ΑΠΟΦΑΣΗ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ της 26ης Ιουνίου 1991 για τη θέσπιση προγράμματος ειδικών μέτρων λόγω του απομακρυσμένου και νησιωτικού χαρακτήρα της Μαδέρας και των Αζορών (Poseima) (91/315/ΕΟΚ)

Η ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΤΩΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΩΝ ΚΟΙΝΟΤΗΤΩΝ,

Έχοντας υπόψη:

τη συνθήκη για την ίδρυση της Ευρωπαϊκής Οικονομικής Κοινότητας, και ιδίως τα άρθρα 43, 113 και 235,

την πράξη προσχώρησης της Ισπανίας και της Πορτογαλίας, και ιδίως το άρθρο 234 παράγραφος 3,

την πρόταση της Επιτροπής (1),

τη γνώμη του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου (2),

τη γνώμη της Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής (3),

Εκτιμώντας:

ότι οι αυτόνομες πορτογαλικές περιφέρειες των Αζορών και της Μαδέρας έχουν ενταχθεί, από πολιτικής και οικονομικής πλευράς, στην Κοινότητα δυνάμει της πράξης προσχώρησης στην οποία αναγνωρίζονται ορισμένες από τις ιδιομορφίες τους με τη δυνατότητα πρόβλεψης ειδικών παρεκκλίσεων κατά την εφαρμογή των κοινών πολιτικών 7 ότι τα κράτη μέλη, σε κοινή τους δήλωση η οποία παρατίθεται υπό μορφήν παραρτήματος στην πράξη προσχώρησης, κάλεσαν τα κοινοτικά όργανα να αποδώσουν ιδιαίτερη προσοχή στις πολιτικές ανάπτυξης των δύο αρχιπελάγων «σκοπός των οποίων είναι να υπερπηδήσουν τα μειονεκτήματα των περιφερειών αυτών που προκύπτουν από τη γεωγραφική τους θέση, απομακρυσμένη από την ευρωπαϊκή ήπειρο, την ιδιαίτερη ορογραφία τους, τη σοβαρή ανεπάρκεια έργων υποδομής και την οικονομική τους καθυστέρηση» 7 ότι το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, στο ψήφισμα που εξέδωσε στις 14 Απριλίου 1989 σχετικά με τα κοινοτικά προγράμματα υπέρ των αυτόνομων πορτογαλικών περιφερειών (4), έκρινε ότι ο απομακρυσμένος και νησιωτικός χαρακτήρας των Αζορών και της Μαδέρας δικαιολογεί μια ειδική μεταχείριση από την Κοινότητα 7 ότι οι Αζόρες και η Μαδέρα παρουσιάζουν σημαντική διαρθρωτική καθυστέρηση την οποία επιτείνουν πολλά φαινόμενα (νησιωτικός και απομακρυσμένος χαρακτήρας, μικρή γεωγραφική έκταση, προβληματική μορφολογία του εδάφους και ιδιόμορφο κλίμα) των οποίων η εμμονή και η σώρευση επηρεάζουν αρνητικά την οικονομική και κοινωνική τους ανάπτυξη, έτσι ώστε τα δύο αυτά αρχιπελάγη να συγκαταλέγονται μεταξύ των πλέον μειονεκτουσών περιφερειών της Κοινότητας 7 ότι η ύπαρξη των φαινομένων αυτών καθιστά απαραίτητη την ενίσχυση της υποστήριξης της Κοινότητας ώστε να διασφαλιστεί η πλήρης συμμετοχή των Αζορών και της Μαδέρας στη δυναμική της εσωτερικής αγοράς 7 ότι η κοινοτική αυτή στήριξη υλοποιείται με τις παρεμβάσεις των αναμορφωμένων διαρθρωτικών ταμείων στο πλαίσιο της προτεραιότητας που αποδίδεται στις λεγόμενες περιφέρειες του στόχου αριθ. 1 αλλά ότι πρέπει επίσης να ληφθούν υπόψη παράλληλα και με συμπληρωματικό τρόπο, οι δυσχέρειες που αντιμετωπίζουν οι Αζόρες και η Μαδέρα κατά την εφαρμογή των κοινών πολιτικών, ακολουθώντας την κοινοτική προσέγγιση όσον αφορά τις απομακρυσμένες περιφέρειες, πρώτη εκδήλωση της οποίας ήταν η έγκριση και η εφαρμογή του προγράμματος Poseidom για τα γαλλικά υπερπόντια διαμερίσματα 7 ότι, για να ληφθούν υπόψη οι ειδικές δυσχέρειες που αντιμετωπίζουν οι Αζόρες και η Μαδέρα κατά την εφαρμογή των κοινών πολιτικών, χρειάζεται μια σφαιρική και πολυτομεακή προσέγγιση 7 ότι, για το λόγο αυτό, κρίνεται σκόπιμη η ανάληψη συντονισμένων πρωτοβουλιών στο πλαίσιο ενός συνολικού προγράμματος δράσης, το οποίο θα περιλαμβάνει νομοθετικά μέτρα και την ανάληψη χρηματοδοτικών υποχρεώσεων 7 ότι η εφαρμογή του προγράμματος αυτού θα γίνει με την έκδοση, από το Συμβούλιο ή την Επιτροπή, ανάλογα με την περίπτωση, των απαραίτητων νομικών πράξεων πριν τις 31 Δεκεμβρίου 1992 7 ότι η εφαρμογή ορισμένων στοιχείων του προγράμματος αυτού θα μπορεί να συνεχισθεί και μετά την ολοκλήρωση της εσωτερικής αγοράς όσον αφορά τις δυσχέρειες διαρκούς χαρακτήρα που χαρακτηρίζουν τις Αζόρες και τη Μαδέρα 7 ότι το πρόγραμμα αυτό πρέπει να στηρίζεται στην αρχή ότι οι Αζόρες και η Μαδέρα ανήκουν μεν στην Κοινότητα, αναγνωρίζεται όμως η πραγματικότητα των δύο περιφερειών η οποία συνδέεται με την ιδιάζουσα γεωγραφική τους θέση 7 ότι τα μέτρα που προβλέπονται στα πλαίσια του προγράμματος αυτού πρέπει να επιτρέπουν να ληφθούν υπόψη οι ιδιομορφίες και οι δυσχέρειες των Αζορών και της Μαδέρας χωρίς να θίγουν την ακεραιότητα και τη συνεκτικότητα της κοινοτικής έννομης τάξης 7 ότι, για το λόγο αυτό, οι οικονομικές επιπτώσεις των ειδικών μέτρων πρέπει να περιοριστούν στο έδαφος των Αζορών και της Μαδέρας χωρίς να επηρεάσουν άμεσα τη λειτουργία της κοινής αγοράς 7 ότι οι κοινοτικές πολιτικές περιλαμβάνουν ήδη μεγάλο αριθμό μέσων και προγραμμάτων που μπορούν να συμβάλουν στην αντιμετώπιση ορισμένων ειδικών προβλημάτων και δυσχερειών που αντιμετωπίζουν οι Αζόρες και η Μαδέρα, ιδίως στον τομέα της αλιείας, της ενέργειας, του περιβάλλοντος, της βιοτεχνίας, ή της έρευνας και ανάπτυξης 7 ότι πρέπει να καταβληθούν προσπάθειες προκειμένου να διασφαλισθεί η βέλτιστη χρησιμοποίηση αυτών των μέσων και προγραμμάτων στις Αζόρες και τη Μαδέρα, ιδίως με τη διευκόλυνση της διάδοσής τους στις απομακρυσμένες αυτές περιφέρειες και με τη θέσπιση των κατάλληλων μέτρων τεχνικής βοήθειας 7 ότι η κοινοτική νομοθεσία πρέπει να λάβει υπόψη της τις ιδιομορφίες των Αζορών και της Μαδέρας και να προάγει την οικονομική και κοινωνική τους ανάπτυξη, ιδίως στους τομείς στους οποίους είναι περισσότερο αισθητή η ευαισθησία των νησιωτικών περιοχών, όπως στον τομέα των μεταφορών, της αλιείας, στο φορολογικό και κοινωνικό τομέα, στον τομέα της έρευνας και της ανάπτυξης, ή στον τομέα της προστασίας του περιβάλλοντος, δεδομένου μάλιστα ότι οι Αζόρες και η Μαδέρα εκτίθενται σε μεγάλο βαθμό στον κίνδυνο οικολογικών ή φυσικών καταστροφών 7 ότι, στο φορολογικό τομέα, για να ληφθούν υπόψη οι ιδιομορφίες των Αζορών και της Μαδέρας, πρέπει να αναγνωριστεί μία ιδιαίτερη έμμεση φορολογία στις δύο αυτές περιφέρειες, η οποία θα συμβιβάζεται με τους κανόνες της συνθήκης και θα συμβάλει στην οικονομική και κοινωνική ανάπτυξή τους 7 ότι είναι σημαντικό να υπάρχουν διαθέσιμα, στο πλαίσιο των κατευθύνσεων της κοινής πολιτικής μεταφορών τακτικά μεταφορικά μέσα με το χαμηλότερο δυνατό κόστος, ώστε να αντισταθμιστούν τα εμπόδια που δημιουργούνται λόγω του απομακρυσμένου και νησιωτικού χαρακτήρα 7 ότι οι αεροπορικές μεταφορές αποτελούν μέσο περιφερειακής ανάπτυξης και ότι πρέπει να αναζητηθούν, ιδίως στο πλαίσιο της εταιρικής σχέσης, οι πλέον κατάλληλες λύσεις για μια όσο το δυνατόν μεγαλύτερη φιλελευθεροποίηση 7 ότι η ιδιαίτερη γεωγραφική θέση των Αζορών και της Μαδέρας σε σχέση με τις πηγές εφοδιασμού πρώτων υλών που χρησιμοποιούνται σε ορισμένους βιομηχανικούς κλάδους παραγωγής ειδών διατροφής, απαραίτητων για την κάλυψη των αναγκών της τρέχουσας κατανάλωσης ή για τον μεταποιητικό τομέα του αρχιπελάγους, επιβάλλει στις περιοχές αυτές έξοδα, τα οποία θέτουν τους τομείς αυτούς σε ιδιαίτερα μειονεκτική μοίρα 7 ότι, για το λόγο αυτό , πρέπει να προβλεφθεί ένα ειδικό καθεστώς εφοδιασμού με τα εν λόγω προϊόντα εντός των ορίων των αναγκών της αγοράς των δύο αρχιπελάγων και λαμβανομένων υπόψη των τοπικών παραγωγών και των παραδοσιακών εμπορικών ρευμάτων 7 ότι η μεγάλη απόσταση που χωρίζει τις Αζόρες και τη Μαδέρα από τις πηγές εφοδιασμού διϋλισμένων προϊόντων πετρελαίου, σε συνδυασμό με τη μεγάλη εξάρτηση του ενεργειακού εφοδιασμού τους όσον αφορά τα προϊόντα αυτά και τον κατακερματισμό της αγοράς τους, επιβάλλει στις περιφέρειες αυτές σημαντικό πρόσθετο κόστος εφοδιασμού σε σχέση με τις ηπειρωτικές περιοχές της Πορτογαλίας 7 ότι το πρόσθετο αυτό κόστος επιβαρύνει τους περιφερειακούς προϋπολογισμούς, πράγμα που περιορίζει ακόμη περισσότερο τα περιθώρια δράσης τους για την προώθηση της οικονομικής και κοινωνικής ανάπτυξής τους 7 ότι, για το λόγο αυτό, πρέπει να αντισταθμιστεί το κόστος αυτό με μια προσωρινή κοινοτική ενίσχυση για την εφαρμογή, από τις δύο ενδιαφερόμενες περιφέρειες, προγραμμάτων προώθησης των επενδύσεων για την ανάπτυξη των τοπικών και ανανεώσιμων πηγών ενέργειας, προκειμένου να βελτιωθούν οι όροι προσφοράς και ζήτησης στον τομέα της ενέργειας στα νησιά αυτά 7 ότι οι ελεύθερες ζώνες μπορούν να αποτελέσουν σημαντικό μέσο οικονομικής ανάπτυξης για τις νησιωτικές και απομακρυσμένες περιφέρειες των Αζορών και της Μαδέρας 7 ότι η λήψη μέτρων στον τελωνειακό τομέα μπορεί να είναι κατάλληλη όσον αφορά το καθεστώς που εφαρμόζεται στις ελεύθερες ζώνες των Αζορών και της Μαδέρας, λόγω της ιδιαίτερης γεωγραφικής τους θέσης 7 ότι η εξάρτηση των Αζορών και της Μαδέρας από το εξωτερικό, σε σχέση με τις πηγές εφοδιασμού σε προϊόντα σιδήρου και χάλυβα, δικαιολογεί μια ιδιαίτερη φροντίδα προκειμένου να διατηρηθούν, στα δύο αρχιπέλαγα, δίκαιες τιμές για τα σχετικά προϊόντα 7 ότι, κατά την εφαρμογή της κοινής γεωργικής πολιτικής, πρέπει να ληφθούν υπόψη οι ειδικές συνθήκες που επικρατούν στις Αζόρες και τη Μαδέρα όσον αφορά την παραγωγή 7 ότι, για το λόγο αυτό, πρέπει να προβλεφθούν κατάλληλα μέτρα για τη στήριξη του τομέα της παραγωγής οπωροκηπευτικών καθώς και του τομέα των ανθέων και των ζώντων φυτών 7 ότι τα μέτρα αυτά θα συμβάλουν, ιδίως, στην ανάπτυξη της παραγωγής τροπικών προϊόντων 7 ότι, στο πλαίσιο αυτό, πρέπει να δοθεί ιδιαίτερη σημασία στην παραγωγή μπανάνας στη Μαδέρα, λόγω της μεγάλης οικονομικής και κοινωνικής σημασίας που έχει για την περιοχή αυτή και λαμβάνοντας υπόψη τα θέματα που συνδέονται με την οικολογική ισορροπία και την ισορροπία του τοπίου στην περιφέρεια αυτή 7 ότι, δεδομένης της κεφαλαιώδους σημασίας του γαλακτοκομικού τομέα για την οικονομική δραστηριότητα των Αζορών και του αναντικατάστατου ρόλου του ως παράγοντα διατηρήσεως του οικονομικά ενεργού πληθυσμού στις Αζόρες, πρέπει επίσης να προβλεφθούν και άλλα μέτρα για την αγορά ή μέτρα διαρθρωτικού τύπου για τη στήριξη αυτής της παραδοσιακής παραγωγής 7 ότι αποδεικνύεται αναγκαία η λήψη μέτρων στον τομέα της αλιείας, λαμβάνοντας υπόψη την οικονομική και κοινωνική σημασία του για τα δύο αρχιπέλαγα 7 ότι η μεγάλη κοινωνική σημασία της διατήρησης των βιοτεχνικών δραστηριοτήτων στις δύο περιφέρειες επιβάλλει τη λήψη ειδικών κοινοτικών μέτρων τα οποία θα συμπληρώνουν τα μέτρα που προβλέπονται ήδη στο κοινοτικό πλαίσιο στήριξης 7 ότι τα μέτρα αυτά πρέπει να αποβλέπουν στην προώθηση της επαγγελματικής εκπαίδευσης, της πρόσβασης και της χρησιμοποίησης των νέων τεχνολογιών καθώς και της πρόσβασης σε νέες αγορές 7 ότι η εκπόνηση, η εφαρμογή, η παρακολούθηση και η αξιολόγηση των μέτρων που προβλέπονται στα πλαίσια του προγράμματος αυτού καθιστούν απαραίτητη την ανάπτυξη εταιρικής σχέσης μεταξύ της Επιτροπής και των αρμόδιων εθνικών και περιφερειακών αρχών 7 ότι η εταιρική αυτή σχέση θα επιτρέψει να επιτευχθεί η συμπληρωματικότητα μεταξύ των μέτρων που προβλέπονται στα πλαίσια του προγράμματος και των μέτρων που εφαρμόζονται σε εθνικό και περιφερειακό επίπεδο 7 ότι, κατά την κατάρτιση των μελλοντικών σχεδίων περιφερειακής ανάπτυξης, η Πορτογαλία και οι ενδιαφερόμενες περιφέρειες πρέπει να λάβουν υπόψη τους τα μέτρα και τις ενέργειες που προβλέπονται από το πρόγραμμα αυτό 7 ότι η Επιτροπή θα φροντίσει, στο πλαίσιο των αρμοδιοτήτων της, να διασφαλίσει τη συνεκτικότητα του προγράμματος αυτού με τις παρεμβάσεις των διαρθρωτικών ταμείων και των άλλων χρηματοδοτικών μέσων της Κοινότητας,

ΑΠΟΦΑΣΙΖΕΙ:

Άρθρο 1

1. Θεσπίζεται πρόγραμμα δράσης για τη Μαδέρα και τις Αζόρες, (πρόγραμμα ειδικών μέτρων λόγω του απομακρυσμένου και νησιωτικού χαρακτήρα της Μαδέρας και των Αζορών), το οποίο καλείται του λοιπού πρόγραμμα «Poseima», όπως αυτό αναφέρεται στο παράρτημα. Το πρόγραμμα αυτό εφαρμόζεται στα νομοθετικά μέτρα και τις αναλήψεις χρηματοδοτικών υποχρεώσεων.

2. Στο πλαίσιο των αρμοδιοτήτων που του παραχωρεί η συνθήκη, το Συμβούλιο εκδίδει τις διατάξεις που είναι αναγκαίες για την εκτέλεση του προγράμματος και καλεί την Επιτροπή να του υποβάλει, το συντομότερο δυνατό, σχετικές προτάσεις.

Άρθρο 2

Τα χρηματοδοτικά μέσα που θα επιτρέψουν την εφαρμογή των μέτρων σχετικά με τις γεωργικές διαρθρώσεις, την ενέργεια και τη βιοτεχνία, τα οποία προβλέπονται στα πλαίσια του προγράμματος, θα καθοριστούν στο πλαίσιο των ετήσιων διαδικασιών του προϋπολογισμού.

Άρθρο 3

Η παρούσα απόφαση αρχίζει να ισχύει την 1η Ιουλίου 1991.

Άρθρο 4

Η παρούσα απόφαση δημοσιεύεται στην Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων.

Λουξεμβούργο, 26 Ιουνίου 1991.

Για το Συμβούλιο

Ο Πρόεδρος

R. STEICHEN

(1) ΕΕ αριθ. C 81 της 26. 3. 1991, σ. 8.

(2) ΕΕ αριθ. 158 της 17. 6. 1991.

(3) Γνώμη που διατυπώθηκε στις 30 Μαΐου 1991 (δεν έχει ακόμα δημοσιευθεί στην Επίσημη Εφημερίδα).

(4) ΕΕ αριθ. 120 της 16. 5. 1989, σ. 321.

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΙΔΙΚΩΝ ΜΕΤΡΩΝ ΛΟΓΩ ΤΟΥ ΑΠΟΜΑΚΡΥΣΜΕΝΟΥ ΚΑΙ ΝΗΣΙΩΤΙΚΟΥ ΧΑΡΑΚΤΗΡΑ ΤΗΣ ΜΑΔΕΡΑΣ ΚΑΙ ΤΩΝ ΑΖΟΡΩΝ (POSEIMA)

ΤΙΤΛΟΣ Ι

Γενικές αρχές

>ΘΕΣΗ ΠΗΝΑΚΑ>

ΤΙΤΛΟΣ ΙΙ

Βέλτιστη χρησιμοποίηση των υφιστάμενων πολιτικών και μέσων

>ΘΕΣΗ ΠΗΝΑΚΑ>

ΤΙΤΛΟΣ ΙΙΙ

Εφαρμογή των κοινών πολιτικών στις Αζόρες και τη Μαδέρα

>ΘΕΣΗ ΠΗΝΑΚΑ>

ΤΙΤΛΟΣ IV

Ειδικά μέτρα για την αντιμετώπιση των επιπτώσεων της ιδιάζουσας γεωγραφικής θέσης

>ΘΕΣΗ ΠΗΝΑΚΑ>

ΤΙΤΛΟΣ V

Ειδικά μέτρα υπέρ της παραγωγής της Μαδέρας και των Αζορών

>ΘΕΣΗ ΠΗΝΑΚΑ>

ΤΙΤΛΟΣ VI

Τελική διάταξη

>ΘΕΣΗ ΠΗΝΑΚΑ>

(1) ΕΕ αριθ. 376 της 31. 12. 1986, σ. 7.

(2) ΕΕ αριθ. 380 της 31. 12. 1990, σ. 1.

(3) ΕΕ αριθ. 388 της 30. 12. 1989, σ. 1.