ΓΝΩΜΗ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ

της 15ης Μαρτίου 1999

σχετικά με το πρόγραμμα σταθερότητας της Γερμανίας, 1998 - 2002

(1999/C 124/03)

ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ,

Έχοντας υπόψη:

τη συνθήκη για την ίδρυση της Ευρωπαϊκής Κοινότητας,

τον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 1466/97 του Συμβουλίου, της 7ης Ιουλίου 1997, για την ενίσχυση της εποπείας της δημοσιονομικής κατάστασης και την εποπτεία και το συντονισμό των οικονομικών πολιτικών(1), και ιδίως το άρθρο 5 παράγραφοι 1 και 2,

τη σύσταση της Επιτροπής,

Μετά από διαβούλευση με την Οικονομική και Δημοσιονομική Επιτροπή,

ΕΞΕΔΩΣΕ ΤΗΝ ΠΑΡΟΥΣΑ ΓΝΩΜΗ:

Στις 15 Μαρτίου 1999, το Συμβούλιο εξέτασε το πρόγραμμα σταθερότητας της Γερμανίας το οποίο καλύπτει την περίοδο 1998 - 2002. Το Συμβούλιο σημειώνει με ικανοποίηση ότι οι γερμανικές αρχές κατάρτισαν το πρόγραμμα σταθερότητας εντός των συμφωνηθεισών προθεσμιών, παρά το σύντομο χρονικό διάστημα που είχαν στη διάθεσή τους από τη συγκρότηση της νέας κυβέρνησης στα τέλη Οκτωβρίου 1998. Λόγω των συγκεκριμένων περιστάσεων, οι πληροφορίες που περιέχονται στο πρόγραμμα σταθερότητας δεν είναι γενικά τόσο λεπτομερείς όσο θα ήταν επιθυμητό, ιδίως όσον αφορά τα ποσοτικά αποτελέσματα των προβλεπόμενων δημοσιονομικών μέτρων ή τα αναλυτικά στοιχεία του δημοσιονομικού ισοζυγίου. Το Συμβούλιο εκφράζει την ικανοποίησή του για τη δέσμευση των γερμανικών αρχών να παράσχουν τα πρόσθετα αυτά στοιχεία κατά την επόμενη ενημέρωση του προγράμματος σταθερότητας.

Το Συμβούλιο έχει υπόψη του ότι, η δημοσιονομική πολιτική της Γερμανίας εξακολουθεί να υφίσταται τις συνέπειες της ενοποίησης. Το πρόγραμμα προβλέπει μείωση του δημοσιονομικού ελλείμματος στο 1 % του ΑΕγχΠ έως το 2002, με παράλληλη μείωση του δημόσιου χρέους στο 59,5 % του ΑΕγχΠ στο ίδιο διάστημα. Το Συμβούλιο διαπιστώνει ότι, το πρόγραμμα στηρίζεται στη σημαντική εξυγίανση των δημόσιων οικονομικών που πραγματοποιήθηκε στο πλαίσιο της προετοιμασίας για τη νομισματική ένωση, καθώς και στην επίτευξη περαιτέρω μείωσης του δημόσιου ελλείμματος στο 2,0 % του ΑΕγχΠ το 1998, δηλαδή σε ποσοστό χαμηλότερο από το στόχο του προϋπολογισμού.

Οι μακροοικονομικές προβλέψεις στις οποίες βασίζεται το πρόγραμμα προβλέπουν αύξηση της παραγωγής κατά 2 % το 1999, και στη συνέχεια κατά 2,5 % κατ' έτος, στο διάστημα 2000 - 2002, πράγμα που σημαίνει ότι η μέση αύξηση θα είναι ελαφρώς ανώτερη από την βασική τάση. Το Συμβούλιο θεωρεί μεν, ότι το αναπτυξιακό αυτό σενάριο είναι ρεαλιστικό, αλλά παρατηρεί επίσης ότι υπόκειται σε κινδύνους επιδείνωσης της κατάστασης. Στην περίπτωση, ιδίως, που συνεχιστεί η σημερινή επιβράδυνση της διεθνούς οικονομίας, η παραγωγή ενδέχεται να αυξηθεί το 1999 με χαμηλότερους ρυθμούς από τους προβλεπόμενους· μεσοπρόθεσμα, οι αναπτυξιακές προοπτικές και η ανεργία συνδέονται στενά. Το Συμβούλιο εκφράζει την ικανοποίησή του για το γεγονός ότι, το πρόγραμμα σταθερότητας στοχεύει στην αισθητή μείωση της ανεργίας και υπογραμμίζει τη σημασία των συγκρατημένων μισθολογικών αυξήσεων και των διαρθρωτικών πολιτικών για την καταπολέμηση της ανεργίας στο πλαίσιο πολιτικών αειφόρου ανάπτυξης.

Το Συμβούλιο θεωρεί σωστό το ότι, η δημοσιονομική εξυγίανση που προβλέπεται στο πρόγραμμα, θα επιτευχθεί με μείωση του δείκτη των δημόσιων δαπανών η οποία θα αντισταθμιστεί εν μέρει μόνο από τη μείωση του δείκτη των εσόδων. Το Συμβούλιο εκφράζει, ιδίως, την ικανοποίησή του για τη σχεδιαζόμενη προσέγγιση ελέγχου των δημοσίων δαπανών, με τον περιορισμό της αύξησής τους στο 2 % κατ' έτος σε ονομαστικές τιμές, δηλαδή 2 ποσοστιαίες μονάδες χαμηλότερα από την προβλεπόμενη αύξηση του ΑΕγχΠ σε ονομαστικές τιμές. Το Συμβούλιο σημειώνει επίσης με ικανοποίηση ότι, η προγραμματισμένη φορολογική μεταρρύθμιση προβλέπει σημαντικές καθαρές ελαφρύνσεις, πράγμα που αναμένεται να ενισχύσει την ικανότητα της οικονομίας να δημιουργεί απασχόληση.

Το Συμβούλιο αναγνωρίζει ότι, ο προβλεπόμενος μεσοπρόθεσμος στόχος του ελλείμματος, δηλαδή το 1 % του ΑΕγχΠ, είναι επαρκής ώστε να μπορέσουν οι αυτόματοι σταθεροποιητές, σε περίπτωση φυσιολογικής κυκλικής επιβράδυνσης, να ενεργοποιηθούν χωρίς κίνδυνο υπέρβασης του ορίου του 3 % του ΑΕγχΠ. Από την άποψη αυτή, το Συμβούλιο συμπεραίνει ότι, ο μεσοπρόθεσμος στόχος του προγράμματος όσον αφορά το έλλειμμα, είναι σύμφωνος με τις απαιτήσεις του συμφώνου σταθερότητας και ανάπτυξης.

Το Συμβούλιο σημειώνει ότι, ο γενικός στόχος της μείωσης του ελλείμματος του ευρύτερου δημόσιου τομέα κατά 1,1 % του ΑΕγχΠ και του δείκτη του ακαθάριστου δημόσιου χρέους κατά 1,5 % του ΑΕγχΠ, στο διάστημα 1998 - 2002, φαίνεται μετριοπαθής. Οι προσπάθειες εξυγίανσης είναι σε μεγάλο βαθμό συγκεντρωμένες στο τέλος αυτής της περιόδου: λόγω της προσωρινής εξασθένισης της μακροοικονομικής κατάστασης το 1999, δεν έχει προβλεφθεί σχεδόν καμία βελτίωση για το 1999 και το 2000. Το Συμβούλιο θεωρεί ότι, οι γερμανικές αρχές θα πρέπει να επιδιώξουν να μειώσουν το έλλειμμα πέραν του προβλεπόμενου επιπέδου κατά το τέλος της καλυπτόμενης από το πρόγραμμα περιόδου όταν, όπως προβλέπεται, θα έχει επιταχυνθεί η ανάπτυξη. Η πρόσφατη απόφαση του γερμανικού Συνταγματικού Δικαστηρίου για την εισαγωγή φορολογικών επιδομάτων υπέρ των οικογενειών με παιδιά, αποτελεί ένα σαφές παράδειγμα για τους κινδύνους, εκτός των συγκυριακών, που μπορούν να επηρεάσουν τον προϋπολογισμό. Ενόψει της σκοπούμενης ελάχιστης θέσης, θα ήταν επιθυμητή η ρητή δέσμευση της γερμανικής κυβέρνησης να αντιμετωπίσει τους κινδύνους αυτούς. Επιπλέον, το Συμβύλιο θεωρεί ότι, η γερμανική κυβέρνηση θα πρέπει να λάβει τα αναγκαία μέτρα για να αποφευχθεί μια νέα αύξηση του δείκτη του δημόσιου χρέους και ότι καλό θα ήταν να επιτύχει επίπεδο ελλείμματος καλύτερο από το 1 % το 2002, ιδίως αν η οικονομική ανάπτυξη είναι υψηλότερη από την αναμενόμενη.

Το Συμβούλιο σημειώνει ότι, η επιτυχής εφαρμογή του προγράμματος σταθερότητας, εξαρτάται από το στενό συντονισμό των δράσεων σε όλα τα επίπεδα του κρατικού μηχανισμού· παροτρύνει τις αρχές της Γερμανίας να δώσουν τη δέουσα προσοχή στην πρόκληση αυτή.

Το Συμβούλιο σημειώνει ότι, το πρόγραμμα προβλέπει την αναδιάρθρωση του προϋπολογισμού υπέρ των δημοσίων επενδύσεων, αλλά προτίθεται να διατηρήσει συνολικά τις δημόσιες επενδυτικές δαπάνες, ως ποσοστό του ΑΕγχΠ, στο χαμηλό σημερινό τους επίπεδο. Το Συμβούλιο ενθαρρύνει τη γερμανική κυβέρνηση να δώσει μεγαλύτερη προσοχή στις δημόσιες επενδύσεις, χωρίς όμως να θέσει σε κίνδυνο την επίπτευξη των δημοσιονομικών στόχων του προγράμματος.

Το Συμβούλιο εκφράζει την ικανοποίησή του για τα μεταρρυθμιστικά μέτρα που εξαγγέλλονται στο πρόγραμμα, ιδίως αυτά που αφορούν το συνταξιοδοτικό καθεστώς, την υγεία και τη δημόσια διοίκηση, τομείς-κλειδιά για την ισορροπία των δημόσιων οικονομικών και την αύξηση της απασχόλησης, αλλά θεωρεί ότι θα πρέπει να ενισχυθούν με την εφαρμογή περαιτέρω μέτρων στο σκέλος της προσφοράς. Η αποφασιστική εφαρμογή των μεταρρυθμίσεων, σε συνδυασμό με τη λήψη μέτρων για την αύξηση της ελαστικότητας της αγοράς εργασίας και της αγοράς προϊόντων, σύμφωνα με τις συστάσεις των γενικών προσανατολισμών των οικονομικών πολιτικών, θα οδηγήσει στην επίτευξη των στόχων του προγράμματος σταθερότητας.

(1) ΕΕ L 209 της 2.8.1997, σ. 1.