Γνώμη του Συμβουλίου

της 18ης Φεβρουαρίου 2003

σχετικά με το επικαιροποιημένο πρόγραμμα σύγκλισης του Ηνωμένου Βασιλείου, για την περίοδο 2001/2002 έως 2007/2008

(2003/C 51/05)

ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ,

Έχοντας υπόψη:

τη συνθήκη για την ίδρυση της Ευρωπαϊκής Κοινότητας,

τον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 1466/97 του Συμβουλίου, της 7ης Ιουλίου 1997, για την ενίσχυση της εποπτείας της δημοσιονομικής κατάστασης και την εποπτεία και το συντονισμό των οικονομικών πολιτικών(1), και ιδίως το άρθρο 9 παράγραφος 3,

τη σύσταση της Επιτροπής,

Έπειτα από διαβουλεύσεις με την Οικονομική και Δημοσιονομική Επιτροπή,

ΕΞΕΔΩΣΕ ΤΗΝ ΑΚΟΛΟΥΘΗ ΓΝΩΜΗ:

Στις 18 Φεβρουαρίου 2003 το Συμβούλιο εξέτασε το επικαιροποιημένο πρόγραμμα σύγκλισης του Ηνωμένου Βασιλείου το οποίο καλύπτει την περίοδο 2001/2002 έως 2007/2008. Το εν λόγω πρόγραμμα παρέχει λεπτομερείς πληροφορίες, καθώς και ανάλυση της μακροπρόθεσμης βιωσιμότητας των δημόσιων οικονομικών, που σε γενικές γραμμές ανταποκρίνονται στους κανόνες του κώδικα δεοντολογίας. Οι οικονομικές πολιτικές, όπως αντικατοπτρίζονται στα προγραμματιζόμενα μέτρα του επικαιροποιημένου προγράμματος σύγκλισης συμμορφώνονται εν μέρει με τους γενικούς προσανατολισμούς οικονομικής πολιτικής του 2002.

Το Συμβούλιο θεωρεί κατάλληλο τον τρόπο με τον οποίο το πρόγραμμα τονίζει, όπως και το προηγούμενο πρόγραμμα, τη σημασία της διασφάλισης της μακροοικονομικής σταθερότητας με την υποστήριξη υγιών νομισματικών και δημοσιονομικών πολιτικών και τη συνέχιση της διαρθρωτικής μεταρρύθμισης. Το Συμβούλιο σημειώνει με ικανοποίηση ότι οι πολιτικές αυτές είχαν ως αποτέλεσμα χαμηλό και σταθερό πληθωρισμό τα τελευταία χρόνια. Τα κριτήρια σύγκλισης όσον αφορά τον πληθωρισμό και τα μακροπρόθεσμα επιτόκια πληρούνται, ως επί το πλείστον, και το πρόγραμμα προβλέπει ότι ο στόχος ως προς τον πληθωρισμό θα συνεχίσει να επιτυγχάνεται κατά την περίοδο του προγράμματος. Το Συμβούλιο συνιστά στο Ηνωμένο Βασίλειο να συνεχίσει να εφαρμόζει πολιτικές προσανατολισμένες στη σταθερότητα με στόχο την εξασφάλιση συναλλαγματικής σταθερότητας, η οποία με τη σειρά της θα οδηγήσει στην ενίσχυση της σταθερότητας του οικονομικού περιβάλλοντος.

Το πρόγραμμα βασίζεται σε δημοσιονομικές προβλέψεις που βασίζονται σε αύξηση του ΑΕΠ από 1,6 % το 2002 σε περίπου 2,5 % το 2003, 3 % το 2004 και 2,75 % το 2005. Τα ποσοστά αυτά είναι σύμφωνα με τις προβλέψεις της Επιτροπής του φθινοπώρου 2002. Το Συμβούλιο θεωρεί ότι οι μακροοικονομικές προβλέψεις δείχνουν τη στιγμή αυτή αισιόδοξες για το βραχυπρόθεσμο χρονικό ορίζοντα και ότι υφίστανται πτωτικοί κίνδυνοι για την ανάπτυξη. Ωστόσο, η προβλεπόμενη δυνητική ανάπτυξη, 2,75 %, συνάδει με τους υπολογισμούς των υπηρεσιών της Επιτροπής, ενώ είναι υψηλότερη του ποσοστού 2,5 % που χρησιμοποιήθηκε στο πρόγραμμα και στο οποίο βασίζονται οι προβλέψεις για τα δημόσια οικονομικά. Το πρόγραμμα προβλέπει ότι τα οικονομικά της γενικής κυβέρνησης θα παρουσιάσουν έλλειμμα 1,8 % του ΑΕΠ το τρέχον δημοσιονομικό έτος 2002/2003 και 2,2 % το 2003/2004. Σε κυκλικά προσαρμοσμένες τιμές τα ποσοστά αυτά ισοδυναμούν με 1,1 % και 1,4 % του ΑΕΠ αντίστοιχα. Το έλλειμμα υπολογίζεται σε 1,6 % του ΑΕΠ, περίπου, τα τελευταία χρόνια της περιόδου του προγράμματος - 2005/2006 έως 2007/2008 - τόσο σε ονομαστικές όσο και σε κυκλικά προσαρμοσμένες τιμές. Η αύξηση του ελλείμματος κατά την περίοδο του προγράμματος οφείλεται, σε μεγάλο βαθμό, στην προγραμματιζόμενη αντιστροφή της υποχώρησης των δημόσιων επενδύσεων σε σχέση με το ΑΕΠ. Η αντιστροφή αυτή είναι η ίδια σύμφωνη με τους γενικούς προσανατολισμούς οικονομικής πολιτικής του 2002. Το Συμβούλιο σημειώνει και επικροτεί το γεγονός ότι ο δείκτης ακαθάριστου χρέους προς ΑΕΠ του Ηνωμένου Βασιλείου προβλέπεται ότι θα παραμείνει σε σχετικά χαμηλά επίπεδα, δηλαδή περίπου 39 % από το 2003/2004 και μετά.

Το Συμβούλιο σημειώνει ότι τα προβλεπόμενα πραγματικά ελλείμματα για το 2002/2003 και το 2003/2004 είναι πλέον αρκετά υψηλότερα από τα προβλεπόμενα στο προηγούμενο πρόγραμμα, κατά 0,7 και 0,9 % του ΑΕΠ αντίστοιχα. Το Συμβούλιο αναγνωρίζει ότι η εν λόγω αύξηση του ελλείμματος το 2002/2003 και το 2003/2004 οφείλεται κατά κύριο λόγο σε κυκλικούς παράγοντες.

Το Συμβούλιο σημειώνει ότι το σχετικά υψηλό προβλεπόμενο έλλειμμα 2,2 % του ΑΕΠ για το 2003/2004 βασίζεται σε εκτιμήσεις του ρυθμού αύξησης του ΑΕΠ 2,5 % το 2003 και 3 % το 2004 οι οποίες πλέον δείχνουν αισιόδοξες σε σχέση με την παγκόσμια αβεβαιότητα που επικρατεί. Επομένως, τέτοια δημοσιονομικά σχέδια μπορούν να οδηγήσουν σε έλλειμμα το οποίο μπορεί να παραβιάσει την τιμή αναφοράς του 3 % του ΑΕΠ και, ως εκ τούτου, να μην ανταποκρίνονται στις απαιτήσεις του συμφώνου σταθερότητας και ανάπτυξης.

Το Συμβούλιο σημειώνει ότι τα ελλείμματα που προβλέπονται για τα επόμενα έτη του προγράμματος κυμαίνονται περίπου στο 1,5 % του ΑΕΠ, τόσο σε πραγματικές όσο και κυκλικά προσαρμοσμένες τιμές. Συνεπώς, το Συμβούλιο συνιστά στις αρχές του Ηνωμένου Βασιλείου να θέσουν ως στόχο μια "μεσοπρόθεσμη" δημοσιονομική θέση σύμφωνη με την απαίτηση για σχεδόν ισοσκέλιση που επιβάλλει το σύμφωνο σταθερότητας και ανάπτυξης.

Οι προβλέψεις δείχνουν ένα χαμηλό και σταθερό επίπεδο για το δείκτη ακαθάριστου χρέους γενικής κυβέρνησης προς το ΑΕΠ από το 2003/2004. Το Συμβούλιο σημειώνει ότι βάσει των τρεχουσών πολιτικών, προβλέπεται ότι η γήρανση του πληθυσμού θα έχει περιορισμένο αντίκτυπο στις δημόσιες δαπάνες για τις συντάξεις ως ποσοστό του ΑΕΠ. Το Συμβούλιο, αν και αναγνωρίζει ότι τα επίπεδα χρέους είναι αρκετά κάτω από την τιμή αναφοράς του 60 % του ΑΕΠ, θεωρεί ότι η τήρηση της απαίτησης για "σχεδόν ισοσκέλιση ή πλεόνασμα" θα βοηθήσει στην εξασφάλιση της βιωσιμότητας των δημόσιων οικονομικών μακροπρόθεσμα.

Το Συμβούλιο εκφράζει την ικανοποίησή του για το βάρος που δόθηκε στη βιωσιμότητα των δημόσιων οικονομικών στα προγράμματα σύγκλισης και σημειώνει με ενδιαφέρον την ποικιλία δεικτών που χρησιμοποιήθηκαν για την εξέταση των μακροπρόθεσμων δημοσιονομικών προκλήσεων και θεμάτων που αφορούν τη δικαιοσύνη μεταξύ γενεών. Το Συμβούλιο θεωρεί ότι, όσον αφορά τις τρέχουσες πολιτικές και προϋποθέσεις στις οποίες βασίζεται το πρόγραμμα, το Ηνωμένο Βασίλειο είναι σε καλή θέση ώστε να μπορέσει να ανταποκριθεί στις δημοσιονομικές δαπάνες που συνδέονται με τη γήρανση του πληθυσμού. Ωστόσο, το Συμβούλιο σημειώνει ότι η οικονομική βιωσιμότητα του συστήματος συντάξεων εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από τις επιδόσεις ιδιωτικών συνταξιοδοτικών φορέων. Αν η κάλυψη από ιδιωτικούς φορείς είναι πολύ χαμηλότερη από την προσδοκώμενη κάλυψη ή το προσδοκώμενο επίπεδο συντάξεων, οι μελλοντικές κυβερνήσεις ενδέχεται να έλθουν αντιμέτωπες με αύξηση των αιτήσεων παροχής ευεργετημάτων βάσει του επιπέδου των πόρων ζωής των δικαιούχων. Ως εκ τούτου θεωρεί ότι ένα περιορισμένο δημοσιονομικό έλλειμμα μεσοπρόθεσμα θα συνέβαλε στο να αποτραπεί οποιοσδήποτε κίνδυνος εμφάνισης ανισορροπιών στον προϋπολογισμό λόγω της γήρανσης του πληθυσμού και θα προσέδιδε περισσότερη ασφάλεια στην άποψη που εκφράζεται στο πρόγραμμα ότι "τα δημόσια οικονομικά, βάσει των τρεχουσών πολιτικών, είναι βιώσιμα σε μακροπρόθεσμη βάση".

Το Συμβούλιο χαιρετίζει τα μέτρα οικονομικής μεταρρύθμισης τα οποία, μεταξύ άλλων, αποσκοπούν στην επίτευξη ενός υψηλότερου βιώσιμου ρυθμού αύξησης της παραγωγικότητας. Λαμβάνοντας υπόψη το σχετικά χαμηλό επίπεδο της παραγωγικότητας στο Ηνωμένο Βασίλειο, σε σύγκριση με τους ανταγωνιστές του, το Συμβούλιο επικροτεί τα εν λόγω μέτρα.

(1) ΕΕ L 209 της 2.8.1997.