Απόφαση της Επιτροπής

της 9ης Αυγούστου 2001

σχετικά με διαδικασία βάσει του άρθρου 81 της συνθήκης ΕΚ και του άρθρου 53 της συμφωνίας ΕΟΧ

(Υπόθεση COMP/Δ1/29.373 - Visa International)(1)

[κοινοποιηθείσα υπό τον αριθμό Ε(2001) 2425]

(Το κείμενο στην αγγλική γλώσσα είναι το μόνο αυθεντικό)

(Κείμενο που παρουσιάζει ενδιαφέρον για τον ΕΟΧ)

(2001/782/ΕΚ)

Η ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΤΩΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΩΝ ΚΟΙΝΟΤΗΤΩΝ,

Έχοντας υπόψη:

τη συνθήκη για την ίδρυση της Ευρωπαϊκής Κοινότητας,

τη συμφωνία για τον Ευρωπαϊκό Οικονομικό Χώρο,

τον κανονισμό αριθ. 17 του Συμβουλίου, της 6ης Φεβρουαρίου 1962, πρώτο κανονισμό εφαρμογής των άρθρων 85 και 86 της συνθήκης(2) όπως τροποποιήθηκε τελευταία από τον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 1216/1999(3), και ιδίως το άρθρο 2,

την αίτηση για χορήγηση αρνητικής πιστοποίησης και την κοινοποίηση για τη χορήγηση απαλλαγής που υπέβαλε η Visa International την 31η Ιανουαρίου 1977 δυνάμει των άρθρων 2 και 4 του κανονισμού αριθ. 17,

την απόφαση της Επιτροπής της 6ης Μαΐου 1999 να κινήσει τη διαδικασία στην παρούσα υπόθεση,

Αφού δημοσίευσε περίληψη της αίτησης και της κοινοποίησης και κάλεσε τους ενδιαφερόμενους τρίτους να υποβάλουν τις παρατηρήσεις τους σύμφωνα με το άρθρο 19 παράγραφος 3 του κανονισμού αριθ. 17 σχετικά με την πρόθεση της Επιτροπή να λάβει θετική απόφαση έναντι της κοινοποιηθείσας συμφωνίας(4),

κατόπιν διαβούλευσης με τη συμβουλευτική επιτροπή συμπράξεων και δεσποζουσών θέσεων,

Εκτιμώντας τα ακόλουθα:

I. ΤΑ ΠΡΑΓΜΑΤΙΚΑ ΠΕΡΙΣΤΑΤΙΚΑ

1. ΕΙΣΑΓΩΓΗ

(1) Την 31η Ιανουαρίου 1977 η Ibanco Ltd, γνωστή από το 1979 ως Visa International, κοινοποίησε τους διαφόρους κανόνες που διέπουν την ένωση Visa και τα μέλη της στην Επιτροπή ζητώντας είτε αρνητική πιστοποίηση είτε απαλλαγή σύμφωνα με το άρθρο 81 παράγραφος 3 της συνθήκης.

(2) Η Επιτροπή, αφού πρώτα έστειλε επιστολή για να τεθεί η υπόθεση στο αρχείο, στις 29 Απριλίου 1985, κατόπιν καταγγελίας της British Retail Consortium κατά της λεγόμενης πολυμερούς διατραπεζικής προμήθειας(5) που προβλέπεται από το σύστημα πληρωμών της Visa International, άρχισε να ερευνά εκ νέου την υπόθεση της Visa και απέσυρε την εν λόγω επιστολή στις 4 Δεκεμβρίου 1992. Κατά την επανέναρξη της έρευνας ελήφθη επίσης υπόψη καταγγελία που υπέβαλε στις 23 Μαΐου 1997 η Eurocommerce, εμπορική εταιρεία χονδρικών και λιανικών πωλήσεων της Κοινότητας με διεθνείς δραστηριότητες, η οποία αφορούσε εκτός των άλλων διάφορες πτυχές του συστήματος πληρωμών με κάρτα της Visa International(6).

2. ΤΑ ΜΕΡΗ

2.1. VISA INTERNATIONAL

(3) H Visa International Service Association ("Visa") είναι ιδιωτική εταιρεία κερδοσκοπικού χαρακτήρα η οποία ανήκει στα μέλη της, δηλαδή σε 20000 χρηματοπιστωτικά ιδρύματα από όλο τον κόσμο. Ο κύκλος εργασιών της Visa ανέρχεται σε 1455 δισεκατομμύρια δολάρια ΗΠΑ σε παγκόσμιο επίπεδο, από τα οποία, [παράλειψη - επαγγελματικό απόρρητο] δισεκατομμύρια δολάρια ΗΠΑ στην περιοχή της Visa EE (στοιχεία για το 1999). Η Visa, η έδρα της οποίας βρίσκεται στις ΗΠΑ, εκμεταλλεύεται το δίκτυο του συστήματος πληρωμών με κάρτα. Προς το σκοπό αυτό διαχειρίζεται εμπορικά σήματα, καθορίζει τους κανόνες του συστήματος, χορηγεί εγκρίσεις και παρέχει υπηρεσίες εκκαθάρισης και συμψηφισμού μέσω ενός παγκόσμιου δικτύου ηλεκτρονικής επικοινωνίας, γνωστού ως VisaNet. H ίδια η Visa δεν εκδίδει κάρτες Visa σε ιδιώτες ούτε συνάπτει συμβάσεις με εμπόρους για την αποδοχή της κάρτας Visa. Με αυτά τα θέματα ασχολούνται τα μέλη της που είναι χρηματοπιστωτικοί οργανισμοί, στα οποία έχει χορηγήσει σχετική άδεια η Visa.

(4) Η Visa χωρίζει το έδαφος στο οποίο δραστηριοποιείται σε έξι περιοχές. Στην περιοχή Visa EE, η οποία εκτός από την Κοινότητα περιλαμβάνει την Ελβετία, την Ισλανδία, το Λιχτενστάιν τη Νορβηγία, την Τουρκία, το Ισραήλ, την Κύπρο και τη Μάλτα, η Visa έχει πάνω από 5000 μέλη. Τις αποφάσεις στην εν λόγω περιοχή τις λαμβάνει το περιφερειακό συμβούλιο των διευθυντών της Visa για την EE, ("περιφερειακό συμβούλιο EE") το οποίο εκλέγεται κάθε δύο χρόνια από τα χρηματοπιστωτικά ιδρύματα που είναι μέλη της Visa στην περιοχή. Το περιφερειακό συμβούλιο EE είναι υπεύθυνο για τις ενδοπεριφερειακές υποθέσεις, όπως π.χ. για την έγκριση των περιφερειακών κανονισμών (π.χ. των περιφερειακών κανονισμών λειτουργίας της Visa EE), και για την αποδοχή και την αποπομπή μελών που είναι εγκατεστημένα στην περιοχή αυτή. Σε χώρες όπου υπάρχουν τα αποκαλούμενα εθνικά συλλογικά μέλη της Visa (βλέπε κατωτέρω αιτιολογική σκέψη 7) το περιφερειακό συμβούλιο EE έχει αναθέσει σε αυτά τα μέλη την ανάπτυξη και τη διαγείριση των προγραμμάτων της κάρτας Visa.

2.2. ΤΑ ΜΕΛΗ ΤΗΣ VISA

(5) Υπάρχουν διάφορες κατηγορίες μελών της Visa, αλλά κατά κανόνα όλες οι κατηγορίες των μελών είναι ανοικτές προς οποιοδήποτε χρηματοπιστωτικό ίδρυμα το οποίο έχει συσταθεί σύμφωνα με τους τραπεζικούς κανόνες που ισχύουν στη χώρα του και επιτρέπεται να δέχεται καταθέσεις όψεως. Εντούτοις, η Visa δεν αποδέχεται αιτήσεις υποψηφίων μελών που κρίνονται από το συμβούλιο των διευθυντών ως ανταγωνιστές της εταιρείας(7).

(6) Σε ορισμένα κράτη μέλη υπάρχει ένα συλλογικό μέλος της Visa. Πρόκειται για ένα πλήρες μέλος το οποίο ασκεί τα δικαιώματα που παρέχει η ιδιότητα του μέλους και εκτελεί προγράμματα που έχουν σχέση με την κάρτα Visa μέσω των ιδιοκτητών του ή των μελών του. Τα μέλη των συλλογικών μελών της Visa είναι συνδεδεμένα μέλη. Το συλλογικό μέλος της Visa είναι υπεύθυνο για τις πράξεις και τις παραλείψεις των ιδιοκτητών ή μελών του(8). Με μία εξαίρεση(9), κανένα από αυτά τα συλλογικά μέλη δεν εκδίδει κάρτες Visa. Τα περισσότερα συλλογικά μέλη δεν ασχολούνται ούτε με την προσέλκυση(10) εμπόρων(11), αλλά (ορισμένα από) τα μέλη τους ασχολούνται με αυτή τη δραστηριότητα.

(7) Η Visa έχει παραχωρήσει σε ορισμένα συλλογικά μέλη της το δικαίωμα να αναπτύσσουν και να διαχειρίζονται προγράμματα καρτών Visa. Τα μέλη αυτά αποκαλούνται από τη Visa εθνικά συλλογικά μέλη, και αποτελούνται κατ' ουσίαν από όλα τα συλλογικά μέλη της Visa(12) Αυτά τα εθνικά συλλογικά μέλη ενεργούν ως εθνικός εκπρόσωπος της Visa και έχουν το δικαίωμα να καθορίζουν κανόνες για την λειτουργία των προγραμμάτων Visa στη χώρα τους, στο βαθμό που οι κανόνες αυτοί δεν προσκρούουν στο καταστατικό και στον εσωτερικό κανονισμό της Visa.

(8) Τα εθνικά συλλογικά μέλη λαμβάνουν αποφάσεις σχετικά με τις αιτήσεις χορήγησης αδειών για την έκδοση και την απόκτηση καρτών Visa στην επικράτεια τους. Η Visa διατηρεί το δικαίωμα να δεχθεί έναν επιλέξιμο χρηματοπιστωτικό οργανισμό ως άμεσο μέλος της Visa, εάν το εθνικό συλλογικό μέλος για κάποιο λόγο δεν είναι πρόθυμο να χορηγήσει άδεια στο εν λόγω ίδρυμα για την άσκηση δραστηριοτήτων που έχουν σχέση με την κάρτα Visa. Τα εθνικά συλλογικά μέλη πρέπει επίσης να δώσουν τη συγκατάθεση τους για την εγκατάσταση αλλοδαπών υποκαταστημάτων στη χώρα τους. Το περιφερειακό συμβούλιο EE μπορεί να εγκρίνει κατευθείαν νέα μέλη σε όλες τις χώρες σε περίπτωση που ένα εθνικό συλλογικό μέλος έχει "απορρίψει αδικαιολόγητα" την αίτηση τους ή σε περίπτωση που ένα εθνικό συλλογικό μέλος συμφωνήσει να εγκρίνει η ίδια η Visa τα νέα μέλη.

3. ΟΙ ΣΥΜΦΩΝΙΕΣ

3.1. ΓΕΝΙΚΑ

(9) Η κοινοποίηση της Visa αφορά τους κανόνες και τις διατάξεις που διέπουν τη Visa και τα μέλη της, δηλαδή το πιστοποιητικό ίδρυσης (Certificate of Incorporation), το διεθνές καταστατικό και τις εξουσιοδοτήσεις προς τα περιφερειακά συμβούλια διευθυντών, καθώς και όλες τις διεθνείς διατάξεις που αφορούν τις κάρτες πληρωμών Visa, δηλαδή τους γενικούς διεθνείς κανόνες λειτουργίας, τους περιφερειακούς κανόνες λειτουργίας για την EE, τους κανόνες επίλυσης διαφορών και τις προδιαγραφές για τις κάρτες και τα σήματα. Όλοι αυτοί οι κανόνες και όλες αυτές οι διατάξεις που κοινοποίησε η Visa θα αναφέρονται στο εξής ως "οι κανόνες της Visa".

(10) Οι κανόνες της Visa διέπουν κατά κύριο λόγο τη σχέση ανάμεσα στη Visa και στα μέλη της, δηλαδή στις τράπεζες που εκδίδουν κάρτες Visa και στις τράπεζες οι οποίες προσελκύουν εμπόρους για την αποδοχή της κάρτας Visa. Περιλαμβάνουν επίσης διατάξεις που διέπουν τις σχέσεις ανάμεσα στα μέλη της Visa (τις σχέσεις ανάμεσα στις τράπεζες). Περιλαμβάνουν ακόμη και διατάξεις που διέπουν τις σχέσεις ανάμεσα στις τράπεζες προσέλκυσης και στους εμπόρους (όπως είναι η απαγόρευση των διακρίσεων και ο κανόνας αποδοχής όλων των καρτών). Η Visa διατείνεται ότι δεν επιδιώκει να προδιαγράψει το καθεστώς που διέπει τις σχέσεις μεταξύ των εκδοτριών τραπεζών και των κατόχων των καρτών Visa, πέραν του καθορισμού των βασικών χαρακτηριστικών των καρτών αυτών.

3.2. ΕΙΔΙΚΕΣ ΔΙΑΤΑΞΕΙΣ

3.2.1. Ο κανόνας απαγόρευσης των διακρίσεων

(11) Η απαγόρευση των διακρίσεων που προβλέπεται από τους κανόνες της Visa δεν επιτρέπει στους εμπόρους να επιβάλουν πρόσθετες επιβαρύνσεις στους κατόχους καρτών που πληρώνουν με κάρτα Visa(13). Επιπλέον, ο κανόνας αυτός απαγορεύει στους εμπόρους να κάνουν εκπτώσεις στους καταναλωτές επειδή πληρώνουν με άλλο τρόπο, όπως π.χ. σε μετρητά. Ο κανόνας αυτός δεν ισχύει στις χώρες στις οποίες έχει καταργηθεί με απόφαση των εθνικών αρχών ανταγωνισμού, δηλαδή στο Ηνωμένο Βασίλειο (για τις πιστωτικές κάρτες), στη Σουηδία και στις Κάτω Χώρες(14).

(12) Υπάρχει ένας παρόμοιος κανόνας για την ανάληψη μετρητών: η τράπεζα προσέλκυσης απαγορεύεται να επιβάλει πρόσθετες επιβαρύνσεις για τις αναλήψεις στο ταμείο ή μέσω αυτόματων ταμειολογιστικών μηχανών (ΑΤΜ), εκτός εάν η τοπική νομοθεσία προβλέπει ρητά ότι ένα μέλος επιτρέπεται να επιβάλει πρόσθετη επιβάρυνση(15).

3.2.2. Η αρχή των περιφερειακών αδειών

(13) Η έκδοση καρτών Visa και η προσέλκυση πελατών μπορούν να διεξάγονται μόνο από τα μέλη του συστήματος πληρωμών με κάρτα Visa, τα οποία διαθέτουν σχετική άδεια. Η Visa εφαρμόζει πολιτική περιφερειακών αδειών. Αυτό σημαίνει καταρχήν ότι το δικαίωμα των μελών της Visa να εκδίδουν κάρτες Visa και να προσελκύουν εμπόρους περιορίζεται στη χώρα όπου βρίσκεται το επίκεντρο των δραστηριοτήτων τους(16). Εντούτοις, υπό ορισμένους όρους τα μέλη μπορούν να εκδίδουν κάρτες και να προσελκύουν εμπόρους και πέραν των συνόρων. Η Visa έχει αυξήσει σταδιακά τις δυνατότητες τέτοιων διασυνοριακών δραστηριοτήτων (βλέπε αιτιολογική σκέψη 14).

3.2.3. Οι τροποποιηθέντες κανόνες σχετικά με τη διασυνοριακή έκδοση

(14) Οι κανόνες της Visa υποχρεώνουν τις τράπεζες οι οποίες θέλουν να εκδώσουν κάρτες και εκτός της χώρας κατοικίας να χρησιμοποιούν προς το σκοπό αυτό τις θυγατρικές τους, οι οποίες θα μπορούσαν να γίνουν μέλη της Visa ανεξάρτητα από αυτές, ή μέσω της δημιουργίας αλλοδαπών υποκαταστημάτων στις περιοχές για τις οποίες ενδιαφέρονται(17). Υπάρχουν δύο εξαιρέσεις για τις οποίες δεν απαιτείται η ύπαρξη θυγατρικής εταιρείας ή υποκαταστήματος: πρώτον οι τράπεζες μπορούν να εκδίδουν κάρτες Visa χωρίς σχετική αίτηση, εφόσον ο λογαριασμός με τον οποίο είναι συνδεδεμένη η κάρτα έχει ανοιχτεί στη χώρα όπου είναι εγκατεστημένη η εκδότρια τράπεζα(18). Δεύτερον εταιρικές κάρτες Visa μπορούν να εκδοθούν στο όνομα των υπαλλήλων πολυεθνικών εταιρειών σε ολόκληρο τον κόσμο(19).

(15) Κατά την σύσκεψη του περιφερειακού συμβουλίου EE, στις 26 Μαΐου 2000 η Visa ενέκρινε τροποποιήσεις των κανόνων που αφορούν τις διασυνοριακές εκδόσεις, με τις οποίες καταργήθηκε η διάταξη που προέβλεπε ότι ένα μέλος της Visa θα έπρεπε να διατηρεί είτε θυγατρική είτε υποκατάστημα σε ένα κράτος μέλος, για να πραγματοποιεί εκδόσεις καρτών Visa. Προκειμένου να διατηρηθεί η ασφάλεια και η ποιότητα του συστήματος Visa, η Visa έχει θεσπίσει ορισμένους ελάχιστους κανόνες, όπως π.χ. αυτόν που προβλέπει ότι το δικαίωμα διασυνοριακής έκδοσης το έχουν τώρα τα μέλη που είναι ήδη καταξιωμένα στον τομέα της έκδοσης (στη χώρα όπου βρίσκεται το επίκεντρο των δραστηριοτήτων τους ή σε οποιαδήποτε άλλη χώρα), έχουν υποβάλει επιχειρηματικό σχέδιο και πληρούν ορισμένους αναγνωρισμένους εγχώριους κανόνες. Οι τροποποιημένοι κανόνες σχετικά με τη διασυνοριακή έκδοση καρτών άρχισαν να ισχύουν στις 30 Απριλίου 2001.

3.2.4. Οι τροποποιηθέντες κανόνες σχετικά με τη διασυνοριακή προσέλκυση πελατών

(16) Οι κανόνες της Visa επιτρέπουν τη προσέλκυση διεθνών αεροπορικών εταιρειών και ορισμένων άλλων κατηγοριών πελατών(20). Εντούτοις, από το 1994 το "πρόγραμμα διασυνοριακής προσέλκυσης της Visa για τις χώρες ΕΕ/ΕΖΕΣ" επιτρέπει στις τράπεζες να προβαίνουν στη διασυνοριακή προσέλκυση εμπόρων χωρίς να διατηρούν θυγατρική ή υποκατάστημα στη σχετική περιοχή, υπό τους ίδιους όρους με αυτούς που αναφέρονται στο τμήμα 3.2.3 σχετικά με τη διασυνοριακή έκδοση καρτών. Ειδικότερα, [παράλειψη - επαγγελματικό απόρρητο]. Επιπλέον, οι διασυνοριακές συναλλαγές ενδέχεται να υπόκεινται σε ορισμένους αναγνωρισμένους εγχώριους κανόνες όσον αφορά έξι σημεία: [παράλειψη - επαγγελματικό απόρρητο]. Οι τράπεζες που ζητούν να πραγματοποιούν διασυνοριακές προσελκύσεις μπορούν να λάβουν αντίγραφα των αναγνωρισμένων εγχώριων κανόνων από την Visa International. Αρχικά, το πρόγραμμα της Visa περιοριζόταν σε ορισμένες κατηγορίες διεθνών εμπόρων, όπως οι εταιρείες ενοικίασης αυτοκινήτων, τα ξενοδοχεία και οι ναυτιλιακές εταιρείες εκμετάλλευσης πορθμείων και κρουαζιερόπλοιων. Από την 1η Ιανουαρίου 1999 η Visa επιτρέπει τη διασυνοριακή προσέλκυση για όλες τις κατηγορίες των διεθνών εμπόρων(21).

(17) Κατά τη σύσκεψη του περιφερειακού συμβουλίου ΕΕ που έγινε στις 26 Μαΐου 2000, συμφωνήθηκε να καταργηθεί ο όρος που προέβλεπε ότι ο έμπορος που προσελκύεται πέραν των συνόρων θα πρέπει να διατηρεί καταστήματα σε περισσότερες της μιας χώρες. Οι σχετικές τροποποιήσεις των περιφερειακών κανόνων λειτουργίας της Visa για την ΕΕ εγκρίθηκαν από την εκτελεστική επιτροπή της Visa για την ΕΕ κατά την συνεδρίαση της, της 7ης Ιουλίου 2000. Οι τροποποιημένοι κανόνες σχετικά με τη διασυνοριακή προσέλκυση τέθηκαν σε ισχύ την 1η Οκτωβρίου 2000.

3.2.5. Προϋπόθεση για την προσέλκυση εμπόρων είναι η έκδοση καρτών

(18) Παρά το γεγονός ότι σύμφωνα με τους κανόνες της Visa τα πλήρη μέλη έχουν τυπική υποχρέωση να εκδίδουν κάρτες και να προσελκύουν εμπόρους, στην πράξη η Visa δεν υποχρεώνει τα μέλη της να προβαίνουν σε προσελκύσεις. Εντούτοις, εάν τα μέλη το επιθυμούν, πριν αρχίσουν να προσελκύουν εμπόρους σε μια συγκεκριμένη χώρα θα πρέπει να έχουν εκδώσει πρώτα έναν επαρκή αριθμό καρτών(22). Ο αριθμός αυτός καθορίζεται κατά περίπτωση με βάση τον αριθμό των καρτών πού είχαν εκδοθεί μέχρι τότε στην εν λόγω χώρα από τα υφιστάμενα μέλη της Visa, καθώς και τις δυνατότητες που υπάρχουν για την έκδοση καρτών Visa εντός αυτής της αγοράς. Επιπλέον, λαμβάνεται υπόψη το μέγεθος και οι δυνατότητες των υποψηφίων. Σύμφωνα με την Visa, προκειμένου να διαπιστωθεί εάν έχει εκδοθεί επαρκής αριθμός καρτών πριν επιτραπούν οι διασυνοριακές προσελκύσεις, λαμβάνονται υπόψη οι κάρτες που έχουν εκδοθεί σε οποιαδήποτε χώρα της περιοχής ΕΕ της Visa.

3.2.6. Αποδοχή όλων των καρτών

(19) Οι έμποροι πρέπει να αποδέχονται όλες τις έγκυρες κάρτες με το σύμβολο της Visa ή της Visa Electron οι οποίες χρησιμοποιούνται κανονικά για πληρωμές(23). Σύμφωνα με την Visa, οι έμποροι των οποίων η σύμβαση προβλέπει ότι θα πρέπει να αποδέχονται τις κάρτες Visa δεν υποχρεούνται να αποδέχονται τις κάρτες Electron και το ίδιο ισχύει για τους εμπόρους που η συμφωνία τους προβλέπει ότι θα πρέπει να αποδέχονται τις κάρτες Electron. Ο κανόνας της αποδοχής όλων των καρτών ισχύει ανεξαρτήτως του είδους της συναλλαγής, της ταυτότητας του εκδότη, του τύπου της κάρτας που χρησιμοποιείται ή των προσωπικών χαρακτηριστικών του κατόχου της κάρτας.

4. Η ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ ΤΟΥ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ ΠΛΗΡΩΜΩΝ ΜΕ ΚΑΡΤΑ VISA

(20) Η κοινοποίηση της Visa αφορά διάφορους κανόνες σχετικά με τη λειτουργία του διεθνούς συστήματος πληρωμών με κάρτα Visa. Οι κάρτες Visa κατά γενικό κανόνα μπορούν να χρησιμοποιηθούν είτε σε ένα κατάστημα για την αγορά προϊόντων ή υπηρεσιών είτε για την ανάληψη μετρητών από ταμεία τραπεζών ή από αυτόματες ταμειολογιστικές μηχανές (ΑΤΜ). Στην πρώτη περίπτωση είναι τέσσερις οι εμπλεκόμενοι: ο κάτοχος της κάρτας Visa, η εκδότρια τράπεζα (η οποία έχει εκδώσει την κάρτα στον δικαιούχο), ο έμπορος και η τράπεζα προσέλκυσης (η οποία προσελκύει εμπόρους που θα αποδέχονται την κάρτα). Στη δεύτερη περίπτωση είναι μόνο τρία τα εμπλεκόμενα μέρη, ο κάτοχος της Visa, η εκδότρια τράπεζα και η επιχείρηση εκμετάλλευσης της αυτόματης ταμειολογιστικής μηχανής.

(21) Ο πελάτης πρέπει να συνάψει σύμβαση με μια τράπεζα ώστε να του εκδώσει την κάρτα με την οποία θα μπορεί να κάνει πληρωμές ή αυτόματες αναλήψεις. Η κάρτα αυτή χορηγείται συνήθως έναντι ετήσιας προμήθειας, την οποία καταβάλλει ο κάτοχος της κάρτας στην εκδότρια τράπεζα. Επιπλέον, ένας έμπορος λιανικής πρέπει να συνάψει σύμβαση με την τράπεζα με την οποία συνεργάζεται για την αποδοχή της κάρτας. Η σύμβαση αυτή εκτός των άλλων προβλέπει και την προμήθεια που θα πρέπει να καταβάλλει ο έμπορος.

(22) Σε μια πληρωμή μπορεί να γίνει διάκριση ανάμεσα σε δύο υπηρεσίες, δηλαδή αφενός έχουμε την χορήγηση καρτών στους πελάτες και αφετέρου τη προσέλκυση εμπόρων για την αποδοχή της κάρτας. Σε μια τετραμερή συναλλαγή συχνά και οι δύο υπηρεσίες παρέχονται από διαφορετικά ιδρύματα.

5. Η ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑ

(23) Μετά την επανέναρξη της διαδικασίας στην υπόθεση Visa το 1992, η Επιτροπή έστειλε από το 1992 έως 2000 αρκετές αιτήσεις παροχής πληροφοριών βάσει του άρθρου 11 του κανονισμού αριθ. 17, ιδίως στην Visa και σε διάφορα μέλη της, καθώς και στην καταγγέλλουσα Eurocommerce. Στις 6 Μαΐου 1999 εστάλη στην Visa κοινοποίηση αιτιάσεων σχετικά με τον κανόνα απαγόρευσης των διακρίσεων και τους περιορισμούς που ίσχυαν ακόμη εκείνη την εποχή σχετικά με τη διασυνοριακή έκδοση καρτών και προσέλκυση εμπόρων. Η Visa υπέβαλε εγγράφως τις παρατηρήσεις της επί της κοινοποίησης αιτιάσεων στις 17 Ιανουαρίου 2000 και στις 15 Μαρτίου 2000 πραγματοποιήθηκε ακρόαση βάσει του άρθρου 19 παράγραφος 1 του κανονισμού αριθ. 17. Βάσει των αποτελεσμάτων ερευνών αγοράς σχετικά με τις συνέπειες της κατάργησης του κανόνα απαγόρευσης των διακρίσεων με παρέμβαση των εθνικών αρχών ανταγωνισμού σε ορισμένες χώρες (βλέπε αιτιολογική σκέψη 53) και κατόπιν της τροποποίησης των κανόνων της Visa σχετικά με τις διασυνοριακές υπηρεσίες, η Επιτροπή δημοσίευσε στις 14 Οκτωβρίου 2000 ανακοίνωση σύμφωνα με το άρθρο 19 παράγραφος 3 του κανονισμού αριθ. 17 (ανακοίνωση βάσει του άρθρου 19 παράγραφος 3)(24) καλώντας τους ενδιαφερομένους να υποβάλουν τις παρατηρήσεις τους σχετικά με την πρόθεση της Επιτροπής να λάβει ευνοϊκή θέση έναντι του κανόνα απαγόρευσης των διακρίσεων και των τροποποιημένων κανόνων σχετικά με τις διασυνοριακές υπηρεσίες, καθώς και σχετικά με τις υπόλοιπες ειδικές διατάξεις των κανόνων της Visa που αναφέρονται στις αιτιολογικές σκέψεις 18 και 19.

6. ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΕΙΣ ΤΡΙΤΩΝ

(24) Η Επιτροπή έλαβε αρκετές παρατηρήσεις από τρίτους κατόπιν της ανακοίνωσης βάσει του άρθρου 19 παράγραφος 3. Οι περισσότερες αντιδράσεις προέρχονται από εμπόρους λιανικής πώλησης ή οργανώσεις εμπόρων. Αντιδράσεις εξέφρασαν επίσης μια άλλη επιχείρηση εκμετάλλευσης συστήματος πληρωμών με κάρτα και δύο εθνικές αρχές ανταγωνισμού χωρών του ΕΟΧ.

(25) Οι αντιδράσεις των εμπόρων λιανικής πώλησης αφορούν κυρίως την προαναγγελθείσα πρόθεση της Επιτροπής να εκδώσει ευνοϊκή γνώμη σχετικά με τον κανόνα απαγόρευσης των διακρίσεων που εφαρμόζεται στο πλαίσιο του συστήματος πληρωμών με κάρτα της Visa International. Οι έμποροι διαμαρτύρονται για τις προμήθειες που πρέπει να καταβάλλουν για τη χρησιμοποίηση των καρτών Visa και αρκετοί από αυτούς έχουν την άποψη ότι το κόστος πρέπει να βαρύνει τους κατόχους των καρτών. Ορισμένοι από αυτούς συσχετίζουν τον κανόνα απαγόρευσης των διακρίσεων με τις πολυμερείς διατραπεζικές προμήθειες - μολονότι οι τελευταίες δεν αποτέλεσαν αντικείμενο της ανακοίνωσης βάσει του άρθρου 19 παράγραφος 3 - και καταλήγουν ότι δεν είναι δυνατό να εγκριθεί ο κανόνας απαγόρευσης των διακρίσεων εφόσον υπάρχουν οι πολυμερείς διατραπεζικές προμήθειες.

(26) Στα σχόλια της στην ανακοίνωση του άρθρου 19 παράγραφος 3, η Eurocommerce αντιτίθεται στη σχεδιαζόμενη έγκριση όχι μόνο του κανόνα απαγόρευσης των διακρίσεων, αλλά και του κανόνα αποδοχής όλων των καρτών του συστήματος της Visa International, καθώς επίσης και των κανόνων της Visa International σχετικά με τη διασυνοριακή προσέλκυση. Υποβάλλοντας τις παρατηρήσεις της κατόπιν της ανακοίνωσης βάσει του άρθρου 19 παράγραφος 3, η Eurocommerce δεν αιτιολόγησε τη θέση της σχετικά με τον κανόνα αποδοχής όλων των καρτών, αλλά στο πλαίσιο της καταγγελίας της κατά της Visa εξέφρασε την άποψη ότι ο εν λόγω κανόνας του συστήματος της Visa International υποχρεώνει τους εμπόρους να δέχονται διάφορα είδη καρτών με το σήμα Visa (για παράδειγμα, πιστωτικές κάρτες, κάρτες προθεσμιακής ή άμεσης χρέωσης, απλές ή εταιρικές κάρτες), συμπεριλαμβανομένων νέων ειδών καρτών που ενδέχεται να εκδώσει η Visa στο μέλλον. Η πρακτική αυτή βρίσκει αντίθετη την Eurocommerce, διότι υποστηρίζει ότι οι εμπορικές προμήθειες διαφέρουν ανάλογα με το είδος της χρησιμοποιούμενης κάρτας. Ως εκ τούτου, η Eurocommerce θεωρεί τα διάφορα είδη καρτών ως διαφορετικά προϊόντα, εκτιμώντας ότι οι έμποροι θα έπρεπε να είχαν την ευχέρεια να! τα αποδεχθούν ή όχι. Η Eurocommerce εκφράζει την ανησυχία ότι ο κανόνας αποδοχής όλων των καρτών θα χρησιμοποιηθεί για να υποχρεωθούν οι έμποροι να δέχονται (υφιστάμενα ή μελλοντικά) είδη καρτών με το σήμα Visa με σχετικά υψηλότερες εμπορικές προμήθειες.

(27) Οι αντιρρήσεις της Eurocommerce έναντι των κανόνων της Visa σχετικά με τη διασυνοριακή προσέλκυση εστιάζονται ειδικότερα στο γεγονός ότι οι τράπεζες διασυνοριακής προσέλκυσης είναι δυνατό να υπόκεινται στους (αναγνωρισμένους) εγχώριους κανόνες των μελών της Visa σχετικά με τις (εγχώριες) διατραπεζικές προμήθειες. Σύμφωνα με την Eurocommerce, η οποία είναι αντίθετη στις διατραπεζικές προμήθειες εν γένει και όχι μόνο σε αυτές που προβλέπονται στο σύστημα της Visa International, τούτο δημιουργεί κωλύματα στη διασυνοριακή προσέλκυση, τα οποία εντέλει αποβαίνουν εις βάρος των εμπόρων.

(28) Εντούτοις, στις 2 Φεβρουαρίου 2001, η Eurocommerce ενημέρωσε με επιστολή της την Επιτροπή ότι αποφάσισε να αποσύρει την καταγγελία της σχετικά με τον κανόνα απαγόρευσης διακρίσεων και τον κανόνα αποδοχής όλων των καρτών στο σύστημα της Visa International, υποθέτοντας ότι η Επιτροπή θα απαγορεύσει τις πολυμερείς διατραπεζικές προμήθειες. Η Eurocommerce θεωρεί ότι οι πολυμερείς διατραπεζικές προμήθειες αποτελούν την ουσία της καταγγελίας της. Σύμφωνα με την Eurocommerce, εάν απαγορεύονταν οι πολυμερείς διατραπεζικές προμήθειες, η πρόσθετη απαγόρευση των κανόνων απαγόρευσης των διακρίσεων ή/και της αποδοχής όλων των καρτών δεν θα είχε σημαντική επίπτωση στην αποκατάσταση του ανταγωνισμού στις αγορές των καρτών πληρωμών.

(29) Οι δύο εθνικές αρχές ανταγωνισμού που υπέβαλαν παρατηρήσεις κατόπιν της ανακοίνωσης βάσει του άρθρου 19 παράγραφος 3 εκτιμούν ότι ο κανόνας απαγόρευσης των διακρίσεων περιορίζει τον ανταγωνισμό. Και οι δύο εθνικές αρχές απαγόρευσαν, μεταξύ άλλων, στο σύστημα Visa να εφαρμόσει τον κανόνα αυτό στις χώρες τους, το 1994 και 1998 αντίστοιχα. Μία από τις εθνικές αρχές δήλωσε ότι ο κανόνας απαγόρευσης των διακρίσεων περιορίζει τον ανταγωνισμό μεταξύ εμπόρων, περιστέλλει την ελευθερία των εμπόρων να καθορίζουν τις τιμές ανάλογα με το κόστος και περιορίζει τον ανταγωνισμό μεταξύ των διαφόρων συστημάτων πληρωμών, αφενός, και των διαφόρων εταιρειών έκδοσης καρτών, αφετέρου. Σύμφωνα με την άλλη εθνική αρχή, το γεγονός ότι, ελλείψει του κανόνα απαγόρευσης των διακρίσεων οι περισσότεροι έμποροι δεν χρησιμοποιούν την δυνατότητα να επιβαρύνουν τους καταναλωτές, δεν είναι αποφασιστικής σημασίας. Εντούτοις, οι επιπτώσεις του κανόνα αυτού στην αγορά των καρτών πληρωμών θα πρέπει να ληφθούν υπόψη.

(30) Το εγχώριο σύστημα πληρωμών με κάρτα που υπέβαλε παρατηρήσεις κατόπιν της ανακοίνωσης βάσει του άρθρου 19, παράγραφος 3 συμφωνεί με την πρόθεση της Επιτροπής να εγκρίνει τον κανόνα απαγόρευσης των διακρίσεων. Σχετικά με τους κανόνες της Visa που αφορούν την διασυνοριακή έκδοση, (βλέπε αιτιολογική σκέψη 16) παρατήρησε επίσης ότι, κατά την άποψη του, τα μέλη της πρέπει να μπορούν να εφαρμόζουν όλους τους εγχώριους κανόνες, είτε έχουν αναγνωριστεί από την Visa International είτε όχι.

(31) Για την εκτίμηση των κανόνων απαγόρευσης των διακρίσεων, αποδοχής όλων των καρτών και διασυνοριακής προσέλκυσης βάσει των κοινοτικών κανόνων ανταγωνισμού, ο αναγνώστης παραπέμπεται στις αιτιολογικές σκέψεις 53 και επόμενες.

II. ΝΟΜΙΚΗ ΕΚΤΙΜΗΣΗ

7. ΑΡΘΡΟ 81 ΠΑΡΑΓΡΑΦΟΣ 1 ΤΗΣ ΣΥΝΘΗΚΗΣ ΕΚ ΑΡΘΡΟ 53 ΤΗΣ ΣΥΜΦΩΝΙΑΣ ΕΟΧ

7.1. Η ΣΧΕΤΙΚΗ ΑΓΟΡΑ

7.1.1. Η άποψη της Visa

(32) Η Visa υποστηρίζει ότι η σχετική αγορά προϊόντος περιλαμβάνει όλα τα χρησιμοποιούμενα από τους καταναλωτές μέσα πληρωμής, δηλαδή, εκτός από τις (κάθε είδους) κάρτες πληρωμών(25), τις επιταγές(26) και τα μετρητά. Προς τούτο η Visa επικαλείται ιδιαίτερα τη γνώμη αρκετών μελών της. Επιπλέον, η Visa αναφέρει δύο προηγούμενες αποφάσεις της Επιτροπής σχετικά με τις επιταγές, στις οποίες η Επιτροπή φέρεται ότι αναγνώρισε τη δυνατότητα υποκατάστασης μεταξύ των επιταγών και άλλων μέσων πληρωμής(27). Επιπλέον, η Visa επικαλείται ορισμένες αποφάσεις δικαστηρίων των ΗΠΑ επί καταγγελιών σχετικά με την πολυμερή διατραπεζική προμήθεια και τον κανόνα απαγόρευσης των διακρίσεων του συστήματος της Visa International, στις οποίες εκτιμάται ότι η σχετική αγορά στην οποία δραστηριοποιείται και συμμετέχει στον ανταγωνισμό η Visa περιλαμβάνει όλα τα χρησιμοποιούμενα από τους καταναλωτές συστήματα πληρωμών(28).

(33) Όσον αφορά τη σχετική γεωγραφική αγορά, η Visa, λαμβάνοντας υπόψη το παγκόσμιο ηλεκτρονικό εμπόριο στο διαδίκτυο και την έλευση του ευρώ, υποστηρίζει ότι η αγορά τείνει να εκταθεί σε ολόκληρη την Κοινότητα ή ακόμη και σε ολόκληρο τον κόσμο. Σύμφωνα με τη Visa, αρκετά μέλη της συμμερίζονται αυτή την άποψη.

7.1.2. Η άποψη της Επιτροπής

7.1.2.1. Η σχετική αγορά προϊόντος

(34) Μπορούν να διακριθούν δύο είδη ανταγωνισμού σχετικά με τις κάρτες πληρωμών. Υπάρχει, αφενός, ο ανταγωνισμός μεταξύ των διαφόρων συστημάτων/δικτύων πληρωμών (διάφορα συστήματα/δίκτυα καρτών πληρωμής και ενδεχομένως άλλα μέσα πληρωμής πέραν των καρτών), και, αφετέρου, ο ανταγωνισμός μεταξύ χρηματοπιστωτικών ιδρυμάτων (συνήθως τραπεζών) που αφορά δραστηριότητες σχετιζόμενες με τις κάρτες (κυρίως έκδοση καρτών σε ιδιώτες και "προσέλκυση" εμπόρων για αποδοχή πληρωμών με κάρτα). Η πρώτη από τις δύο αυτές μορφές ανταγωνισμού ονομάζεται συμβατικά "αγορά συστημάτων/δικτύων" ή "αγορά προγενέστερου σταδίου", ενώ η δεύτερη ονομάζεται συμβατικά "ενδοσυστημική αγορά ή αγορά μεταγενέστερου σταδίου". Στις ενδοσυστημικές αγορές, στο πλαίσιο κάθε συστήματος πληρωμής (της Visa, για παράδειγμα), τα χρηματοπιστωτικά ιδρύματα ανταγωνίζονται μεταξύ τους για την έκδοση καρτών με το σήμα αυτό ή για την προσέλκυση εμπόρων που δέχονται την κάρτα αυτή.

(35) Όλες αυτές οι μορφές ανταγωνισμού επηρεάζονται από τους κανόνες της Visa. Καταρχάς, επηρεάζουν την ανταγωνιστική θέση της Visa σε σχέση με τα άλλα συστήματα πληρωμής. Δεύτερον, επηρεάζουν τον ανταγωνισμό μεταξύ των τραπεζών εντός του συστήματος της Visa, κατά το μέτρο που θέτουν ορισμένους τυποποιημένους κανόνες και προϋποθέσεις για την έκδοση καρτών ή τη σύναψη συμβάσεων με εμπόρους, με αποτέλεσμα να μην μπορούν οι τράπεζες να διαφοροποιούν τις υπηρεσίες τους, προσφέροντας διαφορετικούς όρους και προϋποθέσεις. Ωστόσο, η αγορά συστημάτων είναι η σημαντικότερη, διότι είναι η αγορά στην οποία δραστηριοποιείται η ίδια η Visa International και από την οποία αποκομίζει τα έσοδα της.

(36) Για να χρησιμοποιείται ευρέως μια κάρτα πληρωμής, πρέπει να γίνεται δεκτή από μεγάλο αριθμό εμπόρων, αφενός, και ο κάτοχος της κάρτας πρέπει να επιλέξει να χρησιμοποιήσει τη συγκεκριμένη κάρτα αντί των άλλων καρτών που κατέχει και οι οποίες γίνονται δεκτές από τον εκάστοτε έμπορο, αφετέρου. Συνεπώς, πρέπει να εξεταστεί η ζήτηση από πλευράς εμπόρων και κατόχων καρτών, προκειμένου να οριστεί σωστά η αγορά συστημάτων(29). Η ζήτηση από τις δύο πλευρές είναι αλληλένδετη: ακόμη και αν μια κάρτα είναι δωρεάν, δεν θα χρησιμοποιηθεί από τον κάτοχο της εάν δεν γίνεται δεκτή από εμπόρους και το αντίθετο.

(37) Έχοντας υπόψη τα ανωτέρω, η Επιτροπή δεν συμμερίζεται την άποψη της Visa ότι η σχετική αγορά περιλαμβάνει όλα τα χρησιμοποιούμενα από τους καταναλωτές μέσα πληρωμής. Τούτο αιτιολογείται ως ακολούθως.

(38) Καταρχάς, σύμφωνα με την Επιτροπή, τα ιιετρητά μπορούν να αποκλειστούν από τη σχετική αγορά, για διάφορους λόγους. Για τους εμπόρους, τα μετρητά είναι το νόμιμο νόμισμα, και υποχρεούνται να τα δέχονται, όποτε είναι δυνατό. Το κόστος αποδοχής μετρητών είναι σε μεγάλο βαθμό διοικητικό κόστος και δύσκολα μπορεί να συγκριθεί με το κόστος της αποδοχής καρτών. Από την πλευρά των πελατών, τα μετρητά παρουσιάζουν το μειονέκτημα ότι η μεταφορά τους σε μεγάλες ποσότητες είναι δυσχερής και επικίνδυνη, και ότι δεν προσφέρονται για δαπανηρές αγορές. Συχνά εξαντλούνται και πρέπει να ανανεώνονται (κατά κανόνα μέσω κάρτας ανάληψης μετρητών). Σε όλα τα κράτη μέλη η μέση αξία των αγορών με μετρητά είναι πολύ χαμηλότερη από τη μέση αξία των αγορών με κάρτες, και μολονότι για ορισμένες πληρωμές μέσης αξίας χρησιμοποιούνται αδιακρίτως είτε μετρητά είτε κάρτες, ο διαχωρισμός τους είναι σαφής όσο μεγαλώνει το αντίτιμο της πράξης. Συνεπώς, δεν πιθανολογείται ότι μια μικρή αλλά σημαντική αύξηση της τιμής είτε των καρτών είτε των μετρητών (για τους εμπόρους ή για τους πελάτες τους) θα οδηγούσε σε σημαντική στροφή προς τη χρησιμοποίηση του ενός μέσου πληρωμής έναντι του άλλου.

(39) Δεύτερον, σύμφωνα με την Επιτροπή οι επιταγές μπορούν να εξαιρεθούν από τη σχετική αγορά. Στα περισσότερα κράτη μέλη οι επιταγές σπάνια χρησιμοποιούνται για την εξόφληση αγορών στο σημείο πώλησης (προορίζονται για πληρωμές εξ αποστάσεως)(30). Στα κράτη μέλη όπου οι επιταγές χρησιμοποιούνται συχνά για την εξόφληση αγορών στο εμπορικό κατάστημα (κυρίως Γαλλία, Ηνωμένο Βασίλειο και Ιρλανδία), το κανονιστικό πλαίσιο διαφέρει ενίοτε (για παράδειγμα, στη Γαλλία η ισχύουσα νομοθεσία απαγορεύει στις τράπεζες να εκδίδουν επιταγές έναντι αντιτίμου), και σε κάθε περίπτωση οι επιταγές έχουν πολύ διαφορετικά χαρακτηριστικά από τις κάρτες (το βιβλίο επιταγών τελειώνει, συχνά οι επιταγές γίνονται δεκτές μόνο εάν επιδειχθεί κάρτα εγγύησης επιταγών ή δελτίο ταυτότητας, η επιταγή πρέπει να συμπληρωθεί, γεγονός που συνεπάγεται απώλεια χρόνου)(31).

(40) Επιπλέον, είναι φανερό ότι όλες οι μορφές πληρωμής εξ αποστάσεως (εντολές πληρωμής κ.λπ.) μπορούν να εξαιρεθούν από τη σχετική αγορά, καθότι δεν μπορούν να χρησιμοποιηθούν για πληρωμές σε καταστήματα όλης της χώρας.

(41) Απομένει να εξεταστεί εάν όλα τα είδη καρτών πρέπει να συμπεριληφθούν στη σχετική αγορά. Τα πιθανά κριτήρια βάσει των οποίων είναι δυνατό να διαχωριστούν μεταξύ τους οι διάφορες κάρτες είναι το κατά πόσον μια κάρτα μπορεί να χρησιμοποιηθεί διεθνώς ή μόνο στο κράτος όπου έχει εκδοθεί, και η διευκόλυνση των πληρωμών που παρέχει η κάρτα (άμεση χρέωση, προθεσμιακή χρέωση ή πίστωση). Στην πράξη, οι πιστωτικές κάρτες κατά κανόνα (αλλά όχι πάντα) ισχύουν διεθνώς, ενώ οι χρεωστικές κάρτες κατά κανόνα (αλλά όχι πάντα) ισχύουν στο εσωτερικό μιας χώρας. Σε πολλά κράτη μέλη πολλοί ιδιώτες κατέχουν τόσο εγχώριες χρεωστικές κάρτες, όσο και διεθνείς πιστωτικές κάρτες. Ασφαλώς, οι διεθνείς πιστωτικές κάρτες μπορούν να χρησιμοποιηθούν και για πληρωμές στο εσωτερικό (η πλειονότητα των πληρωμών με διεθνείς κάρτες αφορά πληρωμές στο εσωτερικό), και για πάρα πολλές πιστωτικές κάρτες η πιστωτική διευκόλυνση δεν χρησιμοποιείται ποτέ. Οι κάρτες Visa μπορούν πάντοτε να χρησιμοποιηθούν διεθνώς, αλλά δεν παρέχουν πάντα την ίδια διευκόλυνση πληρωμής: άλλοτε είναι πιστωτικές κάρτες ή κάρτες προθεσμιακής χρέωσης, ενίοτε δε είναι κάρτες άμεσης χρέωσης (ορισμένες κάρτες Visa/CB που εκδίδονται στη Γαλλία και ορισμένες κάρτες Visa/Delta που εκδίδονται στο Ηνωμένο Βασίλειο, για παράδειγμα).

(42) Στην παρούσα απόφαση διαπιστώνεται ότι οι διατάξεις των υπό εξέταση κανόνων της Visa δεν περιορίζουν τον ανταγωνισμό ούτε έχουν σημαντικές επιπτώσεις, ακόμη και στον στενότερο δυνατό ορισμό της αγοράς (δηλαδή, στην αγορά μόνο των διεθνών καρτών). Συνεπώς, δεν είναι απαραίτητο να προσδιοριστεί εάν πρέπει να συμπεριληφθούν στη σχετική αγορά άλλα είδη καρτών πληρωμής εκτός των διεθνών καρτών.

(43) Πρέπει επίσης να αναφερθεί εν συντομία ότι ο κανόνας απαγόρευσης των διακρίσεων θα μπορούσε να έχει επιπτώσεις στις αγορές στις οποίες δραστηριοποιούνται οι έμποροι (δηλαδή στις αγορές των διαφόρων προϊόντων και υπηρεσιών που πωλούν), καθότι περιορίζει την ελευθερία των εμπόρων να καθορίζουν μια περιθωριακή πτυχή της τιμολογιακής πολιτικής τους στις αγορές αυτές. Αλλά καθότι και πάλι διαπιστώθηκε ότι οι συνέπειες του κανόνα απαγόρευσης των διακρίσεων δεν είναι σημαντικές (βλέπε αιτιολογική σκέψη 53), δεν χρειάζεται να οριστεί λεπτομερέστερα καθεμιά από τις πολυάριθμες αυτές αγορές.

7.1.2.2. Σχετική γεωγραφική αγορά

(44) Η σχετική γεωγραφική αγορά περιλαμβάνει την περιοχή όπου οι ενδιαφερόμενες επιχειρήσεις συμμετέχουν στην προμήθεια προϊόντων ή στην παροχή υπηρεσιών, όπου οι όροι του ανταγωνισμού είναι επαρκώς ομοιογενείς και η οποία μπορεί να διακριθεί από γειτονικές κυρίως περιοχές, διότι στις εν λόγω περιοχές οι όροι του ανταγωνισμού διαφέρουν σημαντικά.

(45) Όσον αφορά τη γεωγραφική αγορά, η Επιτροπή εκτιμά ότι η σχετική αγορά που πρέπει να ληφθεί υπόψη για την εκτίμηση των συστημάτων πληρωμών με κάρτα από την άποψη του ανταγωνισμού είναι εθνική. Οι αγορές για την έκδοση καρτών πληρωμής και τη προσέλκυση εμπόρων που τις δέχονται είναι κατά βάση εθνικές αγορές(32). Το ίδιο ισχύει και για τις εγχώριες κάρτες πληρωμής. Επίσης για τις διεθνείς κάρτες πληρωμής οι όροι έκδοσης και προσέλκυσης δεν είναι ακόμη επαρκώς ομοιογενείς μεταξύ των διαφόρων κρατών μελών. Για παράδειγμα, εξακολουθούν να υπάρχουν σημαντικές διαφορές στις εμπορικές προμήθειες μεταξύ των διαφόρων χωρών(33). Επιπλέον, το επίπεδο του ανταγωνισμού διαφέρει μεταξύ των κρατών μελών. Για παράδειγμα, σε ορισμένα κράτη μέλη η προσέλκυση εμπόρων έχει ανατεθεί σε μία μόνο ή σε μερικές τράπεζες προσέλκυσης, ενώ σε άλλα κράτη μέλη η αγορά προσέλκυσης είναι πιο ανταγωνιστική.

(46) Ωστόσο, αν και η σχετική αγορά είναι κατά βάση εθνική, ιδιαίτερα οι διεθνείς έμποροι (δηλαδή οι έμποροι με καταστήματα σε διάφορα κράτη μέλη) και οι διεθνείς τράπεζες δείχνουν ολοένα και μεγαλύτερο ενδιαφέρον για τις διασυνοριακές δραστηριότητες, ιδιαίτερα για την κεντρική προσέλκυση, δηλαδή για τη σύναψη σύμβασης με μια τράπεζα της Κοινότητας η οποία παρέχει τους καλύτερους όρους, για την αποδοχή καρτών στα σημεία λιανικής πώλησης σε ολόκληρη την Κοινότητα. Μέχρι σήμερα ιδιαίτερα οι διεθνείς εταιρείες μίσθωσης αυτοκινήτων και τα ξενοδοχεία έχουν συνάψει συμβάσεις κεντρικής προσέλκυσης για τις κάρτες Visa με τράπεζες που ασκούν δραστηριότητες διεθνώς. Επιπλέον, κατόπιν αιτήματος της Επιτροπής, η Visa έχει άρει σταδιακά τα υπολειπόμενα εμπόδια για τις διασυνοριακές υπηρεσίες (βλέπε αιτιολογική σκέψη 58). Συνεπώς, η αγορά τουλάχιστον δυνητικά εκτείνεται σε ολόκληρη την Κοινότητα. Ωστόσο, ο επακριβής ορισμός της αγοράς για τους σκοπούς της παρούσας υπόθεσης μπορεί να παραμείνει ανοιχτός, λαμβανομένου υπόψη του γεγονότος ότι σκοπός της παρούσας απόφασης είναι να αποδειχθεί η απουσία παράβασης του άρθρου 81 παράγραφος 1 της συνθήκης ή/και του άρθρου 53 της συμφωνίας ΕΟΧ και ότι η μη παράβαση αποδεικνύεται ακόμη και βάσει του στενότερου ορισμού της αγοράς.

7.2. Η ΔΙΑΡΘΡΩΣΗ ΤΗΣ ΑΓΟΡΑΣ ΚΑΡΤΩΝ ΠΛΗΡΩΜΗΣ

7.2.1. Ανταγωνισμός μεταξύ συστημάτων

(47) Εκτός από την Visa, στην ευρωπαϊκή αγορά δραστηριοποιούνται σήμερα οι ακόλουθοι μεγάλοι διεθνείς οργανισμοί πληρωμής: Europay International και MasterCard International (μέσω της Europay), Japan Crédit Bureau (JCB) και τα διεθνή τριμερή συστήματα American Express και Dîners Club International. Μεταξύ αυτών των διεθνών οργανισμών πληρωμής η Europay (σε στενή συνεργασία με την MasterCard) είναι σαφώς ο σημαντικότερος ανταγωνιστής της Visa στην Ευρώπη. Η θέση της Visa είναι εν γένει ισχυρότερη από της Europay, αλλά υπάρχουν σημαντικές διαφορές μεταξύ των κρατών μελών(34). Η Visa είναι ιδιαίτερα ισχυρή στο Ηνωμένο Βασίλειο, στην Ισπανία, στη Γαλλία και στην Ιταλία. Η Europay, από την άλλη πλευρά, είναι ισχυρότερη, μεταξύ άλλων, στη Γερμανία, στις Κάτω Χώρες και στην Αυστρία(35).

(48) Εκτός από τις διεθνείς εταιρείες εκμετάλλευσης καρτών πληρωμής, στα κράτη μέλη δραστηριοποιούνται επίσης διάφορες εθνικές εταιρείες εκμετάλλευσης καρτών πληρωμής. Σε ορισμένα κράτη μέλη οι εθνικές χρεωστικές κάρτες συχνά είναι το συνηθέστερο μέσο πληρωμής πέραν των μετρητών.

7.2.2. Ανταγωνισμός στο πλαίσιο του ίδιου συστήματος

7.2.2.1. Έκδοση καρτών Visa

(49) Στα περισσότερα κράτη μέλη αρκετές τράπεζες εκδίδουν κάρτες Visa, είτε άμεσα ως πλήρη ή συνδεδεμένα μέλη της Visa είτε ως μέλη ενός συλλογικού μέλους. Ο αριθμός εκδοτριών τραπεζών ποικίλλει στα κράτη μέλη. Μόνο στη Φινλανδία υπάρχει ένας μόνο φορέας έκδοσης, το εθνικό συλλογικό μέλος Luottokunta.

7.2.2.2. Προσέλκυση εμπόρων για την αποδοχή καρτών Visa

(50) Οι δραστηριότητες προσέλκυσης της Visa χαρακτηρίζονται εν γένει από υψηλότερο βαθμό συγκέντρωσης, αλλά ο αριθμός των τραπεζών που πράγματι ασκούν δραστηριότητες προσέλκυσης ποικίλλει από χώρα σε χώρα. Για παράδειγμα, στη Γαλλία υπάρχουν πολλές τράπεζες προσέλκυσης εμπόρων που δέχονται τις κάρτες Visa, ενώ στη Δανία υπάρχει εκ των πραγμάτων μόνο ένα πλήρες μέλος της Visa που προσελκύει εμπόρους (η PBS, η μοναδική τράπεζα προσέλκυσης τόσο για τη Visa, όσο και για την Europay), όπως και στη Φινλανδία (η Luottokunta, η μοναδική τράπεζα προσέλκυσης τόσο για τη Visa, όσο και για την Europay). Στα άλλα κράτη μέλη όπου υπάρχει συλλογικό μέλος της Visa (δηλαδή στην Αυστρία, στο Βέλγιο, στην Ισπανία, στη Γαλλία και στη Σουηδία), οι προσελκύσεις εμπόρων για την αποδοχή των καρτών Visa στις συναλλαγές δεν γίνεται από τα ίδια τα συλλογικά μέλη, αλλά από αρκετά μέλη αυτών. Ωστόσο, στην πράξη συχνά μία μόνο τράπεζα κυριαρχεί στις δραστηριότητες προσέλκυσης. Για παράδειγμα, στις Κάτω Χώρες η VSB International είναι με διαφορά η σημαντικότερη τράπεζα προσέλκυσης, ενώ την ίδια θέση κατέχει στην Πορτογαλία η Unicre. Επιπλέον, στο Βέλγιο το 90 % περίπου όλων των πληρωμών με Visa προέρχονται από εμπόρους που είχε προσελκύσει η Bank Card Company.

7.3. Η ΘΕΣΗ ΤΗΣ VISA ΣΤΗΝ ΑΓΟΡΑ

(51) Στις εθνικές αγορές καρτών (διεθνείς κάρτες όπως η Visa και η EC/MC, κάρτες μεγάλων καταστημάτων), κύρια εθνικά συστήματα χρέωσης), η Visa κατέχει μερίδιο αγοράς από 4 % έως 51 % όσον αφορά τον αριθμό των καρτών σε κυκλοφορία. Με βάση τον όγκο και τηναξία των αγορών με κάρτα Visa, το μερίδιο αγοράς της Visa κυμαίνεται αντίστοιχα από 2 έως 95 % και 2 έως 93 %(36). Ωστόσο, η ισχύς της Visa στην αγορά δεν πρέπει να εκτιμάται μόνο με βάση τα μερίδια αγοράς. Ειδικότερα, η Visa έχει αναπτύξει και εκμεταλλεύεται ένα φάσμα καρτών πληρωμής, συμπεριλαμβανομένων των διεθνών πιστωτικών καρτών και καρτών προθεσμιακής χρέωσης (Visa), των διεθνών χρεωστικών καρτών (Electron), των καρτών για ΑΤΜ (Visa Plus) και ενός ηλεκτρονικού πορτοφολιού (Visa Cash). H έκδοση αυτών των καρτών και η προσέλκυση εμπόρων σε ολόκληρο τον κόσμο γίνεται μέσω ενός δικτύου τραπεζών. Ειδικότερα, η Visa, όπως και η Europay, πραγματοποιεί σημαντικές οικονομίες δικτύου: όλες σχεδόν οι τράπεζες εκδίδουν κάρτες Visa, οι οποίες γίνονται δεκτές από πολλά εμπορικά καταστήματα σε ολόκληρη την Κοινότητα. Επιπλέον, σημαντικός αριθμός εμπόρων, όπως οι αεροπορικές εταιρείες, οι έμποροι λιανικής πώλησης μέσω του internet, οι εταιρείες ταχυδρομικών παραγγελιών, τα εστιατόρια, εξαρτώνται από την ύπαρξη δικτύων διεθνών καρτών όπως η Visa με πολλούς χρήστες.

(52) Μολονότι δεν υπάρχουν σημαντικοί νομικοί/κανονιστικοί φραγμοί για την είσοδο συστημάτων πληρωμής με κάρτα στην αντίστοιχη αγορά της Κοινότητας, και οι τράπεζες μπορούν να συναλλάσσονται με ανταγωνιστικά συστήματα, όπως η American Express, και η JCB, τα συστήματα Visa και Europay παρέχουν οικονομίες δικτύου και αποτελούν μη ανακτήσιμες επενδύσεις για τις τράπεζες, με αποτέλεσμα να μην πιθανολογείται η καθιέρωση ενός μεγάλου νέου συστήματος. Ένα πολύ μεγάλο ποσοστό τραπεζών στην Κοινότητα είναι μέλη μιας ή και των δύο αυτών συστημάτων, είτε άμεσα είτε μέσω ενός συλλογικού μέλους. Προσελκύουν μεγάλο ποσοστό εμπόρων για τις κάρτες Visa και Eurocard-MasterCard. Υπό τις συνθήκες αυτές θα ήταν εμπορικώς δύσκολο να καθιερωθεί στην αγορά οποιοδήποτε νέο προϊόν που δεν θα προερχόταν από τα δύο υφιστάμενα συστήματα. Ωστόσο, η παρουσία άλλων εταιρειών εκμετάλλευσης πιστωτικών και χρεωστικών καρτών όπως η American Express, η Diners Club και η JCB δείχνει ότι η είσοδος στην αγορά δεν είναι αδύνατη.

7.4. ΑΠΟΦΑΣΕΙΣ ΕΝΩΣΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ/ΣΥΜΦΩΝΙΕΣ ΜΕΤΑΞΥ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ

(53) Η Visa και καθένα από τα μέλη της, είτε πρόκειται για χρηματοπιστωτικά ιδρύματα είτε για οργανισμούς που ανήκουν σε χρηματοπιστωτικά ιδρύματα, ασκούν οικονομική δραστηριότητα και συνεπώς αποτελούν επιχειρήσεις κατά την έννοια του άρθρου 81 παράγραφος 1 της συνθήκης και του άρθρου 53 της συμφωνίας ΕΟΧ. Επιπλέον, τόσο η Visa (εταιρεία άνευ μετοχικού κεφαλαίου που ελέγχεται από τις τράπεζες που είναι μέλη της ιδιαίτερα μέσω της εκπροσώπησης τους στο διεθνές και στα περιφερειακά συμβούλια των διευθυντών) όσο και τα εθνικά συλλογικά μέλη της είναι ενώσεις επιχειρήσεων κατά την έννοια του άρθρου 81 παράγραφος 1 της συνθήκης και του άρθρου 53 της συμφωνίας ΕΟΧ. Συνεπώς, οι κανόνες που διέπουν τα συστήματα πληρωμής με κάρτα Visa μπορούν να θεωρηθούν είτε ως αποφάσεις ενώσεως επιχειρήσεων είτε ως συμφωνίες μεταξύ επιχειρήσεων. Οι εν λόγω αποφάσεις/συμφωνίες είναι το καταστατικό και οι (διεθνείς ή κοινοτικοί) κανόνες λειτουργίας, η δε ένωση/επιχείρηση είναι η Visa· τα μέλη που αποτελούν την ένωση/τις επιχειρήσεις είναι οι δικαιοδόχοι του συστήματος πληρωμών Visa.

7.5. ΠΕΡΙΟΡΙΣΜΟΣ ΤΟΥ ΑΝΤΑΓΩΝΙΣΜΟΥ

7.5.1.1. Ο κανόνας απαγόρευσης των διακρίσεων

(54) Ο κανόνας απαγόρευσης των διακρίσεων που περιλαμβάνεται μεταξύ των κανόνων της Visa περιορίζει την ελευθερία δράσης των εμπόρων, κατά το μέτρο που δεν τους επιτρέπει να επιβάλλουν (πρόσθετες) επιβαρύνσεις για τη χρησιμοποίηση των καρτών Visa. Τούτο ενδέχεται να περιορίζει τον ανταγωνισμό. Ωστόσο, η ενδεχόμενη αυτή επίδραση δεν είναι σημαντική, σύμφωνα με τα αποτελέσματα των ερευνών αγοράς(37) που πραγματοποιήθηκαν με πρωτοβουλία της Επιτροπής σε χώρες όπου έχει καταργηθεί ο εν λόγω κανόνας (δηλαδή στη Σουηδία και στις Κάτω Χώρες). Τούτο μπορεί να αιτιολογηθεί ως ακολούθως.

(55) Πρώτον, μολονότι η κατάργηση του κανόνα απαγόρευσης των διακρίσεων αποκαθιστά την ελευθερία των εμπόρων να καθορίζουν τις τιμές τους κατά το δοκούν, είναι λίγοι σχετικά οι έμποροι (περίπου 5 % στη Σουηδία και 10 % στις Κάτω Χώρες) που κάνουν χρήση αυτού του δικαιώματος επιβάλλοντας χρέωση στους κατόχους καρτών. Η συντριπτική πλειονότητα των εμπόρων δεν εκμεταλλεύονται τη δυνατότητα πρόσθετης χρέωσης που τους παρέχει η κατάργηση του εν λόγω κανόνα. Σύμφωνα με τους εμπόρους που συμμετείχαν στην έρευνα, το γεγονός αυτό οφείλεται κυρίως στην αναμενόμενη αρνητική αντίδραση των κατόχων καρτών, η οποία θα οδηγούσε σε απώλεια πελατείας. Το γεγονός αυτό δείχνει ότι ο κανόνας απαγόρευσης των διακρίσεων έχει περιορισμένη επίδραση στον ανταγωνισμό στη διασυστημική αγορά μεταξύ συστημάτων πληρωμών με κάρτα, καθότι η επιβολή (πρόσθετων) επιβαρύνσεων είναι ένας παράγοντας που θα μπορούσε να επηρεάσει την απόφαση του καταναλωτή για το ποια κάρτα θα χρησιμοποιήσει, αλλά ακόμη και μετά την κατάργηση του κανόνα απαγόρευσης των διακρίσεων ο παράγοντας αυτός δεν διαδραμάτισε σημαντικό ρόλο.

(56) Δεύτερον, οι περισσότεροι έμποροι όχι μόνο δεν επιβάλλουν πρόσθετη χρέωση, αλλά επιπλέον ισχυρίζονται ότι η κατάργηση του κανόνα απαγόρευσης των διακρίσεων δεν είχε καμία επίδραση στις προμήθειες που καταβάλλουν οι ίδιοι. Ορισμένοι έμποροι διατείνονται μάλιστα ότι οι εμπορικές προμήθειες αυξήθηκαν μετά την κατάργηση του κανόνα απαγόρευσης των διακρίσεων. Συνεπώς, η κατάργηση του εν λόγω κανόνα είχε αμελητέα επίδραση στη ενδοσυστημική αγορά προσέλκυσης (δεν φαίνεται να αυξάνει τον ανταγωνισμό μεταξύ των τραπεζών προσέλκυσης ώστε να προκύπτει μείωση των τιμών).

(57) Τρίτον, όσον αφορά τις συνέπειες της κατάργησης του κανόνα απαγόρευσης των διακρίσεων στον ανταγωνισμό μεταξύ εμπόρων (στις αγορές των διαφόρων προϊόντων και υπηρεσιών που πωλούν οι έμποροι), επισημαίνεται κατ' αρχάς ότι η αποδοχή της πληρωμής με κάρτα αποτελεί δευτερεύουσα υπηρεσία σε σχέση με τη βασική εμπορική δραστηριότητα του εμπόρου και ότι η υπηρεσία αυτή δεν "πωλείται" ποτέ αυτοτελώς. Η τιμολόγηση αυτής της δευτερεύουσας υπηρεσίας συμβάλλει κατά ένα πολύ μικρό ποσοστό στη διαμόρφωση της τιμής που προσφέρει ο έμπορος, ενώ οι έρευνες αγοράς δείχνουν ότι η κατάργηση του κανόνα απαγόρευσης των διακρίσεων δεν είχε καμία ουσιώδη επίδραση στον ανταγωνισμό τιμών μεταξύ των εμπόρων στις αγορές αυτές [διότι η επιβολή (πρόσθετων) επιβαρύνσεων ήταν περιορισμένη, όπως προαναφέρθηκε], ούτε αύξησε τη διαφάνεια των τιμών για τους καταναλωτές, διότι, όπως προαναφέρθηκε, στην πράξη λίγοι μόνο έμποροι επιβάλλουν πρόσθετες επιβαρύνσεις. Ακόμη και όταν επιβάλλουν πρόσθετες επιβαρύνσεις, τούτο δεν διαφωτίζει τους καταναλωτές σχετικά με το πραγματικό κόστος της κάρτας, δεδομένου ότι οι έμποροι δύνανται να χρεώνουν περισσότερο από τις εμπορικές προμήθειες και πράγματι ορισμένοι το πράττουν π.χ. ιδιαίτερα στον τομέα των ταξί και των ταξιδιωτικών πρακτορείων.

(58) Συνεπώς, βάσει των εμπειρικών στοιχείων που συγκεντρώθηκαν από τις έρευνες αγοράς, ο κανόνας απαγόρευσης των διακρίσεων δεν έχει σημαντική επίδραση στον ανταγωνισμό και συνεπώς δεν μπορεί να θεωρηθεί ότι επηρεάζει τον ανταγωνισμό κατά την έννοια του άρθρου 81 παράγραφος 1 της συνθήκης και του άρθρου 53 της συμφωνίας ΕΟΧ.

7.5.1.2. Οι τροποποιηθέντες κανόνες σχετικά με τη διασυνοριακή έκδοση καρτών

(59) Οι αρχικοί κανόνες της Visa σχετικά με τη διασυνοριακή έκδοση καρτών δημιουργούσαν αρκετούς φραγμούς για τις τράπεζες που επιθυμούσαν να εκδίδουν κάρτες Visa σε ολόκληρη την Κοινότητα. Πρώτον, οι κανόνες της Visa - με δύο πολύ συγκεκριμένες εξαιρέσεις - δεν επέτρεπαν κατ' ουσίαν τη διασυνοριακή έκδοση καρτών, δεδομένου ότι οι τράπεζες έπρεπε να διατηρούν υποκατάστημα ή θυγατρική στην επικράτεια που τις ενδιέφερε. Ο όρος αυτός θα ερχόταν σε αντίθεση με την αρχή της αμοιβαίας αναγνώρισης που προβλέπεται στη οδηγία 2000712/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 20ής Μαρτίου 2000, σχετικά με την ανάληψη και την άσκηση δραστηριότητας πιστωτικών ιδρυμάτων(38) για τον τραπεζικό τομέα, εάν επιβαλλόταν από δημόσια αρχή. Δεύτερον, στις χώρες όπου υπάρχουν εθνικά συλλογικά μέλη της Visa (δηλαδή στα περισσότερα κράτη μέλη σήμερα), αυτά πρέπει να δώσουν προηγουμένως τη συγκατάθεση τους για την ίδρυση υποκαταστήματος στο εξωτερικό και δύνανται να επιβάλουν πρόσθετους όρους στους υποψηφίους.

(60) Η Επιτροπή θεωρεί ότι οι τροποποιημένοι κανόνες της Visa σχετικά με τη διασυνοριακή έκδοση καρτών, οι οποίοι δεν προβλέπουν πλέον την ίδρυση θυγατρικής ή υποκαταστήματος και συνεπώς δεν απαιτείται η προηγούμενη έγκριση ενός συλλογικού μέλους, δεν περιορίζουν τον ανταγωνισμό κατά την έννοια του άρθρου 81 παράγραφος 1 της συνθήκης και του άρθρου 53 της συμφωνίας ΕΟΧ.

7.5.1.3. Οι τροποποιηθέντες κανόνες σχετικά με τη διασυνοριακή προσέλκυση εμπόρων

(61) Οι κανόνες της Visa αρχικά περιόριζαν πολύ τη δυνατότητα διασυνοριακής προσέλκυσης εμπόρων, όπως και τη δυνατότητα διασυνοριακής έκδοσης καρτών. Εκτός από πολύ συγκεκριμένες κατηγορίες εμπόρων με διεθνείς δραστηριότητες, οι τράπεζες έπρεπε προηγουμένως να ιδρύσουν υποκατάστημα ή θυγατρική στην επικράτεια που τις ενδιέφερε, αφού λάμβαναν τη συγκατάθεση των συλλογικών μελών για την ίδρυση υποκαταστήματος στο εξωτερικό. Ωστόσο, η Visa International διεύρυνε το πρόγραμμα της διασυνοριακής προσέλκυσης εμπόρων από την 1η Ιανουαρίου 1999 σε όλες τις κατηγορίες εμπόρων με διεθνείς δραστηριότητες και, από την 1η Οκτωβρίου 2000 στους εμπόρους με εθνικές δραστηριότητες.

(62) Το γεγονός ότι, βάσει των κανόνων της Visa, οι τράπεζες διασυνοριακής προσέλκυσης εμπόρων πρέπει ενδεχομένως να τηρούν ορισμένους εγχώριους κανόνες που εφαρμόζονται στην εκάστοτε χώρα, εφόσον αυτοί έχουν αναγνωριστεί από την Visa International, δεν μπορεί καθεαυτό να θεωρηθεί ως εμπόδιο που θέτει η Visa International στη διασυνοριακή προσέλκυση εμπόρων, διότι διαφορετικά θα είχαν εφαρμογή αυτόματα οι διεθνείς κανόνες της Visa, και δεν υπάρχει καμία προφανής αιτία για την οποία η διασυνοριακή προσέλκυση θα ήταν δυσκολότερη βάσει των εθνικών κανόνων από ό,τι βάσει των διεθνών κανόνων της Visa International. Τούτο βεβαίως ισχύει εφόσον οι εν λόγω εγχώριοι κανόνες είναι σύμφωνοι με τους κοινοτικούς κανόνες ανταγωνισμού.

7.5.1.4. Η αρχή των περιφερειακών αδειών

(63) Η αρχή της χορήγησης περιφερειακών αδειών που προβλέπουν οι κανόνες της Visa περιορίζει την ελευθερία δράσης των τραπεζών που συμμετέχουν στα συστήματα πληρωμής με κάρτα Visa: κατ' αρχήν δεν επιτρέπεται στις τράπεζες να εκδίδουν κάρτες και να προσελκύουν εμπόρους εκτός της περιοχής στην οποία διατηρούν υποκατάστημα ή θυγατρική και για την οποία κατέχουν άδεια. Η περιοχή αυτή συνήθως καλύπτει ένα μόνο κράτος μέλος(39). Επιπλέον, οι κανόνες της Visa σχετικά με τις διασυνοριακές υπηρεσίες περιορίζουν την ελευθερία δράσης των δυνητικών κατόχων καρτών και εμπόρων, οι οποίοι δεν έχουν την ευχέρεια να αναζητούν τον προμηθευτή υπηρεσιών πληρωμής με κάρτα της επιλογής τους.

(64) Μολονότι περιορίζει την εμπορική ελευθερία των εμπλεκομένων, η Επιτροπή δεν θεωρεί ότι η αρχή των περιφερειακών αδειών καθεαυτή περιορίζει αισθητά τον ανταγωνισμό κατά την έννοια του άρθρου 81 παράγραφος 1 της συνθήκης και του άρθρου 53 της συμφωνίας ΕΟΧ, καθότι κάθε μέλος της Visa δύναται να τροποποιήσει την αρχική άδεια εκμετάλλευσης εμπορικού σήματος ή να αποκτήσει μια πρόσθετη άδεια, ανάλογα με την ισχύουσα νομοθεσία σχετικά με τα εμπορικά σήματα, για οποιαδήποτε άλλη περιοχή στην οποία της επιτρέπεται να ασκεί τραπεζικές δραστηριότητες.

7.5.1.5. Προϋπόθεση για την προσέλκυση πελατών είναι η έκδοση καρτών

(65) Το γεγονός ότι όλα τα μέλη του συστήματος πληρωμών με κάρτα Visa πρέπει πρώτα να εκδώσουν κάρτες (και μάλιστα έναν επαρκή αριθμό καρτών) για να έχουν το δικαίωμα να προσελκύουν εμπόρους περιορίζει την εμπορική ελευθερία των συμμετεχουσών τραπεζών. Ωστόσο, η υποχρέωση έκδοσης καρτών μπορεί να θεωρηθεί ότι προωθεί την ανάπτυξη του συστήματος των καρτών Visa εξασφαλίζοντας την ευρεία χρησιμοποίηση τους από τους καταναλωτές, γεγονός που καθιστά το σύστημα ελκυστικότερο για τους εμπόρους. Το γεγονός ότι η έκδοση καρτών αποτελεί προϋπόθεση για την προσέλκυση εμπόρων δεν δημιουργεί καθεαυτό σημαντικούς φραγμούς για την είσοδο στην αγορά προσέλκυσης εμπόρων. Ειδικότερα, όσον αφορά τη διασυνοριακή προσέλκυση, σύμφωνα με τη Visa λαμβάνονται υπόψη οι κάρτες που εκδίδονται σε όλες της χώρες της ΕΚ και της ΕΖΕΣ. Συνεπώς, η εν λόγω προϋπόθεση δεν περιορίζει καθεαυτή αισθητά τον ανταγωνισμό και, συνεπώς, δεν εμπίπτει στο πεδίο εφαρμογής του άρθρου 81 παράγραφος 1 της συνθήκης και του άρθρου 53 της συμφωνίας ΕΟΧ.

7.5.1.6. Ο κανόνας αποδοχής όλων των καρτών

(66) Πρέπει να σημειωθεί ότι ο κανόνας αποδοχής όλων των καρτών στο πλαίσιο του συστήματος πληρωμών με κάρτα Visa, ο οποίος υποχρεώνει τους εμπόρους να δέχονται όλες τις έγκυρες κάρτες με το σύμβολο Visa ή Electron που χρησιμοποιούνται κανονικά για πληρωμές, δεν σημαίνει ότι οι έμποροι που δέχονται μια συγκεκριμένη κάρτα Visa είναι υποχρεωμένοι να δέχονται υπό τους ίδιους όρους όλα τα άλλα προϊόντα της Visa, π.χ. την χρεωστική κάρτα Electron. Ωστόσο, οι έμποροι είναι υποχρεωμένοι να δέχονται κάθε έγκυρη κάρτα με το σήμα Visa ανεξαρτήτως του είδους της, δηλαδή όλες τις κάρτες Visa. Για παράδειγμα, οι έμποροι που δέχονται τις κάρτες Visa πρέπει να δέχονται όλες τις κάρτες Visa, είτε έχουν εκδοθεί ως πιστωτικές κάρτες (όπως συμβαίνει κατά κανόνα στο Ηνωμένο Βασίλειο), ως κάρτες προθεσμιακής χρέωσης (π.χ. όπως συνήθως συμβαίνει στο Βέλγιο) ή ως κάρτες άμεσης χρέωσης (όπως συμβαίνει ενίοτε στο Ηνωμένο Βασίλειο και τη Γαλλία, για παράδειγμα) και είτε είναι, για παράδειγμα, απλές κάρτες Visa είτε εταιρικές κάρτες Visa.

(67) Η Επιτροπή συμφωνεί με τη Visa ότι ο κανόνας αποδοχής όλων των καρτών προωθεί την ανάπτυξη των συστημάτων πληρωμών της Visa, καθότι εξασφαλίζει την καθολική αποδοχή των καρτών, ανεξαρτήτως της ταυτότητας της εκδότριας τράπεζας. Το σύστημα πληρωμών της Visa δεν θα μπορούσε να λειτουργήσει κανονικά, εάν ένας έμπορος ή μια τράπεζα προσέλκυσης μπορούσε να μην κάνει δεκτές, για παράδειγμα, τις κάρτες που έχουν εκδοθεί από τράπεζες του εξωτερικού (ή, κάρτες που έχουν εκδοθεί από άλλες εγχώριες τράπεζες). Για να μπορεί να αναπτυχθεί ένα σύστημα πληρωμών, οι εκδότριες τράπεζες πρέπει να έχουν τη βεβαιότητα ότι οι κάρτες τους θα γίνονται δεκτές από εμπόρους συμβεβλημένους με άλλες τράπεζες προσέλκυσης. Χωρίς αυτή τη βεβαιότητα, ένα σήμα ή ένας λογότυπος σε μια κάρτα πληρωμών χάνει σχεδόν κάθε νόημα και χρησιμότητα, ιδίως προκειμένου για διεθνείς κάρτες. Σημειωτέον δε ότι συχνά τα συστήματα πληρωμών με κάρτα βασίζονται στις πληρωμές των ταξιδιωτών στο εξωτερικό.

(68) Το γεγονός ότι βάσει του κανόνα της Visa περί αποδοχής όλων των καρτών, οι έμποροι είναι υποχρεωμένοι να δέχονται όλες τις έγκυρες κάρτες με ένα συγκεκριμένο σήμα, ανεξαρτήτως του είδους της κάρτας και της εμπορικής προμήθειας, δεν μπορεί να θεωρηθεί ότι περιορίζει τον ανταγωνισμό. Το γεγονός ότι οι τράπεζες προσέλκυσης ενδέχεται να χρεώνουν διαφορετικές εμπορικές προμήθειες δεν αποδεικνύει ότι τα διάφορα είδη καρτών Visa είναι προϊόντα μη συνδεόμενα μεταξύ τους. Επιπλέον, η εμπορική προμήθεια καθορίζεται από τις τράπεζες προσέλκυσης και όχι από την Visa International, σε πολλές δε περιπτώσεις οι εμπορικές προμήθειες αποτελούν αντικείμενο διαπραγμάτευσης κατά περίπτωση. Εάν επαφίετο σε κάθε μεμονωμένο έμπορο να αποφασίσει εάν θα δέχεται ή όχι μια συγκεκριμένη κάρτα Visa βάσει μόνο της εμπορικής προμήθειας που του χρεώνει η τράπεζα του, τούτο θα έθετε σε σοβαρό κίνδυνο την καθολική αποδοχή των διεθνών καρτών πληρωμής Visa. Οι κάτοχοι καρτών δεν θα γνώριζαν εκ των προτέρων εάν θα γίνει δεκτή η κάρτα Visa τους. Ελήφθη επίσης υπόψη το γεγονός ότι οι τράπεζες εκδίδουν διαφορετικά είδη καρτών Visa, ιδίως οι τράπεζες διαφορετικών χωρών. Είναι σαφές ότι εάν οι έμποροι αποφάσιζαν εάν θα δέχονταν ή όχι μια συγκεκριμένη κάρτα Visa, βασιζόμενοι αποκλειστικά στην εμπορική προμήθεια που πρέπει να καταβάλλουν, τούτο θα υπονόμευε τον διεθνή χαρακτήρα της κάρτας. Επιπλέον, ο κανόνας αποδοχής όλων των καρτών της Visa International δεν υποχρεώνει τους εμπόρους να δέχονται μελλοντικά είδη καρτών Visa, καθότι μπορούν ανά πάσα στιγμή να πάψουν να δέχονται κάρτες Visa.

(69) Συνεπώς, διαπιστώνεται ότι ο κανόνας αποδοχής όλων των καρτών που προβλέπεται στους κανόνες της Visa δεν εμπίπτει στο πεδίο εφαρμογής του άρθρου 81 παράγραφος 1 της συνθήκης και του άρθρου 53 της συμφωνίας ΕΟΧ.

7.6. ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ ΣΤΙΣ ΣΥΝΑΛΛΑΓΕΣ ΜΕΤΑΞΥ ΚΡΑΤΩΝ ΜΕΛΩΝ

(70) Κατά την πάγια νομολογία του Δικαστηρίου των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων, για να μπορεί μια συμφωνία ή πρακτική να επηρεάσει τις συναλλαγές μεταξύ κρατών μελών, πρέπει να μπορεί να πιθανολογηθεί σε επαρκή βαθμό, βάσει ενός συνόλου νομικών ή πραγματικών αντικειμενικών στοιχείων, ότι μπορεί να επηρεάσει άμεσα ή έμμεσα, πραγματικά ή δυνητικά τα εμπορικά ρεύματα μεταξύ κρατών μελών κατά τρόπο που θα μπορούσε να θέσει σε κίνδυνο την πραγματοποίηση των στόχων μιας ενιαίας αγοράς μεταξύ των κρατών μελών(40). Ο επηρεασμός του ενδοκοινοτικού εμπορίου προκύπτει εν γένει από τη συνδρομή πολλών παραγόντων, οι οποίοι, λαμβανόμενοι μεμονωμένα, δεν θα ήταν κατ' ανάγκη αποφασιστικοί(41). Επιπλέον, κατά την πάγια νομολογία του Δικαστηρίου ο επηρεασμός του ενδοκοινοτικού εμπορίου πρέπει να είναι αισθητός, μολονότι το Δικαστήριο έχει διευκρινίσει ότι αρκεί να αποδειχθεί ο δυνητικός επηρεασμός(42).

(71) Οι κάρτες Visa είναι εξ ορισμού μέσα διασυνοριακής πληρωμής, δηλαδή χρησιμοποιούνται από τους κατόχους τους όχι μόνο στη χώρα στην οποία έχουν εκδοθεί, αλλά και για πληρωμές σε εμπορικά καταστήματα ή για αναλήψεις μετρητών σε άλλα κράτη μέλη. Σύμφωνα με τη Visa, το 1998 το [επαγγελματικό απόρρητο - 10 % περίπου] περίπου του συνόλου των συναλλαγών με κάρτα Visa στην Κοινότητα ήταν διεθνείς συναλλαγές. Οι κανόνες της Visa έχουν εφαρμογή τουλάχιστον σε ολόκληρη την κοινή αγορά.

(72) Με βάση τα προαναφερθέντα, οι διάφορες διατάξεις που περιέχουν οι κανόνες της Visa επηρεάζουν τουλάχιστον δυνητικά τις συναλλαγές μεταξύ κρατών μελών,

ΕΞΕΔΩΣΕ ΤΗΝ ΠΑΡΟΥΣΑ ΑΠΟΦΑΣΗ:

Άρθρο 1

Βάσει των στοιχείων που έχει στη διάθεση της, η Επιτροπή διαπιστώνει ότι δεν συντρέχουν λόγοι παρέμβασης της βάσει του άρθρου 81 παράγραφος 1 της συνθήκης ΕΚ ή/και του άρθρου 53 της συμφωνίας ΕΟΧ, σχετικά με τις ακόλουθες διατάξεις των κοινοποιηθέντων κανόνων και κανονισμών που διέπουν το σύστημα πληρωμών με κάρτα της Visa International:

- την αρχή των περιφερειακών αδειών που προβλέπεται στο άρθρο 2.10 του καταστατικού της Visa International και του περιφερειακού διοικητικού συμβουλίου ("the By-Laws"),

- τον κανόνα περί απαγόρευσης των διακρίσεων που προβλέπεται στο άρθρο 5.2.C των γενικών κανόνων και των κανόνων λειτουργίας της Visa International: ("the General Rules"),

- τους τροποποιηθέντες κανόνες σχετικά με τη διασυνοριακή έκδοση καρτών που προβλέπονται στο άρθρο 2.10 του καταστατικού, στο άρθρο 3.03 του καταστατικού και στο άρθρο 3.2.G των γενικών κανόνων,

- τους τροποποιηθέντες κανόνες σχετικά με τη διασυνοριακή προσέλκυση εμπόρων που προβλέπονται στο άρθρο 2.10 του καταστατικού, στο άρθρο 4.2.A.2b των γενικών κανόνων και στο άρθρο 4.11 των περιφερειακών λειτουργικών κανόνων για την Ευρωπαϊκή Ένωση,

- το γεγονός ότι προϋπόθεση για την προσέλκυση εμπόρων είναι η έκδοση καρτών, όπως προβλέπεται στο άρθρο 2.04-2.07 του καταστατικού,

- τον κανόνα αποδοχής όλων των καρτών που προβλέπεται στα άρθρα 4.2.A.1.C και 5.2.Β.1 των γενικών κανόνων.

Άρθρο 2

Η παρούσα απόφαση απευθύνεται στην: Visa International Service Association European Union Region 99 Kensington High Street London W8 5TE Ηνωμένο Βασίλειο.

Βρυξέλλες, 9 Αυγούστου 2001.

Για την Επιτροπή

Mario Monti

Μέλος της Επιτροπής

(1) ΕΕ C 316 της 10.11.2001.

(2) ΕΕ 13 της 21.2.1962, σ. 204/62.

(3) ΕΕ L 148 της 15.6.1999, σ. 5.

(4) ΕΕ C 293 της 14.10.2000, σ. 18.

(5) Η πολυμερής διατραπεζική προμήθεια Visa είναι προμήθεια ανά συναλλαγή που καταβάλλεται, σύμφωνα με τους κανόνες της Visa, μεταξύ δύο τραπεζών που μετέχουν σε πληρωμή με κάρτα Visa. Συνήθως καταβάλλεται από την τράπεζα του εμπόρου προς την τράπεζα του κατόχου της κάρτας.

(6) Η καταγγελία της Eurocommerce στρέφεται κυρίως κατά της διατραπεζικής προμήθειας που προβλέπεται, μεταξύ άλλων, στους κανόνες σχετικά με τις πληρωμές με κάρτα της Visa International. H διάταξη αυτή τελεί ακόμη υπό εξέταση και δεν αποτελεί αντικείμενο της παρούσας απόφασης.

(7) Οι διατάξεις της Visa σχετικά με την αποδοχή μελών τελούν ακόμη υπό εξέταση στο πλαίσιο καταγγελίας της Morgan Stanley Dean Witter (υπόθεση Comp/37.860) και δεν αποτελούν αντικείμενο της παρούσας απόφασης.

(8) Στα ακόλουθα κράτη μέλη υπάρχει συλλογικό μέλος της Visa: Αυστρία (Visa Austria), Βέλγιο (Visa Belgium), Δανία (PBS), Φινλανδία (Luottokunta Kreditlag), Γαλλία (Groupement Carte Bleue), Λουξεμβούργο (VisaLux), Ισπανία (Sistema 4B και Visa Espana) και Σουηδία (Visa Sweden Association).

(9) Πρόκειται για την Luottokunta στη Φινλανδία.

(10) Συνεπάγεται τη σύναψη συμβάσεων με τους εμπόρους λιανικής ως προς τη διαδικασία πληρωμής και άλλες υπηρεσίες σχετικές με την αποδοχή της κάρτας Visa.

(11) Εξαίρεση αποτελούν η Luottokunta, η PBS και η VisaLux.

(12) Εκτός της VisaLux στο Λουξεμβούργο και της Sistema 4B στην Ισπανία.

(13) [παράλειψη - επαγγελματικό απόρρητο].

(14) [παράλειψη - επαγγελματικό απόρρητο].

(15) [παράλειψη - επαγγελματικό απόρρητο].

(16) [παράλειψη - επαγγελματικό απόρρητο].

(17) [παράλειψη - επαγγελματικό απόρρητο].

(18) [παράλειψη - επαγγελματικό απόρρητο].

(19) [παράλειψη - επαγγελματικό απόρρητο].

(20) [παράλειψη - επαγγελματικό απόρρητο].

(21) [παράλειψη - επαγγελματικό απόρρητο].

(22) [παράλειψη - επαγγελματικό απόρρητο].

(23) [παράλειψη - επαγγελματικό απόρρητο].

(24) ΕΕ C 293 της 14.10.2000, σ. 18.

(25) Για παράδειγμα, πιστωτικές κάρτες, κάρτες προθεσμιακής χρέωσης (επίσης γνωστές ως χρεωστικές κάρτες), κάρτες άμεσης χρέωσης, ηλεκτρονικά πορτοφόλια, κάρτες "αγορών" (γνωστές επίσης ως κάρτες καταστημάτων ή κάρτες ιδίου σήματος), είτε εθνικές είτε διεθνείς.

(26) Για παράδειγμα, ευρωεπιταγές, ταξιδιωτικές επιταγές ή εθνικές επιταγές.

(27) Απόφαση της 30ής Ιουνίου1993 στην υπόθεση IV/M.350 WestLB/Thomas Cook, όπου στην αιτιολογική σκέψη 9 αναφέρονται τα εξής: "... φαίνεται ότι οι ταξιδιωτικές επιταγές σε κάποιο βαθμό ανταγωνίζονται τις άλλες μεθόδους πληρωμής, όπως για παράδειγμα τις πιστωτικές κάρτες και τις ευρωεπιταγές". Απόφαση 85/77/ΕΟΚ της Επιτροπής στην υπόθεση IV/30.717 - Uniform Eurochèques (EE L 35 της 7.2.1985, σ. 43), όπου στην αιτιολογική σκέψη 41 αναφέρεται ότι κάποιος που ταξιδεύει σε ξένη χώρα μπορεί να επιλέξει διάφορα μέσα πληρωμής, όπως μετρητά, ταξιδιωτικές επιταγές, ταχυδρομικές εντολές, πιστωτικές κάρτες, κάρτες ΑΤΜ και ευρωεπιταγές.

(28) Nabanco Bancard Corporation κατά Visa USA [596 F. Supp.1231 (S.D. Fia. 1980) affid 770 F 2d 592 (11th Cir. 1986)] και South Trust Corporation κατά Plus System [(71.219 (N.D. Ala. 1995)].

(29) Σε ένα τετραμερές σύστημα καρτών πληρωμής, όπως η Visa, πρέπει να θεωρούνται ως καταναλωτές τόσο οι έμποροι (ως πελάτες της τράπεζας προσέλκυσης), όσο και οι κάτοχοι καρτών (ως πελάτες της εκδότριας τράπεζας). Για να καθοριστούν επίσης τα προϊόντα που είναι επαρκή υποκατάστατα των καρτών Visa, πρέπει να ληφθεί υπόψη τόσο η θέση των εμπόρων, όσο και η θέση των κατόχων καρτών. Η συμπεριφορά τους είναι αλληλένδετη. Ειδικότερα, η πολιτική που εφαρμόζουν οι έμποροι σχετικά με την αποδοχή καρτών εξαρτάται από τις προτιμήσεις των πελατών σχετικά με τον τρόπο πληρωμής.

(30) Πρέπει να σημειωθεί σχετικά ότι οι αποφάσεις της Επιτροπής τις οποίες μνημονεύει η Visa, εκτός του ότι είναι μάλλον παλαιές και δεν λαμβάνουν υπόψη τις πιο πρόσφατες εξελίξεις στον τομέα των πληρωμών, αφορούν τη δυνατότητα υποκατάστασης των επιταγών από άλλα μέσα πληρωμής και όχι το αντίστροφο. Επιπλέον, και στις δύο αποφάσεις η Επιτροπή άφησε ανοιχτό το θέμα του επακριβούς ορισμού της σχετικής αγοράς.

(31) Επί του παρόντος οι ευρωεπιταγές σε ευρώ είναι εγγυημένες μέχρι του ποσού των 170 ευρώ. Από την 1η Ιανουαρίου 2002 θα καταργηθεί η λειτουργία της ευρωεπιταγής ως εγγύησης.

(32) Βλέπε για παράδειγμα την απόφαση 96/454/ΕΚ της Επιτροπής στην υπόθεση BNP/Dresdner Bank στην υπόθεση IV/34.607 (EE L 188 της 27.7.1996, σ. 37), όπου η Επιτροπή χώρισε τις τραπεζικές και άλλες χρηματοπιστωτικές υπηρεσίες σε τρεις μεγάλες κατηγορίες: τραπεζικές υπηρεσίες στο ευρύ συναλλακτικό κοινό ("retail banking"), τραπεζικές υπηρεσίες ευρέος φάσματος σε μεγάλους επιχειρηματικούς φορείς και δημόσιους οργανισμούς ("wholesale banking") και δραστηριότητες που συνδέονται με τις χρηματοπιστωτικές αγορές. Ως προς τις σχετικές γεωγραφικές αγορές, η Επιτροπή κατέληξε στο συμπέρασμα ότι οι τραπεζικές υπηρεσίες στο ευρύ συναλλακτικό κοινό (στις οποίες υπάγονται οι κάρτες πληρωμών) είναι εθνικές.

(33) Payment cards in Europe 1995, Retail Banking Research Ltd, International Overview σ. 33, πίνακας 29.

(34) Επιπλέον, δεν πρέπει να λησμονείται ότι οι κάρτες δεν χρησιμοποιούνται σε μεγάλη κλίμακα σε όλα τα κράτη μέλη. Για παράδειγμα, η αγορά καρτών πληρωμής είναι πολύ πιο ανεπτυγμένη στο Ηνωμένο Βασίλειο, στη Γερμανία και στην Ισπανία από ό,τι σε χώρες όπως η Δανία, η Φινλανδία, η Αυστρία, η Ελλάδα και η Ιρλανδία.

(35) Retail Banking Research Ltd Payment cards in Europe, 1997.

(36) Βλέπε πίνακες 1 έως 3.

(37) Έρευνα της ΙΤΜ σχετικά με τις συνέπειες της κατάργησης του κανόνα απαγόρευσης των διακρίσεων στις Κάτω Χώρες (Μάρτιος 2000) και έρευνα της ΙΜΑ σχετικά με τις συνέπειες της κατάργησης του κανόνα απαγόρευσης των διακρίσεων στη Σουηδία (Φεβρουάριος 2000).

(38) ΕΕ L 126 26.5.2000, σ. 1. Η οδηγία αυτή κατάργησε μεταξύ άλλων, την δεύτερη οδηγία 98/646/ΕΟΚ του Συμβουλίου, της 15ης Δεκεμβρίου 1989, για τον συντονισμό των νομοθετικών, κανονιστικών και διοικητικών διατάξεων που αφορούν την ανάληψη και την άσκηση δραστηριότητας πιστωτικού ιδρύματος και για την τροποποίηση της οδηγίας 77/780/ΕΟΚ (ΕΕ L 386 της 30.12.1989, σ. 1).

(39) Εκτός της Ιρλανδίας και του Ηνωμένου Βασιλείου που θεωρούνται από τη Visa ως ενιαία επικράτεια.

(40) Βλέπε υπόθεση 42/84 Remia κατά Επιτροπής, Συλλογή 1985, σ. 2454, αιτιολογική σκέψη 22.

(41) Βλέπε υπόθεση C-250/92, G0ttrup-Klim Grovvareforeninger ν Dansk Landbrugs Growareselskab AmbA, Συλλογή 1994, σ. 1-5641, αιτιολογική σκέψη 54.

(42) Βλέπε υπόθεση C-219/95, Ferriere Nord κατά Επιτροπής, Συλλογή 1997, σ. 1-4411, αιτιολογική σκέψη 19 και υποθέσεις C-215/96 και 216/96 (Bagnasco, Συλλογή 1999, σ. 1-135).

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ

Πίνακας 1: αριθμός καρτών που κυκλοφορούσαν στις 31 Δεκεμβρίου 1999 (όπου υπάρχουν στοιχεία) - Δυνατότητα POS ((Στον πίνακα δεν περιλαμβάνονται (όπου υπάρχουν διαθέσιμα στοιχεία) κάρτες χωρίς δυνατότητα, POS (σημείο όπου πραγματοποιείται η συναλλαγή). (π.χ. κάρτες μόνο για ΑΤΜ).))

>ΘΕΣΗ ΠΙΝΑΚΑ>

Πηγές:

Visa Quarterly Operating Certificate (συμπληρώθηκε από τα μέλη της Visa), Europay, Retail Banking Research Limited, Lafferty για τα συστήματα εθνικών και ιδιοκτητριών τραπεζών.

Δεν περιλαμβάνονται οι εταιρικές κάρτες Visa και, για τις ευρωπαϊκές χώρες, οι εταιρικές κάρτες MasterCard/Europay, αλλά περιλαμβάνονται οι εταιρικές κάρτες για τους οργανισμούς T & E.

Πίνακας 2: συνολικός αριθμός συναλλαγών με κάρτες POS για το έτος που έληξε στις 31 Δεκεμβρίου 1999 (όπου υπάρχουν διαθέσιμα στοιχεία)((Η Retail Banking Research Limited δεν ορίζει τους οργανισμούς T & E. Περιλαμβάνει οπωσδήποτε τις American Express, και Diners Club και ίσως την JCB, την οποία αναφέρει στο γλωσσάριό της ως περισσότερο γνωστή για την έκδοση της κάρτας JCB T & E.))

>ΘΕΣΗ ΠΙΝΑΚΑ>

Πηγές:

Visa Quarterly Operating Certificate (συμπληρώθηκε από τα μέλη της Visa), Europay, Retail Banking Research Limited, Lafferty για τα συστήματα εθνικών και ιδιοκτητριών τραπεζών.

Δεν περιλαμβάνονται οι εταιρικές κάρτες Visa και, για τις ευρωπαϊκές χώρες, οι εταιρικές κάρτες MasterCard/Europay, αλλά περιλαμβάνονται οι εταιρικές κάρτες για τους οργανισμούς T & E.

Πίνακας 3: Συνολική αξία των συναλλαγών POS με κάρτες για το έτος που έληξε στις 31 Δεκεμβρίου 1999 (όπου υπάρχουν στοιχεία) ((Η Retail Banking Research Limited δεν ορίζει τους οργανισμούς T & E. Περιλαμβάνει οπωσδήποτε τις American Express, και Diners Club και ίσως την JCB, την οποία αναφέρει στο γλωσσάριό της ως περισσότερο γνωστή για την έκδοση της κάρτας JCB T & E))

>ΘΕΣΗ ΠΙΝΑΚΑ>

Πηγές

Visa Quarterly Operating Certificate (συμπληρώθηκε από τα μέλη της Visa), Europay, Retail Banking Research Limited, Lafferty για τα συστήματα εθνικών και ιδιοκτητριών τραπεζών.

Δεν περιλαμβάνονται οι εταιρικές κάρτες Visa και, για τις ευρωπαϊκές χώρες, οι εταιρικές κάρτες MasterCard/Europay, αλλά περιλαμβάνονται οι εταιρικές κάρτες για τους οργανισμούς T & E.