ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΣ ( ΕΟΚ ) αριθ . 84/91 ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ της 5ης Δεκεμβρίου 1990 σχετικά με την εφαρμογή του άρθρου 85 παράγαφος 3 της συνθήκης σε ορισμένες κατηγορίες συμφωνιών, αποφάσεων και εναρμονισμένων πρακτικών που αφορούν τον από κοινού προγραμματισμό και συντονισμό της μεταφορικής ικανότητας, τις διαβουλεύσεις για τους ναύλους μεταφοράς επιβατών και εμπορευμάτων στις τακτικές αεροπορικές γραμμές και την κατανομή του διαθέσιμου χρόνου στους αερολιμένες

Η ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΤΩΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΩΝ ΚΟΙΝΟΤΗΤΩΝ,

Έχοντας υπόψη :

τη συνθήκη για την ίδρυση της Ευρωπαϊκής Οικονομικής Κοινότητας,

τον κανονισμό ( ΕΟΚ ) αριθ . 3976/87 του Συμβουλίου της 14ης Δεκεμβρίου 1987 για την εφαρμογή του άρθρου 85 παράγραφος 3 σε ορισμένες κατηγορίες συμφωνιών, αποφάσεων και εναρμονισμέων πρακτικών στον τομέα των αεροπορικών μεταφορών ( 1 ), όπως τροποποιήθηκε από τον κανονισμό ( ΕΟΚ ) αριθ . 2344/90 ( 2 ), και ιδίως το άρθρο 2,

Μετά τη δημοσίευση του σχεδίου του παρόντος κανονισμού ( 3 ),

Μετά από διαβουλεύσεις με τη συμβουλευτική επιτροπή συμπράξεων και δεσποζουσών θέσεων στις αεροπορικές μεταφορές,

Εκτιμώντας ότι :

( 1 ) Δυνάμει του κανονισμού ( ΕΟΚ ) αριθ . 3976/87 του Συμβουλίου, η Επιτροπή εξουσιοδοτείται να εφαρμόζει, με κανονισμό, το άρθρο 85 παράγραφος 3 της συνθήκης σε ορισμένες κατηγορίες συμφωνιών, αποφάσεων και εναρμονισμένων πρακτικών που συνδέονται άμεσα ή έμμεσα με την παροχή υπηρεσιών αεροπορικών μεταφορών .

( 2 ) Οι συμωνίες, αποφάσεις ή εναρμονισμένες πρακτικές που αφορούν τον από κοινού προγραμματισμό και το συντονισμό της μεταφορικής ικανότητας, τις διαβουλεύσεις για τιμολόγια και ναύλους και την κατανομή του χρόνου στους αερολιμένες ( slot allocation ), ενδέχεται να περιορίζουν τον ανταγωνισμό και να θίγουν το εμπόριο μεταξύ κρατών μελών .

( 3 ) Ο από κοινού προγραμματισμός και ο συντονισμός της μεταφορικής ικανότητας μπορούν να συμβάλλουν στην εξασφάλιση της συνεχούς παροχής υπηρεσιών κατά τα διαστήματα της ημέρας ή τις περιόδους με λιγότερο κίνηση, ή σε δρομολόγια με χαμηλότερη κίνηση και την ανάπτυξη των ανταποκρίσεων, εξασφαλίζοντας ωφέλη στους χρήστες αεροπορικών μεταφορών . Εντούτοις, ο προγραμματισμός αυτός και ο συντονισμός δεν πρέπει να δεσμεύει κανένα αερομεταφορέα - οι αερομεταφορείς πρέπει να είναι ελεύθεροι να τροποποιούν μονομερώς τις προγραμματισμένες υπηρεσίες τους . Ο προγραμματισμός και ο συντονισμός δεν πρέπει επίσης να εμποδίζουν τους μεταφορείς να παρέχουν συμπληρωματική μεταφορική ικανότητα - οι τυχόν ρήτρες που αφορούν συμπληρωματικές πτήσεις δεν πρέπει να απαιτούν προηγούμενη συγκατάθεση των άλλων συμβαλλομένων ή να συνεπάγονται οικονομικές κυρώσεις . Οι συμφωνίες αυτές πρέπει να παρέχουν την ευχέρεια σε κάθε εταίρο να αποδεσμεύεται από αυτές κατόπιν σύντομης σχετικά προειδοποίησης .

( 4 ) Οι διαβουλεύσεις για τους ναύλους μεταφοράς επιβατών και εμπορευμάτων είναι δυνατόν να συμβάλλουν στην γενικευμένη αποδοχή εισιτηρίων μεταξύ αερομεταφορέων πράγμα το οποίο θα ωφελήσει τόσο τους αερομεταφορείς όσο και τους χρήστες . Ωστόσο, οι διαβουλεύσεις δεν θα πρέπει να υπερβούν την νόμιμη πρόθεση της διευκόλυνσης της αποδοχής εισιτηρίων μεταξύ αερομεταφορέων ( interlining ). Ο κανονισμός ( ΕΟΚ ) αριθ . 2342/90 του Συμβουλίου της 24ης Ιουλίου 1990 για τους ναύλους στις τακτικές αεροπορικές γραμμές μεταξύ κρατών μελών ( 4 ) και η πρόταση κανονισμού του Συμβουλίου για την παροχή τακτικών αεροπορικών υπηρεσιών μεταφοράς εμπορευμάτων μεταξύ κρατών μελών ( 5 ) αποτελούν ένα θετικό βήμα για την τόνωση του ανταγωνισμού τιμών στις αεροπορικές μεταφορές και για τον περιορισμό της πιθανότητας να μην εγκρίνονται καινοτόμες και ανταγωνιστικές προσφορές ναύλων για τη μεταφορά επιβατών και εμπορευμάτων από τους αερομεταφορείς . Έτσι, με τις ρυθμίσεις αυτές δεν θα είναι δυνατόν να καταργηθεί ο ανταγωνισμός . Είναι δυνατόν συνεπώς να επιτρέπονται διαβουλεύσεις μεταξύ αερομεταφορέων όσον αφορά ναύλους για τη μεταφορά επιβατών και εμπορευμάτων, εφόσον η συμμετοχή σε τέτοιες διαβουλεύσεις είναι προαιρετική, δεν συνεπάγονται συμφωνία για επιβατικούς ναύλους, εμπορευματικά κόμιστρα ή συναφείς όρους, ότι για τη διαφύλαξη της διαφάνειας η Επιτροπή και τα ενδιαφερόμενα κράτη μέλη μπορούν να αποστείλουν παρατηρητές στις διαβουλεύσεις και οι αερομεταφορείς, οι οποίοι συμμετέχουν στο μηχανισμό διαβουλεύσεων, υποχρεούνται κατ' αρχήν να αποδέχονται εισιτήρια όλων των συμμετεχόντων με βάση τα δικά τους τιμολόγια για την υπό συζήτηση κατηγορία τιμολογίων .

Στην περίπτωση που οι αερομεταφορείς οι οποίοι επιθυμούν να συμμετάσχουν στην υποχρέωση αποδοχής εισιτηρίων εκ μέρους όλων των συμμετεχόντων στις διαβουλεύσεις εφαρμόζουν διαφορετικούς ναύλους από εκείνους της αεροπορικής γραμμής η οποία εκτελεί τη μεταφορά, θα πρέπει να προσφέρουν ίσους ναύλους βάσει του άρθρου 3 παράγραφος 5 του κανονισμού ( ΕΟΚ ) αριθ . 2342/90 .

( 5 ) Οι συμφωνίες για την κατανομή των διαθέσιμων χρονικών διαστημάτων και την κατάστρωση του πίνακα δρομολογίων στους αερολιμένες μπορούν να βελτιώσουν την χρησιμοποίηση του εναέριου χώρου και της ικανότητας των αεροδρομίων, να διευκολύνουν τον έλεγχο της εναέριας κυκλοφορίας και να βοηθήσουν στον καταμερισμό των παρεχομένων από τους αερολιμένες υπηρεσιών αεροπορικών μεταφορών . Πάντως, για να διατηρηθεί ο ανταγωνισμός, θα πρέπει να εξακολουθήσει να είναι δυνατή η είσοδος σε αερολιμένες στους οποίους παρατηρείται συμφόρηση . Για να εξασφαλίζεται ικανοποιητικός βαθμός ασφάλειας και διαφάνειας, παρόμοιες συμφωνίες μπορούν να γίνονται αποδεκτές μόνον εάν όλοι οι ενδιαφερόμενοι αερομεταφορείς μπορούν να συμμετέχουν στις διαπραγματεύσεις και εφόσον η κατανομή πραγματοποιείται χωρίς διακρίσεις και με διαφανή τρόπο .

( 6 ) Σύμφωνα με το άρθρο 4 του κανονισμού ( ΕΟΚ ) αριθ . 3976/87, ο παρών κανονισμός πρέπει να εφαρμόζεται αναδρομικά στις συμφωνίες, αποφάσεις και εναρμονισμένες πρακτικές που υφίστανται κατά την ημερομηνία έναρξης της ισχύος του, εφόσον πληρούν τους προβλεπόμενους από αυτόν όρους για τη χορήγηση απαλλαγής .

( 7 ) Σύμφωνα με το άρθρο 7 του κανονισμού ( ΕΟΚ ) αριθ . 3976/87, ο παρών κανονισμός πρέπει επίσης να εξειδικεύει τις συνθήκες υπό τις οποίες η Επιτροπή μπορεί, σε μεμονωμένες περιπτώσεις, να άρει το ευεργέτημα της απαλλαγής κατά κατηγορίες .

( 8 ) Όσον αφορά τις συμφωνίες που απαλλάσσονται αυτομάτως βάσει του παρόντος κανονισμού, δεν χρειάζεται να υποβάλλονται οι προβλεπόμενες από τα άρθρα 3 και 5 του κανονισμού ( ΕΟΚ ) αριθ . 3975/87 του Συμβουλίου ( 6 ) αιτήσεις . Εντούτοις, οι επιχειρήσεις, όταν υπάρχουν βάσιμες βάσιμες αμφιβολίες, έχουν τη δυνατότητα να ζητήσουν από την Επιτροπή να δηλώσει ότι οι ρυθμίσεις τους συμβιβάζονται με τον παρόντα κανονισμό .

( 9 ) Με τον παρόντα κανονισμό δεν θίγεται η εφαρμογή του άρθρου 86 της συνθήκης,

ΕΞΕΔΩΣΕ ΤΟΝ ΠΑΡΟΝΤΑ ΚΑΝΟΝΙΣΜΟ : ΤΙΤΛΟΣ Ι ΑΠΑΛΛΑΓΕΣ Άρθρο 1

Σύμφωνα με το άρθρο 85 παράγραφος 3 της συνθήκης και με την επιφύλαξη των όρων που προβλέπονται στον παρόντα κανονισμό, το άρθρο 85 παράγραφος 1 κηρύσσεται ανεφάρμοστο στις συμφωνίες μεταξύ επιχειρήσεων του τομέα αεροπορικών μεταφορών, στις αποφάσεις ενώσεων τέτοιων επιχειρήσεων και στις εναρμονισμένες πρακτικές τους, που έχουν ως στόχο :

- τον από κοινού προγραμματισμό και συντονισμό της μεταφορικής ικανότητας στις τακτικές διεθνείς αεροπορικές γραμμές μεταξύ αερολιμένων της Κοινότητας

ή

- τη διεξαγωγή διαβουλεύσεων για τα τιμολόγια που αφορούν τη μεταφορά επιβατών και αποσκευών και για τους ναύλους που αφορούν τη μεταφορά εμπορευμάτων στις τακτικές διεθνείς αεροπορικές γραμμές μεταξύ αερολιμένων της Κοινότητας,

- την κατανομή των διαθέσιμων χρονικών διαστημάτων και την κατάστρωση του πίνακα πτήσεων στο μέτρο που αφορούν διεθνείς αεροπορικές γραμμές μεταξύ αερολιμένων της Κοινότητας . ΤΙΤΛΟΣ ΙΙ ΕΙΔΙΚΕΣ ΔΙΑΤΑΞΕΙΣ Άρθρο 2 Ειδικές διατάξεις σχετικά με τον από κοινού προγραμματισμό και συντονισμό της μεταφορικής ικανότητας

Η απαλλαγή που αφορά τον από κοινού προγραμματισμό και συντονισμό της μεταφορικής ικανότητας στις τακτικές αεροπορικές γραμμές εφαρμόζεται μόνον εφόσον :

α ) με τις συμφωνίες, αποφάσεις και εναρμονισμένες πρακτικές, οι αερομεταφορείς δεν δεσμεύονται από τα αποτέλεσματα του προγραμματισμού και συντονισμού -

β ) ο προγραμματισμός και συντονισμός αποβλέπει στην εξασφάλιση ικανοποιητικής παροχής υπηρεσιών κατά τα διαστήματα της ημέρας ή τις περιόδους που παρουσιάζουν χαμηλότερη κίνηση σε δρομολόγια με χαμηλότερη κίνηση, ή στην πρόβλεψη ωραρίων τα οποία θα διευκολύνουν τη σύνδεση για τους επιβάτες ή τα εμπορεύματα μεταξύ των δρομολογίων, τα οποία εκτελούν οι συμμετέχοντες στον προγραμματισμό -

γ ) οι συμφωνίες, αποφάσεις και εναρμονισμένες πρακτικές δεν περιλαμβάνουν διακανονισμούς που περιορίζουν έμμεσα ή άμεσα την παρεχόμενη από τους συμβαλλόμενους μεταφορική ικανότητα ή την κατανομή της μεταφορικής ικανότητας -

δ ) οι συμφωνίες, αποφάσεις και εναρμονισμένες πρακτικές δεν εμποδίζουν τους αερομεταφορείς που συμμετέχουν σ'αυτόν τον προγραμματισμό και συντονισμό να επιφέρουν μεταβολές στις προγραμματισμένες υπηρεσίες τους όσον αφορά τόσο τη μεταφορική ικανότητα όσο και τα ωράρια, χωρίς να υπέχουν οικονομικές κυρώσεις και χωρίς να υποχρεούνται να έχουν λάβει την έγκριση των άλλων συμμετεχόντων -

ε ) οι συμφωνίες, αποφάσεις και εναρμονισμένες πρακτικές δεν εμποδίζουν τους συμμετέχοντες αερομεταφορείς να αποσύρονται από αυτόν τον προγραμματισμό και συντονισμό για τις επόμενες περιόδους ( σαιζόν), χωρίς κυρώσεις, κατόπιν προειδοποίησης, που δεν υπερβαίνει τους τρεις μήνες -

στ ) οι συμφωνίες, αποφάσεις και εναρμονισμένες πρακτικές δεν αποσκοπούν να επηρεάσουν τη διατιθέμενη μεταφορική ικανότητα και τα ωράρια που έχουν υιοθετήσει οι μη συμμετέχοντες σ'αυτές αερομεταφορείς . Άρθρο 3 Ειδικές διατάξεις σχετικά με τις διαβουλεύσεις όσον αφορά τους ναύλους για τη μεταφορά επιβατών και εμπορευμάτων

1 . Η απαλλαγή από τις διαβουλεύσεις όσον αφορά ναύλους για τη μεταφορά επιβατών και εμπορευμάτων εφαρμόζεται μόνο εφόσον :

α ) οι συμμετέχοντες συζητούν αποκλειστικά τον καθορισμό των ναύλων για τη μεταφορά επιβατών και εμπορευμάτων μεταξύ των αερομεταφορέων που καταβάλλονται από το κοινό απευθείας σε συμμετέχοντα αερομεταφορέα ή σε εξουσιοδοτημένο πράκτορά του, για τη μεταφορά τους ως επιβατών ή για τη μεταφορά εμπορευμάτων από ένα αεροδρόμιο σε κάποιο άλλο σε μία τακτική αεροπορική γραμμή . Οι διαβουλεύσεις δεν επεκτείνονται στις μεταφορικές ικανότητες ως προς τις οποίες ισχύουν οι ναύλοι αυτοί -

β ) κύριος στόχος των διαβουλεύσεων είναι να καθοριστεί η από κοινού αποδοχή εισιτηρίων, δηλαδή κάθε αερομεταφορέας ο οποίος συμμετέχει στις διαβουλεύσεις για τα είδη των ναύλων και τις χρονικές περιόδους που αποτελούσαν το αντικείμενο των διαβουλεύσεων παρέχει σε άλλους κοινοτικούς αερομεταφορείς, οι οποίοι δικαιούνται σύμφωνα με το στοιχείο δ ) να συμμετέχουν στις διαβουλεύσεις το δικαίωμα :

i ) να εκδίδουν ή να συμπληρώνουν μεταφορικά έγγραφα για την πραγματοποίηση μεταφορών στα δρομολόγιά τους εντός της Κοινότητας σύμφωνα με τα δικά τους τιμολόγια και σύμφωνα με άλλες ισχύουσες διατάξεις

και

ii ) να επιφέρουν μεταβολές στα μεταφορικά του έγγραφα για τα δρομολόγιά του εντός της Κοινότητας σύμφωνα με γενικά ισχύουσες διαδικασίες,

υπό την προϋπόθεση ότι ο αερομεταφορέας έχει τη δυνατότητα να αρνηθεί να χορηγήσει την εν λόγω έγκριση για αντικειμενικούς λόγους και χωρίς διακρίσεις τεχνικής ή εμπορικής φύσης, που αφορούν κυρίως την φερεγγυότητα του αερομεταφορέα στον οποίο αρνείται τη χορήγηση έγκρισης και για την οποία άρνηση πρέπει να ειδοποιηθεί γραπτώς ο ενδιαφερόμενος -

γ ) οι ναύλοι για τη μεταφορά επιβατών και εμπορευμάτων που αποτελούν το αντικείμενο των διαβουλεύσεων εφαρμόζονται από τους αερομεταφορείς που συμμετέχουν σ'αυτές, χωρίς διακρίσεις ως προς την υπηκοότητα ή τον τόπο διαμονής των επιβατών ή ως προς την καταγωγή των εμπορευμάτων εντός της Κοινότητας -

δ ) η συμμετοχή στις διαβουλεύσεις είναι προαιρετική σε κάθε αερομεταφορέα ο οποίος παρέχει ή έχει ζητήσει άμεσα ή έμμεσα τις υπηρεσίες του στο σχετικό δρομολόγιο - συμπεριλαμβανομένων των κοινοτικών αερομεταφορέων οι οποίοι έχουν τη δυνατότητα να ασκούν τα δικαιώματα της πέμπτης ελευθερίας σύμφωνα με το άρθρο 8 του κανονισμού ( ΕΟΚ ) αριθ . 2343/90 του Συμβουλίου ( 7 )-

ε ) οι διαβουλεύσεις δεν είναι δεσμευτικές για τους συμμετέχοντες σ'αυτές, και τούτο σημαίνει ότι μετά τις διαβουλεύσεις, οι συμμετέχοντες διατηρούν το δικαίωμα να ενεργούν ανεξάρτητα όσον αφορά τους ναύλους μεταφοράς επιβατών και εμπορευμάτων -

στ ) οι διαβουλεύσεις δεν καταλήγουν σε συμφωνία για τις αμοιβές των αντιπροσώπων ( πρακτόρων ) ή άλλα στοιχεία των συζητούμενων ναύλων ή τιμολογίων -

ζ ) οι για κάθε ναύλο για τη μεταφορά επιβατών που αποτέλεσε αντικείμενο διαβουλεύσεων, κάθε ενδιαφερόμενος που συμμετείχε σ'αυτές ενημερώνει αμέσως την Επιτροπή σχετικά με την υποβολή του στις αεροναυτικές αρχές του οικείου κράτους μέλους .

2 . α ) Η Επιτροπή και τα ενδιαφερόμενα κράτη μέλη δικαιούνται να αποστέλλουν παρατηρητές τόσο στις διμερείς όσο και στις πολυμερείς διαβουλεύσεις για ναύλους . Για το σκοπό αυτό, οι αερομεταφορείς υποχρεούνται να κοινοποιούν στα ενδιαφερόμενα κράτη μέλη και στην Επιτροπή την ημερομηνία, τον τόπο και το αντιεκείμενο των εν λόγω διαβουλεύσεων τη στιγμή που προβαίνουν στην ίδια κοινοποίηση προς τους συμμετέχοντες και τούτο τουλάχιστον δέκα ημέρες πριν από την διεξαγωγή τους -

β ) η κοινοποίηση γίνεται :

i ) προς τα ενδιαφερόμενα κράτη μέλη με τον τρόπο που ορίζουν οι αρμόδιες αρχές του οικείου κράτους μέλους,

ii ) προς την Επιτροπή σύμφωνα με τις διαδικασίες που δημοσιεύονται περιστασιακά στην Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων -

γ ) εμπεριστατωμένη έκθεση επί των διαβουλεύσεων αυτών πρέπει να υποβάλλεται στην Επιτροπή από ή εξ ονόματος των αερομεταφορέων, ταυτόχρονα με την υποβολή της στους συμμετέχοντες σ'αυτές, το αργότερο έξι εβδομάδες μετά τη διεξαγωγή τους . Άρθρο 4

Ειδικές διατάξεις που εφαρμόζονται σχετικά με την κατανομή του διαθέσιμου χρόνου ( slot allocation ) και τον προγραμματισμό των αερολιμένων ( 8 )

1 . Η απαλλαγή που αφορά την κατανομή του διαθέσιμου χρόνου και τον προγραμματισμό στους αερολιμένες εφαρμόζεται μόνον εφόσον :

α ) οι διαβουλεύσεις για την κατανομή του διαθέσιμου χρόνου και για τον προγραμματισμό των αερολιμένων είναι ανοικτές σε όλους τους αερομεταφορείς που εξεδήλωσαν ενδιαφέρον για τα διαστήματα ( slots ) που αποτελούν αντικείμενο των διαβουλεύσεων -

β ) οι εφαρμοζόμενοι κανόνες προτεραιότητας δεν συνδέονται, άμεσα ή έμμεσα, με την ταυτότητα του αερομεταφορέα ή την κατηγορία της υπηρεσίας, λαμβάνουν υπόψη τους περιορισμούς ή τους κανόνες κατανομής της κινήσεως των αεροσκαφών που έχουν θεσπιστεί από τις αρμόδιες εθνικές ή διεθνείς αρχές και ανταποκρίνονται επαρκώς στις ανάγκες των ταξιδιωτών και του συγκεκριμένου αεροδρομίου . Στους εν λόγω κανόνες προτεραιότητας μπορούν να λαμβάνονται υπόψη τα κεκτημένα δικαιώματα των αερομεταφορέων που χρησιμοποιούσαν συγκεκριμένα διαθέσιμα χρονικά διαστήματα στην αντίστοιχη προηγούμενη σαιζόν -

γ ) οι θεσπιζόμενοι κανόνες προτεραιότητας τίθενται στη διάθεση κάθε ενδιαφερόμενου μέρους μετά από απλή αίτησή του -

δ ) οι κανόνες εφαρμόζονται χωρίς διακρίσεις, δηλαδή τηρουμένων των κανόνων, κάθε αερομεταφορέας θα έχει ίσα δικαιώματα στα διαθέσιμα χρονικά διαστήματα, για τις υπηρεσίες του -

ε ) οι νεοεισερχόμενοι έχουν προτεραιότητα στη χορήγηση του 50 % των νεοδημιουργούμενων ή μη χρησιμοποιούμενων διαθέσιμων διαστημάτων με ανώτατο όριο τεσσάρων διαστημάτων ανά μεταφορέα και ανά ημέρα .

Για του σκοπούς του παρόντος στοιχείου ο όρος "νεοεισερχόμενος" σημαίνει τον αερομεταφορέα :

i ) ο οποίος δεν έχει περισσότερα από τρία διαθέσιμα χρονικά διαστήματα σε ημερήσια βάση σε κάποιο αεροδρόμιο και έχει ζητήσει περισσότερα διαθέσιμα χρονικά διαστήματα για εξυπηρέτηση ενδοκοινοτικών δρομολογίων την ίδια μέρα

ή

ii ) ο οποίος δεν έχει περισσότερα από το 30 % των διαθέσιμων διαστημάτων ημερησίως σε κάποιο αεροδρόμιο και έχει ζητήσει περισσότερα διαθέσιμα χρονικά διαστήματα ημερησίως για την έναρξη παροχής υπηρεσιών που εμπίπτουν στο πεδίο εφαρμογής του κανονισμού ( ΕΟΚ ) αριθ. 2343/90 του Συμβουλίου σε ενδοκοινοτικό δρομολόγιο, στο οποίο υπάρχουν το πολύ άλλοι δύο αερομεταφορείς που ασκούν δικαιώματα τρίτης και τέταρτης ελευθερίας μεταξύ των εξεταζόμενων αεροδρομίων την ίδια μέρα

και στον οποίο δεν χορηγούνται τα ζητούμενα αυτά διαστήματα εντός τριών ωρών από τη ζητούμενη ώρα μέσω της συνήθους διαδικασίας χορήγησης -

στ ) οι αερομεταφορείς, οι οποίοι συμμετέχουν στις διαβουλεύσεις, έχουν πρόσβαση το αργότερο κατά το χρόνο διεξαγωγής των διαβουλεύσεων :

- σε καταλόγους του ιστορικού των χρονικών διαστημάτων τα οποία έχουν διατεθεί ανά αερομεταφορέα και χρονολογικά για όλους τους αερομεταφορείς,

- σε καταλόγους των χρονικών διαστημάτων που έχουν ζητηθεί ( αρχικές αιτήσεις ) ανά αερομεταφορέα και χρονολογικά για όλους τους αερομεταφορείς,

- σε καταλόγους των κατανεμηθέντων χρονικών διαστημάτων και των αιτήσεων που εκκρεμούν για χορήγηση χρονικών διαστημάτων στην περίπτωση που είναι διαφορετικές, ανά αερομεταφορέα και χρονολογικά για όλους τους αερομεταφορείς,

- στους καταλόγους των χρονικών διαστημάτων που παραμένουν διαθέσιμα,

- στους συγκριτικούς πίνακες για τα ζητηθέντα διαστήματα και για τα χορηγηθέντα χρονικά διαστήματα ανά μεσολαβούν χρονικό διάστημα και ανά αερομεταφορέα,

- στα πλήρη στοιχεία σχετικά με τους περιορισμούς που χρησιμοποιήθηκαν κατά την κατανομή .

Εάν δεν γίνει δεκτή μία αίτηση για χορήγηση χρονικού διαστήματος, ο ενδιαφερόμενος αερομεταφορέας έχει δικαίωμα να λάβει γραπτή δήλωση των λόγων οι οποίοι οδήγησαν σ' αυτή την άρνηση .

2 . α ) Η Επιτροπή και τα ενδιαφερόμενα κράτη μέλη έχουν δικαίωμα να αποστέλλουν παρατηρητές στις διαβουλεύσεις για την κατανομή του διαθέσιμου χρόνου και τον προγραμματισμό στους αερολιμένες που πραγματοποιούνται στο πλαίσιο πολυμερούς συνάντησης πριν από κάθε περίοδο ( σαιζόν ). Για το σκοπό αυτό, οι αερομεταφορείς οφείλουν να κοινοποιούν στα ενδιαφερόμενα κράτη μέλη και στην Επιτροπή την ημερομηνία, τον τόπο και το αντικείμενο των εν λόγω διαβουλεύσεων, τη στιγμή που προβαίνουν στην ίδια κοινοποίηση προς τους συμμετέχοντες και τούτο τουλάχιστον δέκα ημέρες πριν τη διεξαγωγή τους -

β ) η κοινοποίηση γίνεται :

i ) προς τα ενδιαφερόμενα κράτη μέλη, με τον τρόπο που ορίζουν οι αρμόδιες αρχές του οικείου κράτους μέλους,

ii ) προς την Επιτροπή, με την εκάστοτε ισχύουσα διαδικασία που δημοσιεύεται στην Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων . ΤΙΤΛΟΣ ΙΙΙ ΔΙΑΦΟΡΕΣ ΔΙΑΤΑΞΕΙΣ Άρθρο 5

Η Επιτροπή μπορεί σύμφωνα με το άρθρο 7 του κανονισμού ( ΕΟΚ ) αριθ . 3976/87, να άρει το ευεργέτημα του παρόντος κανονισμού αν διαπιστώσει ότι, σε συγκεκριμένη περίπτωση, η συμφωνία, απόφαση ή εναρμονισμένη πρακτική που απαλλάσσεται βάσει του παρόντος κανονισμού έχει, εντούτοις, ορισμένες επιπτώσεις που δεν συμβιβάζονται με τους όρους του άρθρου 85 παράγραφος 3 ή που απαγορεύονται από το άρθρο 86 της συνθήκης και πιο συγκεκριμένα στην περίπτωση κατά την οποία :

i ) οι διαβουλεύσεις για τους ναύλους οδήγησαν σε απουσία ανταγωνισμού για τις τιμές σε οιοδήποτε δρομολόγιο ή ομάδα δρομολογίων,

ii ) η διαδικασία του άρθρου 4 δεν έδωσε στους νεοεισερχόμενους αερομεταφορείς τη δυνατότητα απόκτησης των διαστημάτων τα οποία είχαν ζητήσει σε κάποιο αεροδρόμιο στο οποίο παρατηρείται συμφόρηση με τρόπο ώστε να καταρτισθούν προγράμματα τα οποία να τους επιτρέπουν να ανταγωνιστούν αποτελεσματικά άλλους αερομεταφορείς, οι οποίοι έχουν ήδη διαθέσιμα διαστήματα για κάθε δρομολόγιο από και προς το συγκεκριμένο αεροδρόμιο και ως εκ τούτου διαταράσσεται ο ανταγωνισμός ουσιαστικά στα δρομολόγια αυτά . Σε τέτοιου είδους περιπτώσεις η απώλεια του πλεονεκτήματος του κανονισμού θα πρέπει ν' αποτελεί συνάρτηση των διαθέσιμων διαστημάτων στο υπό εξέταση αεροδρόμιο . Άρθρο 6

Ο παρών κανονισμός αρχίζει να ισχύει την 1η Φεβρουαρίου 1991 και λήγει στις 31 Δεκεμβρίου 1992 .

Εφαρμόζεται με αναδρομική ισχύ στις συμφωνίες, αποφάσεις και εναρμονισμένες πρακτικές που υφίστανται κατά την ημερομηνία έναρξης της ισχύος του, από τη στιγμή κατά την οποία πληρούνται οι όροι εφαρμογής του παρόντος κανονισμού .

Ο παρών κανονισμός είναι δεσμευτικός ως προς όλα τα μέρη του και ισχύει άμεσα σε κάθε κράτος μέλος .

Βρυξέλλες, 5 Δεκεμβρίου 1990 .

Για την Επιτροπή

Leon BRITTAN

Αντιπρόεδρος ( 1 ) ΕΕ αριθ . L 374 της 31 . 12 . 1987, σ . 9 . ( 2 )

ΕΕ αριθ . L 217 της 11 . 8 . 1990, σ . 15 . ( 3 )

ΕΕ αριθ . C 211 της 24 . 8 . 1990, σ . 2 . ( 4 )

ΕΕ αριθ . L 217 της 11 . 8 . 1990, σ . 1 . ( 5 )

ΕΕ αριθ . C 88 της 6 . 4 . 1990, σ . 7 . ( 6 )

ΕΕ αριθ . L 374 της 31 . 12 . 1987, σ . 1 . ( 7 )

ΕΕ αριθ . L 217 της 11 . 8 . 1990, σ . 8 . ( 8 )

Το άρθρο 4 θα επανεξετασθεί από την Επιτροπή λαμβάνοντας υπόψη την πρόοδο που έχει σημειωθεί στην προετοιμασία εκ μέρους της Επιτροπής και του Συμβουλίου ενός κώδικα συμπεριφοράς σχετικά με την κατανομή του διαθέσιμου χρόνου .