ΨΗΦΙΣΜΑ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ της 21ης Δεκεμβρίου 1992 σχετικά με την ανάγκη να αντιμετωπιστεί η σοβαρή και ολοένα επιδεινούμενη κατάσταση της ανεργίας στην Κοινότητα

ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΤΩΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΩΝ ΚΟΙΝΟΤΗΤΩΝ,

Έχοντας υπόψη τη συνθήκη για την ίδρυση της Ευρωπαϊκής Οικονομικής Κοινότητας,

Εκτιμώντας:

ότι υπάρχουν σήμερα 16 εκατομμύρια άνεργοι στην Κοινότητα (περίπου το 10 % του εργατικού δυναμικού της Κοινότητας), αριθμός που υπερβαίνει κατά 400 % τον αντίστοιχο της δεκαετίας του 1960

ότι η σοβαρή επιδείνωση της κατάστασης στον τομέα της απασχόλησης στην Κοινότητα είναι ανάγκη να αντιμετωπιστεί με αποτελεσματικές πολιτικές εκ μέρους των κρατών μελών και με την υποστήριξη των κοινοτικών οργάνων

ότι η έκθεση της Επιτροπής για το 1992 "Απασχόληση στην Ευρώπη" επισημαίνει ότι, η Κοινότητα, παρά τα επιτεύγματά της ως προς τη δημιουργία θέσεων εργασίας κατά τη δεκαετία του 1980, αντιμετωπίζει σήμερα μια σοβαρότατη και ολοένα επιδεινούμενη κατάσταση ως προς την ανεργία, η οποία κινδυνεύει να γίνει το κεντρικό πρόβλημα της δεκαετίας του 1990

ότι, στην έκθεση της Επιτροπής "Θέματα προς συζήτηση: Απασχόληση και αγορά εργασίας στη δεκαετία του 1990", υπογραμμίζεται, μεταξύ άλλων, ότι η μακροχρόνια ανεργία παραμένει σε υψηλά επίπεδα, ότι το ήμισυ σχεδόν του συνόλου των ανέργων είναι άνεργοι για διάστημα άνω του ενός έτους και ότι το 30 % περίπου των μακροχρόνια ανέργων δεν έχουν εργασθεί ποτέ

ότι, στην κοινή γνωμοδότησή τους του Ιουλίου 1992 όσον αφορά "Μια ανανεωμένη στρατηγική αναπτυξιακής συνεργασίας με σκοπό την αύξηση της απασχόλησης", και οι κοινωνικοί εταίροι, στα πλαίσια του κοινωνικού διαλόγου, υπογράμμισαν την ανάγκη μιας ανάπτυξης μη πληθωριστικής, διαρκούς και δημιουργούσας θέσεις απασχόλησης, η οποία να οδηγεί στη μείωση της ανεργίας και την ενίσχυση της ανταγωνιστικότητας των επιχειρήσεων

ότι, στα συμπεράσματα του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου του Μπέρμιγχαμ, του Οκτωβρίου 1992, εκφράζεται ανησυχία για τη μείωση του ρυθμού ανάπτυξης και την αύξηση της ανεργίας στην Κοινότητα και υπογραμμίζεται η ανάγκη για συνεπή εφαρμογή υγειών πολιτικών για τη δημιουργία νέων και σταθερών θέσεων εργασίας που κρίνονται απαραίτητες

ότι, στο ψήφισμά του του Οκτωβρίου 1992, το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο κάλεσε το Συμβούλιο να αναλάβει δράση για την αντιμετώπιση του προβλήματος της ανεργίας

ότι, εκτός από την επίτευξη περιβαλλοντικώς βιώσιμης οικονομικής ανάπτυξης, είναι αναγκαίο να αναζητηθούν και άλλες πολιτικές με στόχο τη μείωση της ανεργίας

ότι οι συνθήκες και τα προβλήματα που απαντώνται στις διάφορες περιοχές της Κοινότητας διαφέρουν σημαντικά και ότι όλα τα ενδιαφερόμενα μέρη συμπεριλαμβανομένων των κοινωνικών εταίρων, πρέπει να συμμετέχουν στην αναζήτηση νέων και διαφορετικών συνδυασμών πολιτικής, που να ανταποκρίνονται κατάλληλα στις ειδικές περιστάσεις,

ΕΚΔΙΔΕΙ ΤΟ ΠΑΡΟΝ ΨΗΦΙΣΜΑ:

Το Συμβούλιο

1. ΥΠΟΓΡΑΜΜΙΖΕΙ ότι:

α) τα υψηλά επίπεδα ανεργίας αντιπροσωπεύουν μέγιστη σπατάλη ταλέντων και πόρων, αποθαρρύνουν δε και ζημιώνουν τα άτομα

β) οι άνεργοι έχουν συνήθως χαμηλότερο βιοτικό και εισοδηματικό επίπεδο από τους εργαζόμενους

γ) η ανεργία αποτελεί ένα σοβαρό πρόβλημα όχι μόνο γενικά αλλά και ειδικότερα για ορισμένες περιφέρειες και περιοχές, της Κοινότητας, ιδίως τις λιγότερο ευνοημένες περιοχές, και για ορισμένες ευαίσθητες κοινωνικές ομάδες συνεπώς, η καταπολέμηση της ανεργίας στις εν λόγω περιοχές και περιφέρειες και με στόχο αυτές τις ομάδες, αποτελεί ουσιώδη συνιστώσα της οικονομικής και κοινωνικής συνοχής στην Κοινότητα.

2. ΕΓΚΡΙΝΕΙ τις ακόλουθες αρχές και εκτιμήσεις ως το αναγκαίο πλαίσιο για την αποτελεσματική εφαρμογή πολιτικών στον τομέα της αγοράς εργασίας:

α) η μείωση της ανεργίας εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από μια οικονομική ανάπτυξη μη πληθωριστική, διαρκή, περιβαλλοντικώς βιώσιμη και δημιουργούσα θέσεις απασχόλησης, η οποία συνεπώς βασίζεται στις παραγωγικές επενδύσεις, στη βελτίωση της ανταγωνιστικότητας των επιχειρήσεων και στις υγιείς συνθήκες της οικονομικής ζήτησης

β) τούτο απαιτεί όχι μόνο επενδύσεις αλλά και αλλαγές των εργασιακών πρακτικών έτσι ώστε να καταστεί δυνατόν να μεγιστοποιηθούν τα ωφέλη από τις εξελίξεις της τεχνολογίας και των αγορών και να αυξηθούν τα προσόντα του εργατικού δυναμικού

γ) εκτός από το στόχο της οικονομικής ανάπτυξης, υπάρχει συνεχής ανάγκη καθορισμού και εφαρμογής άλλων αποτελεσματικών πολιτικών ώστε να επιτευχθεί η επιθυμητή μείωση της ανεργίας

δ) το έργο της αντιμετώπισης της ανεργίας εναπόκειται κατά κύριο λόγο στα κράτη μέλη, αλλά μπορεί επίσης να υπάρξει σημαντική συμβολή μέσω συζητήσεων και συντονισμένων δράσεων στήριξης σε κοινοτικό επίπεδο

ε) για να βελτιωθούν οι προοπτικές της οικονομικής μεγέθυνσης και των επενδύσεων, απαιτείται μεγαλύτερη σύγκλιση και οικονομική και κοινωνική συνοχή στην Κοινότητα, καθώς και μεγαλύτερη σταθερότητα στις αγορές συναλλάγματος

στ) η υλοποίηση και η αποτελεσματική λειτουργία της ενιαίας αγοράς πρέπει να επιτευχθούν όσο το δυνατόν ταχύτερα και να ενισχυθεί η ανταγωνιστικότητα των κοινοτικών επιχειρήσεων στη διεθνή αγορά

ζ) έχει εξαιρετική σημασία να συμμετέχουν στην αναζήτηση λύσεων στα προβλήματα της ανεργίας και στη δημιουργία σταθερών θέσεων εργασίας οι κοινωνικοί εταίροι σε ευρωπαϊκό αλλά και σε εθνικό επίπεδο.

3. ΧΑΙΡΕΤΙΖΕΙ την πρωτοβουλία των κοινωνικών εταίρων να ζητήσουν, στην κοινή γνωμοδότησή τους της 3ης Ιουλίου 1992, να αναπτυχθεί μία ανανεωμένη στρατηγική αναπτυξιακής συνεργασίας με στόχο την αύξηση της απασχόλησης.

4. ΥΠΟΓΡΑΜΜΙΖΕΙ τη σημασία της επίτευξης της ανάπτυξης και της αυξημένης ανταγωνιστικότητας των επιχειρήσεων, με τους ακόλουθους ιδίως τρόπους:

α) ενθαρρύνοντας τις επιχειρήσεις να αυξήσουν την αποτελεσματικότητα και την προσαρμοστικότητα των συστημάτων παραγωγής τους, με την πρόωθηση π.χ. της ταχείας εισαγωγής και μεταφοράς νέων τεχνολογιών, αναγνωρίζοντας ταυτόχρονα την ανάγκη ανάπτυξης του ανθρώπινου δυναμικού και εμπλουτισμού του εργασιακού αντικειμένου

β) παρέχοντας προσιτές πληροφορίες, ενίσχυση και συμβουλές για την εγκατάσταση και την επιτυχή λειτουργία νέων επιχειρήσεων, και, ιδίως, των μικρομεσαίων

γ) αποφεύγοντας την επιβολή περιττών διαδικασιών οι οποίες εμποδίζουν τη δημιουργία και την ανάπτυξη της απασχόλησης, αλλά λαμβάνοντας πάντοτε υπόψη τα νόμιμα δικαιώματα των εργαζομένων.

5. ΤΟΝΙΖΕΙ ότι οι αποτελεσματικές πολιτικές και τα κατάλληλα μέτρα στον τομέα της αγοράς εργασίας διαδραματίζουν επίσης σημαντικό ρόλο στη μείωση της ανεργίας και συμβάλλουν στη δημιουργία σταθερών και αποδοτικών θέσεων εργασίας οι οποίες θα εξασφαλίζουν τον κατάλληλο βαθμό προστασίας στους εργαζομένους, και ΕΦΙΣΤΑ ΙΔΙΑΙΤΕΡΩΣ ΤΗΝ ΠΡΟΣΟΧΗ στις ακόλουθες πολιτικές και μέτρα στον τομέα της αγοράς εργασίας, που έχουν ιδιαίτερα ευεργετικές επιπτώσεις:

α) παροχή υπηρεσιών υψηλού επιπέδου στους άνεργους και στους εργοδότες που αναζητούν νέους εργαζόμενους, οι οποίες να περιλαμβάνουν:

i) παροχή σε κάθε άνεργο σαφών, έγκαιρων και άμεσα προσιτών πληροφοριών σχετικά με τις ευκαιρίες απασχόλησης και επαγγελματικής εκπαίδευσης,

ii) παροχή επαγγελματικού προσανατολισμού και συμβουλών, επαγγελματικής πείρας ή/και επαγγελματικής εκπαίδευσης, προσαρμοσμένων στις ιδιαίτερες ανάγκες και στην κατάσταση κάθε ατόμου, ιδίως στην περίπτωση μακροχρόνια ανέργων,

iii) άμεση πρόσβαση των εργοδοτών στις πληροφορίες που χειάζονται σχετικά με άτομα που αναζητούν εργασία,

iv) μεγαλύτερη κινητικότητα στην αγορά εργασίας, και κατάργηση των περιττών διαδικασιών και των ακούσιων εμποδίων στην κινητικότητα αυτή όπου τυχόν έχουν παρατηρηθεί

β) εκπαίδευση και επαγγελματική κατάρτιση που να παρέχουν στους άνεργους τα απαιτούμενα προσόντα για την εξεύρεση και τη διατήρηση εργασίας, και ιδίως:

i) βασική εκπαίδευση και κατάρτιση που να εφοδιάζει τους νέους με τις γνώσεις, τις ικανότητες και το ενδιαφέρον που απαιτούνται ώστε να συμμετέχουν επιτυχώς στην αγορά εργασίας,

ii) βελτιωμένα επίπεδα προτύπων και ικανοτήτων, ενταγμένα στα επαγγελματικά προσόντα,

iii) εκπαίδευση και επαγγελματική κατάρτιση που να είναι προσαρμοσμένες στη ζήτηση εργασίας από τους εργοδότες σε τοπικό επίπεδο,

iv) εκπαίδευση που να επιτρέπει στα μεμονωμένα άτομα να αντιδρούν με επιτυχία στις τεχνολογικές αλλαγές και στις εξελίξεις της αγοράς

γ) υποβοήθηση εξελίξεων στην αγορά εργασίας, οι οποίες είναι πιθανό να ευνοήσουν την αύξηση των θέσεων εργασίας, οι οποίες θα εξασφαλίζουν τον κατάλληλο βαθμό προστασίας στους εργαζομένους, και ιδίως:

i) καλά οργανωμένων μορφών απασχόλησης οι οποίες εκφράζουν τις ανάγκες των επιχειρήσεων και των εργαζομένων στα σύγχρονα οικονομικά συστήματα,

ii) της ανάπτυξης του τομέα των υπηρεσιών, μεταξύ των οποίων και υπηρεσιών ιδιαίτερα επωφελών για τα άτομα,

iii) του διαμοιρασμού θέσεων εργασίας, και άλλων παρόμοιων προσεγγίσεων για τη διάρθρωση της εργασίας σε εθελοντική βάση,

iv) της αναίρεσης των απαρχαιωμένων στερεοτύπων σχετικά με τις γυναίκες, τα μειονεκτούντα άτομα και τους ηλικιωμένους εργαζομένους, και, λαμβάνοντας υπόψη την κατάσταση της αγοράς εργασίας σε κάθε κράτος μέλος, άρσης των εμποδίων που αντιμετωπίζουν προκειμένου να εργασθούν άτομα που έχουν συμπληρώσει το ελάχιστο όριο ηλικίας για συνταξιοδότηση,

v) των επικουρικών δομών που προωθούν την τοπική μεγέθυνση και ανάπτυξη.

6. ΚΑΛΕΙ συνεπώς την Επιτροπή:

α) να εξετάσει με προσοχή τις ανησυχίες, τις αρχές, τις σκέψεις και τις πολιτικές και μέτρα για την αγορά εργασίας που εκτίθενται στο παρόν ψήφισμα, ιδίως σε προσεχείς εκδόσεις της έκθεσης "Η απασχόληση στην Ευρώπη" και σε άλλες δημοσιεύσεις και προτάσεις που έχουν σχέση με την απασχόληση

β) να λάβει υπόψη, μεταξύ άλλων, τις διατάξεις του παρόντος ψηφίσματος, ιδίως όσον αφορά την εκπαίδευση και τις υπηρεσίες για τους άνεργους, όταν θα συντάξει προτάσεις για την επικείμενη ανθεώρηση των διαρθρωτικών ταμείων, και ιδίως του Ευρωπαϊκού Κοινωνικού Ταμείου

γ) να βελτιώσει την παροχή και να εξασφαλίσει ευρύτερη δημοσιότητα και χρησιμοποίηση των πληροφοριών, και ιδίως εκείνων που συλλέγονται μέσω των δικτύων παρακολούθησης της απασχόλησης, καθώς και των αναλύσεων που περιλαμβάνονται στις εκθέσεις "Η απασχόληση στην Ευρώπη"

δ) σε στενή συνεργασία με τα κράτη μέλη, την Παγκόσμια Οργάνωση Εργασίας, τον ΟΟΣΑ και τους άλλους αρμόδιους οργανισμούς, να εξετάζει σταθερά και ειδικά την αποτελεσματικότητα των διαφόρων πολιτικών που εφαρμόζονται για την αντιμετώπιση του παρόντος προβλήματος της ανεργίας, και να υποβάλει μια πρώτη έκθεση με τα σχετικά πορίσματα στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, το Συμβούλιο και τους κοινωνικούς εταίρους, το 1993

ε) να συνεχίσει τις εργασίες της για τη βελτίωση της κινητικότητας στην αγορά εργασίας σε κοινοτικό επίπεδο, και ιδίως μέσω του κανονισμού (ΕΟΚ) αριθ. 2434/92 του Συμβουλίου της 27ης Ιουλίου 1992, για την τροποποίηση του δεύτερου μέρους του κανονισμού (ΕΟΚ) αριθ. 1612/68 περί της ελεύθερης κυκλοφορίας των εργαζομένων στο εσωτερικό της Κοινότητας(1) .

7. ΚΑΛΕΙ τα κράτη μέλη:

α) να προωθήσουν, στο έδαφός τους, τη διάδοση και συζήτηση των θεμάτων που αναφέρει το παρόν ψήφισμα σε κάθε κράτος μέλος, και ιδίως μέσω των κοινωνικών εταίρων

β) να δώσουν τη δέουσα σημασία στις διατάξεις του παρόντος ψηφίσματος κατά την κατάρτιση και διαχείριση των δικών τους πολιτικών και μέτρων για την αγορά εργασίας.

8. ΑΝΑΛΑΜΒΑΝΕΙ:

α) να συζητεί, κάθε εξάμηνο, στο κατάλληλο πλαίσιο, συμπεριλαμβανομένης, ενδεχομένως, της μόνιμης επιτροπής απασχόλησης, τις βασικές πτυχές της κατάστασης της απασχόλησης στην Κοινότητα ή/και τα σχετικά προγράμματα και τις πολιτικές για την αγορά εργασίας, και να προωθεί τη διάδοση των πορισμάτων αυτών των συζητήσεων

β) να συζητεί, σε ετήσια βάση, την πιο πρόσφατη ετήσια έκθεση της Επιτροπής "Η απασχόληση στην Ευρώπη" και να προτείνει στην Επιτροπή θέματα που πρέπει να ενταχούν στην έκθεση του επόμενου έτους και να διαδοθούν ευρύτερα

γ) να επιστήσει την προσοχή του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, της Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής και των κοινωνικών εταίρων στα πλαίσια του κοινωνικού διαλόγου, στο παρόν ψήφισμα, και να ζητήσει να το σχολιάσουν με σκοπό να διατηρηθεί η εξέταξη του προβλήματος της ανεργίας, σε κοινοτικό επίπεδο.

(1) ΕΕ αριθ. L 245 της 26. 8. 1992, σ. 1.