Απόφαση του Συμβουλίου

της 9ης Απριλίου 2001

για τις νέες κατευθυντήριες γραμμές για δράσεις και μέτρα που θα ληφθούν δυνάμει του προγράμματος-πλαισίου για την προώθηση της διεθνούς συνεργασίας στον τομέα της ενέργειας (1998-2002) που υπάγεται στο πολυετές πρόγραμμα-πλαίσιο για δράσεις στον τομέα της ενέργειας και συναφή μέτρα

(2001/353/ΕΚ)

TΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ,

Έχοντας υπόψη:

τη συνθήκη για την ίδρυση της Ευρωπαϊκής Κοινότητας,

την απόφαση 1999/21/ΕΚ, Eυρατόμ του Συμβουλίου, της 14ης Δεκεμβρίου 1998, για τη θέσπιση πολυετούς προγράμματος-πλαισίου για δράσεις στον τομέα της ενέργειας (1998-2002) και συναφή μέτρα(1), και ιδίως το άρθρο 4,

την απόφαση 1999/23/ΕΚ του Συμβουλίου, της 14ης Δεκεμβρίου 1998, για τη θέσπιση πολυετούς προγράμματος για την προώθηση της διεθνούς συνεργασίας στον τομέα της ενέργειας (1998-2002)(2) ("πρόγραμμα Synergy"),

την πρόταση της Επιτροπής,

Εκτιμώντας τα ακόλουθα:

(1) Προκειμένου να βελτιωθεί η αποτελεσματικότητα, θα πρέπει να προσαρμοστεί η εφαρμογή του προγράμματος Synergy, ειδικότερα ως προς τα εκτελεστικά καθήκοντα διαχείρισης του προγράμματος και του σχεδίου.

(2) Το πρόγραμμα Synergy καλύπτει μεγάλο αριθμό μικρών συμβάσεων διασκορπισμένων σε ευρεία γεωγραφική περιοχή, όπως τονίζει η τελευταία έκθεση αξιολόγησης.

(3) Το πρόγραμμα Synergy έχει περιορισμένους οικονομικούς πόρους και ευρύτατο πεδίο δραστηριοτήτων. Είναι, συνεπώς, αναγκαίο να εστιασθεί περισσότερο σε ορισμένες προτεραιότητες, να μειωθούν οι συμβάσεις που καλύπτει και να αυξηθεί ο μέσος όρος των ποσών, προκειμένου να επιτευχθούν οι μεταρρυθμιστικοί στόχοι της Επιτροπής όσον αφορά τη διαχείριση των προγραμμάτων.

(4) Η Επιτροπή υπέβαλε νέες κατευθυντήριες γραμμές για δράσεις και μέτρα που πρόκειται να αναληφθούν στο πλαίσιο του προγράμματος Synergy, τις οποίες όμως η επιτροπή του προγράμματος-πλαισίου δεν απεδέχθη.

(5) Η παρούσα απόφαση δεν προδικάζει τις αποφάσεις που πρόκειται να ληφθούν για άλλα προγράμματα βάσει του τρέχοντος προγράμματος-πλαισίου για την ενέργεια (1998-2002), ούτε για τη μελλοντική πρόταση για πολυετές πρόγραμμα-πλαίσιο.

(6) Οι κατευθυντήριες γραμμές δεν θίγουν το πρόγραμμα δράσης του άρθρου 5 της απόφασης 1999/23/ΕΚ ή το ενδεικτικό πρόγραμμα που εκτίθεται στο παράρτημα της εν λόγω απόφασης,

ΑΠΟΦΑΣΙΖΕΙ:

Άρθρο μόνο

Το Συμβούλιο εγκρίνει τις νέες κατευθυντήριες γραμμές για το πρόγραμμα Synergy, που επισυνάπτονται υπό μορφή παραρτήματος στην παρούσα απόφαση οι κατευθυντήριες γραμμές δεν θίγουν το πρόγραμμα δράσης του άρθρου 5 της απόφασης 1999/23/ΕΚ και το ενδεικτικό πρόγραμμα που εκτίθεται στο παράρτημα της εν λόγω απόφασης.

Λουξεμβούργο, 9 Απριλίου 2001.

Για το Συμβούλιο

Ο Πρόεδρος

A. Lindh

(1) ΕΕ L 7 της 13.1.1999, σ. 16.

(2) ΕΕ L 7 της 13.1.1999, σ. 23.

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ

ΝΕΟΙ ΠΡΟΣΑΝΑΤΟΛΙΣΜΟΙ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ SYNERGY

Μελετάται προσαρμογή της εφαρμογής του προγράμματος Synergy(1), η οποία αφορά ιδιαιτέρως τα εκτελεστικά καθήκοντα που συνδέονται με τη διαχείριση προγραμμάτων και σχεδίων, προκειμένου να προσαρμοστούν οι δραστηριότητες και οι πόροι στις προτεραιότητες.

Για το πρόγραμμα αυτό προβλέπονται περιορισμένα κονδύλια σε σχέση με το ιδιαίτερα ευρύ πεδίο δραστηριοτήτων. Η δυνατότητα να επικεντρωθούν περισσότερο οι δραστηριότητες σε ορισμένες προτεραιότητες αναφέρθηκε πολλές φορές κατά το παρελθόν, ιδίως στις συνεδριάσεις της επιτροπής του προγράμματος-πλαισίου ενέργειας. Για τη μεγαλύτερη προβολή του προγράμματος Synergy, σε σύγκριση με τις διεθνείς δραστηριότητες συνεργασίας στον τομέα της ενέργειας άλλων προγραμμάτων εξωτερικών σχέσεων που διαχειρίζεται η Επιτροπή, πρέπει να τονιστούν τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά του, τονίζοντας τη λειτουργία του προγράμματος Synergy ως του εξωτερικού σκέλους του ενεργειακού προγράμματος-πλαισίου.

Συνεπώς, το Συμβούλιο θεσπίζει μέτρα προκειμένου:

- το πρόγραμμα Synergy να επικεντρωθεί σε ορισμένες δραστηριότητες,

- να τροποποιηθεί η διαχείρισή του.

Αν και παραμένει στο πλαίσιο της απόφασης 1999/23/ΕΚ, περιλαμβανομένου του προγράμματος δράσης του άρθρου 5 και του ενδεικτικού προγράμματος που εκτίθεται στο παράρτημα της εν λόγω απόφασης, η εφαρμογή του παρόντος προγράμματος θα επανεπικεντρωθεί σε δραστηριότητες εντασσόμενες στους ακόλουθους δύο άξονες:

- στην ασφάλεια του εφοδιασμού,

- συνεισφορά στην εφαρμογή του πρωτοκόλλου του Κιότο.

Επιπλέον, οι δραστηριότητες θα πρέπει να επικεντρωθούν, ώστε να υπάρξει χρηστή διαχείριση, η οποία θα βασίζεται στους διαθέσιμους ανθρώπινους και οικονομικούς πόρους.

I. Επικέντρωση των δράσεων

Η ασφάλεια του εφοδιασμού είναι ένας από τους πρωταρχικούς στόχους του ενεργειακού τομέα της ΕΕ. Η βιώσιμη ανάπτυξη και οι δεσμεύσεις που έχουν αναληφθεί από την Ευρωπαϊκή Ένωση στο πλαίσιο του πρωτοκόλλου του Κιότο, αντιμετωπίζουν σημαντικά περιβαλλοντικά θέματα της ασφάλειας εφοδιασμού. Τα θέματα που αφορούν τη διεθνή συνεργασία, όπως εκτίθενται στην ανακοίνωση της Επιτροπής προς το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο, σχετικά με τις πολιτικές και τα μέτρα που προτείνονται από την Ευρωπαϊκή Ένωση για τη μείωση των εκπομπών αερίων που προξενούν το φαινόμενο θερμοκηπίου: προς ένα ευρωπαϊκό πρόγραμμα για την αλλαγή του κλίματος (PECC) [COM(2000) 88], πρέπει να ενταχθούν στη στρατηγική του προγράμματος Synergy.

Το πρόγραμμα Synergy θα επικεντρωθεί στην ενίσχυση της ασφάλειας εφοδιασμού της ΕΕ, και στην εφαρμογή των μηχανισμών ευελιξίας του Κιότο. Οι δραστηριότητες αυτές αποτελούν τον πυρήνα του προγράμματος Synergy και θα επιτρέψουν τη σαφή διαφοροποίησή του από άλλα κοινοτικά προγράμματα που μπορεί να περιλαμβάνουν δράσεις διεθνούς ενεργειακής συνεργασίας.

A. Ο στόχος της ασφάλειας εφοδιασμού

Η σημασία της ασφάλειας του εφοδιασμού τονίζεται από την Πράσινη Βίβλο της Επιτροπής: "Προς μία ευρωπαϊκή στρατηγική ασφάλειας του ενεργειακού εφοδιασμού".

Δεν πρόκειται για αναπροσανατολισμό του προγράμματος Synergy, αλλά περισσότερο για έμφαση σε έναν από τους στόχους του, που είχε ήδη οριστεί από την απόφαση 1999/23/ΕΚ. Ειδικότερα, το πρόγραμμα, στο πλαίσιο αυτό, θα χρηματοδοτήσει δράσεις, οι οποίες συνεισφέρουν σε έναν ή περισσότερους από τους ακόλουθους στόχους:

- ανάλυση των συνθηκών ενεργειακού εφοδιασμού για την ΕΕ και των προοπτικών, ιδίως με τη μελέτη των προοπτικών παραγωγής και εξαγωγής προς την Ευρώπη από τις χώρες παραγωγούς,

- προώθηση του διαλόγου μεταξύ της Ευρωπαϊκής Ένωσης, των χωρών παραγωγών γενικώς, των κυρίων εξαγωγέων προς την Ευρώπη και των διεθνών οργανισμών: δημιουργία ομάδων εργασίας, χρηματοδότηση συνεδριάσεων ή δράσεων κατάρτισης,

- στήριξη της ανάπτυξης ενεργειακών πολιτικών στις χώρες παραγωγής και διαμετακόμισης, ώστε να βελτιστοποιηθεί η παραγωγή τους ή να ενταχθούν στα διεθνή δίκτυα διανομής, και εφαρμογή πολιτικής ελεύθερης πρόσβασης στην παραγωγή και στη μεταφορά ενέργειας, ιδίως μέσω της έγκρισης νομικών πλαισίων που ευνοούν την ελευθέρωση,

- ανάλυση των επενδύσεων παραγωγής ή διαμετακόμισης σε περιοχές σημαντικές για τον ευρωπαϊκό εφοδιασμό: μελέτες τεχνικής, οικονομικής, περιβαλλοντικής και χρηματοπιστωτικής σκοπιμότητας, σεμινάρια ή διασκέψεις σχετικά με τέτοιες επενδύσεις κ.λπ.

Δεδομένης της υπό εξέλιξη διαδικασίας διεύρυνσης, το πρόγραμμα Synergy θα χρησιμοποιηθεί επίσης για σχέδια που ευνοούν την ενίσχυση της ασφάλειας εφοδιασμού των υποψηφίων χωρών, επιπροσθέτως των δράσεων των προγραμμάτων Save και Altener στις εν λόγω χώρες. Ως παραδείγματα μπορούν να αναφερθούν τα εξής:

- ανάλυση της συνεισφοράς των διαφόρων πηγών ενέργειας στο ενεργειακό ισοζύγιο μιας υποψήφιας χώρας, περιλαμβανομένης της εισαγόμενης ενέργειας,

- δράσεις που ευνοούν τις περιφερειακές ανταλλαγές μεταξύ τρίτων χωρών και υποψηφίων χωρών.

B. Η συνεισφορά στην εφαρμογή του πρωτοκόλλου του Κιότο

Πρόκειται για νέο τομέα δραστηριοτήτων, ο οποίος εντάσσεται στην ανακοίνωση COM(2000) 88, καθώς και στις διεξαγόμενες εργασίες της έκτης διάσκεψης των συμβαλλομένων μερών.

Στο πλαίσιο αυτό, το πρόγραμμα θα χρηματοδοτήσει δραστηριότητες που συμβάλλουν στην ανάπτυξη μηχανισμών ευελιξίας, όπου οι τρίτες χώρες μπορούν να αναλάβουν δράση στους ακόλουθους τομείς:

- δημιουργία υποδομής και ανάπτυξη κοινής αντιμετώπισης της εφαρμογής των μηχανισμών του Κιότο στον τομέα της ενέργειας,

- μέτρα ενεργειακής απόδοσης· για παράδειγμα, προώθηση της συνδυασμένης παραγωγής θερμότητας και ενεργείας και ελέγχων των υπαρχουσών εγκαταστάσεων, και

- ανάπτυξη μηχανισμών χρηματοδότησης επενδύσεων στις καθαρές τεχνολογίες,

- προώθηση ανανεώσιμων πηγών ενέργειας, και ιδίως εκείνων που έχουν περισσότερες δυνατότητες να συμβάλουν στην επίτευξη των στόχων του πρωτοκόλλου του Κιότο,

- βελτιστοποίηση της χρήσεως της ενέργειας από τα νοικοκυριά στο αγροτικό και στο αστικό περιβάλλον (μεταφορά τεχνολογιών, δημιουργία δυναμικού),

- προώθηση καθαρών τεχνολογιών του άνθρακα.

II. Βελτίωση της διαχείρισης του προγράμματος

Καθορισμός των κριτηρίων αξιολόγησης και της επιλεξιμότητας

1. α) Από την άποψη της αποτελεσματικότερης χρήσης των πόρων, οι δραστηριότητες του προγράμματος Synergy θα επικεντρωθούν σε περιορισμένο αριθμό σχεδίων, τα οποία μπορεί να καλύπτουν αρκετές χώρες ή περιοχές ταυτόχρονα, ή να καθορίζουν διετές πλαίσιο.

β) Θα δοθεί ιδιαίτερο βάρος στην παρακολούθηση της προόδου και των αποτελεσμάτων, καθώς και στην ποιότητα της διαχείρισης των πόρων και της αποτελεσματικότητας των χρηματοδοτηθέντων σχεδίων.

2. Οι προτάσεις πρέπει να προέρχονται από δύο τουλάχιστον συμμετέχοντες από δύο τουλάχιστον κράτη μέλη της Ευρωπαϊκής Κοινότητας ("συμμετέχοντες της ΕΚ") και έναν συμμετέχοντα από τρίτη χώρα, ώστε να εξασφαλίζεται μέγιστο όφελος. Στο πλαίσιο αυτό, οι διεθνείς οργανισμοί (ΔΟΕ, Γραμματεία του Χάρτη της Ενέργειας κ.λπ.) πρέπει να θεωρούνται ως συμμετέχοντες της ΕΚ, εφόσον συμμετέχουν σε αυτούς τα κράτη μέλη ή η Επιτροπή.

3. Το βασικό κριτήριο είναι τα σχέδια να συμβάλουν στην ασφάλεια εφοδιασμού ή στους μηχανισμούς ευελιξίας, δυνάμει του πρωτοκόλλου του Κιότο.

4. Άλλα γενικά κριτήρια είναι: η σχέση κόστους/ωφέλειας, η ποιότητα του προτεινομένου προγράμματος εργασίας, η ικανότητα των συμμετεχόντων να το εκτελέσουν και η ποιότητα της διασφαλιζομένης συγχρηματοδότησης.

5. Καταρχήν, το ποσό χρηματοδότησης που χορηγείται από το πρόγραμμα Synergy δεν πρέπει να είναι κατώτερο των 250000 ευρώ ανά σχέδιο.

6. Το πρόγραμμα Synergy μπορεί, ωστόσο, να χρηματοδοτεί και σχέδια μικρότερου ποσού που πληρούν τις απαιτήσεις των σημείων 3 και 4, εφόσον είναι υψηλής ποιότητας και ενέχουν προφανές όφελος για το πρόγραμμα, όπως εκείνα που συμβάλουν στην ανάπτυξη κατάλληλων ενεργειακών πολιτικών και μέτρων προκειμένου να επιτυγχάνονται οι στόχοι του προγράμματος.

7. Τα σχέδια μπορούν, ενδεχομένως, να συνδυάζονται υπό την αιγίδα ενός συντονιστή. Ο συνδυασμός κανονικά πρέπει να οφείλεται σε πρωτοβουλία του υποβάλλοντος σχέδιο. Στην περίπτωση αυτή, κατά την αξιολόγηση του ποσού της χρηματοδότησης λαμβάνεται υπόψη το συνολικό ποσό των συνδυασμένων σχεδίων.

8. Καταρχήν, η κοινοτική συγχρηματοδότηση από το πρόγραμμα Synergy δεν μπορεί να υπερβαίνει το 50 %.

Η αξιολόγηση θα γίνεται από την Επιτροπή, κατ' άρθρο 3 της απόφασης 1999/23/ΕΚ, βάσει των κριτηρίων που καθορίζονται στην πρόσκληση υποβολής προτάσεων και αποφασίζονται με τη συνεργασία της επιτροπής του άρθρου 4 της απόφασης 1999/21/ΕΚ, Ευρατόμ.

(1) Η Επιτροπή πρότεινε σχετικά κατώτατο όριο 400000 ευρώ.