Απόφαση του Συμβουλίου

της 25ης Μαρτίου 2002

για την περάτωση της διαδικασίας διαβουλεύσεων με τη Λιβερία βάσει των άρθρων 96 και 97 της συμφωνίας εταιρικής σχέσης ΑΚΕ-ΕΚ

(2002/274/ΕΚ)

ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ,

Έχοντας υπόψη:

τη συνθήκη για την ίδρυση της Ευρωπαϊκής Κοινότητας, και ιδίως το άρθρο 300 παράγραφος 2 δεύτερο εδάφιο,

την εσωτερική συμφωνία όσον αφορά τα ληπτέα μέτρα και τις ακολουθητέες διαδικασίες για την εφαρμογή της συμφωνίας εταιρικής σχέσης ΑΚΕ-ΕΚ(1), όπως ετέθη προσωρινά σε εφαρμογή με την απόφαση των αντιπροσώπων των κυβερνήσεων των κρατών μελών της 18ης Σεπτεμβρίου 2000, και ιδίως το άρθρο 3,

την πρόταση της Επιτροπής,

Εκτιμώντας τα ακόλουθα:

(1) Η κυβέρνηση της Λιβερίας ενήργησε σε ορισμένες περιπτώσεις με τρόπο που ισοδυναμεί με μη τήρηση των υποχρεώσεών της που απορρέουν από τα βασικά στοιχεία του άρθρου 9 της συμφωνίας εταιρικής σχέσης ΑΚΕ-ΕΚ. Ενήργησε επίσης κατά παράβαση των απαιτήσεων της χρηστής διακυβέρνησης, εφόσον μπορούν να απογραφούν σοβαρές περιπτώσεις διαφθοράς.

(2) Έχουν διεξαχθεί διαβουλεύσεις βάσει των άρθρων 96 και 97 της συμφωνίας εταιρικής σχέσης ΑΚΕ-ΕΚ, στις 9 Νοεμβρίου 2001, με τη Λιβερία, κατά τις οποίες οι αρχές της Λιβερίας εξήγησαν την άποψή τους και ανέλαβαν συγκεκριμένες δεσμεύσεις, ιδιαίτερα όσον αφορά την κατάσταση των ανθρωπίνων δικαιωμάτων, των δημοκρατικών αρχών, του κράτους δικαίου και της χρηστής διακυβέρνησης.

(3) Πρόσφατα, έχουν ληφθεί ορισμένα θετικά μέτρα για την υλοποίηση των δεσμεύσεων αυτών. Ωστόσο, πρέπει ακόμα να ληφθούν πιο ουσιαστικά μέτρα για την υλοποίηση όλων των δεσμεύσεων και για τη βελτίωση της κατάστασης κατά τρόπο αειφόρο,

ΑΠΟΦΑΣΙΖΕΙ:

Άρθρο 1

Οι διαβουλεύσεις που διενεργήθηκαν με τη Λιβερία σύμφωνα με τα άρθρα 96 και 97 της συμφωνίας εταιρικής σχέσεις ΑΚΕ-ΕΚ περατώνονται.

Άρθρο 2

Τα μέτρα που προσδιορίζονται στο προσαρτώμενο σχέδιο επιστολής υιοθετούνται ως κατάλληλα μέτρα όπως αναφέρονται στο άρθρο 96 παράγραφος 2 στοιχείο γ) και στο άρθρο 97 παράγραφος 3 της συμφωνίας εταιρικής σχέσης ΑΚΕ-ΕΚ. Τα μέτρα αυτά εκπνέουν δύο έτη μετά την υιοθέτηση της παρούσας απόφασης από το Συμβούλιο.

Άρθρο 3

Η παρούσα απόφαση αρχίζει να ισχύει την ημέρα που υιοθετείται.

Άρθρο 4

Η παρούσα απόφαση δημοσιεύεται στην Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων.

Βρυξέλλες, 25 Μαρτίου 2002.

Για το Συμβούλιο

Ο Πρόεδρος

A. M. Birulés y Bertrán

(1) ΕΕ L 317 της 15.12.2000, σ. 376.

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ

ΣΧΕΔΙΟ ΕΠΙΣΤΟΛΗΣ ΠΡΟΣ ΤΟΝ ΥΠΟΥΡΓΟ ΕΞΩΤΕΡΙΚΩΝ

Βρυξέλλες, ...

Προς την Α.Ε. τον κ. Monie CAPTAN

Υπουργό Εξωτερικών

Λιβερία

Κύριε υπουργέ,

Η Ευρωπαϊκή Ένωση αποδίδει μέγιστη σημασία στις διατάξεις του άρθρου 9 της συμφωνίας εταιρικής σχέσης ΑΚΕ-ΕΚ. Ο σεβασμός των ανθρωπίνων δικαιωμάτων, των δημοκρατικών θεσμών και του κράτους δικαίου ως βασικές συνισταμένες της συμφωνίας εταιρικής σχέσης και η χρηστή διακυβέρνηση ως θεμελιώδες στοιχείο, αποτελούν το θεμέλιο των σχέσεών μας.

Με το πνεύμα αυτό, η Ευρωπαϊκή Ένωση εκφράζει την ανησυχία της για τις προσβολές στα ανθρώπινα δικαιώματα που της αναφέρθηκαν από το τέλος του εμφυλίου πολέμου και σχετικά με την προφανή ατιμωρησία της οποίας χαίρουν οι δυνάμεις ασφαλείας στις σχέσεις τους με τους πολίτες. Η απουσία πολιτικών δραστηριοτήτων εκ μέρους της αντιπολίτευσης στη χώρα, ιδίως στο διάστημα που μεσολαβεί μέχρι τις εκλογές το 2003 και οι περιορισμοί της ελευθερίας έκφρασης που έχουν αναφερθεί, αποτελούν επίσης πηγή ζωηρής ανησυχίας. Η Ευρωπαϊκή Ένωση ανησυχεί επίσης ιδιαίτερα για την έλλειψη διαφάνειας στο σύστημα διαχείρισης των δημόσιων πόρων καθώς και για τον κίνδυνο σοβαρής διαφθοράς, ιδίως όσον αφορά τη διαχείριση των φυσικών πόρων και την εκμετάλλευση των μονοπωλίων. Επιπλέον, η βοήθεια που προσέφερε η Λιβερία στο ενωμένο επαναστατικό μέτωπο (RUF) της Σιέρα Λεόνε, το οποίο έχει κατηγορηθεί για σοβαρές παραβιάσεις των ανθρωπίνων δικαιωμάτων στη Σιέρα Λεόνε, οδήγησε την Ευρωπαϊκή Ένωση να υποστηρίξει ευνοϊκά τις κυρώσεις που αποφάσισε το Συμβούλιο Ασφαλείας των Ηνωμένων Εθνών τον Μάρτιο του 2001.

Κατά συνέπεια, το Συμβούλιο της Ευρωπαϊκής Ένωσης αποφάσισε, στις 23 Ιουλίου 2001, να αρχίσει διαβουλεύσεις με την κυβέρνηση της Λιβερίας σύμφωνα με τα άρθρα 96 και 97 της συμφωνίας εταιρικής σχέσης ΑΚΕ-ΕΚ, με στόχο να αξιολογήσει την κατάσταση λεπτομερώς και να εξεύρει λύσεις.

Η συνεδρίαση της έναρξης των διαβουλεύσεων έγινε στις Βρυξέλλες στις 9 Νοεμβρίου 2001. Εθίγησαν πολλά σημαντικά θέματα· παρουσιάστηκε η άποψη της κυβέρνησης της Λιβερίας ενώ ανελήφθη σειρά δεσμεύσεων. Πρόκειται για τα ακόλουθα:

- έναρξη, συστηματικά, δικαστικών ερευνών κάθε φορά που υπάρχουν σοβαρές και αιτιολογημένες εκθέσεις που αναφέρουν ότι μέλη των ενόπλων δυνάμεων ενέχονται σε πράξεις βίας κατά πολιτών, ιδίως στην εμπόλεμη περιοχή της κομητείας Lofa,

- επέκταση του υπό εξέλιξη προγράμματος κατάρτισης σχετικά με τα ανθρώπινα δικαιώματα για όλο το προσωπικό ασφαλείας,

- αναθεώρηση της σχετικής νομοθεσίας για τη δημιουργία μιας αξιόπιστης και ανεξάρτητης επιτροπής για τα ανθρώπινα δικαιώματα, με εκπροσώπηση της κοινωνίας των πολιτών,

- αναθεώρηση της σχετικής νομοθεσίας για τη δημιουργία μίας αξιόπιστης και ανεξάρτητης επιτροπής εθνικής συμφιλίωσης, με εκπροσώπηση της κοινωνίας των πολιτών,

- συνέχιση της ενθάρρυνσης της επιστροφής των σημαντικότερων αρχηγών της αντιπολίτευσης, ιδίως με την απόσυρση των κατηγοριών εναντίον τους· εγγύηση σχετικά με την προσωπική τους προστασία,

- μέριμνα ώστε τα μέλη των ΜΚΟ και οι δημοσιογράφοι να μην παρεμποδίζονται να εκφράζουν τη γνώμη τους κατά της κυβερνήσεως, η οποία θα δεσμευτεί δημοσίως σχετικά με το θέμα αυτό,

- απλοποίηση και επιτάχυνση των διαδικασιών για τη χορήγηση αδειών μετάδοσης ραδιοφωνικών εκπομπών σε βραχέα κύματα· αναθεώρηση της νομοθεσίας, με στόχο να τροποποιηθούν και να επανεξετασθούν επίσης, κατόπιν αιτήσεώς τους, οι περιπτώσεις του Radio Veritas και του Star Radio,

- αναθεώρηση της σχετικής νομοθεσίας για τη δημιουργία μιας αξιόπιστης και ανεξάρτητης επιτροπής εκλογών σε στενή διαβούλευση με τους κύριους πολιτικούς εταίρους,

- αναζωογόνηση του οργάνου δικαστικής αναθεώρησης ούτως ώστε να μπορεί να συμβουλεύει και να υποβάλει ανεξάρτητες συστάσεις στην κυβέρνηση,

- βελτίωση της πληρωμής των μισθών και των κατάλληλων αποζημιώσεων των δημοσίων υπαλλήλων, ιδίως σε ό,τι αφορά τη λειτουργία της διαχείρισης της δικαιοσύνης,

- λογιστική καταχώρηση με διαφανή τρόπο όλων των εσόδων των δημόσιων επιχειρήσεων και των οιονοί κρατικών υπηρεσιών, συμπεριλαμβανομένων των προερχομένων από το δασικό τομέα,

- ανάληψη της δέσμευσης να ελευθερωθούν περαιτέρω οι τομείς των καυσίμων και του ρυζιού, ώστε να εξασφαλίζεται ο ανταγωνισμός και η διαφάνεια,

- συμμόρφωση με τις απαιτήσεις των Ηνωμένων Εθνών σχετικά με την ανάμειξη της Λιβερίας στη σύγκρουση στη Σιέρα Λεόνε, ιδίως όσον αφορά τη διακοπή όλων των σχέσεων με το RUF.

Συμφωνήθηκε επίσης ότι θα πρέπει να διοργανωθεί εντατικός διάλογος με τις αρχές της Λιβερίας σχετικά με διάφορα θέματα που αναφέρθηκαν κατά τη σύνοδο διαβουλεύσεων, προκειμένου να περατωθούν οι εν λόγω διαβουλεύσεις. Η διαδικασία αυτή έχει τώρα ολοκληρωθεί. Εστιάζεται στα μέτρα τα οποία πρότεινε να εφαρμόσει η ίδια η κυβέρνηση για την εκπλήρωση των δεσμεύσεων.

Οι αρχές της Λιβερίας εξέφρασαν τη βούλησή τους να επιτύχουν πρόοδο στους διάφορους τομείς που έθιξε η Ευρωπαϊκή Ένωση. Χαιρόμεθα ιδίως για τα ακόλουθα:

- προσφάτως, πολλά μέλη των δυνάμεων ασφαλείας αποτέλεσαν αντικείμενο δικαστικής έρευνας σχετικά με την ανάμειξή τους σε περιπτώσεις που ισοδυναμούν με παραβιάσεις των ανθρωπίνων δικαιωμάτων,

- ευρίσκεται στο στάδιο της προετοιμασίας ένα σχέδιο για την επέκταση της κατάρτισης σχετικά με τα ανθρώπινα δικαιώματα σε όλες τις δυνάμεις ασφαλείας,

- εξελίσσεται η εξέταση των επιτροπών που υπάρχουν για τα ανθρώπινα δικαιώματα και την εθνική συμφιλίωση· όσον αφορά τη συμφιλίωση, έχει αναγγελθεί η διοργάνωση εθνικού φόρουμ για τον Ιούλιο του 2002, στο οποίο έχουν προσκληθεί όλοι οι αρχηγοί της αντιπολίτευσης,

- ο πρόεδρος Τaylor κάλεσε δημοσίως τους αρχηγούς της αντιπολίτευσης να επιστρέψουν στη Λιβερία δηλώνοντας ότι θα προστατεύονται,

- προβλέπεται η ενίσχυση και η επέκταση των εκλογικών επιτροπών,

- πρόκειται να επιστραφεί στο Radio Veritas η άδεια μεταδόσεων στα βραχέα κύματα ενώ εξετάζεται η συνέχιση της λειτουργίας του Star Radio· οι εγκαταστάσεις για ραδιοφωνική μετάδοση στα βραχέα θα τεθούν στη διάθεση των πολιτικών της αντιπολίτευσης κατά την περίοδο των εκλογών,

- πρόκειται να αναζωογονηθεί ένα δικαστικό σώμα ελέγχου ("επιτροπή δικαστικής αναθεώρησης"),

- προβλέπονται μέτρα για τη βελτίωση της δημόσιας διαχείρισης των δημοσίων εσόδων που προέρχονται από τον δασικό τομέα και το νηολόγιο,

- συνεχίζεται η περαιτέρω ελευθέρωση του τομέα του ρυζιού, και έχει αρχίσει να περιορίζεται η δεσπόζουσα θέση του βασικού εισαγωγέα,

- είναι αποδεκτή η αρχή των εξωτερικών λογιστικών ελέγχων των οιονεί κρατικών υπηρεσιών και των κυβερνητικών δημοσιονομικών ιδρυμάτων.

Γενικότερα, η κυβέρνηση ανέφερε ότι θα διατηρήσει όλα τα θεμελιώδη δικαιώματα όλων των πολιτών και κατοίκων στη Λιβερία.

Ωστόσο, τα ακόλουθα σημεία συνεχίζουν να δίνουν λόγους ανησυχίας παρά τις δεσμεύσεις που έχουν αναληφθεί:

- η κατάσταση όσον αφορά τα ανθρώπινα δικαιώματα πρέπει ακόμα να βελτιωθεί,

- ενόψει των εκλογών το 2003, δεν υπάρχει ακόμα επαρκής εγγύηση ότι όλοι οι υποψήφιοι θα έχουν ίση μεταχείριση,

- δεν υπάρχει διαφάνεια στη διαχείριση του δημόσιου χρήματος, ιδίως όσον αφορά τους πόρους που προέρχονται από τον τομέα των καυσίμων, της ξυλείας και του ρυζιού.

Επιπλέον, η Ευρωπαϊκή Ένωση καλεί τις αρχές της Λιβερίας να συνεχίσουν τις προσπάθειές τους ώστε να συμμορφωθούν προς τα αιτήματα των Ηνωμένων Εθνών όσον αφορά τις σχέσεις τους με το RUF στη Σιέρα Λεόνε.

Βάσει των ανωτέρω, η Ευρωπαϊκή Κοινότητα και τα κράτη μέλη της αποφάσισαν να περατώσουν τις διαβουλεύσεις που διεξήχθησαν βάσει των άρθρων 96 και 97 της συμφωνίας εταιρικής σχέσης ΑΚΕ-ΕΚ. Εν αναμονή σημαντικών μέτρων, προκειμένου να τηρηθούν οι δεσμεύσεις που έχουν αναληφθεί για τον σεβασμό των ανθρωπίνων δικαιωμάτων, της δημοκρατίας, του κράτους δικαίου και των αρχών της χρηστής διακυβέρνησης, αποφασίζεται να διατηρηθούν η διαδικασία πολιτικού διαλόγου και οι δράσεις άμεσης στήριξης καθώς και η προετοιμασία των εκλογών. Σε συνάρτηση με την επιτευχθείσα πρόοδο και τηρουμένων των συνθηκών, η Ευρωπαϊκή Ένωση θα μπορέσει να επεκτείνει βαθμιαία την συνεργασία της.

Ειδικότερα, η Ευρωπαϊκή Ένωση καλεί την κυβέρνηση της Λιβερίας να λάβει τα ακόλουθα μέτρα στο προσεχές μέλλον βάσει προγράμματος εργασίας, το οποίο θα καραρτισθεί με κοινή συμφωνία:

- να εξασφαλίσει την ανεξαρτησία ενός αποτελεσματικού και ορθολογικού δικαστικού σώματος,

- να αρχίσει έναν ανεξάρτητο εξωτερικό λογιστικό έλεγχο των κυβερνητικών δημοσιονομικών ιδρυμάτων και των οιονοί κρατικών υπηρεσιών,

- να εγγυηθεί πραγματικά την ασφάλεια των προσώπων και την ελευθερία κίνησης των αρχηγών της αντιπολίτευσης στη Λιβερία,

- να δημιουργήσει μια ανεξάρτητη και αποτελεσματική επιτροπή για τα ανθρώπινα δικαιώματα,

- να εφαρμόσει ένα πρόγραμμα κατάρτισης για τα ανθρώπινα δικαιώματα για όλες τις δυνάμεις ασφαλείας,

- να καθιερώσει μια ανεξάρτητη και αποτελεσματική επιτροπή για την εθνική συμφιλίωση, που θα είναι επιφορτισμένη με τη διοργάνωση και τον έλεγχο ενός φόρουμ για τη συμφιλίωση (Ιούλιος του 2002),

- να εφαρμόσει τις αποφάσεις που έχουν ληφθεί για τη διεύρυνση της πρόσβασης στη ραδιοφωνική μετάδοση σε βραχέα κύματα,

- να δημιουργήσει μια ανεξάρτητη και αποτελεσματική επιτροπή για τις εκλογές,

- να καταργήσει το μονοπώλιο όσον αφορά τις εισαγωγές καυσίμων.

Τα μέτρα αυτά πρέπει να ενταχθούν σε γενικότερη διαδικασία για τη βελτίωση των ανθρωπίνων δικαιωμάτων, της δημοκρατίας, του κράτους δικαίου και της χρηστής διακυβέρνησης στη Λιβερία, πράγμα το οποίο συνεπάγεται:

- βελτίωση της κατάστασης των ανθρωπίνων δικαιωμάτων και πραγματική καταπολέμηση της ατιμωρησίας,

- σταθερή προώθηση και εγγύηση της ελευθερίας του τύπου,

- διεξαγωγή ελεύθερων και δίκαιων εκλογών το 2003, σύμφωνα με τα διεθνή πρότυπα, με τη συμμετοχή όλων των αρχηγών της αντιπολίτευσης σε ίση βάση με τον υποψήφιο του κυβερνώντος κόμματος,

- μεγαλύτερη διαφάνεια όσον αφορά την παραχώρηση και τη χορήγηση αδειών από το Δημόσιο και τον τρόπο με τον οποίο συγκεντρώνονται τα φορολογικά έσοδα.

Αναμένεται επίσης ότι η Λιβερία θα είναι σύντομα σε θέση να θεωρηθεί ότι έχει εκπληρώσει τις απαιτήσεις του Συμβουλίου Ασφαλείας των Ηνωμένων Εθνών σε σχέση με την κατάσταση στη Σιέρα Λεόνε.

Όσον αφορά την εφαρμογή της βοήθειάς της, η Κοινότητα αποφάσισε να λάβει τα ακόλουθα μέτρα, κατά την έννοια του άρθρου 96 παράγραφος 2 στοιχείο γ) και του άρθρου 97 παράγραφος 3:

- η τακτική παρακολούθηση θα εξασφαλίζεται μέσω του στενού πολιτικού διαλόγου, στον οποίο θα λαμβάνει μέρος η προεδρία της Ευρωπαϊκής Ένωσης και η Ευρωπαϊκή Επιτροπή, και μέσω εξαμηνιαίων πολιτικών επανεξετάσεων,

- συνεχίζεται η εφαρμογή των σημερινών προγραμμάτων που χρηματοδοτούνται βάσει του άρθρου 72 της συμφωνίας εταιρικής σχέσης ΑΚΕ-ΕΚ, τα οποία ανέρχονται επί του παρόντος σε ύψος 25 εκατ. ευρώ και τα οποία στοχεύουν στην πλήρωση των αναγκών των μετακινούμενων προσώπων,

- δεν επηρεάζονται οι συνεισφορές σε περιφερειακά προγράμματα, οι ενέργειες ανθρωπιστικού χαρακτήρα, η εμπορική συνεργασία και οι προτιμήσεις στους τομείς που συνδέονται με το εμπόριο,

- μπορεί να παρέχεται θεσμική στήριξη για να καθίσταται δυνατή η εφαρμογή των μέτρων που έχουν στόχο την τήρηση των αναλήψεων υποχρεώσεων που έχουν αναληφθεί στο πλαίσιο των διαβουλεύσεων,

- το εθνικό ενδεικτικό πρόγραμμα του όγδοου ΕΤΑ βρίσκεται στο στάδιο της προετοιμασίας· υποδιαιρείται σε δύο δόσεις: μια πρώτη δόση καλύπτει τα μέτρα ενίσχυσης των θεσμών και άμεσης υποστήριξης των πληθυσμών ενώ μια δεύτερη δόση καλύπτει την πιο διαρθρωμένη βοήθεια. Η υπογραφή του και η εφαρμογή της πρώτης δόσης συνδέονται με την πρόοδο που έχει πραγματικά επιτευχθεί για την αποκατάσταση των αποτελεσματικών δημοκρατικών δομών και για τη βελτίωση της διαχείρισης των δημόσιων οικονομικών. Η εκτέλεση της δεύτερης δόσης εξαρτάται από τη διοργάνωση ελεύθερων και ομαλών εκλογών το 2003, τη βελτίωση της πολιτικής κατάστασης και την κατάσταση της διακυβέρνησης,

- η υποστήριξη στην προετοιμασία των εκλογών θα παρασχεθεί υπό την επιφύλαξη ότι τηρούνται οι κανονικοί όροι για τη διεξαγωγή ελεύθερων και ομαλών εκλογών,

- η κοινοποίηση της επιχορήγησης του ένατου ΕΤΑ πραγματοποιείται όταν θα έχουν διεξαχθεί ελεύθερες και ομαλές εκλογές,

- η Επιτροπή συνεχίζει να ασκεί το έργο του εθνικού διατάκτη εξ ονόματος του τελευταίου μέχρι την εκτέλεση της δεύτερης δόσης PIN του όγδοου ΕΤΑ.

Η Ευρωπαϊκή Ένωση θα συνεχίσει να παρακολουθεί από κοντά την κατάσταση στη Λιβερία. Προτείνουμε να συνεχισθεί ο εντατικός πολιτικός διάλογος βάσει του άρθρου 8 της συμφωνίας εταιρικής σχέσης ΑΚΕ-ΕΚ.

Με τιμή,

Για την Επιτροπή

...

Για το Συμβούλιο

...