ΨΗΦΙΣΜΑ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ της 26ης Νοεμβρίου 1996 για τη μείωση του καπνίσματος στην Ευρωπαϊκή Κοινότητα (96/C 374/04)

ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ,

Έχοντας υπόψη τη συνθήκη για την ίδρυση της Ευρωπαϊκής Κοινότητας,

Αναγνωρίζοντας ότι το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο, κατά τη σύνοδο στο Μιλάνο τον Ιούνιο του 1985 και στο Λουξεμβούργο το Δεκέμβριο του 1985, τόνισε τα πλεονεκτήματα που συνεπάγεται η θέσπιση ευρωπαϊκού προγράμματος δράσης κατά του καρκίνου,

Σημειώνοντας ότι το Συμβούλιο και οι αντιπρόσωποι των κυβερνήσεων των κρατών μελών, συνερχόμενοι στα πλαίσια του Συμβουλίου, θέσπισαν διά ψηφίσματος (1), στις 7 Ιουλίου 1986, πρόγραμμα δράσης των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων κατά του καρκίνου, ένας εκ των στόχων του οποίου ήταν η συμβολή στη βελτίωση της υγείας και της ποιότητας ζωής των πολιτών στην Κοινότητα με τη μείωση του καρκίνου, και με συνακόλουθη προτεραιότητα στην καταπολέμηση του καπνίσματος,

Σημειώνοντας ότι το Συμβούλιο και οι αντιπρόσωποι των κυβερνήσεων των κρατών μελών, συνερχόμενοι στα πλαίσια του Συμβουλίου, ενίσχυσαν αυτόν το στόχο με την απόφαση 90/238/Ευρατόμ, ΕΚΑΧ, ΕΟΚ (2), της 17ης Μαΐου 1990, για την ανάληψη σχεδίου δράσης 1990-1994 στα πλαίσια του προγράμματος «Η Ευρώπη κατά του καρκίνου»,

Σημειώνοντας ότι το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο τόνισαν, διά της αποφάσεως αριθ. 646/96/ΕΚ (3) για τη θέσπιση σχεδίου δράσης για την καταπολέμηση του καρκίνου εντός του πλαισίου δράσης στον τομέα της δημόσιας υγείας (1996-2000), στις 29 Μαρτίου 1996, ότι πρέπει να μειωθούν οι παράγοντες κινδύνου που σχετίζονται με τον τρόπο ζωής, και ιδίως με το κάπνισμα,

Υπενθυμίζοντας ότι το κάπνισμα είναι παράγων κινδύνου σε ορισμένες ασθένειες, ιδίως τον καρκίνο και τις καρδιαγγειακές παθήσεις, και συμβάλλει στο θάνατο 500 000 ατόμων στην Κοινότητα κάθε χρόνο,

Εκτιμώντας ότι πρέπει να εξασφαλισθεί η προστασία του πληθυσμού γενικά, και των νέων ειδικότερα, από το κάπνισμα,

Υπενθυμίζοντας ότι, δεδομένου του εθισμού που προκαλεί το κάπνισμα και των μακροπρόθεσμων επιπτώσεών του, νευραλγικός στόχος κάθε στρατηγικής για τη μείωση του καπνίσματος πρέπει να είναι να αποθαρρύνονται οι νέοι να αρχίσουν το κάπνισμα,

Τονίζοντας ότι η έκθεση στον καπνό των προϊόντων καπνού είναι επιβλαβής για την υγεία όλων των εκτιθεμένων ατόμων,

Λαμβάνοντας υπόψη ότι ορισμένα κράτη μέλη έχουν προσπαθήσει να αποθαρρύνουν το κάπνισμα με διάφορα μέτρα, περιλαμβανομένης της υψηλής τιμής λιανικής πώλησης και ιδίως με την επιβολή υψηλού φόρου κατανάλωσης,

Σημειώνοντας ότι το Συμβούλιο και οι Υπουργοί Παιδείας, συνερχόμενοι στα πλαίσια του Συμβουλίου, χαρακτήρισαν, δια του ψηφίσματος (4) της 23ης Νοεμβρίου 1988, σχετικά με τη διδασκαλία της υγιεινής στα σχολεία το κάπνισμα ως κίνδυνο για την υγεία,

Σημειώνοντας ότι το Συμβούλιο και οι Υπουργοί Υγείας, συνερχόμενοι στα πλαίσια του Συμβουλίου συμφώνησαν, δια των συμπερασμάτων της 13ης Νοεμβρίου 1992, ότι το σχολείο είναι σημαντικός χώρος για την παροχή πληροφοριών και εκπαίδευσης σχετικά με την υγεία,

Εκτιμώντας ότι οι πρωτοβουλίες που ορίζονται σ' αυτό το ψήφισμα θα έχουν ακόμη ευεργετικότερα αποτελέσματα στη δημόσια υγεία εάν συνδυάζονται με προγράμματα διδασκαλίας της υγιεινής κατά τα έτη της υποχρεωτικής εκπαίδευσης και με εκστρατείες ενημέρωσης και ευαισθητοποίησης της κοινής γνώμης,

Εκτιμώντας ότι η προστασία της δημόσιας υγείας οφείλει να αποτελέσει συνιστώσα των λοιπών πολιτικών της Κοινότητας,

Σημειώνοντας ότι το Συμβούλιο, στο ψήφισμα της 20ής Δεκεμβρίου 1995 (1), ζήτησε από την Επιτροπή να εξασφαλίσει ότι οι απαιτήσεις περί προστασίας της υγείας ενσωματώνονται σε άλλες πολιτικές της Κοινότητας,

ΕΚΤΙΜΑ ότι είναι αναγκαίο να αξιολογηθούν οι επιπτώσεις που έχουν στην κατανάλωση καπνού αφενός μεν τα μέτρα για την προώθηση του καπνίσματος και οι λοιπές διαφημιστικές δραστηριότητες και, αφετέρου, οι παρεμβάσεις και τα μέτρα για τη μείωση του καπνίσματος,

ΣΗΜΕΙΩΝΕΙ τις «Συστάσεις για τον καπνό» της υψηλού επιπέδου επιτροπής καρκινολόγων οι οποίες εγκρίθηκαν στη συναινετική διάσκεψη για τον καπνό, η οποία πραγματοποιήθηκε στο Ελσίνκι τον Οκτώβριο του 1996,

ΥΠΕΝΘΥΜΙΖΕΙ ότι η διαφήμιση του καπνού και η επιρροή της στη διάδοση του καπνίσματος, ιδιαίτερα μεταξύ των νέων, αποτελεί το θέμα πρότασης της Επιτροπής, η οποία εξετάζεται χωριστά,

ΑΝΑΓΝΩΡΙΖΕΙ ότι τα κράτη μέλη, συνεργαζόμενα μεταξύ τους και συντονίζοντας την πολιτική και τα προγράμματά τους για την πρόληψη των ασθενειών και των θανάτων από το κάπνισμα και την εξάρτηση από αυτό, με τη βοήθεια της Επιτροπής, μπορούν να συμβάλουν στη μείωση των ασθενειών που προκαλούνται από το κάπνισμα σε όλη την Κοινότητα,

ΣΗΜΕΙΩΝΕΙ ότι τα κράτη μέλη έχουν αναπτύξει στρατηγικές για τη μείωση του καπνίσματος και ότι, μολονότι τα σχετικά μέτρα ποικίλλουν, έχουν ληφθεί μεταξύ άλλων τα εξής μέτρα:

- πώληση προϊόντων καπνού μόνο σε ενηλίκους,

- περιορισμός της πρόσβασης των νέων στα προϊόντα του καπνού, με ελέγχους της πώλησης αυτών από αυτόματες μηχανές και απαγορεύοντας τη διανομή δωρεάν δειγμάτων σιγαρέττων ή την πώληση μεμονωμένων σιγαρέττων,

- ενθάρρυνση των μέτρων για επέκταση των χώρων πλήρους απαγόρευσης του καπνίσματος στους τόπους εργασίας και παροχή μεγαλύτερης προστασίας στους εργαζομένους από την ακούσια έκθεση στον καπνό που παράγει το κάπνισμα,

- εισαγωγή περιορισμών στο κάπνισμα σε εσωτερικούς χώρους ανοικτούς στο κοινό όπως εστιατόρια, κινηματογράφοι, γραφεία, σχολεία και σχολές και στα δημόσια μέσα μεταφοράς, με ιδιαίτερη έμφαση στην προστασία των παιδιών, των νέων, των εγκύων και των ατόμων με αναπνευστικές ασθένειες,

- αύξηση της φορολογίας του καπνού ώστε να διατηρούνται οι τιμές των προϊόντων καπνού σε υψηλό επίπεδο,

- ενίσχυση των μέτρων για τη διδασκαλία της υγιεινής προς βελτίωση της κατανόησης των κινδύνων από το κάπνισμα καθώς και προς αποθάρρυνση του καπνίσματος, ιδίως δε των μέτρων που απευθύνονται στους νέους και σε άλλες ομάδες ιδιαίτερης σημασίας, όπως οι έγκυοι,

- εισαγωγή περιορισμών και ελέγχων στην άμεση και έμμεση διαφήμιση, χορηγία και προώθηση των πωλήσεων των προϊόντων καπνού,

ΣΗΜΕΙΩΝΕΙ ότι σύμφωνα με κοινοτικές οδηγίες, τα κράτη μέλη έχουν θεσπίσει αποτελεσματικούς ελέγχους όσον αφορά τις ετικέττες, στις οποίες αναγράφονται προειδοποιήσεις και δίδεται η περιεκτικότητα των σιγαρέττων σε πίσσα,

ΠΑΡΟΤΡΥΝΕΙ τα κράτη μέλη να συνεχίσουν να προωθούν στρατηγικές και μέτρα που αποσκοπούν στη μείωση της συνήθειας του καπνίσματος και να ανταλλάσσουν τακτικά πληροφορίες για τις στρατηγικές και τα μέτρα αυτά,

ΖΗΤΕΙ ΑΠΟ ΤΗΝ ΕΠΙΤΡΟΠΗ:

- να λάβει ιδιαιτέρως υπόψη, στις κοινοτικές πολιτικές τις βλαβερές επιπτώσεις του καπνίσματος στην υγεία και την ποιότητα της ζωής των πολιτών της Κοινότητας,

- να μελετήσει τις καλύτερες πρακτικές που εφαρμόζονται στα κράτη μέλη για τη μείωση της συνήθειας του καπνίσματος και την αξιολόγηση του αντικτύπου τους,

- να εξετάσει, αφού αξιολογήσει τα μέτρα που έχουν λάβει τα κράτη μέλη, τα πιθανά περαιτέρω μέτρα που μπορεί να λάβει η Κοινότητα προκειμένου να υποστηρίξει δράσεις που έχουν αναληφθεί από τα κράτη μέλη για τη μείωση του καπνίσματος,

- να υποστηρίξει τις προσπάθειες των κρατών μελών για τη μείωση του καπνίσματος και να υποβάλει τακτικές εκθέσεις σχετικά με την πρόοδο που επιτυγχάνει η Κοινότητα κατά την προώθηση του εκ μέρους των κρατών μελών συντονισμού των πολιτικών και προγραμμάτων τους, καθώς και σχετικά με τις δυνατότητες περαιτέρω πρωτοβουλιών.

(1) ΕΕ αριθ. C 184 της 23. 7. 1986, σ. 19.

(2) ΕΕ αριθ. L 137 της 30. 5. 1990, σ. 31.

(3) ΕΕ αριθ. L 95 της 16. 4. 1996, σ. 9.

(4) ΕΕ αριθ. C 3 της 5. 1. 1989, σ. 1.

(1) ΕΕ αριθ. C 350 της 30. 12. 1995, σ. 2.