Απόφαση της Επιτροπής

της 11ης Δεκεμβρίου 2002

σχετικά με την κρατική ενίσχυση την οποία προτίθεται να χορηγήσει η Γερμανία στην εταιρεία BMW AG, στη Λειψία

[κοινοποιηθείσα υπό τον αριθμό Ε(2002) 4830]

(Το κείμενο στη γερμανική γλώσσα είναι το μόνο αυθεντικό)

(Κείμενο που παρουσιάζει ενδιαφέρον για τον ΕΟΧ)

(2003/373/ΕΚ)

Η ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΤΩΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΩΝ ΚΟΙΝΟΤΗΤΩΝ,

Έχοντας υπόψη:

τη συνθήκη για την ίδρυση της Ευρωπαϊκής Κοινότητας, και ιδίως το άρθρο 88 παράγραφος 2 πρώτο εδάφιο,

τη συμφωνία για τον Ευρωπαϊκό Οικονομικό Χώρο, και ιδίως το άρθρο 62 παράγραφος 1 στοιχείο α),

Αφού κάλεσε τους ενδιαφερόμενους να υποβάλουν τις παρατηρήσεις τους σύμφωνα με τις προαναφερθείσες διατάξεις(1),

Εκτιμώντας τα ακόλουθα:

I. ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑ

(1) Στις 3 Δεκεμβρίου 2001, οι γερμανικές αρχές κοινοποίησαν στην Επιτροπή ένα σχέδιο ενίσχυσης υπέρ της εταιρείας Bayerische Motorenwerke AG (BMW). Η Επιτροπή ζήτησε συμπληρωματικές πληροφορίες με επιστολή της 16ης Ιανουαρίου 2002, τις οποίες οι γερμανικές αρχές χορήγησαν στις 20 Φεβρουαρίου 2002.

(2) Με επιστολή της 3ης Απριλίου 2002, η Επιτροπή ενημέρωσε τη Γερμανία για την απόφασή της να κινήσει την επίσημη διαδικασία έρευνας για την εν λόγω ενίσχυση, σύμφωνα με το άρθρο 88 παράγραφος 2 της συνθήκης ΕΚ (εφεξής: "απόφαση κίνησης της διαδικασίας"). Με επιστολή της 17ης Μαΐου 2002, οι γερμανικές αρχές διατύπωσαν τις θέσεις τους σχετικά με την απόφαση κίνησης της διαδικασίας.

(3) Η απόφαση κίνησης της διαδικασίας δημοσιεύθηκε στην Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων στις 30 Μαΐου 2002(2). Η Επιτροπή κάλεσε τους ενδιαφερόμενους να υποβάλουν τις παρατηρήσεις τους σχετικά με την εν λόγω ενίσχυση. Η Επιτροπή, στις 3 Ιουλίου 2002, έλαβε εκ μέρους της Γαλλίας παρατηρήσεις, οι οποίες κοινοποιήθηκαν στις γερμανικές αρχές. Οι γερμανικές αρχές υπέβαλαν τις παρατηρήσεις τους επί των παρατηρήσεων της Γαλλίας με επιστολή της 16ης Αυγούστου 2002.

II. ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ ΤΗΣ ΕΝΙΣΧΥΣΗΣ

A. Το σχέδιο και η σχεδιαζόμενη ενίσχυση

(4) Η BMW σχεδιάζει να κατασκευάσει στη Λειψία ένα νέο εργοστάσιο παραγωγής επιβατικών αυτοκινήτων, για την κατασκευή του οποίου οι επιλέξιμες επενδύσεις ανέρχονται σε 1204,9 εκατ. ευρώ περίπου (καθαρή παρούσα αξία). Το σχέδιο παραγωγής του νέου εργοστασίου προβλέπει κατ' αρχάς την παραγωγή επιβατικών αυτοκινήτων της [...](3) σειράς 3 της BMW. Μεσοπρόθεσμα έως μακροπρόθεσμα, ωστόσο, στο εν λόγω εργοστάσιο θα μπορούν να κατασκευάζονται και άλλα μοντέλα της BMW. Το εργοστάσιο προβλέπεται να δημιουργήσει 5400 περίπου άμεσες θέσεις απασχόλησης.

(5) Δικαιούχος της ενίσχυσης είναι η BMW. Σύμφωνα με την κοινοποίηση, η σχεδιαζόμενη συνολική ενίσχυση ανέρχεται σε 418,6 εκατ. ευρώ (καθαρή παρούσα αξία) και θα χορηγηθεί βάσει των εγκεκριμένων γερμανικών καθεστώτων κρατικών ενισχύσεων με την ονομασία "Gemeinschaftsaufgabe Verbesserung der regionalen Wirtschaftsstruktur (GA) - 30. Rahmenplan" (30ό πρόγραμμα-πλαίσιο για το κοινό καθεστώς της ομοσπονδιακής κυβέρνησης και των ομόσπονδων κρατών με σκοπό τη βελτίωση των περιφερειακών οικονομικών δομών) και του "Investitionszulagengesetz 1999" (νόμος περί ενισχύσεων για επενδύσεις του 1999). Η ένταση της ενίσχυσης ανέρχεται σε 34,74 %.

(6) Η Επιτροπή αναγνώρισε τη Λειψία ως περιφέρεια επιλέξιμη για την παροχή κρατικών ενισχύσεων στο χάρτη των περιφερειακών ενισχύσεων για την περίοδο 2000-2003, κατά την έννοια του άρθρου 87 παράγραφος 3 στοιχείο α) της συνθήκης ΕΚ. Για τη Λειψία, η οποία θεωρείται μία από τις "διαρθρωτικά ισχυρότερες" περιοχές των νέων ομόσπονδων κρατών, το περιφερειακό ανώτατο όριο ενίσχυσης για μεγάλες επιχειρήσεις ανέρχεται στο 28 %. Βεβαίως, κατόπιν αίτησης ενός ομόσπονδου κράτους (στην προκειμένη περίπτωση της Σαξονίας) και με άδεια της υποεπιτροπής ενισχύσεων περιφερειακής ανάπτυξης, που είναι αρμόδια για τις περιφερειακές ενισχύσεις σε εθνικό επίπεδο, μπορεί να χορηγηθούν ενισχύσεις ύψους μέχρι και 35 % (ακαθάριστο) σε μεγάλες επιχειρήσεις στις εν λόγω περιοχές. Η Γερμανία γνωστοποίησε ότι πληρούνται οι προϋποθέσεις αυτές και υπέβαλε τα σχετικά πρωτόκολλα της αρμόδιας επιτροπής.

(7) Η Γερμανία υποστήριξε ότι η καλύτερη εναλλακτική περιφέρεια, εκτός της Λειψίας, για την πραγματοποίηση των επενδύσεων θα ήταν το Kolin (Τσεχική Δημοκρατία). Μετά από δημόσια πρόσκληση εκδήλωσης ενδιαφέροντος που απηύθυνε η BMW σχετικά με την εγκατάσταση του νέου εργοστασίου, 250 περίπου περιοχές απέστειλαν συμπληρωμένο ένα ερωτηματολόγιο με τα σημαντικότερα κριτήρια επιλογής. Από τις υποψηφιότητες αυτές προσδιορίσθηκαν, μετά από εκτενή μελέτη, οι πέντε ελκυστικότερες τοποθεσίες (το Augsburg στη Βαυαρία, το Arras στη Γαλλία, η Λειψία στη Σαξονία, το Kolin στην Τσεχική Δημοκρατία και το Schwerin στο Μεκλεμβούργο-Ανατολική Πομερανία). Οι εν λόγω τοποθεσίες εξετάσθηκαν και αξιολογήθηκαν διεξοδικά επί πολλούς μήνες, ενώ έλαβαν χώρα και διαπραγματεύσεις με τις αρμόδιες τοπικές αρχές για τη σύναψη συγκεκριμένων συμβάσεων εγκατάστασης του εργοστασίου και αγοράς οικοπέδων. Τελικά επελέγη η Λειψία [...]* στη Γερμανία και το Kolin [...]* στο εξωτερικό. Στις 18 Ιουλίου 2001, το διοικητικό συμβούλιο της BMW αποφάσισε την εγκατάσταση του νέου εργοστασίου στη Λειψία.

B. Απόφαση κίνησης της διαδικασίας

(8) Η Επιτροπή αιτιολόγησε την απόφαση κίνησης της διαδικασίας με το ακόλουθο σκεπτικό.

(9) Διαπίστωσε κατ' αρχήν ότι η επιλογή της Λειψίας συνεπάγεται αύξηση του κόστους κατασκευής κατά 591,4 εκατ. ευρώ (καθαρή παρούσα αξία). Με σχεδιαζόμενη ενίσχυση ύψους 418,6 εκατ. ευρώ (καθαρή παρούσα αξία), η BMW θα έπρεπε, σε περίπτωση εγκατάστασης του εργοστασίου στη Λειψία, να αναλάβει πρόσθετο κόστος ύψους 172,8 εκατ. ευρώ. Για το λόγο αυτό, η Επιτροπή εξέφρασε αμφιβολίες σχετικά με το εάν το περιφερειακό μειονέκτημα της Λειψίας είναι πραγματικά τόσο μεγάλο, όσο αναφέρθηκε.

(10) Σχετικά με το μέγεθος του περιφερειακού μειονεκτήματος που αναφέρεται στην ανάλυση κόστους-ωφέλειας (εφεξής "ΑΚΩ"), η Επιτροπή διαπίστωσε κατ' αρχάς ότι ορισμένοι κίνδυνοι που εμπεριέχει η εγκατάσταση του εργοστάσιου στο Kolin και που έχουν σχέση με την υποβάθμιση της εικόνας της εταιρείας και την απρόσκοπτη έναρξη της παραγωγής, συμπεριλαμβανόμενης και της συνεργασίας με τους προμηθευτές του εργοστασίου, θα μπορούσαν να ληφθούν υπόψη και να προσδιορισθούν ποσοτικά. Για το λόγο αυτό, οι γερμανικές αρχές κλήθηκαν να εκτιμήσουν το σχετικό κόστος.

(11) Δεύτερον, όσον αφορά το εργασιακό κόστος, η Επιτροπή εξέφρασε αμφιβολίες σχετικά με το ύψος του συντελεστή σύγκλισης του επιπέδου των μισθών που χρησιμοποίησε η ΑΚΩ προκειμένου να υπολογίσει τις συνέπειες της διεύρυνσης στην αγορά εργασίας. Στην ουσία, η ΑΚΩ στηρίζεται σε χαμηλότερο πραγματικό συντελεστή σύγκλισης από αυτόν που εφαρμόζει η Επιτροπή σε ανάλογες περιπτώσεις (5 % ετησίως).

(12) Τρίτον, η Επιτροπή εξέφρασε αμφιβολίες ως προς τον αριθμό των εργαζομένων που υπολογίστηκε ότι θα απασχοληθούν στις δύο τοποθεσίες. Μολονότι η παραγωγικότητα στο Kolin είναι χαμηλότερη από εκείνη της Λειψίας, η ΑΚΩ στηρίζεται στην παραδοχή ότι, κατά την περίοδο αναφοράς, θα απασχοληθούν στη Λειψία περισσότεροι εργαζόμενοι απ' ότι στο Kolin.

(13) Πέραν τούτων, η Επιτροπή αμφιβάλλει εάν ελήφθησαν υπόψη όλα τα αναγκαία μέτρα επαγγελματικής κατάρτισης στις δύο τοποθεσίες κατά την περίοδο αναφοράς της ΑΚΩ, δηλαδή πέντε χρόνια μετά την έναρξη της παραγωγής.

III. ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΕΙΣ ΤΩΝ ΕΝΔΙΑΦΕΡΟΜΕΝΩΝ

(14) Η Γαλλία απέστειλε ορισμένες παρατηρήσεις σχετικά με την απόφαση κίνησης της διαδικασίας, με τις οποίες, σε γενικές γραμμές, επαναλαμβάνει τις αμφιβολίες που εξέφρασε η Επιτροπή, κυρίως όσον αφορά το περιφερειακό μειονέκτημα της Λειψίας σε σύγκριση με το Kolin. Η Επιτροπή διαπιστώνει ότι οι παρατηρήσεις αυτές ελήφθησαν στις 31 Ιουλίου 2002, δηλαδή μετά την παρέλευση ενός μηνός που ήταν η προβλεπόμενη προθεσμία. Η Γαλλία δεν ζήτησε παράταση της προθεσμίας, ούτε παρέθεσε οποιονδήποτε λόγο που θα αιτιολογούσε μια τέτοια παράταση. Ως εκ τούτου, οι παρατηρήσεις της Γαλλίας δεν λήφθηκαν επίσημα υπόψη στην αξιολόγηση της Επιτροπής. Η Γερμανία, η οποία είχε την ευκαιρία να υποβάλει τις παρατηρήσεις της επί των αντιστοίχων της Γαλλίας, επιδοκίμασε την απόφαση αυτή της Επιτροπής.

(15) Η Γαλλία επισήμανε ότι η ενδεχόμενη χορήγηση ενίσχυσης αυτού του ύψους θα νόθευε τον ανταγωνισμό μεταξύ της BMW και των υπολοίπων ευρωπαϊκών αυτοκινητοβιομηχανιών, θίγοντας ιδιαίτερα τις γαλλικές αυτοκινητοβιομηχανίες, δεδομένου ότι η BMW προσβλέπει στη γαλλική αγορά και ότι οι γάλλοι παραγωγοί δραστηριοποιούνται στο ίδιο τμήμα της αγοράς. Σύμφωνα με τους γαλλικούς ισχυρισμούς, η ενίσχυση για το εργοστάσιο της Λειψίας δεν θα αντιστάθμιζε κανένα περιφερειακό μειονέκτημα και είναι, συνεπώς, αδικαιολόγητη. Για τη στήριξη των επιχειρημάτων αυτών υποβλήθηκαν στην Επιτροπή τρία δημοσιευμένα στον Τύπο άρθρα(4).

(16) Όσον αφορά την αναλογικότητα της ενίσχυσης, η Γαλλία ισχυρίστηκε ότι η γεωγραφική θέση της Λειψίας αποτελεί για την BMW βιομηχανικό και οικονομικό πλεονέκτημα, δεδομένου ότι η BMW ήδη διαθέτει σταθερούς προμηθευτές στην περιοχή. Η Γαλλία ισχυρίστηκε, επιπλέον, ότι θα ήταν απλούστερο για την επιχείρηση να εκμεταλλευτεί τη δυνατότητα μεταφοράς εργαζομένων μεταξύ των διαφόρων εργοστασίων της, ανάλογα με τις εκάστοτε παραγγελίες της. Η Γαλλία επισήμανε ακόμη την ποιότητα, τη διαθεσιμότητα και την ανταγωνιστικότητα του τοπικού εργατικού δυναμικού. Τέλος, η Γαλλία ισχυρίστηκε ότι η ανέγερση ενός νέου εργοστασίου κατασκευής αυτοκινήτων της ανώτερης κατηγορίας σε μια χώρα της Κεντρικής Ευρώπης εμπεριέχει βιομηχανικούς και οικονομικούς κινδύνους που μόνο με πρόσθετες δαπάνες θα μπορούσαν να περιορισθούν. Η επένδυση σε αναξιοποίητη περιοχή ("greenfield") της Τσεχικής Δημοκρατίας, όπου δεν υπάρχει κάποιο εργοστάσιο συναρμολόγησης της BMW, θα συνεπαγόταν υψηλότερο κόστος και μεγαλύτερους κινδύνους, ιδίως, ενόψει των προβλημάτων που ενδεχομένως θα παρουσιαστούν κατά την έναρξη της παραγωγής. Επιπλέον, σε περίπτωση παραγωγής αυτοκινήτων στην Κεντρική Ευρώπη, η BMW θα υποχρεούταν να προβεί σε αυξημένες δαπάνες μάρκετινγκ, προκειμένου να διατηρήσει την εικόνα της ως κατασκευαστή επιβατικών αυτοκινήτων ανώτερης κατηγορίας.

IV. ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΕΙΣ ΤΗΣ ΓΕΡΜΑΝΙΑΣ

(17) Στην απάντησή της επί των γαλλικών παρατηρήσεων σχετικά με την απόφαση κίνησης της διαδικασίας, η Γερμανία ισχυρίστηκε ότι οι παρατηρήσεις της Γαλλίας δεν έπρεπε να ληφθούν υπόψη από την Επιτροπή για διαδικαστικούς λόγους και, συγκεκριμένα, επειδή παρελήφθησαν μετά την παρέλευση της προθεσμίας που τάχθηκε με την εν λόγω απόφαση. Η προθεσμία που τάσσεται σύμφωνα με το άρθρο 6 παράγραφος 1 πρώτο εδάφιο του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 659/1999 του Συμβουλίου, της 22ας Μαρτίου 1999, για τη θέσπιση λεπτομερών κανόνων εφαρμογής του άρθρου 93 της συνθήκης ΕΚ(5), αποσκοπεί κυρίως στη διασφάλιση της τήρησης της διαδικασίας με την ίση μεταχείριση όλων των ενδιαφερομένων. Κατά την άποψη της Γερμανίας, δεν υφίσταται οποιαδήποτε εύλογη αιτία που να δικαιολογεί την παράταση της εν λόγω προθεσμίας, σύμφωνα με το άρθρο 6 παράγραφος 1 δεύτερο εδάφιο του παραπάνω κανονισμού.

(18) Σχετικά με το περιεχόμενο των γαλλικών παρατηρήσεων, η Γερμανία σημειώνει ότι αυτές στηρίζονται κυρίως σε άρθρα του γαλλικού Τύπου σχετικά με το Arras, και όχι σε πληροφορίες σχετικά με τις εναλλακτικές τοποθεσίες, Λειψία και Kolin. Όσον αφορά την αναγκαιότητα μιας περιφερειακής ενίσχυσης, η Γερμανία αντικρούει τους ισχυρισμούς της Γαλλίας ως αδικαιολόγητους και επισημαίνει, μεταξύ άλλων, ότι η περιοχή έχει χαρακτηρισθεί ως περιοχή του στόχου 1. Σχετικά με την αξιοπιστία της επιλογής του Kolin ως κατάλληλης εναλλακτικής τοποθεσίας, η Γερμανία σημειώνει ότι, κατά την κίνηση της διαδικασίας, η Επιτροπή δεν αμφισβήτησε την ανεξαρτησία του σχεδίου από συγκεκριμένο τόπο εγκατάστασης του εργοστασίου, ενώ αναφέρει, επιπλέον, ότι μια γαλλική αυτοκινητοβιομηχανία ανήγγειλε πρόσφατα (από κοινού με μία μη ευρωπαϊκή αυτοκινητοβιομηχανία) ότι θα κατασκευάσει ένα εργοστάσιο παραγωγής αυτοκινήτων στην τοποθεσία που επέλεξε ως εναλλακτική η BMW. Αυτό αποδεικνύει ότι η ανέγερση του εργοστασίου στην εν λόγω εναλλακτική τοποθεσία θα ήταν εφικτή και αποδοτική. Οι πιθανές συνέπειες του σχεδίου για τον κλάδο και τον ανταγωνισμό πρέπει, κατά την άποψη της Γερμανίας, να ληφθούν υπόψη στη λεγόμενη ανάλυση top-up, δηλαδή κατά τη διαδικασία προσαρμογής της επιτρεπτής έντασης ενίσχυσης. Σχετικά με την αναλογικότητα της ενίσχυσης, η Γερμανία υποστηρίζει, μεταξύ άλλων, ότι οι σχετικές παρατηρήσεις της Γαλλίας στηρίζονται σε κριτήρια που αναφέρθηκαν στον γαλλικό Τύπο ως λόγοι για να μην επιλεγεί το Arras ως τοποθεσία εγκατάστασης του εργοστασίου και ότι οι λόγοι αυτοί δεν ισχύουν στην περίπτωση του Kolin. Οι γερμανικές αρχές διαβίβασαν πληροφορίες σχετικά με συγκεκριμένα στοιχεία που επικαλέστηκε η Γαλλία και κατέληξαν στο συμπέρασμα ότι οι παρατηρήσεις της Γαλλίας δεν περιείχαν οποιοδήποτε βάσιμο στοιχείο, ικανό να θέσει υπό αμφισβήτηση το συμβιβάσιμο της ενίσχυσης με την κοινή αγορά.

(19) Όσον αφορά τις αμφιβολίες που εξέφρασε η Επιτροπή στην απόφαση κίνησης της διαδικασίας σχετικά με το μέγεθος του περιφερειακού μειονεκτήματος της Λειψίας, η Γερμανία υποστηρίζει ότι δεν υπάρχουν σημαντικές διαφορές μεταξύ Λειψίας και Kolin όσον αφορά το κόστος υλικοτεχνικής υποστήριξης, δεδομένου ότι και οι δύο τοποθεσίες -σε αντίθεση με το Αrras- απέχουν το ίδιο από τον όμιλο των εργοστασίων της BMW. Όσον αφορά το κόστος επαγγελματικής κατάρτισης των εργαζομένων, η Γερμανία ισχυρίζεται ότι τα σημαντικότερα μέτρα θα λαμβάνονταν πριν από την έναρξη της παραγωγής (αρχή της περιόδου αναφοράς της ΑΚΩ) και ότι το κόστος της αρχικής και της συνεχούς επαγγελματικής κατάρτισης των εργαζομένων λήφθηκε υπόψη κατά την περίοδο αναφοράς. Περαιτέρω, κατά τους ισχυρισμούς της Γερμανίας, το κόστος μεταφοράς εργαζομένων μεταξύ των διαφόρων εργοστασίων ("εργαζόμενοι στον όμιλο των εργοστασίων"), επίσης, λήφθηκε υπόψη στην ΑΚΩ. Η Γερμανία αιτιολογεί την πρόβλεψη ότι η διαφορά μεταξύ των πραγματικών μισθολογικών αυξήσεων στο Kolin και των αντίστοιχων στη Λειψία θα υπολείπεται του 5 %, επικαλούμενη, κατά βάση, το γεγονός ότι στη Λειψία συνάφθηκε μία ειδική συμφωνία με τους εργαζόμενους, η οποία ανταποκρίνεται στις τοπικές ιδιαιτερότητες όσον αφορά το επίπεδο μισθών. Η συμφωνία αυτή προβλέπει, μεταξύ άλλων, τη μείωση στη Λειψία του ατομικού χρόνου εργασίας που προβλέπουν οι ισχύουσες συλλογικές συμβάσεις εργασίας. Αυτό θα συνιστούσε ουσιαστικά μισθολογική αύξηση και θα επέφερε, συνεπώς, τη μείωση του πραγματικού συντελεστή μισθολογικής σύγκλισης, που ανέρχεται στο 5 %. Όσον αφορά την παραγωγικότητα και τον αριθμό των εργαζομένων, έγινε δεκτό ότι στο Kolin η παραγωγικότητα θα είναι μικρότερη και οι χρόνοι εργασίας ανά εργαζόμενο μεγαλύτεροι.

(20) Όσον αφορά τις αμφιβολίες που εξέφρασε η Επιτροπή στην απόφαση κίνησης της διαδικασίας σχετικά με τους πιθανούς κινδύνους για την παραγωγή, η Γερμανία παραπέμπει στο επιτυχημένο εργοστάσιο της Skoda στο Mlada Boleslav και στην πρόσφατη απόφαση της PSA/Toyota να επιλέξει το Kolin ως τοποθεσία εγκατάστασης. Μολονότι οι κίνδυνοι εκκίνησης στο Kolin δεν χρειαζόταν να ληφθούν υπόψη, το στοιχείο αυτό συμπεριλήφθηκε στο σενάριο της "δυσμενέστερης περίπτωσης". Περαιτέρω, η ΑΚΩ βασίζεται στη συντηρητική και ασφαλή παραδοχή ότι και οι δύο τοποθεσίες θα απαιτήσουν τις ίδιες επενδύσεις σε κτίρια και τεχνικό εξοπλισμό. Όσον αφορά τους κινδύνους για την εικόνα της BMW, η Γερμανία επικαλείται το γεγονός ότι η BMW έχει σε λειτουργία επιτυχημένα εργοστάσια παραγωγής σε διάφορες ηπείρους. Στη Νότια Αφρική κατασκευάζονται αυτοκίνητα ισάξια ποιοτικά με εκείνα της Γερμανίας. Τα μοντέλα της σειράς 3 της BMW κατασκευάζονται σήμερα σε πολλές περιοχές. Οι πελάτες, για τους οποίους καθοριστική σημασία έχει μόνο η ποιότητα, δεν γνωρίζουν συνήθως τον τόπο παραγωγής.

V. ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΗΣ ΕΝΙΣΧΥΣΗΣ

(21) Η κοινοποιηθείσα από τη Γερμανία ενίσχυση υπέρ της BMW συνιστά κρατική ενίσχυση κατά την έννοια του άρθρου 87 παράγραφος 1 της συνθήκης ΕΚ. Το μέτρο χρηματοδοτήθηκε από το κράτος ή με κρατικούς πόρους. Δεδομένου, εξάλλου, ότι καλύπτει σημαντικό μέρος του κόστους χρηματοδότησης του σχεδίου, η ενίσχυση είναι δυνατό να επιφέρει τη νόθευση του ανταγωνισμού στην Κοινότητα, καθώς παρέχει στην BMW ένα πλεονέκτημα έναντι των ανταγωνιστών της που δεν λαμβάνουν καμιά ενίσχυση. Εξάλλου, στον τομέα των αυτοκινήτων πραγματοποιούνται εκτεταμένες συναλλαγές μεταξύ κρατών μελών.

(22) Η ενίσχυση πρόκειται να χορηγηθεί σε επιχείρηση που κατασκευάζει και συναρμολογεί αυτοκίνητα. Η επιχείρηση, συνεπώς, ανήκει στον κλάδο της αυτοκινητοβιομηχανίας κατά την έννοια του κοινοτικού πλαισίου για τις κρατικές ενισχύσεις προς την αυτοκινητοβιομηχανία(6) (εφεξής: "το πλαίσιο για τις ενισχύσεις στην αυτοκινητοβιομηχανία").

(23) Σύμφωνα με το πλαίσιο για τις ενισχύσεις στην αυτοκινητοβιομηχανία, όλες οι ενισχύσεις που οι δημόσιες αρχές σκοπεύουν να χορηγήσουν για κάποιο μεμονωμένο σχέδιο, στο πλαίσιο εγκεκριμένου καθεστώτος ενίσχυσης προς μια επιχείρηση του τομέα της αυτοκινητοβιομηχανίας, πρέπει να κοινοποιούνται προτού χορηγηθούν βάσει του άρθρου 88 παράγραφος 3 της συνθήκης ΕΚ, σε περίπτωση που υπάρχει υπέρβαση τουλάχιστον ενός από τα ακόλουθα δύο όρια: i) συνολικό κόστος του σχεδίου ανώτερο ή ίσο με 50 εκατ. ευρώ, ή ii) συνολικό ακαθάριστο ποσό των κρατικών ενισχύσεων και των ενισχύσεων κοινοτικής προέλευσης για σχέδιο ίσο με 5 εκατ. ευρώ. Τόσο το συνολικό κόστος του σχεδίου όσο και το ποσό της ενίσχυσης υπερβαίνουν το όριο κοινοποίησης. Συνεπώς, με την κοινοποίηση του σχεδίου ενίσχυσης της BMW οι γερμανικές αρχές ανταποκρίθηκαν στις υποχρεώσεις τους σύμφωνα με το άρθρο 88 παράγραφος 3.

(24) Λόγω του είδους και του σκοπού της ενίσχυσης, καθώς και της τοποθεσίας πραγματοποίησης της επένδυσης, το άρθρο 87 παράγραφος 2 δεν τυγχάνει εφαρμογής. Σύμφωνα με το άρθρο 87 παράγραφος 3, κάποια άλλα είδη ενισχύσεων δύνανται να θεωρηθούν ότι συμβιβάζονται με την κοινή αγορά. Το συμβιβάσιμο της κάθε ενίσχυσης πρέπει να εξετάζεται από τη σκοπιά της Κοινότητας στο σύνολό της και όχι μόνο από τη σκοπιά κάποιου μεμονωμένου κράτους. Προκειμένου να διασφαλιστεί η απρόσκοπτη λειτουργία της κοινής αγοράς και να τηρηθεί η θεμελιώδης αρχή που κατοχυρώνεται στο άρθρο 3 στοιχείο ζ), οι παρεκκλίσεις του άρθρου 87 παράγραφος 3 πρέπει να ερμηνεύονται στενά. Όσον αφορά το άρθρο 87 παράγραφος 3 στοιχεία β) και δ), είναι σαφές ότι η εξεταζόμενη ενίσχυση δεν εξυπηρετεί την προώθηση σημαντικών σχεδίων κοινού ευρωπαϊκού συμφέροντος ή την άρση σοβαρής διαταραχής της οικονομίας της Γερμανίας, ούτε την προώθηση του πολιτισμού και της διατήρησης της πολιτιστικής κληρονομιάς.

(25) Σχετικά με τις παρεκκλίσεις του άρθρου 87 παράγραφος 3 στοιχεία α) και γ), η Επιτροπή διαπιστώνει ότι τα επενδυτικά σχέδια που πραγματοποιούνται στις περιοχές της Σαξονίας εξετάζονται ως προς την προώθηση της οικονομικής ανάπτυξης, κατά την έννοια του στοιχείου α). Με βάση το νέο γερμανικό χάρτη με τις περιοχές που είναι επιλέξιμες για κρατικές ενισχύσεις, ο οποίος εγκρίθηκε από την Επιτροπή στις 29 Ιουλίου 1999 όσον αφορά τις επιλέξιμες περιοχές που εμπίπτουν στο άρθρο 87 παράγραφος 3 στοιχείο α) της συνθήκης ΕΚ, το σχέδιο προβλέπεται να υλοποιηθεί σε μια περιοχή όπου το ακαθάριστο ισοδύναμο επιχορήγησης των περιφερειακών ενισχύσεων προς επιχειρήσεις μεγάλου μεγέθους δεν επιτρέπεται να υπερβαίνει το 28 %. Κατόπιν αίτησης ενός ομόσπονδου κράτους (στην προκειμένη περίπτωση της Σαξονίας) και με άδεια της υποεπιτροπής ενισχύσεων περιφερειακής ανάπτυξης, που είναι αρμόδια για τις περιφερειακές ενισχύσεις σε εθνικό επίπεδο, μπορεί ωστόσο, να επιτραπεί η χορήγηση ενισχύσεων ύψους μέχρι και 35 % (ακαθάριστα) σε μεγάλες επιχειρήσεις στις εν λόγω περιοχές(7). Η Γερμανία βεβαίωσε ότι πληρούνται οι προϋποθέσεις αυτές και υπέβαλε τα αντίστοιχα πρωτόκολλα της αρμόδιας υποεπιτροπής ενισχύσεων περιφερειακής ανάπτυξης.

(26) Κατά την αξιολόγηση του συμβιβάσιμου της ενίσχυσης με την κοινή αγορά, η Επιτροπή, όπως προαναφέρθηκε στην αιτιολογική σκέψη 14, δεν έλαβε επίσημα υπόψη της τις παρατηρήσεις που υπέβαλε η Γαλλία κατά τη διαδικασία. Επειδή, όμως, οι εν λόγω παρατηρήσεις σε πολλά σημεία επαναλαμβάνουν και στηρίζουν τις αμφιβολίες που εξέφρασε η Επιτροπή στην απόφαση κίνησης της διαδικασίας, αυτές απαντώνται έμμεσα από την παρούσα αξιολόγηση.

(27) Για να μπορέσει η Επιτροπή να κρίνει κατά πόσο μια περιφερειακή ενίσχυση δύναται να θεωρηθεί ότι συμβιβάζεται με την κοινή αγορά, σύμφωνα με το άρθρο 87 παράγραφος 3 στοιχείο α) της συνθήκης ΕΚ, πρέπει να εξετάσει το κατά πόσο πληρούνται οι προϋποθέσεις του κοινοτικού πλαισίου για την αυτοκινητοβιομηχανία.

(28) Η Επιτροπή, προκειμένου να εγκρίνει μια ενίσχυση βάσει των κριτηρίων του κοινοτικού πλαισίου για την αυτοκινητοβιομηχανία, αφού διαπιστώσει ότι η εξεταζόμενη περιοχή είναι, σύμφωνα με την κοινοτική νομοθεσία, επιλέξιμη, ελέγχει το κατά πόσο ο επενδυτής εξέτασε κάποια άλλη τοποθεσία για την πραγματοποίηση του σχεδίου του, ώστε να εξακριβωθεί η αναγκαιότητα της ενίσχυσης, ιδιαίτερα όσον αφορά την κινητικότητα του σχεδίου.

(29) Λόγω του χαρακτήρα της επένδυσης σε μια εντελώς νέα τοποθεσία παραγωγής ("greenfield") και βάσει των εγγράφων που υποβλήθηκαν (π.χ. μελέτες εγκατάστασης, αλληλογραφία με τις τσεχικές αρχές) πρέπει να θεωρηθεί ότι το σχέδιο είναι κινητό και ότι το Kolin μελετήθηκε ως μία συμφέρουσα εναλλακτική λύση για την εγκατάσταση του εργοστασίου.

(30) Η χορήγηση περιφερειακών ενισχύσεων για μέτρα εκσυγχρονισμού και εξορθολογισμού επιχειρήσεων, τα οποία κατά κανόνα δεν είναι κινητά, δεν επιτρέπεται στον κλάδο της αυτοκινητοβιομηχανίας. Το εξεταζόμενο σχέδιο, ωστόσο, αφορά την κατασκευή μιας εντελώς νέας εγκατάστασης παραγωγής και, συνεπώς, η χορήγηση περιφερειακής ενίσχυσης είναι δυνατή. Η επιλέξιμη επενδυτική δαπάνη ανέρχεται σε 1204,9 εκατ. ευρώ (καθαρή παρούσα αξία).

(31) Η Επιτροπή έλεγξε από κοινού με έναν εξωτερικό πραγματογνώμονα για την αυτοκινητοβιομηχανία την υποβληθείσα ανάλυση κόστους-ωφέλειας, προκειμένου να εξακριβώσει εάν η σχεδιαζόμενη ενίσχυση είναι ανάλογη προς τα περιφερειακά προβλήματα. Η κύρια αιτία για το περιφερειακό μειονέκτημα της Λειψίας είναι το σημαντικά μεγαλύτερο εργασιακό κόστος στη Γερμανία. Μετά την κίνηση της διαδικασίας έρευνας, η Γερμανία διευκρίνισε ορισμένες πτυχές της ΑΚΩ, για τις οποίες είχαν δημιουργηθεί αμφιβολίες. Αυτό ισχύει ιδίως για τις παραδοχές της ΑΚΩ όσον αφορά την παραγωγικότητα, τον αριθμό των εργαζομένων στα δύο εργοστάσια και τα αναγκαία μέτρα επαγγελματικής κατάρτισης. Η ΑΚΩ δέχεται ότι και στις δύο τοποθεσίες απαιτούνται οι ίδιες επενδύσεις σε κτίρια και τεχνικό εξοπλισμό, ούτως ώστε να ανεγερθούν δύο εργοστάσια του ίδιου βαθμού αυτοματοποίησης. Η ΑΚΩ δέχεται, περαιτέρω, ότι η παραγωγικότητα της εργασίας στο Kolin θα ήταν χαμηλότερη, λόγω της υστέρησης σε δεξιότητες και της ανάγκης εκπαίδευσης του τοπικού εργατικού δυναμικού. Το κόστος επαγγελματικής κατάρτισης των εργαζομένων μετά την έναρξη της παραγωγής λήφθηκε, επίσης, υπόψη στην ΑΚΩ. Περαιτέρω, στο Kolin λήφθηκε ως βάση μεγαλύτερος χρόνος εργασίας ανά εργαζόμενο σε σύγκριση με τη Λειψία. Όσον αφορά τον αριθμό των εργαζομένων στις δύο τοποθεσίες, η χαμηλότερη παραγωγικότητα στο Kolin υπερκαλύπτεται από τον αυξημένο χρόνο εργασίας. Βάσει των πληροφοριών που διαβιβάσθηκαν, η Επιτροπή εκτιμά ότι οι παραδοχές για τον αριθμό των εργαζομένων και τον εβδομαδιαίο χρόνο εργασίας στις δύο τοποθεσίες είναι εύλογες. Δεδομένου ότι το μειονέκτημα του εργασιακού κόστους αποτελεί τον καθοριστικό παράγοντα για τον προσδιορισμό του περιφερειακού μειονεκτήματος, αποφασιστικής σημασίας είναι το εάν πράγματι επαληθεύτηκαν στην πράξη οι παραδοχές της ΑΚΩ σχετικά με το εργασιακό κόστος.

(32) Όσον αφορά την παραγωγικότητα, τον αριθμό των εργαζομένων και το ωράριο εργασίας στο συγκεκριμένο εργοστάσιο, για τη Λειψία λαμβάνονται ως βάση τα ακόλουθα δεδομένα:

>ΘΕΣΗ ΠΙΝΑΚΑ>

(33) Όσον αφορά την παραγωγικότητα, τον αριθμό των εργαζομένων και το ωράριο εργασίας στο συγκεκριμένο εργοστάσιο, για το Kolin λαμβάνονται ως βάση τα ακόλουθα δεδομένα:

>ΘΕΣΗ ΠΙΝΑΚΑ>

(34) Ωστόσο, οι αμφιβολίες που εξέφρασε η Επιτροπή στην απόφαση κίνησης της διαδικασίας σχετικά με άλλα στοιχεία της ΑΚΩ παραμένουν. Αυτές αφορούν τα δεδομένα που δέχεται η ΑΚΩ σχετικά με τον ρυθμό σύγκλισης του μισθολογικού κόστους, την ποσοτικοποίηση ορισμένων κινδύνων για την εικόνα της εταιρείας που ενέχει η επιλογή του τόπου εγκατάστασης και τα προβλήματα που ενδέχεται να προκύψουν κατά την έναρξη της παραγωγής.

(35) Κατά την άποψη της Επιτροπής, ο ρυθμός πραγματικής σύγκλισης του επιπέδου των μισθών στο Kolin, που λαμβάνεται ως βάση, είναι υπερβολικά χαμηλός. Σύμφωνα με την πάγια πρακτική της Επιτροπής, σε περιπτώσεις που η επιχείρηση που χρησιμοποιείται ως μέτρο σύγκρισης βρίσκεται σε χώρα της Κεντρικής ή της Ανατολικής Ευρώπης, η Επιτροπή εφαρμόζει ένα συντελεστή σύγκλισης του επιπέδου των μισθών, προκειμένου να συμπεριλάβει στους υπολογισμούς της τις συνέπειες της διεύρυνσης στην εγχώρια αγορά εργασίας. Μολονότι η Γερμανία δεν αντιτίθεται κατά βάση στην εφαρμογή του εν λόγω συντελεστή, η ΑΚΩ στηρίζεται σε χαμηλότερο συντελεστή σύγκλισης από εκείνον που εφήρμοσε μέχρι τώρα η Επιτροπή σε παρόμοιες περιπτώσεις. Στις περιπτώσεις που η επιλεγείσα τοποθεσία βρίσκεται εντός της Κοινότητας ενώ η τοποθεσία που χρησιμοποιείται ως μέτρο σύγκρισης βρίσκεται στην Κεντρική ή την Ανατολική Ευρώπη, η Επιτροπή, κατά πάγια πρακτική, εφαρμόζει συντελεστή σύγκλισης της τάξης του 5 % ετησίως. Σχετικά παραδείγματα αποτελούν οι αποφάσεις 2002/143/EΚ (VW/Dresden)(8), 2002/781/EΚ (DaimlerChrysler/Kölleda)(9) και 2002/900/EΚ (Renault/Valladolid)(10), καθώς και η απόφαση κίνησης της διαδικασίας σχετικά με την ενίσχυση στην Opel/Azambuja(11). Οι γερμανικές αρχές αιτιολογούν την εφαρμογή χαμηλότερου του 5 % συντελεστή σύγκλισης, με το σκεπτικό ότι βάσει μιας συμφωνίας με τους εργαζόμενους(12), οι εργαζόμενοι στη Λειψία, θα επωφελούνταν από διάφορα μέτρα και ιδίως από μια πιθανή μείωση του εβδομαδιαίου χρόνου εργασίας τους(13) (η οποία αυξάνει σαφώς το "πραγματικό" μισθολογικό κόστος). Η Επιτροπή εκτιμά ότι μια τέτοια σταδιακή μείωση του εβδομαδιαίου χρόνου εργασίας στη Λειψία, από [...]* ώρες το 2002 σε [...]* ώρες μετά το 2008, θα μπορούσε να θεωρηθεί εύλογη. Αντίθετα, το γεγονός αυτό δεν σημαίνει κατ' ανάγκην ότι το "πραγματικό" μισθολογικό κόστος στη Λειψία θα αυξηθεί, δεδομένου ότι μια τέτοια παραδοχή θα οδηγούσε σε απόκλιση από τον συντελεστή μισθολογικής σύγκλισης ύψους 5 %, που πάγια εφαρμόζει η Επιτροπή, και ιδίως, επειδή το γεγονός αυτό θα μπορούσε θεωρητικά να ισχύει και για το Kolin. Για το λόγο αυτό, θα πρέπει και για την περίπτωση του Kolin να εφαρμοστεί ως ρεαλιστικός ένας συντελεστής μισθολογικής σύγκλισης της τάξης του 5 % ετησίως. Βάσει αυτού, προκύπτει μειονέκτημα εργασιακού κόστους ύψους 332,01 εκατ. ευρώ αντί των 433,55 εκατ. ευρώ που κοινοποιήθηκαν. Κατά συνέπεια, το περιφερειακό μειονέκτημα της Λειψίας μειώνεται κατά 101,54 εκατ. ευρώ.

(36) Όσον αφορά την ποσοτικοποίηση των κινδύνων που ενέχει για την εικόνα της εταιρείας η επιλογή του τόπου εγκατάστασης, κατά την άποψη της Επιτροπής, μια απόφαση υπέρ της τσεχικής τοποθεσίας θα επηρέαζε αρνητικά την εικόνα της εταιρείας και τις πωλήσεις της BMW, ιδίως στη Γερμανία. Οι γερμανικές αρχές υποστηρίζουν ότι οι κίνδυνοι για την εικόνα της εταιρείας είναι, στην προκειμένη περίπτωση, ανύπαρκτοι, επειδή για τους πελάτες της BMW καθοριστικής σημασίας είναι η ποιότητα, και το επίπεδο ποιότητας στα εργοστάσια παραγωγής της BMW εκτός Γερμανίας είναι εφάμιλλο εκείνου της Γερμανίας. Μολονότι οι γερμανικές αρχές κλήθηκαν να υπολογίσουν το κόστος που συνδέεται με τους κινδύνους για την εικόνα της εταιρείας δεν υπέβαλαν σχετικά στοιχεία.

(37) Κατά την άποψη της Επιτροπής, ωστόσο, οι κίνδυνοι για την εικόνα της εταιρείας πρέπει να ληφθούν υπόψη. Σε παλαιότερη περίπτωση, κατά την οποία τέθηκε το ζήτημα της παραγωγής μοντέλων της Rover στην Ουγγαρία, η ίδια η BMW έλαβε υπόψη τον κίνδυνο αυτό ("μείωση των πωλήσεων στο Ηνωμένο Βασίλειο κατά 10 % ή αύξηση της διαφημιστικής δαπάνης")(14). Εξάλλου, τα μοντέλα της BMW που κατασκευάζονται σε εργοστάσια εκτός Γερμανίας [όπως στη Νότια Αφρική και το Spartanburg (ΗΠΑ)] δεν προορίζονται, κατά βάση, για τη γερμανική ή την ευρωπαϊκή αγορά. Στην προκειμένη περίπτωση, ωστόσο, θα κατασκευαζόταν σε μια χώρα της Ανατολικής Ευρώπης ένας μεγάλος αριθμός οχημάτων της ανώτερης κατηγορίας που θα προοριζόταν για την ευρωπαϊκή και τη γερμανική αγορά. Εύλογα θα μπορούσε να υποτεθεί ότι μια ενδεχόμενη απόφαση της BMW να επιλέξει το Kolin αντί κάποιας περιοχής των νέων ομόσπονδων κρατών που μαστίζονται από υψηλή ανεργία, για την υλοποίηση ενός μεγάλου επενδυτικού σχεδίου που θα προσφέρει μεγάλο αριθμό νέων θέσεων εργασίας, θα επηρέαζε αρνητικά τη δημόσια εικόνα της BMW στη Γερμανία. Εξάλλου, πιθανό φαντάζει και το ενδεχόμενο η υποκειμενική αντίληψη των πελατών όσον αφορά την ποιότητα και η αρνητική προδιάθεσή τους έναντι αυτοκινήτων της ανώτερης κατηγορίας που έχουν κατασκευαστεί στην Ανατολική Ευρώπη, να επιδράσει αρνητικά στις πωλήσεις της BMW, σε περίπτωση επιλογής του Kolin. Για το λόγο αυτό, οι συνέπειες της επιλογής του Kolin στην εικόνα της εταιρείας πρέπει να ληφθούν υπόψη από την ΑΚΩ.

(38) Δεδομένου ότι οι γερμανικές αρχές δεν ποσοτικοποίησαν τους κινδύνους για την εικόνα της εταιρείας, η Επιτροπή πρέπει να εκτιμήσει το κόστος που αυτοί συνεπάγονται. Όπως συνέβη και σε παλιότερες περιπτώσεις ενισχύσεων, οι κίνδυνοι αυτοί ποσοτικοποιήθηκαν, υποθέτοντας ότι οι ενδεχόμενες αρνητικές επιπτώσεις θα μπορούσαν να αντισταθμιστούν με πρόσθετες δαπάνες μάρκετινγκ. Σύμφωνα με μια ενδελεχή εκτίμηση που πραγματοποιήθηκε με τη βοήθεια του εξωτερικού πραγματογνώμονα για την αυτοκινητοβιομηχανία που χρησιμοποίησε η Επιτροπή, προκύπτει ότι, κατά την υπό έρευνα περίοδο των πέντε ετών, θα απαιτούνταν πρόσθετες δαπάνες μάρκετινγκ της τάξης του 1 % επί του συνολικού κύκλου εργασιών (εργοστασιακή τιμή του αυτοκινήτου πολλαπλασιαζόμενη επί τον αριθμό των παραγομένων αυτοκινήτων). Η εκτίμηση αυτή στηρίζεται σε παλαιότερη απόφαση της Επιτροπής για ανάλογη υπόθεση, στην οποία η τοποθεσία σύγκρισης βρισκόταν επίσης στην Κεντρική και Ανατολική Ευρώπη(15). Οι πρόσθετες δαπάνες μάρκετινγκ που προκύπτουν από την εκτίμηση αυτή ανέρχονται σε 85,37 εκατ. ευρώ.

(39) Κατά παρόμοιο τρόπο πρέπει να ληφθούν υπόψη στην ΑΚΩ, σε περίπτωση επιλογής του Kolin, οι κίνδυνοι εκκίνησης της παραγωγής (δηλαδή ο χρόνος που θα απαιτηθεί έως ότου επιτευχθεί η εκμετάλλευση της πλήρους παραγωγικής ικανότητας του εργοστασίου). Στους κινδύνους αυτούς συγκαταλέγονται και ενδεχόμενα προβλήματα στην ποιότητα (επειδή για παράδειγμα το εργατικό δυναμικό έχει λιγότερες δεξιότητες ή επειδή είναι δυσχερέστερη η μεταφορά τεχνολογίας και η παροχή υποστήριξης εκ μέρους των κατασκευαστών των εγκαταστάσεων), ενδεχόμενα προβλήματα που θα προκύψουν λόγω της διαφοράς στη γλώσσα και ενδεχόμενα προβλήματα που θα προκύψουν στη συνεργασία με τους προμηθευτές του εργοστασίου. Ο τελευταίος από τους παραπάνω κινδύνους είναι, πάντως, περιορισμένος, όπως βεβαίωσε ο εξωτερικός πραγματογνώμονας για την αυτοκινητοβιομηχανία, επειδή και για τις δύο τοποθεσίες προβλέπεται μια σχεδόν ίδια σύνθεση της ομάδας των προμηθευτών. Εξάλλου, η BMW επιβεβαίωσε ότι το ζήτημα των προμηθειών αντιμετωπίζεται κατά βάση συνολικά και ότι για το κάθε μοντέλο επιλέγονται οι καταλληλότεροι σε παγκόσμια κλίμακα προμηθευτές, οι οποίοι προμηθεύουν το σύνολο των εργοστασίων παραγωγής του συγκεκριμένου μοντέλου.

(40) Οι γερμανικές αρχές ισχυρίζονται ότι οι κίνδυνοι εκκίνησης στην περίπτωση παραγωγής στο Kolin είναι σχετικά χαμηλοί και ότι δεν πρέπει να ληφθούν υπόψη. Ωστόσο, η BMW ποσοτικοποίησε τους κινδύνους της δυσμενέστερης πιθανής περίπτωσης ("σενάριο δυσμενέστερης περίπτωσης"). Ο υπολογισμός αυτός βασίζεται στην υπόθεση ότι το εργοστάσιο θα αρχίσει να λειτουργεί με την ονομαστική παραγωγική ικανότητά του με καθυστέρηση [...]*. Αυτό θα είχε ως αποτέλεσμα να κατασκευασθούν στο Kolin [...]* οχήματα λιγότερα από τα προβλεπόμενα, τα οποία θα έπρεπε να κατασκευασθούν στα υπόλοιπα εργοστάσια της εταιρίας. Τα μοντέλα της σειράς 3 της BMW κατασκευάζονται σε εργοστάσια του ομίλου της BMW σε διάφορες περιοχές [στο Mόναχο, το Regensburg, το Rosslyn (Νότια Αφρική) και το Dingolfing]. Η προσωρινή μείωση της παραγωγής στο Kolin κατά [...]* οχήματα θα μπορούσε να αντισταθμιστεί με μια αύξηση της παραγωγής κατά [...]* οχήματα στα υπόλοιπα εργοστάσια που παράγουν τα ίδια μοντέλα (ιδίως στο Μόναχο και το Regensburg). Μια τέτοια μεταφορά της παραγωγής σε εργοστάσια του ομίλου της BMW θα προκαλούσε πρόσθετες δαπάνες ύψους [...]* ευρώ ανά όχημα. Συνεπώς, σε περίπτωση που θα προέκυπταν προβλήματα κατά την έναρξη της παραγωγής, θα προέκυπτε πρόσθετη δαπάνη ύψους 29,32 εκατ. ευρώ. Το ποσό αυτό, το οποίο αναλογεί στους κινδύνους εκκίνησης, πρέπει να ληφθεί υπόψη στην ΑΚΩ, ιδίως ενόψει του γεγονότος ότι η BMW αυτή τη στιγμή δεν παράγει επιβατικά αυτοκίνητα στην Ανατολική Ευρώπη και ότι στο εργοστάσιο του Spartanburg (ΗΠΑ), το οποίο ανεγέρθηκε σε αναξιοποίητη περιοχή ("greenfield"), προέκυψαν σοβαρά προβλήματα εκκίνησης [...]*. Η πραγματοποιηθείσα ποσοτικοποίηση των κινδύνων εκκίνησης συνυπολογίζει και τα προβλήματα που ενδεχομένως θα προκύψουν όσον αφορά την ποιότητα των οχημάτων. Ωστόσο, γίνεται δεκτό ότι η περίπτωση του Spartanburg (ΗΠΑ) δεν είναι απόλυτα συγκρίσιμη με την παρούσα, δεδομένου ότι στο Spartanburg επρόκειτο για την ανέγερση ενός νέου εργοστασίου που θα παρήγαγε ένα εντελώς νέο μοντέλο και που θα βρισκόταν σε μεγάλη γεωγραφική απόσταση από τον όμιλο των εργοστασίων της BMW, ενώ στην προκειμένη περίπτωση το σχέδιο αφορά την παραγωγή ενός μοντέλου που ήδη κυκλοφορεί και το οποίο ήδη κατασκευάζεται σε τρία υφιστάμενα εργοστάσια, σε μικρή σχετικά γεωγραφική απόσταση (Μόναχο, Regensburg και Dingolfing).

(41) Εάν τα ανωτέρω δεδομένα συμπεριληφθούν στην ΑΚΩ θα προκύψει ένα διαφορετικό αποτέλεσμα από εκείνο πού κοινοποιήθηκε αρχικά. Κατόπιν τούτου, η καθαρή παρούσα αξία του περιφερειακού μειονεκτήματος της Λειψίας ανέρχεται σε 375,16 εκατ. ευρώ. Δεδομένου ότι η καθαρή παρούσα αξία των επιλέξιμων δαπανών στη Λειψία ανέρχεται σε 1204,9 εκατ. ευρώ, το γεωγραφικό μειονέκτημα έναντι του Kolin ανέρχεται σε 31,14 %.

(42) Τέλος, το πλαίσιο για τις ενισχύσεις στην αυτοκινητοβιομηχανία απαιτεί να ληφθεί υπόψη η μεταβολή της παραγωγικής ικανότητας του ομίλου πριν και μετά το σχέδιο (σύμφωνα με την ανάλυση "top-up"). Με την λεγόμενη "top-up", δηλαδή την προσαρμογή της έντασης ενίσχυσης, μεταβάλλεται η επιτρεπόμενη ένταση ενίσχυσης ανάλογα με τις μεταβολές της παραγωγικής ικανότητας και με βάση το γεγονός ότι η συγκεκριμένη τοποθεσία βρίσκεται σε περιοχή η οποία είναι επιλέξιμη για την παροχή κρατικών ενισχύσεων. Σύμφωνα με στοιχεία που υπέβαλε η Γερμανία, η παραγωγική ικανότητα του ομίλου ανέρχεται σε [...]* εκατομμύρια οχήματα ετησίως πριν από την επένδυση και σε [...]* εκατομμύρια οχήματα ετησίως μετά την επένδυση. Στην προκειμένη περίπτωση, η αύξηση της παραγωγικής ικανότητας οφείλεται αποκλειστικά στη λειτουργία του εργοστασίου στη Λειψία και ανέρχεται σε 160000 οχήματα. Λαμβανομένων υπόψη της σημαντικής αύξησης της παραγωγικής ικανότητας και του καθεστώτος της τοποθεσίας ως επιλέξιμης περιοχής κατά την έννοια του άρθρου 87 παράγραφος 3 στοιχείο α), η "αναλογία του περιφερειακού μειονεκτήματος", σύμφωνα με το πλαίσιο για τις ενισχύσεις στην αυτοκινητοβιομηχανία, πρέπει να μειωθεί κατά 1 % στην προκειμένη περίπτωση. Κατά συνέπεια, η Επιτροπή μείωσε την επιτρεπόμενη ένταση ενίσχυσης για το επενδυτικό σχέδιο στη Λειψία κατά 1 % στο 30,14 %.

VI. ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑ

(43) Η Επιτροπή διαπιστώνει ότι το επενδυτικό σχέδιο είναι ανεξάρτητο από συγκεκριμένη τοποθεσία και ότι η ενίσχυση είναι αναγκαία για την υλοποίησή του. Η καθαρή παρούσα αξία της σχεδιαζόμενης ενίσχυσης υπέρ της BMW για το σχέδιο στη Λειψία ανέρχεται σε 418,6 εκατ. ευρώ, με ένταση ενίσχυσης 34,7 % του ΑΙΕ (Ακαθάριστο Ισοδύναμο Επιχορήγησης). Μολονότι η τιμή αυτή υπολείπεται του ανωτάτου ορίου των περιφερειακών ενισχύσεων που ανέρχεται σε 35 % του ΑΙΕ, είναι, ωστόσο, μεγαλύτερη από την τιμή του γεωγραφικού μειονεκτήματος που υπολογίσθηκε σύμφωνα με την ΑΚΩ και μειώθηκε βάσει της διαδικασίας top-up σε 30,14 % των επιλέξιμων επενδυτικών δαπανών.

(44) Κατά συνέπεια, η Επιτροπή μπορεί να εγκρίνει ενίσχυση μόνο μέχρι του ύψους του 30,14 % των επιλέξιμων επενδυτικών δαπανών ύψους 1204,9 εκατ. ευρώ (καθαρή παρούσα αξία), ποσοστό που αντιστοιχεί στο ποσό των 363,16 εκατ. ευρώ (καθαρή παρούσα αξία). Η ενίσχυση που υπερβαίνει το ποσό αυτό δεν συμβιβάζεται με την κοινή αγορά.

(45) Ενόψει της στρέβλωσης του ανταγωνισμού που ενδέχεται να δημιουργηθεί λόγω του ύψους του ποσού και της έντασης της ενίσχυσης του εξεταζόμενου σχεδίου, η Επιτροπή θεωρεί αναγκαίο τον έλεγχο εκ μέρους των γερμανικών αρχών της υλοποίησης των επιλέξιμων επενδύσεων και της επακριβούς χορήγησης των ενισχύσεων. Το κοινοτικό πλαίσιο για τις κρατικές ενισχύσεις προς την αυτοκινητοβιομηχανία προβλέπει ότι η Επιτροπή δύναται να ζητήσει, όσον αφορά τις χορηγηθείσες ενισχύσεις, την πραγματοποίηση ελέγχων και αξιολόγησης εκ των υστέρων και μάλιστα σε βαθμό λεπτομέρειας ανάλογο προς τη βαρύτητα της κάθε υπόθεσης και του ενδεχόμενου στρέβλωσης του ανταγωνισμού. Η Επιτροπή, κατόπιν τούτου, καλεί τις γερμανικές αρχές να της υποβάλλουν, πριν από την καταβολή των ενισχύσεων, ετήσιες εκθέσεις σχετικά με τα αποτελέσματα των ελέγχων αυτών.

(46) Σκοπός των ελέγχων αυτών και της υποχρέωσης υποβολής των ετήσιων εκθέσεων δεν είναι μόνο να διασφαλισθεί ότι θα τηρούνται από τις γερμανικές αρχές οι εντάσεις των περιφερειακών ενισχύσεων που εκφράζονται σε ακαθάριστα ισοδύναμα επιχορήγησης, όπως ορίζεται στην παρούσα απόφαση, αλλά και για να επιβεβαιωθούν οι παραδοχές που έγιναν στην ΑΚΩ, όσον αφορά το μειονέκτημα του εργασιακού κόστους, του βασικού παράγοντα προσδιορισμού του περιφερειακού μειονεκτήματος. Μολονότι η Επιτροπή δεν εκφράζει εκ των προτέρων καμιά αμφιβολία για το εύλογο του μειονεκτήματος του εργασιακού κόστους, θα πρέπει να ζητηθεί από τη Γερμανία να υποβάλλει στην Επιτροπή ετήσιες εκθέσεις για την περίοδο αναφοράς της ΑΚΩ (2005 έως 2010), από τις οποίες θα προκύπτουν το συνολικό κόστος εργασίας, ο αριθμός των θέσεων εργασίας που δημιουργήθηκαν, ο εβδομαδιαίος χρόνος εργασίας και ο αριθμός των οχημάτων που κατασκευάσθηκαν. Σε περίπτωση που το εργασιακό κόστος αποκλίνει από τα στοιχεία που κοινοποιήθηκαν στο πλαίσιο της ΑΚΩ, η Επιτροπή διατηρεί το δικαίωμα να μειώσει ανάλογα το ποσό της ενίσχυσης,

ΕΞΕΔΩΣΕ ΤΗΝ ΑΚΟΛΟΥΘΗ ΑΠΟΦΑΣΗ:

Άρθρο 1

Η ενίσχυση την οποία προτίθεται να χορηγήσει η Γερμανία στην εταιρεία Bayerische Motorenwerke AG (BMW) για το επενδυτικό σχέδιο στη Λειψία συμβιβάζεται με την κοινή αγορά μέχρι του ποσού των 363,16 εκατ. ευρώ (καθαρή παρούσα αξία) και με ένταση ενίσχυσης ύψους 30,14 % της επιλέξιμης επενδυτικής δαπάνης, με την επιφύλαξη των όρων που αναφέρονται στο άρθρο 3.

Άρθρο 2

Το ποσό της σχεδιαζόμενης ενίσχυσης υπέρ της BMW για το επενδυτικό σχέδιο στη Λειψία, το οποίο υπερβαίνει την προαναφερθείσα ένταση ενίσχυσης, δεν συμβιβάζεται με την κοινή αγορά και για το λόγο αυτό δεν επιτρέπεται να χορηγηθεί.

Άρθρο 3

Οι γερμανικές αρχές υποχρεούνται να υποβάλλουν στην Επιτροπή ετήσιες εκθέσεις σχετικά με την εκτέλεση των επιλέξιμων επενδύσεων του σχεδίου και την επακριβή καταβολή των ενισχύσεων. Επιπλέον, οι γερμανικές αρχές υποχρεούνται για την περίοδο 2005 έως 2010 να υποβάλλουν ετήσιες εκθέσεις, από τις οποίες να προκύπτουν το συνολικό εργασιακό κόστος, ο αριθμός των θέσεων εργασίας που δημιουργήθηκαν, ο εβδομαδιαίος χρόνος εργασίας και ο αριθμός των οχημάτων που κατασκευάσθηκαν.

Άρθρο 4

Η παρούσα απόφαση απευθύνεται στην Ομοσπονδιακή Δημοκρατία της Γερμανίας.

Βρυξέλλες, 11 Δεκεμβρίου 2002.

Για την Επιτροπή

Mario Monti

Μέλος της Επιτροπής

(1) ΕΕ C 128 της 30.5.2002, σ. 15.

(2) Βλέπε υποσημείωση 1.

(3) Τμήματα του κειμένου αυτού έχουν διαγραφεί έστι ώστε να εξασφαλιστεί η μη δημοσιοποίηση των εμπιστευτικών πληροφοριών· τα τμήματα αυτά είναι εντός αγκυλών και σημειώονται με αστερίσκο.

(4) La Tribune, 19 Ιουλίου 2001 ("Στην απόφαση εγκατάστασης του νέου εργοστασίου της BMW το Arras ατύχησε έναντι της Λειψίας")· Les Echos, 7 Ιουλίου 2001 ("Η BMW κατασκευάζει το νέο εργοστάσιό της στη Λειψία")· Les Echos, 10 Ιουλίου 2001 ("Το Arras εκτός της διεκδίκησης της μελλοντικής τοποθεσίας εγκατάστασης της BMW").

(5) ΕΕ L 83 της 27.3.1999, σ. 1.

(6) ΕΕ C 279 της 15.9.1997, σ. 1.

(7) N 195/99, περιφερειακά επιλέξιμες περιοχές της Γερμανίας για το διάστημα 2000 έως 2003 για τις περιφέρειες που εμπίπτουν στο άρθρο 87 παράγραφος 3 στοιχείο α).

(8) ΕΕ L 48 της 20.2.2002, σ. 25.

(9) ΕΕ L 282 της 19.10.2002, σ. 23.

(10) ΕΕ L 314 της 18.11.2002, σ. 92.

(11) ΕΕ C 151 της 25.6.2002, σ. 2.

(12) Η συμφωνία αυτή δεν διαβιβάσθηκε στην Επιτροπή.

(13) Επιπλέον, οι εργαζόμενοι θα επωφελούνταν σε αυξημένο βαθμό και από άλλα μέτρα, λ.χ. επιδόματα εκτός συλλογικών συμβάσεων, "δώρο Χριστουγέννων σύμφωνα με τις συλλογικές συμβάσεις", "επίδομα BMW".

(14) ΕΕ C 62 της 4.3.2000, σ. 12.

(15) ΕΕ L 48 της 20.2.2002, σ. 25. Στην περίπτωση αυτή επρόκειτο για την παραγωγή ενός πολυτελούς μοντέλου της VW στη Δρέσδη/Mosel. Η εναλλακτική τοποθεσία βρισκόταν επίσης στην Τσεχική Δημοκρατία.