ΚΑΝΟΝΙΣΜΌΣ (ΕΕ) αριθ. 1075/2013 ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΉΣ ΚΕΝΤΡΙΚΉΣ ΤΡΆΠΕΖΑΣ

της 18ης Οκτωβρίου2013

σχετικά με τα στατιστικά στοιχεία του ενεργητικού και του παθητικού των χρηματοοικονομικών εταιρειών ειδικού σκοπού που ασχολούνται με συναλλαγές τιτλοποίησης

(αναδιατύπωση)

(ΕΚΤ/2013/40)

ΤΟ ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΚΕΝΤΡΙΚΗΣ ΤΡΑΠΕΖΑΣ,

Έχοντας υπόψη το καταστατικό του Ευρωπαϊκού Συστήματος Κεντρικών Τραπεζών και της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας, και ιδίως το άρθρο 5,

Έχοντας υπόψη τον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 2533/98 του Συμβουλίου, της 23ης Νοεμβρίου 1998, σχετικά με τη συλλογή στατιστικών πληροφοριών από την Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα (1), και ιδίως το άρθρο 5 παράγραφος 1 και το άρθρο 6 παράγραφος 4,

Έχοντας υπόψη τη γνώμη της Ευρωπαϊκής Επιτροπής,

Εκτιμώντας τα ακόλουθα:

ΕΞΕΔΩΣΕ ΤΟΝ ΠΑΡΟΝΤΑ ΚΑΝΟΝΙΣΜΟ:

Άρθρο 1

Ορισμοί

Για τους σκοπούς του παρόντος κανονισμού νοούνται ως:

1) «ΧΡΕΣ»: επιχείρηση η οποία συστήνεται κατά το εθνικό δίκαιο ή το δίκαιο της Ένωσης σύμφωνα με

και η οποία, ως προς την κύρια δραστηριότητά της, πληροί αθροιστικά τα ακόλουθα κριτήρια:

Δεν εμπίπτουν στον παρόντα ορισμό τα ακόλουθα:

2) «τιτλοποίηση»: συναλλαγή ή μηχανισμός βάσει του οποίου μια οντότητα, ξεχωριστή από τον αρχικό δικαιούχο ή την ασφαλιστική ή αντασφαλιστική επιχείρηση, η οποία συστήνεται για τον σκοπό της συναλλαγής ή του μηχανισμού ή εξυπηρετεί τον εν λόγω σκοπό, εκδίδει χρηματοδοτικά μέσα που απευθύνονται σε επενδυτές, και συντρέχουν ένα ή περισσότερα από τα παρακάτω

Στις περιπτώσεις που εκδίδονται τα ως άνω χρηματοδοτικά μέσα, αυτά δεν αντιπροσωπεύουν υποχρεώσεις πληρωμής του αρχικού δικαιούχου ή της ασφαλιστικής ή αντασφαλιστικής επιχείρησης·

3) «αρχικός δικαιούχος»: οντότητα η οποία μεταβιβάζει στον φορέα της τιτλοποίησης στοιχείο του ενεργητικού ή ομάδα στοιχείων του ενεργητικού ή/και τον πιστωτικό κίνδυνο του ως άνω στοιχείου του ενεργητικού ή της ομάδας αυτών·

4) «μονάδα παροχής στοιχείων»: η μονάδα παροχής στοιχείων κατά την έννοια του άρθρου 1 του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 2533/98·

5) «κάτοικος»: ο κάτοικος κατά την έννοια του άρθρου 1 του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 2533/98. Για τους σκοπούς του παρόντος κανονισμού, εφόσον μια νομική οντότητα δεν διαθέτει φυσική παρουσία, η κατοικία της καθορίζεται από την οικονομική επικράτεια, το δίκαιο της οποίας διέπει τη σύστασή της. Εάν η οντότητα δεν έχει εταιρική μορφή, ως κριτήριο χρησιμοποιείται η έδρα, δηλαδή η χώρα της οποίας το σύστημα δικαίου διέπει τη δημιουργία και τη συνέχεια της ύπαρξης της οντότητας·

6) «οικεία ΕθνΚΤ»: η ΕθνΚΤ του κράτους μέλους της ζώνης του ευρώ του οποίου η ΧΡΕΣ είναι κάτοικος·

7) «ανάληψη δραστηριότητας»: κάθε δραστηριότητα, περιλαμβανομένων των προπαρασκευαστικών ενεργειών, που σχετίζεται με την τιτλοποίηση, με εξαίρεση την απλή ίδρυση μιας οντότητας που δεν αναμένεται να αρχίσει τη δραστηριότητα τιτλοποίησης εντός εξαμήνου από την ίδρυσή της. Ως ανάληψη δραστηριότητας νοείται κάθε δραστηριότητα της ΧΡΕΣ που λαμβάνει χώρα αφότου καταστεί προβλέψιμη η δραστηριότητα τιτλοποίησης.

Άρθρο 2

Πληθυσμός παροχής στοιχείων

1. Ο πληθυσμός αναφοράς παροχής στοιχείων αποτελείται από τις ΧΡΕΣ κατοίκους της επικράτειας ορισμένου κράτους μέλους της ζώνης του ευρώ. Ο πληθυσμός αναφοράς παροχής στοιχείων υπόκειται στην υποχρέωση του άρθρου 3 παράγραφος 2.

2. Ο πραγματικός πληθυσμός παροχής στοιχείων αποτελείται από τον πληθυσμό αναφοράς παροχής στοιχείων, πλην των ΧΡΕΣ που απαλλάσσονται εξ ολοκλήρου από τις υποχρεώσεις παροχής στατιστικών στοιχείων σύμφωνα με το άρθρο 5 παράγραφος 1 στοιχείο γ). Ο πραγματικός πληθυσμός παροχής στοιχείων υπόκειται στις υποχρεώσεις παροχής στατιστικών στοιχείων του άρθρου 4, με την επιφύλαξη της χορήγησης παρεκκλίσεων σύμφωνα με το άρθρο 5. Οι ΧΡΕΣ που υπόκεινται σε υποχρέωση παροχής στοιχείων της ετήσιας οικονομικής τους κατάστασης σύμφωνα με το άρθρο 5 παράγραφος 3 ή σε υποχρεώσεις ad hoc παροχής στοιχείων σύμφωνα με το άρθρο 5 παράγραφος 5 περιλαμβάνονται επίσης στον πραγματικό πληθυσμό παροχής στοιχείων.

3. Εάν ορισμένη ΧΡΕΣ στερείται νομικής προσωπικότητας βάσει του οικείου εθνικού δικαίου, ως μονάδες παροχής στοιχείων θεωρούνται σύμφωνα με τον παρόντα κανονισμό τα πρόσωπα που νομίμως την εκπροσωπούν ή, εάν δεν υπάρχει νομότυπη εκπροσώπηση, τα πρόσωπα που σύμφωνα με το εφαρμοστέο κατά περίπτωση εθνικό δίκαιο ευθύνονται για τις πράξεις της ΧΡΕΣ.

Άρθρο 3

Κατάλογος των ΧΡΕΣ για στατιστικούς σκοπούς

1. Η εκτελεστική επιτροπή καταρτίζει και τηρεί, για στατιστικούς σκοπούς, κατάλογο των ΧΡΕΣ που αποτελούν τον πληθυσμό αναφοράς παροχής στοιχείων, σύμφωνα με τον παρόντα κανονισμό. Οι ΧΡΕΣ υποβάλλουν στις ΕθνΚΤ τα στοιχεία που ζητούν οι τελευταίες σύμφωνα με την κατευθυντήρια γραμμή ΕΚΤ/2007/9, της 1ης Αυγούστου 2007, σχετικά με τη νομισματική στατιστική και τη στατιστική χρηματοπιστωτικών ιδρυμάτων και αγορών (8). Οι ΕθνΚΤ και η ΕΚΤ εξασφαλίζουν πρόσβαση στον εν λόγω κατάλογο και τις ενημερωμένες εκδόσεις του διά της κατάλληλης οδού και, μεταξύ άλλων, με ηλεκτρονικά μέσα, μέσω του διαδικτύου ή, κατόπιν αιτήματος των ενδιαφερόμενων μονάδων παροχής στοιχείων, σε έντυπη μορφή.

2. Κάθε ΧΡΕΣ ενημερώνει την οικεία ΕθνΚΤ για τη σύστασή της εντός μιας εβδομάδας από την ημερομηνία ανάληψης της δραστηριότητάς της, ανεξαρτήτως του εάν αναμένει ότι θα υπαχθεί σε οποιαδήποτε υποχρέωση παροχής στατιστικών στοιχείων με βάση τον παρόντα κανονισμό.

3. Εάν η τελευταία διαθέσιμη ηλεκτρονική έκδοση του καταλόγου της παραγράφου 1 είναι ανακριβής, η ΕΚΤ δεν επιβάλλει κυρώσεις σε μονάδα παροχής στοιχείων για πλημμελή εκπλήρωση των υποχρεώσεων παροχής στατιστικών στοιχείων, εφόσον έχει εκπληρωθεί η υποχρέωση της παραγράφου 2 και η εν λόγω μονάδα παροχής στοιχείων έλαβε καλόπιστα υπόψη τον ανακριβή κατάλογο.

Άρθρο 4

Υποχρεώσεις παροχής στατιστικών στοιχείων σε τριμηνιαία βάση και κανόνες παροχής στοιχείων

1. Ο πραγματικός πληθυσμός παροχής στοιχείων υποβάλλει στην οικεία ΕθνΚΤ σε τριμηνιαία βάση, σύμφωνα με τα οριζόμενα στα παραρτήματα I και ΙΙ, στοιχεία για τα ανεξόφλητα υπόλοιπα, τις χρηματοοικονομικές συναλλαγές και τις διαγραφές/υποτιμήσεις στοιχείων του ενεργητικού και του παθητικού των ΧΡΕΣ.

2. Οι ΕθνΚΤ δύνανται να συλλέγουν ανά τίτλο τις απαιτούμενες για την εκπλήρωση των υποχρεώσεων παροχής στατιστικών στοιχείων βάσει της παραγράφου 1 στατιστικές πληροφορίες σε σχέση με τίτλους που εκδίδονται και διακρατούνται από ΧΡΕΣ, στον βαθμό που είναι δυνατή η κατάρτιση των στοιχείων της παραγράφου 1 σύμφωνα με τα ελάχιστα πρότυπα στατιστικών στοιχείων που καθορίζονται στο παράρτημα III. Με την επιφύλαξη των απαιτήσεων σχετικά με τις προθεσμίες παροχής στοιχείων του άρθρου 6, οι ΕθνΚΤ δύνανται να συλλέγουν ανά τίτλο στοιχεία σε σχέση με τις χρηματοοικονομικές συναλλαγές σε χρεόγραφα τα οποία διακρατούνται από ΧΡΕΣ, σύμφωνα με μία εκ των μεθόδων που απαριθμούνται στο σημείο 2 του πρώτου μέρους του παραρτήματος I του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 1011/2012 της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας (ΕΚΤ/2012/24) (9).

3. Με την επιφύλαξη των κανόνων παροχής στοιχείων του παραρτήματος II, η παροχή στοιχείων για όλα τα στοιχεία του ενεργητικού και του παθητικού των ΧΡΕΣ βάσει του παρόντος κανονισμού πραγματοποιείται σύμφωνα με τους σχετικούς κανόνες της νομοθεσίας που μεταφέρει στο οικείο εθνικό δίκαιο την οδηγία 86/635/ΕΟΚ του Συμβουλίου, της 8ης Δεκεμβρίου 1986, για τους ετήσιους και τους ενοποιημένους λογαριασμούς των τραπεζών και λοιπών χρηματοπιστωτικών ιδρυμάτων (10). Στις ΧΡΕΣ που δεν εμπίπτουν στο πεδίο εφαρμογής της νομοθεσίας με την οποία μεταφέρεται στο οικείο εθνικό δίκαιο η οδηγία 86/635/ΕΟΚ εφαρμόζονται οι λογιστικοί κανόνες της οικείας εθνικής νομοθεσίας που μεταφέρει την τέταρτη οδηγία 78/660/ΕΟΚ του Συμβουλίου, της 25ης Ιουλίου 1978, βασιζόμενη στο άρθρο 54 παράγραφος 3 στοιχείο ζ) της Συνθήκης, περί των ετησίων λογαριασμών εταιρειών ορισμένων μορφών (11). Στις ΧΡΕΣ, οι οποίες δεν εμπίπτουν στο πεδίο εφαρμογής της νομοθεσίας με την οποία μεταφέρονται στο οικείο εθνικό δίκαιο οι ανωτέρω οδηγίες, εφαρμόζεται κάθε άλλο σχετικό εθνικό ή διεθνές λογιστικό πρότυπο ή πρακτική.

4. Στις περιπτώσεις που η παράγραφος 3 απαιτεί την παροχή στοιχείων για τα διάφορα μέσα βάσει αποτίμησης στις τρέχουσες τιμές της αγοράς (mark-to-market), οι ΕθνΚΤ μπορούν να απαλλάσσουν τις ΧΡΕΣ από την υποχρέωση παροχής στοιχείων σε σχέση με τα εν λόγω μέσα βάσει της ως άνω αποτίμησης, εφόσον οι ΧΡΕΣ επιβαρύνονται με υπερβολικά υψηλό κόστος. Εν προκειμένω οι ΧΡΕΣ εφαρμόζουν την αποτίμηση που χρησιμοποιείται στο πλαίσιο των εκθέσεων που εκδίδονται για τους επενδυτές.

5. Στις περιπτώσεις που, σύμφωνα με τις εθνικές πρακτικές της αγοράς, τα διαθέσιμα στοιχεία αφορούν οποιαδήποτε ημερομηνία εντός ορισμένου τριμήνου, οι ΕθνΚΤ μπορούν να επιτρέπουν στις μονάδες παροχής στοιχείων, εναλλακτικά, να παρέχουν τα τριμηνιαία αυτά στοιχεία, εφόσον είναι συγκρίσιμα και εφόσον λαμβάνονται υπόψη σημαντικές συναλλαγές που λαμβάνουν χώρα μεταξύ της συγκεκριμένης ημερομηνίας και του τέλους του τριμήνου.

6. Αντί να παρέχουν τα στοιχεία των χρηματοοικονομικών συναλλαγών της παραγράφου 1, οι μονάδες παροχής στοιχείων μπορούν, σε συμφωνία με την οικεία ΕθνΚΤ, να παρέχουν διορθώσεις λόγω αναπροσαρμογών αξίας και λοιπές μεταβολές του όγκου, οι οποίες επιτρέπουν στην οικεία ΕθνΚΤ να καταρτίσει τα απαιτούμενα στοιχεία όσον αφορά τις χρηματοοικονομικές συναλλαγές.

7. Αντί να παρέχει τα στοιχεία των διαγραφών/υποτιμήσεων της παραγράφου 1, η μονάδα παροχής στοιχείων μπορεί, σε συμφωνία με την οικεία ΕθνΚΤ, να παρέχει άλλες πληροφορίες οι οποίες επιτρέπουν στην τελευταία να καταρτίσει τα απαιτούμενα στοιχεία όσον αφορά τις διαγραφές/υποτιμήσεις.

Άρθρο 5

Παρεκκλίσεις

1. Οι ΕθνΚΤ μπορούν να χορηγούν παρεκκλίσεις από τις υποχρεώσεις παροχής στατιστικών στοιχείων του άρθρου 4, ως ακολούθως:

2. Με την προηγούμενη συναίνεση της οικείας ΕθνΚΤ, οι ΧΡΕΣ έχουν τη δυνατότητα να επιλέγουν να εκπληρώνουν στο σύνολό τους τις υποχρεώσεις παροχής στατιστικών στοιχείων κατά τα οριζόμενα στο άρθρο 4, αντί να κάνουν χρήση των παρεκκλίσεων της παραγράφου 1.

3. Οι ΧΡΕΣ που απολαύουν παρέκκλισης κατά την έννοια της παραγράφου 1 στοιχείο γ) παρέχουν στην οικεία ΕθνΚΤ στοιχεία των ετήσιων οικονομικών καταστάσεών τους, εφόσον αυτά δεν είναι διαθέσιμα βάσει δημόσιων πηγών, εντός έξι μηνών από το πέρας της περιόδου αναφοράς ή το συντομότερο δυνατόν μετά το πέρας της περιόδου αναφοράς, σύμφωνα με τις ισχύουσες εθνικές νομικές πρακτικές του κράτους μέλους κατοικίας της ΧΡΕΣ. Η οικεία ΕθνΚΤ ενημερώνει σχετικά τις ΧΡΕΣ που υπόκεινται στην ως άνω υποχρέωση παροχής στοιχείων.

4. Εάν για τρεις διαδοχικές περιόδους παροχής στοιχείων δεν καθίστανται εγκαίρως διαθέσιμα στην οικεία ΕθνΚΤ στοιχεία που πληρούν στατιστικά πρότυπα συγκρίσιμα με τα προβλεπόμενα στον παρόντα κανονισμό, η ΕθνΚΤ αίρει την παρέκκλιση της παραγράφου 1 στοιχείο γ), ανεξαρτήτως υπαιτιότητας της εμπλεκόμενης ΧΡΕΣ. Η παροχή στοιχείων από τις ΧΡΕΣ σύμφωνα με τα οριζόμενα στο άρθρο 4 αρχίζει το αργότερο τρεις μήνες μετά την ημερομηνία γνωστοποίησης της άρσης της παρέκκλισης από την οικεία ΕθνΚΤ στις μονάδες παροχής στοιχείων.

5. Με την επιφύλαξη της παραγράφου 3, για την εκπλήρωση των υποχρεώσεων του παρόντος κανονισμού οι ΕθνΚΤ μπορούν να επιβάλλουν ad hoc υποχρεώσεις παροχής στατιστικών στοιχείων σε ΧΡΕΣ στις οποίες έχουν χορηγηθεί παρεκκλίσεις κατά την έννοια της παραγράφου 1 στοιχείο γ). Οι ΧΡΕΣ παρέχουν τις ad hoc ζητούμενες πληροφορίες εντός 15 εργάσιμων ημερών από την υποβολή σχετικού αιτήματος από την οικεία ΕθνΚΤ.

Άρθρο 6

Προθεσμίες παροχής στοιχείων

Οι ΕθνΚΤ υποβάλλουν στην ΕΚΤ στοιχεία για τα συγκεντρωτικά τριμηνιαία στοιχεία του ενεργητικού και του παθητικού που καλύπτουν τις θέσεις των ΧΡΕΣ κατοίκων, έως το πέρας των εργασιών της 28ης εργάσιμης ημέρας μετά το τέλος του τριμήνου στο οποίο ανάγονται τα στοιχεία. Οι ΕθνΚΤ τάσσουν τις προθεσμίες λήψης των στοιχείων από τις μονάδες παροχής στοιχείων.

Άρθρο 7

Ελάχιστα πρότυπα και εθνικές διατάξεις όσον αφορά την παροχή στοιχείων

1. Οι μονάδες παροχής στοιχείων εκπληρώνουν τις υποχρεώσεις παροχής στατιστικών στοιχείων στις οποίες υπόκεινται σύμφωνα με τα ελάχιστα πρότυπα διαβίβασης, ακρίβειας, εννοιολογικής συμβατότητας και αναθεωρήσεων, τα οποία καθορίζονται στο παράρτημα III.

2. Οι ΕθνΚΤ θεσπίζουν και εφαρμόζουν τις διατάξεις περί παροχής στοιχείων που πρέπει να τηρεί ο πραγματικός πληθυσμός παροχής στοιχείων με βάση τις εθνικές απαιτήσεις. Οι ΕθνΚΤ διασφαλίζουν ότι μέσω των παραπάνω διατάξεων περί παροχής στοιχείων καθίστανται διαθέσιμες οι απαιτούμενες στατιστικές πληροφορίες και επιτρέπεται ο ακριβής έλεγχος της εννοιολογικής συμβατότητας και της συμμόρφωσης προς τα ελάχιστα πρότυπα διαβίβασης, ακρίβειας και αναθεωρήσεων, τα οποία καθορίζονται στο παράρτημα III.

Άρθρο 8

Επαλήθευση και υποχρεωτική συλλογή

Το δικαίωμα της επαλήθευσης ή της υποχρεωτικής συλλογής των πληροφοριών που υποχρεούνται να παρέχουν οι μονάδες παροχής στοιχείων σύμφωνα με τον παρόντα κανονισμό ασκείται από τις ΕθνΚΤ, με την επιφύλαξη του δικαιώματος της ΕΚΤ να ασκήσει η ίδια τα εν λόγω δικαιώματα. Το ως άνω δικαίωμα ασκείται από τις ΕθνΚΤ, ιδίως, όταν ορισμένο ίδρυμα το οποίο ανήκει στον πραγματικό πληθυσμό παροχής στοιχείων δεν πληροί τα ελάχιστα πρότυπα διαβίβασης, ακρίβειας, εννοιολογικής συμβατότητας και αναθεωρήσεων, τα οποία καθορίζονται στο παράρτημα III.

Άρθρο 9

Έναρξη παροχής στοιχείων

1. Η παροχή στοιχείων αρχίζει με τα τριμηνιαία στοιχεία του τέταρτου τριμήνου του 2014.

2. Η παροχή στοιχείων για πρώτη φορά από ΧΡΕΣ που αναλαμβάνουν δραστηριότητα μετά τις 31 Δεκεμβρίου 2014 συνίσταται στην παροχή στοιχείων σε τριμηνιαία βάση, αναγόμενων έως τον χρόνο έναρξης της δραστηριότητας τιτλοποίησης.

3. Η παροχή στοιχείων για πρώτη φορά από ΧΡΕΣ που αναλαμβάνουν δραστηριότητα πριν από την υιοθέτηση του ευρώ από το οικείο κράτος μέλος, μετά τις 31 Δεκεμβρίου 2014, συνίσταται στην παροχή στοιχείων σε τριμηνιαία βάση για την περίοδο αναφοράς εντός της οποίας το κράτος μέλος υιοθέτησε το ευρώ. Για την περίοδο αναφοράς εντός της οποίας το οικείο κράτος μέλος υιοθέτησε το ευρώ οι ΧΡΕΣ παρέχουν μόνον στοιχεία ανεξόφλητων υπολοίπων.

Άρθρο 10

Κατάργηση

1. Ο κανονισμός (ΕΚ) αριθ. 24/2009 (ΕΚΤ/2008/30) καταργείται από την 1η Ιανουαρίου 2015.

2. Κάθε αναφορά στον καταργούμενο κανονισμό νοείται ως αναφορά στον παρόντα κανονισμό.

Άρθρο 11

Τελική διάταξη

Ο παρών κανονισμός αρχίζει να ισχύει την εικοστή ημέρα από τη δημοσίευσή του στην Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Εφαρμόζεται από την 1η Ιανουαρίου 2015.

(1) ΕΕ L 318 της 27.11.1998, σ. 8.

(2) ΕΕ L 15 της 20.1.2009, σ. 1.

(3) ΕΕ L 174 της 26.6.2013, σ. 1.

(4) Βλέπε σελίδα 1 της παρούσας Επίσημης Εφημερίδας.

(5) Βλέπε σελίδα *p:page3* της παρούσας Επίσημης Εφημερίδας.

(6) ΕΕ L 335 της 17.12.2009, σ. 1.

(7) ΕΕ L 174 της 1.7.2011, σ. 1.

(8) ΕΕ L 341 της 27.12.2007, σ. 1.

(9) ΕΕ L 305 της 1.11.2012, σ. 6.

(10) ΕΕ L 372 της 31.12.1986, σ. 1.

(11) ΕΕ L 222 της 14.8.1978, σ. 11.

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ ΙΙ

ΟΡΙΣΜΟΙ

ΜΕΡΟΣ ΠΡΩΤΟ

Ορισμοί κατηγοριών μέσων

1. Ο παρών πίνακας παρέχει αναλυτική, πρότυπη περιγραφή των κατηγοριών μέσων τις οποίες οι εθνικές κεντρικές τράπεζες (ΕθνΚΤ) μεταφέρουν σε εθνικό επίπεδο σύμφωνα με τον παρόντα κανονισμό. Ο πίνακας δεν αποτελεί κατάλογο επιμέρους χρηματοοικονομικών μέσων, οι δε περιγραφές δεν είναι εξαντλητικές. Οι ορισμοί παραπέμπουν στο ευρωπαϊκό σύστημα εθνικών και περιφερειακών λογαριασμών στην Ευρωπαϊκή Ένωση (εφεξής το «ΕΣΛ 2010»), το οποίο θεσπίστηκε με τον κανονισμό (ΕΕ) αριθ. 549/2013.

2. Για ορισμένες κατηγορίες μέσων απαιτείται ανάλυση κατά διάρκεια. Η εν λόγω ανάλυση αφορά την αρχική διάρκεια, ήτοι τη διάρκεια κατά την έκδοση, η οποία είναι η καθορισμένη διάρκεια ζωής ενός χρηματοοικονομικού μέσου πριν από τη λήξη της οποίας δεν μπορεί να εξαγοραστεί, π.χ. χρεόγραφα, ή μπορεί να εξαγοραστεί μόνον με την επιβολή κάποιου είδους ποινής, π.χ. ορισμένα είδη καταθέσεων.

3. Διάκριση των χρηματοοικονομικών απαιτήσεων μπορεί να γίνει με βάση το κατά πόσον είναι διαπραγματεύσιμες. Μια απαίτηση είναι διαπραγματεύσιμη εάν η κυριότητά της μπορεί να μεταβιβαστεί αμέσως από μια μονάδα σε άλλη με παράδοση ή οπισθογράφηση ή να συμψηφιστεί στην περίπτωση των χρηματοοικονομικών παραγώγων. Παρόλο που οποιοδήποτε χρηματοοικονομικό μέσο μπορεί δυνητικά να αποτελέσει αντικείμενο συναλλαγής, τα διαπραγματεύσιμα μέσα είναι σχεδιασμένα κατά τρόπο ώστε να αποτελούν αντικείμενο συναλλαγής σε οργανωμένη αγορά ή στην ελεύθερη (εξωχρηματιστηριακή) αγορά, αν και η πραγματική διενέργεια συναλλαγής δεν αποτελεί απαραίτητη προϋπόθεση για τη διαπραγματευσιμότητα.

4. Η υποβολή όλων των χρηματοοικονομικών στοιχείων του ενεργητικού και του παθητικού (υποχρεώσεων) πρέπει να διενεργείται σε ακαθάριστη βάση, δηλαδή τα χρηματοοικονομικά στοιχεία του ενεργητικού πρέπει να υποβάλλονται χωρίς να έχει γίνει συμψηφισμός με τις χρηματοοικονομικές υποχρεώσεις. Πίνακας A Ορισμοί κατηγοριών μέσων των στοιχείων του ενεργητικού και του παθητικού των ΧΡΕΣ ΚΑΤΗΓΟΡΙΕΣ ΕΝΕΡΓΗΤΙΚΟΥ Κατηγορία Περιγραφή κύριων χαρακτηριστικών 1. Απαιτήσεις από καταθέσεις και δάνεια Για τους σκοπούς του συστήματος παροχής στοιχείων η κατηγορία αυτή περιλαμβάνει κεφάλαια τα οποία οι ΧΡΕΣ χορηγούν σε δανειολήπτες και τα οποία είτε τεκμηριώνονται με μη διαπραγματεύσιμα έγγραφα είτε δεν τεκμηριώνονται με έγγραφα. Συμπεριλαμβάνονται εν προκειμένω τα ακόλουθα στοιχεία: — καταθέσεις των ΧΡΕΣ, όπως καταθέσεις διάρκειας μίας ημέρας, καταθέσεις με συμφωνημένη διάρκεια και προθεσμιακές καταθέσεις — δάνεια που χορηγούνται από τις ΧΡΕΣ — απαιτήσεις από αντιστρεπτέες πράξεις επαναγοράς (reverse repos) έναντι ασφάλειας υπό τη μορφή μετρητών. Παράγοντας μεταβολής των μετρητών που καταβάλλονται ως αντάλλαγμα για την αγορά τίτλων από τις ΧΡΕΣ με ορισμένη τιμή και με ρητή δέσμευση επαναπώλησης των ίδιων (ή παρόμοιων) τίτλων με καθορισμένη τιμή και σε καθορισμένη μελλοντική ημερομηνία — απαιτήσεις από δανεισμό τίτλων έναντι ασφάλειας υπό τη μορφή μετρητών. Παράγοντας μεταβολής των μετρητών που καταβάλλονται ως αντάλλαγμα για τίτλους τους οποίους δανείζονται οι ΧΡΕΣ Για τους σκοπούς του παρόντος κανονισμού, σε αυτήν την κατηγορία περιλαμβάνονται επίσης τα διαθέσιμα σε ευρώ και ξένα τραπεζογραμμάτια και κέρματα που βρίσκονται σε κυκλοφορία, τα οποία χρησιμοποιούνται ευρέως για την πραγματοποίηση πληρωμών. 2. Τιτλοποιημένα δάνεια Για τους σκοπούς του συστήματος παροχής στοιχείων η κατηγορία αυτή περιλαμβάνει δάνεια τα οποία αποκτούν οι ΧΡΕΣ από τον αρχικό δικαιούχο. Τα δάνεια είναι χρηματοοικονομικά περιουσιακά στοιχεία τα οποία δημιουργούνται όταν πιστωτές χορηγούν κεφάλαια σε δανειολήπτες, τα οποία είτε τεκμηριώνονται με μη διαπραγματεύσιμα έγγραφα είτε δεν τεκμηριώνονται με έγγραφα. Εν προκειμένω περιλαμβάνονται επίσης: — χρηματοδοτικές μισθώσεις σε τρίτους: οι συμβάσεις χρηματοδοτικής μίσθωσης αποτελούν συμβάσεις, σύμφωνα με τις οποίες ο κατά νόμο κύριος ενός διαρκούς αγαθού (εφεξής ο «εκμισθωτής») μεταφέρει τους κινδύνους και τα ωφελήματα που συνδέονται με την κυριότητα του περιουσιακού στοιχείου σε τρίτον (εφεξής ο «μισθωτής»). Για στατιστικούς σκοπούς, οι συμβάσεις χρηματοδοτικής μίσθωσης αντιμετωπίζονται ως δάνεια του εκμισθωτή προς τον μισθωτή, παρέχοντας στον τελευταίο το δικαίωμα αγοράς του διαρκούς αγαθού. Οι χρηματοδοτικές μισθώσεις τις οποίες χορηγεί ο αρχικός δικαιούχος ως εκμισθωτής πρέπει να καταγράφονται υπό το στοιχείο του ενεργητικού «τιτλοποιημένα δάνεια». Το μισθωμένο περιουσιακό στοιχείο εμφανίζεται στον ισολογισμό του μισθωτή και όχι του εκμισθωτή — επισφαλή δάνεια που δεν έχουν ακόμη αποπληρωθεί ή διαγραφεί: επισφαλή θεωρούνται τα δάνεια, η αποπληρωμή των οποίων είναι εκπρόθεσμη ή έχει κατ’ άλλον τρόπο χαρακτηριστεί επισφαλής — μη διαπραγματεύσιμοι τίτλοι: χρεόγραφα τα οποία δεν είναι διαπραγματεύσιμα και δεν μπορούν να αποτελέσουν αντικείμενο συναλλαγών σε δευτερογενείς αγορές — δάνεια που αποτελούν αντικείμενο συναλλαγών: δάνεια που έχουν de facto καταστεί διαπραγματεύσιμα πρέπει να ταξινομούνται υπό το στοιχείο «τιτλοποιημένα δάνεια», εφόσον δεν τεκμηριώνεται συναλλαγή στη δευτερογενή αγορά. Διαφορετικά, ταξινομούνται ως «χρεόγραφα» — χρέος μειωμένης εξασφάλισης (subordinated debt) υπό τη μορφή καταθέσεων ή δανείων: οι χρεωστικοί τίτλοι μειωμένης εξασφάλισης παρέχουν επικουρική απαίτηση έναντι του ιδρύματος έκδοσης, η οποία μπορεί να ασκηθεί μόνον αφότου ικανοποιηθούν όλες οι απαιτήσεις υψηλότερης βαθμίδας· προσλαμβάνουν έτσι ορισμένα από τα χαρακτηριστικά των συμμετοχικών τίτλων. Για στατιστικούς σκοπούς, το χρέος μειωμένης εξασφάλισης ταξινομείται κατά περίπτωση υπό τις κατηγορίες «τιτλοποιημένα δάνεια» ή «χρεόγραφα» με βάση τη φύση του μέσου. Όταν όλες οι μορφές χρέους μειωμένης εξασφάλισης που διακρατούν οι ΧΡΕΣ προσδιορίζονται ως ενιαίο ποσό για στατιστικούς σκοπούς, το ποσό αυτό ταξινομείται υπό το στοιχείο «χρεόγραφα», λόγω του ότι το χρέος μειωμένης εξασφάλισης δημιουργείται ως επί το πλείστον υπό τη μορφή χρεογράφων και όχι δανείων — τα στοιχεία των τιτλοποιημένων δανείων πρέπει να υποβάλλονται στην ονομαστική τους αξία ακόμη και αν έχουν αγοραστεί από τον αρχικό δικαιούχο σε διαφορετική τιμή. Ο παράγοντας μεταβολής της διαφοράς μεταξύ της ονομαστικής αξίας και της τιμής αγοράς πρέπει να περιλαμβάνεται στις «λοιπές υποχρεώσεις» Το παρόν στοιχείο περιλαμβάνει τιτλοποιημένα δάνεια, ανεξάρτητα από το αν η κρατούσα λογιστική πρακτική απαιτεί την αναγνώριση των δανείων στη λογιστική κατάσταση των ΧΡΕΣ 3. Χρεόγραφα Χρεόγραφα, τα οποία είναι διαπραγματεύσιμα χρηματοοικονομικά μέσα που λειτουργούν ως αποδεικτικά χρέους και συνήθως αποτελούν αντικείμενο συναλλαγών σε δευτερογενείς αγορές ή μπορούν να συμψηφιστούν στην αγορά και δεν παρέχουν στον κάτοχο δικαιώματα ιδιοκτησίας επί του ιδρύματος έκδοσης Το στοιχείο αυτό περιλαμβάνει: — τίτλους οι οποίοι παρέχουν στον κάτοχο το ανεπιφύλακτο δικαίωμα απόληψης προκαθορισμένου ή συμβατικά καθοριζόμενου εισοδήματος υπό τη μορφή πληρωμών τοκομεριδίων ή/και ρητώς προκαθορισμένου ποσού σε συγκεκριμένη ημερομηνία (ή ημερομηνίες) ή από ημερομηνία καθοριζόμενη κατά τον χρόνο της έκδοσης και εφεξής — δάνεια τα οποία έχουν καταστεί διαπραγματεύσιμα σε οργανωμένη αγορά, δηλαδή δάνεια τα οποία αποτελούν αντικείμενο συναλλαγών, υπό τον όρο ότι υπάρχει απόδειξη της αγοραπωλησίας στη δευτερογενή αγορά, καθώς και της ύπαρξης ειδικών διαπραγματευτών και συχνών δημοσιεύσεων της τιμής του χρηματοοικονομικού περιουσιακού στοιχείου, για παράδειγμα με τη διαφορά μεταξύ τιμής αγοράς και τιμής πώλησης. Όταν δεν ισχύει αυτή η περίπτωση ταξινομούνται υπό το στοιχείο «τιτλοποιημένα δάνεια» — χρέος μειωμένης εξασφάλισης υπό τη μορφή χρεογράφων Τίτλοι που διατίθενται στο πλαίσιο πράξεων δανεισμού τίτλων ή πωλούνται βάσει συμφωνίας επαναγοράς εξακολουθούν να εγγράφονται στη λογιστική κατάσταση του αρχικού κυρίου (και δεν εγγράφονται στη λογιστική κατάσταση του προσωρινώς αποκτώντος) όταν υπάρχει ρητή δέσμευση για αντιστροφή της πράξης και όχι απλά σχετικό δικαίωμα προαίρεσης. Στην περίπτωση που ο προσωρινώς αποκτών πωλήσει τους τίτλους που έλαβε, η πώληση πρέπει να καταχωριστεί ως οριστική (outright) συναλλαγή επί τίτλων και να εγγραφεί στη λογιστική κατάσταση του προσωρινώς αποκτώντος ως αρνητική θέση στο χαρτοφυλάκιο τίτλων. Το παρόν στοιχείο περιλαμβάνει χρεόγραφα που έχουν τιτλοποιηθεί, ανεξάρτητα από το αν η κρατούσα λογιστική πρακτική απαιτεί την αναγνώρισή τους στη λογιστική κατάσταση των ΧΡΕΣ 4. Λοιπά τιτλοποιημένα στοιχεία του ενεργητικού Εν προκειμένω περιλαμβάνονται τιτλοποιημένα στοιχεία του ενεργητικού, πλην εκείνων που προβλέπονται στις κατηγορίες 2 και 3, π.χ. εισπρακτέοι φόροι και εμπορικές πιστώσεις, ανεξάρτητα από το αν η κρατούσα λογιστική πρακτική απαιτεί την αναγνώριση των συγκεκριμένων στοιχείων στη λογιστική κατάσταση των ΧΡΕΣ 5. Συμμετοχικοί τίτλοι και μετοχές/μερίδια επενδυτικών οργανισμών Χρηματοοικονομικά περιουσιακά στοιχεία που αντιπροσωπεύουν δικαιώματα ιδιοκτησίας επί εταιρειών ή οιονεί εταιρειών. Τα εν λόγω περιουσιακά στοιχεία παρέχουν γενικά στους κατόχους δικαίωμα απόληψης μεριδίου από τα κέρδη των εταιρειών ή οιονεί εταιρειών και από το καθαρό ενεργητικό τους σε περίπτωση εκκαθάρισης Το παρόν στοιχείο περιλαμβάνει εισηγμένες και μη εισηγμένες μετοχές, λοιπούς συμμετοχικούς τίτλους, μετοχές/μερίδια αμοιβαίων κεφαλαίων της χρηματαγοράς (ΑΚΧΑ) και μετοχές/μερίδια επενδυτικών οργανισμών πλην των ΑΚΧΑ Μετοχικοί τίτλοι που διατίθενται στο πλαίσιο πράξεων δανεισμού τίτλων ή πωλούνται βάσει συμφωνιών επαναγοράς αντιμετωπίζονται σύμφωνα με τους κανόνες της κατηγορίας 3 «χρεόγραφα» 6. Χρηματοοικονομικά παράγωγα Τα χρηματοοικονομικά παράγωγα είναι χρηματοοικονομικά μέσα που συνδέονται με ένα συγκεκριμένο χρηματοοικονομικό μέσο ή δείκτη ή εμπόρευμα, μέσω του οποίου είναι δυνατή η αγοραπωλησία συγκεκριμένων χρηματοοικονομικών κινδύνων αυτόνομα σε χρηματοοικονομικές αγορές Το παρόν στοιχείο περιλαμβάνει: — δικαιώματα προαίρεσης (options) — παραστατικά μελλοντικής αγοράς αξιογράφων (warrants) — συμβόλαια μελλοντικής εκπλήρωσης (futures) — προθεσμιακά συμβόλαια (forwards) — συμφωνίες ανταλλαγής (swaps) — πιστωτικά παράγωγα Τα χρηματοοικονομικά παράγωγα καταχωρίζονται στη λογιστική κατάσταση στην αγοραία αξία τους σε ακαθάριστη βάση. Τα επιμέρους συμβόλαια παραγώγων με θετική αγοραία αξία καταχωρίζονται στο ενεργητικό της λογιστικής κατάστασης και τα συμβόλαια με αρνητική αγοραία αξία στο παθητικό της λογιστικής κατάστασης Ακαθάριστες μελλοντικές δεσμεύσεις που προκύπτουν από συμβόλαια παραγώγων δεν πρέπει να εγγράφονται ως στοιχεία της λογιστικής κατάστασης Εν προκειμένω δεν περιλαμβάνονται τα χρηματοοικονομικά παράγωγα που δεν εγγράφονται στη λογιστική κατάσταση σύμφωνα με τους εθνικούς κανόνες 7. Μη χρηματοοικονομικά στοιχεία του ενεργητικού (συμπεριλαμβανομένων των πάγιων στοιχείων του ενεργητικού) Ενσώματα και ασώματα στοιχεία του ενεργητικού, πλην των χρηματοοικονομικών στοιχείων του ενεργητικού. Πάγια στοιχεία του ενεργητικού είναι τα μη χρηματοοικονομικά στοιχεία του ενεργητικού τα οποία χρησιμοποιούνται επανηλειμμένως ή διαρκώς από τις ΧΡΕΣ για περισσότερο από έναν χρόνο Εν προκειμένω περιλαμβάνονται κατοικίες, λοιπά κτίρια και κατασκευές, μηχανήματα και εξοπλισμός, τιμαλφή και προϊόντα πνευματικής ιδιοκτησίας, όπως λογισμικό και βάσεις δεδομένων 8. Λοιπά στοιχεία του ενεργητικού Πρόκειται για το υπολειπόμενο στοιχείο του ενεργητικού σκέλους της λογιστικής κατάστασης, αντιστοιχεί δε σε «στοιχεία του ενεργητικού που δεν περιλαμβάνονται αλλού». Το στοιχείο αυτό μπορεί να περιλαμβάνει: — εισπρακτέους δεδουλευμένους τόκους καταθέσεων και δανείων — δεδουλευμένους τόκους χρεογράφων — εισπρακτέα ποσά που δεν αφορούν την κύρια δραστηριότητα της ΧΡΕΣ

ΚΑΤΗΓΟΡΙΕΣ ΠΑΘΗΤΙΚΟΥ Κατηγορία Περιγραφή κύριων χαρακτηριστικών 9. Ληφθείσες καταθέσεις και δάνεια Ποσά που οι ΧΡΕΣ οφείλουν σε πιστωτές, πλην εκείνων που προκύπτουν από την έκδοση διαπραγματεύσιμων τίτλων. Εν προκειμένω περιλαμβάνονται: — δάνεια: δάνεια χορηγούμενα στις ΧΡΕΣ τα οποία είτε τεκμηριώνονται με μη διαπραγματεύσιμα έγγραφα είτε δεν τεκμηριώνονται με έγγραφα — μη διαπραγματεύσιμοι χρεωστικοί τίτλοι που εκδίδουν οι ΧΡΕΣ: οι εκδοθέντες μη διαπραγματεύσιμοι χρεωστικοί τίτλοι γενικώς ταξινομούνται υπό το στοιχείο «υποχρεώσεις από καταθέσεις». Μη διαπραγματεύσιμα μέσα που εκδίδουν οι ΧΡΕΣ τα οποία εν συνεχεία καθίστανται διαπραγματεύσιμα και μπορούν να αποτελέσουν αντικείμενο συναλλαγών στις δευτερογενείς αγορές επαναταξινομούνται υπό το στοιχείο «χρεόγραφα» — συμφωνίες επαναγοράς (repos) και πράξεις τύπου «repos» έναντι ασφάλειας υπό τη μορφή μετρητών: παράγοντας μεταβολής των μετρητών που λαμβάνονται έναντι τίτλων που πωλούνται από τις ΧΡΕΣ σε ορισμένη τιμή, με ρητή δέσμευση για μελλοντική επαναγορά των ίδιων (ή παρόμοιων) τίτλων σε καθορισμένη τιμή και σε συγκεκριμένη ημερομηνία. Τα ποσά που λαμβάνουν οι ΧΡΕΣ έναντι τίτλων που μεταβιβάζουν σε τρίτους («προσωρινώς αποκτώντες») καταχωρίζονται υπό το παρόν στοιχείο όταν υπάρχει ρητή δέσμευση για αντιστροφή της πράξης και όχι απλά σχετικό δικαίωμα προαίρεσης. Το γεγονός αυτό υποδηλώνει ότι οι ΧΡΕΣ αναλαμβάνουν όλους τους κινδύνους και λαμβάνουν τα ωφελήματα των υποκείμενων τίτλων στη διάρκεια της πράξης. — ασφάλεια υπό τη μορφή μετρητών τα οποία λαμβάνονται έναντι δανεισμού τίτλων: ποσά που λαμβάνονται με αντάλλαγμα τίτλους που εκχωρούνται προσωρινά σε τρίτους στο πλαίσιο πράξεων δανεισμού τίτλων έναντι ασφάλειας υπό τη μορφή μετρητών — ποσά που λαμβάνονται στο πλαίσιο πράξεων που συνεπάγονται την προσωρινή μεταβίβαση χρυσού έναντι ασφάλειας υπό τη μορφή μετρητών 10. Εκδοθέντα χρεόγραφα Τίτλοι, πλην των συμμετοχικών τίτλων, οι οποίοι εκδίδονται από ΧΡΕΣ, συνήθως είναι διαπραγματεύσιμοι και αποτελούν αντικείμενο συναλλαγών σε δευτερογενείς αγορές ή μπορούν να συμψηφιστούν στην αγορά και δεν παρέχουν στον κάτοχο δικαιώματα ιδιοκτησίας επί του ιδρύματος έκδοσης. Το στοιχείο αυτό περιλαμβάνει, μεταξύ άλλων, τίτλους που εκδίδονται υπό τη μορφή: — τίτλων προερχόμενων από τιτλοποίηση (asset-backed securities) — ομολόγων συνδεόμενων με τον πιστωτικό κίνδυνο υποκείμενου μέσου (credit-linked notes) — τίτλων συνδεόμενων με τον ασφαλιστικό κίνδυνο υποκείμενου μέσου (insurance-linked securities) 11. κεφάλαιο και αποθεματικά Για τους σκοπούς του συστήματος παροχής στοιχείων η κατηγορία αυτή περιλαμβάνει τα ποσά που προκύπτουν από την έκδοση μετοχικού κεφαλαίου από τη ΧΡΕΣ υπέρ των μετόχων ή άλλων δικαιούχων και αντιπροσωπεύουν για τους τελευταίους δικαιώματα ιδιοκτησίας επί της ΧΡΕΣ και, γενικώς, δικαίωμα απόληψης μεριδίου από τα κέρδη της και από τα ίδια κεφάλαιά της σε περίπτωση εκκαθάρισης. Περιλαμβάνονται επίσης τα κεφάλαια που προκύπτουν από μη διανεμηθέντα κέρδη ή τα κεφάλαια που έχουν δεσμευτεί από τη ΧΡΕΣ εν αναμονή πιθανών μελλοντικών πληρωμών και υποχρεώσεων. Εν προκειμένω περιλαμβάνονται: — μετοχικό κεφάλαιο — μη διανεμηθέντα κέρδη ή κεφάλαια — ειδικές και γενικές προβλέψεις έναντι δανείων, τίτλων και λοιπών ειδών στοιχείων του ενεργητικού — μερίδια κεφαλαίων τιτλοποίησης 12. Χρηματοοικονομικά παράγωγα Βλέπε κατηγορία 6 13. Λοιπές υποχρεώσεις Πρόκειται για το υπολειπόμενο στοιχείο του παθητικού σκέλους της λογιστικής κατάστασης, αντιστοιχεί δε σε «στοιχεία του παθητικού που δεν περιλαμβάνονται αλλού». Το στοιχείο αυτό μπορεί να περιλαμβάνει: — πληρωτέους δεδουλευμένους τόκους καταθέσεων και δανείων — πληρωτέους δεδουλευμένους τόκους εκδοθέντων χρεογράφων — πληρωτέα ποσά που δεν σχετίζονται με την κύρια δραστηριότητα των ΧΡΕΣ, δηλαδή ποσά οφειλόμενα σε προμηθευτές, φόροι, μισθοί, εισφορές κοινωνικής ασφάλισης κ.λπ. — προβλέψεις που αντιπροσωπεύουν υποχρεώσεις έναντι τρίτων, δηλαδή συντάξεις, μερίσματα κ.λπ. — καθαρές θέσεις που προκύπτουν από τον δανεισμό τίτλων χωρίς ασφάλεια υπό τη μορφή μετρητών — καθαρά ποσά πληρωτέα σε σχέση με μελλοντικούς διακανονισμούς συναλλαγών επί τίτλων — παράγοντες μεταβολής της διόρθωσης αποτίμησης δανείων, δηλαδή ονομαστική αξία μείον τιμή απόκτησης Οι πληρωτέοι δεδουλευμένοι τόκοι εκδοθέντων χρεογράφων απαιτούνται ως ξεχωριστό «εκ του οποίου» στοιχείο, εκτός αν η οικεία ΕθνΚΤ χορηγήσει παρέκκλιση εφόσον τα δεδομένα μπορούν να εξαχθούν ή να υπολογισθούν από εναλλακτικές πηγές

ΜΕΡΟΣ ΔΕΥΤΕΡΟ

Ορισμοί τομέων

Το ΕΣΛ 2010 παρέχει το πρότυπο ταξινόμησης σε τομείς. Ο πίνακας αυτός παρέχει λεπτομερή, πρότυπη περιγραφή των τομέων τους οποίους οι ΕθνΚΤ μεταφέρουν σε εθνικές κατηγορίες σύμφωνα με τον παρόντα κανονισμό. Οι αντισυμβαλλόμενοι που είναι εγκατεστημένοι στην επικράτεια των κρατών μελών με νόμισμα το ευρώ ταυτοποιούνται ανάλογα με τον τομέα τους, βάσει των καταλόγων τους οποίους τηρεί η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα (ΕΚΤ) για στατιστικούς σκοπούς, καθώς και βάσει των οδηγιών για τη στατιστική ταξινόμηση αντισυμβαλλομένων, οι οποίες περιέχονται στο σχετικό εγχειρίδιο της ΕΚΤ με τίτλο «Monetary, financial institutions and markets statistics sector manual: Guidance for the statistical classification of customers». Τα πιστωτικά ιδρύματα που εδρεύουν εκτός των κρατών μελών της ζώνης του ευρώ αναφέρονται ως «τράπεζες» και όχι ως ΝΧΙ. Ομοίως, ο όρος «μη ΝΧΙ» αναφέρεται μόνον στη ζώνη του ευρώ. Για τα κράτη μέλη εκτός της ζώνης του ευρώ χρησιμοποιείται ο όρος «μη τράπεζες».

Πίνακας B

Ορισμοί τομέων

Τομέας Ορισμός 1. ΝΧΙ ΝΧΙ όπως αυτά ορίζονται στο άρθρο 1 του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 1071/2013 (ΕΚΤ/2013/33). Ο τομέας αυτός αποτελείται από τις ΕθνΚΤ, πιστωτικά ιδρύματα όπως αυτά ορίζονται στο δίκαιο της Ένωσης, ΑΚΧΑ, λοιπά χρηματοπιστωτικά ιδρύματα η δραστηριότητα των οποίων συνίσταται στην αποδοχή καταθέσεων ή/και συγγενών υποκατάστατων των καταθέσεων από οντότητες που δεν αποτελούν ΝΧΙ και στη για ίδιο λογαριασμό, τουλάχιστον από οικονομική άποψη, χορήγηση δανείων ή/και πραγματοποίηση επενδύσεων σε τίτλους, καθώς και ιδρύματα ηλεκτρονικού χρήματος τα οποία έχουν ως κύρια δραστηριότητα τη χρηματοοικονομική διαμεσολάβηση υπό τη μορφή έκδοσης ηλεκτρονικού χρήματος 2. Γενική κυβέρνηση Ο τομέας της γενικής κυβέρνησης (S.13) περιλαμβάνει όλες τις θεσμικές μονάδες που είναι παραγωγοί λοιπού μη εμπορεύσιμου προϊόντος των οποίων η παραγωγή προορίζεται για ατομική και συλλογική κατανάλωση και οι οποίες χρηματοδοτούνται κυρίως από υποχρεωτικές πληρωμές εκ μέρους μονάδων που ανήκουν σε άλλους τομείς, καθώς και τις θεσμικές μονάδες που ασχολούνται κυρίως με την αναδιανομή του εθνικού εισοδήματος και πλούτου (ΕΣΛ 2010, παράγραφοι 2.111 έως 2.113) 3. Επενδυτικοί οργανισμοί πλην των ΑΚΧΑ Επενδυτικοί οργανισμοί όπως αυτοί ορίζονται στο άρθρο 1 του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 1071/2013 (ΕΚΤ/2013/33). Αυτός ο υποτομέας αποτελείται από το σύνολο των επιχειρήσεων συλλογικών επενδύσεων, πλην των ΑΚΧΑ, οι οποίες επενδύουν σε χρηματοοικονομικά ή/και μη χρηματοοικονομικά περιουσιακά στοιχεία, στον βαθμό που ο στόχος είναι η επένδυση κεφαλαίου το οποίο έχει συγκεντρωθεί από ιδιώτες 4. Λοιποί ενδιάμεσοι χρηματοοικονομικοί οργανισμοί, εκτός από τις ασφαλιστικές εταιρείες και τα συνταξιοδοτικά ταμεία + επικουρικοί χρηματοοικονομικοί οργανισμοί και φορείς + θυγατρικοί χρηματοοικονομικοί οργανισμοί και δανειστές χρημάτων Ο υποτομέας «λοιποί ενδιάμεσοι χρηματοοικονομικοί οργανισμοί, εκτός από τις ασφαλιστικές εταιρείες και τα συνταξιοδοτικά ταμεία» (S.125) περιλαμβάνει όλες τις χρηματοοικονομικές εταιρείες και οιονεί εταιρείες οι οποίες έχουν ως κύρια δραστηριότητα τη χρηματοοικονομική διαμεσολάβηση, μέσω της σύναψης υποχρεώσεων υπό μορφή διαφορετική από το νόμισμα, τις καταθέσεις (ή τα συγγενή υποκατάστατα των καταθέσεων), τις μετοχές/μερίδια επενδυτικών οργανισμών, ή σε σχέση με τα ασφαλιστικά, συνταξιοδοτικά και τυποποιημένα εγγυοδοτικά συστήματα θεσμικών μονάδων. Επίσης περιλαμβάνει τις ΧΡΕΣ όπως αυτές ορίζονται στον παρόντα κανονισμό (ΕΣΛ 2010, παράγραφοι 2.86 έως 2.94) Ο υποτομέας «επικουρικοί χρηματοοικονομικοί οργανισμοί και φορείς» (S.126) περιλαμβάνει όλες τις χρηματοοικονομικές εταιρείες ή οιονεί εταιρείες οι οποίες ασχολούνται κατά κύριο λόγο με δραστηριότητες που συνδέονται στενά με τη χρηματοοικονομική διαμεσολάβηση, χωρίς όμως να είναι ενδιάμεσοι χρηματοοικονομικοί οργανισμοί. Ο υποτομέας S.126 περιλαμβάνει επίσης κεντρικά γραφεία των οποίων όλες οι θυγατρικές ή οι περισσότερες απ’ αυτές είναι χρηματοοικονομικές εταιρείες (ΕΣΛ 2010, παράγραφοι 2.95 έως 2.97) Ο υποτομέας «θυγατρικοί χρηματοοικονομικοί οργανισμοί και δανειστές χρημάτων» (S.127) περιλαμβάνει το σύνολο των χρηματοοικονομικών εταιρειών και οιονεί εταιρειών που δεν ασχολούνται με τη χρηματοοικονομική διαμεσολάβηση ούτε με την παροχή επικουρικών χρηματοοικονομικών υπηρεσιών και των οποίων το μεγαλύτερο μέρος είτε των στοιχείων του ενεργητικού ή του παθητικού δεν αποτελεί αντικείμενο συναλλαγής στις ανοικτές αγορές. Ο εν λόγω υποτομέας περιλαμβάνει τις εταιρείες χαρτοφυλακίου που έχουν στην κυριότητά τους πάνω από το 50 % του μετοχικού κεφαλαίου μιας ομάδας θυγατρικών εταιρειών και των οποίων η βασική δραστηριότητα έγκειται στο να έχουν την ομάδα στην κυριότητά τους χωρίς να παρέχουν οιαδήποτε άλλη υπηρεσία στις επιχειρήσεις στις οποίες ανήκει το μετοχικό κεφάλαιο, δηλαδή ούτε διοικούν ούτε διαχειρίζονται άλλες μονάδες (ΕΣΛ 2010, παράγραφοι 2.98 έως 2.99) 5. Ασφαλιστικές εταιρείες + συνταξιοδοτικά ταμεία Ο υποτομέας «ασφαλιστικές εταιρείες» (S.128) περιλαμβάνει όλες τις χρηματοοικονομικές εταιρείες και οιονεί εταιρείες που ασχολούνται κατά κύριο λόγο με τη χρηματοοικονομική διαμεσολάβηση ως συνέπεια της συγκέντρωσης των κινδύνων κυρίως υπό τη μορφή της άμεσης ασφάλισης ή της αντασφάλισης (ΕΣΛ 2010, παράγραφοι 2.100 έως 2.104) Ο υποτομέας «συνταξιοδοτικά ταμεία» (S.129) περιλαμβάνει όλες τις χρηματοοικονομικές εταιρείες και οιονεί εταιρείες που ασχολούνται κατά κύριο λόγο με τη χρηματοοικονομική διαμεσολάβηση ως συνέπεια της συγκέντρωσης των κινδύνων και των αναγκών των ασφαλισμένων (κοινωνική ασφάλιση). Τα συνταξιοδοτικά ταμεία ως συστήματα κοινωνικής ασφάλισης παρέχουν εισόδημα κατά τη συνταξιοδότηση και, πολλές φορές, επιδόματα θανάτου και αναπηρίας (ΕΣΛ 2010, παράγραφοι 2.105 έως 2.110) 6. Μη χρηματοοικονομικές εταιρείες Ο τομέας «μη χρηματοοικονομικές εταιρείες» (S.11) αποτελείται από τις θεσμικές μονάδες που είναι ανεξάρτητες νομικές οντότητες και παραγωγοί εμπορεύσιμου προϊόντος, και των οποίων η κύρια δραστηριότητα συνίσταται στην παραγωγή αγαθών και μη χρηματοοικονομικών υπηρεσιών. Ο τομέας των μη χρηματοοικονομικών εταιρειών περιλαμβάνει επίσης και τις μη χρηματοοικονομικές οιονεί εταιρείες (ΕΣΛ 2010, παράγραφοι 2.45 έως 2.50) 7. Νοικοκυριά και μη κερδοσκοπικά ιδρύματα που εξυπηρετούν νοικοκυριά Ο τομέας των νοικοκυριών (S.14) περιλαμβάνει φυσικά πρόσωπα ή ομάδες φυσικών προσώπων υπό την ιδιότητά τους ως καταναλωτών και ως επιχειρηματιών που παράγουν εμπορεύσιμα αγαθά και χρηματοοικονομικές ή μη υπηρεσίες (παραγωγοί εμπορεύσιμου προϊόντος), υπό την προϋπόθεση ότι η παραγωγή αγαθών και υπηρεσιών δεν είναι δραστηριότητες χωριστών μονάδων που κατατάσσονται στις οιονεί εταιρείες. Περιλαμβάνει επίσης τα φυσικά πρόσωπα ή τις ομάδες φυσικών προσώπων υπό την ιδιότητά τους ως παραγωγών αγαθών και μη χρηματοοικονομικών υπηρεσιών αποκλειστικά για δική τους τελική χρήση. Ο τομέας των νοικοκυριών περιλαμβάνει ατομικές επιχειρήσεις και συνεταιρικές επιχειρήσεις χωρίς ανεξάρτητη νομική προσωπικότητα, εκτός από όσες κατατάσσονται στις οιονεί εταιρείες και είναι παραγωγοί εμπορεύσιμου προϊόντος (ΕΣΛ 2010, παράγραφοι 2.118 έως 2.128) Ο τομέας των μη κερδοσκοπικών ιδρυμάτων που εξυπηρετούν νοικοκυριά (ΜΚΙΕΝ) (S.15) αποτελείται από μη κερδοσκοπικά ιδρύματα τα οποία είναι χωριστές νομικές οντότητες, εξυπηρετούν νοικοκυριά και είναι ιδιωτικοί παραγωγοί μη εμπορεύσιμου προϊόντος. Οι κύριοι πόροι τους προέρχονται από προαιρετικές εισφορές σε χρήμα ή σε είδος νοικοκυριών υπό την ιδιότητά τους ως καταναλωτών, από πληρωμές της γενικής κυβέρνησης, καθώς και από εισόδημα περιουσίας (ΕΣΛ 2010, παράγραφοι 2.129 και 2.130)

ΜΕΡΟΣ ΤΡΙΤΟ

Ορισμός χρηματοοικονομικών συναλλαγών

Οι χρηματοοικονομικές συναλλαγές, σύμφωνα με το ΕΣΛ 2010, ορίζονται ως η καθαρή απόκτηση χρηματοοικονομικών περιουσιακών στοιχείων ή η καθαρή ανάληψη υποχρεώσεων για κάθε είδος χρηματοοικονομικού μέσου, δηλαδή το άθροισμα όλων των χρηματοοικονομικών συναλλαγών που λαμβάνουν χώρα στη διάρκεια της οικείας περιόδου παροχής στοιχείων. Χρηματοοικονομική συναλλαγή μεταξύ θεσμικών μονάδων είναι η ταυτόχρονη δημιουργία ή ρευστοποίηση ενός χρηματοοικονομικού περιουσιακού στοιχείου και της αντίστοιχης υποχρέωσης ή η μεταβολή της κυριότητας ενός χρηματοοικονομικού περιουσιακού στοιχείου ή η ανάληψη μιας υποχρέωσης. Οι χρηματοοικονομικές συναλλαγές καταγράφονται με τις αξίες συναλλαγής, δηλαδή με τις αξίες, σε εθνικό νόμισμα, με τις οποίες δημιουργούνται, ρευστοποιούνται, ανταλλάσσονται ή αναλαμβάνονται τα σχετικά χρηματοοικονομικά περιουσιακά στοιχεία ή/και υποχρεώσεις μεταξύ θεσμικών μονάδων, βάσει αποκλειστικά εμπορικών κριτηρίων. Οι διαγραφές/υποτιμήσεις και οι μεταβολές αποτίμησης δεν αντιπροσωπεύουν χρηματοοικονομικές συναλλαγές

ΜΕΡΟΣ ΤΕΤΑΡΤΟ

Ορισμός διαγραφών/υποτιμήσεων

Οι διαγραφές/υποτιμήσεις ορίζονται ως η επίδραση των μεταβολών της αξίας των δανείων που καταγράφεται στη λογιστική κατάσταση, οι οποίες οφείλονται στην εφαρμογή διαγραφών/υποτιμήσεων δανείων. Περιλαμβάνονται επίσης, όπου ο προσδιορισμός τους είναι εφικτός, διαγραφές/υποτιμήσεις που λογίζονται κατά την πώληση ή μεταβίβαση δανείων σε τρίτους. Οι διαγραφές αναφέρονται σε γεγονότα συνεπεία των οποίων ένα δάνειο θεωρείται ότι έχει απολέσει την αξία του και απαλείφεται από τη λογιστική κατάσταση. Οι υποτιμήσεις αναφέρονται σε γεγονότα συνεπεία των οποίων θεωρείται ότι η αξία του δανείου δεν θα ανακτηθεί πλήρως, οπότε η αξία του απομειώνεται στη λογιστική κατάσταση.