ΑΠΟΦΑΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ της 13ης Μαΐου 1998 σχετικά με τις ενισχύσεις που χορήγησε η Γερμανία στην εταιρεία Herborn und Breitenbach GmbH, πρώην Drahtziehmaschinenwerk Grόna GmbH [κοινοποιηθείσα υπό τον αριθμό Ε(1998) 1687] (Το κείμενο στη γερμανική γλώσσα είναι το μόνο αυθεντικό) (Κείμενο που παρουσιάζει ενδιαφέρον για τον ΕΟΧ) (1999/225/ΕΚ)

Η ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΤΩΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΩΝ ΚΟΙΝΟΤΗΤΩΝ,

Έχοντας υπόψη:

τη συνθήκη για την ίδρυση της Ευρωπαϊκής Κοινότητας, και ιδίως το άρθρο 93 παράγραφος 2 πρώτο εδάφιο,

τη συμφωνία για τον Ευρωπαϊκό Οικονομικό Χώρο, και ιδίως το άρθρο 62 παράγραφος 1 στοιχείο α),

Αφού ζήτησε από τους ενδιαφερόμενους να υποβάλουν τις παρατηρήσεις τους σύμφωνα με το προαναφερόμενο άρθρο (1),

Εκτιμώντας ότι:

Ι

Στις 15 Μαρτίου 1995 η Επιτροπή αποφάσισε, όσον αφορά τις κρατικές ενισχύσεις στην εταιρεία SKET Schwermaschinenbau Magdeburg GmbH, Magdeburg (SKET SMM), να κινήσει τη διαδικασία που προβλέπεται από το άρθρο 93 παράγραφος 2 της συνθήκης ΕΚ (2). Η διαδικασία αυτή αφορούσε και τις θυγατρικές εταιρείες της SKET SMM, δηλαδή την Entstaubungstechnik Magdeburg GmbH, Magdeburg (ETM) και τη Drahtziehmaschinenwerk Grόna GmbH, Chemnitz (DZM). Στη συγκεκριμένη περίπτωση, επρόκειτο για ενισχύσεις που έλαβε η SKET SMM πριν και κατά τη διάρκεια της ιδιωτικοποίησής της και της αναδιάρθρωσής της. Παλιότερα η SKET SMM είχε λάβει και άλλες ενισχύσεις για τις οποίες δεν είχε φέρει αντίρρηση η Επιτροπή (ΝΝ 46/93 και ΝΝ 95/93). Η εν λόγω διαδικασία έλαβε τον αριθμό C 16/95.

Στις 30 Ιουλίου 1996 η Επιτροπή αποφάσισε να επεκτείνει τη διαδικασία C 16/95 και προς τις κρατικές ενισχύσεις που κατεβλήθησαν αφότου ελήφθη η απόφαση να κινηθεί η διαδικασία αυτή, οι οποίες δεν περιλαμβάνονταν στην εν λόγω απόφαση (3). Οι επενδυτές (Oestmann & Borchert Industriebeteiligungen GbR) απεσύρθησαν από το σχέδιο περί τα τέλη του 1995 και κοινοποιήθηκε ένα νέο σχέδιο αναδιάρθρωσης με πρόσθετες ενισχύσεις.

Η SKET SMM αναγκάστηκε τον Οκτώβριο του 1996 να ζητήσει την κίνηση της διαδικασίας αναγκαστικής εκτέλεσης (πτωχευτική διαδικασία στα νέα ομόσπονδα κράτη). Το σχέδιο, το οποίο απετέλεσε αντικείμενο της απόφασης επέκτασης της 30ής Ιουλίου 1996, δεν κατόρθωσε να αποκαταστήσει τη βιωσιμότητα της SKET SMM. Στις 26 Ιουνίου 1997 η Επιτροπή έλαβε την οριστική απορριπτική απόφαση 97/765/ΕΚ (4) σχετικά με τις ενισχύσεις υπέρ της SKET SMM. Η διαδικασία εκτέλεσης δεν αφορά τις δύο θυγατρικές εταιρείες ETM και DZM, οι οποίες μεταβιβάσθηκαν στο Bundesanstalt fόr vereinigungsbedingte Sonderaufgaben (BvS). BvS ίσον ομοσπονδιακός οργανισμός για τις εξαιρετικές δαπάνες που συνδέονται με την ενοποίηση. Με την απόφαση 97/765/ΕΚ ολοκληρώθηκε η διαδικασία C 16/95 μόνον όσον αφορά το μέρος της SKET SMM που αποτελούσε αντικείμενο της εκτέλεσης. Κατόπιν αυτού, η διαδικασία C 16/95 χωρίστηκε ως εξής: C 16a/95 για τη SKET SMM, C 16b/95 για την ETM και C 16c/95 για τη DZM. Η DZM συγχωνεύθηκε το 1995 με μια δυτικογερμανική εταιρεία και έκτοτε φέρει την επωνυμία Herborn & Breitenbach GmbH, Chemnitz (H& B). Η παρούσα απόφαση δεν αφορά την H& B.

Με τις επιστολές της, της 13ης Ιανουαρίου 1997 (που πρωτοκολλήθηκε στις 14 Ιανουαρίου 1997) και της 6ης Αυγούστου 1997 (που πρωτοκολλήθηκε στις 7 Αυγούστου 1997), η Γερμανία ενημέρωσε την Επιτροπή σχετικά με τη μεταβίβαση της H& B και κοινοποίσε ενισχύσεις υπέρ της H& B για το χρονικό διάστημα που διέρευσε από τότε που κινήθηκε η διαδικασία εκτέλεσης της SKET SMM. Με τη δεύτερη επιστολή υπεβλήθη και το σχέδιο αναδιάρθρωσης, το οποίο ήταν προσαρμοσμένο στη νέα κατάσταση της H& B. Με επιστολή στις 30 Οκτωβρίου 1997 (πρωτοκολλήθηκε την ίδια ημέρα), η Γερμανία γνωστοποίησε τους όρους της σύμβασης ιδιωτικοποίησης της H& B καθώς και τις αλλαγές που έγιναν στο σχέδιο αναδιάρθρωσης του Αυγούστου του 1997.

II

Η SKET SMM είχε αγοράσει, στις 24 Μαρτίου και στις 12 Απριλίου 1995, υπό την καθοδήγηση των επενδυτών Oestmann & Borchert Industriebeteiligung GbR (οι οποίοι απεσύρθηκαν από το σχέδιο ιδιωτικοποίησης περί τα τέλη του 1995) όλα τα εταιρικά μερίδια της H& B Beteiligungsgesellschaft GmbH και της H& B GmbH & Co. KG από την Kolbus GmbH & Co. KG. Η εταιρεία αυτή συγχωνεύθηκε με τη θυγατρική εταιρεία DZM και παρέμεινε μέχρι τις 31 Δεκεμβρίου 1996 ως θυγατρική εταιρεία της SKET SMM, με την επωνυμία H& B. Η μεταβίβαση της H& B στον BvS έγινε με τη σύμβαση της 16ης Ιουνίου 1997. Η H& B μεταβιβάστηκε στην κατάσταση που βρισκόταν τότε, δηλαδή με χρέη.

Η West Merchant Bank, στην οποία ο BvS ανέθεσε την εξεύρεση ενός επενδυτή, έλαβε μέχρι την 1η Μαΐου 1997, μετά από ένα ανοικτό διαγωνισμό στον οποίο έλαβαν μέρος 112 επιχειρήσεις από ολόκληρο τον κόσμο, τέσσερις προσφορές. Με δύο από αυτούς τους τέσσερις προσφέροντες ξεκίνησαν διαπραγματεύσεις και επελέγη η καλύτερη προσφορά λαμβάνοντας υπόψη το επιχειρησιακό σχέδιο, τις εγγυήσεις για τη διατήρηση των θέσεων εργασίας και τα βασικά οικονομικά δεδομένα. Κατά την επιλογή αυτή εντούτοις δεν εξετάστηκε η λύση της διάλυσης της εταιρείας, η οποία θα ήταν πιθανό λιγότερο δαπανηρή απ' ό,τι η πώληση και η λήψη μέτρων για την ενίσχυση της εταιρείας. Σύμφωνα με τις γενικές αρχές που χρησιμοποιεί η Επιτροπή για την εκτίμηση των ιδιωτικοποιήσεων, η ιδιωτικοποίηση της H& B συνεπάγεται τη χορήγηση ενισχύσεων (5).

Ο επιλεγμένος επενδυτής (κ. Henrich) είναι ένα φυσικό πρόσωπο και διαθέτει εμπειρία στον τομέα των μηχανών παραγωγής καλωδίων και εξέλαση του σύρματος. Ο επενδυτής πούλησε το 1994 την οικογενειακή του επιχείρηση που παρήγαγε αυτές τις μηχανές σε έναν όμιλο εταιρειών χαρτοφυλακίου, τον όμιλο EIS, έχοντας διατελέσει επί τετραετία διευθυντής του ομίλου αυτού. Ο κ. Henrich εξακολουθεί να εργάζεται στον όμιλο EIS ο οποίος συμφώνησε να αγοραστεί η H& B. Ο επενδυτής αγόρασε την H& B στις 24 Σεπτεμβρίου 1997, αναλαμβάνοντας κατ' αρχάς το 50 % της διοίκησης και από την 1η Ιανουαρίου του 1998 το 100 %. Θα διατηρήσει επίσης τη θέση του προέδρου του εποπτικού συμβουλίου του τμήματος Cable & Wire Division του ομίλου EIS, στον οποίο συμμετέχουν τρεις εταιρείες. Κατ' αυτόν τον τρόπο ο επενδυτής συνεισφέρει τις γνώσεις του στον τομέα αυτό, καθώς και τις προσωπικές του γνωριμίες και τις προοπτικές για συνέργεια όλων αυτών.

Η διάρθρωση της εταιρείας H& B παρουσιάζει την ακόλουθη εικόνα:

α) Herborn & Breitenbach GmbH, Chemnitz (πρώην DZM) με εταιρικό κεφάλαιο ένα εκατομμύριο γερμανικά μάρκα. Η εταιρεία αυτή συμμετέχει επίσης και στην H& B GmbH & Co. KG, Herborn, απασχολεί 107 άτομα και ασχολείται με τον σχεδιασμό, την κατασκευή και την παραγωγή μηχανών 7

β) Herborn & Breitenbach GmbH & Co. KG, Herborn Hessen, εταιρικό κεφάλαιο έξι εκατομμύρια γερμανικά μάρκα, συμπληρωματικό κεφάλαιο 0,1 εκατομμύριο γερμανικά μάρκα. Η εταιρεία απασχολεί 78 άτομα και ασχολείται με το σχεδιασμό, την κατασκευή και την παραγωγη 7

γ) Herborn & Breitenbach Beteiligungs GmbH Unna Βόρεια Ρηνανία Βεστφαλία, η οποία ανήκει κατά 100 % στην Ηerborn & Breitennbach GmbH Ghemnitz. Διαθέτει εταιρικό κεφάλαιο 0,1 εκατομμύριο γερμανικά μάρκα (η εταιρεία αυτή είναι μια καθαρά εικονική εταιρεία χωρίς επιχειρηματικό στόχο και χωρίς προσωπικό).

Η H& Β ασχολείται με την πώληση, την κατασκευή, την παραγωγή, την εγκατάσταση, τη δοκιμή και τη συντήρηση μηχανών εξέλασης σύρματος και στις δύο έδρες, δηλαδή στις πόλεις Chemnitz και Herborn. Οι μηχανές αυτές προορίζονται για διάφορους βιομηχανικούς κλάδους, όπως είναι η αυτοκινητοβιομηχανία, η χαλυβουργία, η ναυπηγική, η κατασκευή κτιρίων, η παραγωγή ενέργειας, οι τηλεπικοινωνίες και η παραγωγή λαμπτήρων πυράκτωσης.

Το πρόγραμμα αναδιάρθρωσης του επενδυτή έχει ως στόχο τη διασφάλιση των μεριδίων της αγοράς και τη μείωση του κόστους παραγωγής. Η H& Β βρισκόταν στη φάση της αναδιάρθρωσης όταν την αγόρασε ο επενδυτής, ο οποίος προτίθεται να συνεχίσει τις προσπάθειες της εταιρείας συνεισφέροντας τις δικές του γνωριμίες. Σύμφωνα με το σχέδιο:

α) θα διατηρηθούν οι δύο έδρες (Chemnitz και Herborn). Προκειμένου όμως να μειωθεί το κόστος θα γίνει σαφέστερη και ορθολογικότερη κατανομή: έρευνα και ανάπτυξη, παραγωγή και συναρμολόγηση στο Chemnitz, διοίκηση, πώληση και επίδειξη στους πελάτες στη Herborn 7

β) θα περιορισθεί το φάσμα των προϊόντων, προκειμένου να μειωθεί το κόστος 7

γ) οι μηχανές θα προσαρμοστούν στις ειδικές απαιτήσεις των πελατών (ανάπτυξη και κατασκευή) 7

δ) θα δοθεί έμφαση στην εξυπηρέτηση των πελατών λόγω του μεγάλου αριθμού μεταχειρισμένων μηχανών από την DZM και την H& Β 7

ε) θα αναπτυχθεί η παραγωγή ανταλλακτικών καθώς και οι ομαδικές προσφορές για τον εκσυγχρονισμό και την επιθεώρηση των μηχανών 7

στ) θα ενισχυθεί η υπεργολαβία, την οποία χρησιμοποιεί ήδη η επιχείρηση 7

ζ) θα καταργηθούν θέσεις εργασίας. Προς το παρόν δεν έχει καταργηθεί καμία θέση εργασίας (186) και έχει δοθεί εγγύηση να διατηρηθούν 150 από αυτές, εκ των οποίων 90 στη Chemnitz και 60 στη Herborn. Η εγγύηση αυτή έχει δοθεί για τα επόμενα τρία χρόνια. Υπάρχει εγγύηση για συνέχιση της παραγωγής στο Chemnitz για δύο χρόνια ακόμη με 25 θέσεις εργασίας τουλάχιστον. Οι εγγυήσεις για τη διατήρηση των θέσεων εργασίας προβλέπονται από σχετική σύμβαση, η οποία περιλαμβάνει και ποινικές ρήτρες.

Η H& Β θα πρέπει να διασφαλίσει τα μερίδιά της στην αγορά (Γερμανία, Ευρώπη, ΚΑΚ, Νοτιανατολική Ασία και ΗΠΑ) σε πρώτη φάση με τις γνωριμίες, την εμπειρία και την τεχνογνωσία που διαθέτει ο επενδυτής στον εν λόγω κλάδο αλλά και μέσω του προγράμματος για τη μείωση του κόστους και την αναδιάρθρωση του φάσματος των προϊόντων. Ο επενδυτής βλέπει να προκύπτουν σημαντικά αποτελέσματα συνέργειας χάρη στην συνεργασία με άλλες επιχειρήσεις (προεδρεύει του εποπτικού συμβουλίου της Cable & Wire Division του ομίλου EIS).

Τα προηγούμενα χρόνια έγιναν επενδύσεις για την ανακαίνιση των υφισταμένων κτιρίων και για τον εκσυγχρονισμό των τεχνικών εγκαταστάσεων (16,5 εκατ. γερμανικά μάρκα). Για τα προσεχή έτη ο επενδυτής εγγυάται τη πραγματοποίηση επενδύσεων ύψους 0,5 εκατ. γερμανικών μάρκων ετησίως περίπου επί ένα διάστημα τριών ετών (συμβατικές ποινικές ρήτρες).

Σύμφωνα με τις τελευταίες προβλέψεις όσον αφορά τον κύκλο εργασιών, η επιχείρηση θα αρχίσει να δημιουργεί κέρδη πριν την επιβολή των φόρων [ . . . ] (6) από το 1999.

ΙΙΙ

Η H& B παρέμεινε μέχρι το 1997 στην εταιρεία SKET και έλαβε πολλές φορές ενισχύσεις αναδιάρθρωσης. Είναι γεγονός ότι οι δυσκολίες που αντιμετώπισε η SKET SMM, οι οποίες οδήγησαν στην διαδικασία εκτέλεσης, καθυστέρησαν την αναδιάρθρωση της H& B.

Οι ενισχύσεις προς την H& B χορηγήθηκαν στο πλαίσιο διαδοχικών προγραμμάτων αναδιάρθρωσης. Η H& B ανήκε στην εταιρεία SKET και τα σχέδια προέβλεπαν την αναδιάρθρωση ολόκληρου του ομίλου. Μετά τη μεταβίβαση της εταιρείας στον BvS, κατά συνέπεια το χωρισμό της από τον όμιλο, τα σχέδια αυτά αφορούσαν ειδικότερα την H& B. Τότε εξετάσθηκε για πρώτη φορά το ενδεχόμενο της πώλησης των επιμέρους εταιρειών. Τώρα πλέον η H& B έχει ιδιωτικοποιηθεί και η Επιτροπή εξέτασε ένα προσαρμοσμένο από τον επενδυτή σχέδιο αναδιάρθρωσης (βλέπε κεφάλαιο ΙΙ) με νέα βασικά χρηματοοικονομικά δεδομένα.

Για λόγους μεγαλύτερης διαφάνειας, θα αναφερεθούν μόνο τα χρηματοοικονομικά μέτρα τα οποία εκτελέστηκαν κατά το παρελθόν ή τα οποία προβλέπονται από το ισχύον σχέδιο ιδιωτικοποίησης (7). Πρόκειται για τα ακόλουθα μέτρα:

1. 1990/91: χορήγηση αποζημιώσεων απόλυσης (κοινωνικό πρόγραμμα) ύψους 1,4 εκατ. γερμανικών μάρκων 7

2. 1993: 26,5 εκατ. γερμανικά μάρκα που αφορούν άτοκα δάνεια και παραίτηση από απαιτήσεις, εκ των οποίων:

α) χορήγηση άτοκων δανείων από το BvS για το συμψηφισμό παλιών δανείων από την περίοδο πριν την 1η Ιουλίου 1990, ύψους 13,9 εκατ. γερμανικών μάρκων 7

β) ένα δεύτερο δάνειο από το BvS για την εξόφληση παλιών δανείων από την περίοδο 1η Ιουλίου 1990, ύψους 5,4 εκατ. γερμανικών μάρκων 7

γ) άτοκα δάνεια του BvS για τον συμψηφισμό των τόκων των παλιών δανείων, ύψους 1,7 εκατ. γερμανικών μάρκων 7

δ) παραίτηση από απαιτήσεις σε σχέση με την εξόφληση συμψηφιστικών χρεών, ύψους 4,6 εκατ. γερμανικών μάρκων 7

ε) παραίτηση από τόκους ύψους 0,9 εκατ. γερμανικών μάρκων σε σχέση με αυτά τα χρέη.

Οι πιστώσεις αυτές και η παραίτηση από την απαίτηση επιστροφής τους (26,5 εκατ. γερμανικά μάρκα) μετετράπησαν στις 31 Δεκεμβρίου 1994 σε επιδοτήσεις (15,9 εκατ. γερμανικά μάρκα) και αποθεματικά κεφάλαια (5,6 εκατ. γερμανικά μάρκα συν 5 εκατ. γερμανικά μάρκα) μέσω της SKET SMM.

3. 1996: 11 εκατ. γερμανικά μάρκα για δάνεια χάρη στα οποία χορηγήθηκαν:

α) ένα δάνειο ύψους 3,2 εκατ. γερμανικών μάρκων για τον συμψηφισμό παλιών χρεών (από την περίοδο πριν την 1η Ιουλίου 1990) μέσω της SKET SMM. Ο BvS θα πληρώσει αυτό το ποσό στο διχειριστή της πρωχευτικής περιουσίας 7

β) δάνεια ύψους 5,4 εκατ. γερμανικών μάρκων της BvS (2,2 εκατ. γερμανικά μάρκα για τη χρηματοδότηση διάφορων έργων μέσω της SKET SMM (ο BvS θα τα επιστρέψει στο διαχειριστή της πτωχευτικής περιουσίας), 2,1 εκατ. γερμανικών μάρκων για τη διατήρηση της ρευστότητας και 1,1 εκατ. γερμανικών μάρκων για την εξόφληση χρεών προς τους προμηθευτές) και

γ) αντικαταστάθηκε εκ μέρους του BvS μια προκαταβολή ενός πελάτη ύψους 2,4 εκατ. γερμανικών μάρκων, που κατά λάθος πληρώθηκε στη SKET SMM, από ένα άτοκο δάνειο μετοχών.

Κατά τα τέλη του 1996 τα χρέη της Η& B ανερχόνταν σε 38,9 εκατ. γερμανικά μάρκα (τα 26,5 εκατ. γερμανικά μάρκα αφορούσαν δάνεια, τα οποία μετετράπησαν σε μη επιστρεπτέες επιδοτήσεις, τα 11 εκατ. γερμανικά μάρκα αφορούσαν δάνεια, τα 1,4 εκατ. γερμανικά μάρκα αποζημιώσεις απόλυσης). Στο ποσό αυτό προστίθεται και το ποσό των τριτεγγυήσεων ύψους 15 εκατ. γερμανικών μάρκων υπό τους ακόλουθους όρους: 0,25 % ανά εξάμηνο (1η Ιανουαρίου και 1η Ιουλίου), που υπολογίζεται με βάση το κεφάλαιο που χορήγησε ο BvS, καθώς και 0,5 % επί των ποσών που παρακρατεί η τράπεζα και του υπό όρους χορηγηθέντος ενός πιστού ποσού ύψους 1,377 εκατ. γερμανικών μάρκων.

4. 1997: ιδιωτικοποίηση (όροι της σύμβασης ιδιωτικοποίησης)

Ο BvS απαλλάσει την H& B από όλα τα παλιά χρέη και χορηγεί επιδοτήσεις για την ολοκλήρωση της αναδιάρθρωσης.

α) Υποχρεώσεις του πωλητή (BvS):

i) παραίτηση από τις απαιτήσεις σε σχέση με τα δάνεια όψους 11 εκατ. γερμανικών μάρκων (μετατροπή σε μη επιστρεπτές επιδοτήσεις) 7

ii) παραίτηση από τις απαιτήσεις σχετικά με το δάνειο μετόχων ύψους 3 εκατ. γερμανικών μάρκων, το οποίο χορηγήθηκε το 1997 (ως συνέπεια της κίνησης της πτωχευτικής διαδικασίας της SKET SMM) 7

iii) χορήγηση μιας μη επιστρεπτέας επιδότησης ύψους 4 εκατ. γερμανικών μάρκων για την αναδιάρθρωση (δύο δόσεις ύψους 2 εκατ. γερμανικών μάρκων την 1η Ιανουαρίου 1998 και στις 30 Ιουνίου 1998), τη διατήρηση της ρευστότητας και τη χρηματοδότηση των επενδύσεων 7

iv) συμμετοχή στις δαπάνες για την εξόφληση παλιών χρεών (από την περίοδο πριν την 1η Ιουλίου 1992) τα οποία υπερβαίνουν τα 2 εκατ. γερμανικά μάρκα μέχρι ενός ποσού ύψους 4 εκατ. γερμανικών μάρκων κατ' ανώτατο όριο 7

v) ανάληψη της υποχρέωσης εξόφλησης φορολογικών οφειλών, ύψους 0,3 εκατ. γερμανικών μάρκων.

β) Υποχρεώσεις του επενδυτή:

i) τιμή αγοράς, ύψους 0,25 εκατ. γερμανικών μάρκων 7

ii) ανάληψη των χρησιμοποιημένων τριτεγγυήσεων, ύψους 3,3 εκατ. γερμανικών μάρκων και χορήγηση τριτεγγυήσεων συνολικού ύψους 9 εκατ. γερμανικών μάρκων 7

iii) ανάληψη μιας αμετάκλητης και απεριόριστης εγγύησης αυτοφειλής ύψους 3 εκατ. γερμανικών μάρκων υπέρ του BvS. Η εγγύηση αυτή μειώνεται από τις 30 Αυγούστου 1998 κατά 0,5 εκατ. γερμανικά μάρκα ετησίως, στο βαθμό που ο αγοραστής εκπληρώνει τις συμβατικές του υποχρεώσεις 7

iv) ανάληψη της υποχρέωσης εξόφλησης παλιών χρεών μέχρι ενός ποσού ύψους 2 εκατ. γερμανικών μάρκων (μετά από αυτό το όριο αναλαμβάνει ο BvS το 80 % των δαπανών μέχρι ενός ποσού ύψους 4 εκατ. γερμανικών μάρκων κατ' ανώτατο όριο) 7

v) συμβατικές εγγυήσεις με ποινική ρήτρα: πραγματοποίηση επενδύσεων ύψους 1,5 εκατ. γερμανικών μάρκων μέχρι τις 30 Ιουνίου 2000, διατήρηση των θέσεων εργασίας στο Chemitz (90 άτομα για περίοδο τριών ετών) καθώς και διατήρηση της παραγωγής στο Chemnitz με την εγγύηση για διατήρηση 25 θέσεων εργασίας επί δύο έτη ακόμη 7

vi) ο επενδυτής ή οι εταιρείες H& B GmbH και η H& B GmbH & Co. KG έχουν αναλάβει την υποχρέωση να μην κάνουν καμία διανομή κερδών ή απόληψη από το ταμείο (φανερή ή συγκαλυμμένη) μέχρι τις 2 Δεκεμβρίου του έτους 2002.

IV

Στο πλαίσιο της διαδικασίας C 16/95 διαβιβάστηκαν στην Επιτροπή οι παρατηρήσεις τρίτων, εκ των οποίων οι παρατηρήσεις ενός γερμανού ανταγωνιστή αφορούσαν άμεσα την H& B. Οι παρατηρήσεις του εν λόγω ανταγωνιστή αφορούσαν άμεσα την αγορά της H& B από τη SKET SMM, καθότι ενδιαφερόταν και ο ίδιος για την αγορά αυτής της εταιρείας, καθώς και την πώληση προϊόντων μέσω της H& B, σε τιμές προφανώς χαμηλότερες από τις τιμές της αγοράς.

Οι παρατηρήσεις αυτές κοινοποιήθηκαν στη Γερμανία με την επιστολή της 19ης Νοεμβρίου 1996. Η Γερμανία απάντησε με επιστολή της στις 6 Ιανουαρίου 1997 (πρωτοκολλήθηκε στις 7 Ιανουαρίου 1997 και έλαβε τον αριθμό πρωτοκόλλου Α/30033) σχετικά με την H& B δίνοντας λεπτομερείς εξηγήσεις. Ο εν λόγω γερμανός ανταγωνιστής είχε ήδη από το 1995 καταγγείλει στην Επιτροπή μέσω ενός δικηγόρου ότι η DZM έκανε ντάμπιγκ. Οι γερμανικές αρχές όμως είχαν από τότε αποδείξει ότι ο εν λόγω ανταγωνιστής είχε καλή θέση στην αγορά και ότι οι τιμές της DZM δεν ήταν χαμηλότερες από τις τιμές που ίσχυαν στην αγορά.

Όσον αφορά την αγορά της H& B από τη SKET SMM και τις προθέσεις αγοράς του εν λόγω ανταγωνιστή, οι οποίες υποτίθεται ότι δεν ελήφθησαν υπόψη, προκειμένου να ευνοηθεί η SKET SMM, η Γερμανία διευκρίνισε ότι ο εν λόγω ανταγωνιστής δεν είχε αποκλεισθεί από τις διαπραγματεύσεις ιδιωτικοποίησης αλλά ότι είχε ο ίδιος παραιτηθεί.

V

Οι ενισχύσεις προς τη DZM και στην H& B άρχισαν να χορηγούνται από το 1991. Πρόκειται για ενισχύσεις οι οποίες χορηγήθηκαν επί όσο διάστημα ίσχυαν οι κανονισμοί περί ιδιωτικοποιήσεων («Treuhandregelungen») (ΝΝ 108/91, Ε 15/92 και Ν 768/94). Οι κανονισμοί περί ιδιωτικοποιήσεων έληξαν την 1η Ιανουαρίου 1996. Στο πλαίσιο αυτό των κανονισμών η χρηματοδότηση των επιχειρήσεων εξασφαλιζόταν από την Treuhandanstalt (υπηρεσία ιδιωτικοποιήσεων), στο βαθμό που ετηρούντο ορισμένες οριακές τιμές όσον αφορά την αριθμό των εργαζομένων και το ύψος των λαμβανόμενων ενισχύσεων. Η DZM και κατά συνέπεια και η H& B ως θυγατρική εταιρεία της SKET SMM δεν διέπονταν από αυτούς τους κανονισμούς, επειδή η SKET SMM υπερέβαινε τα όρια όσον αφορά τον αριθμό των απασχολούμενων και τα ποσά των ενισχύσεων. Οπότε οι ενισχύσεις που χορηγήθηκαν σε αυτές τις εταιρείες θα έπρεπε να κοινοποιηθούν στην Επιτροπή και να ελεγχθούν από αυτή. Συνεπώς, οι ενισχύσεις που χορηγήθηκαν σε αυτές τις εταιρείες θα έπρεπε να κοινοποιηθούν ξεχωριστά στην Επιτροπή και να ελεγχθούν από αυτή.

Οι χορηγηθείσες ή προβλεπόμενες ενισχύσεις (βλέπε κεφάλαιο ΙΙΙ) ανέρχονται σε 50,2 εκατ. γερμανικά μάρκα. Εξάλλου, ο BvS έχει χορηγήσει τριτεγγυήσεις για τη χρηματοδότηση της λειτουργίας, οι οποίες έχουν χρησιμοποιηθεί μέχρι ενός ποσού ύψους 3,3 εκατ. γερμανικών μάρκων.

Τα 28,2 εκατ. DEM του παραπάνω ποσού δεν θα πρέπει να θεωρούνται ως κρατικές ενισχύσεις κατά την έννοια του άρθρου 92 παράγραφος 1 της συνθήκης ΕΚ σύμφωνα με τους κανονισμούς ιδιωτικοποίησης. Πρόκειται για ένα ποσό 24,2 εκατ. γερμανικών μάρκων με στόχο την εξόφληση παλιών χρεών και για ένα ποσό ύψους 4 εκατ. γερμανικών μάρκων κατ' ανώτατο όριο για τις δαπάνες εξόφλησης παλιών χρεών.

Τα υπό εξέταση ποσά της ενίσχυσης ανέρχονται σε 22 εκατ. γερμανικά μάρκα. Το ποσό αυτό αναλύεται ως εξής:

α) 1,4 εκατ. γερμανικά μάρκα για αποζημιώσεις απόλυσης κατά τα έτη 1990/91 (χρηματοδότηση του κοινωνικού προγράμματος) 7

β) 5,5 εκατ. γερμανικά μάρκα για την παραίτηση από απαιτήσεις επίσης σε σχέση με συμψηφιστικά χρέη (λαμβανομένων και των τόκων κατά το έτος 1993) 7

γ) 7,8 εκατ. γερμανικά μάρκα για δάνεια κατά το έτος 1996, τα οποία μετετράπησαν σε μη επιστρεπτέες επιδοτήσεις,

δ) 3 εκατ. γερμανικά μάρκα για δάνεια με στόχο τη συνέχιση της λειτουργίας κατά το 1997, τα οποία μετετράπησαν σε μη επιστρεπτέες επιδοτήσεις, κατά τη διάρκεια της ιδιωτικοποίησης 7

ε) 4 εκατ. γερμανικά μάρκα για μη επιστρεπτέες επιδοτήσεις αναδιάρθρωσης κατά το έτος 1997 7

στ) 0,3 εκατ. γερμανικά μάρκα για την εξόφληση φορολογικών οφειλών.

Στο ποσό αυτό προστίθενται και οι τριτεγγυήσεις που χορήγησε ο BvS (χορηγήθηκαν 15 εκατ. γερμανικά μάρκα, εκ των οποίων έχουν ληφθεί τα 3,3 εκατ. γερμανικά μάρκα).

Οι κοινοποιηθείσες ενισχύσεις υπέρ της DZM και της H& B προορίζονται για την αναδιάρθρωση της εταιρείας και θα πρέπει να πληρούν τα κριτήρια που αναφέρονται στο σημείο 3.2 των κοινοτικών κατευθυντήριων γραμμών περί των κρατικών ενισχύσεων που χορηγούνται με στόχο τη διάσωση και την αναδιάρθρωση προβληματικών επιχειρήσεων (8).

Το μεγαλύτερο μέρος των εν λόγω ενισχύσεων είχε χορηγηθεί (χορήγηση δανείων) τον καιρό που η DZM καθώς και η H& B ανήκαν στον όμιλο SKET, που είναι ένας από τους μεγαλύτερους βιομηχανικούς ομίλους επιχειρήσεων στο έδαφος των νέων ομόσπονδων κρατιδίων. Τα προβλήματα του ομίλου SKET, ο οποίος ήταν αδύνατον να ιδιωτικοποιηθεί εξ αιτίας της πολύπλοκης διάρθρωσής του, και η επακολουθήσασα διαδικασία αναγκαστικής εκτέλεσης επηρέασαν αρνητικά τη βιωσιμότητα της εταιρείας DZM καθώς και της H& B, η οποία μέχρι τα έτη 1990 και 1991 ήταν επικερδής. Τα αποτελέσματα έγιναν αρνητικά το 1992 [ . . . ] (*) στη συνέχεια άρχισαν να βελτιώνονται σιγά - σιγά και το 1995 έγιναν [ . . . ] (*). Κατά το έτος 1996 ξαναέγιναν [ . . . ] (*). Ένας από τους παράγοντες βελτίωσης των αποτελεσμάτων κατά το έτος 1995 ήταν προφανώς η συγχώνευση της DZM με την H& B. Η επιδείνωση των αποτελεσμάτων κατά το 1996 έχει σχέση με την εξέλιξη της SKET SMM, η οποία οδήγησε τελικά, τον Οκτώβριο του 1996, στην κίνηση της διαδικασίας πτώχευσης. Το γεγονός αυτό συνεπώς θα εξακολουθήσει να επηρεάζει τα αποτελέσματα της H& B κατά το έτος 1997 (βλέπε κεφάλαιο ΙΙ).

Κατά τη διάρκεια ισχύος του κανονισμού ιδιωτικοποιήσεων («Τreuhandregelungen») η H& B έλαβε ενισχύσεις κατά τα έτη 1990 και 1991 (χρηματοδότηση του κοινωνικού προγράμματος) και 1993 (παραίτηση από τα συμψηφιστικά χρέη). Οι ενισχύσεις αυτές είχαν δοθεί με στόχο την αναδιάρθρωση της εταιρείας. Εξάλλου, η THA και αργότερα ο BvS δεν είχαν αρμοδιότητα όσον αφορά την οριστική αναδιάρθρωση των επιχειρήσεων. Είχαν ως αποστολή να προετοιμάσουν τις επιχειρήσεις για την ιδιωτικοποίηση. H οριστική αναδιάρθρωση αποτελούσε καθήκον του επενδυτή. Η ιδιαιτερότητα της επιχείρησης είναι ότι η μητρική της εταιρεία, η SKET SMM δεν ιδιωτικοποιήθηκε με επιτυχία. Κατά το διάστημα αυτό η DΖΜ, καθώς και η H& B ενσωματώθηκαν στα σχέδια αναδιάρθρωσης ολόκληρου του ομίλου SKET.

Κατά τα τέλη του 1995, οι επενδυτές Oestmann & Borchert απεσύρθηκαν από τα σχέδια ιδιωτικοποίησης της ΚΕΤ SMM. Μετά από αυτή την αποτυχία η εταιρεία συμβούλων Roland Berger ανέλαβε να προσαρμόσει στη νέα κατάσταση το σχέδιο αναδιάρθρωσης του ομίλου. Το σχέδιο αυτό είχε ως στόχο την πλήρη αναδιάρθρωση του ομίλου.

Μετά την κίνηση της διαδικασίας πτώχευσης εναντίον της SKET SMM (Οκτώβριος 1996) και την εξαγορά της H& B, η H& B έλαβε νέες ενισχύσεις. Οι ενισχύσεις αυτές είχαν ως στόχο να επιτρέψουν την χρηματοδότηση των παραγγελιών οι οποίες είχαν δοθεί στην SKET SMM ως μητρική εταιρεία, και την εξόφληση των δανείων τα οποία είχε χορηγήσει η SKET SMM στην H& B. Ο διαχειριστής της πτωχευτικής περιουσίας ζήτησε τον καιρό που ξεκίνησε η πτωχευτική διαδικασία να συμπεριληφθούν τα ποσά αυτά στην πτωχευτική περιουσία. Οι ενισχύσεις αυτές εξάλλου εξασφάλισαν στην εταιρεία την απαραίτητη ρευστότητα και της επέτρεψαν να πληρώσει τους προμηθευτές (βλέπε κεφάλαιο ΙΙΙ).

Μετά την μεταβίβαση της ETM και της H& B στο BvS, με στόχο να μην περιληφθούν οι δύο εταιρείες στην πτωχευτική περιουσία, αναθεωρήθηκε εκ νέου το σχέδιο για την H& B. Η H& B θα έπρεπε να ξεπεράσει τα προβλήματα που προκάλεσε στη δική της λειτουργία η αναγκαστική εκτέλεση της μητρικής της εταιρείας.

Μετά την ιδιωτικοποίηση, η Γερμανία κοινοποίησε εκ νέου το σχέδιο αναδιάρθρωσης όπως το τροποποίησε ο επενδυτής, αλλά με μικρότερα ποσά ενισχύσεων απ' ό,τι προηγουμένως, επειδή τότε δεν ήταν σίγουρο ότι θα συμμετείχε ιδιώτης επενδυτής.

Ο πρώτος όρος των προαναφερθεισών κατευθυντήριων γραμμών είναι η επεξεργασία ενός σχεδίου το οποίο μακροπρόθεσμα θα κάνει εκ νέου επικερδή και βιώσιμη την εταιρεία.

Οι προβλέψεις όσον αφορά τον κύκλο εργασιών και την εξέλιξη του κόστους είναι ενθαρρυντικές και αναμένεται ότι τα αποτελέσματα θα είναι θετικά κατά το 1999. Τα μέτρα αναδιάρθρωσης αφορούν την αναδιοργάνωση της παραγωγής και την ανακατανομή των καθηκόντων ανάμεσα στις έδρες. Ο επενδυτής συνεισφέρει την μεγάλη εμπειρία που έχει στον κλάδο αυτό και τις γνωριμίες του (κεφάλαιο ΙΙ). Η εταιρεία μπορεί στο πλαίσιο του σχεδίου να καλύψει όλα τα έξοδα. Το σχέδιο αναμένεται ότι, υπό τους προβλεπόμενους όρους, θα αποκαταστήσει τη βιωσιμότητα της εταιρείας (αναμένεται ότι από το 1999 θα είναι θετικό το αποτέλεσμα πριν τους φόρους).

Οι κατευθυντήριες γραμμές προβλέπουν επίσης ότι οι εταιρείες οι οποίες δραστηριοποιούνται σε κλάδους με πλεονάζουσες παραγωγικές ικανότητες θα πρέπει να μειώσουν την παραγωγική τους ικανότητα ανάλογα με τις λαμβανόμενες ενισχύσεις.

Η H& B δραστηριοποιείται στον κλάδο των μηχανοκατασκευών, συγκεκριμένα παράγει μηχανές καλωδίων και εξέλασης σύρματος. Στον κλάδο αυτό δεν υπάρχουν κάποια δείγματα για πλεονάζουσα παραγωγική ικανότητα. Μετά από μια γενική ύφεση που παρουσίασε ο κλάδος των μηχανοκατασκευών στην Κοινότητα κατά το έτος 1996, άρχισε τώρα να παρατηρείται μια ανάκαμψη (9). Ο κλάδος αυτός υπέστη ριζική αναδιάρθρωση στην Κοινότητα, στη δε Ανατολική Ευρώπη έχει αυξηθεί η σημασία του ως συνέπεια της ανάκαμψης που παρατηρήθηκε σε διάφορα κράτη καθώς και στην Ασία. Οι Ηνωμένες Πολιτείες της Αμερικής εξάλλου αποτελούν μια σημαντική αγορά χάρη στην ανάκαμψη που παρατηρείται εκεί. Οι αγορές για μηχανές παραγωγής σύρματος και καλωδίων της H& B, εκτός από τη Γερμανία και την Κοινότητα, είναι οι Ηνωμένες Πολιτείες της Αμερικής και η Νοτιανατολική Ασία. H H& B εξάλλου εκπροσωπείται από παράδοση στις δυτικοευρωπαϊκές χώρες, όσου υπάρχουν δείγματα οικονομικής ανάκαμψης. Η H& B εξάλλου ανήκει στις μικρές και μεσαίες επιχειρήσεις.

Ένα τρίτο κριτήριο των κατευθυντήριων γραμμών είναι να υπάρχει αναλογία ανάμεσα στο κόστος και στο όφελος της αναδιάρθρωσης. Το ύψος των ενισχύσεων θα πρέπει να περιοριστεί στο μικρότερο δυνατό ποσό που είναι απαραίτητο για τη χρηματοδότηση της αναδιάρθρωσης.

Οι ενισχύσεις τις οποίες έχει λάβει η H& B από το 1991 χρησιμοποιήθηκαν για την χρηματοδότηση των αναγκών προκειμένου να μπορέσει να συνεχίσει τη δραστηριότητά της η εταιρεία. Πρόκειται για 22 εκατ. γερμανικά μάρκα συνολικά και για τριτεγγυήσεις, οι οποίες έχουν χρησιμοποιηθεί κατά 3,3 εκατ. γερμανικά μάρκα. Κατά το έτος 1996, χρησιμοποιήθηκαν για την κάλυψη των απαιτήσεων και την εξόφληση των χρεών καθώς και για την κάλυψη των αναγκών σε ρευστά. Το 1997, χρησιμοποιήθηκαν για την κάλυψη της απαραίτητης ρευστότητας προκειμένου να μπορέσει να συνεχισθεί η λειτουργία της καθώς και για επενδύσεις. Το ποσό των 4 εκατπμμυρίων Ecu, που αφορά μη επιστρεπτέες επιδοτήσεις, θα χορηγηθεί σε δόσεις και θα εκταμιευθεί όταν αποδειχθεί ότι θα χρησιμοποιηθεί πράγματι για τον σκοπό για τον οποίο χορηγήθηκε. Τις τριτεγγυήσεις θα τις αναλάβει ο επενδυτής. Ο BvS θα αναλάβει τις ενδεχόμενες φορολογικές οφειλές ύψους 0,3 εκατ. γερμανικών μάρκων.

Η συνεισφορά του επενδυτή στις δαπάνες αναδιάρθρωσης (5,25 εκατ. γερμανικά μάρκα στα οποία προστίθενται ακόμη 9 εκατ. γερμανικά μάρκα ως τριτεγγυήσεις) γίνεται με τη μορφή της πληρωμής της τιμής αγοράς ύψους 0,25 εκατ. γερμανικών μάρκων, της ανάληψης μιας αμετάκλητης και απεριόριστης συνολικής εγγύησης ύψους 3 εκατ. γερμανικών μάρκων, καθώς και της χρησιμοποιημένης εγγύησης ύψους 3,3 εκατ. γερμανικών μάρκων ή της χορήγησης πρόσθετων τριτεγγυήσεων (μέχρι 9 εκατομμύρια γερμανικά μάρκα συνολικά). Ο επενδυτής, κ. Henrich, εκτός από την προσωπική του δέσμευση, συνεισφέρει την τεράστια εμπειρία του και τις προσωπικές του γνωριμίες. Επιπλέον, έχει εγγυηθεί την πραγματοποίηση επενδύσεων και τη διατήρηση των θέσεων εργασίας και της έδρας στο Chemnitz.

Οι προαναφερθείσες κοινοτικές κατευθυντήριες γραμμές προβλέπουν την πλήρη αναθεώρηση του σχεδίου αναδιάρθρωσης. Διαφορετικά η Επιτροπή μπορεί να λάβει μέτρα και να ζητήσει την επιστροφή των ενισχύσεων. Στο πλαίσιο της συνεργασίας των γερμανικών αρχών με την Επιτροπή όσον αφορά τον έλεγχο των κρατικών ενισχύσεων η Επιτροπή έχει λάβει τη διαβεβαίωση των γερμανικών αρχών ότι θα φροντίσουν για την απρόσκοπτη εκτέλεση των σχεδίων. Η Επιτροπή ζητά την υποβολή ετήσιων εκθέσεων, προκειμένου να μπορεί η ίδια να ελέγχει την υλοποίηση αυτού του σχεδίου αναδιάρθρωσης.

VI

Με βάση τα προαναφερόμενα, Επιτροπή διαπιστώνει ότι οι ενισχύσεις αναδιάρθρωσης υπέρ της Drahtziehmaschιnenwerk Gruna Gmbh, bzw και Herborn & Breitenbach GmbH, Chemnitz, μπορούν να θεωρηθούν συμβιβάσιμες με την κοινή αγορά, στο βαθμό που τηρούνται οι κοινοτικές κατευθυντήριες γραμμές για τις κρατικές ενισχύσεις με στόχο τη διάσωση και την αναδιάρθρωση προβληματικών επιχειρήσεων,

ΕΞΕΔΩΣΕ ΤΗΝ ΠΑΡΟΥΣΑ ΑΠΟΦΑΣΗ:

Άρθρο 1

Οι κρατικές ενισχύσεις που χορήγησε η Γερμανία υπέρ της Drahtziehmaschinenwerk Gruna Gmbh, η οποία μετονομάσθηκε σε Herborn & Breitenbach GmbH, Chemnitz είναι σύμφωνες με το άρθρο 92 παράγραφος 3 στοιχείο γ) της συνθήκης ΕΚ και με το άρθρο 61 παράγραφος 3 στοιχείο γ) της συμφωνίας ΕΟΧ. Η παρούσα απόφαση αφορά:

α) τις αποζημιώσεις απόλυσης, ύψους 1,4 εκατ. γερμανικών μάρκων για τη χρηματοδότηση του κοινωνικού προγράμματος 7

β) την παραίτηση από τις απαιτήσεις σε σχέση με τα συμψηφηστικά χρέη από το έτος 1993, ύψους 4,6 εκατ. γερμανικών μάρκων, καθώς και τους ανάλογους τόκους, ύψους 0,9 εκατ. γερμανικών μάρκων 7

γ) τα δάνεια των μετόχων που χορηγήθηκαν το 1996 και μετετράπησαν στη συνέχεια σε μη επιστρεπτέες επιδοτήσεις, ύψους 7,8 εκατ. γερμανικών μάρκων 7

δ) το δάνειο που μετετράπη σε επιδότηση καθώς και τις μη επιστρεπτές επιδοτήσεις, ύψους 7 εκατ. γερμανικών μάρκων συνολικά 7

ε) την ανάληψη τυχόν φορολογικών οφειλών, ύψους 0,3 εκατ. γερμανικών μάρκων 7

στ) τη χορήγηση τριεγγυήσεων, ύψους 15 εκατ. γερμανικών μάρκων από τα οποία είχαν χρησιμοποιηθεί 3,3 εκατ. γερμανικά μάρκα μέχρι την ανάληψή της από τον επενδυτή.

Άρθρο 2

Σύμφωνα με τις κατευθυντήριες οδηγίες για την αξιολόγηση των κρατικών ενισχύσεων με στόχο τη διάσωση των προβληματικών επιχειρήσεων (1994) η Γερμανία υποβάλλει κάθε χρόνο λεπτομερή έκθεση σχετικά με την υλοποίηση του σχεδίου αναδιάρθρωσης.

Άρθρο 3

Η παρούσα απόφαση απευθύνεται στην Ομοσπονδιακή Δημοκρατία της Γερμανίας.

Βρυξέλλες, 13 Μαΐου 1998.

Για την Επιτροπή

Karel VAN MIERT

Μέλος της Επιτροπής

(1) ΕΕ C 215 της 19. 8. 1995, σ. 8.

(2) ΕΕ C 215 της 19. 8. 1995, σ. 8 και ΕΕ C 298 της 9. 10. 1996, σ. 2.

(3) ΕΕ C 298 της 9. 10. 1996, σ. 2.

(4) ΕΕ L 314 της 18. 11. 1997, σ. 20.

(5) Βλέπε ΧΧΙΙΙ έκθεση σχετικά με την πολιτική ανταγωνισμού, 1993, σημεία 402, 403.

(6) Τμήματα τον παρόντος κειμένου διατυπώθηκαν κατά τρόπο ώστε να εξασφαλίζουν την μη διάδοση εμπιστευτικών πληροφοριών 7 τα εν λόγω τμήματα περιβάλλονται από αγκύλες και σημειώνονται με αστερίσκο.

(7) Βλέπε υποσημειώσεις 1 και 2.

(8) ΕΕ C 368 της 23. 12. 1994, σ. 12.

(9) Βλέπε «Πανόραμα της βιομηχανίας των ΕΚ», 1997, τόμος 2.