ΕΙΔΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ αριθ. 18/98 σχετικά με τα κοινοτικά μέτρα για την προώθηση της σύστασης μεικτών εταιρειών στον τομέα της αλιείας συνοδευόμενη από τις απαντήσεις της Επιτροπής (βάσει του άρθρου 188 Γ παράγραφος 4, δεύτερο εδάφιο της συνθήκης ΕΚ) (98/C 393/01)

ΣΥΝΟΨΗ ΤΗΣ ΕΙΔΙΚΗΣ ΕΚΘΕΣΗΣ ΣΧΕΤΙΚΑ ΜΕ ΤΑ ΚΟΙΝΟΤΙΚΑ ΜΕΤΡΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΝΘΑΡΡΥΝΣΗ ΤΗΣ ΣΥΣΤΑΣΗΣ ΜΕΙΚΤΩΝ ΕΤΑΙΡΕΙΩΝ ΣΤΟΝ ΤΟΜΕΑ ΤΗΣ ΑΛΙΕΙΑΣ

Το καθεστώς μεικτών εταιρειών καθιερώθηκε το 1990 από το Συμβούλιο για να συμβάλει στη μείωση του κοινοτικού αλιευτικού στόλου, του οποίου η συνολική δυναμικότητα ανερχόταν σε 2,3 εκατ. τόνους την εποχή εκείνη, εξασφαλίζοντας την ανεύρεση βιώσιμων εναλλακτικών λύσεων για τα θιγόμενα αλιευτικά πλοία. Μέχρι σήμερα, έχουν εγκριθεί 188 σχέδια με αποτέλεσμα τη διαγραφή από το κοινοτικό αλιευτικό νηολόγιο 290 πλοίων που αντιπροσωπεύει ένα δυναμικό 113 710 τόνων, με ένα κόστος 298 εκατ. Ecu.

Η εφαρμογή του καθεστώτος έχει χαρακτηριστεί από τις ακόλουθες αδυναμίες:

α) η ενίσχυση υπολογίσθηκε εσφαλμένα, διότι τα σκάφη μετρήθηκαν σύμφωνα με διαφορετικές μεθόδους (βλέπε σημεία 22-25) 7

β) οι προθεσμίες για την εκτέλεση των επισκευών και των προσαρμογών δεν καθορίστηκαν στις αποφάσεις για την έγκριση της ενίσχυσης (βλέπε σημεία 26-27) 7

γ) η ενίσχυση εγκρίθηκε για σκάφη, τα οποία δεν ήταν εν ενεργεία και συνεπώς δεν ήταν επιλέξιμα (βλέπε σημείο 28) 7

δ) η κοινοτική ενίσχυση που καταβλήθηκε προηγουμένως για τη ναυπήγηση ή τον εκσυγχρονισμό των σκαφών που ανήκουν σε μεικτές εταιρείες δεν εισπράττονταν πάντοτε όπως απαιτούνταν, είτε λόγω άρνησης του κράτους μέλους να εφαρμόσει τις διατάξεις των κανονισμών, είτε λόγω αδυναμιών στις διαδικασίες παρακολούθησης (βλέπε σημεία 29-33) 7

ε) σε ορισμένες περιπτώσεις, η βιωσιμότητα των σχεδίων μεικτής εταιρείας δεν ενισχύθηκε από ενδεδειγμένες συμφωνίες μεταξύ των εταίρων (βλέπε σημείο 36) 7

στ) καταβλήθηκε ενίσχυση για πλοία που ναυάγησαν χωρίς να διεξαχθεί έρευνα, ούτε από τα κράτη μέλη ούτε από την Επιτροπή, για τις συνθήκες των ατυχημάτων 7 παρά το γεγονός ότι οι δικαιούχοι δεν τηρούσαν τις υποχρεώσεις τους, δεν ξεκίνησε καμία διαδικασία με σκοπό την είσπραξη ή την ακύρωση της ενίσχυσης (βλέπε σημεία 39-42 και 53) 7

ζ) η κοινοτική ενίσχυση για σχέδια μεικτών εταιρειών είναι ισοδύναμη με το διπλάσιο της ενίσχυσης για την εξαγωγή του εν λόγω πλοίου. Για τον λόγο αυτό, η εκπλήρωση των υποχρεώσεων από τους δικαιούχους να διατηρούν τα πλοία σε δραστηριότητα και να εφοδιάζουν με ιχθείς την κοινοτική αγορά για ένα ελάχιστο χρονικό διάστημα θα έπρεπε να είχε εξασφαλιστεί με ενδεδειγμένες εγγυήσεις (βλέπε σημεία 59-60).

Για να συνοψίσουμε, ο έλεγχος αποκάλυψε ότι χρειάζεται αυστηρότερη διαχείριση του καθεστώτος από την Επιτροπή και τα κράτη μέλη για να εξασφαλιστεί η χρηστή δημοσιονομική διαχείριση.

Η Επιτροπή θα έπρεπε να επανεξετάσει τις διαδικασίες παρακολούθησης και ελέγχου της και να προβεί στην είσπραξη των επιχορηγήσεων της ΕΕ που χρησιμοποιήθηκαν αδικαιολόγητα (βλέπε σημεία 23, 28, 31-33, 37-38, 41-42).

Όσον αφορά την αποτελεσματικότητα του μέτρου, παρατηρήθηκε ότι:

α) από τη συνολική μείωση του αλιευτικού δυναμικού μετά την έγκριση του μέτρου, το ένα τρίτο (113 710 τόνοι) μπορεί να αποδοθεί στο μέτρο. Εντούτοις, το μέτρο δεν είχε σχεδόν κανένα αποτέλεσμα στη γενική αλιευτική δραστηριότητα στα κοινοτικά ύδατα, όπως αποδεικνύεται από τις σταθερές, ετήσιες εκφορτώσεις ιχθύων (βλέπε σημείο 57) 7

β) περίπου το 90 % των πλοίων σχετικά με τα σχέδια που έχουν εξεταστεί είχαν ήδη αλιευτικές δραστηριότητες σε ύδατα τρίτων χωρών 7 ωστόσο δεν αξιολογήθηκαν οι συνέπειες αναδιοργάνωσης για τις διεθνείς συμφωνίες αλιείας (ΔΣΑ) που διαπραγματεύθηκε η ΕΕ (βλέπε σημείο 58).

ΕΙΣΑΓΩΓΗ

1. Από το 1983 και μετά, το Συμβούλιο, σε μια σειρά διαδοχικών πολυετών προγραμμάτων προσανατολισμού (ΠΠΠ), καθόρισε στόχους για σημαντική μείωση των αλιευτικών στόλων των κρατών μελών, λόγω της υπερβολικής δυναμικότητας σε σχέση με τους διαθέσιμους αλιευτικούς πόρους. Στο τελευταίο ΠΠΠ IV, το Συμβούλιο, τον Απρίλιο του 1997, όρισε διάταξη για νέες περικοπές της αλιευτικής δραστηριότητας έως και κατά 30 %, οι οποίες θα έπρεπε να εκτελεστούν από 1ης Ιανουαρίου 1997 μέχρι 31 Δεκεμβρίου 2001 (1).

2. Η Κοινότητα συνέβαλε στη μείωση των αλιευτικών στόλων που προβλέπεται στα ΠΠΠ με τη χορήγηση βοήθειας σε σχέδια για την οριστική απόσυρση του δυναμικού, με τη διάλυση του σκάφους, την οριστική μεταβίβασή του σε μια τρίτη χώρα, ή εναλλακτικά την οριστική επαναδιάθεση του σκάφους για χρήσεις που δεν έχουν σχέση με την αλιεία. Το 1993, το Συνέδριο ενέκρινε μια ειδική έκθεση σχετικά με την εφαρμογή των μέτρων που αποσκοπούν στην αναδιάρθρωση, τον εκσυγχρονισμό και την προσαρμογή της δυναμικότητας των αλιευτικών στόλων της Κοινότητας (2) 7 παρακολούθηση της ειδικής αυτής έκθεσης παρουσιάστηκε στην ετήσια έκθεση για το οικονομικό έτος 1996 (3).

3. Ο απώτερος σκοπός των ΠΠΠ είναι η προστασία των κοινοτικών αλιευτικών πόρων από την υπερεκμετάλλευση, συμβάλλοντας έτσι στη δημιουργία μιας οικονομικά βιώσιμης αλιευτικής δραστηριότητας και εξασφαλίζοντας μεσοπρόθεσμες έως μακροπρόθεσμες προοπτικές απασχόλησης στον τομέα (βλέπε πίνακα 1). Η σύσταση μεικτών εταιρειών μπορεί να συμβάλει στην επίτευξη του στόχου αυτού. Από την άποψη αυτή, πρέπει να παρατηρήσουμε ότι για κάθε θέση εργασίας στη θάλασσα υπάρχουν περίπου τέσσερις θέσεις εργασίας στην ξηρά, τόσο στους τομείς που αφορούν προηγούμενα στάδια (ναυπήγηση και συντήρηση) όσο και στους τομείς που αφορούν επόμενα στάδια (μεταποίηση και εμπορία των αλιευτικών προϊόντων). Επιπλέον, οι αλιευτικές δραστηριότητες είναι συγκεντρωμένες σε ορισμένες περιοχές και μπορούν να αντιπροσωπεύουν ένα ουσιώδες στοιχείο από πλευράς παραγωγής και εισοδήματος (4).

4. Η αγορά της Ευρωπαϊκής Ένωσης (ΕΕ) είναι σαφώς εισαγωγέας αλιευτικών προϊόντων (βλέπε πίνακα 2 και πίνακα 3).

5. Με τις συνθήκες αυτές, μια από τις λύσεις που προβλέφθηκαν για τον τομέα της αλιείας ήταν η εφαρμογή μέτρων για την ενθάρρυνση του αναπροσανατολισμού της δραστηριότητας των αλιευτικών σκαφών στα ύδατα τρίτων χωρών. Όταν, κατά τη δεκαετία του 1980, ένας αυξανόμενος αριθμός τρίτων χωρών δήλωσε αποκλειστικές οικονομικές ζώνες (ΑΟΖ) 200 μιλίων, η Κοινότητα διαπραγματεύθηκε τις διεθνείς συμφωνίες αλιείας (ΔΣΑ) για να έχει αλιευτικά δικαιώματα για τα σκάφη της στα ύδατα των χωρών αυτών.

6. Ένα συμπληρωματικό μέτρο είναι το καθεστώς μεικτών εταιρειών που καθιέρωσε το 1990 ο κανονισμός (ΕΟΚ) αριθ. 3944/90 του Συμβουλίου, που τροποποιεί τον κανονισμό (ΕΟΚ) αριθ. 4028/86 του Συμβουλίου (5), με τον οποίο χορηγείται κοινοτική ενίσχυση σε εφοπλιστές της Κοινότητας 7 οι εφοπλιστές αυτοί είναι σύμφωνοι με την οριστική μεταβίβαση του σκάφους τους σε μια τρίτη χώρα συστήνοντας εταιρείες με υπηκόους της χώρας αυτής, χάνοντας έτσι το δικαίωμα, για το εν λόγω σκάφος, να αλιεύουν σε κοινοτικές αλιευτικές ζώνες, ή να κάνουν χρήση των αλιευτικών δικαιωμάτων, τα οποία επιτεύχθηκαν μέσω των ΔΣΑ που διαπραγματεύθηκε και χρηματοδότησε η ΕΕ.

7. Οι δικαιούχοι, οι οποίοι ιδρύουν τέτοιες εταιρείες, αναλαμβάνουν να εφοδιάζουν κατά προτεραιότητα την κοινοτική αγορά με αλιεύματα από τη μεικτή εταιρεία.

8. Από το 1991 έως το 1997, έχει χορηγηθεί συνολική χρηματοδοτική ενίσχυση ύψους 298 εκατ. Ecu σε 188 σχέδια μικτών εταιρειών (βλέπε πίνακα 4). Κατά το 1997, το Συνέδριο εξέτασε την εφαρμογή του καθεστώτος ενίσχυσης των μεικτών εταιρειών στην Ελλάδα, Ισπανία, Γαλλία, Ιταλία και Πορτογαλία, χώρες οι οποίες αντιπροσωπεύουν μαζί το 95 % της συνολικής κοινοτικής ενίσχυσης που χορηγείται στο πλαίσιο του μέτρου αυτού. Ο έλεγχος περιλάμβανε εξέταση των διοικητικών και ελεγκτικών διαδικασιών που καθιέρωσαν η Επιτροπή και τα κράτη μέλη. Ένα σύνολο 50 σχεδίων, που εγκρίθηκαν στο πλαίσιο του μέτρου και που αντιπροσώπευαν σχεδόν το 33 % της συνολικής χρηματοδοτικής κοινοτικής στήριξης, εξετάστηκε από την πλευρά της νομιμότητας και της κανονικότητας, καθώς και της χρηστής δημοσιονομικής διαχείρισης (βλέπε πίνακα 5).

ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ ΤΩΝ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΩΝ ΠΟΥ ΕΧΟΥΝ ΕΛΕΓΧΘΕΙ

Κανονιστικό πλαίσιο

9. Ο κανονισμός (ΕΟΚ) αριθ. 3944/90 του Συμβουλίου, ο οποίος τροποποίησε τον κανονισμό (ΕΟΚ) αριθ. 4028/86 του Συμβουλίου, καθιέρωσε το καθεστώς ενίσχυσης μεικτών εταιρειών το 1990. Παρόμοια εθνικά μέτρα υπήρχαν στην Ισπανία και στην Πορτογαλία 10 περίπου χρόνια πριν από την προσχώρησή τους στην Κοινότητα το 1986. Το μέτρο εκτελέστηκε πρώτα κατά την περίοδο 1991-1993 με την εφαρμογή του κανονισμού (ΕΟΚ) αριθ. 1956/91 της Επιτροπής (6). Το μέτρο το διαχειριζόταν άμεσα η Επιτροπή, με την έννοια ότι ελάμβανε τις αιτήσεις για τα μεμονωμένα σχέδια, επέλεγε τα σχέδια που έπρεπε να λάβουν κοινοτική χρηματοδότηση, κατέβαλλε την ενίσχυση απευθείας στους δικαιούχους και ήταν υπεύθυνη για την επίβλεψη και την παρακολούθηση των σχεδίων. Το σύστημα αυτό εξακολουθεί να εφαρμόζεται σε σχέδια που εγκρίθηκαν την εποχή εκείνη αλλά δεν είχαν ακόμη ολοκληρωθεί.

10. Ο κανονισμός (ΕΟΚ) αριθ. 3944/90 του Συμβουλίου ορίζει ως μεικτή εταιρεία «μια εταιρεία ιδιωτικού δικαίου που περιλαμβάνει έναν ή περισσότερους κοινοτικούς εφοπλιστές και έναν ή περισσότερους εταίρους τρίτης χώρας με την οποία η Κοινότητα διατηρεί σχέσεις, συνδεόμενους με σύμβαση μικτής εταιρείας, με σκοπό την εκμετάλλευση και ενδεχομένως αξιοποίηση των αλιευτικών πόρων που βρίσκονται στα ύδατα κυριαρχίας ή/και δικαιοδοσίας αυτών των τρίτων χωρών, με προοπτική να εφοδιάζεται κατά προτεραιότητα η αγορά της Κοινότητας» (77).

11. Τα πλοία, για να είναι επιλέξιμα στην κοινοτική ενίσχυση, πρέπει να έχουν μήκος τουλάχιστον 12 μέτρα, να είναι τεχνικώς κατάλληλα για τις προβλεπόμενες αλιευτικές δραστηριότητες, να είναι εν ενεργεία περισσότερο από πέντε χρόνια (εκτός από ορισμένες εξαιρέσεις) (8), να φέρουν σημαία κράτους μέλους και να είναι νηολογημένα σε λιμένα της Κοινότητας. Τα πλοία πρέπει να μεταβιβάζονται οριστικά στην τρίτη χώρα που αφορά η μεικτή εταιρεία.

12. Η χρηματοδοτική συνδρομή μπορεί να συνίσταται σε:

α) επιδότηση κεφαλαίου που καταβάλλεται σε μία ή περισσότερες δόσεις ή/και

β) επιδότηση επιτοκίου των χορηγούμενων από εθνικούς ή διεθνείς χρηματοδοτικούς οργανισμούς δανείων ή/και

γ) συμμετοχή σε κεφάλαιο για την ανάπτυξη των ταμείων εγγύησης δανείων που συνάπτονται για τη σύσταση της εν λόγω μεικτής εταιρείας.

Όπως και τα άλλα μέτρα της οριστικής μείωσης του αλιευτικού δυναμικού, το ποσό της κοινοτικής ενίσχυσης καθορίζεται με βάση την ηλικία και τη δυναμικότητα του σκάφους που εκφράζονται σε κόρους καθαρής χωρητικότητας (ΚΚΧ). Από τα κράτη μέλη ζητήθηκε να καταβάλουν ποσό μεταξύ 20 % και 50 % της κοινοτικής χρηματοδοτικής συνδρομής.

13. Δίνεται προτεραιότητα στα σχέδια που αφορούν:

α) πλοία που είναι σε δραστηριότητα σε κοινοτικά ύδατα υπερεκμετάλλευσης, ή σε μη κοινοτικά ύδατα όπου η πρόσβαση σε αλιευτικούς πόρους είναι δύσκολη 7

β) τρίτες χώρες, οι οποίες προσφέρουν ικανοποιητικές εγγυήσεις για κοινοτικές επενδύσεις και οι οποίες διαθέτουν σημαντικούς αλιευτικούς πόρους που παρουσιάζουν ενδιαφέρον για την κοινοτική αγορά.

14. Οι αιτήσεις πληρωμής πρέπει να υποβάλλονται στην Επιτροπή μέσω των αρχών των κρατών μελών από τις οποίες ζητείται γνωμοδότηση για την εγκυρότητα της αίτησης και τήρηση των ενδεδειγμένων δικαιολογητικών εγγράφων.

15. Περιοδικές εκθέσεις για τις δραστηριότητες της μεικτής εταιρείας, συμπεριλαμβανομένων των αντιγράφων των λογαριασμών της και των επίσημων εγγράφων σχετικά με αλιευτικές πράξεις, πράξεις εκφόρτωσης και μεταφόρτωσης, πρέπει να υποβάλλονται από τους δικαιούχους στην Επιτροπή κάθε δώδεκα μήνες για τα τρία πρώτα συνεχή έτη δραστηριότητας.

16. Με την έγκριση των κανονισμών του Συμβουλίου (ΕΟΚ) αριθ. 2080/93 (9) και (ΕΚ) αριθ. 3699/93 (10), η διαχείριση και η χρηματοδότηση των μεικτών εταιρειών εντάχθηκαν στο χρηματοδοτικό μέσο προσανατολισμού της αλιείας (ΧΜΠΑ). Κατά συνέπεια, σύμφωνα με την αρχή της επικουρικότητας, τα κράτη μέλη είναι τώρα αρμόδια για την επιλογή των σχεδίων που πρέπει να χρηματοδοτούνται μέσα στα όρια των συνολικών χορηγήσεών τους, οι οποίες καθορίζονται στα αντίστοιχα επιχειρησιακά προγράμματά τους. Τα κράτη μέλη είναι επίσης υπεύθυνα για τη διαχείριση και τον έλεγχο των σχεδίων, συμπεριλαμβανομένων των πληρωμών στους δικαιούχους και της παρακολούθησης των εγκεκριμένων σχεδίων. Μόλις εγκριθούν τα επιχειρησιακά προγράμματα, ο ρόλος της Επιτροπής περιορίζεται στη συμμετοχή στις επιτροπές παρακολούθησης και στην πληρωμή συνολικών προκαταβολών στα κράτη μέλη, βάσει εγκεκριμένων χρηματοδοτικών σχεδίων και δηλώσεων των κρατών μελών.

17. Σύμφωνα με την αρχή της επικουρικότητας που διέπει τα κοινοτικά διαρθρωτικά ταμεία, οι κανονιστικές διατάξεις του ΧΜΠΑ είναι λιγότερο λεπτομερείς από εκείνες που εφαρμόζονταν προηγουμένως στο πλαίσιο των διατάξεων του κανονισμού (ΕΟΚ) αριθ. 4028/86 του Συμβουλίου. Το ποσό της ενίσχυσης εξακολουθεί να καθορίζεται από την ηλικία και τη χωρητικότητα του σκάφους, η χωρητικότητα όμως τώρα υπολογίζεται είτε σε ΚΚΧ είτε σε ΚΟΧ (ολική χωρητικότητα) 7 τα κράτη μέλη πρέπει να συμβάλλουν τουλάχιστον το 25 % της συνολικής κρατικής ενίσχυσης για σχέδια που έχουν εγκριθεί σε περιοχές του στόχου αριθ. 1, και τουλάχιστον το 50 % για σχέδια που έχουν εγκριθεί σε άλλες περιοχές.

18. Από το 1993 και μετά, το καθεστώς ενίσχυσης μεικτών εταιρειών έχει ενταχθεί στις ΔΣΑ τις ονομαζόμενες «δεύτερης γενεάς». Σήμερα, όμως, τέτοια σχέδια (33 πλοία έχουν μεταβιβαστεί μέχρι τέλος του 1997) έχουν εκτελεστεί μόνο στο πλαίσιο της συμφωνίας με την Αργεντινή, η οποία εγκρίθηκε με τον κανονισμό (ΕΟΚ) αριθ. 3447/93 του Συμβουλίου (11). Οι διοικητικές και ελεγκτικές διαδικασίες για τέτοια σχέδια περιλαμβάνουν την υποβολή προτάσεων στην Επιτροπή από τα κράτη μέλη, την επιλογή σχεδίων για χρηματοδότηση από κοινή επιτροπή ΕΕ-Αργεντινής και τη μεταγενέστερη έγκρισή τους από την Επιτροπή και τις αρχές της Αργεντινής. Η κοινή επιτροπή είναι επιφορτισμένη επίσης με τον έλεγχο των σχεδίων και με την επίβλεψη της χρησιμοποίησης της χρηματοδοτικής ενίσχυσης.

19. Όσον αφορά τα σχέδια μεικτών εταιρειών που έχουν εγκριθεί στο πλαίσιο της συμφωνίας, η κοινοτική ενίσχυση, η οποία καθορίζεται με βάση τη χωρητικότητα, υπολογιζόμενη σε ΚΚΧ, και την ηλικία του σκάφους, αυξήθηκε κατά 20 % σε σύγκριση με την ενίσχυση που προβλεπόταν στον κανονισμό (ΕΟΚ) αριθ. 4028/86 και κατά 30 % σε σύγκριση με εκείνη που προβλεπόταν στον κανονισμό (ΕΟΚ) αριθ. 3699/93. Η Κοινότητα καταβάλλει, μέσω των αρχών της Αργεντινής, ένα επιπλέον ποσό ενίσχυσης χορηγούμενο ως κεφάλαιο κίνησης στις μεικτές εταιρείες και ισοδύναμο με το 15 % του ποσού που καταβάλλεται στον κοινοτικό εφοπλιστή. Καμία συγχρηματοδότηση από τα κράτη μέλη δεν προβλέπεται στο πλαίσιο της συμφωνίας.

20. Ο έλεγχος κάλυψε το καθένα από τα τρία συστήματα διαχείρισης. Η ενίσχυση που χορηγήθηκε για το καθένα από αυτά παρατίθεται στον πίνακα 4.

ΠΟΡΟΙ ΤΟΥ ΠΡΟΥΠΟΛΟΓΙΣΜΟΥ

21. Όπως φαίνεται στον πίνακα 4, η συνολική χρηματοδοτική ενίσχυση, ύψους 298 εκατ. Ecu, χορηγήθηκε για την περίοδο 1991-97 σε 188 σχέδια μεικτών εταιρειών, από τα οποία τα 234 εκατ. Ecu έχουν καταβληθεί. Σύμφωνα με τον κανονισμό (ΕΟΚ) αριθ. 4028/86, οι πιστώσεις διατίθενται στο κονδύλιο Β2-1100 (περιοχές του στόχου αριθ. 1), ανεξάρτητα από την ενδιαφερόμενη περιοχή. Η διάθεση αυτή έχει ήδη επικριθεί επανειλημμένως από το Συνέδριο (12). Τα σχέδια που έχουν εγκριθεί στο πλαίσιο του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 3699/93 χρηματοδοτούνται από το κονδύλιο του προϋπολογισμού Β2-1100 για τις περιοχές του στόχου αριθ. 1 και από το κονδύλιο Β2-1101 για τις περιοχές του στόχου αριθ. 5α. Σύμφωνα με τους κανονισμούς των διαρθρωτικών ταμείων, οι αναλήψεις υποχρεώσεων και οι πληρωμές πραγματοποιούνται με ετήσιες δόσεις. Τα ποσά που καταβάλλονται πραγματικά για τα μεμονωμένα σχέδια αναφέρονται αναλυτικά μόνο στις εκθέσεις ετήσιας εκτέλεσης που υποβάλλουν τα κράτη μέλη στην Επιτροπή (13). Η συμφωνία ΕΕ-Αργεντινής χρηματοδοτείται από το κονδύλιο Β7-8000 (διεθνείς συμφωνίες αλιείας).

ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΤΟΥ ΕΛΕΓΧΟΥ

Διαχείριση στα κράτη μέλη

Υπολογισμός της χωρητικότητας των πλοίων

22. Η νηολογηθείσα χωρητικότητα των πλοίων, η οποία είναι ένα από τα βασικά στοιχεία που καθορίζουν το ποσό της κοινοτικής ενίσχυσης, μπορεί να εκφράζεται είτε σε ΚΚΧ (όπως καθιερώθηκε από τη σύμβαση για ένα ενιαίο σύστημα υπολογισμού της χωρητικότητας των πλοίων που υπογράφηκε στο Όσλο το 1947) είτε σε ΚΟΧ (όπως καθιερώθηκε από τη σύμβαση για τον υπολογισμό της χωρητικότητας των πλοίων που συνάφθηκε στο Λονδίνο το 1969). Υπάρχει σημαντική διαφορά μεταξύ των δύο μονάδων μέτρησης, η ΚΟΧ καθορίζεται με βάση το συνολικό όγκο του πλοίου, ενώ η ΚΚΧ είναι μικρότερη, εφόσον αποκλείονται από τον υπολογισμό ορισμένοι χώροι, οι οποίοι θεωρούνται μη παραγωγικοί.

23. Διαπιστώθηκε ότι δημιουργήθηκε μεγάλη σύγχυση στα κράτη μέλη μεταξύ των μετρήσεων ΚΟΧ και ΚΚΧ: ως εκ τούτου, για τα σχέδια SM/GR/3/91, SM/IT/2/94, SM/IT/3/94 και ARG/IT/SM/20-94, οι μετρήσεις ΚΟΧ θεωρήθηκαν μετρήσεις ΚΚΧ με αποτέλεσμα την έγκριση υψηλότερου ποσού ενίσχυσης. Η Επιτροπή, σε συντονισμό με τα κράτη μέλη, θα πρέπει να επανεξετάσει τα σχέδια αυτά με σκοπό να καθοριστούν οι αντίστοιχες μετρήσεις σε ΚΚΧ, να τροποποιηθούν οι αποφάσεις χορήγησης της ενίσχυσης και να ανακτηθούν οι πληρωμές επιπλέον ποσών που πραγματοποιήθηκαν.

24. Το πρόβλημα κατέστη πολυπλοκότερο σε ορισμένες περιπτώσεις, διότι εθνικές μέθοδοι μέτρησης, οι οποίες ήταν διαφορετικές τόσο από την ΚΚΧ όσο και από την ΚΟΧ, θεωρήθηκαν ισοδύναμες με την ΚΚΧ. Το Συνέδριο έχει ήδη παρατηρήσει ότι στην Κοινότητα εξακολουθούν να χρησιμοποιούνται πολλές ανομοιογενείς μονάδες μέτρησης (14) 7 πράγματι, ορισμένα κράτη μέλη, όπως η Ισπανία, η Πορτογαλία και η Ιταλία δεν υπέγραψαν ποτέ τη σύμβαση του Όσλο, αλλά εφάρμοσαν τις δικές τους μεθόδους μέτρησης (π.χ. την Moorsom Ton), έως ότου εγκριθούν από την ΕΕ οι μέθοδοι που προβλέφθηκαν στη σύμβαση του Λονδίνου.25. Στο κοινοτικό νηολόγιο του αλιευτικού στόλου, οι εθνικές μονάδες μέτρησης καταχωρούνται χωριστά από την ΚΚΧ και την ΚΟΧ, αλλά, κατά την έγκριση της ενίσχυσης, οι εθνικές αυτές μέθοδοι μέτρησης εξομοιώθηκαν με την ΚΚΧ. Ο έλεγχος ωστόσο δεν εξακρίβωνε πάντα αν οι μέθοδοι αυτές ήταν ισοδύναμες με την ΚΚΧ 7 παραδείγματος χάριν, οι αποκλειόμενοι χώροι που επιτρέπει ο ιταλικός κανονισμός είναι μικρότεροι από εκείνους πουεπιτρέπει η σύμβαση του Όσλο, με αποτέλεσμα να υπάρχει κίνδυνος η υπολογιζόμενη χωρητικότητα βάσει του εθνικού αυτού κανονισμού να είναι μεγαλύτερη από την ΚΚΧ, όπως και η χορηγούμενη ενίσχυση.

Καταλληλότητα των επιχορηγουμένων πλοίων για τις προβλεπόμενες αλιευτικές δραστηριότητες.

26. Μια σημαντική απαίτηση των βασικών κανονισμών είναι ότι τα πλοία στα οποία χορηγείται ενίσχυση πρέπει να είναι τεχνικώς κατάλληλα για τις προβλεπόμενες αλιευτικές δραστηριότητες. Στην πραγματικότητα, μπορεί να απαιτηθούν σημαντικές προσαρμογές και, στην περίπτωση των πολυάριθμων παλαιών πλοίων στα οποία χορηγείται ενίσχυση, μπορεί να χρειαστούν σημαντικές επισκευές για την παροχή ασφάλειας ναυσιπλοΐας και οικονομικής βιωσιμότητας μετά την αναδιοργάνωση.

27. Ο έλεγχος έδειξε ότι σε κάθε κράτος μέλος και ακόμη σε περιπτώσεις όπου τα σχετικά πλοία ήταν άνω των 30 ή και 45 χρονών (σχέδια SM/IT/3/93, SM/PO/5/91, SM/PO/FIFG/542, SM/PO/8/93), οι επισκευές και οι προσαρμογές που ήταν αναγκαίες πριν από την αναδιοργάνωση δεν είχαν καθοριστεί και οι απαραίτητες χρηματοδοτικές διατάξεις δεν αναφέρονταν στο υποβαλλόμενο για έγκριση σχέδιο. Επιπλέον, δεν είχε καθοριστεί καμία ακριβής προθεσμία για προσαρμογή. Στην περίπτωση του σχεδίου SM/PO/FIFG/542, το πλοίο αποδείχθηκε ακατάλληλο για τις προβλεφθείσες αλιευτικές δραστηριότητες ύστερα από τη μεταβίβασή του στη νέα αλιευτική ζώνη, πράγμα που οδήγησε σε τεχνικές και οικονομικές δυσκολίες για τη δικαιούχο ενίσχυσης μεικτή εταιρεία.

Επιλεξιμότητα των πλοίων

28. Ένας άλλος βασικός όρος είναι ότι τα πλοία που εγκρίνονται για την κοινοτική ενίσχυση θα πρέπει να είναι εν ενεργεία κατά την έγκριση της ενίσχυσης (15). Ο λόγος για τον όρο αυτό είναι να εξασφαλιστεί ότι το μέτρο θα έχει θετικό αποτέλεσμα στην πραγματική αλιευτική ικανότητα παρά στη θεωρητική ικανότητα αλλά στη μη χρησιμοποιούμενη. Εντούτοις, στην Ισπανία παρατηρήθηκε σε ορισμένα σχέδια (σχέδια SM/ES/12/91, ARG/SM/ES/25-94, ARG/SM/ES/26-94, ARG/SM/ES/28-94, ARG/SM/ES/33-95, ARG/SM/ES/34-95, ARG/SM/ES/53-96), ότι κατά την ημερομηνία της έγκρισης τους, τα εν λόγω πλοία για ένα μεγάλο χρονικό διάστημα δεν ήταν σε ενεργό υπηρεσία, δεμένα στην αποβάθρα, είτε λόγω οικονομικών δυσκολιών των ιδιοκτητών, είτε λόγω δικαστικών διώξεων εναντίον τους. Η αντίστοιχη δαπάνη είναι 16,7 εκατ. Ecu.

Μη είσπραξη της κοινοτικής ενίσχυσης για ναυπήγηση και εκσυγχρονισμό

29. Στο άρθρο 38 του κανονισμού (ΕΟΚ) αριθ. 4028/86 του Συμβουλίου ορίζεται ότι τα πλοία που έτυχαν κοινοτικής ενίσχυσης δεν μπορούν να πωληθούν εκτός της Κοινότητας για περίοδο δέκα ετών στην περίπτωση της ενίσχυσης για ναυπήγηση, και πέντε ετών στην περίπτωση της ενίσχυσης για εκσυγχρονισμό. Ένας παρόμοιος περιορισμός περιλαμβανόταν ήδη στον κανονισμό που ίσχυε προηγουμένως (16). Κατά συνέπεια, όταν εξάγεται ένα πλοίο, το οποίο έχει λάβει μια τέτοια κοινοτική ενίσχυση, η ενίσχυση αυτή, κατά κανόνα, πρέπει να εισπράττεται. Με την έγκριση του ΧΜΠΑ το 1993, η έννοια της είσπραξης μιας τέτοιας ενίσχυσης prorata temporis συμπεριλήφθηκε ρητά στο βασικό κοινοτικό κανονισμό (17).

30. Όπως το Συνέδριο έχει τονίσει στο παρελθόν (18), η Επιτροπή δεν διαθέτει ακόμη κατάλληλη διασύνδεση μεταξύ των βάσεων δεδομένων της που να επιτρέπει να εντοπίζεται το σύνολο της χορηγούμενης βοήθειας σε ένα δεδομένο πλοίο. Με τις συνθήκες αυτές, τα συστήματα διαχείρισης και ελέγχου της είναι ανεπαρκή για να καθοριστεί αν έχει πληρωθεί μια ενίσχυση για τη ναυπήγηση και για τον εκσυγχρονισμό και αν θα πρέπει να εισπραχθεί για ορισμένα πλοία που καλύπτονται από τις συμφωνίες μεικτών εταιρειών. Στην πραγματικότητα, για τον σκοπό αυτό, η Επιτροπή εξακολουθεί να βασίζεται στην εκούσια δήλωση είτε του κράτους μέλους είτε του δικαιούχου.

31. Οι ισπανικές αρχές θεωρούν ότι η διαδικασία είσπραξης δεν θα έπρεπε να εφαρμόζεται σε πλοία που έχουν εξαχθεί πριν από τις προαναφερθείσες προθεσμίες, στο πλαίσιο μεικτών εταιρειών, οι οποίες εγκρίθηκαν βάσει των διατάξεων του κανονισμού (ΕΟΚ) αριθ. 4028/86 του Συμβουλίου και της συμφωνίας με την Αργεντινή, με την αιτιολογία ότι μια τέτοια διάταξη δεν είχε ρητά συμπεριληφθεί όταν εγκρίθηκαν οι διαδικασίες για τις μεικτές εταιρείες. Λόγω έλλειψης αναλυτικών πληροφοριακών στοιχείων στην Επιτροπή σχετικά με την ενίσχυση που καταβλήθηκε ήδη σε πλοία, τα οποία λαμβάνουν ενίσχυση στο πλαίσιο αυτών των σχεδίων των μεικτών εταιρειών, το συνολικό εισπρακτέο ποσό δεν μπόρεσε να καθοριστεί.

32. Στη Γαλλία (SM/FR/2/91), δύο από τα τρία πλοία που ανήκαν σε μια μεικτή εταιρεία (βλέπε επίσης σημείο 37), η οποία είχε λάβει κοινοτική ενίσχυση ανερχόμενη σε 2,3 εκατ. Ecu για ναυπήγηση και εκσυγχρονισμό μεταξύ 1987 και 1992, εξάχθηκαν το 1992 χωρίς είσπραξη pro rata temporis της εν λόγω ενίσχυσης.

33. Η μη είσπραξη κοινοτικής ενίσχυσης που καταβλήθηκε προηγουμένως στην περίπτωση ισπανικών και γαλλικών σχεδίων οδηγεί σε άνιση εφαρμογή των κοινοτικών κανονισμών, εφόσον μία pro rata temporis είσπραξη της ενίσχυσης, με παρόμοιες συνθήκες, πραγματοποιήθηκε για ελληνικά και ιταλικά σχέδια. Λόγω της ασυνέπειας αυτής στην εφαρμογή των διατάξεων των κοινοτικών κανονισμών, η Επιτροπή θα πρέπει να επανεξετάσει όλα τα σχέδια μεικτών εταιρειών που έχουν εγκριθεί, ιδιαίτερα για την Ισπανία και τη Γαλλία, για να καθοριστούν οι περιπτώσεις όπου είναι αναγκαίες τέτοιες εισπράξεις.

Η φερεγγυότητα ορισμένων μεικτών εταιρειών

34. Σύμφωνα με τις κοινοτικές κανονιστικές διατάξεις, η μεικτή εταιρεία πρέπει να συσταθεί από έναν ή περισσότερους εφοπλιστές και από έναν εταίρο της τρίτης χώρας όπου εξάγεται το πλοίο (19). Η μεικτή εταιρεία θα πρέπει να βασίζεται σε μια εμπορική συμφωνία καλής πίστης, να είναι οικονομικά βιώσιμη και να παρέχει τη λογική διαβεβαίωση ότι τα μεταβιβασθέντα πλοία θα συνεχίζουν να έχουν πρόσβαση στα χωρικά ύδατα αυτής της τρίτης χώρας στο εγγύς μέλλον. Ο έλεγχος αποκάλυψε τις περιπτώσεις που αναφέρονται παρακάτω, όπου οι όροι αυτοί δεν πληρούνταν, είτε κατά την ημερομηνία της έγκρισης του σχεδίου, είτε κατά τα πρώτα έτη της δραστηριότητας.

35. Σχετικά με ένα σχέδιο στην Ισπανία (ARG/ES/SM/53-96), στο οποίο χορηγήθηκε ποσό 2,5 εκατ. Ecu, ο κοινοτικός εφοπλιστής είχε καταστεί ο μόνος ιδιοκτήτης της μεικτής εταιρείας σε λιγότερο από ένα χρόνο μετά τη σύστασή της. Σε ένα άλλο σχέδιο (ARG/IT/SM/20-94), που αφορούσε κοινοτική βοήθεια ανερχόμενη συνολικά σε 2 εκατ. Ecu, ο κοινοτικός εταίρος είχε αυξήσει τη συμμετοχή του σε περισσότερο από 98 %, πριν από την πληρωμή του υπολοίπου της ενίσχυσης. Και στις δύο τις περιπτώσεις, μπορούμε να πούμε ότι η μεικτή εταιρεία υπήρχε τυπικά μόνο και όχι ουσιαστικά. Καμία προθεσμία δεν καθορίστηκε για να ανασυσταθεί η μεικτή εταιρεία με τη συμμετοχή ενός άλλου τοπικού εταίρου, ούτε ελήφθησαν μέτρα για να ακυρωθεί η ενίσχυση.

36. Οι φάκελοι της Επιτροπής και των κρατών μελών SM/IT//2/91, SM/GR/3/91, SM/GR/8/92, SM/GR/10/92, SM/GR/3/93, SM/PO/FIFG/542) δεν έχουν παράσχει αποδεικτικά στοιχεία ότι οι εταίροι είχαν πραγματοποιήσει επαρκείς συνεισφορές κεφαλαίου για να εξασφαλιστεί η βιωσιμότητα των μεικτών εταιρειών. Στην πράξη, ο κοινοτικός εταίρος θέτει στη διάθεση της μεικτής εταιρείας το μόνο υλικό περιουσιακό του στοιχείο, ήτοι το μεταβιβαζόμενο πλοίο. Η απόκτηση του περιουσιακού στοιχείου από τις μεικτές εταιρείες χρηματοδοτείται κανονικά με οφειλή στον κοινοτικό εταίρο, η οποία πρέπει να εξυπηρετηθεί κατά προτεραιότητα από οποιοδήποτε άλλο καθαρό κέρδος των μεικτών εταιρειών. Το κύριο μειονέκτημα των διαδικασιών αυτών είναι ότι ο εταίρος της τρίτης χώρας δεν δεσμεύεται οικονομικά για την επιτυχία της μεικτής εταιρείας.

Τροποποιήσεις σχεδίων μεικτών εταιρειών

37. Οι εγκριθείσες διατάξεις για τις μεικτές εταιρείες τροποποιούνταν μερικές φορές χωρίς ανακοίνωση στην Επιτροπή ή έγκρισή της. Σε μια περίπτωση που εντοπίστηκε στη Γαλλία (SM/FR/2/91), η σύσταση της μεικτής εταιρείας συνεπαγόταν τη μεταβίβαση τριών πλοίων στη Σενεγάλη, τα οποία ανήκαν σε δύο κοινοτικούς εφοπλιστές. Ύστερα από τον πρώτο χρόνο δραστηριότητας, όταν κατέστη εμφανές ότι το σχέδιο δεν ήταν τόσο επιτυχές όσο είχε προβλεφθεί, ένα από τα πλοία πωλήθηκε σε τρίτους, ενώ τα δύο άλλα μεταβιβάστηκαν σε μια νέα μεικτή εταιρεία στο Περού. Ενώ οι λεπτομέρειες της ίδρυσης μιας νέας μεικτής εταιρείας ανακοινώθηκαν στην Επιτροπή πριν από την πληρωμή του υπολοίπου της κοινοτικής ενίσχυσης, δεν υπήρχε καμία επίσημη έγκριση των διατάξεων που τροποποιήθηκαν. Η πώληση του τρίτου πλοίου δεν ανακοινώθηκε ποτέ στην Επιτροπή. Η Επιτροπή θα πρέπει να επανεξετάσει το σχέδιο αυτό (καταβληθείσα ενίσχυση ύψους 4,4 εκατ. Ecu) και να καθορίσει το ποσό που πρέπει να εισπραχθεί.

38. Στην περίπτωση μιας μεικτής εταιρείας στην Αγκόλα, με ισπανούς και πορτογάλους δικαιούχους (σχέδιο SM/ES/17/91-SM/PO/1/91), παρατηρήθηκαν ορισμένες σημαντικές ασυνέπειες και μη τήρηση των όρων της κοινοτικής ενίσχυσης. Στην περίπτωση αυτή, ένας ισπανός και ένας πορτογάλος εφοπλιστής υπέβαλαν ο καθένας στις αντίστοιχες εθνικές αρχές τους μια πρόταση συμμετοχής σε μεικτή εταιρεία, ζητώντας ο καθένας κοινοτική ενίσχυση για τα πλοία που συμπεριλαμβάνονταν στη μεικτή εταιρεία. Από έναν έλεγχο των δύο φακέλων αποκαλύφθηκε ότι:

α) οι λογαριασμοί της μεικτής εταιρείας που υπέβαλε ο καθένας από τους συμμετέχοντες στις αντίστοιχες εθνικές τους αρχές εμφάνισαν σημαντικές διαφορές, όσον αφορά τις λογιστικές αξίες των περιουσιακών στοιχείων, καθώς και τα αποτελέσματα εκμετάλλευσης 7

β) η μεικτή εταιρεία είχε διαλυθεί με αμοιβαία συμφωνία μεταξύ των συμμετεχόντων, ύστερα από ναυάγιο του ενός από τα πλοία, αλλά δεν εγκρίθηκε καμία απόφαση τροποποίησης του αρχικού σχεδίου 7

γ) τα υπόλοιπα πλοία μεταβιβάστηκαν σε άλλες μεικτές εταιρείες χωρίς την εκ των προτέρων έγκριση της Επιτροπής.

Η εν λόγω κοινοτική ενίσχυση (2,7 εκατ. Ecu) θα πρέπει να εισπραχθεί, εφόσον οι δικαιούχοι δεν εκπλήρωσαν τις υποχρεώσεις τους.

Επιχορηγούμενα πλοία απωλεσθέντα σε θαλάσσια ατυχήματα

39. Κατά τη διάρκεια του ελέγχου παρατηρήθηκε ότι έξι πλοία, πέντε που αφορούσαν πορτογάλους δικαιούχους (SM/PO/7/91, SM/PO/8/92, SM/PO/4/93, PO/2.1.SG/1265/1/95) και ένα πλοίο που αφορούσε ένα ισπανικό σχέδιο (SM/ES/17/91), απωλέσθηκαν στη συνέχεια σε θαλάσσια ατυχήματα. Για το σχέδιο SM/PO/2/91 είχε ήδη πραγματοποιηθεί εξ ολοκλήρου η πληρωμή πριν από το ναυάγιο, το οποίο συνέβη τον Απρίλιο του 1996. Κατά την εποχή του ελέγχου του Συνεδρίου, οι εθνικές αρχές δεν ήταν σε θέση να ανεύρουν τα στοιχεία του δικαιούχου και η Επιτροπή δεν ήταν ενήμερη για το ναυάγιο. Μόνο μία έκθεση δραστηριότητας είχε αποσταλεί από το δικαιούχο το 1994.

40. Για τα άλλα σχέδια, τα ναυάγια συνέβησαν πριν από την πληρωμή του υπολοίπου της κοινοτικής ενίσχυσης. Το πλήρες ποσό που απέμενε να εκκαθαριστεί καταβλήθηκε για τα σχέδια SM/PO/7/91 και SM/ES/17/91. Κατά την εποχή του ελέγχου, εξακολουθούσε να είναι εκκρεμής μια απόφαση για την πληρωμή του υπολοίπου της ενίσχυσης για τα σχέδια SM/PO/8/92, SM/PO/4/93 και PO/2.1.SG/1265/1/95.

41. Η κοινοτική ενίσχυση χορηγείται υπό τον όρο ότι το πλοίο πρέπει να διατηρεί μια αλιευτική δραστηριότητα τουλάχιστον επί μια τριετία. Ο κίνδυνος ότι ένα πλοίο μπορεί να ναυαγήσει ή να υποστεί ατύχημα πρέπει να βαρύνει τη μεικτή εταιρεία μέσα στην οποία ο κοινοτικός εταίρος έχει, εξ ορισμού, σημαντική επιρροή. Εκτιμήσεις χρηστής δημοσιονομικής διαχείρισης θα έπρεπε να είχαν οδηγήσει τον κοινοτικό εταίρο να εξακριβώσει αν:

α) το πλοίο καλύπτεται από κατάλληλο ασφαλιστήριο συμβόλαιο και

β) σε περίπτωση ατυχήματος, η μεικτή εταιρεία θα εκπληρώσει τις υποχρεώσεις της έναντι της Κοινότητας, όπως απαιτείται από τους κανονισμούς, είτε με αντικατάσταση του πλοίου, είτε με επιστροφή της ενίσχυσης pro rata temporis.

42. Σε πέντε από τις έξι περιπτώσεις δεν βρέθηκε κανένα αποδεικτικό στοιχείο ότι καταβλήθηκε αποζημίωση για την απώλεια των πλοίων από τις ασφαλιστικές εταιρείες. Επιπλέον, μολονότι κανένα από τα πλοία δεν είχε αντικατασταθεί για να εξασφαλιστεί η ελάχιστη τριετής αλιευτική δραστηριότητα, δεν έχει ληφθεί καμία απόφαση από την Επιτροπή ή/και τις αντίστοιχες εθνικές αρχές για την είσπραξη της ενίσχυσης από τους δικαιούχους.

Διαχείριση από την Επιτροπή

Γενικά

43. Οι προηγούμενες παράγραφοι καταδεικνύουν σημαντικές αδυναμίες στη διαχείριση του καθεστώτος ενίσχυσης των μεικτών εταιρειών στα κράτη μέλη. Εντούτοις, πολλές από τις αδυναμίες αυτές οφείλονται στην έλλειψη επαρκούς ελέγχου και παρακολούθησης της εκτέλεσης του μέτρου από τις υπηρεσίες της Επιτροπής. Επιπλέον, η Επιτροπή δεν έλαβε διορθωτικά μέτρα, ακόμη και σε περιπτώσεις που πληροφορήθηκε αργότερα για τη μη εφαρμογή των κανονιστικών διατάξεων, όπως υπήρξε η περίπτωση όταν οι ισπανικές αρχές γνωστοποίησαν τις προθέσεις τους να μην εισπράξουν την κοινοτική ενίσχυση που είχε ήδη καταβληθεί (βλέπε σημείο 31). Ο έλεγχος αποκάλυψε:

α) ανεπαρκείς αξιολογήσεις των αιτήσεων ενίσχυσης πριν από την έγκριση της κοινοτικής ενίσχυσης 7

β) έλλειψη να αποσαφηνιστεί η βάση υπολογισμού της πληρωτέας ενίσχυσης, δηλαδή η τυποποίηση της μέτρησης των πλοίων 7

γ) συνεχείς ανακρίβειες και παραλείψεις στο κοινοτικό νηολόγιο του αλιευτικού στόλου 7

δ) έλλειψη παρακολούθησης των εκθέσεων δραστηριότητας 7

ε) ανεπάρκεια διεξοδικής έρευνας περιπτώσεων κατά τις οποίες επιχορηγούμενα πλοία είχαν απωλεσθεί σε θαλάσσια ατυχήματα 7

στ) πλήρης έλλειψη επισκέψεων στα κράτη μέλη για τον έλεγχο των στοιχείων που υποβάλλουν οι δικαιούχοι.

Αξιολόγηση των αιτήσεων ενίσχυσης

44. Μια πληρέστερη αξιολόγηση των αιτήσεων πριν από την έγκριση των μεικτών εταιρειών και μια μεγαλύτερη προσοχή στα υποβαλλόμενα δικαιολογητικά έγγραφα θα είχαν επισημάνει τις ανωμαλίες στις αιτήσεις, όπως διαφορές στις νηολογημένες χωρητικότητες (βλέπε σημεία 22-25), έλλειψη τρέχουσας αλιευτικής δραστηριότητας (βλέπε σημείο 28) και μη δήλωση προθεσμίας και χρηματοδότησης για επισκευή και προσαρμογή των πλοίων (βλέπε σημεία 26-27). Ο έλεγχος αποκάλυψε σφάλματα και παραλείψεις, τα οποία μια προσεκτική ανάλυση, σε επίπεδο κράτους μέλους ή Επιτροπής, θα είχε εντοπίσει.

Αξιολόγηση των πληροφοριακών στοιχείων σχετικά με τη χωρητικότητα των πλοίων

45. Μια σοβαρή έλλειψη στη διαχείριση του μέτρου από την Επιτροπή ήταν η αδυναμία της να εντοπίσει ανακριβή στοιχεία μέτρησης της χωρητικότητας των πλοίων στα οποία χορηγείται ενίσχυση. Αυτό οδήγησε στον εσφαλμένο υπολογισμό του ποσού της ενίσχυσης που καταβλήθηκε για τα σχέδια SM/IT/2/94, SM/IT/3/94 και ARG/IT/SM/20-94 (βλέπε σημείο 23).

46. Έχουν εγκριθεί κανονισμοί, οι οποίοι ορίζουν ότι όλα τα σκάφη πρέπει να διαθέτουν πιστοποιητικό μέτρησης ολικής χωρητικότητας μέχρι το 2003 ή το 1995, αν το μήκος τους είναι μεγαλύτερο από 24 μέτρα (20). Πράγματι, στα διάφορα κράτη μέλη έχουν παραδοσιακά χρησιμοποιηθεί ανομοιογενείς μονάδες μέτρησης (21). Η Επιτροπή έχει απλώς εξομοιώσει αυτές τις εθνικές μονάδες μέτρησης με την ΚΚΧ, οι φάκελοί της όμως δεν παρέχουν κανένα αποδεικτικό στοιχείο για την ορθότητα της εξομοίωσης αυτής. Συνεπώς, θα έπρεπε να είχαν εφαρμοστεί ενδεδειγμένοι συντελεστές μετατροπής για να καθοριστεί το σωστό ποσοστό της ενίσχυσης.

Το κοινοτικό νηολόγιο του αλιευτικού στόλου

47. Το κοινοτικό νηολόγιο του αλιευτικού στόλου προορίζεται να περιέχει βασικά ενημερωμένα πληροφοριακά στοιχεία για όλα τα κοινοτικά αλιευτικά σκάφη. Το νηολόγιο αυτό θα έπρεπε να δίνει τη δυνατότητα στην Επιτροπή να ελέγχει τα στοιχεία που διαβιβάζονται στους φακέλους των σχεδίων. Εντούτοις, όπως έχει ήδη παρατηρήσει το Συνέδριο (22), εξακολουθούν να υπάρχουν ορισμένες ανακρίβειες και παραλείψεις στο βασικό αυτό μέσο διαχείρισης της Επιτροπής. Ο έλεγχος αποκάλυψε περιπτώσεις για τις οποίες τα στοιχεία μέτρησης που περιλαμβάνονταν στο κοινοτικό νηολόγιο ήταν ανακριβή ή ελλιπή. Ένας σημαντικός αριθμός σφαλμάτων στα εθνικά νηολόγια του αλιευτικού στόλου, που αφορούν παραδείγματος χάριν τη χρησιμοποίηση του ΚΚΧ και της ολικής χωρητικότητας, μεταγράφηκαν αργότερα στο κοινοτικό νηολόγιο του αλιευτικού στόλου.

48. Η Ιταλία, ιδιαίτερα, έχει αντιμετωπίσει σημαντικά προβλήματα στην εφαρμογή και διαχείριση του εθνικού της νηολογίου του αλιευτικού στόλου, το οποίο εξακολουθεί να μη συμφωνεί με το κοινοτικό νηολόγιο. Η πλέον πρόσφατη κοινοποίηση των ιταλικών αρχών ήταν τον Αύγουστο του 1995 και οι πληροφορίες που περιείχε θεωρήθηκαν ανακριβείς από την Επιτροπή (23). Ως αποτέλεσμα, ο όρος σύμφωνα με τον οποίο η κοινοτική ενίσχυση θα πρέπει να καταβάλλεται μόνο μετά την οριστική διαγραφή των πλοίων από το κοινοτικό νηολόγιο (24) δεν τηρήθηκε από τα σχέδια SM/IT/3/93, SM/IT/2/94, SM/IT/3/94, SM/IT/6/94 και ARG/IT/SM/20-94, τα οποία αντιπροσωπεύουν συνολική ενίσχυση 10 568 εκατ. Ecu.

49. Στην περίπτωση της Ελλάδος, Ισπανίας και Πορτογαλίας, υπήρχαν επίσης κάποιες καθυστερήσεις προτού διαγραφούν από το νηολόγιο τα πλοία που είχαν ήδη μεταβιβαστεί σε τρίτες χώρες.

50. Έχοντας υπόψη τις αρμοδιότητες διαχείρισης και ελέγχου της, η Επιτροπή θα πρέπει να εξασφαλίσει, σε συντονισμό με τις εθνικές αρχές, οι διαδικασίες για την καταχώρηση και την κοινοποίηση πληροφοριακών στοιχείων από τις εθνικές αρχές να είναι αξιόπιστες, ακριβείς και έγκαιρες.

Αξιολόγηση των εκθέσεων δραστηριότητας

51. Για την παρακολούθηση των δραστηριοτήτων των αλιευτικών σκαφών στα οποία χορηγείται ενίσχυση, πρέπει να διαβιβάζονται εκθέσεις δραστηριότητας στην Επιτροπή τουλάχιστον επί τρία χρόνια. Τέτοιες εκθέσεις είναι βασικές για να ελέγχεται, μεταξύ άλλων, αν η μεικτή εταιρεία στην οποία χορηγείται κοινοτική ενίσχυση εξακολουθεί τις δραστηριότητές της. Παρά τη σπουδαιότητά τους, καμία κύρωση δεν προβλέπεται σε περιπτώσεις κατά τις οποίες οι εφοπλιστές δεν τηρούν τη διάταξη αυτή, ούτε και η Επιτροπή έχει λάβει μέτρα για να εξασφαλίσει την τήρηση της νομοθεσίας. Ακόμη κι όταν παραληφθούν οι εκθέσεις, δεν πραγματοποιείται συστηματικά καμία ανάλυση των λογαριασμών των μεικτών εταιρειών και των τεχνικών στοιχείων που περιλαμβάνονται στις εκθέσεις (π.χ. αλιεύματα, εκφορτώσεις, εξαγωγές κ.λπ.). Δεν γίνεται καμία σύγκριση μεταξύ των αποτελεσμάτων που δηλώνονται στις εκθέσεις δραστηριότητας και των προβλεπομένων αποτελεσμάτων. Μια διεξοδικότερη εξέταση των εκθέσεων αυτών θα είχε φέρει στο φως περιπτώσεις που επισημαίνονται στην παρούσα έκθεση, στις οποίες οι όροι για την είσπραξη της κοινοτικής ενίσχυσης δεν έχουν τηρηθεί.

52. Ο κανόνας της τριετούς δραστηριότητας, που προβλέπεται στον κανονισμό (ΕΟΚ) αριθ. 4028/86 του Συμβουλίου, ακολουθήθηκε στο πλαίσιο του ΧΜΠΑ σε όλα τα κράτη μέλη που εξετάστηκαν, εκτός από την Πορτογαλία. Οι πορτογαλικοί κανόνες εφαρμογής προβλέπουν ότι πρέπει να υποβάλλεται μία μόνο έκθεση, η οποία να καλύπτει το πρώτο έτος δραστηριότητας. Λόγω έλλειψης των εκθέσεων αυτών, ούτε η Επιτροπή ούτε οι εθνικές αρχές έχουν τα μέσα να παρακολουθούν τις δραστηριότητες των μεικτών εταιρειών. Με τις συνθήκες αυτές, μια μικτή εταιρεία συσταθείσα από έναν πορτογάλο δικαιούχο θα μπορούσε να διαλυθεί αμέσως μετά την πληρωμή του υπολοίπου της ενίσχυσης, εφόσον οι εθνικές αρχές και η Επιτροπή δεν είναι σε θέση να ζητούν την επιστροφή της ενίσχυσης. Η Επιτροπή θα έπρεπε να είχε φροντίσει ώστε οι δικαιούχοι να έχουν ίση μεταχείριση στο σύνολο της Κοινότητας.

Αξιολόγηση των θαλασσίων ατυχημάτων

53. Αν αλιευτικά σκάφη στα οποία χορηγείται ενίσχυση ναυαγήσουν μέσα στην ελάχιστη επιχειρησιακή περίοδο των τριών ετών, μια αξιολόγηση της αντίστοιχης αίτησης ασφαλιστικής αποζημίωσης -ιδιαίτερα αν έχει απορριφθεί- θα μπορούσε να παράσχει στην Επιτροπή χρήσιμες πληροφορίες για να προβεί στη δική της εκτίμηση των περιστάσεων του ναυαγίου. Εντούτοις, ακόμη κι όταν υπήρχε υπόλοιπο ενίσχυσης, το οποίο έπρεπε να καταβληθεί σχετικά με ένα πλοίο που είχε ναυαγήσει, η Επιτροπή ποτέ δεν προσπάθησε να λάβει πληροφοριακά στοιχεία για το αποτέλεσμα της πιθανής αίτησης ασφαλιστικής αποζημίωσης (βλέπε επίσης σημεία 39-42).

Επιτόπιοι έλεγχοι

54. Οι υπηρεσίες της Επιτροπής διενέργησαν πολύ λίγους επιτόπιους ελέγχους στα κράτη μέλη για να διαπιστώσουν την αξιοπιστία των διαβιβασθέντων στοιχείων και, μέσω των επισκέψεων στους δικαιούχους, την πραγματικότητα των προταθέντων σχεδίων.

ΕΠΙΠΤΩΣΗ ΚΑΙ ΑΠΟΔΟΤΙΚΟΤΗΤΑ ΤΟΥ ΜΕΤΡΟΥ

55. Ο κύριος στόχος του μέτρου της μεικτής εταιρείας είναι η μείωση της δυναμικότητας του κοινοτικού στόλου, συμβάλλοντας έτσι στην εξασφάλιση μιας καλύτερης ισορροπίας μεταξύ των διαθέσιμων πόρων και των αλιευτικών δραστηριοτήτων. Για τον λόγο αυτό, η κοινοτική ενίσχυση χορηγείται, σε αντιστάθμισμα της διαγραφής του επιχορηγούμενου πλοίου από το κοινοτικό αλιευτικό νηολόγιο και της ενσωμάτωσής του στο αλιευτικό νηολόγιο μιας τρίτης χώρας.

56. Κατά την εφαρμογή των ΠΠΠ από το 1991 έως το 1997, το καθεστώς μεικτών εταιρειών αντιπροσώπευε περίπου το 36 % της μείωσης της συνολικής δυναμικότητας, ήτοι σχεδόν 300 000 τόνους (βλέπε πίνακα 6).

57. Τα αποτελέσματα ωστόσο είναι λιγότερο εντυπωσιακά από ό,τι φαίνονται. Περίπου το 90 % των πλοίων σχετικά με τα σχέδια που είχαν ελεγχθεί είχαν ήδη αλιευτικές δραστηριότητες εκτός κοινοτικών υδάτων και δεν είχαν καμία προοπτική για τέτοιες δραστηριότητες στα κοινοτικά ύδατα. Συνεπώς, η οριστική τους διαγραφή από το κοινοτικό νηολόγιο δεν είχε σχεδόν κανένα αποτέλεσμα στην αλιευτική δραστηριότητα στα κοινοτικά ύδατα. Επιπλέον, οι εκφορτώσεις ιχθύων στην ΕΕ υπήρξαν σταθερές (βλέπε πίνακα 2). Το καθεστώς μικτών εταιρειών, στο σύνολό του, αποτελεί δαπανηρό μέσο, σε σχέση με την εξαγωγή, για τη διαγραφή πλοίων από το κοινοτικό αλιευτικό νηολόγιο.

58. Επιπλέον, δεν υπάρχει κανένα αποδεικτικό στοιχείο στους φακέλους της Επιτροπής ότι, μετά τον αναπροσανατολισμό των σκαφών, τα αλιευτικά δικαιώματά τους στο πλαίσιο των ΔΣΑ έχουν ανακατανεμηθεί σε άλλα σκάφη της ΕΕ, ή ότι μια αντίστοιχη μείωση των καταβληθέντων από τον προϋπολογισμό της ΕΕ ποσών στις ενδιαφερόμενες τρίτες χώρες στο πλαίσιο αυτών των ΔΣΑ έχει επιτευχθεί. Πράγματι, τα διαθέσιμα αποδεικτικά στοιχεία αναφέρουν ότι οι διαδοχικές ΔΣΑ έχουν ως αποτέλεσμα αυξανόμενες δαπάνες της Κοινότητας, ενώ από την άλλη πλευρά οι αλιευτικές δυνατότητες μειώνονται συνεχώς. Το Συνέδριο έχει ήδη επιστήσει την προσοχή στο αυξανόμενο κόστος των ΔΣΑ (25).

59. Η καταβαλλόμενη ενίσχυση είναι ακριβώς η ίδια τόσο για το μέτρο της διάλυσης όσο και για τη μεικτή εταιρεία, που είναι το διπλάσιο της ενίσχυσης για την εξαγωγή του πλοίου, ή για την επαναδιάθεσή του σε δραστηριότητα διαφορετική από την αλιεία. Στην περίπτωση της διάλυσης, ο εφοπλιστής αποζημιώνεται για την απώλεια του περιουσιακού του στοιχείου, ενώ στην περίπτωση μιας μεικτής εταιρείας το περιουσιακό στοιχείο παραμένει άθικτο και ο εφοπλιστής διατηρεί τη δυνατότητα να εξακολουθεί να ευεργετείται με τα αντίστοιχα έσοδα. Έτσι, ενώ οι γενικοί στόχοι του καθεστώτος μεικτών εταιρειών μπορεί να είναι βάσιμοι, τα προσφερόμενα κίνητρα είναι υπέρ-γενναιόδωρα σε σχέση με τις δυνατές εναλλακτικές λύσεις. Επιπλέον, βάσει του παρόντος καθεστώτος δεν υπάρχουν επαρκείς εγγυήσεις για την εξασφάλιση της προστασίας των σημαντικών κοινοτικών οικονομικών πόρων, τους οποίους απαιτεί το καθεστώς μεικτών εταιρειών.

60. Η πληρωμή επιχορηγήσεων κεφαλαίων σε εφοπλιστές δεν μπορεί να θεωρηθεί ο αποτελεσματικότερος τρόπος εγγύησης ότι η ενίσχυση χρησιμοποιήθηκε για τη συνέχιση των αλιευτικών δραστηριοτήτων. Οι άλλες, αχρησιμοποίητες επιλογές που προβλέπονται από τον κανονισμό, δηλαδή επιδότηση επιτοκίου ή συμμετοχή σε κεφάλαια για τη σύσταση ταμείων εγγύησης θα είχαν καλύτερα εξασφαλίσει την παρακολούθηση και τον έλεγχο των συνεχιζόμενων αλιευτικών δραστηριοτήτων της μεικτής εταιρείας, όπως απαιτείται από τους κανονισμούς.

ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑ

61. Οι κυριότερες αδυναμίες που εντοπίστηκαν οφείλονταν, σ' ένα μεγάλο βαθμό, στις ανεπαρκείς διαδικασίες παρακολούθησης και ελέγχου των κρατών μελών και της Επιτροπής (βλέπε σημεία 22-42 και 43-54). Ιδιαίτερα, το κοινοτικό αλιευτικό νηολόγιο εξακολουθεί να χρειάζεται σημαντική βελτίωση για να είναι τελείως αξιόπιστο (βλέπε σημεία 47-50). Λόγω του υψηλού ποσοστού της ενίσχυσης που μπορεί να χορηγηθεί, το οποίο είναι ισοδύναμο με το ποσοστό που μπορεί να καταβληθεί για τη διάλυση του πλοίου και συχνά αντιπροσωπεύει πολλές φορές την ασφαλισμένη αξία του, θα έπρεπε να έχει επαρκώς προστατευθεί το οικονομικό συμφέρον της Κοινότητας, που είναι η άσκηση των αλιευτικών δραστηριοτήτων του πλοίου σύμφωνα με τους κανονισμούς (βλέπε σημείο 59).

62. Η Επιτροπή θα έπρεπε να λάβει άμεσα μέτρα για να επανεξετάσει τις διαδικασίες παρακολούθησης και ελέγχου της και, σε περιπτώσεις όπως εκείνες που αναφέρονται στην παρούσα έκθεση (βλέπε σημεία 23, 28, 31-33, 37-38, 41-42), θα έπρεπε, ενδεχομένως, να προβεί στην ανάκτηση των κοινοτικών επιχορηγήσεων.63. Η πληρωμή επιχορήγησης κεφαλαίου στον εφοπλιστή, όπως τη διαχειρίστηκε μέχρι σήμερα η Επιτροπή και τα κράτη μέλη, δεν είναι το αποτελεσματικότερο μέσο ενίσχυσης των δραστηριοτήτων των μεικτών εταιρειών. Οι άλλες επιλογές που προβλέπουν οι κανονισμοί, αλλά που δεν έχουν ποτέ εφαρμοστεί μέχρι σήμερα -επιδότηση επιτοκίου ή συμμετοχή σε κεφάλαια για τη σύσταση ενός εγγυητικού ταμείου- θα είχαν εξασφαλίσει καλύτερα την προστασία των κοινοτικών οικονομικών συμφερόντων (βλέπε σημείο 60). Αν οι επιχορηγήσεις κεφαλαίων θα έπρεπε να εξακολουθούν να καταβάλλονται, η Επιτροπή θα έπρεπε να λάβει τα αναγκαία μέτρα, έτσι ώστε οι δικαιούχοι να παρέχουν επαρκείς εγγυήσεις (π.χ. τραπεζικές εγγυήσεις) για την εκπλήρωση των υποχρεώσεών τους που είναι η διατήρηση της δραστηριότητας και ο εφοδιασμός της αγοράς της ΕΕ για την ελάχιστη απαιτούμενη περίοδο.

64. Μολονότι το μέτρο συνέβαλε στη μείωση κατά ένα τρίτο του κοινοτικού αλιευτικού στόλου από το 1991, περίπου το 90 % των πλοίων που περιλαμβάνονταν στα ελεγχθέντα σχέδια είχε ήδη αλιευτικές δραστηριότητες εκτός κοινοτικών υδάτων και δεν είχε μεγάλες προοπτικές για τέτοιες δραστηριότητες στο μέλλον στα κοινοτικά ύδατα. Συνεπώς, η διαγραφή από το κοινοτικό νηολόγιο δεν είχε σχεδόν κανένα αποτέλεσμα στην αλιευτική δραστηριότητα στα κοινοτικά ύδατα. Επιπλέον, οι εκφορτώσεις ιχθύων στην ΕΕ υπήρξαν σταθερές (βλέπε σημείο 57). Δεν βρέθηκε κανένα αποδεικτικό στοιχείο στους φακέλους της Επιτροπής ότι, στο πλαίσιο των ΔΣΑ, ο αναπροσανατολισμός των σκαφών αυτών έχει οδηγήσει σε ανακατανομή των αλιευτικών τους δικαιωμάτων σε άλλα σκάφη της ΕΕ, ή σε μείωση των δαπανών με τις οποίες επιβαρύνεται ο προϋπολογισμός της ΕΕ υπέρ των τρίτων χωρών (βλέπε σημείο 58).

Η παρούσα έκθεση εγκρίθηκε από το Ελεγκτικό Συνέδριο στο Λουξεμβούργο κατά τη συνεδρίασή του στις 7 Οκτωβρίου 1998.Για το Ελεγκτικό Συνέδριο

Bernhard FRIEDMANN

Πρόεδρος

>ΘΕΣΗ ΠΗΝΑΚΑ>

>ΘΕΣΗ ΠΗΝΑΚΑ>

>ΘΕΣΗ ΠΗΝΑΚΑ>

>ΘΕΣΗ ΠΗΝΑΚΑ>

>ΘΕΣΗ ΠΗΝΑΚΑ>

>ΘΕΣΗ ΠΗΝΑΚΑ>

(1) Απόφαση 97/413/ΕΚ του Συμβουλίου, της 26ης Ιουνίου 1997 (ΕΕ L 175 της 3.7.1997, σ. 27) και αποφάσεις της Επιτροπής 98/119/ΕΚ έως 98/131/ΕΚ της 16ης Δεκεμβρίου 1997 (ΕΕ L 39, 12.2.1998, σ. 1).

(2) Ειδική έκθεση αριθ. 3/93 (ΕΕ C 2 της 4.1.1994).

(3) ΕΕ C 348 της 18.11.1997.

(4) Ειδική έκθεση αριθ. 3/93, σημείο 1.2.

(5) Κανονισμός (ΕΟΚ) αριθ. 3944/90 του Συμβουλίου, της 20ής Δεκεμβρίου 1990 (ΕΕ L 380 της 31.12.1990, σ. 1), που τροποποιεί τον κανονισμό (ΕΟΚ) αριθ. 4028/86 του Συμβουλίου της 18ης Δεκεμβρίου 1986 (ΕΕ L 376 της 31.12.1986, σ. 7).

(6) ΕΕ L 181 της 8.7.1991, σ. 1.

(7) Άρθρο 21α του κανονισμού (ΕΟΚ) αριθ. 4028/86 του Συμβουλίου, όπως τροποποιήθηκε από τον κανονισμό (ΕΟΚ) αριθ. 3944/90 του Συμβουλίου.

(8) Άρθρο 21β, παράγραφος 2, του κανονισμού (ΕΟΚ) αριθ. 4028/86 του Συμβουλίου, όπως τροποποιήθηκε.

(9) ΕΕ L 193 της 31.7.1993, σ. 1.

(10) ΕΕ L 346 της 31.12.1993, σ. 1.

(11) ΕΕ L 318 της 2.12.1993, σ. 1.

(12) Ετήσια έκθεση για το οικονομικό έτος 1996, σημείο 9.4 (ΕΕ C 348 της 18.11.1997, σ. 221).

(13) Άρθρο 2 του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1796/95 της Επιτροπής της 25ης Ιουλίου 1995 (ΕΕ L 174 της 26.7.1995, σ. 11).

(14) Ετήσια έκθεση για το οικονομικό έτος 1996, σημεία 9.35-9.36.

(15) Άρθρο 21β, παράγραφος 2 του κανονισμού του Συμβουλίου (ΕΟΚ) αριθ. 4028/86 7 άρθρο 2, παράγραφος 3 του κανονισμού της Επιτροπής (ΕΟΚ) αριθ. 1956/91 της 21ης Ιουνίου 1991 (ΕΕ L 181 της 8.7.1991, σ. 1) 7 σημείο 1.2.α) του παραρτήματος III του κανονισμού του Συμβουλίου (ΕΚ) αριθ. 3699/93 της 21ης Δεκεμβρίου 1993 (ΕΕ L 366 της 31.12.1993, σ. 1).

(16) Άρθρο 16 του κανονισμού (ΕΟΚ) αριθ. 2908/83 του Συμβουλίου της 4ης Οκτωβρίου 1983 (ΕΕ L 290 της 22.10.1983, σ. 1).

(17) Σημείο 1.2.β) του παραρτήματος III του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 3699/93 του Συμβουλίου.

(18) Ετήσια έκθεση για το οικονομικό έτος 1996, σημεία 9.39-9.40.

(19) Άρθρο 21 α) του κανονισμού του Συμβουλίου (ΕΟΚ) αριθ. 4028/86 7 άρθρο 9, παράγραφος 3 του κανονισμού του Συμβουλίου (ΕΚ) αριθ. 3699/93 7 άρθρο 2 ε) της συμφωνίας με την Αργεντινή.

(20) Κανονισμός του Συμβουλίου (ΕΚ) αριθ. 3259/94 (ΕΕ L 339 της 29.12.1994, σ. 1), που τροποποιεί τον κανονισμό του Συμβουλίου (ΕΟΚ) αριθ. 2930/86 (ΕΕ L 274 της 25.9.1986, σ. 1) 7 απόφαση της Επιτροπής 95/84/ΕΚ (ΕΕ L 67 της 25.3.1995, σ. 33).

(21) Ετήσια έκθεση για το οικονομικό έτος 1996, σημεία 9.35-9.36.

(22) Ετήσια έκθεση για το οικονομικό έτος 1996, σημεία 9.29-9.33.

(23) COM(96)305 τελικό.

(24) Άρθρο 5, σημείο 1 του κανονισμού (ΕΟΚ) αριθ. 1956/91 της Επιτροπής.

(25) Ετήσια έκθεση για το οικονομικό έτος 1992 (ΕΕ C 309 της 16.11.1993).

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ

ΠΕΡΙΛΗΨΗ ΤΗΣ ΕΙΔΙΚΗΣ ΕΚΘΕΣΗΣ ΣΧΕΤΙΚΑ ΜΕ ΤΑ ΚΟΙΝΟΤΙΚΑ ΜΕΤΡΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΝΘΑΡΡΥΝΣΗ ΤΗΣ ΙΔΡΥΣΗΣ ΚΟΙΝΩΝ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΣΤΟΝ ΤΟΜΕΑ ΤΗΣ ΑΛΙΕΙΑΣ

Οι ελλείψεις και οι αδυναμίες που διαπιστώθηκαν στο επίπεδο της εφαρμογής των κανονισμών έχουν ήδη, στο μεγαλύτερο μέρος τους, περιγραφεί σε έκθεση της Γενικής Διεύθυνσης Αλιείας το 1995. Η Επιτροπή προέβη στις κατάλληλες ενέργειες για την επίλυση των προβλημάτων αυτών.

Η Επιτροπή υπενθυμίζει ότι, παρά τα προβλήματα που αντιμετωπίστηκαν κατά την εφαρμογή του μέτρου, οι κοινές επιχειρήσεις έδειξαν ότι είναι ένα πολύ χρήσιμο μέσο για την αντιμετώπιση του προβλήματος των κοινοτικών στόλων κατά τη δεκαετία του '90. Πράγματι, οι κοινές επιχειρήσεις συνέβαλαν στα εξής:

- μείωση της χωρητικότητας του κοινοτικού στόλου κατά το ένα τρίτο της συνολικής μείωσης που πραγματοποιήθηκε μεταξύ των ετών 1991 και 1997, όπως αναφέρεται από το Ελεγκτικό Συνέδριο,

- επίλυση του προβλήματος των κοινοτικών εφοπλιστών που αντιμετώπιζαν προβλήματα πρόσβασης στους αλιευτικούς πόρους τρίτων χωρών,

- παγίωση σταθερής και βιώσιμης συνεργασίας μεταξύ της Κοινότητας και τρίτων χωρών, με τις οποίες διατηρεί η Κοινότητα σχέσεις στον τομέα της αλιείας,

- διατήρηση, τουλάχιστον εν μέρει, της απασχόλησης επί των μεταφερόμενων σκαφών καθώς και στις συναφείς δραστηριότητες,

- εφοδιασμός της κοινοτικής αγοράς με τη μείωση, κατά τον τρόπο αυτό, της εξάρτησης της Κοινότητας από εξωτερικούς προμηθευτές.

Δεδομένης της συμβολής τους στη διαρθρωτική προσαρμογή των αλιευτικών ικανοτήτων της Ευρωπαϊκής Ένωσης, η σύσταση κοινών επιχειρήσεων θα συνεχίσει να περιλαμβάνεται στο νέο κανονισμό που αφορά το Χρηματοδοτικό μέσο προσανατολισμού της αλιείας (ΧΜΠΑ). Στο πλαίσιο αυτό, η Επιτροπή ξεκίνησε την αξιολόγηση του συνόλου του μέτρου που αφορά τις κοινές επιχειρήσεις, που περιλαμβάνει επίσης τις κοινές επιχειρήσεις που χρηματοδοτούνται στο πλαίσιο της συμφωνίας με την Αργεντινή.

Μια κοινή προσέγγιση θα τεθεί σε εφαρμογή προκειμένου να εγγυηθεί τη συνοχή και τη συμπληρωματικότητα με την πολιτική που αφορά τις αλιευτικές συμφωνίες. Πράγματι, οι κοινές επιχειρήσεις συνιστούν ένα μέσο ανάπτυξης του τομέα της αλιείας των τρίτων χωρών, με τις οποίες η Κοινότητα έχει συνάψει συμφωνία 7 αφετέρου, η αλιευτική συμφωνία συνιστά ένα κατάλληλο νομικό πλαίσιο για την παρακολούθηση των σχεδίων και της δραστηριότητας των κοινών επιχειρήσεων.

Στο πλαίσιο της επεξεργασίας του νέου κανονισμού που αφορά το ΧΜΠΑ, η Επιτροπή θα ενισχύσει το ρυθμιστικό πλαίσιο όσον αφορά:

- τους όρους που πρέπει να πληρούνται κατά τη σύσταση της κοινής επιχείρησης,

- τις εγγυήσεις που απαιτούνται από τον δικαιούχο σε σχέση με την κοινοτική πριμοδότηση,

- τις λεπτομέρειες ελέγχου και παρακολούθησης.

Στο πλαίσιο της ισχύουσας νομοθεσίας, η Επιτροπή υπενθύμισε στα κράτη μέλη τις υποχρεώσεις τους όσον αφορά τη διαχείριση και την παρακολούθηση σχεδίων κοινών επιχειρήσεων 7 αφετέρου, ανέλαβε πολλές ενέργειες που αποσκοπούν στην ενίσχυση της παρακολούθησης που διενεργείται από τις υπηρεσίες της (δημιουργία βάσης δεδομένων, έλεγχος εθνικών μεθόδων καταμέτρησης, εντατικοποίηση του ελέγχου).

Τέλος, όσον αφορά τις περιπτώσεις που αναφέρθηκαν από το Ελεγκτικό Συνέδριο, η Επιτροπή προβαίνει σε όλες τις αναγκαίες επαληθεύσεις σχετικά με τις διαφορές χωρητικότητας των σκαφών, τις ενισχύσεις για την κατασκευή και τον εκσυγχρονισμό, τις τροποποιήσεις σχεδίων κοινών επιχειρήσεων και τις περιπτώσεις ναυαγίων. Η Επιτροπή θα ανακτήσει, ενδεχομένως, τα αχρεωστήτως καταβληθέντα ποσά.

ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ ΤΩΝ ΕΛΕΓΧΟΜΕΝΩΝ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΩΝ

Ρυθμιστικό Πλαίσιο

9. Στο πλαίσιο του κανονισμού (ΕΟΚ) αριθ. 4028/86, η Επιτροπή διαχειρίστηκε άμεσα το μέτρο που αφορά τις κοινές επιχειρήσεις, αλλά πρέπει να επισημανθεί ότι η διαχείριση αυτή στηρίχθηκε σε προηγούμενη επεξεργασία που πραγματοποιήθηκε από τα κράτη μέλη, τα οποία προβαίνουν στην εκ των προτέρων κατάταξη των σχεδίων, εκδίδουν ευνοϊκή γνώμη ως προς τη χρηματοδότησή τους και πιστοποιούν την ακρίβεια των στοιχείων που διαβιβάζονται από τον αιτούντα κατά την υποβολή της αίτησης συνδρομής και κατά την κατάθεση των αιτήσεων πληρωμής.

18. Η διαδικασία που περιγράφεται στο σημείο 9, εφαρμόζεται επίσης στη διαχείριση των κοινών επιχειρήσεων στο πλαίσιο της συμφωνίας με την Αργεντινή, εκτός της οριστικής επιλογής σχεδίων που πραγματοποιείται από την μικτή επιτροπή ΕΚ-Αργεντινής.

ΔΗΜΟΣΙΟΝΟΜΙΚΟΙ ΠΟΡΟΙ

21. Όπως αναφέρθηκε στην απάντηση της Επιτροπής, στο σημείο 9.4 της ετήσιας έκθεσης για το 1996, η απόφαση για τη συγκέντρωση των πληρωμών των ενεργειών που αποσκοπούν στην επίτευξη των ίδιων στόχων λήφθηκε από την αρμόδια για τον προϋπολογισμό αρχή προκειμένου να μην πολλαπλασιαστεί ο αριθμός των γραμμών του προϋπολογισμού.

ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΤΟΥ ΛΟΓΙΣΤΙΚΟΥ ΕΛΕΓΧΟΥ

Διαχείριση στα κράτη μέλη

Υπολογισμός της χωρητικότητας των σκαφών

23. Για το σχέδιο SM/GR/3/91, οι ελληνικές αρχές ζήτησαν από τον σχετικό δικαιούχο (ο οποίος και αποδέχθηκε) να καταμετρηθεί το σκάφος του με μονάδες ΚΟΧ προκειμένου να υπάρξει δυνατότητα ορθού υπολογισμού του ποσού της ενίσχυσης και ανάκτησης του ενδεχομένως καταβληθέντος επιπλέον ποσού.

Για τα τρία ιταλικά σκάφη, η Επιτροπή ήλθε σε επαφή με τις αρμόδιες αρχές προκειμένου να πραγματοποιήσει τις αναγκαίες επαληθεύσεις και να επιλύσει τα προβλήματα που προέκυψαν. Η Επιτροπή θα προβεί, ενδεχομένως, στην ανάκτηση των αχρεωστήτως καταβληθέντων ποσών.

24-25. Προκειμένου να επιλυθεί το πρόβλημα των ανομοιογενών μεθόδων καταμέτρησης, η Επιτροπή υπέγραψε σύμβαση με εξειδικευμένο ινστιτούτο, το οποίο θα επαληθεύσει τις μεθόδους εργασίας των εθνικών καταμετρητών και θα συντάξει έκθεση σχετικά με τον τρόπο διεξαγωγής της καταμέτρησης στα κράτη μέλη. Το εν λόγω ινστιτούτο θα υποβάλει την έκθεση αυτή κατά τα μέσα 1999.

Βάσει των συστάσεων της έκθεσης αυτής, η Επιτροπή θα λάβει την πρωτοβουλία να προτείνει ενδεχόμενα πρόσθετα μέτρα με σκοπό την εξάλειψη των ανομοιογενών καταμετρήσεων.

Ωστόσο, θα πρέπει να υπογραμμιστεί ότι η επανακαταμέτρηση των σκαφών με μονάδες GT, σύμφωνα με τον κανονισμό (ΕΟΚ) αριθ. 2930/86, που αναθεωρήθηκε με τον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 3259/94, προχωρεί ικανοποιητικά στα περισσότερα κράτη μέλη. Η Επιτροπή υπενθύμισε στα κράτη μέλη, στα οποία δεν έχει επιτευχθεί αρκετή πρόοδος, τις υποχρεώσεις τους. Η Επιτροπή εξετάζει τη δυνατότητα λήψης νομικών μέτρων και απέστειλε επίσημες επιστολές προειδοποίησης σε πέντε κράτη μέλη σχετικά με το θέμα αυτό.

Καταλληλότητα των επιχορηγούμενων πλοίων για τις προβλεπόμενες αλιευτικές δραστηριότητες

26-27. Οι υποβάλλοντες αίτηση ενίσχυσης για κοινές επιχειρήσεις πρέπει να προσδιορίζουν, στα δικαιολογητικά που διαβιβάζουν στις εθνικές αρχές, τους όρους πρόσβασης στην αλιευτική ζώνη, ιδίως την τεχνική προσαρμογή των σκαφών τους στις προβλεπόμενες επιχειρήσεις. Κατά την υποβολή της αίτησης συνδρομής, τα κράτη μέλη ελέγχουν την ακρίβεια των στοιχείων αυτών.

Το γεγονός ότι αναλαμβάνονται εργασίες πάνω σε ένα πλοίο δεν σημαίνει ότι είναι τεχνικώς ακατάλληλο για τις αλιευτικές δραστηριότητες που προβλέπονται κατά το χρόνο της ίδρυσης της κοινής επιχείρησης. Πράγματι, τα σκάφη αποτελούν αντικείμενο τακτικών συντηρήσεων και οι πλοιοκτήτες επωφελούνται της στιγμής αυτής, εφόσον έχει προβλεφθεί η μεταφορά του σκάφους, προκειμένου να διενεργήσουν μετατροπές που επιτρέπουν την καλύτερη προσαρμογή των σκαφών στις ιδιαίτερες συνθήκες της νέας ζώνης αλιείας, προκειμένου να αυξήσουν την παραγωγικότητά του και να βελτιώσουν τον εξοπλισμό μεταποίησης των αλιευμάτων.

Κατά την επεξεργασία του νέου κανονισμού όσον αφορά το ΧΜΠΑ, η Επιτροπή θα εξετάσει τη δυνατότητα πρόβλεψης, κατά το χρόνο της αίτησης, των λεπτομερών εργασιών που προβλέπονται καθώς και της μέγιστης προθεσμίας εκτέλεσής τους.

Επιλεξιμότητα των πλοίων

28. Τα σκάφη που δραστηριοποιούνται σε μη κοινοτικά ύδατα ή τα οποία αντιμετωπίζουν δυσκολίες πρόσβασης στους αλιευτικούς πόρους, έχουν προτεραιότητα ως προς τη λήψη χρηματοδοτικής συνδρομής στο πλαίσιο του μέτρου που αφορά τις κοινές επιχειρήσεις.

Ορισμένα σκάφη αναγκάστηκαν να διακόψουν προσωρινά τις αλιευτικές τους δραστηριότητες μετά από δυσκολίες που αντιμετώπισαν σε μη κοινοτικά ύδατα (Ναμίμπια, NAFO), όπου αλίευαν κατά τις αρχές της δεκαετίας του '90. Η προσωρινή αυτή διακοπή δεν είχε επιπτώσεις στον επιχειρησιακό τους χαρακτήρα.

Αντιθέτως, η Επιτροπή προσπάθησε να τους εξασφαλίσει ζώνες αλιείας στο πλαίσιο της αλιευτικής συμφωνίας ΕΚ-Αργεντινή. Η διαπραγμάτευση της συμφωνίας αυτής και όλες οι διαδικασίες που συνδέονται με την εφαρμογή της περατώθηκαν στο τέλος του 1994. Από το 1995, τα σχετικά σκάφη επωφελούνται του μέτρου αυτού.

Υπό τις συνθήκες αυτές, η Επιτροπή δεν προβλέπει την ανάκτηση των ενισχύσεων που καταβλήθηκαν.

Μη είσπραξη της κοινοτικής ενίσχυσης για ναυπήγηση και εκσυγχρονισμό

30. Η δημιουργία μιας νέας βάσης δεδομένων που περιλαμβάνει όλες τις ενισχύσεις κατασκευής και εκσυγχρονισμού που χορηγήθηκαν από το 1983, ανά σκάφος, βρίσκεται στο στάδιο της υλοποίησης.

Το περιεχόμενο της βάσης αυτής δεδομένων θα υφίσταται περιοδικά σύγκριση με το μητρώο του αλιευτικού στόλου, προκειμένου να επαληθευθεί ότι όλα τα σχετικά σκάφη συνέχισαν τις δραστηριότητες κατά τη διάρκεια της περιόδου που προβλέπεται από τους κανονισμούς.

Τα πρώτα αποτελέσματα θα είναι διαθέσιμα κατά τα τέλη του 1998.

31. Η Επιτροπή δεν συμφωνεί με τη γνώμη των ισπανικών αρχών σχετικά με την μη δυνατότητα εφαρμογής της αρχής της ανάκτησης pro rata temporis στα σκάφη που έχουν λάβει ενίσχυση που αφορά κοινές επιχειρήσεις στο πλαίσιο του κανονισμού (ΕΟΚ) αριθ. 4028/86 και της αλιευτικής συμφωνίας με την Αργεντινή.

Οι ισπανικές αρχές δέχθηκαν την πρόταση της Επιτροπής να διεξαχθεί τεχνική συνάντηση σχετικά με το θέμα αυτό.

32. Η Επιτροπή απευθύνθηκε στον δικαιούχο δύο σκαφών ζητώντας του να επιστρέψει στην Επιτροπή ποσό 7 667 740 γαλλικών φράγκων.

Ωστόσο, λαμβανομένων υπόψη των επιφυλάξεων που διατυπώθηκαν από τις γαλλικές αρχές όσον αφορά την αρχή της ανάκτησης pro rata temporis, μια συνάντηση συμβιβασμού θα λάβει χώρα μεταξύ της Επιτροπής και των εν λόγω αρχών.

33. Από τη στιγμή που θα τεθεί σε λειτουργία η βάση δεδομένων, η οποία αναφέρεται στο σημείο 30, η Επιτροπή θα προβεί, μετά από εξαντλητικό έλεγχο του συνόλου των δεδομένων και κατόπιν συμφωνίας με τις εθνικές αρχές όλων των σχετικών χωρών, στην ανάκτηση των οφειλόμενων ποσών.

Η φερεγγυότητα ορισμένων κοινών επιχειρήσεων

35. Η ισχύουσα κοινοτική νομοθεσία δεν προβλέπει ελάχιστη συμμετοχή των εταίρων αλλά προσδιορίζει ότι η Επιτροπή μπορεί να δώσει προτεραιότητα σε σχέδια που προβλέπουν κατά πλειοψηφία συμμετοχή περισσότερων του ενός κοινοτικών εφοπλιστών στην κοινή επιχείρηση.

Το ποσοστό συμμετοχής των εταίρων στην κοινή επιχείρηση και η ελάχιστη διάρκεια της συμμετοχής αυτής θα εξεταστούν κατά την κατάρτιση του νέου κανονισμού που θα αφορά το ΧΜΠΑ.

Η Επιτροπή εξετάζει τη συμμετοχή του αργεντινού εταίρου στην κοινή επιχείρηση του σχεδίου ARG/ES/SM/53-96.

36. Η βιωσιμότητα της κοινής επιχείρησης εξετάζεται από τις εθνικές αρχές πριν τη διαβίβαση της αίτησης συνδρομής στην Επιτροπή.

Οι εισφορές των εταίρων στην κοινή επιχείρηση μπορούν να πραγματοποιηθούν σε είδος. Ο κοινοτικός εταίρος εισφέρει το σκάφος και ο εταίρος της τρίτης χώρας εισφέρει την άδεια αλιείας.

Το ενδεχόμενο καθορισμού υποχρεωτικής εισφοράς σε κεφάλαιο στην κοινή επιχείρηση θα εξεταστεί κατά την κατάρτιση του νέου κανονισμού που αφορά το ΧΜΠΑ.

Τροποποιήσεις σχεδίων κοινών επιχειρήσεων

37. Η Επιτροπή θεώρησε ότι η τροποποίηση των όρων εκμετάλλευσης για επιτακτικούς λόγους δικαιολογήθηκε δεόντως από τον δικαιούχο και αποδέχθηκε τη μεταφορά των δύο σκαφών στο Περού. Στο πλαίσιο αυτό, λαμβανομένης υπόψη της συνέχισης των αλιευτικών δραστηριοτήτων από την κοινή επιχείρηση, δεν τέθηκε θέμα κοινοτικής ενίσχυσης.

Η Επιτροπή απευθύνθηκε στον δικαιούχο προκειμένου να λάβει περισσότερες εξηγήσεις σχετικά με την κατάσταση του τρίτου σκάφους και θα λάβει τις επιβαλλόμενες αποφάσεις κατ' εφαρμογή των κανονισμών.

38. Η Επιτροπή ζήτησε εξηγήσεις από τις αρμόδιες αρχές. Θα λάβει τις επιβαλλόμενες αποφάσεις κατ' εφαρμογή των κανονισμών.

Επιχορηγούμενα πλοία απολεσθέντα σε θαλάσσια ατυχήματα

39-42. Η Επιτροπή απευθύνθηκε επανειλημμένως στις εθνικές αρχές για να ζητήσει πληροφορίες σχετικά με τις περιπτώσεις ναυαγίων, και ιδίως σχετικά με τις ασφάλειες των σχετικών σκαφών.

Η Επιτροπή εξετάζει όλες τις περιπτώσεις ναυαγίων μόλις πληροφορηθεί σχετικά με το ατύχημα και λαμβάνει όλα τα επιβαλλόμενα μέτρα.

Η Επιτροπή συμφωνεί με το Ελεγκτικό Συνέδριο. Κατά την κατάρτιση του νέου κανονισμού σχετικά με το ΧΜΠΑ, η Επιτροπή θα ελέγξει τη δυνατότητα να επιβάλει τη σύναψη ασφαλιστικού συμβολαίου σε κάθε σκάφος που μεταφέρεται σε κοινή επιχείρηση και θα καθορίσει τις οικονομικές λεπτομέρειες σε περίπτωση ατυχήματος.

Διαχείριση από την Επιτροπή

Αξιολόγηση αιτήσεων ενίσχυσης

44. Το μεγαλύτερο μέρος των όρων που πρέπει να πληρούν τα σκάφη προκειμένου να είναι επιλέξιμα για ενίσχυση που αφορά κοινές επιχειρήσεις πρέπει να ελέγχεται από τις εθνικές αρχές κατά την εξέταση των αιτήσεων που υποβάλλονται από τον δικαιούχο.

Ο έλεγχος της αξιοπιστίας των στοιχείων που διαβιβάζονται από τα κράτη μέλη πραγματοποιείται κυρίως κατά τους επιτόπιους ελέγχους.

Ανάλογα με τα μέσα που διαθέτει η Επιτροπή, προβλέπεται ήδη το 1998 εντατικοποίηση του ελέγχου του μέτρου που αφορά τις κοινές επιχειρήσεις.

Η Επιτροπή ευαισθητοποίησε τα κράτη μέλη όσον αφορά τη βελτίωση της διαχείρισης και της παρακολούθησης των σχεδίων που αφορούν κοινές επιχειρήσεις. Το θέμα αυτό θα συζητηθεί επίσης κατά τις συναντήσεις συντονισμού των ελέγχων, οι οποίες καθιερώθηκαν πρόσφατα μεταξύ της Επιτροπής και των κρατών μελών, προκειμένου να δοθεί προτεραιότητα στον έλεγχο σχεδίων που αφορούν κοινές επιχειρήσεις.

Αξιολόγηση των στοιχείων σχετικά με την χωρητικότητα των πλοίων

45. Η πιστοποίηση της χωρητικότητας των σκαφών βαρύνει τα κράτη μέλη.

Η Επιτροπή θα απευθυνθεί στις ελληνικές και ιταλικές αρχές ζητώντας τους να δώσουν περισσότερες πληροφορίες σχετικά με τις περιπτώσεις που προέκυψαν. (Βλέπε επίσης σημείο 23).

46. Η Επιτροπή απάντησε ήδη στην παρατήρηση του Ελεγκτικού Συνεδρίου στα σημεία 24 και 25.

Το κοινοτικό μητρώο αλιευτικού στόλου

47. Από τότε που η Επιτροπή απάντησε στις παρατηρήσεις του Ελεγκτικού Συνεδρίου σχετικά με το μητρώο του αλιευτικού στόλου στην έκθεσή του όσον αφορά το 1996 (σημεία 9.29-9.33), η κατάσταση βελτιώθηκε σημαντικά λόγω διμερών επαφών μεταξύ της Επιτροπής και των κρατών μελών για την κατάρτιση των πολυετών προγραμμάτων προσανατολισμού για την περίοδο 1997-2001 και λόγω των κοινών ελεγκτικών/διαρθρωτικών αποστολών που αναλήφθηκαν από τις υπηρεσίες της Επιτροπής προκειμένου να εξασφαλιστεί η αποτελεσματική εφαρμογή των προγραμμάτων αυτών.

48. Όσον αφορά την Ιταλία, ιδρύθηκε ομάδα εργασίας μεταξύ της Επιτροπής και των ιταλικών αρχών με εντολή την αναθεώρηση και ενημέρωση των δεδομένων του μητρώου του ιταλικού στόλου από την 1η Ιανουαρίου 1992 και μετέπειτα. Η ομάδα εργασίας θα εξετάσει επίσης τη συμβατότητα μεταξύ των δεδομένων του μητρώου του στόλου και των δεδομένων που παρουσίασε η Ιταλία στο πλαίσιο του πολυετούς προγράμματος προσανατολισμού της για την περίοδο 1992-1996. Η ομάδα εργασίας θα περατώσει το έργο της μέχρι τις 31 Δεκεμβρίου 1998.

49. Η προθεσμία διαγραφής μεταφερόμενων σκαφών από το μητρώο του αλιευτικού στόλου οφειλόταν σε διοικητικές καθυστερήσεις 7 η διαγραφή στο εθνικό μητρώο πραγματοποιήθηκε χωρίς καθυστέρηση.

Η Επιτροπή υπενθύμισε στα κράτη μέλη την υποχρέωσή τους να ανακοινώνουν αμέσως τις μεταβολές που πραγματοποιήθηκαν στο εθνικό μητρώο του στόλου τους.

Εξάλλου, το σχέδιο του νέου κανονισμού σχετικά με το κοινοτικό μητρώο αλιευτικού στόλου προβλέπει πολύ σύντομες προθεσμίες για τη διαβίβαση των δεδομένων από τα κράτη μέλη.

50. Σχετικά με την εφαρμογή των πολυετών προγραμμάτων προσανατολισμού για την περίοδο 1997-2001 και την αναθεώρηση της νομοθεσίας για το κοινοτικό μητρώο αλιευτικού στόλου, η Επιτροπή υπενθύμισε επανειλημμένα στα κράτη μέλη τις υποχρεώσεις τους όσον αφορά την κοινοποίηση των απαιτούμενων πληροφοριών.

Στον μελλοντικό κανονισμό εφαρμογής για το χρηματοδοτικό μέσο προσανατολισμού της αλιείας, η Επιτροπή θα προτείνει αυστηρότερους κανόνες σε περίπτωση μη τήρησης των απαιτήσεων που αφορούν την υποβολή πληροφοριών από τα κράτη μέλη.

Αξιολόγηση των εκθέσεων δραστηριότητας

51. Η Επιτροπή απευθύνεται συστηματικά στα κράτη μέλη για να ζητήσει τις εκθέσεις που δεν έχουν υποβληθεί.

Οι εκθέσεις αυτές εξετάζονται περιοδικά από την Επιτροπή προκειμένου να πραγματοποιηθεί ο απολογισμός της εφαρμογής του μέτρου. Ενδελεχής έλεγχος πραγματοποιείται δειγματοληπτικά.

Επιπροσθέτως, η Επιτροπή αποφάσισε να πραγματοποιήσει μια συνολική αξιολόγηση του μέτρου που αφορά τις κοινές επιχειρήσεις, που βρίσκεται στο στάδιο της έναρξης. Εξάλλου, πραγματοποιείται επί του παρόντος αξιολόγηση των διεθνών αλιευτικών συμφωνιών, η οποία περιλαμβάνει τις κοινές επιχειρήσεις που χρηματοδοτούνται στο πλαίσιο της συμφωνίας με την Αργεντινή.

52. Κατά τις συνεδριάσεις της επιτροπής παρακολούθησης στην Πορτογαλία, η Επιτροπή υπενθύμισε την ανάγκη να συμπεριληφθεί στην πορτογαλική νομοθεσία η υποχρέωση για το δικαιούχο της ενίσχυσης να υποβάλει τρεις ετήσιες εκθέσεις.

Οι πορτογαλικές αρχές προσαρμόζουν επί του παρόντος τη νομοθεσία προκειμένου να ληφθεί υπόψη το αίτημα της Επιτροπής.

Αξιολόγηση των θαλάσσιων ατυχημάτων

53. Η Επιτροπή απάντησε ήδη στην παρατήρηση αυτή στο σημείο 42.

Επιτόπιοι έλεγχοι

54. Κατά τη διαβίβαση της αίτησης συνδρομής στην Κοινότητα, οι εθνικές αρχές πιστοποιούν ότι το σκάφος πληροί τους όρους που απαιτούνται από τους κανονισμούς.

Οι επιτόπιοι έλεγχοι, τους οποίους διεξήγαγε η Επιτροπή στο πλαίσιο της διαρθρωτικής πολιτικής για την αλιεία, είχαν ως στόχο κυρίως σχέδια που αφορούν υλική πραγματοποίηση (κατασκευές - υδατοκαλλιέργειες).

Ωστόσο, η Επιτροπή πρόβλεψε ήδη, το 1998, εντατικοποίηση των επιτόπιων ελέγχων των κοινών επιχειρήσεων στην Ισπανία, την Πορτογαλία, την Ιταλία και την Ελλάδα.

ΕΠΙΠΤΩΣΗ ΚΑΙ ΑΠΟΔΟΤΙΚΟΤΗΤΑ ΤΟΥ ΜΕΤΡΟΥ

57. Στο πλαίσιο του κοινοτικού στόλου, το μέτρο που αφορά τις κοινές επιχειρήσεις έδωσε τη δυνατότητα να προσφερθούν στους κοινοτικούς αλιείς, ιδίως σε εκείνους που αντιμετώπιζαν δυσκολίες πρόσβασης στους αλιευτικούς πόρους τρίτων χώρων, νέες αλιευτικές δυνατότητες.

Για το λόγο αυτό, το εν λόγω μέτρο συνιστά ενδιαφέρουσα λύση για τα σκάφη αυτά, όπως και για την κοινοτική αγορά, δεδομένου ότι ενώ αποκλείονται οριστικά από τα κοινοτικά ύδατα, συνεχίζουν να εγγυώνται τον εφοδιασμό της κοινοτικής αγοράς.

Η σταθερότητα των εκφορτώσεων στα κοινοτικά ύδατα οφείλεται στις τεχνικές προόδους που αυξάνουν αδιάκοπα την παραγωγικότητα των αλιευτικών στόλων.

Η κοινή επιχείρηση είναι βεβαίως δαπανηρότερη επιλογή απ' ό,τι η απλή εξαγωγή, αλλά δικαιολογείται, ωστόσο, από τα σημαντικά οφέλη που προκύπτουν: εφοδιασμός της κοινοτικής αγοράς, διατήρηση, τουλάχιστον εν μέρει, της απασχόλησης επί των σκαφών καθώς και στις συναφείς δραστηριότητες στο λιμάνι προσέγγισης (εφοδιασμός, εκφόρτωση, συντήρηση σκαφών,. . .), κ.λπ.

Το επίπεδο της κοινοτικής πριμοδότησης στις κοινές επιχειρήσεις θα επανεξεταστεί κατά την κατάρτιση του νέου κανονισμού σχετικά με το ΧΜΠΑ.

58. Η Επιτροπή, με βάση τις πληροφορίες που διαθέτει, μεριμνά, μαζί με τα κράτη μέλη, για την αντικατάσταση των σκαφών που εξέρχονται από τις συμφωνίες αυτές.

Η χρηματοδοτική αντιστάθμιση αποτελεί αντικείμενο επαναδιαπραγμάτευσης με τις τρίτες χώρες κατά την ανανέωση των συμφωνιών ανάλογα με τις προσφερόμενες αλιευτικές δυνατότητες, τις αιτήσεις των κρατών μελών και την πραγματική χρήση κατά τη διάρκεια του προηγούμενου πρωτοκόλλου.

Το θέμα των σκαφών που εγκαταλείπουν τις αλιευτικές συμφωνίες προκειμένου να συστήσουν κοινή επιχείρηση θα εξεταστεί κατά την κατάρτιση του νέου κανονισμού σχετικά με το ΧΜΠΑ και θα ληφθεί επίσης υπόψη μετά από τη διεξαγόμενη αξιολόγηση των αλιευτικών συμφωνιών.

59. Όπως προσδιορίστηκε στο σημείο 57, τα οφέλη που προκύπτουν, έχουν σχέση με το επίπεδο της κοινοτικής πριμοδότησης στις κοινές επιχειρήσεις.

Οι εγγυήσεις που πρέπει να απαιτούνται από τον δικαιούχο, συμπεριλαμβανομένων των λεπτομερειών πληρωμής, θα εξεταστούν κατά την επεξεργασία του νέου κανονισμού σχετικά με το ΧΜΠΑ.

60. Οι διάφορες μορφές που μπορεί να λάβει η χρηματοδοτική συνδρομή καθώς και τα μέσα για την ενθάρρυνση της χρήσης τους, θα εξεταστούν κατά την κατάρτιση του νέου κανονισμού σχετικά με το ΧΜΠΑ.

ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑ

61. Τα κράτη μέλη πιστοποιούν την ακρίβεια των δεδομένων που διαβιβάζονται από τον δικαιούχο.

Ανάλογα με τα μέσα που διαθέτει η Επιτροπή, έχουν ήδη ληφθεί το 1998 μέτρα για την εντατικοποίηση των ελέγχων του μέτρου που αφορά τις κοινές επιχειρήσεις.

Εξάλλου, η Επιτροπή ευαισθητοποίησε τα κράτη μέλη σχετικά με τη βελτίωση της διαχείρισης και της παρακολούθησης των σχεδίων κοινών επιχειρήσεων.

Η Επιτροπή έχει ήδη λάβει μέτρα προκειμένου να βελτιώσει το μητρώο του αλιευτικού στόλου και υπενθύμισε στα κράτη μέλη τις υποχρεώσεις τους.

Οι λεπτομέρειες ελέγχου και παρακολούθησης καθώς και οι εγγυήσεις που πρέπει να απαιτούνται από τον δικαιούχο, θα εξεταστούν κατά την κατάρτιση του νέου κανονισμού σχετικά με το ΧΜΠΑ.

62. Η Επιτροπή έχει ήδη λάβει μέτρα για τη βελτίωση του ελέγχου του μέτρου που αφορά τις κοινές επιχειρήσεις, ιδίως με την ανάπτυξη ενός προγράμματος πληροφορικής που επιτρέπει την ταυτοποίηση των σκαφών που έχουν λάβει προηγουμένως κοινοτική ενίσχυση, τα πρώτα αποτελέσματα των οποίων θα διατεθούν κατά τα τέλη του 1998.

Όσον αφορά τις διαφορές χωρητικότητας των σκαφών, τις ενισχύσεις για την κατασκευή και τον εκσυγχρονισμό, τις τροποποιήσεις σχεδίων κοινών επιχειρήσεων και τις περιπτώσεις ναυαγίου, η Επιτροπή θα προβεί σε όλες τις αναγκαίες επαληθεύσεις και θα ανακτήσει, ενδεχομένως, τα ποσά που έχουν αχρεωστήτως καταβληθεί.

63. Οι διάφορες μορφές που μπορεί να λάβει η κοινοτική συνδρομή καθώς και τα μέσα για την ενθάρρυνση της χρήσης τους και η εγγύηση συνέχισης των δραστηριοτήτων και εφοδιασμού της κοινοτικής αγοράς θα εξεταστούν κατά την κατάρτιση του νέου κανονισμού όσον αφορά το ΧΜΠΑ.

64. Το μέτρο που αφορά τις κοινές επιχειρήσεις επέτρεψε την επίλυση του προβλήματος των κοινοτικών σκαφών που αντιμετώπισαν δυσκολίες πρόσβασης στους αλιευτικούς πόρους τρίτων χωρών. Τα σκάφη αυτά, τα οποία δεν μπορούν πλέον να επανέλθουν στα κοινοτικά ύδατα, αλιεύουν στο εξής στα ύδατα τρίτων χωρών χωρίς περιορισμό και συμβάλλουν στον εφοδιασμό της κοινοτικής αγοράς.

Η σταθερότητα των εκφορτώσεων στα κοινοτικά ύδατα οφείλεται στις τεχνικές προόδους που αυξάνουν αδιάκοπα την παραγωγικότητα των αλιευτικών στόλων.

Τα σκάφη που εξέρχονται από τις αλιευτικές συμφωνίες, αντικαθίστανται, στο μέτρο του δυνατού, και οι χρηματοδοτικές αντισταθμίσεις αποτελούν αντικείμενο επαναδιαπραγμάτευσης κατά την ανανέωση των συμφωνιών.

Το θέμα των σκαφών που εγκαταλείπουν τις αλιευτικές συμφωνίες προκειμένου να συστήσουν κοινή επιχείρηση θα εξεταστεί κατά την κατάρτιση του νέου κανονισμού που αφορά το ΧΜΠΑ και θα ληφθεί επίσης υπόψη μετά τη διενεργούμενη αξιολόγηση των αλιευτικών συμφωνιών.