζουν το ποσό που καταβάλλεται για την αγορά καπνού από την παρέμβαση σε ένα τμήμα πλασματικής πριμοδότησης και σε ένα τμήμα παρέμβασης. Το τμήμα της πριμοδότησης δηλώνεται στις μηνιαίες δηλώσεις δαπανών ως πριμοδότηση και καταχωρείται από την Επιτροπή σαν να ήταν πραγματική πριμοδότηση που καταβλήθηκε για καπνό ο οποίος πωλήθηκε στην αγορά. Η διαφορά ανάμεσα στο ποσό της πλασματικής πριμοδότησης και την τιμή αγοράς του καπνού αποτελεί την αξία του αποθέματος κατά την αγορά. Δεν φανερώνει στην αρμόδια για τον προϋπολογισμό αρχή το πραγματικό κόστος του καπνού που δεν είχε διέξοδο στην αγορά.

>ΘΕΣΗ ΠΗΝΑΚΑ>

3.4. 1/4πως και στις άλλες αγορές, η ενίσχυση (πριμοδότηση) καθορίζεται σε ECU αλλά καταβάλλεται από τα κράτη μέλη σε εθνικό νόμισμα. Στα πλαίσια της ΚΟΑ του καπνού, οι επιχειρήσεις μεταποίησης μπορούσαν να λάβουν προκαταβολή της πριμοδότησης κατά τη θέση του καπνού υπό έλεγχο, αλλά η πριμοδότηση καθίστατο οριστικά πληρωτέα μόνο κατά την ημερομηνία εξόδου του καπνού από τον έλεγχο μετά την επεξεργασία. Αυτό οδηγούσε σε αδικαιολόγητες δαπάνες. Κράτη μέλη με νόμισμα που υφίστατο υποτίμηση μεταξύ της ημερομηνίας της προκαταβολής και της ημερομηνίας που καθίστατο οριστικά πληρωτέα η πριμοδότηση θα προέβαιναν σε περαιτέρω πληρωμή σε εθνικό νόμισμα η οποία θα αντιπροσώπευε τη διαφορά μεταξύ της πριμοδότησης σε εθνικό νόμισμα με την αρχική τιμή συναλλάγματος και της πριμοδότησης με τη νέα τιμή συναλλάγματος.

3.5. Στα πλαίσια της αναμορφωμένης ΚΟΑ, το πρόβλημα έχει επιλυθεί. Η πριμοδότηση καθίσταται πληρωτέα όταν ο καπνός παραδίδεται από τον καλλιεργητή για μεταποίηση, η δε ημερομηνία για την εφαρμογή της τιμής μετατροπής είναι καθορισμένη. Εντούτοις, εξακολουθεί να υπάρχει το πρόβλημα για εσοδείες προγενέστερες του 1993. Το εκτιμώμενο κόστος για τον προϋπολογισμό από αυτή την πρόσθετη πληρωμή ήταν περίπου 50 εκατ. ECU ετησίως. Το κόστος θα συνεχίσει να υπάρχει για τα επόμενα τέσσερα χρόνια, μέχρις ότου λήξει τελικά η αρχική ΚΟΑ.

3.6. Δεν υπάρχει δημοσιονομική αιτιολογία για την πρακτική αυτή. Η Επιτροπή έπρεπε να είχε προτείνει αλλαγές της αρχικής ΚΟΑ προς αποφυγή αυτών των πρόσθετων δαπανών. Εάν δεν τροποποιηθεί ο κανονισμός, ενδέχεται να υπάρξει επίπτωση στην ομαλή λειτουργία της αναμορφωμένης ΚΟΑ του καπνού. Οι επιχειρήσεις επεξεργασίας θα έχουν κίνητρο να κρατούν καπνά από εσοδείες προγενέστερες του 1993 ώστε να επωφεληθούν από οποιαδήποτε υποτίμηση. Επιπλέον, θα δημιουργηθούν αδικαιολόγητες δαπάνες για τον προϋπολογισμό. Παραδείγματα των επιπτώσεων υποτίμησης σε συγκεκριμένα κράτη μέλη παρατίθενται στα σημεία 3.34 - 3.36 και 3.84 - 3.85.

Πριμοδοτήσεις

3.7. Οι πριμοδοτήσεις αποτελούν τη σημαντικότερη κατηγορία των κοινοτικών δαπανών για τον ακατέργαστο καπνό και αντιπροσωπεύουν το 90 % περίπου των συνολικών δαπανών της ΚΟΑ. Καταβάλλονται από τις αρμόδιες εθνικές αρχές στους πρώτους αγοραστές, οι οποίοι είτε επεξεργάζονται οι ίδιοι ή αναθέτουν την επεξεργασία του καπνού, υπό την προϋπόθεση ότι έχουν καταβάλει στον παραγωγό τουλάχιστον την τιμή παρέμβασης (ελάχιστη τιμή). Οι πριμοδοτήσεις καταβάλλονται για την ποσότητα ακατέργαστου καπνού που τίθεται υπό επίσημο έλεγχο στις εγκαταστάσεις του μεταποιητή ή σε απομακρυσμένα σημεία συγκέντρωσης και έχει μία πρότυπη περιεκτικότητα σε υγρασία, αφού αφαιρεθούν η ποσότητα καπνού που δεν ικανοποιεί τις προδιαγραφές καθώς και οι ξένες ύλες.

3.8. Εφόσον το τελικό δικαίωμα για την καταβολή της πριμοδότησης εξαρτάται από την επεξεργασία της ποσότητας καπνού που έχει παραδοθεί, το τελικό ποσό της πριμοδότησης είναι δυνατό να καθορισθεί μόνο όταν η μεταποιηθείσα ποσότητα καπνού έχει βγεί από το καθεστώς ελέγχου. Αυτό είναι δυνατό να συμβεί αρκετά χρόνια αργότερα, αλλά από το 1991 η επιτρεπόμενη διάρκεια έχει περιορισθεί στα 4 έτη (). Για το λόγο αυτό η αποθήκευση καπνού σε φύλλα και του επεξεργασμένου καπνού καθώς και η παραλαβή και η διάθεση ποσοτήτων από τα αποθέματα, στις εγκαταστάσεις των μεταποιητών πρέπει να επιτηρείται από τις αρμόδιες εθνικές αρχές.

3.9. Για να δοθεί στο μεταποιητή η δυνατότητα να πληρώσει στους παραγωγούς την ελάχιστη τιμή τη στιγμή που αγοράζει τον καπνό, οι κοινοτικοί κανονισμοί προβλέπουν την προκαταβολή της πριμοδότησης. Οι προκαταβολές υπόκεινται στην ύπαρξη μιας «ευρωπαϊκής σύμβασης καλλιέργειας» (που είναι μία σύμβαση αγοράς/πώλησης) ανάμεσα στον μεταποιητή (πρώτο αγοραστή) και τον παραγωγό καθώς και από την κατάθεση από τον μεταποιητή εγγύησης που ανέρχεται στο 20 % του ποσού της πριμοδότησης. Ο παραγωγός υποχρεούται να πωλήσει το σύνολο της παραγωγής των εκτάσεων οι οποίες αναφέρονται στη σύμβαση.

3.10. Από το 1990 έχει δοθεί επίσης στα κράτη μέλη η δυνατότητα να εξαρτούν τη χορήγηση της πριμοδότησης από την ύπαρξη συμβάσεων καλλιέργειας ανάμεσα στον παραγωγό και τον πρώτο μεταποιητή (αγοραστή). Από το 1991 αυτό έγινε υποχρεωτικό (). Σύμφωνα με το άρθρο 2 (β) του κανονισμού (ΕΟΚ) αριθ. 1826/70 της Επιτροπής (1), οι συμβάσεις ανάμεσα στους παραγωγούς και τους μεταποιητές, καθώς και οι δηλώσεις καλλιέργειας από τους παραγωγούς οι οποίοι επεξεργάζονται το δικό τους καπνό, συνήθως μέσω ενός συνεταιρισμού παραγωγών, πρέπει να υποβάλλονται στην εθνική υπηρεσία που είναι αρμόδια για τον έλεγχο. Σύμφωνα με τις διατάξεις του άρθρου 2(γ) του ίδιου κανονισμού, οι εθνικές αρχές πρέπει να πραγματοποιούν επιτόπου ελέγχους στο 5 % των εκτάσεων στις οποίες καλλιεργείται καπνός (), για να επαληθεύουν τα στοιχεία που περιέχουν οι συμβάσεις καλλιέργειας.

3.11. Κάθε έτος, ο κανονισμός του Συμβουλίου για τον καθορισμό των τιμών καθορίζει και τις ζώνες παραγωγής στις οποίες επιτρέπεται η καλλιέργεια κάθε ποικιλίας. Επί πλέον, από το 1988, σύμφωνα με το άρθρο 7 α(1) του βασικού κανονισμού () οι τιμές και οι πριμοδοτήσεις εφαρμόζονται μόνο για τις ποικιλίες οι οποίες προέρχονται από μία κοινότητα στην οποία έχουν καλλιεργηθεί τουλάχιστον μία φορά κατά τα πέντε τελευταία έτη. Επιπλέον το όνομα της κοινότητας πρέπει να αναφέρεται στις συμβάσεις καλλιέργειας. Από το 1992, ισχύει, ως μέτρο που αφορά την ποιότητα, ο περιορισμός της καταβολής της πριμοδότησης στις ποσότητες που αντιστοιχούν σε στρεμματικές αποδόσεις οι οποίες έχουν καθορισθεί κατά ποικιλία και κατά περιοχή ().

3.12. Οταν ο καπνός τίθεται υπό τον επίσημο έλεγχο της αρμόδιας εθνικής υπηρεσίας, πρέπει να πραγματοποιείται ανάλυση για την ανίχνευση του ποσοστού της υγρασίας. Ο κανονισμός (ΕΟΚ) αριθ. 409/76 της Επιτροπής () απαιτεί την δειγματοληψία από κάθε δέμα ενός αριθμού φύλλων αναλογικά με το βάρος του δέματος, και ο αριθμός των φύλλων να είναι επαρκής για να είναι αντιπροσωπευτικός όλου του δέματος. Το δείγμα πρέπει να περιλαμβάνει ίση ποσότητα φύλλων από την εξωτερική πλευρά του δέματος, από το κέντρο και από μια ενδιάμεση θέση. Τα φύλλα που συλλέγονται πρέπει να αναμειγνύονται και να κόβονται σε μικροσκοπικά τεμάχια (πλάτους από 0,4 έως 2mm). Αυτά τα τεμαχισμένα φύλλα πρέπει στη συνέχεια να αναμειγνύονται και να λαμβάνεται ένα αντιπροσωπευτικό δείγμα. Η περιεκτικότητα σε υγρασία πρέπει να καθορίζεται με μία από τις δύο επιστημονικές μεθόδους, Brabender ή Beaudesson. Σε περίπτωση που δεν γίνεται χρήση αυτών των εργαστηριακών δοκιμών, τότε πρέπει ο οργανισμός πληρωμής να παρακρατεί το 5 % της προκαταβολής της πριμοδότησης μέχρι να καθορισθεί η τελική πληρωμή. Για να αποτραπεί το ενδεχόμενο της καταβολής μεγαλύτερου ποσού για τον καπνό που έχει υπερβολικά μεγάλη περιεκτικότητα σε υγρασία, ή μικρότερου ποσού για τον καπνό που είναι υπερβολικά ξηρός, πρέπει να γίνει μία προσαρμογή του βάρους, εάν η διαπιστωθείσα υγρασία διαφέρει κατά περισσότερο από 1 % από την περιεκτικότητα αναφοράς που καθορίζεται στο παράρτημα ΙV του κανονισμού (ΕΟΚ) 1727/70 της Επιτροπής (). Επί πλέον, πρέπει να υπολογίζεται και να αφαιρείται η ποσότητα των ξένων σωμάτων και του υποβαθμισμένου καπνού.

3.13. Η καταβολή των πριμοδοτήσεων εξαρτάται από την προσκόμιση εκ μέρους του μεταποιητή στον οργανισμό πληρωμής μιας επίσημης απόδειξης ότι ο καπνός έχει τεθεί υπό έλεγχο. Η απόδειξη αυτή συνίσταται σε πιστοποιητικό πριμοδότησης που συντάσσουν οι υπηρεσίες ελέγχου των κρατών μελών. Το πρώτο τμήμα του πιστοποιητικού αυτού συμπληρώνεται όταν ο καπνός τίθεται υπό έλεγχο και το δεύτερο τμήμα κατά την έξοδο του προϊόντος από τον έλεγχο.

3.14. Αν και ορισμένες αναλύσεις (π.χ. για την ανίχνευση του ποσοστού της υγρασίας) περιγράφονται λεπτομερώς, οι κοινοτικοί κανονισμοί δεν καθορίζουν όλες τις απαραίτητες διαδικασίες ελέγχου για τη διασφάλιση σωστών πληρωμών. Ετσι, τα κράτη μέλη υιοθέτησαν διάφορες μεθόδους ελέγχου που να εξυπηρετούν τους στόχους τους.

3.15. Το άρθρο 8 του κανονισμού (ΕΟΚ) αριθ. 729/70 του Συμβουλίου () για τη χρηματοδότηση της κοινής γεωργικής πολιτικής ορίζει ότι:

«Τα κράτη μέλη... λαμβάνουν τα αναγκαία μέτρα προκειμένου να:

- εξασφαλίσουν την πραγματοποίηση και την κανονικότητα των χρηματοδοτούμενων από το Ταμείο πράξεων,

- προλάβουν και διώξουν παρατυπίες,

- ανακτήσουν τα απωλεσθέντα εξαιτίας παρατυπιών ή αμελειών ποσά.»

Έτσι τα εθνικά συστήματα ελέγχου για τον καπνό πρέπει να περιλαμβάνουν ορισμένους βασικούς ελέγχους, ανεξάρτητα αν αυτοί καθορίζονται ή όχι σε συγκεκριμένους κοινοτικούς κανονισμούς. Οι βασικοί έλεγχοι πρέπει να συνίστανται σε έλεγχο:

α)της ακρίβειας των δεδομένων που περιέχουν οι συμβάσεις/δηλώσεις καλλιέργειας, π.χ. της καλλιεργούμενης έκτασης και της απόδοσης 7

β)της επιλεξιμότητας των περιοχών παραγωγής και των κοινοτήτων από τις οποίες προέρχεται ο καπνός που τίθεται υπό έλεγχο 7

γ)του καπνού που τίθεται υπό έλεγχο με βάση τα στοιχεία των συμβάσεων καλλιέργειας 7

δ)της ποικιλίας και της ποιότητας των ποσοτήτων καπνού που παραδίδονται 7

ε)ότι έχει καταβληθεί η ελάχιστη τιμή 7

στ)ότι τα αποθέματα του ακατέργαστου και μεταποιημένου καπνού που βρίσκεται υπό έλεγχο είναι ασφαλή 7

ζ)της επεξεργασίας και της διάθεσης του καπνού 7

η)της ορθότητας των εντολών πληρωμών.

3.16. Κατά τη διάρκεια της επεξεργασίας τα δέματα ακατέργαστου καπνού που παραδίδουν οι παραγωγοί χάνουν την ταυτότητά τους, λόγω της διαλογής, της ανάμειξης, της αφαίρεσης των μίσχων κλπ. Επειδή η τελική πληρωμή της πριμοδότησης πραγματοποιείται μόνο εάν προσκομισθεί η απόδειξη ότι ο μεταποιημένος καπνός έχει βγει από τον έλεγχο, τα εθνικά συστήματα ελέγχου οφείλουν επίσης να εγγυώνται ότι τα καπνά που έχουν τεθεί εκτός ελέγχου ελήφθησαν από καπνά που είχαν τεθεί υπό έλεγχο σε ένα συγκεκριμένο έτος. Αυτό γίνεται με σύγκριση των ποικιλιών, των ποιοτήτων και του βάρους του καπνού που βγαίνει από τον έλεγχο με του καπνού που έχει τεθεί υπό έλεγχο. Συνεπώς, ο έλεγχος του καπνού πρέπει να είναι ο ίδιος και κατά την έναρξη και κατά την άρση του ελέγχου. Το Συνέδριο πιστεύει ότι είναι αδύνατο να γίνει τέτοια σύγκριση.

3.17. Τέλος, ο κανονισμός (ΕΟΚ) αριθ. 4045/89 του Συμβουλίου () επιβάλλει στα κράτη μέλη να πραγμα-τοποιούν ελέγχους μετά την πληρωμή, οι οποίοι καλούνται διεξοδικοί έλεγχοι των εμπορικών εγγράφων των εταιρειών οι οποίες λαμβάνουν ποσά άνω των 200 000 ECU ετησίως από το ΕΓΤΠΕ-τμήμα εγγυήσεων.

Γερμανία

3.18. Στη Γερμανία, τον έλεγχο του κοινοτικού συστήματος για τον καπνό τον πραγματοποιεί το Ομοσπονδιακό Υπουργείο Οικονομικών μέσω της διεύθυνσης τελωνείων, της οποίας το βασικό τελωνείο στο Αμβούργο (ΗΖΑ-Hamburg Jonas) είναι ο οργανισμός πληρωμής σύμφωνα με τις διατάξεις του άρθρου 4 του κανονισμού (ΕΟΚ) αριθ. 729/70 (). Είκοσι ένας μεταποιητές επεξεργάζονται τον καπνό για τη μετέπειτα πώληση στους βιομήχανους. Τα μεταποιούμενα καπνά καλλιεργούνται ως επί το πλείστον στη Γερμανία, αν και κάποιες ποσότητες εισάγονται από άλλα κράτη μέλη, κυρίως από την Ιταλία. Τα καπνά τίθενται υπό έλεγχο σε απομακρυσμένα σημεία συλλογής από τους τοπικούς τελωνειακούς υπαλλήλους. Το προσωπικό των τελωνείων ελέγχει επίσης και τους μεταποιητές.

3.19. Ο HZA Hamburg Jonas είναι η αρμόδια αρχή για την καταχώρηση των συμβάσεων καλλιέργειας. Εντούτοις, ο λογιστικός έλεγχος απεκάλυψε ότι δεν γινόταν καταχώρηση των συμβάσεων, αλλά απλή συγκέντρωσή τους κατά έτος και κατά μεταποιητή, και ότι τα πιστοποιητικά πριμοδότησης δεν αναφέρονταν σε συμβάσεις, με αποτέλεσμα να είναι αδύνατο να εξακριβωθεί η αντιστοιχία των πιστοποιητικών με βάση τα οποία είχαν πληρωθεί οι προκαταβολές, με τις αντίστοιχες συμβάσεις. Παρατηρήθηκαν οι εξής παρατυπίες:

α)πραγματοποιήθηκε προκαταβολή πριμοδότησης ύψους 2,6 εκατ. DM σε γερμανό αγοραστή ιταλικού καπνού βάσει 15 πιστοποιητικών πριμοδότησης τα οποία δεν περιείχαν καμία αναφορά σε μία τελική σύμβαση και τα οποία ο γερμανικός οργανισμός πληρωμής δεν μπορούσε σε καμία περίπτωση να προσκομίσει τη στιγμή του λογιστικού ελέγχου (Ιούνιος 1991) 7 στις εγκαταστάσεις του μεταποιητή, στις οποίες υπέστησαν τα καπνά ζύμωση για λογαριασμό του αγοραστή, βρέθηκαν τελωνειακά έγγραφα που αφορούν αυτά τα πιστοποιητικά πριμοδότησης στα οποία αναφερόταν η ημερομηνία της σύμβασης χωρίς να αναφέρεται ο προμηθευτής 7 βρέθηκε, εντούτοις, μία σύμβαση που ανέφερε ότι την παρτίδα του καπνού προμήθευσε ένας ιταλικός συνεταιρισμός παραγωγών 7 αλλά στον ιταλικό οργανισμό πληρωμής «ΑΙΜΑ» ο αριθμός αναφοράς της ίδιας σύμβασης αφορούσε άλλο καπνό για τον οποίο είχε συναφθεί σύμβαση από τον ίδιο γερμανό μεταποιητή με διαφορετικό μεταποιητή/έμπορο στην Ιταλία 7 οι ελεγκτές ενημέρωσαν τις ιταλικές αρχές ελέγχου γι' αυτή την ασυμφωνία και οι γερμανικές αρχές έλαβαν επίσημη αίτηση από τις ιταλικές αρχές να πραγματοποιήσουν έλεγχο στις εγκαταστάσεις του γερμανού αγοραστή 7 οι γερμανικές αρχές ενημέρωσαν το Συνέδριο τον Ιούλιο του 1993 ότι δεν διαπιστώθηκαν παρατυπίες στη Γερμανία 7 οι ιταλικές αρχές όφειλαν να συνεχίσουν την εξέταση των παρατυπιών μέχρι να καταλήξουν σε ικανοποιητικό συμπέρασμα 7

β)στο αντίγραφο μιας άλλης σύμβασης ανάμεσα στον ίδιο αγοραστή και σε έναν ιταλό μεσάζοντα, την οποία ερευνά η Guardia di Finanza, έγινε αλλαγή με το χέρι του ονόματος της ποικιλίας από «Forchheimer Havanna» σε «Badischer Geudertheimer» 7 το πρωτότυπο της σύμβασης αυτής που εξετάσθηκε στον ΑΙΜΑ δεν περιείχε αυτή την τροποποίηση 7 επειδή, ωστόσο, το Συμβούλιο μείωσε την πριμοδότηση για τον ιταλικό καπνό Badischer Geudertheimer στο επίπεδο της πριμοδότησης για το Forchheimer Havanna, η αλλαγή αυτή στη σύμβαση δεν είχε δημοσιονομικές επιπτώσεις 7

γ)εντοπίσθηκαν τρεις συμβάσεις οι οποίες δεν ανταποκρίνονται στις απαιτήσεις του άρθρου 3 παράγραφος 1 του κανονισμού (ΕΟΚ) 727/70 (), το οποίο ορίζει ότι η πριμοδότηση χορηγείται σε φυσικά ή νομικά πρόσωπα που αγοράζουν τον καπνό απευθείας από τους παραγωγούς ή από τους συνεταιρισμούς των και όχι μέσω ενός μεσάζοντα 7 οι τρεις εν λόγω συμβάσεις αναφέρουν ότι οι γερμανοί μεταποιητές δεν αγόρασαν τον καπνό απευθείας από τους παραγωγούς 7 για το λόγο αυτό δεν έπρεπε να καταβληθεί καμία πριμοδότηση.

3.20. Οι γερμανικές αρχές ελέγχουν την επιλεξιμότητα των κοινοτήτων από τις οποίες παραδίδεται ο καπνός για να τεθεί υπό έλεγχο μόνο στο πλαίσιο των ελέγχων μετά την πληρωμή, σύμφωνα με τον κανονισμό (ΕΟΚ) αριθ. 4045/89 () και σύμφωνα με τις διατάξεις του άρθρου 2(γ) του κανονισμού (ΕΟΚ) αριθ. 1726/70 (), όταν οι αρχές πραγματοποιούν επί τόπου ελέγχους στο 5 % των εκτάσεων στις οποίες καλλιεργείται καπνός (). Η Γαλλία και η Ιταλία έχουν θεσπίσει προγράμματα με τη βοήθεια ηλεκτρονικών υπολογιστών που πραγματοποιούν ελέγχους για την επιλεξιμότητα των κοινοτήτων πριν από την πληρωμή και με τον τρόπο αυτό έχουν τη δυνατότητα να εντοπίσουν τις μη επιλέξιμες προμήθειες καπνού πριν από την πληρωμή και να αποφύγουν τις διαδικασίες ανάκτησης οφειλόμενων ποσών. Τα χρήματα της Κοινότητας διασφαλίζονται καλύτερα με το σύστημα αυτό.

3.21. Οι έλεγχοι όταν ο καπνός τίθεται υπό έλεγχο εκτελούνται από αντιπροσώπους και του καλλιεργητή και του αγοραστή υπό την επίβλεψη τοπικών τελωνειακών υπαλλήλων. Ο έλεγχος για την περιεκτικότητα σε υγρασία πραγματοποιείται με την εξέταση δια της αφής των φύλλων καπνού σύμφωνα με μία διαδικασία που αποκαλείται «haptische Methode». Οι ποσότητες καπνού που κρίνονται ότι έχουν υπερβολικά υψηλό ποσοστό υγρασίας απορρίπτονται για να υποβληθούν σε περαιτέρω αποξήρανση από τον καλλιεργητή, ενώ η υπόλοιπη ποσότητα καπνού γίνεται αποδεκτή και καταχωρείται ως ανταποκρινόμενη στις προδιαγραφές για την περιεκτικότητα σε υγρασία που καθορίζουν οι κανονισμοί. Οι γερμανικές αρχές θεωρούν ότι οι δικοί τους έλεγχοι για την ανίχνευση της υγρασίας είναι ακριβείς με περιθώριο απόκλισης 2 %, αλλά οι δοκιμές που πραγματοποίησαν οι ελεγκτές του Συνεδρίου στο εργαστήριο του ίδιου του μεταποιητή έδειξαν ότι ο καπνός που μόλις είχε τεθεί υπό έλεγχο με «την κανονική περιεκτικότητα σε υγρασία» ήταν ξηρότερος κατά ποσοστά από 3,7 έως 7,6 %, με αποτέλεσμα η τιμή που καταβλήθηκε στον παραγωγό να είναι κατώτερη από την ελάχιστη τιμή. Επειδή η καταβολή της ελάχιστης τιμής αποτελεί απαράβατη προϋπόθεση για την είσπραξη της πριμοδότησης, οι έλεγχοι για την περιεκτικότητα σε υγρασία πρέπει να βελτιωθούν και να ελέγχεται εάν έχει καταβληθεί η ελάχιστη τιμή πριν από την καταβολή της πριμοδότησης.

3.22. O HZA-Hamburg Jonas πραγματοποίησε ελέγχους των πιστοποιητικών πριμοδότησης για να επαληθεύσει εάν είχαν καταβληθεί οι ελάχιστες τιμές. Εντούτοις, οι έλεγχοι αυτοί δεν είχαν κανένα νόημα όσον αφορά την ποικιλία Badischer Geudertheimer, που αντιπροσωπεύει περίπου το ένα τρίτο της γερμανικής παραγωγής καπνού, επειδή δεν είναι δυνατό να θεωρηθούν αξιόπιστα τα στοιχεία για τις ποιότητες και κατά συνέπεια για τις τιμές που αναφέρονται στα πιστοποιητικά πριμοδότησης. 1/4λες οι παραδόσεις καπνών αυτής της ποικιλίας έχουν καταχωρηθεί στα πιστοποιητικά πριμοδότησης στην ποιοτική κατηγορία ΙΙΙ, η οποία έχει χαμηλότερη τιμή από την κατηγορία ΙΙ. Ομως, κατά τη διάρκεια των επισκέψεων που πραγματοποίησαν ελεγκτές του Συνεδρίου σε κέντρα συλλογής και σε εγκαταστάσεις μεταποιητών, διαπιστώθηκε ότι κάποιες ποσότητες καπνού ήταν στην πραγματικότητα της κατηγορίας ΙΙ. Άρα, δεν υπάρχει απόδειξη ότι γι' αυτή την ποσότητα καπνού έχει καταβληθεί η ελάχιστη τιμή.

3.23. Υπάρχει πράγματι ένα γενικό πρόβλημα επαλήθευσης του αν οι μεταποιητές καταβάλλουν τις ελάχιστες τιμές για τον καπνό που παράγεται στη Γερμανία. Ο έλεγχος δεν πραγματοποιείται κατά τη στιγμή που τίθενται τα καπνά υπό έλεγχο, αλλά κατά τη διάρκεια του διεξοδικού λογιστικού ελέγχου που πραγματοποιείται σύμφωνα με τον κανονισμό (ΕΟΚ) αριθ. 4045/89 () ένα ή δύο έτη μετά την τελική πληρωμή, και αυτό όχι συστηματικά. Δεν πραγματοποιήθηκε κανένας έλεγχος για δικαιούχους μικρών ποσών και, όσον αφορά τον καπνό που εισάγεται από την Ιταλία, δεν υπήρξε επιβεβαίωση ότι καταβλήθηκε στους ιταλούς καλλιεργητές η ελάχιστη τιμή. Οι γερμανικές αρχές ενημερώθηκαν για το πρόβλημα από την Επιτροπή, τελευταία φορά το 1990, όμως το γερμανικό σύστημα δεν είχε τροποποιηθεί την εποχή του ελέγχου του Συνεδρίου, το Νοέμβριο του 1991, ώστε να εξασφαλίζει τον έλεγχο της καταβολής της ελάχιστης τιμής πριν από τη χορήγηση της πριμοδότησης.

3.24. Σύμφωνα με το άρθρο 7 παράγραφος 2 του κανονισμού (ΕΟΚ) αριθ. 1726/70 της Επιτροπής (), η πρώτη αίτηση ενός μεταποιητή για τη χορήγηση πριμοδότησης πρέπει να συνοδεύεται με δήλωση αποθεμάτων. Οι γερμανικές αρχές ελέγχουν τις δηλώσεις αυτές μόνο στην περίπτωση που επιλέγονται οι μεταποιητές για το διεξοδικό λογιστικό έλεγχο που προβλέπει ο κανονισμός (ΕΟΚ) αριθ. 4045/89 (1). Το σύστημα αυτό είναι σαφώς ανεπαρκές, εφόσον δεν είναι πλέον δυνατό να γίνει εκείνη τη στιγμή φυσικός έλεγχος των δηλωθέντων αποθεμάτων.

Ελλάς

3.25. Στην Ελλάδα το σύστημα που διέπει τον καπνό το διαχειρίζεται ο Εθνικός Οργανισμός Καπνού (ΕΟΚ), ένας δημόσιος οργανισμός που χορηγούσε εγκρίσεις για την καλλιέργεια καπνού πριν από την προσχώρηση της Ελλάδας στην Κοινότητα. Η έδρα του οργανισμού βρίσκεται στην Αθήνα, ενώ υπάρχουν διάφορα περιφερειακά γραφεία σε περιοχές καλλιέργειας καπνού. Ο οργανισμός αυτός παρακολουθεί την καλλιέργεια των παραγωγών, από τη σπορά και τη φύτευση μέχρι τη συγκομιδή. Ελέγχει επίσης την επεξεργασία του καπνού, η οποία πραγματοποιείται σε 122 εργοστάσια πρώτης επεξεργασίας, που σχεδόν όλα βρίσκονται στη Βόρεια Ελλάδα. Ο ΕΟΚ απασχολεί ένα μεγάλο αριθμό γεωπόνων και επιθεωρητών προκειμένου να εκτελέσει τις υποχρεώσεις του και να ανταποκριθεί στα καθήκοντα ελέγχου.

3.26. Ο ΕΟΚ επίσης εξετάζει τις αιτήσεις και παρέχει άδεια για την καταβολή της πριμοδότησης. Οι ίδιες οι πληρωμές πραγματοποιούνται από τον οργανισμό πληρωμής ΔΙΔΑΓΕΠ, μία διεύθυνση του Υπουργείου Γεωργίας.

3.27. Ο ΕΟΚ είναι αυτοχρηματοδοτούμενος οργανισμός. Ενα μέρος των εσόδων του προέρχεται από εισφορά 2 % επί της αξίας των αγορών φύλλων καπνού που επιβάλλεται κάθε έτος στους μεταποιητές (). Το συνολικό ποσό των εισφορών που εισπράχθηκε κατά την περίοδο 1987 έως 1991 υπερέβη τα 56 εκατ. ECU (7 700 εκατ. δραχμές) και αντιπροσώπευε το 38 % των συνολικών εσόδων του ΕΟΚ.

3.28. Τα προβλήματα της πραγματοποίησης ελέγχων σε περιοχές καλλιέργειας οξύνονται επειδή δεν υπάρχουν κτηματολόγια σε αυτές τις περιοχές στην Ελλάδα. Για το λόγο αυτό δεν είναι δυνατό να εντοπισθεί στις συμβάσεις χωριστά κάθε αγροτεμάχιο με τη χρήση κτηματολογικών ενδείξεων.

3.29. Οι ελληνικές αρχές δεν ελέγχουν εάν οι πριμοδοτήσεις χορηγούνται μόνο για ποικιλίες καπνού που προέρχονται από επιλέξιμες κοινότητες. Το γεγονός αυτό έχει δημιουργήσει σημαντικότατα προβλήματα για την παραγωγή της ποικιλίας Βιρτζίνια στις περιοχές του Αγρινίου και της Θεσσαλονίκης. Το 1989, όταν το Αγρίνιο παρήγαγε 2 875 τόννους (το 30 % της συνολικής παραγωγής της ποικιλίας Βιρτζίνια στην Ελλάδα που ανήλθε σε 9 480 τόννους), οι 13 από τις 29 κοινότητες που καλλιεργούν την ποικιλία αυτή δεν ήταν επιλέξιμες για πριμοδοτήσεις. Το 1990 οι κοινότητες αυτές ήταν 24 σε σύνολο 54. Στη Θεσσαλονίκη, οι 8 από τις 25 κοινότητες που έλαβαν πριμοδοτήσεις το 1989 και οι 8 από τις 32 κοινότητες το 1990 δεν ήταν επιλέξιμες για πριμοδότηση. Παρόλα αυτά, και στις δύο περιπτώσεις χορηγήθηκαν οι πριμοδοτήσεις χωρίς τη διενέργεια ελέγχου.

3.30. Είναι προφανές ότι οι πριμοδοτήσεις χορηγήθηκαν λανθασμένα για καπνά που δεν προέρχονται από επιλέξιμες κοινότητες. Οι ελληνικές αρχές δεν πραγματοποίησαν τους ελέγχους που καθορίζουν οι κανονισμοί για όλες τις ποικιλίες που φυτεύθηκαν από το 1989. Αν και το Συνέδριο υπενθύμισε επανειλημμένα στις ελληνικές αρχές αυτή τους την υποχρέωση, αυτές δεν πραγματοποίησαν τους αναγκαίους ελέγχους. Εντούτοις, το Συνέδριο θεωρεί ότι η εν λόγω ποσότητα κυμαίνεται γύρω στους 1 000 τόννους της ποικιλίας Βιρτζίνια και για τα δύο έτη, το 1989 και το 1990, και σε μικρότερες ποσότητες κατά τα επόμενα έτη (δεδομένου ότι οι κοινότητες καθίστανται αυτομάτως επιλέξιμες το έτος μετά την πρώτη συγκομιδή μιας νέας ποικιλίας). Επειδή είναι πιθανό να υπάρχουν και άλλες παράτυπες πληρωμές και για άλλες ποικιλίες καπνού, το συνολικό ποσό των αχρεωστήτως καταβληθέντων μπορεί να είναι σημαντικό, πιθανότατα να υπερβαίνει τα 4 εκατ. ECU.

3.31. Το πιστοποιητικό πριμοδότησης δεν συντάσσεται σύμφωνα με τους κανόνες. Το πρώτο μέρος του πιστοποιητικού συμπληρώνεται μόνο κατά το τέλος της συγκομιδής και όχι, όπως απαιτεί ο κανονισμός, όταν τα καπνά τίθενται πράγματι υπό έλεγχο. Αντίθετα, εκδίδονται «πιστοποιητικά για τμηματική πριμοδότηση» για παρτίδες καπνού που παραδίδουν διάφορα κέντρα συλλογής χωριών στο μεταποιητή. Υπάλληλοι του ΕΟΚ παραδέχθηκαν ότι ο καπνός μπορεί να μεταποιείται ακόμα και πριν να περιληφθεί σε ένα «πιστοποιητικό τμηματικής πριμοδότησης».

3.32. Με βάση τα ανωτέρω δεν είναι δυνατό να θεωρηθούν αξιόπιστα τα στοιχεία που περιέχει το πιστοποιητικό της τελικής πριμοδότησης, εφόσον οι έλεγχοι του καπνού σε φύλλα δεν είναι δυνατό να πραγματοποιηθούν μετά την επεξεργασία του και δεν είναι δυνατό να υπάρξει σωστή επίβλεψη, εάν η επεξεργασία του καπνού γίνεται πριν αυτός περιληφθεί στο πιστοποιητικό πριμοδότησης. Ο ΕΟΚ ανέλαβε τη δέσμευση να βελτιώσει τις διαδικασίες.

3.33. Ο έλεγχος των πρώτων μεταποιητών και των εξαγωγέων βασίζεται σε καταχωρήσεις των επιθεωρητών σε επίσημα βιβλία τα οποία δεν έχουν σχέση με το σύστημα τήρησης λογιστικών βιβλίων από τους εμπόρους. Δεν υπάρχει έλεγχος ανάμεσα σε αυτά και τα λογιστικά βιβλία και στις χρηματοοικονομικές καταχωρήσεις των επιχειρήσεων, προκειμένου να εξακριβωθούν η αυθεντικότητα και η ακρίβεια των συναλλαγών που καταχωρούνται στα βιβλία. Οσο δεν υπάρχει αυτή η διασταύρωση των στοιχείων, δεν είναι δυνατό να επιβεβαιωθεί η ακρίβεια των στοιχείων στα οποία βασίζονται οι πληρωμές.

3.34. Αν και οι διαδικασίες για τον έλεγχο του καπνού κατά την έξοδο από τον έλεγχο ήταν γενικά ικανοποιητικές, διαπιστώθηκε ότι η άρση του ελέγχου του καπνού πραγματοποιούνταν ορισμένες φορές με κάποια καθυστέρηση, με αποτέλεσμα να αυξάνονται οι κοινοτικές δαπάνες. Λίγο πριν από τη λήξη του ορίου των τεσσάρων ετών, οι έλληνες εξαγωγείς θέτουν τα δεματοποιημένα καπνά τους υπό καθεστώς τελωνειακής αποταμίευσης ενόψει εξαγωγής τους προς τρίτες χώρες και ζητούν προκαταβολή της επιστροφής κατά την εξαγωγή. Οι ελληνικές αρχές, ωστόσο, δεν αίρουν τον έλεγχο του καπνού δυνάμει του συστήματος πριμοδότησης, όταν ο καπνός τίθεται υπό τελωνειακό έλεγχο. Ο έλεγχος αίρεται μόνο όταν εξάγεται πράγματι ο καπνός (μέχρι 6 μήνες αργότερα). Γίνεται συμψηφισμός των προκαταβολών της πριμοδότησης και το υπόλοιπο καταβάλλεται, με βάση την ημερομηνία εξαγωγής προς την τρίτη χώρα, με τη χρησιμοποίηση της αντιπροσωπευτικής (πράσινης) ισοτιμίας για τη δραχμή που ισχύει κατά την ημερομηνία εξαγωγής. Με τον τρόπο αυτό οι μεταποιητές έχουν λάβει συμπληρωματικές πληρωμές πριμοδότησης που αντανακλούν την υποτίμηση της πράσινης δραχμής έναντι του ECU κατά τη διάρκεια της περιόδου που ο καπνός παρέμεινε υπό έλεγχο τελωνειακής αποταμίευσης.

3.35. Αυτό συνιστά λανθασμένη εφαρμογή των κανονισμών. Ενώ το δικαίωμα επιλογής για πριμοδότηση εξαρτάται από την εξαγωγή (ή από την παράδοση στο βιομήχανο), το Συνέδριο θεωρεί ότι η απαίτηση αυτή ικανοποιείται όταν ο καπνός τίθεται υπό τελωνειακό έλεγχο για εξαγωγή και καταβάλλεται μία προκαταβολή της επιστροφής. Το τελικό ποσό της πριμοδότησης και κάθε οφειλόμενο υπόλοιπο πρέπει να υπολογίζεται και να καταβάλλεται με βάση αυτή την ημερομηνία. Ενδεικτικά αναφέρουμε το συμπληρωματικό κόστος των 36 469 893 δραχμών που καταβλήθηκε σε ένα μεταποιητή για καπνά που τέθηκαν υπό έλεγχο τελωνειακής αποταμίευσης στις 20 και 21 Δεκεμβρίου 1990. Η εξαγωγή του καπνού σε τρίτες χώρες πραγματοποιήθηκε στις 18 και 19 Ιουνίου 1991, αμέσως μετά τη μεταβολή της πράσινης ισοτιμίας στις 17 Ιουνίου 1991, με αποτέλεσμα να επιβαρυνθεί ο προϋπολογισμός με συμπληρωματικό ποσό 76 951 ECU.

3.36. Ο πίνακας 6 παρουσιάζει ένα παράδειγμα των συγκριτικών δαπανών σε περίπτωση που δηλώνεται στην Επιτροπή η δαπάνη της πριμοδότησης όταν ο καπνός τίθεται υπό τελωνειακό έλεγχο και όταν δηλώνεται κατά την εξαγωγή του. Ο ΕΟΚ έχει δώσει στο Συνέδριο λεπτομερή στοιχεία και για οκτώ άλλες συναλλαγές για τις οποίες ακολουθήθηκε η ίδια διαδικασία. Τα αχρεωστήτως καταβληθέντα με τα οποία βαρύνθηκε ο κοινοτικός προϋπολογισμός ανέρχονται περίπου σε 140 000 ECU.

3.37. Πριν να πραγματοποηθεί ο λογιστικός έλεγχος του Συνεδρίου, ένας υπάλληλος του ΕΟΚ είχε άμεση πρόσβαση στο σύστημα πληροφορικής του υπουργείου και στα εισαγόμενα προς επεξεργασία δεδομένα για την απευθείας πληρωμή των πριμοδοτήσεων, χρησιμοποιώντας ένα τερματικό στην ΔΙΔΑΓΕΠ. Ο κίνδυνος για λανθασμένες πληρωμές που θα μπορούσε να δημιουργηθεί δεν αντισταθμιζόταν από άλλους ελέγχους. Ο έλεγχος που πραγματοποιούσε στη συνέχεια η ΔΙΔΑΓΕΠ για την εντολή πληρωμών δεν ήταν ικανοποιητικός, εφόσον πραγματοποιούνταν με στοιχεία που αναγράφονταν στο εξωτερικό των φακέλων που έδινε ο ΕΟΚ, όπως τα ονόματα των δικαιούχων και οι αριθμοί των εντολών πληρωμής, τα οποία αντιπαραβάλλονταν με τους καταλόγους πληρωμής που έδινε επίσης ο ΕΟΚ. Οι ίδιοι οι φάκελοι που περιείχαν τα δικαιολογητικά έγγραφα για κάθε πληρωμή δεν ανοίγονταν. Με το σύστημα αυτό δεν είναι δυνατό να διασφαλισθεί η κανονικότητα και η νομιμότητα των πληρωμών. Η διαδικασία αυτή έχει πλέον αλλάξει και δεν παρέχεται πρόσβαση στο σύστημα πληροφορικής σε άτομα που δεν είναι μέλη του προσωπικού του υπουργείου. Τα δικαιολογητικά έγγραφα πρέπει πάντοτε να εξετάζονται και στις εντολές πληρωμής πρέπει να αναγράφεται η λέξη «πληρώθηκε». Επί πλέον, για να αποτραπεί η επαναχρησιμοποίηση των δικαιολογητικών εγγράφων για διπλοπληρωμές, και στα έγγραφα αυτά θα πρέπει επίσης να αναγράφεται η ένδειξη «πληρώθηκε» τη στιγμή της πληρωμής.

3.38. Οι ελληνικές αρχές δεν πραγματοποίησαν λογιστικούς ελέγχους σε μεταποιητές και εξαγωγείς καπνού σύμφωνα με τις διατάξεις του κανονισμού (ΕΟΚ) αριθ. 4045/89 (), παρά το γεγονός ότι είχαν καταβληθεί σημαντικά ποσά σε πρώτους μεταποιητές και σε εξαγωγείς καπνού. Το 1990 και το 1991 έπρεπε να είχε γίνει λογιστικός έλεγχος τουλάχιστον μία φορά στα δύο έτη σε 45 έως 49 επιχειρήσεις από σύνολο 71 επιχειρήσεων που λαμβάνουν ενίσχυση.

3.39. Οι ελληνικές αρχές δήλωσαν ότι η διεύθυνση ελέγχου δεν έχει αρκετό προσωπικό και το υπάρχον προσωπικό δεν είναι επαρκώς εκπαιδευμένο. Παρόλα αυτά, η μη εφαρμογή του προαναφερθέντος κανονισμού είναι απαράδεκτη και θέτει σε κίνδυνο τις κοινοτικές πληρωμές.

Ισπανία

Πίνακας 6 - Συγκριτικό κόστος για τον κοινοτικό προϋπολογισμό

>ΘΕΣΗ ΠΗΝΑΚΑ>

>ΘΕΣΗ ΠΗΝΑΚΑ>

3.40. Η επεξεργασία καπνού στην Ισπανία πραγματοποιείται σε οκτώ εργοστάσια επεξεργασίας. Κατά τα τελευταία χρόνια έγινε αναδιοργάνωση της επεξεργασίας και της διαχείρισης της εθνικής παραγωγής. Μέχρι το 1986 η καλλιέργεια και η πρώτη επεξεργασία καπνού αποτελούσε μονοπώλιο του κρατικού οργανισμού Servicio Nacional de Cultivo y Fermentacion del Tabaco (SNCFT). Από την ημερομηνία προσχώρησης στην Κοινότητα, χαλάρωσαν οι έλεγχοι στην καλλιέργεια καπνού και το τμήμα επεξεργασίας καπνού της SNCFT αποσπάστηκε ως CETARSA (Compania Espanola de Tabaco en Rama S.A.). Η παραγωγή ισπανικών τσιγάρων, ωστόσο, πραγματοποιείται ακόμα από την εθνική επιχείρηση «TABACALERA». Αν και έχουν εισέλθει στην αγορά και άλλοι ανεξάρτητοι μεταποιητές καπνού, η CETARSA εξακολουθεί να παίζει κύριο ρόλο στην επεξεργασία καπνού και είναι ο μόνος σημαντικός μεταποιητής της σκουρόχρωμης ποικιλίας Burley που υφίσταται ζύμωση (Burley F).

3.41. Από το 1986 έως το 1992 ο ΑΝΤ (Agencia Nacional del Tabaco) ήταν ο οργανισμός πληρωμής και ελέγχου για την αγορά καπνού. Τον Απρίλιο του 1991, τα καθήκοντα ελέγχου και πληρωμής για την αγορά αυτή ανέλαβε ο SENPA, που είναι ο βασικός ισπανικός οργανισμός πληρωμής.

3.42. Η όγδοη αιτιολογική σκέψη του προοιμίου του βασικού κανονισμού () καθορίζει, μεταξύ άλλων, ότι πρέπει να διατηρηθεί η ελευθερία των συμβάσεων (δηλαδή ότι οι παραγωγοί πρέπει να είναι ελεύθεροι να συνάπτουν συμβάσεις για την πώληση της παραγωγής τους σε όποιον θέλουν). Ο έλεγχος της ισπανικής αγοράς καπνού, και οι νομικές σχέσεις ανάμεσα στην TABACALERA, την CETARSA και τις εθνικές υπηρεσίες οδήγησε στις εξής παρατηρήσεις:

α)Το ισπανικό βασιλικό διάταγμα υπ' αριθ. 573/87 καθόρισε ότι:

i)η TABACALERA κατέχει μειοψηφική συμμετοχή στην CETARSA (άρθρο 5.1.β.). Εχει σήμερα το 20 % περίπου των μετοχών 7

ii)ο πρόεδρος της CETARSA διορίζεται έπειτα από κοινή πρόταση του Υπουργού Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών και του Υπουργού Γεωργίας, Αλιείας και Επισιτισμού 7 επιπλέον, αντιπρόσωποι του υπουργείου γεωργίας είναι μέλη του διοικητικού συμβουλίου της CETARSA 7

β)αντιπρόσωποι του υπουργείου γεωργίας είναι επίσης μέλη του διοικητικού συμβουλίου της TABACALERA, ενώ ένας από αυτούς ήταν ο διευθυντής του ΑΝΤ.

3.43. Με βάση αυτές τις ρυθμίσεις, το υπουργείο γεωργίας (που είναι αρμόδιο για τον έλεγχο της αγοράς) έχει επίσης και εμπορικό συμφέρον στην αγορά (μέσω της CETARSA και της TABACALERA). Το 1989 η σχέση αυτή ήταν ακόμα στενότερη, εφόσον ένα υψηλό στέλεχος της CETARSA διορίστηκε διευθυντής του ΑΝΤ.

3.44. ΟΙ ισπανικές αρχές και η Επιτροπή πρέπει να επανεξετάσουν κατά πόσο αυτή η ρύθμιση ανταποκρίνεται στις απαιτήσεις της κοινής οργάνωσης αγοράς.

3.45. Αν και υπάρχει ένα σύστημα καταγραφής των συμβάσεων στην Ισπανία, ο ΑΝΤ/SENPA δεν πραγματοποίησε κανένα έλεγχο για να επαληθεύσει ότι οι συμβάσεις ήταν αυθεντικές και έγκυρες. Διαπιστώθηκαν οι εξής παρατυπίες:

α)η ύπαρξη διπλών συμβάσεων για τον καπνό με διαφορετικούς μεταποιητές για την ίδια ποικιλία 7

β)η ύπαρξη συμβάσεων ανάμεσα στους ίδιους καλλιεργητές αλλά διαφορετικούς μεταποιητές, ενώ ο ίδιος καπνός παραδίδονταν ως Burley Ε σε ένα μεταποιητή και ως Burley F σε άλλο μεταποιητή.

3.46. Οι παρατυπίες αυτές οδήγησαν σε εξωπραγματικές υπερεκτιμήσεις των ποσοτήτων που έπρεπε να χορηγηθούν με αποτέλεσμα τη διακοπή της διαδικασίας ελέγχου. Πράγματι το 1991/92 υπογράφηκαν συμβάσεις για 82.631 τόννους, ενώ στην πραγματικότητα μόνο η μισή από αυτή την ποσότητα παραδόθηκε.

3.47. Το πρόβλημα της διενέργειας ελέγχων σε περιοχές που καλλιεργείται ο καπνός οξύνεται από το γεγονός ότι δεν υπάρχουν ενημερωμένα κτηματολόγια στην Ισπανία. Δεν είναι συνεπώς δυνατό να εντοπισθεί στις συμβάσεις κάθε αγροτεμάχιο με τη χρήση κτηματολογικών ενδείξεων.

3.48. Οι ισπανικές αρχές έχουν αντιμετωπίσει το πρόβλημα αυτό μετά το λογιστικό έλεγχο αρχίζοντας ελέγχους των συμβάσεων, συμπεριλαμβανομένων των ποσοτήτων των συμβάσεων και των καλλιεργειών, με την εισαγωγή ενός συστήματος καταγραφής των συμβάσεων σε ηλεκτρονικούς υπολογιστές και πραγματοποιώντας ενημερωτικές συναντήσεις με τους καλλιεργητές. Αυτό είχε σαν αποτέλεσμα να μειωθεί ο αριθμός των συμβάσεων που είναι καταχωρημένες στην Ισπανία σε 5 000 κατά το 1992/93, σε σύγκριση με τις 8 000 το 1991/92 ( P37 %) όπως και να μειωθούν κατά 35 %, από 82.631 τόννους σε 55 000 τόννους, οι ποσότητες των συμβάσεων. Η Επιτροπή πρέπει να εξετάσει την κατάσταση που επικρατούσε πριν από το 1992 και να εξασφαλίσει την επιστροφή οφειλόμενων ποσών, εάν αυτό είναι αναγκαίο.

3.49. Κατά τις περιόδους 1987/88 μέχρι 1989/90 καταβλήθηκαν πριμοδοτήσεις για συνολικά 96 582 χγρ. καπνού Havanna Ε που καλλιεργείται στην περιοχή Campezo της χώρας των Βάσκων, αν και η περιοχή αυτή δεν περιλαμβάνεται στον κατάλογο του κανονισμού με τις εγκεκριμένες περιοχές για την ποικιλία αυτή. Είναι σαφές ότι ο ΑΝΤ είχε πλήρη επίγνωση του προβλήματος τον Ιανουάριο του 1991 όταν του ζήτησε πληροφορίες μία ιδιωτική πολυεθνική επιχείρηση μεταποίησης. Ωστόσο, δεν έλαβε μέτρα για να επανεισπράξει τις πριμοδοτήσεις που πληρώθηκαν εσφαλμένα. Πράγματι, στις 4 Φεβρουαρίου 1991, ο διευθυντής του ΑΝΤ συμβούλεψε την εταιρεία να παραλάβει υπό έλεγχο καπνό Havanna από την εν λόγω περιοχή που δεν είναι επιλέξιμη «για την περίπτωση που η Επιτροπή θα ενέκρινε την περιοχή για εκείνο το έτος εμπορίας» (δηλ. 1990/91). Την αμέσως επόμενη ημέρα ο ΑΝΤ ζήτησε από την CETARSA να κάνει ακριβώς το αντίθετο, δηλαδή να σταματήσει να παραλαμβάνει τον καπνό αυτό υπό έλεγχο. Στην επιστολή αυτή αναφερόταν επίσης ότι ο ΑΝΤ θα ζητούσε αναδρομική αναγνώριση της περιοχής. Αλλά πάλι δεν υποβλήθηκε στην Επιτροπή παρόμοιο αίτημα ούτε υπήρξε αναγνώριση της περιοχής. Δεν έγιναν όμως ενέργειες για επανείσπραξη της ενίσχυσης που καταβλήθηκε εσφαλμένα, μέχρις ότου το Συνέδριο έθεσε το ζήτημα στον SENPA μετά τον έλεγχο. Ο SENPA ζήτησε την επιστροφή 29 εκατ. ΡΤΑ (0,23 εκατ. ECU).

3.50. Επεκτάθηκε η καλλιέργεια ορισμένων ποικιλιών, για παράδειγμα υπήρξε μεταστροφή από τον καπνό Burley F στον Βurley Ε και αυξήθηκε η καλλιέργεια ορισμένων ποικιλιών καπνού σε μη παραδοσιακές περιοχές. Επειδή δεν ικανοποιούνταν ο όρος σχετικά με την επιλεξιμότητα των κοινοτήτων, οι ελεγκτές του Συνεδρίου ρώτησαν τις ισπανικές αρχές, κατά τη διάρκεια του ελέγχου, πότε σχεδίαζαν να θεσπίσουν παρόμοιους ελέγχους και, το σημαντικότερο, να επανεξετάσουν τις προηγούμενες πληρωμές για να επαληθεύσουν αν είχε τηρηθεί ο όρος περί πενταετίας. Αν και έχει θεσπισθεί τώρα ο έλεγχος, δεν πραγματοποιήθηκε επανεξέταση των προηγούμενων συμβάσεων, για να επαληθευθεί ότι τηρήθηκε ο κανονισμός και οι πληρωμές ήταν δικαιολογημένες. Οι ισπανικές αρχές ισχυρίζονται ότι η περίοδος των πέντε ετών ήταν δυνατό να αρχίσει μόνο από την ημερομηνία προσχώρησης, και για το λόγο αυτό υποστηρίζουν ότι έπρεπε να εφαρμόσουν τον κανονισμό μόνο από το 1991 και όχι από το 1988 όταν αυτός τέθηκε σε ισχύ. Το Συνέδριο πιστεύει ότι αυτό αποτελεί παρερμηνεία του κανονισμού, με αποτέλεσμα να καταβληθούν επί πλέον σημαντικά ποσά πριμοδότησης τα οποία δεν είναι ακόμα δυνατό να προσδιορισθούν ποσοτικά λόγω της θέσης των ισπανικών αρχών.

3.51. Με τον έλεγχο του Συνεδρίου επιβεβαιώθηκαν οι διαπιστώσεις των ελεγκτών εκκαθάρισης της Επιτροπής, δηλ. ότι δεν υπάρχει προσδιορίσιμο πιστοποιητικό πριμοδότησης όπως απαιτούν οι κανονισμοί. Αντί γι' αυτό γίνεται χρήση ενός φακέλου με σκόρπια έγγραφα που καλύπτουν τις αγορές μιας συγκεκριμένης ποικιλίας καπνού από ένα συγκεκριμένο μεταποιητή. Αυτός ο φάκελος περιέχει εννέα χωριστά βιβλία και έγγραφα. Εκτός από το ότι το σύστημα αυτό δεν συμμορφούται προς τους κοινοτικούς κανονισμούς, είναι και δύσκαμπτο και δεν είναι προσαρμοσμένο στους σκοπούς του ελέγχου. Μολονότι τον Ιανουάριο του 1991 η Επιτροπή ζήτησε από τις ισπανικές αρχές να συμμορφωθούν με τους κοινοτικούς κανονισμούς, η κατάσταση παρέμενε αμετάβλητη κατά την επίσκεψη του Συνεδρίου τον Φεβρουάριο του 1992.

3.52. Στη Γρανάδα, οι επιθεωρητές του SENPA δεν είχαν αντίγραφα των συμβάσεων που συνήψαν οι καλλιεργητές με τις επιχειρήσεις που έλεγχαν, προκειμένου να διαπιστώσουν την ποικιλία και την ποσότητα που θα ετίθετο υπό έλεγχο. Υπό αυτές τις συνθήκες, ήταν πολύ πιθανό να πραγματοποιηθούν παραδόσεις χωρίς συμβάσεις ή παραδόσεις σημαντικά ανώτερων ποσοτήτων από αυτές που αναφέρονται στις συμβάσεις. Μετά τον έλεγχο του Συνεδρίου, έχει θεσπισθεί και γενικευθεί η χρήση παρόμοιων ελέγχων.

3.53. Το Συνέδριο επέλεξε για επίσκεψη ελέγχου ορισμένους καλλιεργητές, οι οποίοι είχαν σύμβαση για καπνό Burley F με την εταιρεία μεταποίησης CETARSA. Διαπιστώθηκε ότι οι περισσότεροι από τους καλλιεργητές αυτούς παρέδιδαν καπνά που είχαν δηλώσει ως Burley E με συμβάσεις που είχε συνάψει κάποιος συνεταιρισμός με μία άλλη ιδιωτική επιχείρηση επεξεργασίας. Ο λόγος ήταν ότι δεν είχαν δεχθεί την τιμή που προσέφερε η CETARSA και αποφάσισαν να παραδώσουν ολόκληρη ή κάποια από την ποσότητα του καπνού για την οποία είχαν ήδη υπογράψει σύμβαση με τη CETARSA στον άλλο μεταποιητή, ο οποίος προσέφερε καλύτερες τιμές. Και το έπραξαν αυτό είτε υπογράφοντας οι ίδιοι ή χρησιμοποιώντας το όνομα ενός συγγενή τους για τη σύμβαση του συνεταιρισμού. Ορισμένοι από τους καλλιεργητές δεν ήταν καν μέλη του συνεταιρισμού. Ήταν αρκετή μόνο η προφορική υπόσχεση να γίνουν στο μέλλον μέλη του συνεταιρισμού, προκειμένου να τους επιτραπεί η παράδοση του προϊόντος μέσω της σύμβασης του συνεταιρισμού.

3.54. Το γεγονός αυτό είχε σαν αποτέλεσμα να υπερβεί κατά πολύ η συνολική ποσότητα καπνού που παραδόθηκε από το συνεταιρισμό στον πρώτο μεταποιητή την ποσότητα για την οποία είχε υπογραφεί σύμβαση, η οποία το 1991 ανήλθε σε 265 000 χγρ. καπνού Burley E. Η συνολική ποσότητα καπνού Burley Ε που παραδόθηκε μέχρι τις 27 Ιανουαρίου 1992 (ημερομηνία διενέργειας του ελέγχου του Συνεδρίου) ανήλθε σε 418 393 χγρ., που αντιπροσωπεύει αύξηση κατά 58 %.

3.55. Οι ισπανικές αρχές εξέτασαν το αίτημα του Συνεδρίου και αποφάσισαν να ανακτήσουν τα ποσά της ενίσχυσης όσον αφορά:

α) τους παραγωγούς που δεν ήταν μέλη του συνεταιρισμού 7

β)όσον αφορά την ποσότητα του καπνού που παραδόθηκε καθ' υπέρβαση της ποσότητας η οποία μπορούσε να παραχθεί στην περιοχή που δήλωσε ο συνεταιρισμός.

Μέχρι στιγμής έχει ανακτηθεί ποσό 2 037 330 ΡΤΑ (15 800 ECU). Το Συνέδριο, εντούτοις, κρίνει ότι πρέπει να γίνει επιστροφή των πριμοδοτήσεων που καταβλήθηκαν για όλη την ποσότητα καπνού που παραδόθηκε καθ' υπέρβαση της ποσότητας για την οποία είχε συναφθεί σύμβαση.

3.56. Μία άλλη σύμβαση ανάμεσα σε ένα συνεταιρισμό καλλιεργητών και σε ένα μεταποιητή για την περίοδο 1991/92 είχε ελάχιστη σχέση με τις ποσότητες που παραδόθηκαν, εφόσον η σύμβαση αφορούσε 4 000 τόννους, ενώ μέχρι το τέλος της περιόδου των παραδόσεων είχαν παραδοθεί μόνο 900 περίπου τόννοι. Κατά τη διάρκεια του ελέγχου ο πρόεδρος του συνεταιρισμού παραδέχτηκε ότι η σύμβαση είχε θεωρητικό χαρακτήρα. Αν και παρόμοιες θεωρητικές συμβάσεις μπορούν να χρησιμοποιηθούν ως μέσο για τη διάθεση μη επιλέξιμου καπνού, οι ισπανικές αρχές θεώρησαν ότι η σύμβαση αυτή ήταν σύμφωνη με τις διατάξεις των κανονισμών, εφόσον η ποσότητα που παραδόθηκε ήταν μικρότερη από την ποσότητα που καθοριζόταν στη σύμβαση. Η ερμηνεία αυτή, αν και σωστή, αναιρεί το χαρακτήρα των συμβάσεων ως ρυθμιστικού μέσου της αγοράς. Πρέπει πάντοτε οι ποσότητες που αναγράφονται στις συμβάσεις να έχουν άμεση σχέση με την ποσότητα που πρόκειται πράγματι να παραδοθεί.

3.57. Η βασική ποικιλία καπνού που καλλιεργείται στην Ισπανία είναι η Burley. Οι κοινοτικοί κανονισμοί αναγνωρίζουν δύο χωριστές ποικιλίες, την ποικιλία Burley E, η οποία υφίσταται μηχανική επεξεργασία, και την ποικιλία Burley F, η οποία υφίσταται ζύμωση στο πλαίσιο της διαδικασίας επεξεργασίας. Οταν ο καπνός αυτών των δύο ποικιλιών είναι ακατέργαστος, είναι ανταλλάξιμος 7 μετά την επεξεργασία όμως, ο καπνός Burley που έχει υποστεί ζύμωση διακρίνεται επειδή είναι πολύ πιο σκούρος. Χρησιμοποιείται για την παρασκευή τσιγάρων με σκούρο καπνό. Μέχρι το 1993 αυτά τα δύο είδη καπνού είχαν διαφορετικές τιμές στόχου και πριμοδοτήσεις, γεγονός που αναπόφευκτα δημιουργούσε προβλήματα ελέγχου. Οι υψηλότερες πριμοδοτήσεις για την ποικιλία Burley Ε σε σύγκριση με την ποικιλία Burley F αποτελούσαν κίνητρο για παρατυπίες. Ο κίνδυνος για την υποβολή ψευδών δηλώσεων αυξανόταν από το γεγονός ότι οι ισπανικές αρχές δέχονταν την προφορική δήλωση του καλλιεργητή όσον αφορά την ποικιλία που παρέδιδε, χωρίς να τη διασταυρώνει με τη σύμβαση. Αυτό οδήγησε στις προαναφερθείσες παρατυπίες.

3.58. Και οι διαδικασίες που ακολούθησε ο ΑΝΤ σε κεντρικό επίπεδο και οι φυσικοί έλεγχοι που πραγματοποίησαν οι επιθεωρητές του ΑΝΤ στις διάφορες περιοχές ήταν σε πολλές περιπτώσεις ανεπαρκείς. Το 1991, έπειτα από υπόνοιες παρατυπιών, ο ΑΝΤ αποφάσισε να αναστείλει προσωρινά την πληρωμή προκαταβολών πριμοδοτήσεων και άρχισε μια έρευνα. Λόγω ελλείψεως κτηματολογικών αρχείων και έλλειψης επιτόπιας εποπτείας, δεν ήταν δυνατό να γίνει αποτελεσματικός έλεγχος των συμβάσεων καλλιέργειας. Έπειτα από επτά μήνες ερευνών, ο ΑΝΤ δεν κατέληξε σε αποτελέσματα, δεν διαπιστώθηκε καμιά απάτη και δεν επανεισπράχθηκε καμιά πριμοδότηση. Aπό τότε που ανέλαβε ο SENPA την ευθύνη για τη διενέργεια των ελέγχων, βελτιώθηκαν οι διαδικασίες και πραγματοποιήθηκαν ανακτήσεις ποσών της ενίσχυσης.

3.59. Την περίοδο 1988-89 μία επιχείρηση επεξεργασίας καπνού στην Ισπανία αγόρασε 1750 τόννους περίπου καπνού Burley E, o οποίος, αν και είχε τεθεί υπό επίσημο έλεγχο ως Burley E, στη συνέχεια υπέστη ζύμωση ως Burley F. Παρόλα αυτά ο ΑΝΤ κατέβαλε την πριμοδότηση για καπνό Burley Ε που είναι υψηλότερη. Το ζήτημα τέθηκε στον SENPA ο οποίος, αφού εξέτασε το θέμα, ζήτησε την επιστροφή ποσού 375 εκατ. ΡΤΑ (περίπου 2,8 εκατ. ECU).

3.60. Επειδή είναι αδύνατο να καθορισθεί μία σαφής φυσική διαφορά ανάμεσα στον ακατέργαστο καπνό Burley E και Burley F, πρέπει να απαλειφθεί από τους κανονισμούς η διάκριση ανάμεσα στις δύο αυτές ποικιλίες. Αν και ο ΑΝΤ/SENPA πρότειναν στην Επιτροπή να χορηγείται η ίδια πριμοδότηση και για τον καπνό Burley E και για τον Burley F, μέχρι στιγμής δεν έχει ληφθεί κανένα μέτρο. Στο πλαίσιο της μεταρρύθμισης της αγοράς η πριμοδότηση για το 1993 καθορίστηκε στο ίδιο επίπεδο και για τις δύο ποικιλίες, αλλά εξακολουθεί να υφίσταται η διάκριση ανάμεσα σε αυτές.

3.61. Στη Γρανάδα ο δειγματοληπτικός έλεγχος για την ανίχνευση της υγρασίας πραγματοποιούνταν μόνο στο 5 % των δεμάτων. Δεν γινόταν ανάμειξη των φύλλων από τα δέματα όπως απαιτούν οι κανονισμοί, ενώ η κοπή πραγματοποιούνταν πρόχειρα με μία συσκευή κουζίνας η οποία δεν έδινε το σωστό μέγεθος δειγμάτων. Επομένως, δεν πραγματοποιούνταν δειγματοληψία όπως προβλέπουν οι κανονισμοί, με αποτέλεσμα να υπάρχει κίνδυνος τα αποτελέσματα των δοκιμών να είναι ανακριβή.

3.62. Οι ισπανικές αρχές προσαρμόζουν το βάρος για την περιεκτικότητα σε υγρασία χωρίς να εφαρμόζουν το όριο ανοχής του 1 %, προκειμένου να εξασφαλίσουν ότι δεν μπορούν οι καλλιεργητές να αποκομίσουν όφελος προσθέτοντας νερό στα φύλλα του ακατέργαστου καπνού πριν από το ζύγισμα. Επί πλέον, η μέθοδος που χρησιμοποιήθηκε για την προσαρμογή του βάρους είναι μαθηματικά λανθασμένη, εφόσον η ποσοστιαία διαφορά ανάμεσα στην πραγματική περιεκτικότητα σε υγρασία και την πρότυπη περιεκτικότητα σε υγρασία απλώς προστίθεται ή αφαιρείται από το πραγματικό βάρος, για παράδειγμα:

Πραγματικό βάρος 100 000 χγρ.

Πραγματική περιεκτικότητα σε υγρασία 21 %

Πρότυπη περιεκτικότητα σε υγρασία 19 %

Διαφορά 2 %

«Βάρος» με την πρότυπη περιεκτικότητα σε υγρασία = 98 000 χγρ.

Για να ανταποκρίνεται στην πραγματικότητα, ο σωστός τύπος για τον υπολογισμό του βάρους σε πρότυπη περιεκτικότητα σε υγρασία είναι ο εξής:

100 000 Χ (100 - 21): (100 - 19) = 97 531 χγρ.

3.63. Σύμφωνα με το παραπάνω παράδειγμα οι ισπανικές αρχές θα κατέβαλαν πριμοδότηση για 98 000 χγρ. αντί για 97.531 χγρ., με αποτέλεσμα το ποσό της πριμοδότησης να είναι μεγαλύτερο. Εντούτοις, εάν ο καπνός σε φύλλα είναι ξηρότερος από την πρότυπη περιεκτικότητα σε υγρασία, ο υπολογισμός αυτός δεν θα αντιστάθμιζε πλήρως τη διόρθωση του βάρους με συνέπεια να καταβληθεί στον καλλιεργητή η ελάχιστη τιμή. Μέχρι να εφαρμοστεί μία σωστή πρότυπη μέθοδος, δεν είναι δυνατό να υπάρξει εγγύηση για την ορθότητα των πληρωμών.

3.64. Λόγω των ανεπαρκών ελέγχων για την περιεκτικότητα σε υγρασία και την ασάφεια ανάμεσα στις δύο ποικιλίες Burley στην Ισπανία, το Συνέδριο έλαβε 34 δείγματα καπνού από αποθήκες καπνού και καλλιεργητές στην Ισπανία. Τα 14 από αυτά έγιναν αποδεκτά από τον κάτοχο της αποθήκης ως αντιπροσωπευτικά του καπνού που έχει τεθεί υπό έλεγχο. Τα υπόλοιπα δείγματα τα έλαβαν οι ελεγκτές του Συνεδρίου από καπνά που ήταν εμφανώς πολύ κακής ποιότητας σε αποθήκες στη Γρανάδα και το Caceres. Την ανάλυση των δειγμάτων πραγματοποίησε ένα Ινστιτούτο που είναι ανεξάρτητο και από τις ισπανικές αρχές και από τους μεταποιητές. Ζητήθηκε από το εν λόγω ινστιτούτο να αναφέρει κατά πόσο ήταν δυνατό να επιβεβαιωθεί η θεωρητική ποικιλία και ποιότητα του καπνού. Οι αναλύσεις έδειξαν ότι από τα 34 δείγματα:

α)τα έξι ήταν υπερβολικά υγρά όταν τέθηκαν υπό έλεγχο, με αποτέλεσμα την υποβάθμιση της ποιότητας του καπνού κατά την αποθήκευση 7

β)δύο δείγματα ήταν τόσο κακής ποιότητας που δεν ήταν δυνατό να λάβουν πριμοδότηση, ούτε ως καπνά Burley E ούτε ως Burley F 7

γ)ένα δείγμα καπνού που είχε τεθεί υπό έλεγχο ως ποικιλία Βιρτζίνια δεν ήταν δυνατό να αποδειχθεί ότι ήταν αυτής της ποικιλίας 7

δ)ένα δείγμα ήταν τόσο κακής ποιότητας που ο καπνός δεν κάηκε λόγω της υψηλής συγκέντρωσης άλατος στο έδαφος στο οποίο είχε καλλιεργηθεί.

3.65. Αυτό θέτει υπό αμφισβήτηση το δικαίωμα αυτών των καπνών να λάβουν πριμοδότηση, αν και έχουν τεθεί υπό έλεγχο από επιθεωρητές του ΑΝΤ. Επιπλέον, το ινστιτούτο έκρινε ότι πέντε δείγματα καπνού Burley που τέθηκαν υπό έλεγχο σε μία μονάδα επεξεργασίας ως καπνός Burley E ήταν τελείως όμοια με τρία άλλα δείγματα που είχαν τεθεί υπό έλεγχο από έναν άλλο μεταποιητή ως καπνός Burley F (βλέπε σημείο 3.57). Ούτε και η χημική ανάλυση παρουσίασε σημαντικές διαφορές.

3.66. Τον Αύγουστο του 1989, το Δεκέμβριο του 1990 και το Μάιο του 1991 πυρκαγιά κατέστρεψε τον καπνό στις αποθήκες ενός μεταποιητή. Είχαν πληρωθεί προκαταβολές για τον καπνό που είχε τεθεί υπό έλεγχο, αλλά ο ΑΝΤ δεν τις ανέκτησε. Οι ελεγκτές του Συνεδρίου έθιξαν το ζήτημα στο SENPA, εφόσον δεν φαινόταν να συντρέχει λόγος ανωτέρας βίας, ιδίως επειδή η εθνική νομοθεσία απαιτεί από τους μεταποιητές να ασφαλίζονται από τον κίνδυνο πυρκαγιάς. Ο SENPA ανέκτησε το ποσό των 679 εκατ. ΡΤΑ (περίπου 5,2 εκατ. ECU) που είχε χορηγηθεί ως προκαταβολή. Ζητά τώρα από τις ασφαλιστικές εταιρείες να του υποβάλουν όλες τις εκθέσεις για τις αιτήσεις που υποβλήθηκαν για αποζημίωση και ο SENPA να είναι ο πρώτος δικαιούχος βάσει του ασφαλιστηρίου. Αυτή τη διαδικασία πρέπει να την υιοθετήσουν όλα τα κράτη μέλη.

3.67. Για να διατηρηθεί ο αποτελεσματικός έλεγχος για τις παραλαβές, την επεξεργασία και τη διάθεση του καπνού, είναι αναγκαίο ένα τουλάχιστον μέλος της ομάδας ελέγχου να είναι παρόν σε κάθε εργοστάσιο επεξεργασίας. Οι ελεγκτές επισκέφθηκαν ένα εργοστάσιο επεξεργασίας χωρίς προηγούμενη ειδοποίηση και διαπίστωσαν ότι ο καπνός παραδίδονταν χωρίς την παρουσία υπαλλήλων. Την επόμενη μέρα το πρωί έφθασαν δύο υπάλληλοι οι οποίοι όμως έφυγαν τέσσερις ώρες αργότερα για να προλάβουν το λεωφορείο να επιστρέψουν στο γραφείο τους, αφού έδωσαν την εξήγηση ότι το αυτοκίνητο της υπηρεσίας ήταν εκτός λειτουργίας επί τρεις μήνες. Αυτό θέτει υπό αμφισβήτηση την επάρκεια και την αποτελεσματικότητα των ελέγχων που πραγματοποιηθήκαν κατά τη διάρκεια εκείνης της περιόδου.

3.68. Οι ελεγκτές διέθεσαν αρκετές μέρες στις εγκαταστάσεις του ίδιου μεταποιητή. Κατά το διάστημα αυτό έγινε αρκετές φορές καύση απορριμμάτων καπνού σε ένα λάκκο μπροστά από τις εγκαταστάσεις. Η καταστροφή του καπνού δεν έγινε με επίσημη επίβλεψη ή με έλεγχο των εγγράφων, γεγονός που άφηνε τη δυνατότητα να ξανατοποθετηθούν τα απορρίμματα καπνού μαζί με άλλα δέματα καπνού και με τον τρόπο αυτό να υποβληθεί αίτηση και να χορηγηθεί πριμοδότηση.

3.69. Ο SENPA δήλωσε ότι προτίθεται να αποκτήσει το απαραίτητο προσωπικό για να εξασφαλίσει ότι γίνονται κανονικές επιθεωρήσεις και έλεγχοι στις μονάδες επεξεργασίας, στα αποθέματα και στις διαδικασίες επεξεργασίας του καπνού για όλο το διάστημα που είναι ανοικτές οι εγκαταστάσεις.

Γαλλία

3.70. Υπάρχουν μόνο τρεις μεταποιητές καπνού στη Γαλλία, ο ένας από τους οποίους είναι εγκατεστημένος στο γαλλικό υπερπόντιο διαμέρισμα της νήσου Rιunion. Τα δύο τρίτα όλης της παραγωγής αποτελούνται από την ποικιλία Paraguay που είναι καπνά dark air cured και που χρησιμοποιείται για την παραγωγή παραδοσιακών γαλλικών τσιγάρων. Η υπόλοιπη παραγωγή αποτελείται κυρίως από καπνά Burley και Βιρτζίνια καθώς και από μικρές ποσότητες καπνού Nijkerk και Missionero 7 η τελευταία αυτή ποικιλία καλλιεργείται στη Rιunion. Ο καπνός παραδίδεται στους μεταποιητές μέσω περιφερειακών κέντρων συλλογής. Ο οργανισμός πληρωμής για τον καπνό είναι ο ONIFLHOR (Office national interprofessionnel des fruits, lιgumes et horticulture), ο οποίος έχει έξι περιφερειακούς επιθεωρητές που είναι υπεύθυνοι για τον έλεγχο των καλλιεργητών, των κέντρων συλλογής και των μεταποιητών. Το μεγαλύτερο μέρος του μεταποιούμενου καπνού πωλείται στην αγορά, με δύο μόνο πωλήσεις στην παρέμβαση τα τελευταία χρόνια (1988/89) των καπνών Burley και Paraguay.

3.71. Κατά τη διάρκεια του λογιστικού ελέγχου οι έξι επιθεωρητές που εργάζονται για τον ONIFLHOR απασχολούνταν στη SEITA, που είναι ο βασικός μεταποιητής και το εθνικό μονοπώλιο για τον βιομηχανοποιημένο καπνό. Αν και αμείβονται από την ONIFLHOR, η κατάσταση αυτή είναι περίεργη, επειδή οι ελεγκτές θα μπορούσαν να βρεθούν αντιμέτωποι με αντικρουόμενα συμφέροντα.

3.72. Οι επιθεωρητές του ΟNIFLHOR ελέγχουν τη συγκομιδή σε όλες τις περιοχές, αλλά ενώ ελέγχονται συστηματικά επί τόπου οι ποσότητες (αυτό αποτελεί μέρος του υπολογισμού της απόδοσης), δεν ελέγχονται οι περιοχές (που αποτελεί το υπόλοιπο ήμισυ του υπολογισμού της απόδοσης). Ετσι, δεν υπάρχει βεβαιότητα ότι όλη η ποσότητα καπνού που παραδίδεται βάσει μιας ειδικής σύμβασης καλλιέργειας έχει πράγματι παραχθεί στις περιοχές που αναφέρει η σύμβαση.

3.73. Οι έξι επιθεωρητές έχουν την ευθύνη για τον έλεγχο του καλλιεργούμενου καπνού, να δίνουν συμβουλές στους καλλιεργητές και τους μεταποιητές, να θέτουν τον καπνό υπό έλεγχο, να συντάσσουν το πιστοποιητικό πριμοδότησης και να αίρουν τον έλεγχο του καπνού. Είναι, συνεπώς, προφανές ότι δεν μπορούν να είναι παρόντες σε όλες τις πράξεις παραλαβής του καπνού υπό έλεγχο και άρσης του ελέγχου. Μέχρι να καθιερωθεί η πλήρης κάλυψη όλων των πράξεων, η παρουσία των επιθεωρητών στα κέντρα συλλογής όταν τίθεται ο καπνός υπό έλεγχο πρέπει να προγραμματίζεται σε σωστή δειγματοληπτική βάση.

3.74. Εντούτοις, δεν υπάρχει λεπτομερές σχέδιο για τις επιτόπου επισκέψεις των επιθεωρητών, αν και ο γενικός στόχος είναι να βρίσκονται έξω για την πραγματοποίηση επισκέψεων τρεις μέρες την εβδομάδα. Το πότε, πώς, πού και γιατί πρέπει να πραγματοποιούνται οι έλεγχοι αφήνεται στην κρίση των τοπικών επιθεωρητών. Οι έλεγχοι κατά την αγορά του καπνού από τους μεταποιητές πραγματοποιούνταν χωρίς ειδικό σχέδιο δειγματοληψιών. Επιπλέον, δεν υπήρχε ένας κεντρικά εγκεκριμένος κατάλογος ελάχιστων ελέγχων που έπρεπε να πραγματοποιηθούν.

3.75. Εφόσον οι επιθεωρητές δεν είναι παρόντες σε όλες τις διαδικασίες αγοράς εκ μέρους των μεταποιητών, τα πιστοποιητικά πριμοδότησης δεν συντάσσονται όταν τίθεται ο καπνός υπό έλεγχο. Τα πιστοποιητικά αυτά συντάσσονται μία φορά την εβδομάδα και βασίζονται σε στοιχεία που παρέχει ο μεταποιητής, αλλά δεν έχουν ελεγχθεί ανεξάρτητα από τους επιθεωρητές.

3.76. Τα γαλλικά καπνά σε φύλλα αγοράζονται ως επί το πλείστον με περιεκτικότητα σε υγρασία χαμηλότερη από την πρότυπη περιεκτικότητα της Κοινότητας. Αυτό σημαίνει ότι συχνά οφείλεται στον μεταποιητή ένα συμπληρωματικό ποσό πριμοδότησης, όταν γίνεται η προσαρμογή του βάρους στο τέλος του έτους εμπορίας. Και ενώ ο μεταποιητής αποκομίζει συμπληρωματικό κέρδος από αυτή την αναπροσαρμογή δεν το αποδίδει στους ίδιους τους καλλιεργητές. Με τον τρόπο αυτό υπάρχει κίνδυνος η πραγματική τιμή που καταβάλλεται στους καλλιεργητές να είναι κατώτερη από την ελάχιστη τιμή. Μολονότι οι γαλλικές αρχές επιβεβαίωσαν στο Συνέδριο αυτό το γεγονός, κατά την εποχή της διεξαγωγής του ελέγχου ο κίνδυνος ήταν μικρός, επειδή οι τιμές που καταβάλλονταν ήταν σημαντικά υψηλότερες από τις ελάχιστες τιμές.

3.77. Στα δύο βασικά κέντρα μεταποίησης που πραγματοποιήθηκαν επισκέψεις, η όλη διαδικασία δοκιμής πραγματοποιείται από υπαλλήλους των μεταποιητών και η ONIFLHOR δεν πραγματοποιεί ανεξάρτητους ελέγχους για την ανίχνευση της περιεκτικότητας σε υγρασία. Επιπλέον, τα δείγματα καπνού στάλθηκαν για ανάλυση σε ασφράγιστους πλαστικούς σάκους που απλώς έκλειναν με λαστιχένιες ταινίες. Δεν υπήρχε εγγύηση ότι δεν μπορεί να αλλαχθεί το περιεχόμενο των σάκων από το στοιχείο της δειγματοληψίας μέχρι το εργαστήριο.

3.78. Για την πληρωμή της πριμοδότησης δεν έγινε αναπροσαρμογή του βάρους του καπνού που ετέθη υπό ελέγχο για τις ξένες ύλες που αφαιρέθηκαν (ξένα σώματα και ποσότητα καπνού με υποβαθμισμένη ποιότητα). Ετσι καταβλήθηκε στους μεταποιητές πριμοδότηση για το βάρος του καπνού που αγόρασαν στο οποίο περιλαμβάνονταν και οι ξένες ύλες. Αν και οι ποσότητες της ξένης ύλης που αφαιρούνται κατά τη μεταποίηση μπορεί να είναι μικρές, πρέπει σύμφωνα με τους κανονισμούς να γίνει σωστός υπολογισμός και προσαρμογές του βάρους. Οι γαλλικές αρχές συμφώνησαν να θεσπίσουν τους απαραίτητους ελέγχους.

3.79. Κατά την αγορά του καπνού στα κέντρα αγοράς, αναγράφονται σε πίνακα οι ελάχιστες τιμές των διαφόρων ποιοτήτων καπνού. Δεν υπάρχει, ωστόσο, καμία εγγύηση ότι αυτές οι ελάχιστες τιμές έχουν καταβληθεί σε κάθε παραγωγό. Οι επιθεωρητές της ONIFLHOR ελέγχουν αν έχει καταβληθεί η ελάχιστη τιμή για κάθε ποιοτική κατηγορία καπνού, αλλά δεν ελέγχουν αν ο κάθε καλλιεργητής έχει λάβει την ελάχιστη τιμή ή αν έχει καταβληθεί πράγματι το ποσό, για παράδειγμα διενεργώντας ελέγχους στις πληρωμές μέσω τραπεζών και στους λογαριασμούς των μεταποιητών.

3.80. Για έναν από τους μεταποιητές ο καπνός ετέθη υπό έλεγχο σε απομακρυσμένα κέντρα αγοράς και στη συνέχεια μεταφέρθηκε στο κέντρο μεταποίησης με φορτηγά τα οποία δεν ήταν κατάλληλα σφραγισμένα. Αν και χρησιμοποιήθηκαν αριθμημένες σφραγίδες για να κλειδώσουν οι πίσω πόρτες των φορτηγών, μπορούσε να υπάρξει πρόσβαση στον καπνό από τους μουσαμάδες στα πλάγια, οι οποίοι προφυλάσσονταν μόνο με σχοινί ή λάστιχο. Πράγματι κατά την επίσκεψη των ελεγκτών του Συνεδρίου το προσωπικό του μεταποιητή ξεφόρτωσε τα φορτηγά από τα πλάγια χωρίς να σπάσει τη σφραγίδα. Με τον τρόπο αυτό είναι δυνατό να αντικατασταθεί ο καπνός ενώ οι επίσημες σφραγίδες παραμένουν άθικτες.

3.81. Ο καπνός ξαναζυγίζεται στο κέντρο μεταποίησης, αλλά το βάρος με βάση το οποίο καθορίζεται η ποσότητα που είναι επιλέξιμη για την πριμοδότηση είναι αυτό που διαπιστώνεται στο κέντρο αγοράς, υπό την προϋόθεση ότι η διαφορά βάρους δεν υπερβαίνει το 1 %. Είναι, συνεπώς, δυνατό να αφαιρεθούν μικρές ποσότητες καπνού χωρίς αυτό να γίνει αντιληπτό, εφόσον το δεύτερο ζύγισμα πραγματοποιείται συχνά χωρίς την παρουσία επιθεωρητή.

3.82. Ο καπνός αποστέλλεται από ένα συγκεκριμένο κέντρο επεξεργασίας για απομίσχωση σε άλλο εργοστάσιο. Δεν υπάρχουν έλεγχοι του βάρους και της ποιότητας του καπνού που μεταφέρεται, ούτε σφραγίζονται τα φορτηγά, παρά το γεγονός ότι ο καπνός αυτός παραμένει επίσημα υπό έλεγχο. Οι ελεγκτές απλώς ελέγχουν τις διακινήσεις με βάση ένα κατάλογο κίνησης αποθεμάτων. Ανεξάρτητα από αυτό, οι επιθεωρητές οφείλουν να ελέγχουν το βάρος, τα έγγραφα μεταφοράς και τα τιμολόγια τη στιγμή της παράδοσης και να απαιτούν την έγκαιρη έγγραφη ειδοποίηση για όλες τις παραδόσεις.

3.83. Οι επιθεωρητές ενημερώνονται για τις παραδόσεις τηλεφωνικώς λίγο πριν να πραγματοποιηθεί η αποστολή. 1/4ταν πραγματοποιούν τον έλεγχο, οι επιθεωρητές δεν εξετάζουν τα μεταφορικά έγγραφα ή τα τιμολόγια, αλλά μόνο τα δελτία παραδόσεως, ενώ δεν πραγματοποιούνται χωριστοί έλεγχοι για το βάρος των κιβωτίων καπνού και για την περιεκτικότητα σε υγρασία. Αντ' αυτού, τα στοιχεία που παρέχει ο μεταποιητής χρησιμοποιούνται ως βάση για τη διενέργεια του ελέγχου.

3.84. Σε έναν από τους μεταποιητές, η επίσημη άρση του ελέγχου πραγματοποιείται αφού πρώτα πωληθεί ή εξαχθεί όλος ο καπνός μιας συγκεκριμένης ποικιλίας για ένα συγκεκριμένο έτος συγκομιδής. Η πράσινη ισοτιμία του ECU που εφαρμόζεται για τον υπολογισμό της τελικής πριμοδότησης είναι η ισοτιμία της ημέρας κατά την οποία πωλείται ή εξάγεται η τελευταία παρτίδα του καπνού. Στο παρελθόν υπήρξε διάστημα μέχρι και έξι ετών που μεσολάβησε από την ημερομηνία εξόδου από τον έλεγχο της πρώτης αποστολής καπνού ενός συγκεκριμένου έτους συγκομιδής μέχρι την ημερομηνία εξόδου από τον έλεγχο της τελευταίας αποστολής καπνού.

3.85. Η υποτίμηση του γαλλικού φράγκου κατά την περίοδο αυτή είχε σαν αποτέλεσμα να επιβαρυνθεί ο κοινοτικός προϋπολογισμός με συμπληρωματικές δαπάνες, γεγονός για το οποίο δεν υπάρχει δικαιολογία. Η πράσινη ισοτιμία πρέπει να εφαρμόζεται κατά την ημερομηνία εξόδου από τον έλεγχο κάθε αποστολής καπνού. Το συνολικό ποσό της επιπλέον πληρωμής είναι δυνατό να εξακριβωθεί με τον εκ νέου υπολογισμό κάθε πιστοποιητικού πριμοδότησης. Ενδεικτικά αναφέρουμε το ποσό που αφορά την ποικιλία Paraguay της συγκομιδής 1982 της οποίας, αν και όλες οι ποσότητες είχαν εξαχθεί από τις εγκαταστάσεις επεξεργασίας ως το 1983, η τελική εκκαθάριση από τον έλεγχο δεν πραγματοποιήθηκε πριν από το 1988, με αποτέλεσμα να υπάρξει υπερπληρωμή ποσού 3 140 673 FF (περίπου 0,45 εκατ. ECU).

3.86. Παρά τις αδυναμίες που εντοπίστηκαν στις κανονικές διαδικασίες ελέγχου, θα μπορούσε να υπάρξει κάποια ασφάλεια όσον αφορά τις πληρωμές που πραγματοποιήθηκαν με τη διενέργεια ελέγχων βάσει του κανονισμού (ΕΟΚ) αριθ. 4045/89 από τον αρμόδιο οργανισμό ελέγχου (ACOFA). Εντούτοις, οι διεξοδικοί έλεγχοι που πραγματοποιήθηκαν ήταν κατά κανόνα ανεπαρκείς, εφόσον αφορούσαν μόνο τις επιλεγείσες συναλλαγές της πριμοδότησης και όχι μία λεπτομερή εξέταση των υπαρχόντων οικονομικών εγγράφων και των λογαριασμών.

3.87. Ο διεξοδικός έλεγχος των πληρωμών του ΕΓΤΠΕ που πραγματοποιεί ο ACOFA στις εγκαταστάσεις του μεταποιητή βασίζεται στα δελτία παραλαβής των εμπορευμάτων στην περίπτωση των αγορών και στα δελτία παράδοσης στην περίπτωση πωλήσεως στο εσωτερικό της Κοινότητας, στα φορτωτικά έγγραφα και στα τελωνειακά αποδεικτικά έγγραφα της εξαγωγής και της άφιξης σε περίπτωση που οι πωλήσεις πραγματοποιούνται στο εξωτερικό της Κοινότητας. Εξετάζονται επίσης τα βιβλία αποθήκης και, σε μικρότερο βαθμό, τα βιβλία παραγωγής. Πρέπει επίσης να εξετάζονται τα οικονομικά έγγραφα, αλλά δεν πραγματοποιούνταν έλεγχοι στα έγγραφα είσπραξης και πληρωμής και στα σχετικά τραπεζικά αντίγραφα λογαριασμών, προκειμένου να επαληθευθεί η εγκυρότητα των καταχωρημένων συναλλαγών.

3.88. Επειδή οι διεξοδικοί έλεγχοι απλώς επανέλαβαν τους ελέγχους που είχε προηγουμένως πραγματοποιήσει το τμήμα ελέγχου της ONIFLHOR, δεν είχαν μεγάλη αξία σύμφωνα με τον κανονισμό που προβλέπει το διεξοδικό έλεγχο. Επί πλέον, δεν πραγματοποιήθηκε καμία εξέταση των συναλλαγών για τις επιστροφές κατά την εξαγωγή. Κατά κανόνα, οι διεξοδικοί έλεγχοι που πραγματοποιήθηκαν δεν είχαν επαρκή τεκμηρίωση. Εάν ληφθούν υπόψη τα ποσά που καταβλήθηκαν στους δύο βασικούς μεταποιητές, τα οποία ανέρχονται περίπου σε 150 εκατ. FF (περίπου 21,4 εκατ. ECU) το 1989 και 1990 για μία επιχείρηση και σε 355 εκατ. FF (περίπου 50,2 εκατ. ECU ) και 315 εκατ. FF (περίπου 45,4 εκατ. ECU) για την άλλη, οι διεξοδικοί έλεγχοι που πραγματοποίησε ο ACOFA βάσει του κανονισμού ήταν ανεπαρκείς.

Ιταλία

3.89. Η Ιταλία με 130 περίπου μεταποιητές είναι η σημαντικότερη χώρα καλλιέργειας καπνού στην ΕΟΚ, εφόσον δεν εφοδιάζει μόνον τη δική της μεταποιητική βιομηχανία αλλά εξάγει ακατέργαστο καπνό για επεξεργασία σε άλλα κράτη μέλη. Επιπλέον, ιταλοί μεταποιητές αγοράζουν ελληνικό καπνό για επεξεργασία στην Ιταλία. Ο ιταλικός οργανισμός πληρωμής «ΑΙΜΑ» είναι υπεύθυνος για όλους τους ελέγχους που είναι απαραίτητοι για την εφαρμογή της ΚΟΑ, που πραγματοποιούνται μέσω υπηρεσιών που βρίσκονται σε όλες τις περιοχές καλλιέργειας καπνού.

3.90. Ο λογιστικός έλεγχος στην Ιταλία μπορεί να χωρισθεί σε δύο στάδια. Κατά το πρώτο στάδιο εξετάστηκε το σύστημα ελέγχου που εφάρμοζε ο ΑΙΜΑ μέχρι τον Ιανουάριο του 1992. Διαπιστώθηκαν ορισμένες σοβαρές αδυναμίες.

3.91. Γίνεται καταγραφή των συμβάσεων σε κάθε περιοχή. Οι φάκελοι συμβάσεων που εξετάστηκαν στην περιφερειακή υπηρεσία του Benevento περιείχαν συμβάσεις με δηλώσεις καλλιέργειας χωρίς ημερομηνία και υπογραφή και χωρίς να αναγράφεται το έτος συγκομιδής. Μία σύμβαση είχε σφραγίδα παραλαβής με ημερομηνία 29.6.90, αν και η ίδια η σύμβαση είχε ημερομηνία 2 Ιουλίου 1990.

3.92. Οι παραλείψεις και τα λάθη αυτά δηλώνουν χαλαρότητα των ελέγχων του ΑΙΜΑ. Υπάλληλοι του ΑΙΜΑ δήλωσαν ότι ο έλεγχος των εγγράφων που πραγματοποιούσαν ήταν περιορισμένος και ότι είχαν την εντύπωση ότι η αρμοδιότητά τους ήταν η επίσημη καταγραφή εγγράφων (δηλαδή το σφράγισμα και η αρίθμησή τους). Μετά το λογιστικό έλεγχο ο ΑΙΜΑ ανέλαβε τη δέσμευση να βελτιώσει τους ελέγχους. Στο μέλλον θα εξετάζονται όλες οι συμβάσεις και τα δικαιολογητικά έγγραφα, προκειμένου να ελεγχθεί η εγκυρότητά τους πριν από την καταχώρησή τους.

3.93. Διαπιστώθηκε επίσης ότι και οι φυσικοί έλεγχοι που πραγματοποιούσαν οι επιθεωρητές του ΑΙΜΑ παρουσίαζαν σημαντικές αδυναμίες, που οφείλονται στο γεγονός ότι το προσωπικό των περιφερειακών υπηρεσιών καπνού δεν επαρκεί για τη σωστή διενέργεια των ελέγχων:

α)δεν υπήρχε πρόγραμμα ελέγχου ή λεπτομερές σχέδιο για τους ελέγχους που έπρεπε να πραγματοποιηθούν 7

β)δεν υπήρχε αξιολόγηση κινδύνου των μεταποιητών 7

γ)δεν υπήρχε ειδική εξέταση για τους ειδικούς κινδύνους που συνδέονται με τους συνεταιρισμούς (δεν υπάρχουν πωλήσεις επί ίσοις όροις) 7

δ)οι επιθεωρητές δεν συνέτασσαν έκθεση για κάθε επίσκεψη ελέγχου που πραγματοποιούσαν 7

ε)οι επιθεωρητές δεν τηρούσαν συνοπτικά στατιστικά στοιχεία για τις διαφορές που διαπίστωναν στο βάρος, την υγρασία και την ποιότητα 7

στ)οι εγκαταστάσεις επεξεργασίας δεν ήταν ασφαλείς, υπήρχε δυνατότητα πρόσβασης στα αποθέματα κατά την απουσία των υπαλλήλων και οι εγκαταστάσεις δεν ήταν σφραγισμένες 7

ζ)δεν καταβλήθηκε προσπάθεια για την εξακρίβωση του καπνού που ήταν υπό έλεγχο, με τη σήμανση κάθε δέματος καπνού σε φύλλα και την τήρηση δελτίων για την παράδοσή τους για επεξεργασία και την επανατοποθέτησή τους στην αποθήκη μετά την επεξεργασία 7

η)ο ΑΙΜΑ ανέθεσε στον πρόεδρο των συνεταιρισμών καλλιεργητών την αρμοδιότητα να ελέγχει ότι είχε εισπραχθεί η κατώτατη τιμή, αλλά δεν πραγματοποιούνταν επίσημος έλεγχος.

3.94. Επιπλέον, ο ΑΙΜΑ δεν πραγματοποίησε στο πλαίσιο των ελέγχων του επιτόπου συστηματικές επισκέψεις σε εκτάσεις που καλλιεργούνται καπνά ούτε έλεγξε τις εκθέσεις που υπέβαλαν οι γεωπόνοι των ίδιων των μεταποιητών για τις επιτόπου επισκέψεις και ούτε οι ελεγκτές συζήτησαν μαζί τους για τις καλλιεργούμενες ποικιλίες. Κατά τη στιγμή του λογιστικού ελέγχου η Guardia di Finanza εξέταζε πολλές εκατοντάδες δηλώσεις καλλιέργειας στο πλαίσιο μιας έρευνας μετά από ισχυρισμό ότι υπήρξαν ψευδείς παραδόσεις καπνού σε ένα μεταποιητή στην Καμπανία. Το γεγονός ότι οι έλεγχοι που πραγματοποίησε ο ΑΙΜΑ δεν ήταν ικανοί να εντοπίσουν τις ψευδείς δηλώσεις καλλιέργειας και την υποβολή παράτυπων δηλώσεων σε προηγούμενο στάδιο δείχνει ότι οι έλεγχοι αυτοί έπρεπε να ενισχυθούν. Ο ΑΙΜΑ ανακοίνωσε στο Συνέδριο ότι μετά το λογιστικό έλεγχο όλες οι περιφερειακές υπηρεσίες διενεργούσαν πλέον επί τόπου ελέγχους στις καλλιεργούμενες εκτάσεις και για την πραγματική απόδοση.

3.95. Επί πλέον, οι επιθεωρητές του ΑΙΜΑ δεν πραγματοποιούσαν οι ίδιοι δειγματοληψίες κατά την εισαγωγή του καπνού υπό έλεγχο, αλλά επέτρεπαν στους μεταποιητές να επιλέξουν τα δείγματα και να τα τοποθετήσουν σε κάποιο στοιχείο για να τα εξετάσει ο επιθεωρητής αργότερα.

3.96. Ο έλεγχος κατέστη ακόμα ασθενέστερος, επειδή ο ΑΙΜΑ δεν είχε καθορίσει ελάχιστο ποσοστό ελέγχων που έπρεπε να πραγματοποιηθούν. Αφέθηκε τελείως στη διάθεση των επιθεωρητών να κρίνουν αν, πότε και πόσο συχνά θα πραγματοποιούσαν ελέγχους σε εργοστάσια επεξεργασίας. Επιπλέον, για να εκτελέσουν τα καθήκοντά τους, τηλεφωνούσαν στο μεταποιητή και ζητούσαν να τους μεταφέρει με αυτοκίνητο από το γραφείο τους στις εγκαταστάσεις. Με τον τρόπο αυτό δεν υπήρχε καμία δυνατότητα πραγματοποίησης ελέγχων χωρίς προειδοποίηση. Στην πραγματικότητα η όλη διαδικασία του ελέγχου γινόταν με τη συνεργασία αυτού που επρόκειτο να ελεγχθεί. Εάν ληφθούν υπόψη οι ισχυρισμοί για ψευδή περιγραφή των καπνών στην Ιταλία και ιδίως στην Καμπανία, η ρύθμιση αυτή ήταν σαφώς ακατάλληλη.

3.97. Μετά τις αυστηρές παρατηρήσεις των ελεγκτών του Συνεδρίου κατά τη διάρκεια του ελέγχου, οι ιταλικές αρχές αναθεώρησαν το σύστημα ελέγχου και από το Φεβρουάριο του 1992 ανέθεσαν με σύμβαση ένα μεγάλο μέρος των φυσικών ελέγχων σε μία ιδιωτική εταιρεία ελέγχου (SITRIS). Με το νέο σύστημα είναι πάντοτε παρών κατά τη λειτουργία μιας μονάδας επεξεργασίας καπνού είτε ένας επιθεωρητής της SITRIS είτε ένας υπάλληλος του ΑΙΜΑ. Κατά το δεύτερο στάδιο του λογιστικού ελέγχου σε ένα εργοστάσιο επεξεργασίας εξετάστηκε το σύστημα ελέγχου που εφαρμόζει η SITRIS και εντοπίστηκαν ορισμένες αδυναμίες:

α)ένα από τα καθήκοντα της SITRIS είναι να εξασφαλίζει ότι κάθε καλλιεργητής που παραδίδει καπνό διαθέτει μία έγκυρη σύμβαση ή δήλωση καλλιέργειας. 1/4μως δεν έγινε κανένας έλεγχος προκειμένου να εξασφαλιστεί ότι η ποσότητα των παραδόσεων του καπνού δεν υπερέβαινε την ποσότητα που αναφερόταν στη σύμβαση 7

β)η ποσότητα φύλλων που εξεταζόταν δεν ήταν αντιπροσωπευτική της αποστολής. Επιπλέον, τα φύλλα φυλάσσονταν σε ασφράγιστους πλαστικούς σάκους που ήταν τοποθετημένοι σε ακλείδωτους χώρους, με αποτέλεσμα να μην υπάρχει καμία προστασία των δειγμάτων από τον κίνδυνο αντικατάστασής τους 7

γ)τα δείγματα καπνού είχαν κοπεί με μαχαίρι με το χέρι και το πλάτος των τεμαχίων ήταν μέχρι 1,5-1,7 εκατοστόμετρα. Οι δοκιμές που πραγματοποίησαν οι ελεγκτές έδειξαν ότι η λανθασμένη κοπή των φύλλων επηρέασε σημαντικά την περιεκτικότητα σε υγρασία η οποία ανιχνεύθηκε 7

δ)υπήρχε ελεύθερη πρόσβαση κατά τη διάρκεια της ημέρας στον κλίβανο Brabender που χρησιμοποιείται για τις αναλύσεις ανίχνευσης της περιεκτικότητας σε υγρασία και ο κλίβανος βρισκόταν σε μεγάλη απόσταση από την αίθουσα στην οποία ο επιθεωρητής έθετε τον καπνό υπό έλεγχο 7 παρά το γεγονός ότι ο επιθεωρητής δεν είχε προφανώς έλεγχο της συσκευής αναλύσεων, ούτε η SITRIS ούτε ο ΑΙΜΑ έλεγξαν ποτέ τη σωστή ρύθμιση του κλιβάνου 7

ε)όταν υπολογίζουν τη διόρθωση για την περιεκτικότητα σε υγρασία, η SITRIS και ο ΑΙΜΑ χρησιμοποιούν με τον ίδιο τρόπο το λανθασμένο τύπο που χρησιμοποιεί ο SENPA στην Ισπανία 7 αν και το γεγονός αυτό επισημάνθηκε στον ΑΙΜΑ, αυτός αρνήθηκε να εφαρμόσει το μαθηματικά σωστό τύπο 7

στ)σύμφωνα με τον εσωτερικό κανονισμό της SITRIS η διαλογή πραγματοποιείται αποκλειστικά από δύο αντιπροσώπους του μεταποιητή και του καλλιεργητή 7 σε ένα κέντρο αγοράς ο επιθεωρητής έκανε τη δική του αξιολόγηση, η οποία όμως δεν ελήφθη υπόψη και την κατέστρεψε ο ίδιος μετά την ολοκλήρωση της διαλογής.

3.98. Στις περιπτώσεις που ο μεταποιητής/πρώτος αγοραστής είναι συνεταιρισμός, δεν ελέγχθηκαν οι ελάχιστες τιμές. Οι ιταλικές αρχές πιστεύουν ότι στο εσωτερικό αυτών των ενώσεων ο καπνός «μεταφέρεται» από τα μέλη στον συνεταιρισμό και ότι δεν πωλείται και για το λόγο αυτό δεν καθορίστηκαν τιμές. Κατά τη διάρκεια όμως του λογιστικού ελέγχου έγιναν συναντήσεις με διάφορους καλλιεργητές μέλη συνεταιρισμών που ισχυρίσθηκαν ότι δεν είχαν λάβει την κατώτατη τιμή. Ο ΑΙΜΑ έχει συμφωνήσει να πραγματοποιεί στο εξής ελέγχους στους συνεταιρισμούς για τις τιμές.

3.99. Στην αποθήκη ενός μεταποιητή στην Απουλία με ακατέργαστο καπνό που βρισκόταν υπό έλεγχο, σάκοι με ακατέργαστο καπνό έφεραν την ετικέτα «Γιουγκοσλαβία» και «Τουρκία». Ο επιθεωρητής δήλωσε ότι κατά τη γνώμη του ορισμένοι ιταλοί καλλιεργητές χρησιμοποίησαν παλιούς σάκους από γιούτα, αλλά δεν μπορούσε να εξηγήσει γιατί οι σάκοι έφεραν αυτές τις ενδείξεις. Ετσι δεν ήταν δυνατό να αποκλεισθεί το ενδεχόμενο ότι έγινε αποδεκτός για να τεθεί υπό έλεγχο καπνός από τρίτη χώρα. Επειδή, όμως, τα δέματα δεν ήταν ούτε αριθμημένα ούτε αναγράφονταν το όνομα του καλλιεργητή, της ποικιλίας, η καταγωγή και η παρτίδα, δεν υπήρχε δυνατότητα για περαιτέρω έρευνα.

3.100. Ο έλεγχος των πρώτων μεταποιητών και εξαγωγέων βασίζεται στα στοιχεία που τηρούν οι ελεγκτές του ΑΙΜΑ ή της SITRIS σε επίσημα βιβλία, έξω από το σύστημα τήρησης λογιστικών βιβλίων από τους εμπόρους. Δεν γίνεται αντιπαραβολή ανάμεσα σε αυτά και στα λογιστικά βιβλία και τα οικονομικά δελτία των επιχειρήσεων, προκειμένου να επαληθευτεί η αυθεντικότητα και η ακρίβεια των συναλλαγών που καταγράφονται στα βιβλία. Συνεπώς, όπως και στην περίπτωση της Ελλάδας, δεν είναι δυνατό να δοθεί καμία εγγύηση ως προς την ακρίβεια των στοιχείων με βάση τα οποία πραγματοποιήθηκαν οι πληρωμές. Τέτοιοι έλεγχοι είναι πολύ σημαντικοί. Στην Ιταλία πληρώθηκαν πριμοδοτήσεις για δόλιες συναλλαγές με ανύπαρκτο καπνό. Οι τακτικές επαληθεύσεις κατά πόσον οι αγορές συνδέονται πραγματικά με πληρωμές και τραπεζικά έγγραφα είναι κατά την άποψη του Συνεδρίου ουσιώδους σημασίας.

3.101. Στα εργοστάσια επεξεργασίας που επισκέφθηκε το Συνέδριο στην Aprilia και στο Lecce εξακολουθεί να μην υπάρχει εγγύηση για την ασφάλεια των αποθεμάτων μεταποιημένου καπνού:

α)το κάθε δέμα καπνού δεν έχει ούτε αριθμό ούτε φέρει ετικέτα με τα στοιχεία για καταγωγή, ποικιλία και παρτίδα 7 για το λόγο αυτό δεν είναι δυνατό να καθορισθεί η ταυτότητά τους, γεγονός που καθιστά αδύνατο τον έλεγχο των φυσικών αποθεμάτων και την αντιπαραβολή τους με τα λογιστικά αποθέματα και αναξιόπιστα τα λογιστικά στοιχεία για τα αποθέματα 7

β)οι διακινήσεις καπνών μεταξύ των αποθηκών και των μονάδων μεταποίησης δεν καταγράφονται ανεξάρτητα από τους ελεγκτές 7 βασίζονται αποκλειστικά στα στοιχεία που παρέχει ο μεταποιητής.

3.102. Χαρακτηριστικό στοιχείο της παραγωγής καπνού στην Ιταλία κατά τη δεκαετία του '80 ήταν η ταχεία ανάπτυξη των ποικιλιών καπνού dark air-cured. Αρχικά η εξέλιξη αυτή εκδηλώθηκε με αύξηση της παραγωγής της ποικιλίας Forchheimer Havanna και στη συνέχεια με μία μεταστροφή προς την ποικιλία Badischer Geudertheimer - αλλαγές της καλλιέργειας που προκλήθηκαν μάλλον από το ύψος των διαφόρων επιδοτήσεων και όχι από τη ζήτηση στην αγορά. Το 1988 η πριμοδότηση για τον καπνό Forchheimer Havanna μειώθηκε σε 1,909 ECU/χγρ., ενώ για τον καπνό Badischer Geudertheimer ήταν 2,534 ECU/χγρ. Σημαντικό ρόλο έπαιξε το γεγονός ότι οι τιμές δεν δημοσιεύθηκαν στον κανονισμό για τον καθορισμό των τιμών στόχου και των πριμοδοτήσεων για εκείνο το έτος εμπορίας () παρά μόνο στις 19 Ιουλίου 1988, ενώ οι καλλιεργητές έπρεπε να αποφασίσουν πολύ νωρίτερα για την ποικιλία που θα καλλιεργούσαν. Αυτό σημαίνει ότι η μεταστροφή από τον καπνό Forchheimer Havanna στον Badischer Geudertheimer οφειλόταν σε ένα βαθμό σε μία «αναβάφτιση» της ποικιλίας που καλλιεργούνταν ήδη και όχι σε μία πραγματική μετατροπή προς μία διαφορετική ποικιλία.

3.103. Εξ αιτίας αυτού του γεγονότος και της αδυναμίας που διαπιστώθηκε στο σύστημα ελέγχου που εφάρμοσε ο ΑΙΜΑ κατά τη διάρκεια της εξεταζόμενης περιόδου, κατά το δεύτερο στάδιο του λογιστικού ελέγχου εξετάστηκαν, μεταξύ άλλων, τα βασικά έγγραφα για την πληρωμή της πριμοδότησης σε ένα συνεταιρισμό επεξεργασίας. Εξετάσθηκαν ειδικότερα οι συμβάσεις και οι δηλώσεις καλλιέργειας για τον καπνό Badischer Geudertheimer το 1988 καθώς και δικαιολογητικά εμπορικά έγγραφα όπως:

α)δελτία αποστολής για νέα φυτά («Buono di Consegna») που συντάσσονται κατά την παράδοση των φυτών από φυτώρια το Φεβρουάριο 7

β)δελτία προμηθειών που επισυνάπτονται στα τιμολόγια («Bolla di accompagnamento») και συντάσσονται το Σεπτέμβριο, όταν εκδίδονται τα τιμολόγια για τα φυτά 7

γ) τα τιμολόγια για τα φυτά 7

δ)τα δελτία παράδοσης των καπνών που παραδίδονται για επεξεργασία 7

ε)το βιβλίο κινήσεως αποθεμάτων («Movimenti Cronologici di Magazzino»).

3.104. Κατά κανόνα, διαπιστώθηκε ότι τα φυτά περιγράφονταν ως «Havanna» ή «Piantine Havanna» στα δελτία αποστολής (Buono de Consegna), τα οποία συντάχθηκαν τον Φεβρουάριο, αλλά τα τιμολόγια εκδόθηκαν τον Σεπτέμβριο, ως «B.G.» ή « B. Geudertheimer» στο επισυναφθέν δελτίο προμηθειών (Bolla de Accompagnamento). 1/4μως, κατά τις περισσότερες παραδόσεις δεν προσδιοριζόταν η ποικιλία των νέων φυτών που παραδίδονταν.

3.105. Δεν υπήρχε κανένα Bolla di Accompagnamento για νέα φυτά Havanna και δεν εκδόθηκαν κατά το 1988 τιμολόγια για νεαρά φυτά Havanna. Το βιβλίο κίνησης αποθεμάτων του μεταποιητή ανέφερε τα εξής:

>ΘΕΣΗ ΠΗΝΑΚΑ>

3.106. Ο ΑΙΜΑ έκανε αποδεκτές και καταχώρησε είκοσι μία από τις δηλώσεις καλλιέργειας για περιπτώσεις που ο καπνός παραδόθηκε απευθείας από τους καλλιεργητές στο συνεταιρισμό, ενώ οι δηλώσεις αυτές δεν περιείχαν κανένα στοιχείο για την ποικιλία που επρόκειτο να καλλιεργηθεί και χωρίς να υπάρχει ημερομηνία της δήλωσης. Επιπλέον, τρεις δηλώσεις καλλιέργειας ανέγραφαν αρχικά την ποικιλία Havanna, η οποία στη συνέχεια αλλάχθηκε σε Geudertheimer.

3.107. Σε ορισμένες από τις δηλώσεις καλλιέργειας για τη συγκομιδή του 1990, οι οποίες έγιναν επίσης αποδεκτές από τον ΑΙΜΑ, έλειπαν ορισμένα στοιχεία που απαιτούν οι κανονισμοί, όπως: η ποικιλία, το έτος συγκομιδής, η πυκνότητα της φύτευσης και η μέγιστη απόδοση ανά εκτάριο. Επιπλέον πολλές δηλώσεις δεν είχαν ημερομηνία.

3.108. Υπήρχαν και άλλες παρατυπίες όσον αφορά τις προμήθειες από συνεταιρισμούς καλλιεργητών. Οι περισσότερες αφορούσαν ένα συγκεκριμένο συνεταιρισμό καλλιεργητών και είναι οι εξής:

>ΘΕΣΗ ΠΗΝΑΚΑ>

Έτσι, περισσότερο από το 80 % των δηλώσεων ήταν παράτυπες και παρόλα αυτά έγιναν αποδεκτές από τον ΑΙΜΑ χωρίς να τεθούν υπό αμφισβήτηση.

3.109. Κατά τη διάρκεια του λογιστικού ελέγχου του Συνεδρίου πραγματοποιήθηκαν επισκέψεις σε αυτό το συνεταιρισμό καλλιεργητών και σε οκτώ καλλιεργητές, με την παρουσία της Guardia de Finanza, για να εξακριβωθούν οι περιστάσεις που οδήγησαν στην αλλαγή ποικιλίας στις δηλώσεις καλλιέργειας του 1988 για τον καπνό Badischer Geudertheimer. Οι συγκεκριμένοι καλλιεργητές επελέγησαν επειδή είχε γίνει αλλαγή της ποικιλίας καπνού που παρέδωσαν στο συνεταιρισμό καλλιεργητών από την ποικιλία Havanna