Απόφαση της Επιτροπής

της 11ης Απριλίου 2000

σχετικά με την κρατική ενίσχυση της Γερμανίας υπέρ της εταιρείας System Microelectronic Innovation GmbH, Φρανκφούρτη/Oder (Βρανδεμβούργο)

[κοινοποιηθείσα υπό τον αριθμό Ε(2000) 1063]

(Το γερμανικό κείμενο είναι το μόνο αυθεντικό)

(Κείμενο που παρουσιάζει ενδιαφέρον για τον ΕΟΧ)

(2000/567/ΕΚ)

Η ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΤΩΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΩΝ ΚΟΙΝΟΤΗΤΩΝ,

Έχοντας υπόψη:

τη συνθήκη για την ίδρυση της Ευρωπαϊκής Κοινότητας, και ιδίως το άρθρο 88 παράγραφος 1 πρώτο εδάφιο,

τη συμφωνία για τον Ευρωπαϊκό Οικονομικό Χώρο, και ιδίως το άρθρο 62 παράγραφος 1 στοιχείο α),

τον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 659/1999 του Συμβουλίου, της 22ας Μαρτίου 1999, για τη θέσπιση λεπτομερών κανόνων εφαρμογής του άρθρου 93 της συνθήκης ΕΚ(1), και ιδίως το άρθρο 14,

Αφού ζήτησε από τους ενδιαφερόμενους να υποβάλουν τις παρατηρήσεις τους σύμφωνα με τις προαναφερθείσες διατάξεις(2) και αφού έλαβε υπόψη της τις εν λόγω παρατηρήσεις,

Εκτιμώντας τα ακόλουθα:

I. Η ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑ

(1) Αφού πληροφορήθηκε από δημοσιογραφικό άρθρο στο έντυπο "Handelsblatt" της 22ας Αυγούστου 1996, ότι το ομόσπονδο κράτος του Βρανδεμβούργου προτίθεται να χορηγήσει στην εταιρεία System Microelectronic Innovation GmbH (SMI), Φρανκφούρτη/Oder, ενίσχυση ύψους 10 εκατομμυρίων γερμανικών μάρκων, η Επιτροπή ζήτησε, στις 2 Σεπτεμβρίου 1996(3) και στις 23 Ιανουαρίου 1997(4), περισσότερες πληροφορίες. Εντούτοις, η Επιτροπή δεν έχει λάβει μέχρι στιγμής καμία επίσημη ανακοίνωση, πόσο μάλλον κοινοποίηση, από τη γερμανική κυβέρνηση. Η ενίσχυση αποτέλεσε επίσης αντικείμενο επανειλημμένων συναντήσεων εκπροσώπων της Επιτροπής και του ομόσπονδου κράτους του Βρανδεμβούργου, οι οποίοι όμως δεν ήταν σε θέση να δώσουν στην Επιτροπή περισσότερες πληροφορίες όσον αφορά την εν λόγω επιχείρηση. Στις 9 Ιουνίου 1997 η υπόθεση καταχωρήθηκε ως κρατική ενίσχυση αριθ. ΝΝ 80/97.

(2) Με επιστολή της 5ης Αυγούστου 1997(5) η Επιτροπή ανακοίνωσε στις γερμανικές αρχές την απόφασή της να κινήσει τη διαδικασία του άρθρου 88 παράγραφος 2 της συνθήκης ΕΚ όσον αφορά την εν λόγω ενίσχυση. Η απόφαση δημοσιεύθηκε στην Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων(6). Η Επιτροπή άλλαξε στη συνέχεια τον αριθμό της υπόθεσης σε C 45/97. Με την ευκαιρία αυτή ζητήθηκε από τους υπόλοιπους ενδιαφερόμενους να υποβάλουν τις παρατηρήσεις τους για τη συγκεκριμένη υπόθεση σε προθεσμία ενός μήνα από την ημερομηνία της δημοσίευσης.

(3) Οι γερμανικές αρχές αντέδρασαν στην κίνηση της διαδικασίας με επιστολές της 6ης Οκτωβρίου 1997 (καταχωρήθηκε στις 6 Οκτωβρίου 1997) και της 29ης Ιανουαρίου 1998 (καταχωρήθηκε στις 30 Ιανουαρίου 1998). Οι γερμανικές αρχές διαβίβασαν περισσότερες πληροφορίες με επιστολές της 28ης Νοεμβρίου 1998 (καταχωρήθηκε στις 5 Ιανουαρίου 1999), της 15ης Μαρτίου 1999 (καταχωρήθηκε στις 16 Μαρτίου 1999), της 7ης Ιουνίου 1999 (καταχωρήθηκε στις 9 Ιουνίου 1999), της 12ης Ιουλίου 1999 (καταχωρήθηκε στις 13 Ιουλίου 1999) και της 29ης Ιουλίου 1999 (καταχωρήθηκε στις 30 Ιουλίου 1999). Στην τελευταία επιστολή οι γερμανικές αρχές ανέφεραν ότι βρέθηκε νέος επενδυτής για την εταιρεία MD & D, θυγατρική της SIMI, και υποσχέθηκαν περισσότερες λεπτομέρειες. Επειδή ωστόσο δεν διαβίβασαν περισσότερες πληροφορίες, η Επιτροπή, την 1η Δεκεμβρίου 1999, υπέβαλε πρόσθετες ερωτήσεις στις γερμανικές αρχές. Οι γερμανικές αρχές απάντησαν στις 23 Δεκεμβρίου 1999. Δεδομένου ότι οι διαβιβασθείσες πληροφορίες δεν κρίθηκαν ικανοποιητικές, η Επιτροπή, στις 13 Ιανουαρίου 2000, διαβίβασε μια τελική σειρά ερωτήσεων δηλώνοντας ότι θα λάβει απόφαση βάσει των πληροφοριών που έχει στη διάθεσή της. Στις 7, 14 και 24 Φεβρουαρίου 2000, καθώς και στις 6 Μαρτίου 2000, οι γερμανικές αρχές υπέβαλαν για τελευταία φορά πληροφορίες όσον αφορά την SIMI και την MD & D.

(4) Η Επιτροπή έλαβε παρατηρήσεις μόνο από έναν ενδιαφερόμενο, με επιστολή της 8ης Δεκεμβρίου 1997, που καταχωρήθηκε στις 23 Δεκεμβρίου 1997, στις οποίες υποστηρίζεται η απόφαση της Επιτροπής να κινήσει διαδικασία. Οι εν λόγω παρατηρήσεις διαβιβάσθηκαν στις γερμανικές αρχές. Οι παρατηρήσεις των γερμανικών αρχών απεστάλησαν στην Επιτροπή με επιστολή της 21ης Ιουλίου 1998 (καταχωρήθηκε στις 22 Ιουλίου 1998).

II. ΙΣΤΟΡΙΚΟ

(5) Πριν τη γερμανική ένωση η εταιρεία VEB/Kombinat Halbleiterwerk Frankfurt/Oder απασχολούσε 8500 εργαζόμενους και ηγείτο της αγοράς στον τομέα της στις χώρες της Komekon. Ο κύριος τομέας δραστηριότητας της επιχείρησης ήταν η κατασκευή κυκλωμάτων κατόπιν ειδικής παραγγελίας. Η επιχείρηση ήταν εγκατεστημένη στο ομόσπονδο κράτος του Βρανδεμβούργου. Η αρχική επιχείρηση Mikroelektronik und Technologie Gesellschaft mbH (MTG) μετονομάσθηκε την 1η Μαρτίου 1993 σε Halbleiter Electronic Frankfurt (Ο) GmbH (HEG) με σκοπό να συνεχίσει τις σημαντικότερες επιχειρηματικές δραστηριότητες της MTG. Την ίδια ημερομηνία δημιουργήθηκε κοινή επιχείρηση με την αμερικανική εταιρεία Synergy Semiconductor Corporation (SSC), η οποία απέκτησε το 49 % των μετοχών της MTG. Επίσης, τον Ιανουάριο του 1993 η MTG πούλησε το υπόλοιπο 51 % στην πρώην Treuhandanstalt (THA), η οποία διέθεσε για τη συνέχιση των δραστηριοτήτων της HEG επιχορηγήσεις συνολικού ύψους 63 εκατομμυρίων γερμανικών μάρκων. Την 1η Δεκεμβρίου 1993 η HEG μετονομάσθηκε σε System Mikroelektronik GmbH (SMI). Στις 28 Ιουνίου 1994 η THA μεταβίβασε το μερίδιό της, ύψους 51 % στο ομόσπονδο κράτος του Βρανδεμβούργου. Το ομόσπονδο κράτος με τη σειρά του ανέθεσε τη διαχείριση του εν λόγω μεριδίου στην C & L Treuarbeit Deutsche Revision. Στις 25 Απριλίου 1997 η SMI υπέβαλε αίτηση πτώχευσης και μετατράπηκε σε SMI i.G. (SMI in Gesamtvollstreckung). Η διαδικασία πτώχευσης κινήθηκε την 1η Ιουλίου 1997. Την εποχή εκείνη η εταιρεία απασχολούσε ακόμη 370 άτομα.

(6) Η SMI i.G. έπαυσε τις δραστηριότητές της στις 30 Ιουνίου 1997. Στις 29 Ιανουαρίου 1998 οι γερμανικές αρχές κοινοποίησαν λεπτομέρειες σχετικά με τη διαδικασία πτώχευσης. Ο διαχειριστής πτώχευσης αποφάσισε να συνεχιστεί η λειτουργία της επιχείρησης και δημιούργησε για το σκοπό αυτό, στις 30 Ιουνίου 1997, μια εταιρεία διάσωσης (Auffanggesellschaft) με την επωνυμία Silicium Microelektronik Integration GmbH Φρανκφούρτη/Oder (SIMI) με κεφάλαιο 50000 γερμανικά μάρκα, προκειμένου να συνεχιστούν οι επιχειρηματικές δραστηριότητες με 105 εργαζόμενους. Η SMI i.G. απέκτησε όλες τις μετοχές της SIMI. Την 1η Ιουλίου 1997 ο διαχειριστής της πτώχευσης δημιούργησε την Microelectronic Design & Development GmbH (MD & D), κατά 100 % θυγατρική εταιρεία της SIMI, η οποία θα ανέπτυσσε δραστηριότητες στους τομείς της παροχής συμβουλών, μάρκετινγκ, ανάπτυξης και σχεδιασμού μικροηλεκτρονικών προϊόντων και υπηρεσιών.

(7) Στις 29 Ιανουαρίου 1999 η ομοσπονδιακή κυβέρνηση ανακοίνωσε στην Επιτροπή ότι οι επιχορηγήσεις του ομόσπονδου κράτους του Βρανδεμβούργου δεν ανέρχονταν στο ποσό των 67 εκατομμυρίων γερμανικών μάρκων όπως αναφερόταν σε ανεπίσημο "concept book" που διαβιβάσθηκε στις αρχές του 1997 από το ομόσπονδο κράτος του Βρανδεμβούργου, αλλά στην πραγματικότητα σε 70,3 εκατομμύρια γερμανικά μάρκα(7). Σύμφωνα με τις εν λόγω πληροφορίες, τα μέτρα αυτά εγκρίθηκαν από το Υπουργείο Οικονομικών του Βρανδεμβούργου.

(8) Τέλος, το ομόσπονδο κράτος του Βρανδεμβούργου και ο διαχειριστής πτώχευσης από κοινού προσπάθησαν να πουλήσουν τη SIMI σε ιδιώτη επενδυτή. Στο πλαίσιο των προσπαθειών ιδιωτικοποίησης ο διαχειριστής επιχείρησε να πουλήσει τις μετοχές της SIMI και τα πάγια στοιχεία της SMI i.G. στην Integrated Semiconductor Technologies GmbH (IST)· ωστόσο, η σύναψη της σύμβασης ανεστάλη, δεδομένου ότι η IST μέχρι τις 25 Ιουνίου 1999 δεν πληρούσε τους γενικούς όρους της πωλητήριας σύμβασης.

(9) Όταν οι διαπραγματεύσεις με την IST απέτυχαν οριστικά, οι γερμανικές αρχές ανακοίνωσαν στην Επιτροπή, στις 29 Ιουλίου 1999, την έναρξη νέων διαπραγματεύσεων με την Megaxess Inc. (USA), έναν από τους εταίρους της IST. Οι εν λόγω διαπραγματεύσεις ολοκληρώθηκαν επιτυχώς, με αποτέλεσμα η SIMI να πουληθεί στη Megaxess. Βάσει σύμβασης της 28ης Ιουνίου 1999 το 80 % των μετοχών της MD & D πωλήθηκε στην Megaxess. Το υπόλοιπο 20 % αγοράσθηκε από τρεις εργαζόμενους της MD & D. Στις 14 Ιουλίου 1999 η MD & D απέκτησε τις μετοχές της SIMI στην ονομαστική τους αξία των 50000 γερμανικών μάρκων καθώς και τα πάγια στοιχεία της SMI i.G. στην τιμή των 1,7 εκατομμυρίων γερμανικών μάρκων. Κατά συνέπεια, η θυγατρική επιχείρηση ανέλαβε τα μερίδια της εταιρείας διάσωσης SIMI, της προηγούμενης μητρικής εταιρείας και τα πάγια στοιχεία της αρχικής εταιρείας SMI i.G..

III. ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΑ ΜΕΤΡΑ

3.1. Χρηματοοικονομικά μέτρα υπέρ της SMI

(10) Σύμφωνα με τα στοιχεία που υπέβαλε η γερμανική κυβέρνηση, η SMI έλαβε χρηματοοικονομική στήριξη από δύο διαφορετικές πηγές:

THA

>ΘΕΣΗ ΠΙΝΑΚΑ>

Ομόσπονδο κράτος του Βρανδεμβούργου

>ΘΕΣΗ ΠΙΝΑΚΑ>

(11) Από τα χρηματοοικονομικά μέτρα της THA 63 εκατομμύρια γερμανικά μάρκα χρησιμοποιήθηκαν για επενδύσεις και 1,8 εκατομμύρια γερμανικά μάρκα για απροσδιόριστες δραστηριότητες μετάταξης. Τα 70,3 εκατομμύρια γερμανικά μάρκα του ομόσπονδου κράτους χρησιμοποιήθηκαν για την αντιστάθμιση των ζημιών από το 1993 μέχρι το 1997. Το συνολικό ποσό των χρηματοοικονομικών μέτρων ανήλθε κατά συνέπεια σε 135,1 εκατομμύρια γερμανικά μάρκα.

(12) Το ομόσπονδο κράτος του Βρανδεμβούργου πρόβαλε τις απαιτήσεις του στο πλαίσιο της διαδικασίας πτώχευσης· η THA δεν ζήτησε επιστροφή της χρηματοοικονομικής βοήθειας.

3.2. Χρηματοοικονομικά μέτρα υπέρ της SIMI

(13) Σύμφωνα με τις δηλώσεις της γερμανικής κυβέρνησης υπέρ της εταιρείας διάσωσης SIMI ελήφθησαν τα ακόλουθα χρηματοοικονομικά μέτρα:

- Στις 29 Ιουλίου 1997 το ομόσπονδο κράτος του Βρανδεμβούργου χορήγησε στην SIMI δάνειο ύψους 4 εκατομμυρίων γερμανικών μάρκων, προκειμένου να καταστεί δυνατή η συνέχιση της λειτουργίας της SMI i.G.. Το δάνειο έπρεπε να επιστραφεί μέχρι τις 30 Ιουνίου 1999 και το επιτόκιο ήταν κατά 3 % υψηλότερο από το επιτόκιο της αγοράς. Σύμφωνα με τις πληροφορίες που διαβίβασε η γερμανική κυβέρνηση με επιστολή της 7ης Φεβρουαρίου 2000, το δάνειο αυτό δεν είχε ακόμη επιστραφεί.

- Επιπλέον, το αναμενόμενο αρνητικό αποτέλεσμα SIMI κατά τη διάρκεια των δώδεκα μηνών μέχρι τον Ιούνιο του 1998 ύψους μέχρι ενός εκατομμυρίου γερμανικών μάρκων θα έπρεπε να καλυφθεί από την Bundesanstalt für vereinigungsbedingte Sonderaufgaben.

3.3. Χρηματοοικονομικά μέτρα υπέρ της MD & D

(14) Δεδομένου ότι σύμφωνα με τις πληροφορίες των γερμανικών αρχών η MD & D δεν έλαβε ούτε πρόκειται να λάβει ενισχύσεις, η παρούσα εξέταση περιορίζεται στα χρηματοοικονομικά μέτρα υπέρ της SMI και της SIMI.

IV. ΑΠΟΦΑΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΝΑ ΚΙΝΗΣΕΙ ΤΗ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑ ΤΟΥ ΑΡΘΡΟΥ 88 ΠΑΡΑΓΡΑΦΟΣ 2 ΤΗΣ ΣΥΝΘΗΚΗΣ ΕΚ

(15) Κατά την κίνηση της διαδικασίας η Επιτροπή έλαβε υπόψη της ότι το ομόσπονδο κράτος του Βρανδεμβούργου προσπάθησε μάταια πριν να κινηθεί η διαδικασία πτώχευσης το 1997 να ιδιωτικοποιήσει την SMI.

(16) Σύμφωνα με ανεπίσημες πληροφορίες από το "concept book" που διαβίβασε η γερμανική κυβέρνηση στις αρχές του 1997, η επιχείρηση έλαβε μεταξύ του 1993 και του 1997 ενισχύσεις από την THA και το ομόσπονδο κράτος του Βρανδεμβούργου ύψους 131 εκατομμυρίων γερμανικών μάρκων. Ωστόσο, δεν διευκρινίστηκε εάν οι ενισχύσεις υπέρ της SMI περιορίστηκαν στο εν λόγω ποσό. Λόγω της έλλειψης λεπτομερέστερων πληροφοριών η Επιτροπή δεν μπόρεσε να διαπιστώσει εάν ισχύουν οι εξαιρέσεις του άρθρου 87 της συνθήκης ΕΚ.

(17) Μέχρι στιγμής και παρά την αίτηση της Επιτροπής για την υποβολή επίσημης κοινοποίησης, δεν έχουν διαβιβασθεί επίσημα στοιχεία τα οποία θα καταστούσαν δυνατή την ανάλυση των ενισχύσεων που καταβλήθηκαν κατά τα προηγούμενα έτη στην SMI. Επιπλέον, η Επιτροπή δεν γνωρίζει τίποτε συγκεκριμένο για τα μελλοντικά σχέδια όσον αφορά την επιχείρηση.

Επίσης, δεν διευκρινίστηκε εάν τα μέσα που διέθεσε η THA το 1993 αποτελούσαν επιχορήγηση ή δάνειο. Για το λόγο αυτό η Επιτροπή δεν μπορεί να εξετάσει εάν τα εν λόγω μέτρα συμβιβάζονται με το καθεστώς Treuhandregelung που ίσχυε το 1992(8).

Το ίδιο ισχύει για το δάνειο του ομόσπονδου κράτους.

Επιπλέον, η Επιτροπή δεν μπόρεσε να διασαφηνίσει εάν η πώληση της SMI (την εποχή εκείνη HEG) στην SSC πραγματοποιήθηκε σύμφωνα με τους κανόνες ανταγωνισμού της Κοινότητας.

(18) Για το λόγο αυτό, η Επιτροπή ζήτησε από τη Γερμανία(9) να διαβιβάσει όλες τις απαιτούμενες πληροφορίες προκειμένου να εκτιμήσει εάν οι ήδη καταβληθείσες και οι μελλοντικά σχεδιαζόμενες ενισχύσεις συμβιβάζονται με το άρθρο 92 (νυν άρθρο 87) της συνθήκης ΕΚ. Παρά την αίτηση της Επιτροπής οι γερμανικές αρχές δεν υπέβαλαν ακόμη επίσημη κοινοποίηση.

V. ΑΝΤΙΔΡΑΣΕΙΣ ΑΛΛΩΝ ΕΝΔΙΑΦΕΡΟΜΕΝΩΝ

(19) Στο πλαίσιο της κίνησης της διαδικασίας, η Επιτροπή έλαβε παρατηρήσεις μόνο από έναν ενδιαφερόμενο. Η Swedish Electronic Component Manufacturers Association (SECA) θεωρεί την κίνηση της διαδικασίας δικαιολογημένη, δεδομένου ότι η SMI μέσω των ενισχύσεων αποκτά ανταγωνιστικό πλεονέκτημα έναντι των άλλων επιχειρήσεων που αναπτύσσουν δραστηριότητες στην ίδια αγορά.

(20) Οι γερμανικές αρχές δήλωσαν ότι δε μπορούν να απαντήσουν στις παρατηρήσεις της SECA δεδομένου ότι δεν αναφέρθηκε για ποια αγορά πρόκειται.

VI. ΑΝΤΙΔΡΑΣΗ ΤΩΝ ΓΕΡΜΑΝΙΚΩΝ ΑΡΧΩΝ

(21) Στην απάντησή τους όσον αφορά την επιστολή με την οποία τίθεται η προθεσμία της 6ης Οκτωβρίου 1997, οι γερμανικές αρχές εξηγούν ότι οι επιχορηγήσεις της THA στην SMI από το 1993 συνολικού ύψους 64,8 εκατομμυρίων γερμανικών μάρκων βασίστηκαν στο δεύτερο καθεστώς THA και κατά συνέπεια είναι σύμφωνες με το κοινοτικό δίκτυο. Ωστόσο, δεν δόθηκε καμία πληροφορία όσον αφορά το δάνειο ύψους 70,3 εκατομμυρίων γερμανικών μάρκων που χορήγησε το ομόσπονδο κράτος του Βρανδεμβούργου. Στην επιστολή της 7ης Φεβρουαρίου 2000 οι γερμανικές αρχές δήλωσαν ότι το εν λόγω δάνειο χορηγήθηκε με τους συνήθεις όρους της αγοράς.

(22) Στη συμπληρωματική απάντηση της 29ης Ιανουαρίου 1998 οι γερμανικές αρχές ισχυρίζονται ότι τα χρηματοοικονομικά μέτρα υπέρ της SIMI δεν αποτελούν ενισχύσεις, δεδομένου ότι η SIMI ως νέα επιχείρηση δεν μπορεί να είναι προβληματική. Ως εκ τούτου, οι κατευθυντήριες γραμμές όσον αφορά τις κρατικές ενισχύσεις για τη διάσωση και την αναδιάρθρωση προβληματικών επιχειρήσεων(10) δεν ισχύουν στην προκειμένη περίπτωση.

VII. ΕΚΤΙΜΗΣΗ

(23) Ο ευρωπαϊκός τομέας των ημιαγωγών παρουσίασε μέχρι το 1995 ταχεία ανάπτυξη και υψηλά κέρδη. Ενόψει της παγκοσμιοποίησης της παραγωγικής διαδικασίας και του μεγέθους των σημαντικότερων παραγωγών στην Ευρώπη ή αλλού, οι σημαντικές εταιρείες στράφηκαν στην παγκόσμια αγορά. Ωστόσο, το ενδοκοινοτικό εμπόριο παραμένει σημαντικό και στην αγορά επικρατεί έντονος ανταγωνισμός. Για το λόγο αυτό, τα μέτρα υπέρ τόσο της SMI όσο και της SIMI μπορούν να επηρεάσουν το εμπόριο και τον ανταγωνισμό μεταξύ επιχειρήσεων στην αγορά ημιαγωγών.

(24) Επομένως, τα μεμονωμένα μέτρα πρέπει να εξετασθούν σύμφωνα με το άρθρο 87 παράγραφος 1 της συνθήκης ΕΚ, δεδομένου ότι χορηγούνται με κρατικούς πόρους και κατ' αυτόν τον τρόπο απειλούν να νοθεύσουν τον ανταγωνισμό, να επηρεάσουν τις συναλλαγές μεταξύ κρατών μελών και να θέσουν τους επενδυτές σε πλεονεκτική θέση, δεδομένου ότι αυτοί απαλλάσσονται από δαπάνες τις οποίες κανονικά θα έπρεπε να υποστούν.

(25) Από τα στοιχεία που έχει στη διάθεσή της η Επιτροπή δεν προκύπτει ότι οι δύο επιχειρήσεις, λαμβάνοντας υπόψη την κατάστασή τους, θα έπρεπε να θεωρηθούν προβληματικές. Τόσο η SMI όσο και η SIMI, κατά τη στιγμή χορήγησης της ενίσχυσης, παρουσίαζαν σοβαρές ζημίες. Η SMI τελικά κατέστη αφερέγγυα και κήρυξε πτώχευση. Η SIMI, η οποία εξαρχής αποτελούσε θυγατρική κατά 100 % της SMI με πολύ περιορισμένο εταιρικό κεφάλαιο και χωρίς δικά της πάγια στοιχεία, μπορούσε να λειτουργήσει μόνο χρησιμοποιώντας τα πάγια στοιχεία της SMI καταβάλλοντας μηνιαίως το ποσό των 12000 γερμανικών μάρκων. Μολονότι η SIMI αποτελεί νέο νομικό πρόσωπο, δεν ήταν σε θέση υπό τις συνθήκες αυτές να αναπτύξει δραστηριότητες υπό τους συνήθεις όρους της αγοράς και κατά συνέπεια πρέπει να θεωρηθεί ως προβληματική επιχείρηση. Επιπλέον, αποδείχθηκε αδύνατον να εξασφαλισθεί ένας επενδυτής ο οποίος θα ήθελε να αναλάβει τις δραστηριότητες της εν λόγω επιχείρησης. Τέλος, η Επιτροπή παρατηρεί ότι παρά την αίτησή της για την παροχή πληροφοριών, οι γερμανικές αρχές δεν υπέβαλαν ουσιαστικά στοιχεία που να αποδεικνύουν ότι η SMI και η SIMI δεν αποτελούν προβληματικές επιχειρήσεις.

7.1. Χρηματοοικονομικά μέτρα υπέρ της SMI

(26) Υπέρ της SMI ελήφθησαν τα ακόλουθα οικονομικά μέτρα:

- Επιχορηγήσεις της THA συνολικού ύψους 64,8 εκατομμυρίων γερμανικών μάρκων.

Σύμφωνα με τις γερμανικές αρχές, τα χρηματοοικονομικά μέτρα της THA βασίστηκαν στο δεύτερο και τρίτο καθεστώς THA(11). Κατά την άποψη της Επιτροπής οι εν λόγω επιχορηγήσεις της THA συνολικού ύψους 64,8 εκατομμυρίων γερμανικών μάρκων κατά τα έτη 1993 και 1995 δεν καλύπτονται από τα εν λόγω καθεστώτα THA.

Εκτός από την περίπτωση ιδιωτικοποιήσεων, τα εν λόγω καθεστώτα επιτρέπουν μόνο τη χορήγηση δανείων και εγγυήσεων. Στην περίπτωση της SMI οι επιχορηγήσεις αποτελούσαν μέρος μιας συναλλαγής κατά την οποία η THA πούλησε στην SSC μόνο το 49 % των μετοχών της στην SMI. Επομένως, η THA παρέμεινε η κατά πλειοψηφία ιδιοκτήτρια της SMI. Κατά την άποψη των γερμανικών αρχών η επιχείρηση "ιδιωτικοποιήθηκε" με την πώλησή της στον ιδιώτη επενδυτή SSC. Οι γερμανικές αρχές ισχυρίσθηκαν ότι τα καθεστώτα THA δεν αναφέρουν εάν η "ιδιωτικοποίηση" μιας επιχείρησης προϋποθέτει τη μεταβίβαση της πλειονότητας των μετοχών της από δημόσιο σε ιδιωτικό φορέα. Επιπλέον, σύμφωνα με το άρθρο 295, η συνθήκη ΕΚ δεν προδικάζει το καθεστώς ιδιοκτησίας στα κράτη μέλη. Κατά συνέπεια, ένας δημόσιος ιδιοκτήτης μπορεί να θεωρηθεί ως δημόσιος επενδυτής. Στο πλαίσιο αυτό, παρασχέθηκαν οι επιχορηγήσεις. Επομένως, η προαναφερθείσα συναλλαγή θα μπορούσε να θεωρηθεί ως ιδιωτικοποίηση κατά την έννοια των κατευθυντήριων γραμμών, γεγονός που επιτρέπει την παροχή επιχορηγήσεων.

Κατά την άποψη της Επιτροπής η εν λόγω σύμβαση κατά την έννοια των καθεστώτων THA δεν μπορεί να χαρακτηρισθεί ως "ιδιωτικοποίηση".

Σύμφωνα με τα εν λόγω καθεστώτα, οι επιχορηγήσεις σε περίπτωση ιδιωτικοποίησης παρέχονται ακριβώς λόγω της μοναδικής και άνευ προηγουμένου αποστολής της THA: μετατροπή μιας οικονομίας κεντρικού σχεδιασμού σε οικονομία αγοράς(12). Οι ενισχύσεις αυτού του είδους μπορούν να επιτύχουν το στόχο τους μόνο εφόσον επιχειρήσεις που ανήκουν στο δημόσιο πωλούνται και ο έλεγχός τους μεταβιβάζεται σε ιδιώτες επενδυτές. Υπό τις συνθήκες αυτές, η βασική αρχή του άρθρου 295 της συνθήκης ΕΚ ότι η συνθήκη δεν προδικάζει το καθεστώς ιδιοκτησίας στα κράτη μέλη, δεν συνεπάγεται ότι κάθε πώληση μετοχών σε κρατικές επιχειρήσεις πρέπει να θεωρηθεί ως ιδιωτικοποίηση. Στην προκειμένη περίπτωση, ο δημόσιος φορέας διατήρησε πλειοψηφική συμμετοχή στην επιχείρηση και τον απεριόριστο έλεγχο όσον αφορά τις δραστηριότητές της, ενώ οι ιδιώτες μέτοχοι απέκτησαν μόνο μειοψηφικό μερίδιο.

Κατά συνέπεια, το ποσό της χορηγηθείσας βοήθειας συνολικού ύψους 64,8 εκατομμυρίων γερμανικών μάρκων δεν εμπίπτει στο δεύτερο και τρίτο καθεστώς THA.

Επομένως, τα εν λόγω χρηματοοικονομικά μέτρα δεν καλύπτονται από εγκεκριμένο καθεστώς και πρέπει να εκτιμηθούν μεμονωμένα στο πλαίσιο της εν λόγω διαδικασίας. Η THA κατείχε το 51 % των μετοχών της SMI όταν αυτή έλαβε την επιχορήγηση, αλλά δεν αύξησε το μερίδιό της ως αποτέλεσμα της επιχορήγησης ενώ οι άλλοι μέτοχοι δεν πραγματοποίησαν αντίστοιχη συμβολή. Η Επιτροπή είναι της άποψης ότι υπό τις συνθήκες αυτές κανείς ιδιώτης επενδυτής δεν θα είχε επενδύσει ένα τέτοιο ποσό. Κατά συνέπεια, η εν λόγω επιχορήγηση συνιστά κρατική ενίσχυση κατά την έννοια του άρθρου 87 παράγραφος 1 της συνθήκης ΕΚ. Επιπλέον, τα εν λόγω μέτρα θα έπρεπε να είχαν κοινοποιηθεί εκ των προτέρων στην Επιτροπή λόγω του ad hoc χαρακτήρα τους σύμφωνα με το άρθρο 88 παράγραφος 3 της συνθήκης ΕΚ. Οι γερμανικές αρχές δεν τήρησαν την υποχρέωση κοινοποίησής τους, δεδομένου ότι οι επιχορηγήσεις της THA παρασχέθηκαν χωρίς να έχουν εγκριθεί εκ των προτέρων από την Επιτροπή. Κατά συνέπεια, η ενίσχυση χορηγήθηκε παράνομα.

- Δάνειο του ομόσπονδου κράτους του Βρανδεμβούργου στην SMI ύψους 70,3 εκατομμυρίων γερμανικών μάρκων.

Οι γερμανικές αρχές υποστηρίζουν ότι το εν λόγω δάνειο χορηγήθηκε υπό τους συνήθεις όρους αγοράς. Κατά τη στιγμή χορήγησης του δανείου η SMI ήταν προβληματική επιχείρηση με υψηλές ζημίες και διαρκώς αυξανόμενα χρέη. Η Επιτροπή θεωρεί ως δεδομένο ότι υπό τις συνθήκες αυτές κανείς ιδιώτης πιστωτής δεν θα χορηγούσε ανάλογο δάνειο. Επιπλέον, πρέπει να σημειωθεί ότι παρά τις αιτήσεις της Επιτροπής προς τις γερμανικές αρχές, αυτές δεν υπέβαλαν στοιχεία που να αποδεικνύουν ότι το ομόσπονδο κράτος του Βρανδεμβούργου συμπεριφέρθηκε όπως ένας ιδιώτης πιστωτής. Κατά συνέπεια, η Επιτροπή καταλήγει στο συμπέρασμα ότι και το δάνειο αυτό συνιστά κρατική ενίσχυση κατά την έννοια του άρθρου 87 παράγραφος 1 της συνθήκης ΕΚ. Η ενίσχυση εγκρίθηκε από το υπουργείο οικονομικών του Βρανδεμβούργου χωρίς να κοινοποιηθεί στην Επιτροπή και χωρίς την έγκρισή της. Εκτός αυτού, η ενίσχυση δεν βασίζεται σε εγκεκριμένο από την Επιτροπή καθεστώς ενισχύσεων. Κατά συνέπεια, και η εν λόγω ενίσχυση έπρεπε να είχε κοινοποιηθεί σύμφωνα με το άρθρο 88 παράγραφος 3 της συνθήκης ΕΚ. Δεδομένου ότι η Γερμανία, μη κοινοποιώντας την ενίσχυση, παρέβη τη σχετική υποχρέωσή της, η εν λόγω ενίσχυση θεωρείται ότι χορηγήθηκε παράνομα.

7.2. Χρηματοοικονομικά μέτρα υπέρ της SIMI

(27) Υπέρ της εταιρείας διάσωσης SIMI ελήφθησαν τα ακόλουθα χρηματοοικονομικά μέτρα:

- Δάνειο ύψους 4 εκατομμυρίων γερμανικών μάρκων του ομόσπονδου κράτους του Βρανδεμβούργου υπέρ της νεοσυσταθείσας εταιρείας SIMI.

Το εν λόγω δάνειο βασίστηκε σε έγκριση του υπουργείου οικονομικών του Βρανδεμβούργου το 1997. Το δάνειο αυτό πρέπει επίσης να θεωρηθεί ως ενίσχυση κατά την έννοια του άρθρου 87 παράγραφος 1 της συνθήκης ΕΚ, δεδομένου ότι καμία ιδιωτική τράπεζα και κανείς ιδιώτης επενδυτής δεν θα είχε χορηγήσει δάνεια σε μία προβληματική επιχείρηση χωρίς κεφάλαιο, ίδια πάγια στοιχεία και χωρίς τις απαραίτητες ασφάλειες.

- Ποσό ύψους ενός εκατομμυρίου γερμανικών μάρκων από την BvS ως αντιστάθμιση ζημιών για δώδεκα μήνες μέχρι τον Ιούνιο του 1998.

Δεδομένου ότι η BvS δεν έλαβε κανένα αντάλλαγμα για την επιχορήγησή της, το εν λόγω μέτρο πρέπει επίσης να θεωρηθεί ως κρατική ενίσχυση κατά την έννοια του άρθρου 87 παράγραφος 1 της συνθήκης ΕΚ.

(28) Η Επιτροπή επισημαίνει ότι στην απόφασή της για την κίνηση διαδικασίας κατά της SMI i.G. αναφέρει τόσο τις ήδη χορηγηθείσες όσο και τις μελλοντικά προβλεπόμενες ενισχύσεις. Κατά τη στιγμή χορήγησης της ενίσχυσης στην εταιρεία διάσωσης SIMI, η εν λόγω επιχείρηση ανήκε ολοκληρωτικά στην SMI i.G., και δεν είχε καταστεί δυνατή η εξεύρεση ιδιώτη επενδυτή. Δεδομένου ότι δεν υπάρχουν στοιχεία όσον αφορά την εμπορική αυτονομία της SIMI έναντι της μητρικής εταιρείας SMI i.G., θα πρέπει να θεωρηθεί ότι η SMI i.G. είχε ουσιαστικά τον έλεγχο της εταιρείας διάσωσης SIMI. Τα μέτρα υπέρ της εταιρείας διάσωσης SIMI μπορούν κατά συνέπεια να θεωρηθούν ως μέτρα υπέρ της SMI i.G. και εμπίπτουν στην απόφαση για κίνηση της διαδικασίας. Στην επιστολή τους του Φεβρουαρίου 2000 οι γερμανικές αρχές εξέφρασαν ρητά την εν λόγω άποψη. Κατά συνέπεια, τα εν λόγω μέτρα ενίσχυσης πρέπει να εξεταστούν στην παρούσα απόφαση. Τα μέτρα αυτά έπρεπε να κοινοποιηθούν σύμφωνα με το άρθρο 88 παράγραφος 3 της συνθήκης ΕΚ. Στο βαθμό που η Γερμανία δεν κοινοποίησε τις ενισχύσεις, δεν τήρησε την εν λόγω υποχρέωσή της. Για το λόγο αυτό και η συγκεκριμένη ενίσχυση θεωρείται ότι χορηγήθηκε παράνομα.

VIII. ΣΥΜΒΙΒΑΣΙΜΟ ΤΩΝ ΜΕΤΡΩΝ ΕΝΙΣΧΥΣΗΣ ΜΕ ΤΗ ΣΥΝΘΗΚΗ

(29) Πρέπει τώρα να εξεταστεί εάν τα μέτρα ενίσχυσης μπορούν να εξαιρεθούν από τη βασική απαγόρευση του άρθρου 87 παράγραφος 1 της συνθήκης ΕΚ όσον αφορά τη χορήγηση ενισχύσεων. Η Επιτροπή εξέτασε επίσης εάν μπορούν να εφαρμοστούν οι διατάξεις εξαίρεσης του άρθρου 87 παράγραφοι 2 και 3 της συνθήκης ΕΚ. Οι διατάξεις εξαίρεσης του άρθρου 87 παράγραφος 2 της συνθήκης ΕΚ θα μπορούσαν να χρησιμοποιηθούν ως βάση για να καταστούν οι ενισχύσεις συμβιβάσιμες με την κοινή αγορά. Ωστόσο, οι ενισχύσεις α) δεν έχουν κοινωνικό χαρακτήρα και δεν χορηγήθηκαν προς μεμονωμένους καταναλωτές, β) δεν προορίζονται για την επανόρθωση ζημιών που προκαλούνται από θεομηνίες ή άλλα έκτακτα γεγονότα και γ) δεν είναι αναγκαίες για την αντιστάθμιση των οικονομικών μειονεκτημάτων που προκαλούνται από τη διαίρεση της Γερμανίας. Εξάλλου, δεν ισχύουν ούτε οι διατάξεις εξαίρεσης του άρθρου 87 παράγραφος 3, στοιχεία β) και δ) της συνθήκης ΕΚ, που αφορούν σημαντικά σχέδια κοινού ευρωπαϊκού ενδιαφέροντος ή την προώθηση του πολιτισμού και της διατήρησης της πολιτιστικής κληρονομιάς. Εξάλλου, οι γερμανικές αρχές δεν χρησιμοποίησαν τα εν λόγω επειχειρήματα για να δικαιολογήσουν τη χορήγηση των ενισχύσεων.

(30) Όσον αφορά τη διάταξη εξαίρεσης του άρθρου 87 παράγραφος 3 στοιχείο α) της συνθήκης ΕΚ, η Επιτροπή έλαβε υπόψη της ότι τα νέα γερμανικά ομόσπονδα κράτη ανήκουν στις ενισχυόμενες περιοχές του άρθρου 87 παράγραφος 3 στοιχείο α) της συνθήκης ΕΚ, στις οποίες το βιοτικό επίπεδο είναι ασυνήθως χαμηλό και επικρατεί σοβαρή υποαπασχόληση(13). Εξάλλου, πρέπει καταρχήν να σημειωθεί ότι σύμφωνα με το σημείο 2 των κατευθυντήριων γραμμών σχετικά με τις κρατικές ενισχύσεις περιφερειακού χαρακτήρα(14), οι ad hoc ενισχύσεις που χορηγούνται σε μεμονωμένες επιχειρήσεις ενδέχεται να επηρεάσουν σημαντικά τον ανταγωνισμό στη σχετική αγορά, ενώ η επίδρασή τους στην περιφερειακή τους ανάπτυξη μπορεί να είναι πολύ περιορισμένη. Κατά συνέπεια, η Επιτροπή είναι της άποψης ότι, μέχρι αποδείξεως του εναντίου, μια τέτοια ενίσχυση δεν πληροί τους όρους των προαναφερθεισών κατευθυντήριων γραμμών σχετικά με τις περιφερειακές ενισχύσεις. Η γερμανική κυβέρνηση δεν απέδειξε ότι μπορεί να διασφαλισθεί η ισορροπία μεταξύ των στρεβλώσεων που προκαλεί η ενίσχυση στον ανταγωνισμό και των πλεονεκτημάτων που προσφέρει η ανάπτυξη μιας μειονεκτικής περιοχής. Επιπλέον, σύμφωνα με το σημείο 2 υποσημείωση 10 των κατευθυντήριων γραμμών σχετικά με τις περιφερειακές ενισχύσεις, οι ενισχύσεις ad hoc υπέρ προβληματικών επιχειρήσεων διέπονται από ειδικούς κανόνες (κατευθυντήριες γραμμές για τις ενισχύσεις διάρθρωσης και αναδιάρθρωσης) και δεν λαμβάνονται ως περιφερειακές ενισχύσεις καθαυτές. Τα προαναφερθέντα μέτρα ενίσχυσης δεν φαίνεται επιπλέον να συνδέονται με ειδικές επενδύσεις και κατά συνέπεια πρέπει να θεωρηθούν ως ενισχύσεις λειτουργίας. Σύμφωνα με το σημείο 4.15 των κατευθυντήριων γραμμών για τις περιφερειακές ενισχύσεις, οι ενισχύσεις του τύπου αυτού μπορούν να χορηγούνται μόνο εφόσον πρώτον, δικαιολογούνται από τη συμβολή τους στην περιφερειακή ανάπτυξη και το χαρακτήρα τους και δεύτερον, το ύψος τους είναι ανάλογο προς τα προβλήματα που καλούνται να αντιμετωπίσουν. Επιπλέον σύμφωνα με το σημείο 4.17 οι λειτουργικές ενισχύσεις πρέπει να χορηγούνται για περιορισμένο χρονικό διάστημα και να μειώνονται προοδευτικά. Οι γερμανικές αρχές δεν απέδειξαν ότι οι όροι αυτοί πληρούνται. Δεδομένου ότι ορισμένα από τα εν λόγω μέτρα μπορούν να χαρακτηρισθούν ως επενδυτική ενίσχυση, πρέπει, σύμφωνα με το σημείο 4.2 των κατευθυντήριων γραμμών για τις περιφερειακές ενισχύσεις, η χρηματοδοτική συμβολή του αποδέκτη πρέπει να ανέρχεται τουλάχιστον στο 25 % του απαιτούμενου κεφαλαίου, προκειμένου να εξασφαλισθεί ότι οι ενισχυόμενες παραγωγικές επενδύσεις είναι βιώσιμες και υγιείς. Στην προκειμένη περίπτωση ο όρος αυτός δεν τηρείται.

(31) Τα μέτρα ενίσχυσης της BvS και του ομόσπονδου κράτους του Βρανδεμβούργου υπέρ της SMI και της SIMI χαρακτηρίστηκαν ως ενισχύσεις αναδιάρθρωσης με τις οποίες θα έπρεπε να αποκατασταθεί η βιωσιμότητα προβληματικής επιχείρησης. Επομένως, η Επιτροπή εξετάζει ιδίως την εξαίρεση του άρθρου 87 παράγραφος 3 στοιχείο γ) της συνθήκης ΕΚ όσον αφορά τις "ενισχύσεις για την προώθηση της αναπτύξεως ορισμένων οικονομικών δραστηριοτήτων ή οικονομικών περιοχών, εφόσον αυτές δεν αλλοιώνουν τους όρους των συναλλαγών κατά τρόπο που θα αντέκειτο προς το κοινό συμφέρον", δεδομένου ότι η ενίσχυση αποσκοπεί κυρίως στην αναδιάρθρωση μιας προβληματικής επιχείρησης. Οι ενισχύσεις αυτού του είδους μπορούν να θεωρηθούν ως συμβιβάσιμες με την κοινή αγορά εάν πληρούνται οι αντίστοιχες προϋποθέσεις. Οι εν λόγω προϋποθέσεις περιλαμβάνονται, αφενός, στις κατευθυντήριες γραμμές της Κοινότητας για την εκτίμηση κρατικών ενισχύσεων για τη διάσωση και την αναδιάρθρωση προβληματικών επιχειρήσεων(15) που τέθησαν σε ισχύ το 1994, και, αφετέρου, στην όγδοη έκθεση της Επιτροπής επί της πολιτικής ανταγωνισμού(16) για την προηγούμενη περίοδο. Σύμφωνα με τις σχετικές ρυθμίσεις, μια ενίσχυση διάσωσης μπορεί να χορηγείται μόνο για το απαιτούμενο χρονικό διάστημα (κατά γενικό κανόνα όχι άνω των έξι μηνών) για το απαραίτητο και βιώσιμο σχέδιο εξυγίανσης μια ενίσχυση αναδιάρθρωσης μπορεί να χορηγείται μόνο βάσει του κατάλληλου σχεδίου αναδιάρθρωσης.

8.1. Ενισχύσεις υπέρ της SMI

(32) Ο εκ των ων ουκ άνευ όρος για όλα τα σχέδια αναδιάρθρωσης είναι ότι πρέπει να αποκαθιστούν τη μακροπρόθεσμη βιωσιμότητα και υγεία της επιχείρησης εντός εύλογου χρονικού διαστήματος και βάσει ρεαλιστικών υποθέσεων όσον αφορά τους μελλοντικούς όρους λειτουργίας. Παρά τις επανειλημμένες γραπτές αιτήσεις της Επιτροπής για την παροχή πληροφοριών, οι γερμανικές αρχές δεν υπέβαλαν κάποιο σχέδιο αναδιάρθρωσης, βάσει του οποίου η Επιτροπή θα μπορούσε να βεβαιωθεί ότι η SMI θα καθίστατο βιώσιμη εντός εύλογου χρονικού διαστήματος.

(33) Κατά τα φαινόμενα, οι χρηματοοικονομικές προσπάθειες της THA και του ομόσπονδου κράτους του Βρανδεμβούργου δεν βασίστηκαν ποτέ σε σχέδιο αναδιάρθρωσης. Το υποβληθέν "concept book" δεν μπορεί να θεωρηθεί ως σχέδιο αναδιάρθρωσης, δεδομένου ότι δεν διαβιβάσθηκε επισήμως στην Επιτροπή και κατά συνέπεια δεν μπορεί να χρησιμοποιηθεί για την εξέταση της ενίσχυσης. Η ενίσχυση του ομόσπονδου κράτους του Βρανδεμβούργου χορηγήθηκε αποκλειστικά με τη μορφή αντιστάθμισης ζημιών. Η αντιστάθμιση ζημιών επιτρέπεται μόνο στο πλαίσιο μιας αναδιάρθρωσης προκειμένου η εταιρεία να αρχίσει τη λειτουργία της υπό καλύτερες προϋποθέσεις. Στην προκειμένη περίπτωση ωστόσο είναι προφανές ότι με την ενίσχυση διατηρήθηκε στη ζωή μια επιχείρηση η οποία ειδάλλως θα είχε εξαφανισθεί από την αγορά.

(34) Επιπλέον, δεν έχει αποδειχθεί ότι τηρήθηκαν οι υπόλοιποι όροι των κατευθυντήριων γραμμών για διάσωση και αναδιάρθρωση, ιδίως όσον αφορά την πρόληψη αθέμιτων στρεβλώσεων του ανταγωνισμού και την αναγκαιότητα της ενίσχυσης.

(35) Ωστόσο, παρά τις προσπάθειες, δε στάθηκε τελικά δυνατόν ούτε να αποκατασταθεί η βιωσιμότητα της SMI ούτε να αποφευχθεί η πτώχευση της εταιρείας.

(36) Δεδομένου ότι δεν πληρούνται οι όροι των κατευθυντήριων γραμμών, δεν είναι δυνατόν τα μέτρα ενίσχυσης υπέρ της SMI να εξαιρεθούν από την απαγόρευση χορήγησης ενισχύσεων σύμφωνα με το άρθρο 87 παράγραφος 3 στοιχείο γ) της συνθήκης ΕΚ. Με βάση τα προαναφερθέντα δεδομένα, τόσο οι επιχορηγήσεις της BvS ύψους 64,8 εκατομμυρίων γερμανικών μάρκων όσο και το δάνειο του ομόσπονδου κράτους του Βρανδεμβούργου ύψους 70,3 εκατομμυρίων γερμανικών μάρκων δεν συμβιβάζονται με την κοινή αγορά κατά την έννοια του άρθρου 87 παράγραφος 1 της συνθήκης ΕΚ.

8.2. Ενισχύσεις υπέρ της SIMI

(37) Η SIMI δημιουργήθηκε προκειμένου να αναλάβει τα πάγια στοιχεία της SMI i.G.. Πρόκειται κατά συνέπεια για εταιρεία διάσωσης ("Auffanggesedlschaft"). Κατά κανόνα, οι κατευθυντήριες γραμμές για διάσωση και αναδιάρθρωση δεν ισχύουν όσον αφορά επιχειρήσεις που η δημιουργία τους βασίζεται σε πάγια στοιχεία, δεδομένου ότι αυτές απαλλάσσονται από τις υποχρεώσεις της αρχικής επιχείρησης και κατά συνέπεια δεν μπορούν να θεωρηθούν ως προβληματικές. Εξαίρεση αποτελούν οι λύσεις διάσωσης(17) για τις επιχειρήσεις στα νέα ομόσπονδα κράτη, δεδομένου ότι στην περίπτωση αυτή δεν πρόκειται μόνο για πώληση των πάγιων στοιχείων, αλλά για τη συνέχιση της λειτουργίας μιας επιχείρησης σε διαδικασία πτώχευσης. Κατά την εφαρμογή των προαναφερθεισών κατευθυντήριων γραμμών, όσον αφορά τις εν λόγω νέες επιχειρήσεις, λήφθηκαν υπόψη οι τεράστιες δυσκολίες που αυτές αντιμετώπιζαν λόγω της έλλειψης κεφαλαίων και απαρχαιωμένων εγκαταστάσεων. Η χορήγηση ενίσχυσης αναδιάρθρωσης στη SIMI δικαιολογείται κατά συνέπεια λόγω της εξαιρετικής, από ιστορική και οικονομική άποψη, κατάστασης της επιχείρησης σε μεταβατική φάση από μια οικονομία κεντρικού σχεδιασμού σε οικονομία αγοράς και λόγω του ιδιαίτερου ρόλου της διαδόχου της Treuhand BvS, στο πλαίσιο της εν λόγω μετάβασης. Εννοείται ότι η εν λόγω εξαίρεση περιορίζεται στα νέα ομόσπονδα κράτη της Γερμανίας.

(38) Με επιστολή της 30ής Ιανουαρίου 1998 οι γερμανικές αρχές υπέβαλαν σχέδιο αναδιάρθρωσης για την SIMI. Δεδομένου ότι το εν λόγω σχέδιο κάλυπτε μόνο την περίοδο από την έναρξη της διαδικασίας πτώχευσης της SMI i.G. μέχρι τα μέσα του 1998 και ότι δεν υποβλήθηκαν άλλα σχέδια για τη συνέχεια, το εν λόγω "concept book" δε μπορεί να θεωρηθεί ως αξιόπιστο σχέδιο αναδιάρθρωσης κατά την έννοια των προαναφερθεισών κατευθυντήριων γραμμών. Για το διάστημα που καλύπτει το υποβληθέν "concept book" δεν είναι εξασφαλισμένη η αποκατάσταση της βιωσιμότητας της επιχείρησης. Κατά συνέπεια, δεν πληρείται ο σημαντικότερος όρος των κατευθυντήριων γραμμών για διάσωση και αναδιάρθρωση.

(39) Δεδομένου ότι δεν υπήρξε ιδιώτης επενδυτής για την ανάληψη της SIMI, η Επιτροπή δε μπόρεσε να εξετάσει την αναλογικότητα της ενίσχυσης και κατά πόσον ο επενδυτής συνέβαλε σημαντικά από ίδιους πόρους στο σχέδιο αναδιάρθρωσης.

(40) Δεδομένου ότι δεν πληρούνται οι όροι των κατευθυντήριων γραμμών για διάσωση και αναδιάρθρωση, δεν μπορούν να εξαιρεθούν τα μέτρα ενίσχυσης υπέρ της SIMI σύμφωνα με το άρθρο 87 παράγραφος 3, στοιχείο γ) της συνθήκης ΕΚ. Με βάση τα προαναφερθέντα δεδομένα τόσο το δάνειο του ομόσπονδου κράτους του Βρανδεμβούργου ύψους 4 εκατομμυρίων γερμανικών μάρκων όσο και η επιχορήγηση ύψους ενός εκατομμυρίου γερμανικών μάρκων της BvS δε συμβιβάζονται με την κοινή αγορά κατά την έννοια του άρθρου 87 παράγραφος 1 της συνθήκης ΕΚ.

IX. Επιστροφή της ενίσχυσης

(41) Δεδομένου ότι, στην περίπτωση ενισχύσεων οι οποίες έχουν χορηγηθεί παράνομα και είναι ασυμβίβαστες με την κοινή αγορά, πρέπει να αποκατασταθεί ο ουσιαστικός ανταγωνισμός, ο κανονισμός (ΕΚ) αριθ. 659/1999 προβλέπει στο άρθρο 14 παράγραφος 1 ότι "σε περίπτωση αρνητικής απόφασης για υπόθεση παράνομων ενισχύσεων, η Επιτροπή αποφασίζει την εκ μέρους του οικείου κράτους μέλους λήψη όλων των αναγκαίων μέτρων για την ανάκτηση της ενίσχυσης από το δικαιούχο". Ως εκ τούτου, η Επιτροπή αποφασίζει ότι η Γερμανία πρέπει να ανακτήσει την ενίσχυση από το δικαιούχο.

(42) Λαμβάνοντας υπόψη τις πρόσφατες αλλαγές που αφορούν το δικαιούχο, η Επιτροπή κρίνει σκόπιμο να προσδιορίσει περαιτέρω το μέγεθος της υποχρέωσης για ανάκτηση της ενίσχυσης.

(43) Σύμφωνα με την πρακτική της Κοινότητας και τη νομολογία του Δικαστηρίου των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων, η ενίσχυση πρέπει να επιστραφεί από την επιχείρηση που έλαβε πραγματικά την ενίσχυση. Εάν ο δικαιούχος έχει πωληθεί, η ενίσχυση πρέπει να επιστραφεί από τον αγοραστή, ακόμη και αν τα αντίστοιχα ποσά δεν έχουν ληφθεί υπόψη στους όρους πώλησης. Στο θέμα αυτό δεν μπορεί καμία άλλη βασική αρχή του εθνικού δικαίου να παρεμποδίσει την πλήρη εφαρμογή του κοινοτικού δικαίου(18).

9.1. Ενίσχυση υπέρ της SIMI

(44) Στο βαθμό που η παρούσα απόφαση αφορά την ενίσχυση που χορηγήθηκε στην SIMI, παρατηρείται ότι οι μετοχές της πουλήθηκαν στις 14 Ιουλίου 1999 στην ΜD & D. Κατά συνέπεια, η ενίσχυση πρέπει να ανακτηθεί από την MD & D.

9.2. Ενίσχυση υπέρ της SMI

(45) Στο βαθμό που η παρούσα απόφαση αφορά ενίσχυση που χορηγήθηκε στη SMI η Επιτροπή θεωρεί ότι το κράτος μέλος για να εξασφαλίσει την ορθή εφαρμογή μιας απόφασης της Επιτροπής που προβλέπει την ανάκτηση της κρατικής ενίσχυσης, πρέπει να συμπεριφερθεί ως ιδιώτης πιστωτής και να ενεργήσει τουλάχιστον με την ίδια επιμέλεια που επιδεικνύει, για παράδειγμα, κατά την είσπραξη φόρων ή χρεών κοινωνικής ασφάλισης. Το εθνικό δίκαιο πρέπει να εφαρμοστεί με τον ίδιο τρόπο όπως όταν πρόκειται για μια απαίτηση που απορρέει αποκλειστικά από τις διατάξεις του εθνικού δικαίου, και επίσης δεν πρέπει να εφαρμοστεί κατά τρόπο που να καθίσταται αδύνατη ή εξαιρετικά δυσχερής η είσπραξη. Αυτό σημαίνει γενικά ότι το κράτος μέλος πρέπει να προβεί αμελλητί στην είσπραξη των χρεών και ότι προς τούτο λαμβάνει κάθε μέσο που έχει στη διάθεσή του. Για το σκοπό αυτό, ενδέχεται να λάβει μέτρα για την ικανοποίηση της απαίτησής του από τα διαθέσιμα πάγια στοιχεία του οφειλέτη και να ζητήσει διάλυση της χρεώστριας επιχείρησης, σε περίπτωση που η επιχείρηση δεν είναι σε θέση να εξοφλήσει την οφειλή της.

(46) Όπως με κάθε είσπραξη χρέους το κράτος μέλος που ενεργεί ως απλός πιστωτής, πρέπει να εξασφαλίσει ότι δεν υπάρχει κίνδυνος να αμφισβητηθεί ή να ακυρωθεί η είσπραξη του χρέους. Για το σκοπό αυτό το κράτος μέλος πρέπει να λάβει όλα τα μέσα που διαθέτει βάσει του εθνικού δικαίου, για παράδειγμα διατάξεις για την καταπολέμηση της απάτης σε βάρος των πιστωτών ή εικαζόμενες συμφωνίες πριν την έναρξη της διαδικασίας αφερεγγυότητας.

(47) Σε περίπτωση που μια επιχείρηση διαλύεται ως αποτέλεσμα διαδικασίας αφερεγγυότητας, είναι πιθανόν να πουληθούν όλα τα εναπομείναντα πάγια στοιχεία της. Αυτό δεν αποτελεί ιδιαίτερο πρόβλημα, δεδομένου ότι η πώληση πραγματοποιείται υπό την επίβλεψη διαχειριστή πτώχευσης, ο οποίος οφείλει να επιτύχει το καλύτερο δυνατό αποτέλεσμα προς όφελος του πιστωτή, χρησιμοποιώντας τα έσοδα από την πώληση των πάγιων στοιχείων για την ικανοποίηση των απαιτήσεων του πιστωτή. Ωστόσο, τα έσοδα από την πώληση των πάγιων στοιχείων ενδέχεται να μην επαρκούν για την εξόφληση όλων των χρεών της επιχείρησης και, προκειμένου να εξασφαλιστεί η πλήρης επιστροφή τους, η διάλυση της επιχείρησης αποκτά σημασία από την άποψη του ανταγωνισμού. Οι ανταγωνίστριες επιχειρήσεις, οι οποίες ενδεχομένως εθίγησαν από την παράνομη χορήγηση κρατικών ενισχύσεων, θα έχουν τη δυνατότητα να καλύψουν το κενό που δημιουργείται στην αγορά από τη διάλυση της επιχείρησης και να αγοράσουν οι ίδιες τα πωλούμενα πάγια στοιχεία προκειμένου να τα χρησιμοποιήσουν αποτελεσματικότερα.

(48) Για να εξασφαλίσει την εφαρμογή της απόφασής της και την επανόρθωση κάθε στρέβλωσης του ανταγωνισμού, η Επιτροπή έχει το καθήκον, εάν χρειαστεί, να μην περιορίσει τη διαδικασία ανάκτησης στον πρώτο δικαιούχο, αλλά αντ' αυτού να συμπεριλάβει κάθε επιχείρηση η οποία συνεχίζει τις επιχειρηματικές δραστηριότητες της αρχικής επιχείρησης χρησιμοποιώντας τις μεταβιβασθείσες μονάδες παραγωγής, στο βαθμό που στοιχεία της μεταβίβασης και στις δύο πλευρές υποδηλώνουν ότι η επιχειρηματική δραστηριότητα συνεχίζεται de facto. Για το σκοπό αυτό μπορούν να ληφθούν υπόψη, για παράδειγμα, τα στοιχεία μεταβίβασης (πάγια στοιχεία και υποχρεώσεις, προσωπικό, ενοποιημένα πάγια στοιχεία), η τιμή πώλησης, η ταυτότητα του μετόχου ή του ιδιοκτήτη της αρχικής επιχείρησης και του πωλητή, ο χρόνος πραγματοποίησης της μεταβίβασης (μετά την έναρξη του ελέγχου, μετά την κίνηση της επίσημης διαδικασίας εξέτασης ή μετά την έκδοση της οριστικής απόφασης) και ο εμπορικός χαρακτήρας της μεταβίβασης. Τα στοιχεία αυτά λαμβάνονται υπόψη ακόμη και σε περίπτωση που οι επιχειρηματικές δραστηριότητες μεταβιβάζονται κατά τη διάρκεια της διαδικασίας αφερεγγυότητας.

(49) Μετά την κίνηση της διαδικασίας στην προκειμένη περίπτωση και λίγο πριν την έκδοση της τελικής της απόφασης, η Επιτροπή πληροφορήθηκε ότι ο διαχειριστής πτώχευσης πούλησε στις 14 Ιουλίου 1999 πάγια στοιχεία της SMI στην MD & D. Σκοπός και στόχος της εν λόγω διαδικασίας είναι ενδεχομένως να τεθούν τα πάγια στοιχεία εκτός του πεδίου εφαρμογής της απόφασης της Επιτροπής. Αυτό δεν θα συμφωνούσε με το καθήκον της Επιτροπής να επιβάλλει την εφαρμογή της απόφασής της και με το καθήκον των κρατών μελών να εξασφαλίζουν την τήρηση των υποχρεώσεών τους που απορρέουν από απόφαση της Επιτροπής.

(50) Στην προκειμένη περίπτωση, τα πάγια στοιχεία της SΜΙ πουλήθηκαν μαζί με μετοχές της SIMI στην MD & D. Η πώληση των πάγιων στοιχείων ήταν απαραίτητη προκειμένου να καταστεί δυνατή η ανάληψη της SIMI από την MD & D, δεδομένου ότι η SIMI χρησιμοποιούσε πάντα τα πάγια στοιχεία της SMI και κατ' αυτό τον τρόπο επωφελήθηκε από την ενίσχυση που επισήμως είχε χορηγηθεί στη SMI.

(51) Η πώληση των πάγιων στοιχείων πραγματοποιήθηκε λίγο μετά την 28η Ιουνίου 1999, όταν ο ίδιος διαχειριστής πούλησε το 80 % των μετοχών της MD & D στην Megaxess και το υπόλοιπο 20 % σε εργαζόμενους της MD & D. Είναι συνεπώς σαφές ότι όλες οι εν λόγω συναλλαγές είναι στενά συνδεδεμένες μεταξύ τους και έχουν ως αποτέλεσμα να τεθούν όλα τα πάγια στοιχεία, τα οποία ανήκαν στην SMI και χρησιμοποιούντο από τη SIMI, υπό τον έλεγχο των νέων μετόχων της MD & D, ούτως ώστε να προστατευθούν από την ανάκτηση των κρατικών ενισχύσεων που χορηγήθηκαν παράνομα. Υπό τις συνθήκες αυτές, οι τιμές πώλησης των μετοχών MD & D, αφενός, και οι τιμές πώλησης των πάγιων στοιχείων SMI και των μετοχών SIMI, αφετέρου, δεν επηρεάζουν την εκτίμηση της συνολικής συναλλαγής.

(52) Οι συναλλαγές της 28ης Ιουνίου 1999 και της 14ης Ιουλίου 1999 πραγματοποιήθηκαν κατά τη διάρκεια της διαδικασίας εξέτασης. Με άλλα λόγια, τα πάγια στοιχεία της μητρικής εταιρείας και οι μετοχές της κατά 100 % θυγατρικής της διαβιβάσθηκαν σε μια κατά 100 % θυγατρική εταιρεία της θυγατρικής εταιρείας κατά τη διάρκεια της τρέχουσας διαδικασίας και πριν την έκδοση απόφασης σχετικά με την ενίσχυση που χορηγήθηκε στη μητρική εταιρεία και στη θυγατρική της. Κατά συνέπεια, η Megaxess, οι άλλοι αγοραστές της MD & D και ασφαλώς η MD & D είχαν πλήρη γνώση της εν λόγω διαδικασίας, την οποία, σε κάθε περίπτωση θα έπρεπε να είχαν λάβει υπόψη τους. Επίσης, οι εν λόγω ενδιαφερόμενοι θα μπορούσαν να είχαν ζητήσει από την Επιτροπή πληροφορίες σχετικά με τις ενδεχόμενες συνέπειες της μελλοντικής της απόφασης για την MD & D. Τέλος, η Επιτροπή παρατηρεί ότι οι γερμανικές αρχές στην επιστολή τους της 7ης Φεβρουαρίου 2000 δηλώνουν ρητά ότι η διαδικασία εξέτασης δεν αφορούσε μόνο τη SMI και τη SIMI, αλλά και την MD & D. Επομένως, η Επιτροπή κρίνει απαραίτητο να καταστήσει σαφές στην παρούσα απόφαση ότι ο όρος "δικαιούχος" δεν περιλαμβάνει μόνο τη SIMI και τη SMI αλλά και τη MD & D καθώς και κάθε επιχείρηση, στην οποία μεταβιβάσθηκαν ή μεταβιβάζονται τα πάγια στοιχεία της SMI, της SIMI ή της MD & D προκειμένου να διαφύγουν των συνεπειών της παρούσας απόφασης.

X. ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑ

(53) Λαμβάνοντας υπόψη τα ανωτέρω, η Επιτροπή δηλώνει ότι τόσο η επιχορήγηση της THA ύψους 64,8 εκατομμυρίων γερμανικών μάρκων όσο και το ποσό των 70,3 εκατομμυρίων γερμανικών μάρκων, το οποίο χορηγήθηκε στη SMI και τη SIMI από το ομόσπονδο κράτος του Βρανδεμβούργου, καθώς και το δάνειο του ομόσπονδου κράτους του Βρανδεμβούργου στη SIMI ύψους 4 εκατομμυρίων γερμανικών μάρκων και η επιχορήγηση της BvS στη SIMI ύψους ενός εκατομμυρίου γερμανικών μάρκων πρέπει να θεωρηθούν ως ενισχύσεις για τις οποίες δεν ισχύει καμία από τις διατάξεις εξαίρεσης του άρθρου 87 παράγραφος 2 και 3 της συνθήκης ΕΚ.

(54) Οι ασυμβίβαστες ενισχύσεις που χορηγήθηκαν στην επιχείρηση παρανόμως πρέπει να ανακτηθούν. Η πτώχευση της SMI δεν παρεμποδίζει την εφαρμογή της παρούσας απόφασης. Επιπλέον, η προαναφερθείσα ενίσχυση πρέπει να ανακτηθεί στο σύνολό της από την MD & D, δεδομένου ότι η εν λόγω επιχείρηση απέκτησε μετοχές και πάγια στοιχεία της SΙΜΙ, με σκοπό ή αποτέλεσμα να διαφύγουν των συνεπειών της παρούσας απόφασης. Τέλος, η ενίσχυση πρέπει να ανακτηθεί από οποιαδήποτε άλλη επιχείρηση στην οποία μεταβιβάσθηκαν ή θα μεταβιβασθούν πάγια στοιχεία της SMI, της SIMI ή της MD & D, προκειμένου να διαφύγουν των συνεπειών της παρούσας απόφασης.

(55) Η ανάκτηση των ενισχύσεων, συμπεριλαμβανομένων και των σχετικών τόκων υπολογιζόμενων από την ημερομηνία καταβολής τους, πραγματοποιείται σύμφωνα με τις διατάξεις του γερμανικού δικαίου(19).

(56) Σύμφωνα με τη νομολογία του Δικαστηρίου των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων, το σχετικό εθνικό δίκαιο δεν μπορεί να καταστήσει πρακτικά αδύνατη την επιβαλλόμενη ανάκτηση βάσει του κοινοτικού δικαίου. Οι ενδεχόμενες διαδικαστικής ή άλλης φύσεως δυσχέρειες αναφορικά με την εκτέλεση της προσβαλλόμενης πράξεως δεν μπορούν να έχουν επίδραση επί της νομιμότητάς της(20),

ΕΞΕΔΩΣΕ ΤΗΝ ΠΑΡΟΥΣΑ ΑΠΟΦΑΣΗ:

Άρθρο 1

Η επιχορήγηση της Treuhandanstalt συνολικού ύψους 64,8 εκατομμυρίων γερμανικών μάρκων και το δάνειο του ομόσπονδου κράτους του Βρανδεμβούργου συνολικού ύψους 70,3 εκατομμυρίων γερμανικών μάρκων υπέρ της System Microelectronics Innovation GmbH, Frankfurt/Oder i.G. (SMI) δεν συμβιβάζονται με την κοινή αγορά.

Άρθρο 2

Η επιχορήγηση της Bundesanstalt für vereinigungsbedingte Sonderaufgaben ύψους ενός εκατομμυρίου γερμανικών μάρκων και το δάνειο του ομόσπονδου κράτους του Βρανδεμβούργου ύψους 4 εκατομμυρίων γερμανικών μάρκων υπέρ της Auffanggesellschaft System Microelectronic Innovation GmbH, Frankfurt/Oder (SIMI) δεν συμβιβάζονται με την κοινή αγορά.

Άρθρο 3

1. Η Γερμανία λαμβάνει όλα τα αναγκαία μέτρα προκειμένου να ανακτήσει από τους δικαιούχους τις παράνομα χορηγηθείσες ενισχύσεις που αναφέρονται στα άρθρα 1 και 2.

2. Η ανάκτηση πραγματοποιείται σύμφωνα με το γερμανικό δίκαιο. Τα ποσά που πρέπει να ανακτηθούν περιλαμβάνουν και τους σχετικούς τόκους από την ημερομηνία πληρωμής μέχρι την ημερομηνία πραγματικής ανάκτησης της ενίσχυσης, οι οποίοι υπολογίζονται βάσει του επιτοκίου που χρησιμοποιήθηκε για τον υπολογισμό του ισοδύναμου επιδότησης των περιφερειακών ενισχύσεων.

3. Κατά την έννοια του παρόντος άρθρου ο όρος "δικαιούχος" περιλαμβάνει τις εταιρείες SMI, SIMI και Microelectronic Design & Development GmbH (MD & D), καθώς και κάθε εταιρεία στην οποία μεταβιβάσθηκαν ή πρόκειται να μεταβιβασθούν πάγια στοιχεία της SMI, της SIMI ή της MD & D, προκειμένου να διαφύγουν των συνεπειών της παρούσας απόφασης.

Άρθρο 4

Η Γερμανία ανακοινώνει στην Επιτροπή, εντός προθεσμίας δύο μηνών από τη γνωστοποίηση της παρούσας απόφασης, τα μέτρα που έλαβε προκειμένου να συμμορφωθεί προς την απόφαση.

Άρθρο 5

Η παρούσα απόφαση απευθύνεται στην Ομοσπονδιακή Δημοκρατία της Γερμανίας.

Βρυξέλλες, 11 Απριλίου 2000.

Για την Επιτροπή

Mario Monti

Μέλος της Επιτροπής

(1) ΕΕ L 83 της 27.3.1999, σ. 1.

(2) ΕΕ C 352 της 20.11.1997, σ. 3.

(3) Επιστολή D/52388.

(4) Επιστολή D/50321.

(5) Επιστολή D/6624.

(6) Βλέπε υποσημείωση 2.

(7) Λόγω της έλλειψης πληροφοριών η Επιτροπή, στην απόφασή της για την κίνηση της διαδικασίας, δεν αναφέρει το ακριβές ποσό και κατ' αυτόν τον τρόπο εκφράζει τις αμφιβολίες της σχετικά με το ακριβές ύψος της ενίσχυσης. Για το λόγο αυτό, η συνολική ενίσχυση ύψους 70,3 εκατομμυρίων γερμανικών μάρκων του ομόσπονδου κράτους του Βραδεμβούργου περιλαμβάνεται στην απόφαση για την κίνηση της διαδικασίας καθώς και στην παρούσα απόφαση.

(8) Ε 15/92· το εν λόγω καθεστώς επιτρέπει τη χορήγηση δανείων αλλά όχι επιχορηγήσεων.

(9) ΕΕ C 119 της 17.4.1997, σ. 4 και 8.

(10) ΕΕ C 368 της 23.12.1997, σ. 12.

(11) Ε 15/92 και Ν 768/94.

(12) Βλέπε απόφαση της Επιτροπής όσον αφορά το πρώτο καθεστώς THA, υπόθεση ΝΝ 108/91.

(13) Ν 464/93, επιστολή της 22ας Απριλίου 1994 SG (94) D/5633· Ν 613/96, επιστολή της 23ης Ιανουαρίου 1997 SG (97) D/488.

(14) ΕΕ C 74 της 10.3.1998, σ. 9. Σύμφωνα με το σημείο 6.1 των εν λόγω κατευθυντήριων γραμμών, η Επιτροπή αξιολογεί το συμβιβάσιμο των περιφερειακών ενισχύσεων με την κοινή αγορά βάσει των εν λόγω κατευθυντήριων γραμμών τη στιγμή που αυτές θα εγκριθούν.

(15) Βλέπε υποσημείωση 10. Οι εν λόγω κατευθυντήριες γραμμές αντικαταστάθηκαν πρόσφατα (ΕΕ C 288 της 9.10.1999, σ. 2). Ωστόσο, στο σημείο 101 στοιχείο β) των νέων κατευθυντήριων γραμμών ορίζεται ότι για τις μη κοινοποιηθείσες ενισχύσεις εφαρμόζονται οι κατευθυντήριες γραμμές που ίσχυαν κατά τη στιγμή χορήγησης της ενίσχυσης.

(16) Βλέπε παραγράφους 177, 227 και 228.

(17) Βλέπε επιστολή έγκρισης της Επιτροπής της 16ης Απριλίου 1997 και της 30ής Απριλίου 1997 κρατικές ενισχύσεις αριθ. Ν 874/96 και ΝΝ 139/96 υπέρ της UNION Werkzeugmaschinen GmbH - επιστολή D/3428 της 2ας Μαΐου 1997· κρατικές ενισχύσεις αριθ. Ν 887/96 υπέρ της FORON Haus- und Küchentechnik GmbH - επιστολή D/4047 της 28ης Μαΐου 1997· βλέπε τις νέες κατευθυντήριες γραμμές σχετικά με τις ενισχύσεις διάσωσης και αναδιάρθρωσης, υποσημείωση 15.

(18) Απόφαση του Δικαστηρίου των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων, της 21ης Μαρτίου 1991, στην υπόθεση C-303/88, Ιταλία κατά Επιτροπής, συλλογή 1991, σ. Ι-1433.

(19) Επιστολή της Επιτροπής προς τα κράτη μέλη SG(91) D/4577 της 4ης Μαρτίου 1991· βλέπε επίσης απόφαση του Δικαστηρίου των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων της 21ης Μαρτίου 1990 στην υπόθεση C-142/87, Βέλγιο κατά Επιτροπής, συλλογή 1990, σ. Ι-959.

(20) Βλέπε απόφαση στην υποσημείωση 19 παράγραφοι 58 έως 63.