ΑΠΟΦΑΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ της 14ης Απριλίου 1993 περί θεσπίσεως των μεθόδων ανίχνευσης καταλοίπων ουσιών με ορμονική δράση ή θυρεοστατική δράση

(93/256/ΕΟΚ)Η ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΤΩΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΩΝ ΚΟΙΝΟΤΗΤΩΝ,

Έχοντας υπόψη:

τη συνθήκη για την ίδρυση της Ευρωπαϊκής Οικονομικής Κοινότητας,

την οδηγία 85/358/ΕΟΚ του Συμβουλίου της 16ης Ιουλίου 1985 για τη συμπλήρωση της οδηγίας 81/602/ΕΟΚ περί απαγορεύσεως ορισμένων ουσιών με ορμονική δράση ή θυρεοστατική δράση (1), όπως τροποποιήθηκε τελευταία από την οδηγία 88/146/ΕΟΚ (2), και ιδίως το άρθρο 5 παράγραφος 2,

Εκτιμώντας:

ότι στο άρθρο 8 παράγραφος 1 της οδηγίας 64/433/ΕΟΚ του Συμβουλίου της 26ης Ιουνίου 1964 περί υγειονομικών προβλημάτων στον τομέα των ενδοκοινοτικών συναλλαγών νωπών κρεάτων (3), όπως τροποποιήθηκε τελευταία από την οδηγία 92/5/ΕΟΚ (4), και στο άρθρο 11 παράγραφος 4 δεύτερο εδάφιο της οδηγίας 85/397/ΕΟΚ του Συμβουλίου της 5ης Αυγούστου 1985 για τα υγειονομικά προβλήματα και την υγειονομική πολιτική κατά τις ενδοκοινοτικές συναλλαγές του θερμικά επεξεργασμένου γάλακτος (5), όπως τροποποιήθηκε τελευταία από την οδηγία 89/662/ΕΟΚ (6), προβλέπεται ότι τα πειράματα ανίχνευσης καταλοίπων πρέπει να διεξάγονται σύμφωνα με αποδεδειγμένες μεθόδους επιστημονικώς αναγνωρισμένες, ιδιαιτέρως εκείνες που θεσπίζονται βάσει κοινοτικών οδηγιών ή σύμφωνα με άλλα διεθνή πρότυπα-

ότι ο προσδιορισμός των μεθόδων ανάλυσης δειγμάτων περιλαμβάνει τον καθορισμό των αναλυτικών διαδικασιών που πρέπει να ακολουθούνται, των κανόνων που πρέπει να τηρούνται κατά τη λήψη δειγμάτων και των κριτηρίων που πρέπει να εφαρμόζονται κατά την πραγματοποίηση των αναλύσεων-

ότι οι αναλυτικές διαδικασίες που έχουν υιοθετηθεί πρέπει να είναι επαρκώς ευαίσθητες για την ανίχνευση της παρουσίας καταλοίπων ουσιών με ορμονική δράση και ουσιών με θυρεοστατική δράση-

ότι η λήψη δειγμάτων αποτελεί ουσιαστικό μέρος της μεθόδου ανάλυσης- ότι, επομένως, πρέπει να θεσπισθούν κανόνες σχετικά με τη λήψη δειγμάτων-

ότι, για τους σκοπούς της παρούσας απόφασης, πρέπει να ληφθούν υπόψη τα κριτήρια που εκτίθενται στο σημείο 1 του παραρτήματος της οδηγίας 85/591/ΕΟΚ του Συμβουλίου της 20ής Δεκεμβρίου 1985 για την καθιέρωση κοινοτικών τρόπων δειγματοληψίας και μεθόδων ανάλυσης για τον έλεγχο των τροφίμων (7)-

ότι, λαμβανομένων υπόψη των εξελίξεων της επιστημονικής και τεχνικής γνώσης, καθώς και για λόγους διαφάνειας, η απόφαση 87/410/ΕΟΚ της Επιτροπής (8) πρέπει να καταργηθεί-

ότι τα μέτρα που προβλέπονται στην παρούσα απόφαση είναι σύμφωνα με τη γνώμη της Μόνιμης Κτηνιατρικής Επιτροπής,

ΕΞΕΔΩΣΕ ΤΗΝ ΠΑΡΟΥΣΑ ΑΠΟΦΑΣΗ:

Άρθρο 1

Οι συνήθεις αναλυτικές διαδικασίες οι εγκεκριμένες για την ανίχνευση καταλοίπων ουσιών με ορμονική δράση και ουσιών με θυρεοστατική δράση είναι οι ακόλουθες:

- ανοσιοβιολογική δοκιμασία,

- χρωματογραφία λεπτής στοιβάδας,

- χρωματογραφία υγρής φάσεως,

- χρωματογραφία αέριας φάσεως,

- φασματομετρία μάζας,

- φασματομετρία,

ή οποιαδήποτε άλλη μέθοδος η οποία πληροί κριτήρια συγκρίσιμα προς εκείνα που καθορίζονται για ανάλογες μεθόδους στο παράρτημα.

Άρθρο 2

Η λήψη των προς ανάλυση δειγμάτων πραγματοποιείται σύμφωνα με τους ακόλουθους κανόνες:

1. το δείγμα πρέπει να είναι αντιπροσωπευτικό και το μέγεθός του να επαρκεί για ικανοποιητική ανάλυση, καθώς και για επαναληπτική ανάλυση και οποιαδήποτε ανάλυση επιβεβαιώσεως-

2. τα δείγματα πρέπει να σημαίνονται κατά τρόπον ώστε να είναι δυνατή η αναγνώρισή τους ανά πάσα στιγμή-

3. η διαδικασία λήψης, συσκευασίας, διατήρησης, μεταφοράς και αποθήκευσης των δειγμάτων πρέπει να είναι τέτοια ώστε αυτά να παραμένουν ακέραια και να μην επηρεάζεται το αποτέλεσμα της ανάλυσης. Η χωρίς άδεια επέμβαση στα δείγματα πρέπει να αποτρέπεται.

Άρθρο 3

Τα κριτήρια που εφαρμόζονται κατά τις συνήθεις μεθόδους ανάλυσης των καταλοίπων ουσιών με ορμονική δράση και ουσιών με θυρεοστατική δράση εκτίθενται στο παράρτημα.

Άρθρο 4

Η παρούσα απόφαση επανεξετάζεται πριν από την 1η Ιανουαρίου 1996 προκειμένου να ληφθούν υπόψη οι εξελίξεις της επιστημονικής και τεχνικής γνώσης.

Άρθρο 5

Η απόφαση 87/410/ΕΟΚ καταργείται.

Άρθρο 6

Η παρούσα απόφαση απευθύνεται στα κράτη μέλη.

Βρυξέλλες, 14 Απριλίου 1993.

Για την Επιτροπή

Rene STEICHEN

Μέλος της Επιτροπής

(1) ΕΕ αριθ. L 191 της 23. 7. 1985, σ. 46.

(2) ΕΕ αριθ. L 70 της 16. 3. 1988, σ. 16.

(3) ΕΕ αριθ. 121 της 29. 7. 1964, σ. 2012/64.

(4) ΕΕ αριθ. L 57 της 2. 3. 1992, σ. 1.

(5) ΕΕ αριθ. L 226 της 24. 8. 1985, σ. 13.

(6) ΕΕ αριθ. L 395 της 30. 12. 1989, σ. 13.

(7) ΕΕ αριθ. L 372 της 31. 12. 1985, σ. 50.

(8) ΕΕ αριθ. L 223 της 11. 8. 1987, σ. 18.

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ

1. ΟΡΙΣΜΟΙ ΚΑΙ ΓΕΝΙΚΕΣ ΠΡΟΫΠΟΘΕΣΕΙΣ

1.1. Ορισμοί

1.1.1. Συνήθεις μέθοδοι ανάλυσης

Πρόκειται για μεθόδους ανάλυσης που χρησιμοποιούν τα κράτη μέλη για την εφαρμογή των εθνικών προγραμμάτων ελέγχου καταλοίπων στα ζώα κρεατοπαραγωγής και στα προϊόντα αυτών σύμφωνα με την οδηγία 86/469/ΕΟΚ του Συμβουλίου (1). Οι μέθοδοι αυτές πρέπει να έχουν τύχει της εγκρίσεως εργαστηρίων ρουτίνας και να πληρούν τα σχετικά κριτήρια του παραρτήματος. Πρέπει να χρησιμοποιούνται για διαχωρισμό ή/και επιβεβαίωση:

- μέθοδοι μαζικής εξέτασης (screening) είναι εκείνες που χρησιμοποιούνται για ανίχνευση της παρουσίας μιας ουσίας προς προσδιορισμό ή μιας κατηγορίας ουσιών προς προσδιορισμό στο επίπεδο που ενδιαφέρει. Οι μέθοδοι αυτές έχουν υψηλή χωρητικότητα πλήθους δειγμάτων και χρησιμοποιούνται για την εξέταση μεγάλων αριθμών δειγμάτων για ενδεχόμενη θετική αντίδραση. Αποβλέπουν σε αποφυγή εσφαλμένων αρνητικών αποτελεσμάτων.

- Μέθοδοι χρησιμοποιούμενες για επιβεβαίωση (μέθοδοι επιβεβαίωσης) είναι εκείνες οι οποίες παρέχουν πλήρη ή συμπληρωματικά στοιχεία που επιτρέπουν το σαφή εντοπισμό της προς προσδιορισμό ουσίας που ενδιαφέρει στην εκάστοτε περίπτωση. Οι μέθοδοι αυτές αποβλέπουν σε αποφυγή εσφαλμένων θετικών αποτελεσμάτων καθώς και σε μια αποδεκτή χαμηλή πιθανότητα εσφαλμένων αρνητικών αποτελεσμάτων.

1.1.2. Ουσία προς προσδιορισμό (κατάλοιπο)

Πρόκειται για ένα συστατικό του προς έλεγχο δείγματος, το οποίο θα πρέπει να ανιχνευθεί, να αναγνωρισθεί ή/και να προσδιορισθεί ποσοτικώς. Ο όρος "ουσία προς προσδιορισμό" εν προκειμένω περιλαμβάνει, αναλόγως της περιπτώσεως, παράγωγα σχηματιζόμενα από την ουσία αυτή κατά τη διάρκεια της ανάλυσης.

Ποσοτικά μετρούμενη μία ουσία προς προσδιορισμό πρέπει να αναφέρεται ως:

- Ποσότητα, εκφραζόμενη ως μάζα (π.χ. μg, ng)

ή

- περιεκτικότητα, εκφραζόμενη ως κλάσμα μαζών (π.χ. μg kg 1, ng kg 1), ή ως συγκέντρωση (π.χ. μg/l 1) ή ως συγκέντρωση (π.χ. mol/l 1).

1.1.3. Δείγματα

1.1.3.1. Εργαστηριακό δείγμα

Πρόκειται για δείγμα παρασκευαζόμενο για να σταλεί στο εργαστήριο προς έλεγχο ή δοκιμή.

1.1.3.2. Δείγμα προς έλεγχο

Το δείγμα αυτό παρασκευάζεται με βάση το εργαστηριακό δείγμα, και εξ αυτού λαμβάνονται ποσότητες προς ανάλυση.

1.1.3.3. Δόση προς ανάλυση

Πρόκειται για ποσότητα ουσίας η οποία λαμβάνεται από το προς έλεγχο δείγμα (ή, εφόσον αυτά συμπίπτουν, από το εργαστηριακό δείγμα) και επί της οποίας διεξάγεται η δοκιμή ή η παρατήρηση.

1.1.4. Πρότυπη ουσία

Πρόκειται για μια σαφώς καθορισμένη ουσία δεδηλωμένης περιεκτικότητας σε ουσία προς προσδιορισμό και μέγιστης δυνατής καθαρότητας η οποία θα χρησιμοποιηθεί κατά την ανάλυση ως υλικό αναφοράς.

1.1.5. Υλικό αναφοράς

Πρόκειται για υλικό του οποίου μία ή περισσότερες ιδιότητες έχουν επαληθευθεί με επιβεβαιωμένη μέθοδο, έτσι ώστε αυτό να μπορεί να χρησιμοποιηθεί για τη βαθμονόμηση συσκευής ή για την επαλήθευση μιας μεθόδου μετρήσεως.

1.1.6. Τυφλοί προσδιορισμοί

1.1.6.1. Τυφλός προσδιορισμός δείγματος

Πρόκειται για την πλήρη αναλυτική διαδικασία η οποία εφαρμόζεται σε πειραματική δόση που έχει ληφθεί από δείγματα από τα οποία απουσιάζει η ουσία προς προσδιορισμό.

1.1.6.2. Τυφλός προσδιορισμός αντιδραστηρίου

Πρόκειται για την πλήρη αναλυτική διαδικασία η οποία εφαρμόζεται χωρίς τη δόση προς ανάλυση ή δια χρήσεως ισοδύναμης ποσότητας του κατάλληλου διαλύτη αντί της δόσης προς ανάλυση.

1.1.7. Εξειδίκευση

Πρόκειται για την ικανότητα μιας μεθόδου να διακρίνει μια μετρούμενη προς προσδιορισμό ουσία από άλλες ουσίες. Το χαρακτηριστικό αυτό είναι κατά κύριο λόγο συνάρτηση της χρησιμοποιούμενης μεθόδου μετρήσεως, μπορεί όμως να ποικίλλει και αναλόγως προς την κατηγορία της ένωσης ή του φορέα της.

Οι λεπτομέρειες σχετικά με την εξειδίκευση της μεθόδου θα πρέπει να αφορούν τουλάχιστον οποιεσδήποτε ουσίες των οποίων ο εντοπισμός μπορεί να αναμένεται όταν γίνεται χρήση της περιγραφόμενης μέτρησης, π.χ. ομόλογες ουσίες, ανάλογες ουσίες, μεταβολίτες του καταλοίπου που ενδιαφέρει. Από τα λεπτομερή αυτά στοιχεία πρέπει να είναι δυνατόν να εξαχθούν ποσοτικά συμπεράσματα σχετικά με το κατά πόσον η μέθοδος μπορεί να διακρίνει την προς προσδιορισμό ουσία από τις άλλες ουσίες στις δεδομένες πειραματικές συνθήκες.

1.1.8. Ορθότητα

Στην παρούσα απόφαση ο όρος ορθότητα περιγράφει την ορθότητα του μέσου όρου. Ο ορισμός που ακολουθεί είναι εκείνος που δίδεται από το διεθνή οργανισμό τυποποίησης/ISO 3534-1977 σημείο 2.83 (ορθότητα του μέσου όρου: ο βαθμός συμφωνίας μεταξύ της αληθινής τιμής και του μέσου όρου ο οποίος λαμβάνεται κατόπιν επαναλήψεως της πειραματικής διαδικασίας πάρα πολλές φορές).

Οι κυριότεροι παράγοντες που περιορίζουν την ορθότητα είναι:

α) τα τυχαία σφάλματα-

β) τα συστηματικά σφάλματα.

Για πολύ μεγάλο αριθμό πειραμάτων, η ορθότητα του μέσου όρου προσεγγίζει το συστηματικό σφάλμα. Για τον τυπικό έλεγχο μιας μεθόδου, πρέπει να προσδιορίζεται ο αριθμός των πειραμάτων.

Μέτρο της ορθότητας είναι η διαφορά μεταξύ της μέσης τιμής που μετρήθηκε για ένα υλικό αναφοράς και της αληθινής τιμής που εκφράζεται ως εκατοστιαίο ποσοστό της αληθινής τιμής. Εάν δεν διατίθεται υλικό αναφοράς, οι συναφείς παράμετροι μπορούν να υπολογισθούν με ανάλυση ενισχυμένου δείγματος από το υλικό.

Σε περιπτώσεις κατά τις οποίες δεν διατίθενται ούτε απόλυτες μέθοδοι προσδιορισμού ούτε πιστοποιημένα υλικά αναφοράς, τότε η προς προσδιορισμό ουσία που περιέχεται σε ένα δείγμα μπορεί να προσδιορίζεται βάσει των αποτελεσμάτων που λαμβάνονται με τη βοήθεια μιας μεθόδου η οποία παρουσιάζει υψηλό βαθμό εξειδίκευσης, ορθότητας και ακρίβειας του καταλοίπου.

1.1.9. Ακρίβεια

Είναι ο βαθμός συμφωνίας μεταξύ των αποτελεσμάτων που λαμβάνονται με εφαρμογή της πειραματικής διαδικασίας αρκετές φορές υπό καθορισμένες συνθήκες (ISO 3534-1977 (2), σημείο 2.84), καλύπτει δε την επαναληψιμότητα και την αναπαραγωγιμότητα.

Επαναληψιμότητα:

Ο βαθμός συμφωνίας των αποτελεσμάτων ανεξάρτητων μεταξύ τους πειραμάτων τα οποία διεξήχθησαν υπό συνθήκες επαναληψιμότητας, δηλαδή με την ίδια μέθοδο πάνω στο ίδιο πειραματικό υλικό, μέσα στο ίδιο εργαστήριο από τον ίδιο αναλυτή και με τον ίδιο εξοπλισμό, με σύντομα χρονικά διαλείμματα.

Αναπαραγωγιμότητα:

Ο βαθμός συμφωνίας των αποτελεσμάτων ανεξάρτητων μεταξύ τους πειραμάτων τα οποία διεξήχθησαν υπό συνθήκες αναπαραγωγιμότητας, δηλαδή με την ίδια μέθοδο πάνω στο ίδιο πειραματικό υλικό, σε διαφορετικά εργαστήρια με διαφορετικούς αναλυτές και με διαφορετικό εξοπλισμό. Σύμφωνα με το παράρτημα της οδηγίας 85/591//ΕΟΚ (3), οι τιμές ακριβείας για μεθόδους αναλύσεως οι οποίες προορίζονται να εγκριθούν με βάση τις διατάξεις της εν λόγω οδηγίας, θα λαμβάνονται από ένα πείραμα συνεργασίας το οποίο κατά προτίμηση θα έχει διεξαχθεί σύμφωνα με το ISO 5725-1986 (4). Για το σκοπό αυτό, οι όροι επαναληψιμότητα και αναπαραγωγιμότητα ορίζονται σύμφωνα με τον ISO 5725-1986. Για τη διεξαγωγή τέτοιων πειραμάτων χρησιμοποιούνται υλικά δείγματος γνωστής περιεκτικότητας σε ουσία προς προσδιορισμό κυμαινόμενης γύρω από την ανώτατη υποχρεωτική τιμή που θα ορισθεί για το κατάλοιπο.

Μόλις, μέσω ενός πειράματος συνεργασίας, αποδειχθεί η αναπαραγωγιμότητα μιας μεθόδου, τότε για να γίνει με τυπικό έλεγχο η προεπιλογή μεταξύ των προς επιλογή μεθόδων αρκεί να διατίθενται τα δεδομένα τα σχετικά με την επαναληψιμότητα.

Το μέτρο της επαναληψιμότητας και αναπαραγωγικότητας που θα χρησιμοποιηθεί είναι ο συντελεστης αποκλίσεως όπως ορίζεται σύμφωνα με τον ISO 3534-1977, σημείο 2.35 (συντελεστής αποκλίσεως: ο λόγος της τυπικής αποκλίσεως προς την απόλυτη τιμή του αριθμητικού μέσου όρου).

1.1.10. Όριο ανίχνευσης

Η μικρότερη μετρούμενη περιεκτικότητα από την οποία μπορεί να εξαχθεί το συμπέρασμα για την παρουσία της προς προσδιορισμό ουσίας με ικανοποιητική στατιστική βεβαιότητα (τουλάχιστον 95 % για ουσίες των οποίων η χρήση δεν επιτρέπεται - βλέπε σημείο 1.2.6.1). Το όριο ανίχνευσης μπορεί να υπολογισθεί με διαφορετικές προσεγγίσεις:

α) Ένας τρόπος είναι να γίνουν τυφλοί προσδιορισμοί σε 20 τουλάχιστον αντιπροσωπευτικά τυφλά δείγματα. Το όριο ανίχνευσης υπολογίζεται ως η μετρούμενη περιεκτικότητα που ισοδυναμεί προς την επαυξημένη κατά το τριπλάσιο της τυπικής αποκλίσεως για τους τυφλούς περιορισμούς.

Σημείωση 1: Η ποσότητα της προς ανάλυση δόσεως η αντιπροσωπευτικά χρησιμοποιούμενη κατά την ανάλυση πρέπει να καθορίζεται εκ των προτέρων.

Σημείωση 2: Εάν αναμένεται ότι διάφοροι παράγοντες όπως είδος, φύλο, ηλικία, διατροφή ή άλλοι περιβαλλοντικοί παράγοντες ενδέχεται να επηρεάσουν τα χαρακτηριστικά μιας μεθόδου, τότε απαιτείται μια σειρά από 20 τουλάχιστον τυφλά δείγματα για κάθε μενονωμένο ομοιογενή πληθυσμό στον οποίο πρόκειται να εφαρμοστεί η μέθοδος.

β) Εναλλακτικά, στην περίπτωση των φασματομετρικών πρσοδιορισμών κατά τους οποίους αντιπροσωπευτικοί τυφλοί προσδιορισμοί δίδουν μόνο λευκό θόρυβο, το όριο ανίχνευσης υπολογίζεται ως η μετρούμενη περιεκτικότητα που ισοδυναμεί προς τος τριπλάσιο του θορύβου από κορυφή σε κορυφή.

1.1.11. Όριο προσδιορισμού

Είναι η μιρκότερη περιεκτικότητα σε ουσία προς προσδιορισμό για την οποία η μέθοδος έχει επιβεβαιωθεί με σαφώς προσδιορισμένη ορθότητα και ακρίβεια.

1.1.12. Ευαισθησία

Είναι το μέτρο της ικανότητας μιας μεθόδου να εντοπίζει μικρές διαφορές στην περιεκτικότητα σε ουσία προς προσδιορισμό. Στην παρούσα απόφαση, η ευαισθησία υπολογίζεται ως η κλίση της καμπύλης βαθμονόμησης στην περιοχή της καμπύλης που παρουσιάζει ενδιαφέρον για την εκάστοτε περίπτωση.

1.1.13. Δυνατότητα πρακτικής χρήσης

Πρόκειται για ένα χαρακτηριστικό μιας αναλυτικής διαδικασίας το οποίο εξαρτάται από το πεδίο εφαρμογής της μεθόδου και προσδιορίζεται με όρους όπως το πλήθος των δειγμάτων και το κόστος των αναλύσεων.

1.1.12. Δυνατότητα εφαρμογής

Πρόκειται εδώ για έναν κατάλογο υλικών δειγματοληψίας ή/και ουσιών προς προσδιορισμό στα οποία η μέθοδος μπορεί να εφαρμόζεται ως έχει ή με συγκεκριμένες μικρές τροποποιήσεις.

1.1.15. Ερμηνεία των αποτελεσμάτων

1.1.15.1. Θετικό αποτέλεσμα

Η παρουσία της προς προσδιορισμό ουσίας στο δείγμα θεωρείται αποδεδειγμένη, σύμφωνα με την αναλυτική διαδικασία, εφόσον πληρούνται τα γενικά κριτήρια καθώς και τα ειδικά κριτήρια για τη μεμονωμένη μέθοδο ανίχνευσης.

α) Για ουσίες με μηδενική ανοχή, το αποτέλεσμα της ανάλυσης είναι θετικό εάν η παρουσία του καταλοίπου στο δείγμα αποδειχθεί σαφέστατα.

β) Για ουσίες με καθορισμένο ανώτατο όριο ανοχής καταλοίπου, το αποτέλεσμα της ανάλυσης είναι θετικό εάν η πειραματικώς προσδιοριζόμενη περιεκτικότητα του δείγματος σε κατάλοιπο (αφού γίνουν οι όποιες διορθωτικές επεμβάσεις) είναι μεγαλύτερη από το καθορισμένο ανώτατο όριο ανοχής καταλοίπου, λαμβανομένης υπόψη της αποδεκτής πιθανότητας λήψεως εσφαλμένων θετικών ή εσφαλμένων αρνητικών αποτελεσμάτων.

1.1.15.2. Αρνητικό αποτέλεσμα

Το αποτέλεσμα της ανάλυσης θεωρείται ως αρνητικό στα πλαίσια της αναλυτικής διαδικασίας εάν δεν πληρούνται τα γενικά κριτήρια και τα ειδικά κριτήρια της εκάστοτε μεθόδου ανίχνευσης στην περίπτωση κατάλληλων υλικών αναφοράς και τυφλού προσδιορισμού καθώς και:

α) στην περίπτωση ουσιών με μηδενική ανοχή, εάν δεν εντοπίστηκε σαφέστατα η παρουσία καταλοίπου

ή

β) στην περίπτωση ουσιών με καθορισμένο ανώτατο όριο ανοχής καταλοίπου, εάν η μετρηθείσα περιεκτικότητα του δείγματος σε ουσία προς προσδιορισμό είναι χαμηλότερη από την τιμή που προσδιορίζεται σύμφωνα με το σημείο 1.1.15.1 στοιχείο β) ανωτέρω. Σημείωση: Αρνητικό αποτέλεσμα στην περίπτωση του στοιχείου α) δεν αποδεικνύει ότι στο δείγμα δεν υπάρχει κατάλοιπο- ούτε, στην περίπτωση του στοιχείου β), ότι η πραγματική περιεκτικότητα σε κατάλοιπο είναι χαμηλότερη από το ανώτατο όριο ανοχής.

1.1.16. Συν-χρωματογραφία

Πρόκειται για μια διαδικασία κατά την οποία το καθαρισθέν πειραματικό διάλυμα διαιρείται προ της χρωματογραφίας σε δύο μέρη και εν συνεχεία:

α) το ένα μέρος χρωματογραφείται ως έχει

και

β) στο δεύτερο μέρος προστίθεται το πρότυπο της προς προσδιορισμό ουσίας και το νέο διάλυμα χρωματογραφείται. Η ποσότητα του προστιθέμενου πρότυπου της προς προσδιορισμό ουσίας πρέπει να είναι ανάλογη προς την εκτιμώμενη ποσότητα καταλοίπου στο πειραματικό διάλυμα.

1.1.17. Ανοσογράφημα

Στην παρούσα απόφαση, ως ανοσογράφημα ορίζεται η γραφική παράσταση της ανοσοχημικής απόκρισης συναρτήσει του χρόνου κατακράτησης ή του όγκου έκλουσης, η οποία λαμβάνεται δια χρωματογραφικού διαχωρισμού με (αυτοτελή κατά κανόνα) ανοσοχημική ανίχνευση των συστατικών του δείγματος.

1.2. Γενικές προϋποθέσεις

1.2.1. Κριτήρια

Σύμφωνα με το παράρτημα της οδηγίας 85/591/ΕΟΚ, τα κριτήρια που απαριθμούνται στη συνέχεια ισχύουν για την εξέταση μεθόδων αναλύσεως.

1.2.2. Μέθοδοι μαζικής εξέτασης (screening)

Για τις μεθόδους μαζικής εξέτασης δεν μπορούν να τίθενται καθορισμένες προϋποθέσεις. Η σπουδαιότερη πτυχή κατά την εφαρμογή των μεθόδων αυτών είναι ότι οι επιπτώσεις των εσφαλμένων αρνητικών αποτελεσμάτων, στο επίπεδο που ενδιαφέρει, πρέπει να είναι ελάχιστες.

1.2.2.1. Η εξειδίκευση πρέπει να ορίζεται.

1.2.2.2. Ορθότητα και ακρίβεια:

Ποσοτικός προσδιορισμός δεν είναι ίσως αναγκαίος. Αναλόγως του αν η χρήση μιας ουσίας απαγορεύεται ή επιτρέπεται, μια μέθοδος screening μπορεί να είναι ποιοτική ή ποσοτική. Εσφαλμένα θετικά αποτελέσματα είναι αποδεκτά, τα εσφαλμένα όμως αρνητικά αποτελέσματα στο επίπεδο που ενδιαφέρει πρέπει να είναι ελάχιστα.

1.2.2.3. Όριο ανιχνεύσεως:

Αυτό πρέπει να είναι συνάρτηση του επιδιωκόμενου σκοπού. Για ουσίες με καθορισμένη ανώτατη οριακή τιμή, πρέπει να είναι τόσο χαμηλό όσο χρειάζεται για να είναι δυνατή η ανίχνευση καταλοίπων. Για ουσίες των οποίων η χρήση δεν επιτρέπεται σε ζώα που προορίζονται για παραγωγή τροφίμων, το όριο ανιχνεύσεως πρέπει να είναι όσο γίνεται πιο χαμηλό.

1.2.2.4. Δυνατότητα πρακτικής χρήσης:

Ευκταία είναι μια υψηλή χωρητικότητα πλήθους δειγμάτων και το κόστος να είναι χαμηλό.

1.2.3. Μέθοδοι επιβεβαιώσεως

1.2.3.1. Εξειδίκευση:

Οι μέθοδοι επιβεβαιώσεως πρέπει να παρέχουν, στο βαθμό που αυτό είναι δυνατόν, σαφείς πληροφορίες σχετικά με τη χημική δομή της προς προσδιορισμό ουσίας. Όταν ενώσεις περισσότερες της μιας δίνουν την ίδια απόκριση, τότε η μέθοδος δεν μπορεί να διακρίνει μεταξύ των ενώσεων αυτών.

Μέθοδοι που βασίζονται μόνο σε χρωματογραφική ανάλυση, χωρίς μοριακή φασματομετρική ανίχνευση, δεν προσφέρονται για χρησιμοποίηση ως μέθοδοι επιβεβαιώσεως.

Εάν κάποια τεχνική στερείται επαρκούς εξειδίκευσης, η επιθυμητή εξειδίκευση μπορεί να επιτευχθεί με αναλυτικές διαδικασίες οι οποίες συνίστανται σε κατάλληλους συνδυασμούς εκκαθάρισης, χρωματογραφικού διαχωρισμού ή διαχωρισμών και φασματομετρικής ή ανοσοχημικής ανίχνευσης, π.χ. GC-MS, LC-MS, IAC/GC-MS, GC-IR, LC-IR, LC/IMG.

1.2.3.2. Ορθότητα

Σε περίπτωση επανειλημμένης αναλύσεως ενός υλικού αναφοράς, το εύρος των αποκλίσεων της μέσης τιμής της πειραματικώς προσδιοριζόμενης περιεκτικότητας (αφού γίνουν οι όποιες διορθώσεις) από την αληθινή τιμή έχουν ως εξής:

Σε περίπτωση επανειλημμένης αναλύσεως ενός υλικού αναφοράς υπό συνθήκες αναπαραγωγιμότητας, οι τυπικές τιμές του διεργαστηριακού συντελεστή μεταβολής (CV) οι υπολογιζόμενες σύμφωνα με την εξίσωση Horwitz [(CV(%) = 2(5) 0,5 logC)], όπου C η περιεκτικότητα ως δύναμη του 10, έχουν ως εξής:

διεργαστηριακού CV κυμαίνονται ανάμεσα στο ένα δεύτερο έως δύο τρίτα των ως άνω τιμών. 1.2.3.4. Όριο ανίχνευσης:

Κατάλληλο για τον επιδιωκόμενο σκοπό (βλέπε σημείο 1.2.6.1).

1.2.3.5. Όριο προσδιορισμού:

Κατάλληλο για τον επιδιωκόμενο σκοπό (βλέπε σημείο 1.2.6.2).

1.2.3.6. Ευαισθησία:

Κατάλληλη για τον επιδιωκόμενο σκοπό.

1.2.3.7. Δυνατότητα πρακτικής χρήσης:

Η ταχύτητα και το κόστος έχουν μικρότερη σημασία από όση έχουν για τις μεθόδους screening.

Σε ό,τι αφορά τις μεθόδους επιβεβαιώσεως, οι περισσότερες πτυχές του κριτηρίου "δυνατότητα πρακτικής χρήσης" έχουν μικρότερη σημασία από όση έχουν τα άλλα κριτήρια που ορίζονται στην παρούσα απόφαση. Αρκεί συνήθως να διατίθενται τα απαιτούμενα αντιδραστήρια και εξοπλισμός.

1.2.4. Καμπύλες βαθμονόμησης

Εάν η μέθοδος εξαρτάται από μια καμπύλη βαθμονόμησης, τότε πρέπει να δίδονται τα ακόλουθα στοιχεία:

- ο μαθηματικός τύπος που περιγράφει την καμπύλη βαθμονόμησης,

- οι αποδεκτές περιοχές εντός των οποίων μπορούν να ποικίλλουν από ημέρα σε ημέρα οι παράμετροι της καμπύλης βαθμονόμησης,

- το εύρος εργασίας της καμπύλης βαθμονόμησης.

Όταν είναι δυνατόν, θα πρέπει να χρησιμοποιούνται κατάλληλα εσωτερικά πρότυπα και υλικά αναφοράς για τον ποιοτικό έλεγχο των καμπυλών βαθμονόμησης των μεθόδων επιβεβαιώσεως και θα πρέπει να δίδονται λεπτομέρειες σχετικά με τη διακύμανση των μεταβλητών την ισχύουσα τουλάχιστον για το εύρος εργασίας της καμπύλης βαθμονόμησης.

1.2.5. Επιδεκτικότητα σε παρεμβολές

1.2.5.1. Για όλες τις πειραματικές συνθήκες οι οποίες είναι στην πράξη επιδεκτικές διακυμάνσεων (π.χ. σταθερότητα αντιδραστηρίων, σύνθεση του δείγματος, pH, θερμοκρασία), πρέπει να επισημαίνονται οι όποιες μεταβολές μπορούν να επηρεάσουν το αποτέλεσμα της αναλύσεως. Η περιγραφή της μεθόδου περιλαμβάνει και τρόπους υπέρβασης της όποιας παρεμβολής μπορεί να προβλεφθεί. Εάν είναι αναγκαίο, περιγράφονται και εναλλακτικές αρχές ανίχνευσης προσφερόμενες για επιβεβαίωση.

1.2.5.2. Σε περίπτωση χρωματογραφικών μεθόδων που δεν χρησιμοποιούνται σε συνδυασμό με άλλες μεθόδους, η συν-χρωματογραφία είναι υποχρεωτική. Στη συν-χρωματογραφία μία μόνο κορυφή πρέπει να ληφθεί, ενώ το ύψος (ή το εμβαδόν) της υψηλότερης κορυφής ισοδυναμεί προς την ποσότητα της προστεθείσης ουσίας προς προσδιορισμό. Με GC ή LC, το εύρος της κορυφής στο ήμισυ του μεγίστου ύψους πρέπει να κυμαίνεται στα επίπεδα 90 έως 110 % μεταξύ του αρχικού εύρους, οι χρόνοι κατακράτησης θα πρέπει να είναι οι ίδιοι, εντός περιθωρίου +-5 %. Για τις μεθόδους TLC, μόνο η κηλίδα που υποτίθεται ότι οφείλεται στο κατάλοιπο πρέπει να καθίσταται εντονότερη- νέα κηλίδα δεν πρέπει να εμφανίζεται και η εικόνα δεν πρέπει να μεταβάλλεται.

1.2.5.3. Έχει πρωταρχική σημασία να ερευνάται η παρεμβολή που θα προέκυπτε ενδεχομένως από άλλα συστατικά του φορέα.

1.2.6. Σχέση μεταξύ επιτρεπόμενων τιμών καταλοίπων και αναλυτικών ορίων

1.2.6.1. Για τις ουσίες των οποίων η χρήση δεν επιτρέπεται σε ζώα που προορίζονται για παραγωγή τροφίμων, το όριο ανιχνεύσεως της αναλυτικής μεθόδου πρέπει να είναι τόσο χαμηλό ώστε οι αναμενόμενες μετά από παράνομη χρήση τιμές καταλοίπων να ανιχνεύονται με πιθανότητα 95 % τουλάχιστον.

1.2.6.2. Για ουσίες με καθορισμένο ανώτατο όριο ανοχής καταλοίπου, το όριο προσδιορισμού της μεθόδου αυξημένο κατά το τριπλάσιο της τυπικής αποκλίσεως την οποία δίδει η μέθοδος για ένα δείγμα με την ανώτατη οριακή τιμή καταλοίπου, δεν υπερβαίνει την καθορισμένη ανώτατη οριακή τιμή καταλοίπου.

1.2.6.3. Για ουσίες με καθορισμένο ανώτατο όριο ανοχής καταλοίπου, η μέθοδος πρέπει να επιβεβαιώνεται για το εν λόγω όριο καθώς επίσης και για το ήμισυ και το διπλάσιο του ορίου αυτής.

2. ΚΡΙΤΗΡΙΑ ΠΟΙΟΤΙΚΟΥ ΚΑΙ ΠΟΣΟΤΙΚΟΥ ΠΡΟΣΔΙΟΡΙΣΜΟΥ ΤΩΝ ΚΑΤΑΛΟΙΠΩΝ

2.1. Γενική προϋπόθεση

Τα εργαστήρια που πραγματοποιούν αναλύσεις για την τελική επιβεβαίωση της παρουσίας καταλοίπων οργανικών ουσιών χαμηλού μοριακού βάρους διασφαλίζουν ότι τα κριτήρια για την ερμηνεία των αποτελεσμάτων πληρούνται σύμφωνα με τις προϋποθέσεις του παρόντος κεφαλαίου. Τα κριτήρια προβλέπονται για τον ποιοτικό προσδιορισμό του καταλοίπου και αποβλέπουν στην αποτροπή εσφαλμένων θετικών αποτελεσμάτων. Για μια θετική έκβαση, τα αποτελέσματα της αναλύσεως πρέπει να πληρούν τα κριτήρια που έχουν ορισθεί για τη συγκεκριμένη αναλυτική μέθοδο.

2.2. Γενικά δεδομένα για την όλη αναλυτική μέθοδο

2.2.1. Προετοιμασία του δείγματος

Η λήψη, ο χειρισμός και η επεξεργασία του δείγματος πρέπει να γίνονται κατά τρόπον ώστε η πιθανότητα ανίχνευσης του καταλοίπου, εφόσον αυτό υπάρχει, να είναι μέγιστη.

2.2.2. Επιδεκτικότητα στη συμβολή

Πρέπει να δίδονται τα στοιχεία που περιγράφονται στο σημείο 1.2.5.

2.2.3. Γενικά κριτήρια για την όλη διαδικασία

2.2.3.1. Πρέπει να γίνονται γνωστά η εξειδίκευση (σημείο 1.1.7) και τα όρια ανίχνευσης (σημείο 1.1.10) και προσδιορισμού (σημείο 1.1.11) της μεθόδου για την ουσία προς προσδιορισμό μέσα στο υπό ανάλυση δείγμα.

Σημείωση: Τα στοιχεία αυτά μπορούν να λαμβάνονται από πειραματικά δεδομένα ή/και θεωρητικά δεδομένα.

2.2.3.2. Για ένα θετικό αποτέλεσμα, η φυσικοχημική συμπεριφορά της προς προσδιορισμό ουσίας κατά την ανάλυση δεν πρέπει να ξεχωρίζει από εκείνη του αντίστοιχου πρότυπου υλικού στο κατάλληλο δείγμα.

2.2.3.3. Το θετικό ή αρνητικό αποτέλεσμα της αναλύσεως ισχύει μόνο εντός των ορίων της εξειδίκευσης καθώς και των ορίων ανίχνευσης και προσδιορισμού της αναλυτικής διαδικασίας για το κατάλοιπο και το δείγμα υπό ανάλυση.

2.2.3.4. Υλικό αναφοράς ή εμπλουτισμένο υλικό περιέχον γνωστές ποσότητες καταλοίπου θα πρέπει κατά προτίμηση να διοχετεύεται καθ' όλη τη διαδικασία παράλληλα με κάθε παρτίδα αναλυόμενων πειραματικών δειγμάτων. Ως εναλλακτική λύση, δυνατόν να προστίθεται στα πειραματικά δείγματα ένα εσωτερικό πρότυπο.

2.2.4. Κριτήρια για αυτοτελή φυσικό ή/και χημικό προεμπλουτισμό, καθαρισμό και διαχωρισμό

2.2.4.1. Η προς προσδιορισμό ουσία πρέπει να βρίσκεται στο κλάσμα το οποίο είναι αντιπροσωπευτικό του αντίστοιχου πρότυπου υλικού στο κατάλληλο δείγμα υπό τις ίδιες πειραματικές συνθήκες.

2.2.4.2. Δεδομένα που αφορούν την κατακράτηση προτύπων, δειγμάτων ελέγχου και δόσεων προς ανάλυση πρέπει να δίδονται μαζί με το τελικό αποτέλεσμα, θετικό ή αρνητικό.

2.2.5. Κριτήρια για ποσοτικές μετρήσεις

2.2.5.1. Η ανάγκη πρέπει να μετράται και προσδιορίζεται για όλες τις ποσοστικές μετρήσεις.

2.2.5.2. Η ενδοεργαστηριακή μεταβλητότητα σε ό,τι αφορά την ανάκτηση πρέπει να είναι όσον το δυνατόν χαμηλότερη.

2.2.5.3. Πρέπει να αναφέρεται σαφώς κατά πόσον τα τελικά αποτελέσματα έχουν διορθωθεί γαι ανάκτηση. Εάν ναι, τότε η μέθοδος που χρησιμοποιήθηκε για τη διόρθωση πρέπει να περιγραφεί.

2.3. Κριτήρια για αναλυτικές μεθόδους που μπορούν να χρησιμοποιούνται μόνο για επιβεβαιωτικούς σκοπούς σε συνδυασμό με άλλες μεθόδους

2.3.1. Ποσοτικές προϋποθέσεις για τον προσδιορισμό καταλοίπου με ανοσοφθορισμό

2.3.1.1. Το εύρος εργασίας της καμπύλης βαθμονόμησης πρέπει να προσδιορίζεται και να καλύπτει κατά κανόνα εύρος συγκεντρώσεων μιας τουλάχιστον δεκάδας.

2.3.1.2. Απαιτούνται έξι τουλάχιστον σημεία βαθμονόμησης, καταλλήλως κατανεμημένα πάνω στην καμπύλη βαθμονόμησης.

2.3.1.3. Οι παράμετροι επαρκών ποιοτικών ελέγχων πρέπει να ευθυγραμμίζονται με τις παραμέτρους προηγούμενων δοκιμών, π.χ. NSB και παράμετροι της καμπύλης βαθμονόμησης.

2.3.1.4. Δείγματα ελέγχου πρέπει να περιλαμβάνονται σε κάθε δοκιμή. Επίπεδα συγκεντρώσεως: μηδενικό και στις χαμηλότερες, μεσαίες και ανώτερες περιοχές του εύρους εργασίας. Τα αποτελέσματα πρέπει να ευθυγραμμίζονται με εκείνα προηγούμενων δοκιμών.

Όλα τα ανεπεξέργαστα δεδομένα για τα δείγματα ελέγχου και για την πειραματική δόση πρέπει να υποβάλλονται μαζί με το τελικό αποτέλεσμα, θετικό ή αρνητικό.

2.3.2. Κριτήρια για τον προσδιορισμό καταλοίπου με GC ή LC και χωρίς ειδική ανίχνευση

2.3.2.1. Η προς προσδιορισμό ουσία πρέπει να εκλούεται κατά το χρόνο κατακράτησης που είναι χαρακτηριστικός του αντίστοιχου πρότυπου υλικού υπό τις αυτές πειραματικές συνθήκες.

2.3.2.2. Το πλησιέστερο μέγιστο στο χρωματογράφημα πρέπει να απέχει από την κορυφή του καταλοίπου τουλάχιστον κατά ένα πλήρες πλάτος στο 10 % του μέγιστου ύψους.

2.3.2.3. Για περισσότερες πληροφορίες, μπορεί να χρησιμοποιείται η μέθοδος της συν-χρωματογραφίας καθώς και χρωματογραφία με χρήση δύο τουλάχιστον στηλών διαφορετικής πολικότητας.

2.3.3. Κριτήρια για τον προσδιορισμό καταλοίπου με TLC

2.3.3.1. Η τιμή ή οι τιμές Rf του καταλοίπου πρέπει να συμφωνούν με την τιμή ή τις τιμές Rf που είναι αντιπροσωπευτικές του πρότυπου υλικού. Η προϋπόθεση αυτή πληρούται όταν η τιμή ή οι τιμές Rf του καταλοίπου απέχουν κατά +- 3 % από την τιμή ή τις τιμές Rf του πρότυπου υλικού υπό τις αυτές πειραματικές συνθήκες.

2.3.3.2. Η οπτική εικόνα της προς προσδιορισμό ουσίας δεν πρέπει να διακρίνεται από εκείνη του πρότυπου υλικού.

2.3.3.3. Το κέντρο της κηλίδας της πλησιέστερης προς εκείνη του καταλοίπου θα πρέπει να απέχει απ' αυτήν κατά το ήμισυ τουλάχιστον του αθροίσματος των διαμέτρων των κηλίδων.

2.3.3.4. Για συμπληρωματικές πληροφορίες, μπορεί να χρησιμοποιείται η μέθοδος της συν-χρωμογραφίας ή/και η χρωματογραφία λεπτής στοιβάδας δύο διαστάσεων.

2.4. Κριτήρια για μεθόδους ανάλυσης οι οποίες μπορούν να χρησιμοποιούνται για επιβεβαιωτικούς σκοπούς

2.4.1. Κριτήρια για τον προσδιορισμό καταλοίπου με LC/IA ή LC/Img

2.4.1.1. Για την LC/Img, η κορυφή του καταλοίπου στο ανοσογράφημα πρέπει να παραχθεί από πέντε τουλάχιστον κλάσματα LC.

2.4.1.2. Πρέπει να πληρούνται τα κριτήρια των σημείων 2.2.4.1 και 2.2.4.2.

2.4.1.3. Αντιδραστήρια

Η πηγή και τα χαρακτηριστικά του αντισώματος και άλλων αντιδραστηρίων πρέπει να προσδιορίζονται.

2.4.1.4. Καμπύλη βαθμονόμησης

Καθώς η μέθοδος εξαρτάται από τις καμπύλες βαθμονόμησης, πρέπει να δίδονται τα στοιχεία που περιγράφονται αναλυτικά στο σημείο 1.2.4 (καμπύλες βαθμονόμησης).

Πρέπει να πληρούνται οι ποιοτικοί όροι που καθορίζονται για τον ανοσοφθορισμό (σημεία 2.3.1.1 έως 2.3.1.4).

2.4.1.5. Για επιβεβαιωτικούς σκοπούς, εάν η μέθοδος δεν χρησιμοποιείται σε συνδυασμό με άλλες, τότε πρέπει να γίνονται δύο διαφορετικοί διαχωρισμοί LC ή να λαμβάνονται δύο ανοσογραφήματα με χρήση αντισωμάτων διαφορετικών εξειδικεύσεων.

2.4.2. Κριτήρια για τον προσδιορισμό καταλοίπου με LC-SP

2.4.2.1. Πρέπει να πληρούνται τα κριτήρια των σημείων 2.3.2.1 και 2.3.2.2.

2.4.2.2. Τα μέγιστα απορρόφησης στο φάσμα της προς προσδιορισμό ουσίας πρέπει να βρίσκονται στα ίδια μήκη κύματος με εκείνα του πρότυπου υλικού εντός περιθωρίων που καθορίζονται από τη διακριτική ικανότητα του συστήματος ανιχνεύσεως. Για ανίχνευση με σύστημα διόδων, το περιθώριο αυτό κυμαίνεται χαρακτηριστικά μεταξύ +- 2 νμ.

2.4.2.3. Το φάσμα του καταλοίπου σε μήκη κύματος μεγαλύτερα των 220 nm δεν πρέπει να διαφέρει οπτικώς από το φάσμα του πρότυπου υλικού στις περιοχές των δύο φασμάτων όπου η σχετική απορρόφηση είναι μεγαλύτερο ή ίσο του 10 %. Το κριτήριο αυτό πληρούται όταν υπάρχουν τα ίδια μέγιστα και όταν σε κανένα παρατηρούμενο σημείο η διαφορά μεταξύ των δύο φασμάτων δεν υπερβαίνει το 10 % της απορρόφησης του πρότυπου υλικού.

2.4.2.4. Για επιβεβαιωτικούς σκοπούς, και εάν η μέθοδος δεν χρησιμοποιείται σε συνδυασμό με άλλες μεθόδους, επιβάλλεται η μέθοδος της συνχρωματογραφίας κατά το στάδιο της LC. Σχετικά με τις προϋποθέσεις που πρέπει να πληρούνται κατά τη συνχρωματογραφία, βλέπε σημείο 1.2.5.2.

2.4.3. Κριτήρια για τον προσδιορισμό καταλοίπου με TLC-SP

2.4.3.1. Η μέθοδος πρέπει να πληροί τα κριτήρια που καθορίζονται για την TLC (σημεία 2.3.3.1 έως 2.3.3.3).

2.4.3.2 Τα μέγιστα απορρόφησης στο φάσμα της προς προσδιορισμό ουσίας πρέπει να βρίσκονται στα ίδια μήκη κύματος με εκείνα του πρότυπου υλικού, εντός των περιθωρίων που καθορίζονται από τη διακριτική ικανότητα του συστήματος ανιχνεύσεως.

2.4.3.3. Το φάσμα του καταλοίπου δεν πρέπει να διαφέρει οπτικώς από το φάσμα του πρότυπου υλικού.

2.4.3.4. Για επιβεβαιωτικούς σκοπούς, και εάν η μέθοδος δεν χρησιμοποιείται σε συνδυασμό με άλλες μεθόδους, επιβάλλεται η συνχρωματογραφία κατά το στάδιο της TLC. Για τις προϋποθέσεις που πρέπει να πληρούνται κατά τη συνχρωματογραφία, βλέπε σημείο 1.2.5.2.

2.4.4. Κριτήρια για τον προσδιορισμό καταλοίπου με GC-MS

2.4.4.1. Κριτήρια GC

2.4.4.1.1. Πρέπει να πληρούνται τα κριτήρια των σημείων 2.3.2.1 και 2.3.2.2.

2.4.4.1.2. Πρέπει να χρησιμοποιείται ένα εσωτερικό πρότυπο εφόσον διατίθεται κατάλληλο προς τούτο υλικό. Το υλικό αυτό πρέπει να είναι κατά προτίμηση μια ιχνηθετημένη με σταθερό ισότοπο μορφή της προς προσδιορισμό ουσίας ή, εάν δεν διατίθεται τέτοια μορφή, συγγενές πρότυπο με χρόνο κατακράτησης παρεμφερή προς εκείνον της προς προσδιορισμό ουσίας.

2.4.4.1.3. Ο λόγος του χρόνου κατακράτησης του καταλοίπου κατά την GC προς τον αντίστοιχο χρόνο του εσωτερικού προτύπου, δηλαδή ο σχετικός χρόνος κατακράτησης του καταλοίπου, πρέπει να είναι ο ίδιος με εκείνο του πρότυπου υλικού στην κατάλληλη μήτρα, εντός περιθωρίου +- 0,5 %.

2.4.4.1.4. Εάν δεν χρησιμοποιείται εσωτερικό πρότυπο, τότε ως μέθοδος επιβεβαίωσης για την αναγνώριση του καταλοίπου πρέπει να χρησιμοποιείται η συνχρωματογραφία.

2.4.4.2. Κριτήρια για τη φασματομετρία μάζας χαμηλής διακριτικής ικανότητας (LRMS)

2.4.4.2.1. Όταν χρησιμοποιείται η μέθοδος screening , πρέπει να μετρείται η ένταση τουλάχιστον του προς διάγνωση ιόντος του ευρισκόμενου σε μεγαλύτερη αναλογία.

2.4.4.2.2. Όταν χρησιμοποιείται ως μέθοδος επιβεβαιώσεως, πρέπει να μετρούνται οι εντάσεις κατά προτίμηση τεσσάρων τουλάχιστον από τα προς διάγνωση ιόντα. Εάν η ένωση δεν παρέχει με τη χρησιμοποιούμενη μέθοδο τέσσερα προς διάγνωση ιόντα, τότε η αναγνώριση του καταλοίπου πρέπει να βασίζεται στα αποτελέσματα δύο τουλάχιστον ανεξάρτητων μεθόδων GC-LRMS με διαφορετικά παράγωγα ή/και τεχνικές ιονισμού, καθένα από τα οποία να παρέχει δύο ή τρία προς διάγνωση ιόντα

Το μοριακό ιόν θα πρέπει κατά προτίμηση να είναι ένα από τα προς διάγνωση επιλεγέντα ιόντα.

2.4.4.2.3. Οι σχετικές πυκνότητες όλων των προς διάγνωση ιόντων που ελέγχονται από το κατάλοιπο θα πρέπει να συμφωνούν προς εκείνες του πρότυπου υλικού, κατά προτίμηση εντός περιθωρίου +- 10 % (ιονισμός δια κρούσεως) ή +- 20 % (χημικός ιονισμός).

2.4.5. Κριτήρια για την αναγνώριση καταλοίπου με φασματομετρία υπερύθρου (IR)

2.4.5.1. Ορισμός των κατάλληλων κορυφών

Κατάλληλες κορυφές είναι τα μέγιστα απορρόφησης ενός πρότυπου υλικού στο υπέρυθρο, εφόσον πληρούνται οι ακόλουθες προϋποθέσεις.

2.4.5.1.1. Το μέγιστο απορρόφησης βρίσκεται στην περιοχή μηκών κύματος 1 800-500 cm 1.

2.4.5.1.2. Η ένταση της απορρόφησης δεν είναι μικρότερη από:

α) ειδική απορρόφηση 40 σε σχέση με μηδενική απορρόφηση και 20 σε σχέση με τη βασική γραμμή της αντίστοιχης κορυφής

ή

β) σχετική απορρόφηση ίση με 12,5 % της απορροφήσεως της πιο έντονης κορυφής στην περιοχή 1 800 - 500 cm 1, όταν και οι δύο μετρούνται σε σχέση με τη μηδενική απορρόφηση, και 5 % της απορροφήσεως της εντονότερης κορυφής στην περιοχή 1 800 - 500 cm 1 όταν και οι δύο μετρούνται σε σχέση με τη βασική γραμμή της αντίστοιχης κορυφής.

Σημείωση: Μολονότι θεωρητικώς είναι προτιμότερες οι κατάλληλες κορυφές σύμφωνα με το στοιχείο α), στην πράξη είναι ευκολότερος ο προσδιορισμός εκείνων σύμφωνα με το στοιχείο β).

2.4.5.2. Ο αριθμός κορυφών στο υπέρυθρο φάσμα της προς προσδιορισμό ουσίας των οποίων οι συχνότητες αντιστοιχούν σε κατάλληλη κορυφή στο φάσμα του πρότυπου υλικού, προσδιορίζεται εντός περιθωρίου +- 1 cm 1.

2.4.5.3. Κριτήρια φασματομετρίας υπερύθρου (IR)

2.4.5.3.1. Απορρόφηση πρέπει να σημειώνεται σε όλες τις περιοχές του φάσματος της προς προσδιορισμό ουσίας οι οποίες αντιστοιχούν σε κατάλληλη κορυφή στο φάσμα αναφοράς του πρότυπου υλικού.

2.4.5.3.2. Στο υπέρυθρο φάσμα του πρότυπου υλικού απαιτούνται έξι κατάλληλες κορυφές κατ' ελάχιστο όριο. Εάν υπάρχουν λιγότερες από έξι κατάλληλες κορυφές, τότε το εν λόγω φάσμα δεν μπορεί να χρησιμοποιηθεί ως φάσμα αναφοράς.

2.4.5.3.3. Το "αποτέλεσμα", ο αριθμός δηλαδή των κατάλληλων κορυφών στο υπέρυθρο φάσμα του καταλοίπου πρέπει να είναι τουλάχιστον 50.

2.4.5.3.4. Όταν δεν υπάρχει πανομοιότυπο για μια κατάλληλη κορυφή, η σχετική περιοχή του φάσματος του καταλοίπου πρέπει να συμφωνεί με την παρουσία μιας ευάρμοστης κορυφής.

2.4.5.3.5. Η διαδικασία είναι εφαρμόσιμη μόνο για κορυφές απορρόφησης στο φάσμα του δείγματος με ένταση ίση τουλάχιστον με το τριπλάσιο του θορύβου απο κορυφή σε κορυφή.

2.5. Άλλες μέθοδοι ανάλυσης

Αναλυτικοί μέθοδοι, ή συνδυασμοί μεθόδων, άλλες από εκείνες που εξετάζονται στα σημεία 2.3 και 2.4 (π.χ. LC - MS, MS - MS, GC - IR) μπορούν να χρησιμοποιούνται ως μέθοδοι screening ή για επιβεβαιωτικούς σκοπούς υπό τον όρο ότι πληρούν ανάλογα κριτήρια τα οποία και επιτρέπουν μονοσήμαντη αναγνώριση του καταλοίπου στο επίπεδο που ενδιαφέρει.

ΠΡΟΣΑΡΤΗΜΑ

Συντμήσεις και σύμβολα CI = χημικός ιονισμός

EI = ιονισμός δια κρούσεως

g = γραμμάρια

GC = χρωματογραφία αέρια φάσεως

IA = ανοσοφθορισμός

IAC = ανοσοσυγγενική χρωματογραφία

IMG = ανοσογράφημα

IR = φασματομετρία υπερύθρου

kg = χιλιόγραμμα (103 g)

l = λίτρα

LC = χρωματογραφία υγρής φάσεως

LRMS = φασματομετρία μάζας χαμηλής διακριτικής ικανότητας

mg = μιλλιγραμμάρια (10 3 g)

MS = φασματομετρία μάζας

ng = νανογραμμάρια (10 9 g)

NSB = με ειδική σύνδεση

Rf = η διανυόμενη απόσταση σε σχέση με το μέτωπο του διαλύτη

SP = φασματομετρία π.χ. δι' ανιχνεύσεως με συστοιχία διόδου

TLC = χρωματογραφία λεπτής στοιβάδας

μg = μιψρογραμμάρια (10 6 g)

/ = αυτοτελείς συνδυασμένες τεχνικές

- = εν σειρά συνδυασμένες τεχνικές

π.χ. LC/GS - MS = αυτοτελής LC ακολουθούμενη από GS με MS εν σειρά

(1) ΕΕ αριθ. L 275 της 26. 9. 1986, σ. 36.

(2) Διεθνής Οργανισμός Τυποποίησης: Στατιστική - λεξιλόγιο και σύμβολα.

(3) ΕΕ L 372 της 31. 12. 1985, σ. 50.

(4) Διεθνής Οργανισμός Τυποποίησης: Ακρίβεια πειραματικών μεθόδων - προσδιορισμός επαναληψιμότητας και αναπαραγωγιμότητας για μια πρότυπη πειραματική μέθοδο μέσω διεργαστηριακών πειραμάτων.