116 Επίσημη Εφημερίδα τώνΕυρωπαϊκών Κοινοτήτων
37XR29X4
22.12.78 Επίσημη Εφημερίδα τώνΕύρωπαϊκών Κοινοτήτων Άριθ.N360/1
ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΣ (ΕΟΚ)άριθ.2984/78ΤΗΣΕΠΙΤΡΟΠΗΣ
της17ηςΝοεμβρίου 1978
περίκαθορισμού κοινοτικών μεθόδωνάναλύσεως πούέφαρμόζονται στόνοινικότομέακαί
καταργήσεως τουκανονισμού (ΕΟΚ)άριθ.1539/71
HΕΠΙΤΡΟΠΗ ΤΩΝΕΥΡΩΠΑΪΚΩΝ ΚΟΙΝΟΤΗΤΩΝ ,
"Εχονταςυπόψη:
τήσυνθήκηπερίιδρύσεωςτηςΕύρωπαϊκής Οικονομι­
κήςΚοινότητος ,
τόνκανονισμό (ΕΟΚ)άριθ.816/70τουΣυμβουλίου τής
28ης'Απριλίου 1970περίσυμπληρωματικών διατά­
ξεωνκοινήςοργανώσεως τήςάμπελοοινικής άγο­
ράς(*),όπωςτροποποιήθηκε τελευταία άπότόνκανο­
νισμό(ΕΟΚ)άριθ.1861/78(2),καίιδίωςτόάρθρο39,
τόνκανονισμό (ΕΟΚ)άριθ.817/70τουΣυμβουλίου τής
28ηςΑπριλίου 1970περίειδικώνδιατάξεων σχετικών
μέτούςοίνουςποιότητος πούπαράγονται εντόςκαθο­
ρισμένωνπεριοχών (3),δπωςτροποποιήθηκε τελευταία
άπότόνκανονισμό (ΕΟΚ)άριθ.2211/77(4),καίιδίως
τόάρθρο11παράγραφος 3,
Εκτιμώντας :χρεωτικές γιάκάθεεμπορικήσυναλλαγή καίκάθεδιε­
νέργειαέλεγχου·ότι,έντούτοις,δεδομένων τώνάνα­
γκώντουελέγχουκαίτώνπεριορισμένων δυνατοτήτων
τοϋεμπορίου ,είναιάναγκαΐο νάγίνειδεκτόςέναςπε­
ριορισμένος άριθμόςσυνήθωνμεθόδων,οίόποιεςνά
έπιτρέπουν γρήγοροκαίάρκετάάκριθήπροσδιορισμό
τώνύπόερευνάστοιχείων
δτιείναιχρήσιμονάκρατηθούν ωςμέθοδοι,έκεΓνες
πούάπολαμβάνουν γενικήςάναγνωρίσεως ,όπωςείναι
οίμέθοδοιπούέχουνάναπτυχθει στάπλαίσιατής
ΔιεθνούςΣυμβάσεως γιάτήν'Ενοποίηση τώνΜεθό­
δων'Αναλύσεως καί'Εκτιμήσεως τώνΟίνωντού1954
καίπούάναφέρονται στόπαράρτημα τουκανονισμού
(ΕΟΚ)άριθ.1539/71τής'Επιτροπής τής19ης'Ιουλίου
1971περίκαθορισμού κοινοτικών μεθόδωνάναλύ­
σεως(5)πούδύνανταινάέφαρμοσθούν στόνοινικότο­
μέα
δτι,έντούτοις,όκανονισμός (ΕΟΚ)άριθ.1539/71
άναφέρεται στίςδιάφορες μεθόδους άναλύσεως πού
έχουνάναγνωρισθεΐ άπότήσύμβασηαύτήχωρίςνάτις
περιγράφει λεπτομερώς· ότι,ώςέκτούτου,μεγάλομέ­
ροςτώνένδιαφερομένων είναιάναγκασμένοι νάκατα­
λαβαίνουν αυτέςτίςμεθόδουςσέμιάγλώσσαδιαφορε­
τικήάπότήνεπίσημη·δτιαύτόάποτελεΐτεράστιο
έμπόδιογιάνάκατανοηθεί σωστάτόκοινοτικό δίκαιο -
δτιπρέπει,κατάσυνέπεια ,νάδημοσιευθούν στό
παράρτημα τοϋπαρόντος κανονισμού όλεςοίμέθοδοι
άναλύσεως ,πούάναγνωρίζονται άπότόκοινοτικό δί­
καιο,σέδλεςτίςεπίσημεςγλώσσεςτήςΚοινότητος­
δτιάναμένοντας τήνάποδοχήτώνσχετικών κοινοτι­
κώνδιατάξεων ,είναιάναγκαΐονάέπιτραπεΐ στάΚράτη
Μέλη,προκειμένου νάέκτιμήσουν έάνέναπροϊόν
άποτέλεσε άντικείμενο έπεξεργασιών ήέπεμβάσεων
πούδένείναισύμφωνες μέτίςκοινοτικές διατάξεις ,νά
καθορίζουν τάδριατώνστοιχείων πούήπαρουσία
τουςχαρακτηρίζει τήχρήσηόρισμένων οινολογικών
έπεξεργασιών καίνάόρίζουντήχρήσηπινάκωνπούνά
έπιτρέπουν τήσύγκριση τώνάναλυτικών δεδομένων
δτι,δεδομένης τήςέλλείψεως μεθόδουπούνάέπιτρέπει
νάδιαπιστωθεί όάμετροςέμπλουτισμός τώνοίνων,
είναισκόπιμονάέξουσιοδοτηθοϋν τάΚράτηΜέληνά
προσδιορίσουν ,τόάργότερο μέχριτήν31ηΑύγού­
στου1979,τό«άνηγμένο στερεόύπόλειμμα »έφαρμό­
ζονταςτήμέθοδοπούχρησιμοποιούσαν πρίνάπότήν
19η'Ιουλίου1971άποκλειστικά στάπλαίσιατούέλέγ­οτιτόάρθρο39παράγραφος 2τούκανονισμού (ΕΟΚ)
άριθ.816/70ορίζειτήνάποδοχήτώνμεθόδωνάναλύ­
σεωςπούέπιτρέπουν νάκαθορισθεί ήσύστασητών
προϊόντων πούάναφέρονται στόάρθρο 1αύτούτου
κανονισμού ,καίτούςκανόνεςπούέπιτρέπουν νάδια­
πιστωθείέάναυτάτάπροϊόντα άποτέλεσαν άντικεί­
μενοέπεξεργασιών κατάπαράβαση τώνεπιτρεπομένων
οινολογικών επεξεργασιών
δτιτόάρθρο 11παράγραφος 1τούκανονισμού (ΕΟΚ)
άριθ.817/70προβλέπει άναλυτική εξέταση,άναφερο­
μένητουλάχιστον στίςτιμέςτώνστοιχείων έκείνων
πούείναιχαρακτηριστικά γιάτόνένλόγωv.q.p.r.d ,
καίτάόποιαπεριλαμβάνονται μεταξύέκείνωνπού
άπαριθμούνται στόπαράρτημα αύτούτουκανονισμού -
δτιήέποπτείατώνένδείξεων πούάναγράφονται στά
πιστοποιητικά τάάναφερόμενα στάένλόγωπροϊόντα ,
καθιστάάναγκαία τήνκαθιέρωση ένιαίωνμεθόδων
άναλύσεως ,οίόποιεςνάπαρέχουνέχέγγυαδτιτάλαμ­
βανόμεναστοιχείαείναιάκριβήκαίσυγκρίσιμα -δτι,
έπομένως ,αύτέςοίμέθοδοιόφείλουν νάείναιύπο­
OEEάριθ.N99τής5.5.1970,σ.1.
(2)EEάριθ.N215τής4.8.1978,σ.1.
(3)EEάριθ.N99τής5.5.1970,σ.20.
OΕΕάριθ.N256τής7.10.1977 ,σ.1. (5)ΕΕάριθ.N163τής21.7.1971 ,σ.41.

'Επίσημη 'Εφημερίδα τώνΕυρωπαϊκών Κοινοτήτων 17
χουτηςσχέσεως «άλκοόλη/στερεόυπόλειμμα»· ότι
επιβάλλεται ,έπομένως ,νάκαταργηθεί όκανονισμός
(ΕΟΚ)άριθ.1539/71·
ότιτάμέτραπούπροβλέπονται στόνπαρόντακανονι­
σμόείναισύμφωνα μέτηγνώμητης'Επιτροπής Δια­
χειρίσεως Οίνων,
ΕΞΕΔΩΣΕ ΤΟΝΠΑΡΟΝΤΑ ΚΑΝΟΝΙΣΜΟ :
Αρθρο1εφαρμοσθούν οιμέθοδοιαναλύσεως πουαναφέρονται
στόάρθρο39παράγραφος 3τουκανονισμού (ΕΟΚ)
άριθ.816/70.
4.Μέχριςότουθεσπισθούν κοινοτικές διατάξειςπού
νάάφορούντάόριατώνστοιχείων πούήπαρουσία
τουςχαρακτηρίζει τηνέφαρμογήόρισμένων οινολογι­
κώνεπεξεργασιών ,καίτούςπίνακεςπούεπιτρέπουν τή
σύγκριση τώναναλυτικών δεδομένων ,τάΚράτηΜέλη
μπορούν ,γιάνάεκτιμήσουν εάνεναπροϊόνάποτέλεσε
άντικείμενο επεξεργασιών ήέπεμβάσεων πούδένείναι
σύμφωνες μέτίςκοινοτικές διατάξεις ,
—νάκαθορίζουν τάόριατώνστοιχείων πούάνευρί­
σκονταισ'αύτότόπροϊόν,
—νάορίσουντήχρήσηπινάκων ,οίόποιοιεπιτρέ­
πουντήσύγκριση τώνάναλυτικών δεδομένων ,
—νάπροσδιορίσουν ,τόαργότερο μέχριτήν31ηΑυ­
γούστου 1979,τόάνηγμένο στερεόυπόλειμμα
εφαρμόζοντας τήμέθοδοπούχρησιμοποιούσαν
πρίνάπότίς19'Ιουλίου1979αποκλειστικά στά
πλαίσιατουέλέγχουτηςσχέσεωςάλκοόλη/στερεό
υπόλειμμα .1.Στόπαραρτημα τοΰπαρόντος κανονισμού περι­
λαμβάνονται οίκοινοτικές μέθοδοιπούεπιτρέπουν ,
όσονάφορατίςέμπορικές συναλλαγές καίκάθεδιε­
νέργειαέλέγχου,
—νάκαθορίζεται ήσύστασητώνπροϊόντων τάόποια
άναφέρονται στόάρθρο 1τοΰκανονισμού (ΕΟΚ)
άριθ.816/70,
—νάδιαπιστώνεται εάναύτάτάπροϊόνταάποτέλεσαν
άντικείμενο επεξεργασιών κατάπαράβαση τώνεπι­
τρεπομένων οινολογικών επεξεργασιών .
2.Γιάτίςουσίεςπούέχουνκαθοριστεί μέθοδοιάνα­
φοραςκαίσυνήθεις μέθοδοι,τάάποτελέσματα πού
λαμβάνονται άπότήνέφαρμογή τώνμεθόδωνάναφο­
ραςυπερισχύουν .
3.Γιάτήνάνάλυσητώνουσιών,γιάτίςόποιεςδέν
προβλέπεται μέθοδοςστόπαράρτημα τοΰπαρόντος
κανονισμοΰ ,ή,προκειμένου νάσυμπληρωθοΰν ήνά
διευρευνηθοΰν τάάποτελέσματα πούπροέκυψαν άπό
τήνέφαρμογή τηςμεθόδουάναφοράς ,μπορούννά"Αρθρο2
Oκανονισμός (ΕΟΚ)άριθ.1539/71καταργείται .
*Αρθρο3
Oπαρώνκανονισμός άρχίζεινάισχύειτήν1η'Ια­
νουαρίου 1979.
Oπαρώνκανονισμός είναιδεσμευτικός ώςπρόςδλατάμέρητουκαίισχύειαμεσασεκάθε
ΚράτοςΜέλος.
ΈγινεστίςΒρυξέλλες ,στίς17Νοεμβρίου 1978.
Γιάτήν'Επιτροπή
FinnGUNDELACH
Άντιπρόεδρος

118 Επίσημη Εφημερίδα τωνΕυρωπαϊκών Κοινοτήτων
ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ
1.ΠΥΚΝΟΤΗΤΑ ΚΑΙΣΧΕΤΙΚΗ ΠΥΚΝΟΤΗΤΑ ΣΤΟΥΣ20*C
1.1.ΟΡΙΣΜΟΙ
Ήπυκνότητα κανήσχετικήπυκνότητα τοΟοϊνουκαίτοΟγλεύκουςπροσδιορίζονται στούς20°C.
Πυκνότητα καλείταιόλόγοςτήςμάζαςόρισμένου όγκουοϊνουήγλεύκουςστούς20"C,πρόςτόνδγκοαύτόν.
Ήπυκνότητα έκφράζεται σέγραμμάρια άνάκυβικόέκατοστό(')καίσυμβολίζεται ώςρ20·
Σχετικήπυκνότητα καλείταιόλόγοςτήςπυκνότητος τοΟοίνου(ήτοΟγλεύκους)στούς20"C,πρόςτήν
πυκνότητα τοΟύδατοςστήνίδιαθερμοκρασία .Ήσχετικήπυκνότητα έκφράζεται μέδεκαδικόάριθμόκαί
συμβολίζεται ώςdfoή.σέπεριπτώσεις πούάποκλείεται όποιαδήποτε παρανόηση ,μόνονώςd.
Στάπιστοποιητικά άναλύσεως ,τόσχετικόμέγεθοςάναγράφεται μέτήχρήσηάποκλειστικά τώνσυμβόλων
πούάναφερθήκανε πιόπάνω.Είναιπροτιμότερο νάχρησιμοποιείται μόνοήπυκνότητα στούς20°C.
Ήπυκνότητα καίήσχετικήπυκνότητα πρέπεινάδιορθώνονται ώςπρόςτήνέπίδραση τοϋθειώδους
άνυδρίτου καίτοϋάντισηπτικοΟ πούϊσωςπροστέθηκε κατάτήδειγματοληψία γιάτήσυντήρηση τοΰ
δείγματος οϊνουήγλεύκους .
1.2.ΑΡΧΗΤΩΝΜΕΘΟΔΩΝ
Μέθοδοςάναφοράς :μέθοδοςτήςληκύθου .Τάάποτελέσματα έκφράζονται μέπροσέγγιση 0,0001περίπου .
Πρώτησυνήθηςμέθοδος :μέθοδοςπροσδιορισμού μέάραιόμετρα .Τάάποτελέσματα έκφράζονται μέπροσέγ­
γιση0,0003περίπου .
Δεύτερησυνήθηςμέθοδος :μέθοδοςτοΟύδροστατικοΟ ζυγού.Τάάποτελέσματα έκφράζονται μέπροσέγγιση
0,0003περίπου .
Προκατεργασία
'Εάνόοίνοςήτόγλεύκοςπεριέχουνσημαντικές ποσότητες διοξειδίου τοΟάνθρακα,τόμεγαλύτερο μέροςτου
έκδιώκεται ήμέάνάδευση 250mlδείγματος μέσασέφιάλη1000mlήμέδιήθησηύπόέλαττωμένη πίεσημέσω
2gυδρόφιλου βάμβακα,τοποθετημένου σέγυάλινηχοάνη.
'Εάνόοίνοςήτόγλεύκοςείναιθολά,250mlδείγματοςδιηθούνται μέσωπτυχωτοΟήθμοΰταχείαςδιηθήσεως ,
τοποθετημένου σέκαλυμμένη χοάνη,ήφυγοκεντροϋνται μέσασέκλειστούςσωλήνες .Τόδιήθημασυλλέγεται
σέφιάλη250ml.Ήπροκατεργασία αυτήμνημονεύεται στόπιστοποιητικό άναλύσεως .
1.3.ΜΕΘΟΔΟΣ ΑΝΑΦΟΡΑΣ -ΜΕΘΟΔΟΣ ΤΗΣΑΗΚΥΘΟΥ -ΣΥΣΚΕΥΗ
Χρησιμοποιείται λήκυθοςάπόγυαλίπυρέξχωρητικότητος περίπου100ml,πούφέρεικινητόθερμόμετρο
έσμυρισμένο στόσημείοπροσαρμογής ,βαθμολογημένο άνάδέκατοτοΰβαθμούάπό10έως30°C.
Ήλήκυθοςφέρειπλευρικόσωλήναμήκους15mmμέέσωτερική διάμετροδχιμεγαλύτερη άπό1mm,ό
όποιοςκαταλήγει σέκωνικόέσμυρισμένο άκρο.Όπλευρικός σωλήναςμπορείνάκαλυφθείμέένα«πώμα-δέ­
κτη»πούάποτελεΐται άπόέσμυρισμένο κωνικόσωλήνα,τόάκροτοϋόποίουείναιπολύλεπτό.Τόπώμααύτό
χρησιμεύει σάνθάλαμοςδιαστολής .Τόθερμόμετρο πρέπεινάέχειπροσεκτικά έλεγχθεϊκαίοίδύοέσμυρι­
σμένεςσυνδέσεις τήςσυσκευής νάέχουνκατασκευασθεί μέέπιμέλεια .'Εξάλλουμπορούννάλιπανθούν
έλαφράμέέλάχιστηποσότητα σιλικόνης .
Σάνάπόθαροχρησιμοποιείται ύποδοχέας πούέχειτόναύτόέξωτερικό δγκομέτήλήκυθο.Αυτόςγεμίζεται
σχεδόνμέχριτήχαραγήμέδιάλυμαμεταλλικού άλατος(χλωριοΰχο νάτριο,χρωμικόκάλικλπ.)κατάλληλου
είδικοΰβάρους,ώστεήμάζατοΰάπόβαρου νάΙσούταιμέτήμάζατήςληκύθουδταναυτήείναιγεμάτημέΰγρό
ειδικούβάρους1,01(*).Όλαιμόςτοΰάπόβαρουσυγκολλιέται μέτήβοήθειαλυχνίας.Ήέξωτερική χωρητι­
(')"Hγραμμάρια άνάχιλιοστότούλίτρου,γιατίτό1mlταυτίζεται σήμεραμέτόIcm'.
(2)Ήλήκυθος,άφοΟπροσδιοριστεί ήμάζατηςκατ'αύτόντόντρόπο,είναιΕτοιμηγιάμέτρησηειδικώνβαρώνμικροτέρων ήέλάχισταμεγαλυτέρων άπό
έκεΓνοτοδύδατος,όπωςείναιτάειδικάβάρητώνύδροαλκοολικών άποσταγμάτων καίτώνξηρώνοίνων.Γιάόγράμέε(δικόβάροςσαφώςμεγαλύτερο άχό
1,δπωςστήνπερίπτωση τώνγλυκώνοίνωνκαίτώνγλευκών,χρησιμοποιείται τόΙδιοάπόβαρο,τόβάροςτούόποιουαυξάνεται μέπροσθήκη στήν
πλάστιγγα ένόςβάρους20gάπόόρείχαλκο .'Επειδήόόγκοςτοϋπρόσθετου αύτοΰβάρουςείναιμικρός,οίμεταβολές πούόφείλονται στήνΑνωσητοΟ
άέραείναιάμελητέες .'Εξάλλου,στήνπερίπτωση τέτοιωνύγρών,ήπυκνότητα δένείναιάνάγκηνάπροσδιορίζεται μέτήνύψηλήάκρίθειαπούΑπαιτείται
στήνπερίπτωση τώνύδροαλκοολικών άποσταγμάτων (μέτρησητοβάλκοολομετρικού τίτλου).

Επίσημη Εφημερίδα τώνΕύρωπαϊκών Κοινοτήτων 119
κότητάτου(τόέκτόπισμα )πρέπεινάίσοΰταιμέτήνέξωτερική χωρητικότητα τήςγεμάτηςληκύθου,μέανοχή
μικρότερη του1ml.
Μέτρηση τώνσταθερών μεγεθώντήςληκύθου
ΉλήκυθοςζυγίζεταιμέσταθμάάκριθείαςέπίζυγοΟμέδύοπλάστιγγες ,ευαισθησίας 1/10τοΰχιλιοστογράμ­
μου,τοϋόποιουήίκανότητα ζυγίσεωςεϊναιτουλάχιστον 200g.
"Οτανστάσταθμά,p,πούπροστίθενται δίπλαστήνκενήκαίστεγνήλήκυθοπρόςάντιστάθμιση τοΰγεμάτου
άπόθαρου ,προστεθεί ήμάζατοΰάέραπούπεριέχεται σ'αύτή(*),λαμβάνεται τόδιορθωμένο βάροςτήςκενής
ληκύθου .
Γιάτόνυπολογισμό τήςμάζαςτουάέρα,m,πούπεριέχεται στήλήκυθο,λαμβάνεται ώςπυκνότητα τοΟάέρα
τό1,2g/H2).
Ήμάζατοΰάέραmπούπεριέχεται στήλήκυθούπολογίζεται πολλαπλασιάζοντας τόνδγκοτήςληκύθου,
έκπεφρασμένο σέχιλιοστάτοΰλίτρου,έπί0,0012.Δεδομένου δτιδένείναιάναγκαϊονάείναιγνωστήήmμέ
άκρίβειαμεγαλύτερη τών5/10τοϋχιλιοστογράμμου ,όδγκοςτήςληκύθουίσοΟταιάριθμητικά μέp—p',
δπουp'τάσταθμάπούπρέπεινάπροστεθούν δίπλαστήλήκυθογιάνάέπέλθειΙσορροπία ,δταναύτήζυγίζεται
γεμάτημένερό.
Στήσυνέχειαζυγίζεται ήγεμάτημένερόλήκυθοςσέθερμοκρασία t°C.Ή£νδειξητοΰθερμομέτρου τής
ληκύθουδιαβάζεται μέτήβοήθειαφακοΰμέπροσέγγιση 0,02περίπου ."Εστωp'τάσταθμάπούάπαιτοΰνται
γιάτήνέπίτευξηισορροπίας .
Όνόγκοςτήςληκύθου(3)στούς20"Cύπολογίζεται πολλαπλασιάζοντας τήμάζατοΰνεροΰσέt"Cπού
περιέχεται στήλήκυθοσ'αύτήτήθερμοκρασία ,μέτόσυντελεστή FτοΰπίνακαI.Αυτόςόπίνακαςδίνειτά
άντίστροφα τώνπυκνοτήτων τοΰύδατοςσέt°C,διορθωμένα ώςπρόςτήδιαστολήτήςληκύθουάπόγυαλί
πυρέξ,σέθερμοκρασίες μεταξύtκαί20°C.
Ήγνώσηαύτοΰτοΰδγκουείναιάναγκαίαγιάτήμέτρησητήςπυκνότητας τώνύγρών.
"Οτανθέλεικανείςνάύπολογίσει τήσχετικήπυκνότητα ώςπρόςνερό20X,πρέπεινάγνωρίζειτήμάζατοΰ
νεροΰσέ20"Cπούπεριέχεται στήλήκυθο .Αύτήλαμβάνεται πολλαπλασιάζοντας τόνδγκοστούς20"Cέπί
0,998203,πούείναιήπυκνότητα τοΰνεροΰστούς20"C.
Ήμέτρησητώνσταθερών μεγεθώντήςληκύθουπρέπεινάέπαναλαμβάνεται τρειςφορέςστήσειρά,ώστενά
είναιβέβαιοδτιδένύπάρχεισφάλμαστήβασικήαύτήδιαδικασία (4).
Τόδιορθωμένο βάροςτήςκενήςληκύθου,όδγκοςτήςληκύθουστούς20"Cκαί,δευτερευόντως ,ήμάζατοΰ
νεροΰπούπεριέχεται στήλήκυθοστούς20°C,άποτελοΰν τάσταθεράμεγέθητήςσυσκευής .Χάρηστή
χρησιμοποίηση άπόθαρου τοΰαύτοΰδγκουμέτήνπλήρηλήκυθο,δένείναιπιάάναγκαϊοτάμεγέθηαύτάνά
καθορίζονται κάθεφοράπούγίνεταιμιάμέτρησηπυκνότητας ήσχετικήςπυκνότητας .Συνιστάται ,έντούτοις,
νάγίνεταιπεριοδικά έπαλήθευση ,π.χ.μιάφοράτόχρόνο.
OΉδιόρθωση ώςπρόςτήνΑνωσητοΟαέραγίνεταιετσιμιάγιάπάντα.
(')ΓιάνάέπιτευχθεΓ μεγάληάκρίβειαθάίκρεκενάληφθείήθερμοκρασία τήςληκύθουκαίήάτμοσφαιρική πίεση,καίμέβάσηαυτάτάδεδομένανά
ύπολογιστεί ήπυκνότητα τούάέρασ'αυτέςτιςσυνθήκες .Στήνπραγματικότητα ,όμως,όυπολογισμός αυτόςδένείναιάναγκαΤος χαράμόνονοέ
υψόμετραμεγαλύτερα τών1400μέτρωνκαίθερμοκρασίες μεγαλύτερες τών30"C.Πράγματι ,μεταβολήκατά10%τήςπυκνότητος τοΟάέραέπιφέρειστήν
πυκνότητα ένόςύδροαλκοολικοΟ διαλύματος έξάποστάξεως οίνου,σφάλματήςτάξεωςτών5,10'καί,έπομένως,έπίτούάλκοολικού βαθμούto0οίνου
μέγιστοδυνατόσφάλμα0,005,πούείναιάμελητέο .
C)Όδγκοςπούύπολογίζεται κατ'αύτόντόντρόποδένείναιάπόλυταάκριβής,γιατίδένΕχειληφθείυπόψηήΑνωσητούάέραέπίτώνσταθμών,τάόποΐα
δένείναισυνήθωςδιορθωμένα ώςπρόςαύτήτήνάνωση.Είναιόμωςπροτιμότερο νάχρησιμοποιείται αύτήήμήδιορθωμένη τιμή,πούείναιώςέκτούτου
φαινομενική ,γιάνάάποφευχθεί ήάνάγκηνάέπέλθειδιόρθωσητήςαυτήςμένφύσεωςάλλ'άντίστροφη ,έπίτώνκαθ'αυτούμετρήσεων .Όπραγματικός
δγκοςμπορείνάυπολογισθεί πολλαπλασιάζοντας τόνφαινομενικό όγκοέπί0,999857 .
(4)Μπορείνάάποφευχθεί κάθεύπολογισμός ,ότανήγεμάτημένερόλήκυθοςζυγίζεταιστούς20"Cήστούς15"C.Ήάνάγνωση τήςθερμοκρασίας γίνεται
μέτήβοήθειαφακούκαίμέπροσέγγιση περίπου0,02"C,χωρίςνάάμελεΐται ήτυχόνάναγκαίαδιόρθωση τήςκλίμακας τούθερμομέτρου .

120'Επίσημη 'Εφημερίδα τώνΕυρωπαϊκών Κοινοτήτων
ΠΙΝΑΚΑΣ I
Πίνακαςτώνσυντελεστών F
μέτούςοποίουςπρέπεινάπολλαπλασιαστεί ήμάζατοΰνεροΰπούπεριέχεται στηλήκυθοάπόγυαλίπυρέξσέt"Cγιάνάυπολογισθεί ό
δγκοςτήςληκύθουστούς20°C.
teC F t"C F t"C F t"C F t'C F t*C F t°C F
10-0 1-000398 13-0 1-000691 160 1-001097 19-0 1-001608 22-0 1002215 25-0 1-002916 280 1003704
•11000406 •1 1000703 •11-001113 •11001627 •1 1002238 •11002941 ■11-003731
•21000414 •21-000714 ■21001128 •21001646 •21-002260 •2 1002966 •21003759
31-000422 •·31-000726 •31001144 31-001665 ■31-002282 ■3 1002990 31-003787
•41000430 ■41000738 •41001159 •41001684 •41-002304 •41-003015 •41003815
10-5 1000439 13-5 1000752 16-5 1001175 19-5 1-001703 22-5 1002326 25-5 1-003041 28-5 1003843
•61-000447 61000764 •61001191 61001722 61-002349 ■61-003066 •61003871
•71-000456 •71000777 •71001207 •71-001741 ■71-002372 •71003092 •71003899
•81-000465 -81-000789 -81-001223 -81001761 81-002394 81-003117 •81003928
•91-000474 •91-000803 •91-001239 ■91-001780 ■•91-002417 •91-003143 ■91-003956
110 1000483 14-0 1-000816 17-0 1-001257 200 1-001800 23-0 1-002439 26Ό 1-003168 29-0 1-003984
•11-000492 •11000829 ■11-001273 •1 1001819 •11002462 •11003194 •11004013
•21-000501 •21-000842 •2'1-001290 •21-001839 •21-002485 21003222 •21-004042
31-000511 •31-000855 •31-001306 •31-001859 •31002508 31-003247 •31004071
•41-000520 •41-000868 •41-001323 ■41-001880 •41002531 •41003273 •41004099
11-5 1-000530 14-5 1-000882 17-5 1-001340 20-5 1-001900 23-5 1-002555 265 1003299 29-5 1004128
•6 1000540 •61-000895 •61-001357 61001920 61-002578 •61-003326 -61004158
•71000550 •71-000909 •71-001374 •71-001941 ■71-002602 •71-003352 •71-004187
•81000560 -81000923 81-001391 -81-001961 -81-002625 •81-003379 •81-004216
91-000570 91-000937 •91-001409 •91-001982 •91-002649 •91003405 91-004245
120 1-000580 15-0 1-000951 18-0 1-001427 21-0 1-002002 24-0 1002672 270 1-003432 30-0 1-004275
•11000591 11-000965 •11-001445 •11-002023 •11-002696 •11-003458
•21000601 •2 1·000979 •21-001462 •21-002044 21-002720 ■21-003485
•31-000612 ■31-000993 •31-001480 •31002065 •31002745 •31-003513
•41-000623 •41-001008 •4 1001498 •41-002086 •41-002769 •41-003540
12-5 1-000634 15-5 1-001022 18-5 1001516 21-5 1-002107 245 1-002793 27-5 1-003567
61-000645 -61001037 •61-001534 61-002129 61-002817 •61003594
•71-000656 •7 1001052 •71-001552 •71-002151 •71002842 •71-003621
-81000668 -81-001067 ■81-001570 -81-002172 •81-002866 •81-003649
•91-000679 •91001082 •91-001589 •91-002194 •91-002891 •91-003676
Τεχνικήτηςμετρήσεως
Γεμίζεταιπροσεκτικά ήλήκυθοςμέτόπρόςέξέτασηύγρόσέθερμοκρασία περιβάλλοντος ,φέρεταιστόν
θερμικάμονωμένοχώρο,όπουβρίσκεται όζυγός,καίπεριστρέφεται περίτόνάξονάτηςδυότρειςφορέςώστε
νάανακινηθεί τόύγρόμέχριςδτουήένδειξητοΰθερμομέτρου παραμείνει σταθερή .Συμπληρώνεται άκριθώς
όόγκοςμέχριτόάνωάκροτοΰπλευρικού σωλήνα,όόποιοςστήσυνέχειασφογγίζεται .Τοποθετείται τό
«πώμα-δέκτης »καίμετριέται ήθερμοκρασία t"Cμέτήνίδιαπροσοχήπούμετρήθηκε καίπροηγουμένως ,
σφογγίζεται μέέπιμέλεια ήέξωτερική έπιφάνεια τήςληκύθουκαίζυγίζεται ."Εστωp"τάσταθμάπού
έπιφέρουν τήνισορροπία .
Ήδιαφοράμεταξύδιορθωμένου βάρουςτήςληκύθουκαίσταθμών,πούέξισορροποϋν τόγεμάτοάπόβαρο,
δίνειτήμάζατοϋύγροΰπούπεριέχεται στήσυσκευή (διόρθωση ώςπρόςτήνάνωσητοΰάέρα).
'Υπολογίζεται τότεήμένφαινομενική πυκνότητα στούςt"Cδιαιρώντας αύτήτήμάζαμέτόνόγκοτής
ληκύθουστούς20"C,ήδέσχετικήπυκνότητα d2o,διαιρώντας αύτήτήνίδιαμάζαμέτήμάζατοΰνεροΰπού
περιέχεται στήλήκυθοστούς20"C.
1.Διόρθωση τήςθερμοκρασίας
Ήptκαίήd»)διορθώνονται μέτήβοήθειαένόςάπότούςέπόμενους πίνακεςδιορθώσεως ,άνάλογαμέτή
φύσητοΰύγροΰ:οίνοςξηρός(πίνακαςII),γλεΰκοςκαίγλεΰκοςσυμπυκνωμένο (πίνακαςIII),οίνοςγλυκός
(πίνακαςIV),ύπόλειμμα χωρίςάλκόολη ,δηλαδήοίνοςάπότόνόποιοεχειάπομακρυνθεΐ ήάλκοόλημέ
άπόσταξη καίτοΰόποιουτόύπόλειμμα τήςάποστάξεως έχεισυμπληρωθεί δι'ύδατοςστόνάρχικόόγκο
(πίνακαςII).Γιάτόνκαταρτισμό τώνπινάκωναυτώνλήφθηκεύπόψηήδιαστολή τώνύγρώνκαίτοΰ
ύποδοχέα μεταξύtκαί20"C.
2.Διορθώσεις επιβαλλόμενες άπότήνπαρουσίαΑντισηπτικών
Ήπυκνότητα πρέπειστήσυνέχειανάδιορθωθείώςπρόςτήδράσητοΰθειώδουςάνυδρίτη(S02).Γι'
αύτόντόσκοπόχρησιμοποιείται ότύπος:
QK=Qιo—0-0006S
όπου
6wήπυκνότητα πούμετρήθηκε ,
β»ήδιορθωμένη πυκνότητα ,
Sήποσότητατοΰόλικοΰθειώδουςάνυδρίτησέχιλιοστόγραμμα άνάλίτρο.
'Εάντόάντισηπτικό πούπροστέθηκε κατάτήδειγματοληψία είναιτόσαλικυλικό νάτριο,ss,σέποσότητα
γραμμαρίων άνάλίτρο,πρέπεινάάφαιρεθεΐ έπίπλέονάπότόρ'2οτόγινόμενο0,00043ss.
'Εάνέχειπροστεθεί σαλικυλικό οξύ,as,σέποσότητα γραμμαρίων άνάλίτρο,πρέπεινάάφαιρεθεΐ έπί
πλέονάπότόρ'20τόγινόμενο0,00031as.
Ήσχετικήπυκνότητα d|Sπρέπεινάυποστείτίςϊδιεςδιορθώσεις .

121'Επίσημη Εφημερίδα τώνΕύρωπαϊκών Κοινοτήτων
ΠΙΝΑΚΑΣ II
Πίνακαςδιορθώσεων cτήςθερμοκρασίας γιάτήμετατροπήτήςptσέρ%oμετρουμένης μέλήκυθοάκόγυαλίχυρέξ*περίπτωσηξηρώνοίνωνκαίοίνων
άπότούςόποιουςεχειάπομακρυνθεΐ ήάλκοόλημέάκόσταξηκαίtôΰπόλειμμαέχεισυμπληρωθεί δι'ύδατοςστόνΑρχικόόγκο
cf—έάνt"Cμικρότεροτών20"C
(?2οi?t±j0001+έάνι"Cμεγαλύτεροτών20"C
Αλκοολομετρικός τίτλος
056789101112131415161718192021222324252627Θερμοκρασίες ("Ci10
11
12
13
14
15
16
17
18
19
20
21
22
23
24
25
26
27
28
29
301-59
1-48
136
122
1Ό8
092
076
0-59
0-40
0-21
0-21
0-44
0-68
0-93
119
1-47
1-75
2-04
2-34
2-661-64
1-53
1-40
1-26
111
0-96
0-79
0-61
042
0-21
0-22
0-45
0-70
0-96
1-23
1-51
1-80
210
2-41
2-731-67
1-56
1-43
1-28
1-13
0-97
0-80
0-62
0-42
0-22
0-22
0-46
0-71
0-97
1-25
1-53
1-82
2-13
2-44
2-771-71
1-60
1-46
1-32
116
099
0-81
0-63
0-43
0-22
0-23
047
0-72
099
1-27
156
1-85
216
2-48
2811-77
164
1-50
1-35
,1'19
1-02
084
0-65
044
0-23
023
048
0-74
1-01
129
159
1-89
220
2-53
2-861-84
1-70
1-56
140
1-23
1-05
086
0-67
046
023
024
049
0-76
1-03
1-32
1-62
1-93
2-25
2-58
2921-91
1-77
162
1-45
1-27
109
0«9
0-69
047
0-24
025
0-51
0-78
1-06
136
1-67
198
231
2-65
3-002-01
186
169
1-52
1-33
1-13
0-93
0-72
049
0-25
0-26
0-52
0-80
1-10
1-40
1-72
2-04
2-38
2-72
3-082-11
1-95
1-78
1-59
139
119
097
0-75
0-51
0-26
027
0-54
0-83
1-13
145
1-77
2-11
245
2-81
3-172-22
2-05
1·8£
1-67
146
1-24
1-01
0-78
0-53
0-27
0-28
0-56
0-86
1-18
1-50
1-83
2-18
2-53
2-89
3-272-34
216
1-96
1-75
1-52
1-30
1-06
0-81
055
028
0-29
0-59
0-90
1-22
1-55
1-90
2-25
2-62
2-99
3-37246
2-27
2-05
1-83
160
136
1-10
085
0-57
029
030
0-61
0-93
126
1-61
1-96
233
2-70
3-09
3482-60
238
2-16
192
1-67
142
1-16
0-88
040
0-30
0-31
0-63
096
1-31
1-67
2-03
241
2-80
3-19
3-592-73
2-51
2-27
2-01
1-75
1-48
121
0-95
0-63
0-32
032
0-66
1-00
136
1-73
211
2-50
2-89
3-30
3-72288
2-63
2-38
211
1-84
1-55
126
096
0-65
0-33
0-34
0-69
1-03
141
1-80
2-19
2-59
3-00
342
3-84303
2-77
250
222
193
1-63
132
1-01
068
034
036
0-71
1-08
147
186
2-27
268
310
353
3-97319
2-91
2-62
2-32
203
1-70
1-38
1-05
0-71
036
0-37
0-74
1-13
1-52
1-93
235
2-78
3-21
3-65
4-113-35
3-06
2-75
244
2-11
1-78
144
111
0-74
0-37
0-38
0-77
117
1-58
2-00
244
2-88
3-32
3-78
4-25352
3-21
2-88
255
2-21
1-86
1-51
1-15
077
0-39
040
080
1-22
1-64
2-08
2-53
2-98
345
3-92
4403-70
3-36
3-02
2-67
231
1-95
1-57
1-20
0-81
041
041
0-83
1-26
1-71
2-16
2-62
3-09
3-57
4-05
4-553-87
3-53
316
279
242
2-03
164
125
0-84
042
043
0-87
1-31
1-77
2-24
2-72
3-20
349
4-19
4-704-06
349
33,1
292
252
2-12
1-71
130
0-87
044
044
0-90
1-37
1-84
2-32
2-81
3-31
3-82
4-33
4-854-25
386
3-46
305
2-63
2-21
1-78
135
0-91
046
046
0-93
141
1-90
240
2-91
342
394
447
4-92444
4-03
3-61
318
2-74
230
185
140
094
047
0-48
0-97
146
197
2-48
301
3-53
4-07
4-61
,5-17
Σημείωση :Όπίνακαςαύτόςμπορείνάχρησιμοποιηθεί καίγιάτήμετατροπή τήςd20σέd^·
ΠΙΝΑΚΑΣ III
Πίνακαςδιορθώσεων cτήςθερμοκρασίας γιάτήμετατροπή τήςρχσέρ2oμετρουμένης μέλήκυθοάκόγυαλίπυρές*περίπτωση γλευκώνκαί
συμπυκνωμένων γλευκών
cJ—έάνt"Cμικρότεροτών20"C
Qto—Qt±jQQ0Sg£vtoçμεγαλύτεροτών20"C
Πυκνότητες
1-051061-071-081-091-101-111-121-131-14 1151-161181-201-221-241-261-281-301321-34 136
102-312-482662-822993-133-303443-593-733-884-014-284-524-764-985-185425565-73590605
112-122-282-422-572-722-862993-123-253-373-503-623-854-084-294484474-845-005-165-31545
121-922062-192-322452-582-702-822-943-043-153-263473-673-854-034204-364-514654-78491
131-721-841-952-062-172-272-382-482-582-692782-883-053-223-393-553-653843-984-114-24436
141-521-621-721-811-902-002-092-172-262-342432-512-662-822963-093-223-343453563473-76
151-281-361-441-521-601-671-751821-891-962042-112-242-362-482-592692-792882-97303310
161-051-121181-251-31 1-371431491-551-601-661-711-811-902002-082162-242-302-37243249
θερμοκρασίες("Cl170-800-860-900-951001-041-091-131-181-221-261-301-371441-511-571-621681-721-76180184
180-560-590-620-660-680-720-750-770-800-830-850880-930-981-021-051-09 1121161191-21124
190-290-310-320-340-360-370-390-400-420-430-440-450480-500-520-540560-570590600-610-62
20
210-290-300320-340-350-370-380400410420440460480-500-530-560-58059040061042042
220-580410-640470-700-730-760-790-810-840-870900-961-001-051-091-121-151-181-20122123
230-890-940-991-031-081-121161-201-251-291-331-371-441511-571431471-731-771801-821-84
241-201-251-311-371431491-541-601-661-711-771821-922-012-102-172-242-30236240242244
251-511-591-661-741-811-881-952-022-092-162-232-302422-532-632-722-822-892952993013-05
261-841-922-012102-182-262-342-422-502-582-652-732-873-003-133-253-363-473-573653-723-79
272172-262-362462-562-662-752-842-933-013-103-183-353-503-663-803934-064-164-264-35442
282-502-622-742852-963-073183-283-403-503-603693-874044-214-364-504644-754-864-945-00
292-862-983-103-223-353-473593-703-823-934-034-144-344-534-724-895-055-205345465-565-64
303-203-353-493-643-773914-054-174304434-554-674-905-125-395-515-685-84 596608616622
Σημείωση:Όπίνακαςαυτόςμπορείνάχρησιμοποιηθεί καίγιάτήμετατροπή τήςd20σέd|o·

122Επίσημη Εφημερίδα τώνΕύρωπαϊκών Κοινοτήτων
ΠΙΝΑΚΑΣ IV
Πίνακαςδιορθώσεων cτήςθερμοκρασίας γιάτήμετατροπήτήςp,σέ/72ομετρούμενης μέλήκυθοάπόγυαλίπυρέξ*περίπτωσηοίνωνμεάλκοολικότίτλο
ίσοήμεγαλύτερο τών13%vol
cj—έάνt"Cμικρότεροτών20"C
Ρ»—Ptijοοο1_Lέάνt"Cμεγαλύτεροτών20"C
Οίνοιτών13%vol Οίνοιτών15%sol Οίνοιτών17%\ο!
Πυκνότητες Πυκνότητες Πυκνότητες
I10001-0201-0401-0601-0801-1001-1201-0001-0201-0401-0601-08011001-1201-0001-020,1-0401-0601-0801-1001-120
102-362-71 3063-423-723-964-322-642-993-363-683-994-304-592-943-293643-984-294-604-89
112172-492-802-993-393-653-902-422-733-053-343-633-894-152-693003-32 3613-904-164-41
121-972-25 2-532-793-05 ■3-293-522-192-472-75 3-013-27 3-513-732422-702-983-243-503-74396
131-782022-252-472-692-893-09 1-972-212-442-662-873-083-292182-422-642-873083-293-49
141-57 1-781-982-162-352-532-70 1-74 1-942-142-32 2-522-692-86 1-912112-312-502-692-86 3-03
151-32 1-491-66 1-821-972-122-26 1-46 1-63 1-79 1-952102-252-39 1-60 1-771-932-092-242-392-53
16108 1-221-36 1-481-61 1-731-84 1-181-32 1-461-59 1-711-83 1-941-301441-58 1-711-83 1-952-06
θερμοκρασίες("Cl170-830-94 1041-131-22 1-311-400-91 1-021-12 1-211-301-391-481-001-101-201-30 1-39 1-48 1-56
180-580-640-710-780-84σ890-950-630-690-760830-890-941-000-690-750-820-890951001-06
19
7Λ0-300-340-370-400-430-460490-330-370-400-430-460-490-520-360-390-420-460-490-520-54
L\j
210-30 0-330-360-400-430-460-490-330-360390-430-460-490-510-350-390-420-450-480510-54
220-600-670-730-800-850910-980-650-720-780-840-900-96 1-010-710-780-840-90>0-96 1-011-07
230-93 1-021121-221-301-391-49 1-01 1101-201-29 1-381461-55 1-101-191-29138 1-461-55 1-63
241-271-391-50 1-61 1-741-841-951-37 1-491-591-72 1-84 1-952-06 1-481-60 1-711-83 1-952-062-17
251-611-751-902-052-192-332-47 1-731-872022-172-312-452-59 1-872012162-312-452-592-73
261-942122-292-47.2-632-792-952092-272-442-622-782-94 3102-262-442-612-792-95311326
272-302-512-702-903-093-273-442-482-682-873-073-273-453-622-672883-073-273-46364 381
282662-903-133-353-573-864002-863103-233-553-773-994-203-083313-553-763-994-21 4-41
293053-313-563-794-044-274-493-283-53 3-774-024-264-494-713-523-774-014264-504-734-95
303-443-703-994-284-544-805-063-683-944-234-524-795-055-303-954-224-514-795-075-325-57
Οίνοιτών19%vol Οίνοιτών21%sol
Πυκνότητες Πυκνότητες
1-0001-0201-0401-0601-0801100I
1-120I
1000jI
1-0201-0401-0601-0801-1001-120J
103-273-623-974-304-624-92 5-213-62 3-974-324-664-975-275-56
112-993-30 3-613-904-194-454-703-28 3-613-924-224-504-76 501
122-682-963-243-503-76400 4-2I2-963-24.3-523-784-034-274-49
132-402-642-873-093-30 3-51 Î-712-642-88 3-113-333-54 3-74 3-95
142-112-31 2-51 2692-883053-22 2-312-512-712-893083-253-43
151-76 1-932-092-252-402-552-69 1-932-102-262-422-572-722-86
Θερμοκρασίες("C)161-43P-571-70 1-83 1-952-08 2-18 1-56 1-70 184 1972-09 2-212-32
171-091-20 1-301-39 1-48 1-57 1-65 1*20 1-311-41 1-501-591-68 1-77
180-760-820-880-95 1-01106 1-120-820-880-95 1-01 1-08 1-131-18
19
200-390-420-450-490-520-550-570-420-460-490520-550-580-61
210-380-420-450-480510-540-5704Ι0-450-48 0-510540-570-60
220-780840-900-96 1-02 1-07 1-130840900-96 1-02 1-08 1-14119
23119 1-28 1-38 1-47 1-551-64 1-721-29 1-211481-57 1-65 1-74 182
241-60 1-72 1-83 1-952062-182-29 1-73 1-85 1-962-082-19 2-312-42
252-02216 2-312-462-602-742-882-182-322-472-622-762-903-04
262-44 2-622-792-963-123-283-432-53 2-81 2-973-15 3-313473-62
272-88 3-0Η3-273-423-663-84 4-013-103-303-473-693-884-064-23
283-313-543-784004-22 4-444-64 3-563-794-034-254474-694-89
293-784-034-274-52 4-764-99 5-214-06 4-314-554-805-045-275-48
304-24 4-514-80 5-085-36 5-615-864-544-82 5-115-395-665-91 616

123ΕπίσημηΕφημερίδα τώνΕυρωπαϊκών Κοινοτήτων
Αριθμητικά παραδείγματα
Καθορισμός τώνσταθερών μεγεθώντήςληκύθου
Υπολογισμοί Αριθμητικά παραδείγματα
1.Ζύγισητήςληκύθουγεμάτηςμέαέρα:
Απόβαρο=λήκυθοςγεμάτηάέρα+p p=104-9454g
2.Ζύγισητήςληκύθουπλήρουςύδατοςκαθαρού,θερμοκρα­
σίαςπεριβάλλοντος t"C:
Απόβαρο=λήκυθος+ύδωρt"C+p't°C=16-20°Cp'=1-1616g
t°C-20-50°Cp'=1-2396g
t°C=22-30°Cp'=1-2777g
3.'Υπολογισμός τήςμάζαςmτουάέραπούπεριέχεται στή
γεμάτημέάέραλήκυθο :
Πρακτικώς ,όόγκοςτήςληκύθουΙσούταιμέp—p'μέ
προσέγγιση 5%οπερίπου .m=0-1244g
'Επομένως :m=0,0012(p—p)Οίδύοάλλεςμετρήσεις δίνουντόνίδιοαριθμόμέπροσέγγιση
0,0001περίπου .
4.Χαρακτηριστικά μεγέθηπούπρεπεινάκρατηθούν :
p+m=τόβάροςτήςκενήςληκύθου p+m=104-9454+0-1244
τόβάροςτήςκενήςληκύθου=105,0698g
t°C t°C 3 4
μετρηθείσα διορθωμένη ()
p+m—p'=ήμάζατούκαθαρούύδατοςπούπεριέχεται
στήλήκυθοσέθερμοκρασία t"C(στήλη3) 16-20 16*07
20-50 20-27
22-30 22-04103-9082
103-8302
103-79211040233
1040226
104-0229
(p+m—p')xF=όδγκοςτήςληκύθουστούς20"C
(στήλη4)
(p+m—p')xFx0,998203=ήμάζατοΰκαθαροΰύδατος
πούπεριέχεται στήλήκυθοσέ20"Cόδγκοςτήςληκύθουστούς20"C=104,0229ml
ήμάζατοΰκαθαροΰύδατοςστούς20"C=103,8360g
Προσδιορισμός τήςπυκνότητος έν&ςοίνουξηροϋ
'Αριθμητικό παράδειγμα 'Υπολογισμοί
Βάρος=λήκυθος+οίνοςt"C+p"t°C=18-00C
t°C=17-80°Cδιορθωμένη
p"=1-2622g
1050698—1-2622
Pt=p+m—p ^17·βΟ 104-0229
δγκοςστούς20°Cρ=0-99793*17*0
0-54
1000=0-99739Γιάτόνύπολογισμό ρ20χρησιμοποιείται όπίνακαςIIτών
διορθώσεων ώςπρόςτήθερμοκρασία γιάτούςξηρούςοίνους0μ=0-99793
()Διόρθωση τούθερμομέτρου .

124 ΕπίσημηΕφημερίδα τώνΕυρωπαϊκών Κοινοτήτων
1.4.ΠΡΩΤΗΣΥΝΗΘΗΣ ΜΕΘΟΔΟΣ
Μέθοδοςτώνάραιομέτρων —συσκευή
Τάάραιόμετρα πρέπεινάάνταποκρίνονται στάάκόλουθα χαρακτηριστικά .
Πρέπεινάείναικατασκευασμένα άπόκυλινδρική τρόπιδακαίστέλεχοςκυλινδρικής τομήςδιαμέτρου τουλά­
χιστον8mm.Τάάραιόμετρα πούχρησιμοποιοΟνται γιάμετρήσεις σέπεριπτώσεις ξηρώνοίνων,πρέπεινά
είναιβαθμολογημένα άπό0,9830έως1,0030άνάχιλιοστάκαίπέμπτατοϋχιλιοστοΰ .Μεταξύδύοδιαδοχικών
χιλιοστών πρέπεινάμεσολαβεί άπόσταση τουλάχιστον 5mm.Γιάτήμέτρησητήςπυκνότητας οίνωνάπό
τούςόποίουςέχειάπομακρυνθεί ήάλκοόλημέάπόσταξη καίτόύπόλειμμα έχεισυμπληρωθεί μέχριτόν
άρχικόδγκο,καθώςκαίγιάτούςγλυκούςοίνουςκαίτάγλεύκη,γίνεταιχρήσηπέντεάραιομέτρων βαθμολο­
γημένωνώςέξής:1,0000-1,0300,1,0300-1,0600,1,0600-1,0900,1,0900-1,1200καί1,1200-1,1500.Τά
άραιόμετρα αύτάπρέπεινάείναιβαθμολογημένα σέπυκνότητες στούς20°Cάνάχιλιοστάκαίήμισυτοΰ
χιλιοστοΰ ,.μεταξύδέδύοδιαδοχικών ένδείξεωνχιλιοστών νάμεσολαβεί άπόσταση τουλάχιστον 3mm.
'Εξάλλου,ένώστήνπερίπτωση τώνάραιομέτρων πούείναιβαθμολογημένα στούς15°C,ήάνάγνωσηγίνεται
στήστάθμητήςύγρήςέπίπεδηςέπιφάνειας ,στήνπροκειμένη περίπτωση τάάραιόμετρα έχουνβαθμολογηθεί
κατάτέτοιοτρόπο,ώστεήάνάγνωση νάέκτελεϊται στόάνωμέροςτοΰμηνίσκου .Γιάνάμήνύπάρξει
περίπτωση συγχύσεως μέτάκοινάάραιόμετρα ,πρέπεινάάναγράφεται ήπάνωστόστέλεχοςήσέταινία
χάρτουέγκλεισμένη στήντρόπιδα,ότιτόάραιόμετρο είναιβαθμολογημένο σέπυκνότητες στούς20°Cκαί
δτιήάνάγνωση πρέπεινάγίνεταιστόάνωμέροςτοΰμηνίσκου .
Τάάραιόμετρα αύτάπρέπεινάέλέγχονται άπόάρμόδιαύπηρεσίατοΰκράτους .
Τάάποτελέσματα έκφράζονται μέ4δεκαδικάψηφίαμέπροσέγγιση ±3μονάδεςστότέταρτοδεκαδικόψηφίο
(±0,0003).
θερμόμετρο :Πρέπεινάχρησιμοποιείται θερμόμετρο έλεγμένο ,βαθμολογημένο τουλάχιστον άνά0,5°C.
Προσδιορισμός τήςπυκνότητος —τεχνικήτήςμεθόδου
Σέόγκομετρικό κύλινδρομέέσωτερική διάμετρο36mmκαίΰψος320mm,φέρονται250mlοίνουστόνόποϊο
βυθίζονται έναάραιόμετρο σταθερούβάρουςκαίέναθερμόμετρο .Όκύλινδρος πρέπεινάστέκειτελείως
κατακόρυφα .Γι'αύτότοποθετείται πάνωσέχωροβάτη πούστηρίζεται σέτρείςκοχλίεςκαίείναιέφοδιασμέ­
νοςμέύδροστάθμη .
Ήάνάγνωση τήςθερμοκρασίας γίνεταιέναλεπτόμετάτήνάνακίνηση τοΰύγροΰ,πούέχεισάνσκοπότήν
έξίσωσητήςθερμοκρασίας τοΰκυλίνδρου ,τοΰοίνου,τοϋάραιομέτρου καίτοϋθερμομέτρου .Στήσυνέχειατό
θερμόμετρο άποσύρεται καίέπειταάπόέναλεπτόήρεμίας,σημειώνεται ήένδειξητοΰάραιομέτρου πού
άντιστοιχεί στήφαινομενική πυκνότητα σέθερμοκρασία t°C.
Ήφαινομενική πυκνότητα μετατρέπεται σέπυκνότητα στούς20"Cμέτήβοήθειατώνπινάκωνπούχρησιμο­
ποιούνταιστήνπερίπτωση τώνξηρώνοίνων(πίνακαςV),τώνγλευκών(πίνακαςVI)καίτώνοίνωνπού
περιέχουν σάκχαρα(πίνακαςVIIH1).
Στήσυνέχεια ,ήπυκνότητα στούς20"Cύφίσταται διόρθωση ώςπρόςτήνέπίδρασητοΰθειώδηάνυδρίτηκαί
τώνάντισηπτικών πούέχουντυχόνπροστεθεί γιάτήσυντήρηση τώνδειγμάτων κατάτήδειγματοληψία .
(')Σ'αυτούςτουςπίνακες,ήδιόρθωσηcδίνεταιμέδύοδεκαδικάψηφίαγιάνάμπορείνάχρησιμοποιηθεί καίστήνπερίπτωση πούήπυκνότητα μετριέταιμέ
λήκυθοάπόκοινόγυαλ{.
Στήνπερίπτωση τώνάραιομέτρων ,ήcέκφράζεται μέέναδεκαδικόψηφίο.

125
'ΕπίσημηΕφημερίδα τώνΕυρωπαϊκών Κοινοτήτων
ΠΙΝΑΚΑΣ V
Πίνακαςδιορθώσεων cτήςθερμοκρασίας γιάτήμετατροπήτήςp,σέρν>μετρουμένης μέάραιόμετραήμέλήκυθοάπόκοινόγυαλί*
περίπτωσηξηρώνοϊνωνκαίύπολειμμάτων ξηρώνοϊνωνέπειταάπόάπόσταξητήςάλκοόλης
cf—εάνt"Cμικρότεροτών20"C
Q»~Qx±jοοοJ+έάνt"Cμεγαλύτεροτών20"C
Άλκοολομετρικος τίτλος .
05678910U12131415161718192021222324252627
101-451-511-551-581-641-701-781-881-982-092-212-342-472-602-752-903063-223-393-573-753-934124-31
11
12
13
141-35
1-24
1-12
0-991-40
128
1-16
1-031-43
ljll
1-18
1:051-47
1-34
1-21
1-071-52
1-39
1-25
1-111-58
1-44
1-30
1-141-65
1-50
135
1-191-73
1-58
1-42
1-241-83
1-66
1-49
1-311-93
1-75
1-56
1-372-03
1-84
1-64
1-44215
1-94
1-73
1-522-26
204
1-82
1-592-38
215
1-91
1-672-51
2-26
2-01
1-75■2-65
2-38
2-11
1-842-78
2-51
2-22
1-932-93
2-63
2-33
2-033-08
2-77
2-45
2-133-24
2-91
2-57
2-233-40
3-05
2-69
2-333-57
319
2-81
2-443-73.
3-34
2-95
2-553-90
3-49
3Ό7
2-66
150-860-890-900-920-950-981021-071121-171-231-291-351-421-491-561-631*711-801-881-962-052-142-23
0-71
0-55
0-38
0-190-73
0-57
0-39
0-200-74
0-57
0-39
0-200-76
0-59
0-40
0-210-78
0-60
0-41
0-210-81
0-62
043
0-220-84
0-65
0-44
0-230-87
0-67
0-46
0-240-91
0-70
048
0-250-96
0-74
0-50
0-260-99
0-77
0-52
0-271-05
0-81
0-55
0-281-10
0-84
0-57
029115
0-88
0-60
0-301-21
0-92
0-62
0-321-27
0-96
0-65
0-331-33
1«1
0-68
0-351-39
1-05
0-71
0-361-45
1-11
0-74
0-381-52
115
0-78
0-391-59
1-20
0-81
0-411-66
1-26
0-85
0-431-73
1-31
0-88
0-441-80
1-36
0-91
0-46θερμοκρασίες (v)16
17
18
19
20
21
22
23
240-21
0-43
0-67
0-910-22
0-45
0-69
0-930-22
0-45
0-70
0-950-23
046
0-71
0-970-23
0-47
0-72
0-990-24
0-49
0-74
1-010-25
0-50
0-77
1-040-25
0-52
0-79
1-070-26
0-54
0-82
1110-27
0-56
0-85
1150-29
0-58
0-88
1-200-29
0-60
0-91
1-240-31
0-63
0-95
1-290-32
0-65
0-99
1-340-34
0-68
1-03
1-390-35
0-71
1-07
1-450-36
0-73
112
1-500-38
0-77
1-16
1-560-39
0-80
1-21
1-62041
0-83
1-25
1-690-43
0-86
1-30
1-76044
0-89
1-35
1-82046
0-93
140
1-88048
0-96
145
1-95
251-161-191-211-231-261-291-331-371421-471-521-571-631-701-761-831-901-972052132-212292-37245
26
27
28
29142
1-69
1-97
2-26146
1-74
203
2-33149
1-77
206
2-371-51
1-80
209
2401-54
1-83
2-14
2451-58
1-88
2-19
2-501-62
1-53
2-24
2-571-67
1-98
2-31
2-641-73
205
2-38
2-731-79
2-12
246
2-821-85
2-20
2-55
2-911-92
2-27
2-63
2-991-99
2-35
2-73
311207
244
2-83
3-22214
2-53
2-93
3-342-22
2-63
303
3452-31
2-72
3-14
3-58240
2-82
3-26
3-70249
2-93
3-38
3-842-58
304
3-50
3-972-67
314
3-62
4-112-77
3-25
3-75
4-252-86
3-37
3-85
4-392-96
348
400
4-54
302-562-642-672-722-772-832-902-983083-183-283-383-503-623-753-884024-164-304-464-614-764-92507
Σημείωση:Όπίνακαςαύτόςχρησιμοποιείται καίγιάτήμετατροπή τήςdîoσέd20.
ΠΙΝΑΚΑΣ VI
Πίνακαςδιορθώσεων cτήςθερμοκρασίας γιάτήμετατροπήτήςρχσέρν>μετρουμένης μέάραιόμετρα ήμέλήκυθοάπόκοινόγυαλί*
περίπτωση γλευκώνκαίσυμπυκνωμένων γλευκών
cJ—έάνt°Cμικρότεροτών20°C
P»—Ptijοοοjέάνt"Cμεγαλύτεροτών20"C
Πυκνότητες
1051061071-08109 1101-111121131-141151-161-181-201-221-241-261-281-301-321-34136
102172-342-522-682-852-993-163-293443-583-733864-134364-604-825025-255-395-565-735-87
112-002-162-292442-592-732-862-993-123-243-373483-713-944-154-334-524-694-8550151552»
121-811-952-082-212-342472-582-702-822-923033-143-353-553-723-904074-234*374-524-644-77
131«21-741-851962-072-172-282-382482-592-682-772-943-113-283443-543-724«63-994-124-24
141441-541-641-731-821-922-002-082-172-252-342422-572-732-862993-123-243-353463-573-65
151-211-291-371451-531-601-681-751-821891-972032-162-282402-512-612-712-802-892-94301
161001061121191-251-311-371-431491541-601-651-751-841-942-022092172-232-30236242
170-760-820-860-910-961-001-051091-141-181-221-251-321-391461-521-571-631-671-711-751-79
180-530-560-590<30-650-690-720-740-770-800-820-850-900-950-991021-061-091131-161181-20
19
">Λ0'280-300-310-330-350-360-380-390410-420430430460480-500-520-540-550-570580-590-60
Αν
210-280-290-310-330-340-360-370-390400410430440460-480-510-540-560-570-580-590600*0
220-550-580-610-640-670-700-730-76»780-810-840-870-930·971021-061091-121-151171-191-19
230-850-900950-991-041-081-121-161-211-251-291-321-391461-521581-621-681-721-751-771-79
241-151-191-251-311-371431481-541-601651-711-761861-952-042-112-172-232-292-332-352-37
251-441-521-591-671-741-811-881-952-022-092-162-222-342452-552-642-742-812872902-92296
261-761-841-932-022102-182-252-332412492-562642-782-913-033-153-263-373473-553-623-68
272072-162-262-362462-562652-742-832-913003073-243-393-553-693-823-944044144234-30
282-392-512-632-742-852-963-063163-283383483-573-753-924*084-234-374-514-624-734-804-86
292-742-862-973093-223-34346.3-573-693-803-904-004-204-394-584-744-905055-195-31540548
303-063-213-353-503-633-773-914024-154-284404-524-754-965-165-355-525-675-79J-915-996-04θερμοκρασίες ("C)
Σημείωση:Όπίνακαςαυτόςχρησιμοποιείται καίγιάτήμετατροπή τήςcboσέd20.

126'ΕπίσημηΕφημερίδα τώνΕυρωπαϊκών Κοινοτήτων
ΠΙΝΑΚΑΣ VII
Πίνακαςδιορθώσεων cτηςθερμοκρασίας γιάτήμετατροπήτήςp,σέρτομετρουμένης μέάραιόμετρα ήμέλήκυθοάπόκοινόγυαλί·
περίπτωση οίνωνμέΑλκοολικό τίτλοίσοήμεγαλύτερο τδ>ν13%vol
cf—εάνt"Cμικρότεροτών20°C
Q»—Qt±j0001+έάνt"Cμεγαλύτεροτών20"C
Οίνοιιών13%vol Οίνοιτών15%vol Οίνοιτών17%\ol
Πυκνότητες Πυκνότητες Πυκνότητες
1-0001-0201-0401-0601-080I-1001-12011-0001-0201-0401-060!·0801-100I 1-1201-0001-0201-040I-0601-080
[I■100'11
1-120
10
11
12
13
142-24
206
1-87
169
1-492-58
2-37
2-14
1-93
1-702-93
2-69
2-42
2-14
1-903-27
2-97
2-67
2-37
2-093-59
3-26
2-94
2-59
2-273-89
363
3-17
2-80
2-44418
3-78
3-40
300
2-612-51
2-31
209
1-88
1-672-85
261
2-36
212
1-863-20
2-93
2-64
2-34
2-063-54
321
2-90
256
2-25:·<;Η
3SJ
.t!6
2-7R
2-45402
3-64
3-27
2-88
2514-46
402
361
319
2-772-81
2-57
2-32
209
1-83315
289
260
2-33
2033-50
320
2-87
2-55
2-233-84
3-49
>13
2·77
2-424-15
3-77
339
2-98
2-614-45
4-03
3-63
3-19
2-774-74
4-28
384
3-39
2-94
151-251-421-591-751-902-052-191-391-561-721-882-032-112321-541-711-872032-182-322-47
£
"6
&
yi
αI16
17
18
19
20
21
22
23
241·03
0-80
0-54
0-291-17
0-90
0-61
0-331-30
1-00
•0-68
0-361-43
1-09
0-75
0-391-55
117
081
0-421-67
1-27
0-86
0-451-78
1-36
0-92
0-48106
0-87
0-60
0-321-27
0-98
0-66
0-361-40
108
0-73
0-391-53
1-17
0-80
0-421-65
126
0-86
0-451-77
1-35
0-91
0-481-88
1-44
0-97
0-511-25
0-96
0·6έ
0-351-39
106
0-72
0-381-52
1-16
0-79
0-411-65
1-26
0-86
0-451-77
1-35
0-92
0-481-89
1-44
0-97
0-512-00
1-52
1-03
0-53
0-29
0-57
0-89
1-220-32
0-64
0-98
1-340-35
0-70
1-08
1-440-39
0-76
1-17
1-560-42
0-82
1-26
1-680-45
0-88
1-34
1-790-47
0-93
1-43
1-900-32
063
0-97
1-320-35
0-69
106
1-440-38
0-75
1-16
1-540-42
0-81
1-25
1-660-45
0-87
1-34
1-780-48
(Κ93
1-42
1-890-50
0-98
1-51
2-000-34
»68
1-06
1-430-38
0-75
1-15
1-550-41
081
1-25
1-650-44
087
1-34
1-770-47
0-93
1-42
1-890-50
0-99
1-51
2-000-53
1-04
1-59
2-11
251-61 1-681-831-982122-262-401-661-811-962-112-252-392-521-801-942-092-242-392-522-66
26
27
28
29
301-87
2-21
2-56
293
3-312-05
2-42
2-80
3-19
3-572-22
2-60
3-02
3-43
3-862-40
2-80
3-25
3-66
4-152-56
3-00
3-47
3-91
4-412-71
3-18
3-67
414
4-662-87
3-35
3-89
4-37
4-92202
2-39
2-75
316
3552-20
259
2-89
3-41
3-812-37
2-78
322
3-65
4-10254
2-98
3-44
3-89
4-382-70
3-17
3-66
413
4-66285
3-35
3-86
436
4-90301
.3-52
407
4-59
5-162-18
2-58
2-97
3-40
3-822-36
2-78
3-21
3-66
4-082-53
297
3-44
389
4-372-71
3-17
3-66
4-13
4-652-86
3-36
388
4-38
4-933-02
354
4-09
461
5-17317
3-71
4-30
4-82
5-42
Οίνοιτών19%vol Οίνοιτών21%vol
Πυκνότητες Πυκνότητες
1-0001-0201-0401-0601-0801-1001-1201-0001-0201-0401-0601-0801-1001-120
10
11
12
13
143-14
2-87
2-58
2-31
2033-48
3-18
2-86
2-55
2-233-83
3-49
3-13
2-77
2-434-17
3-78
3-39
2-99
2-614-48
4-06
3-65
3-20
2-804-78
4-32
3-88
341
2-965-07
4-57
4-10
3-61
3-133-50
318
2-86
2-56
2-233-84
349
3-13
2-79
2-434-19
3-80
341
301
2-634-52
4-09
3-67
3-23
2-81483
4-34
3-92
3-44
3-005-12
443
4-15
365
3-165-41
4-88
4-37
3-85
3-33
151-691-862022182-332-482-621-862-032-192-352-502-652-80
:ρασίες("C)16
17
18
19
201-38
1-06
0-73
0-381-52
1-16
0-79
0-411-65
1-26
0-85
0441-78
1-35
0-92
0481-90
144
098
0-51202
1-53
103
0-522-13
1-62
109
0-561-51
1-15
0-79
0411-65
1-25
0-85
0441-78
1-35
0-92
0-471-91
145
098
0-512-03
1-54
1-05
0542-15
1-63
1-10
0-57226
1-71
1-15
059
i
α.I21
22
23
240-37
0-75
1-15
1-550-41
0-81
1-30
1-67044
0-87
1-34
1-770-47
0-93
1-43
1890-50
0-99
1-51
2-000-53
1-04
1-60
2-110-56
1-10
1-68
2-23041
081
1-25
1-680-44
0-88
1-34
1-80047
094
144
1-900-51
100
1-63
2-02054
106
161
2130-57
1-10
1-70
2-250-59
1-17
1-78
2-36
251-952-092-242-392-532-67 2-712-112252402-552692-832-97
26
27
28
29
30236
2-79
3-20
3-66
4-112-54
2-99
3-44
392
4-372-71
318
3-66
415
4-66289
3-38
3-89
440
4-94304
357
411
464
5-223-20
3-75
4-32
4-87
5-463-35
3-92
4-53
5Ό8
5-712-55
301
346
3-95
4422-73
3-20
3-69
4-20
4-682-90
340
3-93
4-43
4-97307
3-59
415
4-68
5-25322
378
4-36
4-92
5-533-38
396
4-58
515
5-773-54
4-13
4-77
5-36
602

Επίσημη Εφημερίδα τώνΕυρωπαϊκών Κοινοτήτων 127
ΜΕΤΑΤΡΟΠΗ ΤΗΣΣΧΕΤΙΚΗΣ ΠΥΚΝΟΤΗΤΑΣ ΣΕΠΥΚΝΟΤΗΤΑ
ΠΙΝΑΚΑΣ VIII
'Υπολογισμός τήςπυκνότητας ρχάπότήσχετικήπυκνότητα καίΑντίστροφα()
ρ»=0-998203d2Jκαίd|g=1-001800ρ»
'Απλούστερα :ρΜ=-c
1000
Πυκνότητες 0-960 0-980 1000 1-020 1-040 1-060 1-080 1-100
Διορθώσεις ,c 1-73 1-76 1-80 1-84 1-87 1-91 1-94 1-98
Πυκνότητες 1-120 1-140 1-160 1-180 1-200 1-220 1-240 1-260
Διορθώσεις ,c 2-02 2-05 2-09 2-12 2-16 2-20 2-23 2-27
Πυκνότητες 1-280 1-300 1-320 1-340 1-360 1-380 1-400
Διορθώσεις ,c 2-30 2-34 2-38 2-41 2-45 2-48 2-52
ΑΝΤΙΣΤΟΙΧΙΑ ΜΕΤΑΞΥ ΣΧΕΤΙΚΩΝ ΠΥΚΝΟΤΗΤΩΝ ΔΙΟΡΘΩΜΕΝΩΝ ΩΣΠΡΟΣΤΗΝΑΝΩΣΗ ΤΟΥΑΕΡΑ
ΚΑΙΣΧΕΤΙΚΩΝ ΠΥΚΝΟΤΗΤΩΝ ΠΟΥΔΕΝΕΧΟΥΝ ΥΠΟΣΤΕΙ ΑΥΤΗΤΗΔΙΟΡΘΩΣΗ
ΠΙΝΑΚΑΣ IX
Μετατροπή τώνσχετικώνπυκνοτήτων πούέχουνμετρηθείστόναέρασέσχετικέςπυκνότητες στόκενό
c
d(κενό)=d(αέρα)+ ,ισχύειγιά15"Cκαί20"C1000
d c d c
0-80 0-24 1-01 —0-01
0-81 0-23 1-02 —0-02
0-82 0-22 1-03 —0-04
0-83 0-20 104-0-05
0-84 0-19 1-05 —0-06
0-85 0-18 1-06 —0-07
0-86 0-17 1-07 —0-08
0-87 0-16 1-08 —0-10
0-88 0-15 1-09-0-11
0-89 0-13 1-10 —0*12
0-90 0-12 1-11-0-13
0-91 0-11 1-12 —015
0-92 0-10 1-13-0-16
0-93 0-09 1-14-0-17
0-94 0-07 1-15-0-18
0-95 0-06 1-16-0-19
0-96 0-05 1-17-0-20
0-97 0-04 1-18 —0*22
0-98 0-02 1-19-0-23
0-99 0-01 1-20 —0*24
(*)ΟΙσχετικέςπυκνότητες 15/4"Cκαν20/4'Cισούνταιπρακτικώς μέτίςπυκνότητες στούς15"Cκαί20"C.'Ακριβέστερα ,διαφέρουν κατά27.10,
δεδομένου δτιήπυκνότητα τουΟδατοςστούς4"Cείναι0,999973g/mlήg/cmJ(τόχιλιοστό τοΟλίτρουόρίζεταισήμεραώςΙσομέτό1cm3).
'Επομένως
Ενώ
ΚαθώςκαίC»=0-99S2Q3dg(ήd£j=1-001S00fW­
dj°=0-99S230d*g (ήd*J=1-001773d^°).
d*5=0-999130d\l(ήd]*=1·000β70dî5).

128 ΕπίσημηΕφημερίδα τώνΕυρωπαϊκών Κοινοτήτων
1.5.ΣΥΜΠΛΗΡΩΜΑ ΣΤΗΜΕΘΟΔΟ ΑΝΑΦΟΡΑΣ -ΜΕΘΟΔΟΣ ΤΗΣΛΗΚΥΘΟΥ ΜΕΖΥΓΟΜΙΑΣΠΛΑ­
ΣΤΙΓΓΑΣ
'Αρχήτήςμεθόδου
Ήμέθοδοςάναφοράςγιάτόνπροσδιορισμό τήςπυκνότητος γλευκώνκαίοίνων,καθώςκαίγιάτόνπροσδιο­
ρισμότοΰάλκοολομετρικοΰ τίτλουτώνοίνων,προβλέπει τήχρήσηζυγούμέδύοπλάστιγγες καίμιδς
ληκύθουμέτόφιαλίδιο-άπόβαρο πούέχειτόνίδιοέξωτερικό δγκομέτήλήκυθο,ώστενάέξουδετερώνεται
άνάπάσαστιγμήήάνωσητοΰάέρα.Ήάπλήαύτήτεχνικήμπορείνάέφαρμοστεΐ καίμέζυγόμιδς
πλάστιγγας ,άλλάτότε,πρέπει,έκτόςάπότήλήκυθο,νάζυγίζεταισυμπληρωματικά καίτόώςάνωφιαλίδιο­
άπόβαρο ,ώστενάλαμβάνονται ύπόψηοίμεταβολές τήςάνωσηςτούάέραστήδιάρκειατοΰχρόνου:
—κατάτόνκαθορισμό τώνσταθερώνμεγεθώντήςληκύθου(βάροςτήςκενήςληκύθουκαίόγκοςστούς20°C)
πρέπεινάπροσδιορίζεται καίτόβάροςΤ0αυτούτοΰάπόβαρου ,
—κατάτόνπροσδιορισμό τηςπυκνότητος ,τόβάροςTjτοΰώςάνωφιαλιδίουπροσδιορίζεται έκνέου,τόδέ
βάροςτήςληκύθουγεμάτηςμέτόύγρό,τοΰόποιουπρόκειται νάπροσδιοριστεί ήπυκνότητα ,ύφίσταται
διόρθωσηκατάτήνάλγεβρική τιμήτήςδιαφοράςμεταξύΤ„καίTt.Οίέπόμενοιύπολογισμοί παραμένουν
οίίδιοι.
Τεχνικήτήςμεθόδου
1.Καθορισμός τώνσταθερών μεγεθώντήςληκύθου
Πρέπεινάκαθορίζονται μιάγιάπάντατάάκόλουθα χαρακτηριστικά μεγέθητήςληκύθου :
—τόβάροςτηςδτανείναικενήάέρος,Ρ0,
—όόγκοςτηςστούς20"C,V^,
Συγχρόνως πρέπεινάζυγίζεταιτόφιαλίδιο-άντίβαρο μέπροσέγγιση 0,1mgπερίπου ."ΕστωΤ0τόβάρος
του.
ΤόβάροςτήςληκύθουχωρίςάέραΡ0ισούταιμέτόβάροςPτήςληκύθου ,καθαρήςκαίστεγνής,γεμάτηςμέ
άέρα,μειωμένοκατάτήμάζατοΰάέραπούπεριέχεται στήλήκυθο .Ήμάζαmτοΰάέραλαμβάνεται
πολλαπλασιάζοντας τήνπυκνότητα τοΰάέραμέτόνδγκοτήςληκύθου .Σέσυνθήκεςμέσηςθερμοκρασίας
καίμέσηςπιέσεως,είναιδυνατόννάγίνειδεκτόδτιήτιμήτήςπυκνότητας τοΰάέραείναι0,0012g/ml.
'Εξάλλου,γιάτόνυπολογισμό τήςm,μπορείνάθεωρηθείδτιόδγκοςτήςληκύθουίσοΰταιάριθμητικά μέ
Pj—P,δπουP,είναιτόβάροςτήςγεμάτηςμένερόληκύθου,πούπροκύπτει κατάτόνπροσδιορισμό τής
μάζαςτούύδατοςπούπεριέχεται στήλήκυθοσέθερμοκρασία t°C.
'Επομένως :Ρ0=Ρι—m,δπουm=0,0012(P!—P).
Γιάτόνκαθορισμό τοΰδγκουτήςληκύθουστούς20"Cπροσδιορίζεται τόβάροςPtτήςληκύθουγεμάτης
μένερόθερμοκρασίας t"C,άπότόόποΐοέχειέκδιωχθεΐ τόδιοξείδιοτοΰάνθρακα .Ήθερμοκρασία πρέπει
νάέχειμετρηθείμέπροσέγγιση 0,02°Cπερίπου .
"Hμάζατοΰύδατοςθερμοκρασίας t"Cπούπεριέχεται στήλήκυθοίσοΰταιμέ:
Mt=P,-P.
Πολλαπλασιάζοντας τήμάζαM,μέτόσυντελεστή F(βλ.πίν.I,σελ.120)λαμβάνεται όδγκοςτήςληκύθου
στούς20"C:
V20=F(P,-Ρ„)
2.Προσδιορισμός τήςπυκνότητας
Κατάτόνπροσδιορισμό ζυγίζεται ήφιάλη-άντίβαρο μέπροσέγγιση 0,1mgπερίπου·έστωΤιτόβάρος.
Στήσυνέχειαζυγίζεται ήλήκυθοςγεμάτημέτόύγρό(γλεΰκος,οίνοςήάπόσταγμα )θερμοκρασίας t"C·
έστωΡ2τόβάρος.
'Υπολογίζεται τότεήδιαφορά :dT=Τι—Τοπούάντιπροσωπεύει τήμεταβολήτήςάνωσηςτοΰάέρα.
ΉμάζαL,τοΰύγροΰπούπεριέχεται στήλήκυθοσέθερμοκρασία t"CΙσοΰταιμέ:Li=Ρ2—Ρ0+dT
"Οπωςείναιφυσικό,πρέπεινάλαμβάνεται ύπόψητόάλγεβρικό σημείοτοΰdT.Ήφαινομενική πυκνότητα
ίσοΰταιμέτόλόγοL.πρόςV20,δηλαδή:
Qt=P,-(P.+dT)
V»
Γνωρίζοντας τήφαινομενική πυκνότητα σέθερμοκρασία t"C,ύπολογίζεται ήπυκνότητα στούς20"Cτοΰ
ύγροΰ(οίνοςξηρός,γλεΰκος,συμπυκνωμένο γλεΰκος,γλυκόςοίνος,υπόλειμμα χωρίςάλκοόλη),δπωςέχει
έκτεθείστήvπερίπτωση τήςμεθόδουάναφορ&ς (σελ.121).

ΕπίσημηΕφημερίδα τώνΕυρωπαϊκών Κοινοτήτων 129
'Αριθμητικό παράδειγμα
1.Καθορισμός τώνσταθερών μεγεθώντήςληκύθου :
βάροςτουφιαλιδίου-άπόθαρο : Τ0=171*9160
βάροςτήςληκύθουγεμάτηςάέρα: P=67*7913
βάροςτήςληκύθουπλήρουςύδατος
στούς21,65"C: Pi=169*2715
μάζαάέραπούπεριέχεται στήλήκυθο :m=0*0012(169*2715 —67*7913)=0-1218
βάροςτήςκενήςληκύθου : Ρ0=67-7913—0-1218=67-6695
όγκοςτήςληκύθουστούς20°C: νΜ=1*002140(169-2715 —67*6695)
=101*8194 mlor0-1018194 dm*
2.Προσδιορισμός τήςφαινομενικής πυκνότητος οϊνου:
βάροςφιαλιδίου-άπόβαρου κατάτήστιγμή
προσδιορισμού : ΤΧ=171*9178
βάροςληκύθουγεμάτηςμέοίνοστούς18°C:Pj=169-2799
μεταβολήτήςάνώσεωςτουάέρα: dT=171*9178—171*9160
=+0*0018
μάζαοίνουστούς18°C. Lt=169*2799—(67*6695+0*0018)=101-6086
101-6086
πυκνότητα φαινομενική οίνουστούς18"C:ρω= =0-99793g/ml101*8194
3.Υπολογισμός τήςπυκνότητας οίνουστούς20"C:
ύπολογίζεται μέτήβοήθειατοΟπίνακαII(σελ.120).
ΔΕΥΤΕΡΗ ΣΥΝΗΘΗΣ ΜΕΘΟΔΟΣ
Μέθοδοςτο6ύδροβτατικοΰ ζυγοϋ
Συσκευή
Όυδροστατικός ζυγός,μέΙκανότητα ζυγίσεωςτουλάχιστον 100g,πρέπεινάέχειευαισθησία 1/10τοΰ
χιλιοστογράμμου .
Άπότόκάτωμέροςκάθεπλάστιγγας "είναικρεμασμένος έναςπλωτήραςάπόγυαλίπυρέξ(')δγκουτουλάχι­
στον20ml(είναιπροτιμότερο όδγκοςνάείναι50ή100ml).Αύτοίοίδύοάπόλυταόμοιοιπλωτήρεςέχουν
κρεμαστεί μέέναπολύλεπτόνήμαπούέχειδιάμετρομικρότερη ήίσημέ0,1mm.
Όπλωτήραςτήςδεξιάςπλάστιγγας πρέπεινάμπορείνάβυθισθείσέκυλινδρικό υποδοχέαπούφέρειχαραγή
έπιπέδουάναφοράς καίέχειέσωτερική διάμετρομεγαλύτερη τουλάχιστον κατά6mmάπόέκείνητούπλω­
τήρα.Αυτόςότελευταίος πρέπεινάμπορείνάβυθιστείτελείωςμέσαστόνύποδοχέα καίσυγκεκριμένα πιό
κάτωάπότήχαραγή.Ήθερμοκρασία τοΰύγροΟπούπεριέχεται στόνύποδοχέα μετριέται μέθερμόμετρο
βαθμολογημένο άνά1/5τουβαθμού.
Καθορισμός τώνσταθερών μεγεθώντήςσυσκευής
"Οτανοίδύοπλωτήρεςαιωρούνται στόνάέρα,τοποθετούνται στήδεξιάπλάστιγγα σταθμάpπρόςέξισορρό­
πηση.
Όυποδοχέας γεμίζεταιμένερόμέχριτήχαραγήκαίέπειταάπόάνάδευσηκαίήρεμία2ή3λεπτών,μετριέται
ήθερμοκρασία t"C.ΉΙσορροπία άποκαθίσταται μέσταθμάπούτοποθετούνται στήδεξιάπλάστιγγα ."Εστω
P'·
Όδγκοςτούπλωτήραστούς20°Cπροκύπτει (2)άπότήνέξίσωση Vzo=(p'—p)(F+0,0012)·
(')Μπορείνάχρησιμοποιηθούν πλωτήρεςκαίάπόκοινόγυαλί.'Εκείνοςτήςδεξιάςπλάστιγγας μπορείέπίσηςνάφέρειθερμόμετρο γιάτήμέτρησητής
θερμοκρασίας τοΟΟγροΟ.Σ'αύτήδμωςτήνπερίπτωση όκαθορισμός τώνσταθερώνμεγεθώντήςσυσκευήςπρέπεινάπραγματοποιείται σέθερμοκρασία
20"C,γιατίotσυντελεστές διορθώσεως FτοΟπίνακαIδένέχουνύπολογισθεί γιάκοινόγυαλί,τοΟόποιουόσυντελεστής διαστολής είναιμεγαλύτερος
άπ'6,τιστήvπερίπτωση τούγυαλιοϋπυρέξ.
i1)Όδγκοςαυτόςείναιφαινομενικός ,γιατίδένΕχειληφθείύπόνηήΑνωσηπούΑσκείταιάπότόνάέραπάνωστάσταθμά.Είναι,έντούτοις,προτιμότερο νά
λαμβάνεται ύπόψηαύτόςόφαινομενικός δγκος,γιάνάάποφευχθεΐ ήείσαγωγήδιορθώσεως τήςΙδιαςφύσεως,άλλ'άντίστροφης ,σ'αυτέςτιςΙδιεςτις
μετρήσεις .Όπραγματικός όγκοςλαμβάνεται πολλαπλασιάζοντας τόV„έπί0,999857 .

130 Επίσημη Εφημερίδα τώνΕύρωπαϊκών Κοινοτήτων
δπου:
Fόσυντελεστής τούπίνακαI(σελ.0).
pκαίV»είναιτάσταθεράμεγέθητοΟπλωτήρα,πούδένμεταβάλλονται μέτήνάνωσητοΰάέρα,γιατίαύτή
άντισταθμίζεται άπότήνίδιαάνωσηπούάσκείταιστόνόμοιοπλωτήρατήςάριστερής πλάστιγγας .
Τεχνικήτήςμεθόδου
Όπλωτήραςτήςδεξιάςπλάστιγγας βυθίζεταιστόνγεμάτομέοίνοήγλεΰκοςΰποδοχέαμέχριτήχαραγή.
Έστωt"Cήθερμοκρασία τοδύγροΰκαίp"τάσταθμάπούέπαναφέρουν τήνισορροπία .'Hφαινομενική
πυκνότητα ptπροκύπτει άπότήνέξίσωση :
(p"—p)
et=y+0-0012
Hπυκνότητα στούς20"Cύπολογίζεται μέτήβοήθειατώνπινάκωνII,IIIκαίIVέάνοίπλωτήρεςείναιάπό
γυαλίπυρέξκαίμέτήβοήθειατώνπινάκωνV,VIκαίVIIέάνοίπλωτήρεςείναιάπόκοινόγυαλί.
Ήχρήσηαότόματου ύδροστατικοΰ ζυγούέπιτρέπεται έάνμέτήχρησιμοποίησή τουμπορείνάπροσδιοριστεί
ήπυκνότητα στούς20°Cμέτήνίδιαάκρίθειαπούπροσδιορίζεται μέτόνύδροστατικό ζυγόπούπεριγράφεται
πιόπάνω.

Επίσημη'Εφημερίδα τώνΕυρωπαϊκών Κοινοτήτων 13
2.ΑΛΚΟΟΛΟΜΕΤΡΙΚΟΣ ΤΙΤΛΟΣ
(Αλκοολικός βαθμόςκατ'δγκο)
2.1.ΟΡΙΣΜΟΣ
Όκτηθείςάλκοολομετρικός τίτλοςέκφράζεται μέτόσύμβολο«%vol»καίισούταιμετόνάριθμότώνλίτρων
αιθυλικής (*)άλκοόλης πούπεριέχονται σέ100λίτραπροϊόντος ,τώνδύοτούτωνόγκωνμετρουμένων σέ
θερμοκρασία 20°C(2).
2.2.ΑΡΧΗΤΩΝΜΕΘΟΔΩΝ
α)Γιάτούςοίνους:
αα)μέθοδοςάναφορδς :διπλήάπόσταξη καίπροσδιορισμός τήςπυκνότητας τοϋάποστάγματος μέτή
μέθοδοτήςληκύθου .Ότίτλοςπροσδιορίζεται μέπροσέγγιση 0,05%volπερίπου *
θβ)μέθοδοισυνήθεις :
—πρώτησυνήθηςμέθοδος :άπλήάπόσταξη τοΰυγρού,άφοδπροηγουμένως καταστείάλκαλικό ,καί
μέτρησητοΰτίτλουτοΰάποστάγματος μέάραιόμετρα .Ότίτλοςπροσδιορίζεται μέπροσέγγιση
0,1%volπερίπου,
—δεύτερησυνήθηςμέθοδος :άπλήάπόσταξη τοΰύγροΰ,άφοΰπροηγουμένως καταστείάλκαλικόκαί
μέτρησητοΰτίτλουτοΰάποστάγματος μέτήβοήθειαύδροστατικοΰ ζυγοΰ.Ότίτλοςπροσδιορίζε­
ταιμέπροσέγγιση 0,1%volπερίπου .
β)Γιάτάγλεύκηκαίτάγλεύκηπούέχουνμερικώςζυμωθείκαίέχουνκτηθένταάλκοολομετρικό τίτλοϊσοή
μικρότερο τών6%vol:
αα)μέθοδοςάναφοράς :χημικόςπροσδιορισμός άλκοόλης·
θβ)μέθοδοισυνήθεις :οίμέθοδοιπούάναφέρονται πιόπάνωύπόα)ββ).
2.3.ΜΕΘΟΔΟΣ ΑΝΑΦΟΡΑΣ ΓΙΑΤΟΥΣΟΙΝΟΥΣ
Συσκευές
1.Συσκευήάποστάξεως :ήσυσκευήαύτήάποτελεΐται άπόσφαιρικήφιάλη1000mlμέέσμυρισμένο στόμιο,
πάνωστήνόποίαδχειτοποθετηθεί στήληάποστάξεως μήκους20cmή,στήνάνάγκη,έπίθεμαKjeldahl,
ώστενάάποφευχθεΐ ήδιέλευσηούσιώνπούπροκαλοΰν σφάλμαέπίπλέονστόάποτέλεσμα προσδιορισμού
τήςπυκνότητας .ΓιάνάάποφευχθεΤ έπίσηςπυρόλυσητώνέκχυλισματικών ούσιώνκατάτήθέρμανση μέ
γυμνήφλόγα,ήφιάλητοποθετείται πάνωσέδίσκοπούφέρειστόκέντροστρογγυλό άνοιγμαδιαμέτρου 8
cm.Όάτμόςδιοχετεύεται μέσαάπόψυκτήραWest(3),κάθετατοποθετημένο ,στόάκροτοΰόποιου
προσαρμόζεται σωλήναςκατάλληλου μήκουςώστενάάγγίζειτόνπυθμένατήςόγκομετρικής φιάλης,στήν
όποίασυλλέγεται τόάπόσταγμα .Κατάτόθέρος,δσοδιαρκείήάπόσταξη ,ήφιάληαύτήπρέπεινάείναι
βυθισμένη σέπαγωμένο νερό.
Μπορείνάχρησιμοποιηθεί όποιοσδήποτε άλλοςτύποςάποστακτικής συσκευής ,ύπότήνπροϋπόθεση δτι
ήσυσκευήαύτήθάάνταποκρίνεται στίςάκόλουθες προϋποθέσεις :δταν200mlύδροαλκοολικοΰ μείγματος
10%volάποστάζονται πέντεφορέςστήσειρά,τότελικόάπόσταγμα πρέπεινά£χειάλκοολομετρικό τίτλο
τουλάχιστον 9,9%vol.Δηλαδήδένπρέπεινάέπέρχεται άπώλειασέάλκοόλημεγαλύτερη τών0,02%vol
κατάτήδιάρκειακάθεάποστάξεως .
2.Λήκυθος :ήσυσκευήαύτήείναιάκριβώςδμοιαμέέκείνηπούπεριγράφεται στήμέθοδοπροσδιορισμοΰ τής
πυκνότητας .Τόγεμάτοάπόθαροπρέπει,στήνπροκειμένη περίπτωση ,νάέχειμάζαέλάχιστα μόνο
μεγαλύτερη (τόπολύ1έως2g)τήςμάζαςτήςληκύθουδτανείναιγεμάτημένερό.Όκαθορισμός τών
σταθερών μεγεθώντηςγίνεταιάκριβώςδπωςκαίπροκειμένου γιάτόνπροσδιορισμό τήςπυκνότητας
(κεφάλαιο «Πυκνότητα καίσχετικήπυκνότητα στούς20°C»,σελίδα118).
Τεχνικήτήςμεθόδου
Στίςπεριπτώσεις νέωνοϊνων,καθώςκαίάφρωδώνοίνων,ήμεγαλύτερη ποσότητατοΰδιοξειδίου τοΰάνθρακα
()Καθώςστήνπράξηδένδιαχωρίζεται άπόλυταήαιθυλικήάλκοόληάπότάόμόλογάτηςπούβρίσκονται σέμικρέςποσότητες στουςοίνους,τόσύνολο
τώνπτητικώνάλκοολών μετριέταιώςαιθυλικήάλκοόλη .Επίσηςσυμπροσδιορίζεται ήάλκοόλητώνδιαφόρωνέστέρωντούοίνου."
(2)*Ηποσότητατήςάλκοόληςμπορείέπίσηςνάέκφραστεΐσέγραμμάριαάνάλίτροστούς20"Cπολλαπλασιάζοντας τόνκατ'δγκοάλκοολομετρικό τίτλομέ
τόσυντελεστή 7,8924.
(3)"Oψυκτήραςάποτελεΐται άπόγυάλινοκύλινδροτοποθετημένο μέσασέγυάλινομανδύα,τοΟόποίουήέσωτερικήδιάμετροςείναιμεγαλύτερη τής
έξωτερικής διαμέτρου τούπρόςψύξηκυλίνδρου μόνοκατά1mm.Κατ'αύτότόντρόποτόκρύονερόκυκλοφορεί μέμεγάληταχύτηταπάνωστά
τοιχώματα πούπρέπεινάψυχθούν .

132 Επίσημη Εφημερίδα τώνΕύρωπαϊκών Κοινοτήτων
άπομακρύνεται μέάνακίνηση 250mlδείγματοςμέσασέφιάλη500ml,ήέσωτερική έπιφάνειατήςοποίαςέχει
προηγουμένως έπικαλυφθεϊ μέσιλικόνη (3σταγόνεςδιαλύματος 1%)καίστήσυνέχειαέχειστεγνώσει .
1.'Απόσταξη :όοίνοςφέρεταισέόγκομετρική φιάλη200ml,τήςόποιαςόλαιμός6χειέσωτερική διάμετρο
όχιμεγαλύτερη τών12mm.Μετριέται ήθερμοκρασία τουκαίήφιάλησυμπληρώνεται μέχριτήχαραγή .
Μπορείνάχρησιμοποιηθεί φιάλημεγαλύτερου ήμικρότερου όγκου,άλλάδχιμικρότερου τών150ml.
Όπεριεχόμενος στήνόγκομετρική φιάληοίνοςφέρεταιστήσφαιρικήφιάλητήςσυσκευήςάποστάξεως ,
στήνόποίαείναιτοποθετημένα καμιάδεκαριάτεμάχιαπορώδουςάνενεργοΰ ύλης(έλαφρόπετρα ,γυάλινα
σφαιρίδια κλπ.).Ήόγκομετρική φιάληξεπλένεται τέσσεριςφορέςμέ5mlύδατος.Στήσφαιρικήφιάλη
προστίθενται 10mlγάλακτοςάσβέστου (120gCaOάνάλίτρο).ΤόχρώματοΟοϊνουπρέπεινάμεταβληθεί
λόγωάλκαλικότητας .Σέπεριπτώσεις οϊνωνπολύόξινωνήξιδιασμένων κλπ.,προστίθεται γάλαάσβέστου
μέχρισαφήέξουδετέρωση τήςοξύτητας ώςπρόςφαινολοφθαλεΐνη (σταγονοδοκιμασία έξωτερική ).Τό
άπόσταγμα συγκεντρώνεται στήνίδιαόγκομετρική φιάληπούχρησιμοποιήθηκε γιάτήμέτρησητοΰ
οίνου,στήνόποίαέχουντοποθετηθεί προηγουμένως 10mlνεροΰ,έντόςτώνόποιωνπρέπεινάβυθίζεται ή
άκρητοΰσωλήνατοΰπροσαρμοσμένου στήνέξοδοτοΰψυκτήρα .
Πρέπεινάσυγκεντρωθεί άπόσταγμα όγκουίσουπρόςτά3/4περίπουτοΰάρχικοΰόγκου.
Τόάπόσταγμα αύτόάποστάζεται έκνέου,άλλ'αύτήτήφοράστήσφαιρικήφιάληάποστάξεως προστίθεται
1mlδιαλύματος 10%θειικούοξέος.Στήνίδιααύτήφιάληπροστίθενται τάτεμάχιατήςάνενεργοΰ
πορώδους ύλης,όπωςκαίπροηγουμένως ,ήδεόγκομετρική ξεπλένεται τέσσεριςφορέςμέ5mlνερό.
Τόνέοάπόσταγμα συλλέγεται στήνϊδιαάρχικήόγκομετρική φιάλη,όπωςάκριθωςκαίκατάτήνπρώτη
άπόσταξη .Μετάάπόάνακίνηση ,συμπληρώνεται όδγκοςμέχριτήχαραγή,μένερόσέθερμοκρασία Ιδια
περίπουμέτήνάρχική(διαφορά±2"Cπερίπου).
2.Μέτρησητήςπυκνότητας τοΰάποστάγματος :γεμίζεταιπροσεκτικά ήλήκυθοςμέτόάπόσταγμα θερμο­
κρασίαςπεριβάλλοντος ,φέρεταιστόνμονωμένοχώροδπουβρίσκεται όζυγός,καίπεριστρέφεται περίτόν
δξονάτηςδυότρειςφορέςώστενάάνακινηθεϊ τόυγρόμέχριςότουήένδειξητοΰθερμομέτρου παραμείνει
σταθερή .Συμπληρώνεται άκριθώςόόγκοςμέχριτόάνωάκροτοΰπλευρικοΰ σωλήνα,όόποιοςστή
συνέχειασφογγίζεται .Τοποθετείται τό«πώμα-δέκτης »καίμετριέται ήθερμοκρασία t"Cμέτήνίδια
προσοχήπούμετρήθηκε καίπροηγουμένως ,σφογγίζεται μέέπιμέλεια ήέξωτερική έπιφάνεια τήςληκύθου
καίζυγίζεται ."Εστωp"τόβάροςπούέπιφέρειτήνισορροπία .
Ήδιαφοράp+m—p"μεταξύτοΰδιορθωμένου άπόθαρου καίτήςμάζαςp"δίνειτήμάζατοΰύγροΰπού
περιέχεται στήλήκυθο(διόρθωση ώςπρόςτήνάνωσητοΰάέρα).
Ήφαινομενική πυκνότητα υπολογίζεται διαιρώντας αύτήτήνπυκνότητα μέτόνόγκοτήςληκύθουστούς
20"C.
3.Χρήσητοΰπίνακατώνφαινομενικών πυκνοτήτων ριτώνύδραλκοολικών μειγμάτων ,πούπροκύπτει άπό
τόνδιεθνήπίνακα:άνευρίσκεται κατ'άρχήνστόνπίνακαόάκέραιοςβαθμόςθερμοκρασίας ,όάμέσως
μικρότερος τήςθερμοκρασίας t"τοΰάποστάγματος .Στήνόριζόντια γραμμήτώνπυκνοτήτων πούάντι­
στοιχοΰνσ'αύτόντόβαθμόάνευρίσκεται ήπυκνότητα πούείναιάμέσωςμεγαλύτερη τήςφαινομενικής
πυκνότητας pu"Εστωp'.Στήσυνέχεια ,μέτήβοήθειατήςδιαφοράςπούάναγράφεται άκριθώςκάτωάπ'
αύτήτήνπυκνότητα p',ύπολογίζεται (μέτήμέθοδοτώντριών)ήπυκνότητα pστόνάκέραιοαύτόβαθμό
θερμοκρασίας .
Στήσυνέχειαύπολογίζεται ήδιαφοράμεταξύαυτήςτήςπυκνότητας pκαίτήςp'.Ήδιαφοράαύτή
διαιρείται μέτόνάριθμόπούάναγράφεται στάδεξιάτήςπυκνότητας /)'.Όλόγοςδίνειτάδεκαδικάψηφία
τοΰάλκοολομετρικοΰ τίτλου,ένώόάκέραιοςάριθμόςάναγράφεται στήνκορυφήτήςστήλης,στήνόποία
περιλαμβάνεται ήπυκνότητα p'.
Σημείαχτη :Μποροΰν νάάποφευχθοΰν όλοιοιύπολογισμοί ,άνσυντάξουμε μιάφοράκαίγιάπάνταέναν
πίνακαγιάκάθελήκυθο,όόποιοςνάδίνειτάσταθμάp"πούέπαναφέρουν τήνίσορροπία τοϋ
ζυγοΰγιάκάθεάλκοολικό βαθμόκαίκάθε«άκέραιη»θερμοκρασία .
Όπίνακαςαύτόςύπολογίζεται μέτήβοήθειατοΰπίνακατώνφαινομενικών πυκνοτήτων άνάάλκοολομε­
τρικότίτλοκαίάκέραιοβαθμόθερμοκρασίας ,άνπολλαπλασιάσουμε τίςπυκνότητες τοΰπίνακαμέτόν
όγκοτήςληκύθουστούς20°Cκαίάφαιρέσουμε αύτέςτίςμάζεςάπότόβάροςp+m.
'Απ'αύτόντόνπίνακαπούέχεισυνταχθεί άνάάκέραιοάλκοολικό βαθμό(%vol)καίάνάάκέραιοβαθμό
θερμοκρασίας ,μπορεί,έάνκρίνεταιχρήσιμο,νάπροκύψουν κατάάριθμητική προέκταση τάβάρηp"άνά
δέκατοτοΰάλκοολικοΰ βαθμοΰ,έκφρασμένου σέ%vol,καίάνάδέκατοτοΰθαθμοΰτήςθερμοκρασίας .

Επίσημη Εφημερίδα τώνΕυρωπαϊκών Κοινοτήτων 133
Παράδειγμα ύπολογισμοϋ τοΰάλκοολομετρικοβ τίτλουοίνου
Τάσταθεράμεγέθητήςληκύθουκαθορίζονται καίύπολογίζονται δπωςάκριθώςπεριγράφεται στόκεφάλαιο
«Πυκνότητα καίσχετικήπυκνότητα »(σελ.118).
Αριθμητικά παραδείγματα 'Υπολογισμοί
1.Ήλήκυθος,γεμάτημέάπόσταγμα ,ζυγίζε­
ται.
t"C =18,90"C
t"Cδιορθωμένη =18,70"C
p" =2,8074gΑπόβαρογεμάτο=λήκυθος+άπόσταγμα
στούςt"C+p"
p-I-m—p"=μάζατοΰάποστάγματος
στούςt"C
Φαινομενική πυκνότητα στούςt"C1050698—2-8074=102-2624g
p+m—p
όγκοςληκύθουστούς20"C102-2624
eitn~1040229-0'983076Qt
2.'Υπολογισμός τοΰάλκοολομετρικοΰ τίτλου.Στόνπίνακατώνφαινομενικών πυκνοτήτων καιεπίτής
γραμμής 18"C,ή0,98398είναιήπιόμικρήπυκνότητα ,
ήάμέσωςμεγαλύτερη τήςφαινομενικής πυκνότητας
0,983076πούύπολογίστηκε πιόπάνω.Αύτήβρίσκεται
στήστήλη11%vol.
'Επομένως ήπυκνότητα στούς18°Cείναι:
(98307,6+0,7x22)ΙΟ"5=0,98323
0,98398-0,98323=0,00075 Γίνεταιχρήσητώνπινάκωντώνφαινομενι­
κώνπυκνοτήτων γιάύδροαλκοολικά διαλύ­
ματασέδιάφορεςθερμοκρασίες ,δπωςπερι­
γράφεταιπιόπάνω.Τόδεκαδικόμέροςτοΰάριθμοΰπούέκφράζέιτόνάλ­
κοολομετρικό τίτλοείναι75/114=0,65.
"Αραόάλκοολομετρικός τίτλοςείναι:11,65%vol.

34 'Επίσημη'Εφημερίδα τώνΕυρωπαϊκών Κοινοτήτων
ΔΙΕΘΝΗΣ ΑΛΚΟΟΛΟΜΕΤΡΙΚΟΣ ΤΙΤΛΟΣ ΣΤΟΥΣ20°C
Πίνακαςφαινομενικών πυκνοτήτων ύδραλκοολικών μειγμάτων-λήκυθοςάπόγυαλίκυρέξ-πυκνότητα στούςt*Cδιορθωμένη ώς
πρόςτήνΑνωσητοΰάέρα
Άλκοολομετρικός τίτλοςκατ'δγκο%vol
1-36 1-26θερμοκρασίες ("C)0 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11
0999-64 1-50998-14 1-44996-70140995-30 1-35993-95 1-30992-65124991-41 1-19990-22 1-14989081:10987-98 1-05986-931-00985-930-95
+0-07 +0-06 +0-06 +006 +0-06 +0-06 +006 +005 +0-04 +003 +0-02 +0-01
1999-711-51998-20 1-44996-76 1-40995-36 1-35994-01 1-30992-71 1-24991-47 1-20990-27 1-15989121-11988-01 1-06986-95 1-01985-940-97
+0-05 +0-05 +0-04 +0-04 +0-04 +0-04 +003 +003 +002 +002 +0-01 0-00
2999-76 1-51998-25 1-45996-80 1-40995-40 1-3599405 1-30992-75 1-25991-501-20990301-16989-14 1-11988-03 1-07986-96102985940-98
+0-03 +0-03 +0-03 +002 +0-02 +P-02 +002 +001 +001 0-00 0-01 0-02
3999-79 1-51998-28 1-45996-83 1-41995-42 135994-071-30992-77 1-25991-52 1-21990-31 1-169891511298803 1-0898695103985-92100
+0-02 +002 +001 +002 +001 +001 0-00 οοο 0-01 002 0-03 004
4999-81 1-51998-30 1-46996-84 1-40995-44 1-3699408 1-30992-78 1-26991-52 1-21990311-17989141-1398801 1-09986921-04985-881-00
000 0-00 000 000 001 0-02 002 002 002 003 004 0-05
5999-81 1-51998-301-46996-84 1-40995-44 1-37994-07 1-31992-76 1-26991-50 ιΐ·2ί99029 1-17969-12 1-14987-98 1-10986-88105985-83 1-01
001 0-01 σοι 0-02 001 002 0Vu 0-04 005 αο5 005 0-06
6999-80 1-51998-29 1-46996-83 1-41995-42 1-36994-06 1-32992-74 1-27991··;;5-22990-2511898907 11498793 1-10986-83 1-06985-77103
003 003 003 003 004 004 0-04 005 006 0-07 008 009
7999-77 1-51998-26 1-46996801-41995-39 1-37994021-32992-70 1-27991-43 1-23990-20 1-1998901 1-15987-86 1-11986-751-07985-68 1-03
0-05 0-04 004 0-05 0-05 0-05 0-05 0-06 0-06 007 0-08 0-09
8999-72 1-50998-22 1-46996-76 1-42995-34 1-37993-97 1-32992-65 1-27991-3812499014 1-1998895116987-79 1-12986-67108985-591-05
005 006 0-06 0-06 0-06 0-06 0-07 007 0-08 0-09 0-10 0-11
9999-67 1-51998-16 1-46996-70 1-42995-28 1-37993911-32992-591-28991-31 1-24990071-20988-871-17987-70 1-13986-571-09985481-06
0-07 0-07 007 0-07 007 008 0-08 009 0-09 0-10 0-11 0-12
10999-60 1-51998-09 1-46996-63 1-42995-21 1-37993841-33992-51 1-28991-23 1-25989981-20988-781-11987-60 1-1498646110985-361-06
0-09 0-09 0-09 0-08 0-09 0-09 0-10 0-10 0-11 011 0-12 0-13
11999-51 1-51998-00 1-46996-54 1-41995-13 1-38993-75 1-33992-42 1-29991-13 1-25989-88 1-21988-671-1898749 1-1S986-34 1-11985-231-07
0-10 009 009 0-10 0-10 0-11 0-11 0-11 0-12 0-13 0-13 0-14
12999-41 1-50997-91 1-46996-45 1-4299503 1-38993-65 1-34992-31 1-2999102 1-25989-771-22988-551-19987-36 1-15986-211-12985-091-09
0-11 0-11 0-11 0-11­ 0-11 0-11 0-12 0-12 0-13 0-14 0-15 016
1399930 1-50997-80 1-46996-341-42994-92 1-38993-541-34992-201-30990-90 1-25989-651-23988421-20987-221-16986061-13984-93109
0-12 0-12 0-12 0-13 0-13 0-13 0-13 0-14 0-14 0-15 016 0-16
14999-181-50997-68­1-46996-22 1-43994-791-38993-41 1-3499207 1-30990-77126989-511-23988-28 1-2198707 1-17985-901-13984-77 1-11
0-13 0-14 0-14 0-13 0-13 0-14 0-14 0-15 0-16 0-16 0-17 0-18
15999-05 1-51997-54 1-46996081-42994-66 1-38993-28 1-35991-93130990631-27989'361-24988121-21986-91 1-18985-731-14984-59 112
015 0-14 0-14 0-15 0-15 0-15 0-16 0-16 0-17 0-17 0-18 0-19
16998-90 1-50997-40 1-46995-94 1-43994-51 1-38993-13 1-35991-78 1-31990471-27989201-25987-95 1-21986-741-19985-551-1598440113
0-16 0-16 0-16 0-16 0-16 0-17 0-17 018 0-18 0-19 0-19 0-20
17998-741-50997-24 1-46995-78 1-43994-35 1-38992-97 1-36991-61­1-31990-30 1-2898902 1-25987-771-22986-551-1998536116984201-14
0-17 0-17 0-17 0-16 0-17 0-17 0-18 0-18 0-19 0-20'0-21 0-22
18998-57 1-50997071-46995-61 1-42994-191-39992-80 1-36991441-32990-121-28988-841-26987-581-23986-35120985151-17983981-14
0-18 0-18 0-18 0-19 0-19 0-19 0-19 0-20 0-20 0-20 0-21 0-22
19998-391-50996-89 1-46995-43 1-43994-001-39992-61J-36991-251-32989-931-29988-64 1-26987-381-23986-15 1-21984-941-18983761-16
0-19 0-19 0-19 0-19 0-19 0-19 0-20 0-20 0-21 0-22 0-23 0-24
20998-20 1-50996-70 1-46995-24 1-43993-811-39992-42 1-36991-061-33989-731-29988-441-27987-171-24995-931-22984711-19983-52116992-42 1-29
130
21998-00 1-50996-50 1-46995-04 1-43993-61
22
1-50 1-41 1-38 1-35
n996030 1 2 3 I* 5 6 7 8 9 10 11
20998-201-50996-70146995-24143993-81 1-3999242 1-36991-06 1-33989-73 1-29988441-27987-171-24985931-22984-711-19983-521-16
0-20 0-20 0-20 020 0-21 0-21 0-21 0-22 0-22 023 0-24 0-24
21998-00 1-50996-50 1-46995-04143993-61140992-21 1-36990-851-33989-521-30988-221-2798695125985-70 1-23984471-1998328MS
0-21 0-21 0-21 0-21 0-21 0-22 0-22 0-23 0-24 0-24 0-24 0-26
22997-79 1-50996-29146994-831439934014099200 1-37990-63 1-33989-30 1-31987-99128986-711-25-985461-23984-23 1-219*302118
0-22 0-22 023 0-23 0-23 0-23 0-24 0-24 0-24 0-25 0-26 025
23997-57 1-50996-07 1-4799460143993-17140991-77 1-37990-401-34989-06 1-31­987-751-28986471-26985-21 1-24983-971-20982-77120
0-24 023 0-23 0-23 0-24 0-24 0-24 0-25 0-26 0-26 0-27 029
24997-33149995-84147.99437143992-94141991-53 1-37990-161-34988-82 1-32987-501-29986-211-26984-95 1-25983-70122982481-20
0-24 0-25 0-24 0-25 0-24 0-25 0-26 0-26 0-26 0-27 0-28 0-28
25997-09 1-50995-59 1-46994-13144992-69 1-40991-29 1-38989-91 1-35988-561-32987-241-29985-951-27984-681-26983421-22982-20 1-21
0-25 0-25 0-26 0-25 0-26 0-26 0-26 0-26 0-28 0-28 0-28 0-30
26996-84 1-50995-34 1-47993-87143992-44 1-4199103 1-38989-65 1-35988-30 1-32986-98 1-31985-671-2798440126983-14 1-24981-90 1-22
0-26 0-26 0-26 0-27 0-27 0-27 0-27 0-2» 0-28 0-29 0-30 0-30
27996-58 1-50995-08147993-61144992-17141990-76 1-38989-381-35988-03 1-33986-70 1-31985-391-28984-111-27982-84 1-24981-60123
0-27 0-27 0-27 0-27 0-28 0-28 0-29 0-29 0-29 0-30 0-31 0-32
28996-31 1-50994-81 1-47993-34 1-44991-90142990-48 1-38989-10 1-36987-74 1-3398641 1-31985-101-29983-811-28982-531-25981-28 1-23
0-28 0-28 0-28 0-29 0-28 0-29 0-29 0-30 0-31 Οβί 0-31 0-32
29996031-50994-53147993-06145991-61141990-20 1-39988-811-3698745 1-34986-11 1-32984-791-29983:50 1-28982-22126980-96 1-24
0-28 0-29 0-29 0-29 0-30 0-30 0-31 0-31 0-31 0-32 0-32 0-33
30995-75 1-51994-24147992-77145991-32142989-90 1-39988-511-37987-14134985-801329844$1-30983-181-28981-901-27980-63 1-25
0-30 0-30 0-30 0-30 0-31 0-31 0-31 0-31 032 0-33 0-34 0-34
31995-45 1-51993-94­1479924714599102143989-59 1-39988-201-37986-83 1-3498549 1-33984-16 1-31982-85 1-29981-561-27980-29126
0-31 0-31 0-31 0-32 0-31 0-32 0-32 0-33 033 0-34 0-35 O-36
32995-14 1-51993-6314799216146990-70142989-28140987-88 1-37986-51 1-35985-161-33983-831-32982-51130981-21 1-28979-931-26
0-31 0-31 0-32 0-32 0-32 0-33 0-33 0-34 0-35 0-35 0-35 0-35
33994831-51993-32148991-84146990-38142988-96141987-551-37986-18 1-36984-82 1-34983481-32982-16 1-30980-86 1-28979-58 1-28
0-32 0-33 0-33 0-33 0-35 0-34 0-35 I0-35 0-34 0-35 0-36 0-37
1-28 34994-51 1-52992-99 1-48991-51 1-46990-05144988-61 1-40987-21 1-38985-83 1-3698447 1-33983-141-33981-81 1-31980-50 1-29979-21
0-33 0-33 0-34 035 0-34 0-35 0-35 0-35 0-36 0-36 0-36 0-37
35994-18 1-52992-66149991-17147989-70143988-27 1-41986-86 1-3898548 1-36984-12 1-34982-78 1-3398145 1-31980-14 1-30978-841-29
0-34 0-35 0:35 0-35 0-35 0-35 0-35 0-36 0-36 0-37 0-37 0-38
36993-84 1-53992-31149990-82147989-35143987-92141986-51 1-38985-13 1-37983-76 1-3498242 1-3498108 1-31979-77 1-3197846 1-29
0-35 0-35 0-36 0-35 0-36 0-36 0-37 0-37 0-38 0-37 0-39 0-39
3799349 1-53991-96 1-5099046 1-46989-00144987-5614198615139984-76 1-37983-39 1-35982-04 1-33980-71133979-38 1-31978-07h30
0-36 0-36 0-36 0-37 0-37 0-37 0-37 0-37 038 0-39 0-38 0-39
38993-13 1-53991-60 1-50990-10147988-63 1-44987-19141985-78 1-39984-3913798302 1-36981-66 1-3498032112979-00 1-32977*68 1-31
0-36 0-37 0-37 0-37 0-38 0-38 0-38 0-39 0-38 0-39 040 0-40
39992-77 1-54991-23 1-50989-73147988-26145986-81 1-4198540 1-3998401 1-38982-63 1-35981-28 1-35979-93 1-33978-60 1-3297728 1-32
0-37 0-37 0-38 0-39 0-38 039 0-39 0-39 040 039 040 041
40992-40 1-54990-86 1-51989-35148987-87 1-4498643142985-01 1-39983-62 1-38982-24136980-^8 1-34979-541-^4978-20 1-33976-87 1-32θερμοκρασίες ("C)
32995-14 1-51993-63 1-47992161-46990-70 1-42989-28 1-40987-88 1-37

135Επίσημη Εφημερίδα τώνΕυρωπαϊκών ΚοινοτήτωνΘερμοκρασίες ("Ci10 U 12 13 14 1* 16 17 18 19 20 21
0986-93 100985930-95984-960-92984-060-88983-180-84982-340-80981-540-78980-760-75980010-73979-280-72978-56070977-860-70
+0-02 +0-01 001 »01 0-03 »04 0-07 0-08 0-10 012 0-14 017
1986951-01985-940-97984-97 0-92984-050-90983-150-85982-30 0-83981-470-79980-68»77979-910-75979160-74978420-7397769»72
+0-01 0-00 0-01 »03 »04 »07 008 010 012 014 0-16 »18
2986961-02985-940-98984960-94984-02 0-91983-110-88982-23 0-84981-39 0-81980-580-79979-790-7797902076978-26075977-510-74
»01 0-02 0-04 »06 006 »07 009 0-11 013 015 0-17 »19
398695 1-03985-92 1-00984-92»95983-970-92983-05089982-160-86981-300-83980470-81979-660-79978-87»78978-09»77977-32»77
0-03 0-04 ­ 0Ό4 »06 »07 0-09 »10 0-12 0-14 016 0-18 020
498692104985-88 100984-880-97983-91»93982-98 0-91982-07 0-87981-200-85980-350-83979-52»81978-710-80977-91079977-120-79
0-04 0-05 0-06 0-07 0-09 0-10 012 0-14 015 0-17 0-19 0-22
5986881-05985-83 1-01984-82 0-98983-84 0-95982890-92981-970-89981-080-87980-210-84979370-83978-54082977-72»82976-90»80
0-05 0-06 »08 0-09 0-10 012 0-13 014 »17 »19 »21 »22
6986-83 106985-77 1-03984740-99983-750-96982-79094981-85 0-90980-950-88980-07087979-200-85978-35084977-51»83976-68»83
0-08 0-09 0-09 »10 »12 0-13 015 »16 »18 »19 »21 »23
7986751-07985-68 1-03984-65 1-00983-65 0-98982-670-95981-72092980-80089979-9108997902»86978-16086977-30»8597645»85
0-08 0-09 011 0-13 0-13 0-14 015 »18 »19 »21 »23 025
8986671-08985-59 1-0598454102983520-98982-54096981580-93980-65092979-73090978830-88977-95»88977-07»87976-20»87
010 0-11 012 0-12 0-14 0-16 018 019 021 022 0-24 0-26
998657 1-09985-48106984421-02983-40 1-00982-40098981-420-95980-47»93979-540-92978-620-89977-73»90976-830-89975-94»89
011 0-12 0-12 0-14 016 0-17 018 0-20 0-20 023 024 0-26
10986-46 1-10985-36 1-06984-30 1-04983-26 1-02982-240-99981-25 0-96980-290-9597934092978-42»92977-500-91976-59»91975-68091
0-12 <Μ3 0-14 »16 016 017"' 019 0-20 0-23 025 »27 029
U986-34 1-11985-23107984-16 1-06983101-02982-08 1-00981-08 0-9898010096979-140-95978190-94977-25093976-320-93975-39»92
013 0-14 0-16 01* 0-18 019 0-21 0-22 0-24 0-25 0-27 028
12986-21112985-09 1-09984-00 1-06982-94104981-90 1-0198089100979-890-97978-92»97977-950-95977-00»95976-05»94975-11»95
0-15 016 016 018 0-19 0-20 0-21 0-23 »24 026 0-28 0-30
13986-06 1-13984-93 1-09983«4108982-76 1-05981-71 1-0298069101979680-99978-69098977-71»97976-740979757709697481096
0-16 0-16 0-18 »18 0-20 0-22 023 0-24 0-26 0-27 0-28 0-30
14985-90 1-13984-77 1-11983-66 1-08982-58 1-07981-51 104980471-02979-45 1-0097845 10097745»989764709897549098974-51»98
0-17 0-18 0-19 0-20 0-21 0-22 0-24 0-25 026 028 030 0-32
15985-73 1-14984-59 1-12983-47 1-0998238108981-30 1-0598»25104979211-01978-20 1-01977-19 1-00976-19too975-19 1-00974191-00
0-18 0-19 0-20 0-22 0-22 0-24 0-24 0-27 0-28 0-30 031 0-32
16985-55 1-15984-40 1-13983-27 111982161-08981-08 1-07980-01 104978-97104977-93 1-02976-91 1-02975-89 1-01974-88 1-01973-87 1-02
0-19 0-20 0-21 0-22 0-23 0-24 0-26 0-27 0-29 030 0-32 033
17985-36 1-16984-20 1-14983-06 112981-94109980-85 1-08979-77 1-06978-71 1-05977-66104976-62 1-03975-59 1-03974-56 1-02973-54104
0-21 0-22 0-22 0-23 0-25 »26 0-27 0-28 0-29 »31 0-32 »35
18985-15 1-17983-98 1-14982-84 1-13981-71 1-11980-60109979511-0797844 1-06977-38105976-33 1-05975-28 1-04974-24105973191-05
0-21 0-22 0-24 0-24 0-25 0-26 0-28 0-29 0-31 0-32 034 »35
19984-94 1»8983-76 1-16982-60 1-13981<471-1298»351-10979-25 109978-161-0797709107976-02 1-06974-96 1-06973-90 1-06972-84 1-06
0-23 0-24 0-24 0-26 0-27 0-28 0-29 0-30 0-31 033 0-34 »36
20984-71 1-19983-52 1-16982-36 1-15981-21 1-13980-08 1-11978-97 110977-87108976-79108975-71108974-63107973-56108972-48108
10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21
20984-7111998Î-52116982-36 1-15981-21 1-13980-08 1-11978-97 1-10977-87108976-79108975-71108974-6310797356108972-48 1-08
024 0-24 0-26 »26 0-27 0-28 029 »31 033 0-34 0-36 0-37
21984-471-19983-28118982-10 1-15980-95 1-14979-81 1-1297869 1-11977-58 11097648 110975-38 109974-29 109973-20 10997211109
0-24 0-26 0-26 0-28 0-29 0-30 0-31 0-33 033 035 036 037
22984-23 1-21983-02 1-18981-84 1-17980-67 1-1597952 1-13978-39 112977-27 1-129761511097505 1-11973-94 1-10972-84 110971-74 1-12
0-26 0-25 0-27'»28 0-29 0-31 032 033 035 »35 0-37 039
23983-971-20982-77 1-20981-57 1-18980-391-16979-J3 1-1597808 113976-95 1-13975-82 112974-70 111973-59 1-1297247 112971-35 113
0-27 0-29 029 »29 0-30 031 033 »33 0-35 »37 »38 040
24983-701-22982-481-20981-28 1-18980-101-17978-93 1-16977-77 1-15976-62 113975-49 114974-35 113973-22 1-1397249 1-1497095 1-14
0-28 0-28 0-29 0-31 032 »33 033 0-35 036 »37 »39 »40
25983421-22982-20 1-21980-99120979-79 1-18978611-17977-44 1-15976-29 1-15975-14 1-15973-99 1-14972-85 1-15971-70 1-15970551-16
0-28 0-30 0-31 031 032 033 0-35 036 037 0-39 »40 041
26983-14 1-24981-90 1-22980-68 1-2097948 1-19978291-18977-11 1-17975-94 1-16974-78 116973-62 1-1697246 1-16971-30 1-16970141-17
<►30 030 0-31 0-32 0-33 034 035 0-36 »38 039 040 042
27982-84 1-24981-601239803712197916120977-96 119976-77 118975-59 117974-42 1-18973-24 1-17972-07 1-1797»90 11896972 118
»31 »32 0-32 »33 0-34 »35 036 0-38 »38 »40 041 »43
28982-5312598128 1-23980-05 1-22978-83 1-21977-62 120976-42 1-19975-23 119974-04 1-18972-86 119971-67 1-1897»491-2096929120
031 032 0-33 »34 »35 036 037 »38 040 »40 042 043
29982-22 1-2698096 1-24979-72 1-23978-49 1-22977-27 1-21976-06 1-2097486120973-66 1-20972-46 1-1997127 12097007 1-2196886122
032 0-33 0-34 »35 »36 037 038 »40 »41 »43 044 »45
30981-90 1-27980-63125979-38124978141-23976-91 1-2297569 1-2197448 122973-26 121972-05 1-2197084121969-6312296841 123
0-34 0-34 0-35 036 0-37 038 040 040 »41 »42 044 »45
31981561-27980291-2697903125977-78 1-24976-54 1-23975-31 12397408 12297286 1-22971-6412297042 1-23969191-2396796124
0-35 036 0-36 037 038 039 0-39 040 »42 043 044 »46
32981-21 1-28979-93 1-26978-67 1-26977-411259761612497492 1-23973-69 123972461-24971221239699912496875 1-2596750125
0-35 0-35 0-37 037 038 039 040 042 042 »44 045 »46
33980-86 1-28979-58 128978-30 126977-04126975-78 1-25974-53 1-24973-29 1-25972-04 124970«012596955125968301-26967Ό4 127
0-36 0-37 0-37 »38 »39 040 »41 »42 043 »44 »46 »47
34980-50 1-29979-21 1-28977-93 1-27976-661-2797539 126974131-25972-88 126971-62 1-2597»37126969-11 1-279678412796657129
0-36 037 038 0-39 0-39 040 0-42 »42 044 »46 046 »48
35980-14 1-30978-84 1-29977-55 1-28976-27 1-27975001-27973-73 1-27972-46 126971-20 1-27969-93 1-28968651-27967381*29966091-30
0-37 0-38 038 »39 »40 041 042 044 045 045 »47 »48
36979-77 1-3197846 129977-1712997588 1-28974-60128973321-28972-04 1-28970-7612896948 1-28968-20 1-299669113096561132
0-39 0-39 0-40 0-40 »41 042 043 044 045 047 048 »49
37978-38 1-3197807 130976-77 1-29975-48 1-29.974-19 1-29972-90 129971-61 1-29970321-29969-03 1-30967-73 1-3096643 1-31965-12133
0-38 039 040 »41 0-42 043 044 »45 »46 047 049 050
38979001-32977-68 131976-37 1-30975-07 1-30973-77 1-30972-47 130971-17 1-30969-87 1-30968-57 1-3196726132965-94 1-32964-62134
0-40 0-40 041 »42 »42 043 044 »45 »47 048 049 0-50
39978-60 1-32977-28 1-3297596131974-65 1-30973-351-31972-04 1-31970-73131969-42 1-32968101-32966-78 1-3396545 1-3396412136
0-40 0-41 »41 »42 0-43 044 045 »46 »47 048 049 051
40978-20 1-33976-871-32975-55 1-32974-23 1-31972-92 132971-60132970281-32968961-33967-63 1-339663013496496135963611-37Θερμοκρασίες ("Ci

136'Επίσημη 'Εφημερίδα τώνΕυρωπαϊκών ΚοινοτήτωνΘερμοκρασίες ("C)20 21 22 23 24 25 26 27 28 29 30 31
0978-56070977-860-70977-160-69976-470-71975-760-71975050-72974-330-75973580-77972-81»80972-010-83971-18»8797031090
014 017 019 022 024 026 029 031 0-34 036 0-39 041
1978-420-73977-690-72976-970-72976-250-73975-52073974-790-75974-040-77973-27080972470-82971-65»86970-79089969-90092
016 0-18 0-20 0-23 0-25 028 030 0-32 0-34 0-37 039 »41
2978-260-75977-510-74976-770-75976020-75975-27076974-510-77973-740-79972-950-82972-13085971-280-88970400-9196949095
0-17 0-19 022 023 0-26 0-28 031 033 0-36 0-38 »40 »42
3978-09077977-320-77976-550-76975-790-78975-010-78974-230«0973430-81972-62085971-77087970-900-90970Ό00-93969-070-98
0-18 0-20 0-22 0-25 0-27 0-29 031 034 036 »38 040 043
4977-910-79977-120-79976-330-79975-540-80974-740-80973-940-82973-120-84972-280-87971410-8997052»92969-6009696864100
σΐ9 0-22 0-23 0-26 0-27 0-30 0-33 035 0-37 0-39 »42 »44­
5977-720-82976-900-80976100-82975-280-81974-470-83973-64085972-790-86971-930-89971-040-919701309696918»9896820101
0-21 0-22 0-25 0-26 0-29 031 0-33 0-35 0-37 040 0-42 »44
6977-51083976-680-83975-850-83975-020-84974-18085973330-87972460-86971-58091970-67094969730-9796876100967-76 1-03
»2ΐ 0-23 0-25 0-28 0-30 0-32 034 036 038 0-40 »42 »44
7977-300-85976-450-85975-60086974-740-86973-880-87973Ό10-89972120-90971-220-93970-290-96969-33»99968341-0296732106
0-23 0-25 0-27 0-28 031 0-33 0-35 0-37 0-40 042 »43 »46
8977-070-87976-200-87975-330-87974460-89973-570-89972-68091971-770-92970-850-96969-89098968-91100967-91 1-05966-86 1*07
024 0-26 0-28 030 0-31 034 035 038 0-39 041 »44 046
9976-830-89975-940-89975050-89974-160-90973-260-92972-340-92971-420-95970470-979695010096850103967-471-0796640109
0-24 0-26 0-28 0-30 0-33 0-34 0-37 039 041 043 »45 046
10976-590-91975-680-91974-770-91973-860-93972-930-93972-000-95971-050-97970-080-99969-09 1-02968-071Ί)5967-02108965-941-12
0-27 0-29 0-30 0-33 034 036 038 0-40 042 044 046 047
11976-320-93975390-92974470-94973-530-94972-590-95971-640-97970-670-99969-68 1-01968-67104967-631-07966-56109965471-13
0-27 0-28 0-31 0-32 0-34 036 0-38 0·40 042 0-44 »45 »48
12976050-94975-110-95974-160-95973-210-96972-250-97971-280-9997029 1-0196928 1-03968-25106967-1910896611 1-12964-99 1-15
/>•28 0-30 031 0-33 0-35 0-37 0-39 0-41 043 045 »47 »49
13975-770-96974-810-96973-850-97972«80-98971-900-9997051 1-0196990 1-03968-871-05967-821·0β966-741-10965641-1-4964-50117
028 0-30 0-32 0-34 0-36 0-38 040 0-41 043 045 »47 049
14975490-98974-510-98973-53099972-54 1-00971-54 1-01970-53 1-03969501-04968-46107967-391-10966-291-12965171-16964-011-19
0-30 0-32 0-34 0-35 0-37 0-39 040 042 044 046 048 049
15975191-00974191-00973-19 1-00972191-02971-17103970-14 1-04969-101-06968-041-09966-951-12965-83 1-14964691-17963-52 1-21
0-31 0-32 0-34 0-36 0-37 0-39 041 043 045 046 048 0-51
16974-88 1-01973-871-02972-85 1-02971-83 1-03970-80 1-05969-75 1-06968-69 1-08967-61111966501-13965-37 1-18964-211-20963011-22
0-32 0-33 0-35 0-37 039 040 042 044 045 048 0-50 0-50
17974-56102973-54104972-5010497146 1-0597041106969351-08968-271-10967-171-12966-05 1-16964891-1«963-711-20962-511-24
0-32 0-35 0-36 0-37 0-39 041 0-43 0-45 0-47 048 049 »52
18974-24 1-05973-19 1-05972-14 1-05971-09 1-07970-02 1-08968-941-10967-84112966-721-14965-581-17964411-15963-221-23961-99 1-25
0-34 0-35 0-36 0-39 040 042 043 045 047 048 050 »52
19973-90 1-06972-841-06971-78108970-70 108969-62 1-10968-52 1-11967411-14966-27116965-11118963-93 1-21962-72 1-25961471-27
0-34 0-36 0-38 0-39 041 042 045 046 047 049 0-51 0-52
20973-56ι-οβ972-48108971-4010997031110969-21 1-11968-10 1-14966-96 115965-811-17964-641-20963-44 1-23962-2112696055129
20 21 22 23 24 25 26 27 28 29 30 31
20973-56 1-08972-48 1-08971-40 1-09970-31 1-10969-21 1-11968-10 1-14966961-15965-81117964-641-20963-44 1-23962-21 1-26960-951-29
0-36 0-37 0-38 0·40 0-42 044 045 046 .049 050 0-52 »53
21973-201-09972-11 1-09971-02 1-11969-91 112968-79 1-13967-66 1-15966-51 1-16965-351-20964-15 1-21962-94 1-25961-69 1-2796042 1-31
0-36 0-37 040 041 0-42 044 045 048 049 0-51 0-52 »54
22972-84 1-10971-74 1-12970-62 1-12969-50 1-13968-37 1-15967-22 1-16966061-19964-87 1-21963-66 1-2396243 1-26961171-19959-881-32
0-37 0-39 0-40 0-42 043 045 047 048 049 0-51 jO-53 »55
23972-47 1-12971-35 1-13970-22 1-14969-08 1-14967-94 1-17966-77 1-18965-59 1-20964-39 1-22963-17 1-25961-92 1-28960-64131959-33133
0-38 0-40 0-41 0-42 044 0-45 047 049 0-51 »52 »54 »55
24972091-14970-95 1-14969-81 1-15968-66 1-16967-50 1-18966321-20965·121-22963-90124962-661-2696140 1-30960-10 1-32958-78135
0-39 0-40 0-42 043 0-45 0-47 »48 049 0-51f0-53 0-54 »55
25971-70 1-15970-55116969-39 1-16968231-18967-05 1-20965-85 1-2196464 1-23963411-26962-15 1-28960-87 1-31959-56 1-33958-23 1-37
0-40 0-41 0-42 0-44 046 0-47 0-49 0-50 »51 0-53 0-54 »57
26971-30 1-16970-14 1-17968-97 1-18967-79 1-20966591-21965-38 1-23964-15 1-24962-91 1-27961-64 1-30960-34 1-3295902 1-36957-66 1-38
0-40 042 043 045 046 048 049 051 0-53 0-54 056 »56
27970-90 1-18969-72 1-18968-54 1-20967-34 1-21966-13 1-23964901-24963-66 12696240129561-11 1-3195980 1-3495846 1-36957-10 140
0-41 043 0-45 046 047 048 0-50 0-52 »54 0-56 »57 »59
28970491-20969-29 1-20968-09 1-21966-88 1-22965-66 1-2496442 1-26963-16 1-28961-88 1-31960-571-33959-24 1-35957-89 138956-51 141
0-42 043 045 047 049 0-50 0-52 0-53 0-53 0-55 0-56 058
29970-07 1-21968-86 1-22967-64 12396641 1-24965-17 1-25963-92 1-28962-64 1-29961-35 1-31960-04 1-35958-69 1369S7-33140955931-42
0-44 .045 0-46 047 0-49 0-50 0-51 0-53 0-55 0-55 .»58 0-58
307969631-22968-41 1-23967-18 1-2496,5-94 1-26964-68 1-26963-42 1-29962131-31960-82 1-33959491-35958-141-39956-751-4095535144
0-44 0-45 0-46 0-48 0-49 0-51 0-52 0-53 0-55 0-57 0-58 0-60
31969-19 1-23967-96 1-24966-72 1-26965-46 1-27964-19 1-28962-91 1-30961-61 1-32960-29 1-35958-94 1-37957-57140956-17 1-42954751-44
0-44 0-46 047 0-48 0-50 0-51 0-53 0-54 0-55 0-57 0-58 059
32968-75 1-25967-50 1-25966-25 1-27964-98 1-29963-69 1-2996240 1-32961-08 1-33959-75 1-36958-39 1-39957-00 1-41955-59143954161-46
0-45 046 0-48 0-49 »50 0-52 0-53 0-55 0-57 0-57 0-59 0-61
33968-30 1-26967-04 1-27965-77 1-2896449 1-30963-19 1-31961-88 1-33960-55 1-35959201-38957<21-399564314395500145953351-47
0-46 0-47 049 0-50 0-51 0-53 0-54 0-56 0-56 0-59 0-59 0-60
34967-84 1-27966-57 1-29965-28 1-29963-99 1-31962-68 1-33961-35 1-34960-01 1-37958-64 1-38957-26 1-42955-8414395441 1-4695295 1-49
0-46 »48 049 0-51 0-52 0-53 0-55 0-56 0-58 »58 »60 »62
35967-38 1-29966-09 1-30964-79 1-31963-48 1-32962-16 1-34960-82 1-3695946 1-38958-08 1-40956-68 1-42955-26 1-45953-81 1-48952-331-50
0-47 048 0-50 ο·)ι 0-53 0-54 0-55 0-57 0-58 »60 0*1 »62
36966-91 1-30965-61 1-32964-29 1-32962-97 1-34961-63 1-35960281-37958-91 1-40957-51141956-10 1-44954-66 1-46953·201-49951-71 151
0-48 0-49 0-50 0-52 0-53 0-55 0-56 0-57 0-59 0-60 »61 »62
37966-43 1-31965-12 1-33963-79 1-3496245 1-35961-10 1-37959-73 1-38958-35 1-4195694 1-43955-51 1-4595406 1-47952-59 1-50951-09153
0-49 0-50 0-51 0-52 »54 0-55 0-57 0-58 0-59 0-60 »62 »63
38965-941-32964-62 1-34963-28 1-35961-93 1-37960-56 1-38959-18 1-40957-78 1-42956-36 1-44954-92 1-4695346149951-97 1-5195046 1-54
0-49 0-50 0-52 0-53 0-54 0-56 0-57 0-58 0-60 0<1 0-62 0-64
39965-45 1-33964-12 1-36962-76 1-3696140 1-38960-02140958-62 1-41957-21 1-43955-78 1-46954321-47952-851-50951-35 1-53949-82 1-55
0-49 0-51 0-52 0-54 0-55 0-56 0-58 0-59 0-60 0-62 »63 0-64
40964961-35963-61 1-37962-24 1-38960-86 1-3995947 1-41958-06143956-63 1-44955-19 1-47953-72 1-49952-23 1-5195072 1-54949181-57θερμοκρασίες ('Ci

137'ΕπίσημηΕφημερίδα τωνΕυρωπαϊκών Κοινοτήτων
ΔΙΕΘΝΗΣ ΑΛΚΟΟΛΟΜΕΤΡΙΚΟΣ ΤΙΤΛΟΣ ΣΤΟΥΣ 20eC
Πίνακαςφαινομενικών πυκνοτήτων ύδραλκοολικων μειγμάτων —λήκυθοςαπόκοινόγυαλί—πυκνότηταστούςt°Cδιορθωμένη ώς
πρόςτήνάνωσητοδάέρο
Άλκοολομετρικός τίτλοςκατ'όγκο%volθερμοκρασίες ("Cι
1-33992-20 1-30 126 1-18987-24 1-150 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11
0999-34 1-52997-821-45996-37 1-3999498 1-35993-63 1-29992-34 1-24.991-10 1-1898992 115988-77 109987-68 1-059866310098563»96
+009 +009 +0-09 +»08 +0-08 +»08 +»07 +»05 +»05 +»04 +»03 +»02
199943 1-52997-91 1-45996-46140995-06 1-35993-71129992-42 1-25991-17120989-97 1-15988-821-10987-721-06986661-01985-650-97
+006 +006 +»06 +0-06 +006 +»05 +»05 +004 +»03 +»02 +»02 +»01
2999-49 1-52997-97 1-45996-52 1-40995-12 135993-771-30992-471-25991-22 1-2199»01 1-16988-85 1-11987-74106986681-02985-660-98
+0-05 +0-05 +004 +»04 +»04 +»04 +0-03 +»03 +»03 +»02 »00 »01
3999-54 1-52998-02 1-46996-56 1-40995161-35993-81 130992-51 1-26991-25 1-2199»04 1-16988-88 1-12987-76 1-08986-68 1-0398565»99
+0-03 +»03 +0-03 +0-03 +0-02 +0-02 +0-02 +0-01 0-00 0-01 »01 »02
4999-57 1-52998-05146996-59 1-40995-19 1-36993-84 1-30992-53 1-26991-27 1-2299»05 1-17988-88 113987-75 10898667104985-63 1-00
+0-02 +0-02 +»02 +002 +0-02 +»01 »00 »00 »00 »01 »02 »03
5999591-5299807 1-46996-61 1-40995-21 1-36993-85 1-31992-54 1-279912712299»05 1-17988-88 1-14987-74109986651-05985601-02
000 »00 »00 0-01 0-01 »01 »01 »02 »03 »03 »04 »06
6999591-52998071-46996-61 1-41995-20 1-3699384 131992-53 1-27991261-2399»03 1-18988-85 1-14987-711-10986611-07985541-02
ο-οι »01 001 0-01 »01 »02 »02 0-02 »03 »04 »05 »06
7999-58 1-52998-06 1-46996-60 1-41995191-36993-83 1-32992-51 1-27991-24 1-23990-01 1-19988-82 1-15987-67 1-11986-56 1-08985-48104
0-03 003 0-03 »03 »04 »04 »05 »05 »06 »07 »07 »08
8999-55 1-52998-03146996-57 1-41995-16 1-37993791-32992-47 1-28991-19123989-961-20988761-16987-60 111986-49109985401-05
»04 »04 »04 »04 »04 »04 »05 »06 0-06 »06 »08 »08
9999511-5299799 146996-53 1-41995121-37993-75 132992-431-29991-14 124989-90 1-20988-70 1-16987-54 1-1398641109985-32 106
»06 »06 »06 »06 »06 »07 »07 »07 008 009 010 011
10999-45 1-52997-93 1-46996-47 1-41995-06 1-3799369 133992-36 1-29991-07 1-24989-83 1-21988-62 1-17987-45 1-149863111098521 1-07
»07 »06 »06 »07 »07 »07 »07 0-08 »09 010 0-10 011
11999381-51997-87146996411:42994-991-37993-62 1-33992-29 1-2999100 1-25989-75 1-22988-53 1-18987-35 1-14986-21 1-11985101-08
»09 0-09 »09 0-09 »09 »09 0-10 0-11 »11 0-11 0-12 013
1299929 1-51997-78146996321-42994-90 137993-53 1-33992-20 1-30990-90 1-2698964122988421-18987-24 1-15986091-12984-97109
0-09 0-09 »09 0-09 010 0-10 0-10 010 0-11 »12 0-13 0-14
13999-20 1-51997-69 1-46996231-42994-81 1-38993-43 1-33992-101-3099»80 1-2698954123988-31 1-1998712 116985-96 1-13984-831-10
0-11 0-11 0-11 0-11 0-11 012 012 013 013 014 »15 »16
14999-09 1-51997-58 1-46996-12 1-42994-701-38993-32 1-3499198i-30990-68 1-27989-41 1-23988-18 1-20986-98 117985-81 1-14984-67 1-11
»12 0-12 0-12 0-12 0-12 012 013 »13 0-14 0-14 015 016
15998-97 1-51997-461-46996-001-42994-58 1-38993-20 1-34991-86 1-31990-55 1-27989-28 1-24988-04 120986-84 118985661-15984511-12
0-13 013 0-13 0-13 014 0-14 0-14 0-15 0-15 017 »17 0-18
16998-84 1-51•97-331-46995-87 1-42994-451-39993-06 1-34991-72131990-41 1-2898913124987-89 1-22986-67 118985491-1698433 1-13
0-14 014 014 0-14 0-14 0-15 »15 0-15 0-16 017 »17 018
17998701-51997191-46995-731-42994-31 1-39992-921-35991-57 1-3199026 1-28988-98 1-25987-73 1-22986-50 118985321-17984-1S1-14
0-15 0-15 0-16 0-16 0-16 0-16 0-17 0-17 0-18 0-18 »19 019
18998-55 1-51997-041-47995-571-42994-15 1-39992-76 1-35991-41 1-32990-09 1-28988-81 126987-55 1-23986-32 1-19985-131-17983% 1-15
0-17 0-16 0-16 0-16 0-16 0-16 »17 018 0-18 019 »20 »21
19998-381-50996-881-47995-41 1-42993-991-39992-60 1-35991-2513398992 1-29988-63 1-26987-371-24986131-20984-931-18983-751-16
0-18 0-18 0-18 0-18 0-19 0-19 019 0-20 0-21 »21 »22 023
20998-201-50996-701-47995-23 1-42993-811-40992-41 1-35991-06 1-33989-73 1-30988-43 1-27987-16 124985-92 1-21984711-1998352117
0 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11
20998-201-50996-701-47995-23 1-42993-811-40992-41 1-35991-06 1-33989-73 1-30988-43 1-27987161-24985921-21984-71 1-19983-521-17
0-19 0-19 0-19 0-19 0-19 »20 020 021 021 »22 »23 »23
21998-011-5099651 1-47995-041-42993-621-40992-2213699»861-33989-53 1-31988-221-27986-95 1-25985-701-22984-48 119983-29 1-17»20 0-20 019 0-20 020 0-20 0-21 »21 »22 »22 »23 »24
22997-81150996-31 1-46994«51-43993-421-40992-02 136990-66 1-34989-32131988-01 1-28986-73 1-25985-48123984-25 1-20983-05 118
0-21 0-21 0-21 0-21 0-21 »22 0-22 »22 0-23 »24 0-24 »25
23997-601-5099610 1-46994-64 1-43993211-40991811-37990-44 1-34989101-31987-79 129986-5012698524123984-01 1-21982-80 119
0-21 0-21 0-22 0-22 0-22 »22 0-23 0-23 0-23 »24 »25 0-26
24997-391-50995-89 1-47994-42 1-43992-99 1-40991-59 1-3799»22 1-3598887 1-31987-56 129986-27 1-27985-00 1-24983-76 1-22982-541-20
0-23 0-23 0-23 0-23 0-24 0-24 »24 025 »25 »25 »26 »27
25997-16 1-50995-661-47994-19 1-43992-76 1-41991-351-37989981-35988-63 1-32987-31129986-021-27984-75 1-25983-50 1-23982-271-21
0-23 0-23 0-23 »24 0-24 0-24 »24 0-25 »26 »27 »27 »28
26996-93150995431-47993-96 1-44992-52 1-41991111-37989-74 1-3598839 1-33987-06 1-30985-761-28984-48 1-25983231-24981-991-22
0-25 0-25 0-25 »25 0-25 0-26 »26 0-26 »27 »28 »29 »29
27996-68 1-50995-18 1-47993-71 1-44992-27 1-4199086 1-38989-48 1-35988131-33986-80 1-31985-49129984-2012698294124981-70 1-23
025 0-25 0-26 0-26 0-26 0-26 »27 »28 »28 »28 »29 »30
28996-431-50994-9314899345 1-44992-01 1-41990-60 1-38989-22 1-36987-86 1-3498652 1-31985-211-29983-92 1-27982-6512598140 1-23
0-26 0-27 0-27 0-27 0-27 »28 .»28 »28 0-29 »29 »30 »31
29996-17 1-51994-66 1-48993-18 1-44991-7414199033 1-39988-94 136987-58 1-34986241-32984-921-29983-63128982-35126981-091-24
0-27 0-27 0-27 0-28 0-28 »28 »28 »29 0-29 »30 »31 »32
30995901-51994-39 1-4899291 1-45991-46 1-41990-05 1-3998866 1-37987-29 1-34985951-32984-631-30983-33 1-29982-041-27980-77125
0-29 0-29 0-29 0-29 0-30 0-30 0-30 »31 »31 »32 »32 »32
3199561 1-51994-10 1-48992-62 1-4599117 1-42989-75 1-39988-361-37986-99 1-35985-64 1-33984-31130983-01 1-29981-72 1-27980-451-26
029 0-29 029 0-29 0-30 0-31 0-31 0-31 »31 »32 »33 »34
32995-32 1-51993-81 1-48992331-45990-88 1-42989-45 1-40988051-37986-68 1-35985-33 1-33984-00 1-31982-69130981-39128980-11 1-26
0-30 0-31 031 0-31 031 »31 0-31 0-32 0-33 »33 »34 0-34
33995-02 1-52993-50 1-48992*02 1-45990-57 1-43989-14140987-741-37986371-36985-01 1-34983671-31982361-31981-05 1-28979-771-27
030 0-31 0-31 0-31 031 0-32 0-33 0-33 0-33 0-34 »34 035
34994-72 1-53993-19 1-48991-71 1-45990-26 1-43988-83 1-4198-Μ2138986-04 1-36984-68 1-34983-341-3298202131980-71 1-29979-421-28
032 0-32 0-32 0-33 0-33 0-33 033 0-33 0-33 »34 »34 0-35
35994-40 1-53992-87 1-48991-391-46989-93 1-43988-50 141987-09138985-7113698435134983-01 1-33981-68 1-3198»37 1-30979-07129θερμοκρασίες ('Cι
36
37
38
390-32
994-08
0-33
993-75
0-34
99341
0-35
99306
0-35153
1-54
154
1-540-32
992-55
0-34
992-21
0-34
991-87
0-35
991-52
0-361-49
1-49
1-50
1-510-33
991-06
0-34
990-72
0-35
990-37
0-36
990-01
0-36146
1-46
1-47
1-470-33
98960
0-34
98926
0-36
988-90
0-36
988-54
0-37143
1-44
1-44
1-44033
988-17
0-35
987-82
036
987-46
0-36
987-10
0-38141
1-41
1-41
1-410-33
98676
035
98641
0-36
98605
0-37
985-68
038139
139
1-39
1-390-34
985-37
»35
985-02
0-36
984-66
0-37
984-29
0381-36
1-37
1-37
1-370-34
984-01
0-35
983-65
»36
983-29
037
982-92
0-381-35
135
136
1-360-35
982-66
0-36
982-30
»37
981-93
0-37
98156
0-381-33
1-33
1-34
1-34»35
981-33
0-36
980-97
0-38
980*59
038
980-22
0-39132
1-32
1-32
133»36
980-01
»36
979-65
»38
979-27
»38
978-89
»391-31
132
1-32
1-33»37
978-70
»37
97833
»38
977-95
»39
977-56
»391-29
1-30
1-31
1-31
40992711-55991-16 1-51989-65 988-17 1-45 1-4298530139983-91 1-37982-541-36981-18 979-83133978-50 1-33>77-17 1-3"i 1-48 986.72 1-35

138'ΕπίσημηΕφημερίδα τώνΕύρωπαϊκών Κοινοτήτων
8 109985-40105984351-01983-340-98982-36096981-400-94θερμοκρασίες ("Cl10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21
098663 1-00985-63096984-670-92983-750-87982-880-84982040-81981-23077980-460-75979-710-73978-9807297826»70977-560-70
+003 +0-02 +0-01 0-00 0-02 0-04 0-05 0-07 0-09 0U »13 0-15
1986661-01985-650-97984-680-93983-750-89982-8-60-86982-000-82981-18079980-390-77979-620-75978-87»74978-13»72977-41072
+0-02 +0-01 0-00 001 0-03 0-04 0-06 0-08 0-10 »12 »14 017
2986-681-02985-660-98984-68094983-740-9198283087981-96084981-120-8198031079979520-77978-750-76977-99»75977-240-74
000 0-01 0-02 0-04 0-05 006 0-08 010 0-12 »14 »16 »18
398668 1-03985-650-99984-660-96983-700-92982-780-88981-900-86981040-83980-210-81979-400-79978-610-78977-83077977-060-76
0-01 0-02 0-03 0-04 0-05 0-07 0-08 0-10 0-12 0-14 »16 0-18
4986-67104985-63 1-00984-630-97983-660-93982-730-90981-830-87980-960-85980-110-83979-280-81978-47»80977-670-79976-88079
0-02 0-03 0-05 0-06 0-08 009 011 0-13 0-14 0-16 »18 0-2Ô
5986-65 1-05985-601-02984-580-98983-600-95982-650-91981-740-89980-850-87979-98084979-140-83978-310-8297749»81976-6«»81
0-04 0-06 0-06 0-07 0-08 0-10 0-11 013 0-15 0-17 »19 »21
6986-611-07985-54 1-02984-520-99983-530-96982570-93981-640-90980-740-89979-850-86978-99»8597814»84977-30»83976-47»83
0-05 006 0-08 0-09 »10 0-12 0-14 0-15 017 »19 »20 »22
7986561-0898548 1-04984-44 1-00983-440-97982-470-95981-520-92980-600-90979-70088978-820-87977-95»85976-100-85976-25»85
0-07 008 0-09 0-10 0-11 0-12 0-14 0-16 018 0-19 »21 »23
8986-49109985-40 1-05984351-01983-340-98982-36096981-400-94980-460-92979-540-90978-64088977-76»87976-890-87976-02»87
0-08 0-08 0-09 0-11 0-13 014 0-15 016 0-18 0-2Ô »22 »24
9986-41109985-32 1-06984-26 1-0398323100982-230-97981-260-95980-310-93979-380-92978-480-90977-56»89976-67»89975-78»89
0-10 0-11 0-12 0-13 0-14 016 0-17 018 0-19 »21 »23 »25
10986-31110985-211079841410498310101982-090-99981-100-96980-140-94979-200-93978-270-92977-35»91976-440-91975-530-91
0-10 0-11 0-12 0-13 0-15 0-16 017 019 0-21 023 »25 »27
11986-21 1-11985-10 1-08984-021-05982-97 1-0398194100980-940-97979-970-96979-010-95978-06»9497712»93976-19»9397526»92
012 0-13 0-14 »15 016 0-17 019 0-21 0-22 0-24 »26 -0-27
12986091-12984-971-09983-88 1-06982-82 1-0498178101980-77 D-99979-780-98978-800-96977-84096976-88»95975-930-94974-990-94
0-13 0-14 0-15 0-16 017 0-19 0-20 0-21 0-23 »24 »26 »28
1398596113984-83 1-10983-73 1-07982-66105981-61 1-03980-58100979-580-99978-590-98977-610-9797664»97975-670-96974-71»96
0-15 0-16 0-17 0-18 0-19 0-20 .0-22 0-23 0-24 0-26 0-27 »29
14985-81114984-67 1-11983-56 1-08982-48 1-06981-42104980-38102979-36 1-00978-360-99977-37»99976-38»98975-40»9897442»98
0-15 0-16 0-17 0-18 019 0-20 0-22 0-24 0-26 »27 »28 »30
15985-66 1-15984-511-12983-39 1-09982-301-07981-23 1-05980-181-0497914 1-029781210197711100976-110-99975121-00974121-00
0.17 0-18 0-19 0-20 0-21 0-22 0-23 0-25 0-26 028 »30 0-31
16985491-16984-33 1-13983-20 1-10982-10108981-02106979-96 1-05978-91 1-04977-87102976-85102975-831-01974-82 1-01973-811-02
0-17 0-18 0-19 0-20 0-21 0-23 0-24 0-25 027 0-29 0-30 031
17985-32 1-17984151-14983-01 1-11981-90 1-09980-81108979-73106978-671-05977621-04976-58104975-54102974-521-02973-501-04
0-19 019 0-20 0-22 0-24 0-25 0-26 0-27 0-28 0-29 »31 »33
18985-13117983-96 1-15982-81 1-13981-68111980-571-09979-481-07978-41106977-351-05976-301-05975-251-04974-2»104973-171-05
0-20 0-21 0-22 0-23 0-24 0-25 0-26 0-27 0-29 0-30 »3?»34
19984-93 1-18983-751-16982-59 1-14981-451-12980-33 1-10979-23 108978-151-07977-08107976011-06974-941-05973-891-06972-83 1-06
0-22 0-23 0-24 0-24 0-25 0-26 0-28 029 0-30 »31 033 0-35
20984-71119983-52 1-17982-35 1-14981-21 1-13980-08 1-11978971-1097787108976-791·0>975-71108974-631-07973-561-Μ97248 1-08100
14 983-56 1-08982-48106981-42104980-38
16
10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21
20984-71 1-1998352 1-17982-35 1-14981-21 1-13980-08 1-11978-971-10977-87108976-791-08975-711-08974-631-07973-56ι-οβ972481-0·
0-23 0-23 0-23 0-25 0-26 0-28 029 »31 032 0-33 0-35 0-36
2198448 1-19983-29117982-12 1-16980-96 1-14979-82113978-69 1-11977581-1097648109975-39109974-301-09973*211-Ρ9972-121-09
0-23 0-24 »25 0-26 »27 0-28 029 031 0-32 0-33 0-35 0-36
22984-25 1-20983051-18981-97 1-17980-70 1-15979-55 1-14978411-1297729 1-1297617110975-07 1-10973-971-10972-86M»971-76ΜΙ
0-24 0-25 0-26 0-27 0-28 0-29 0-30 031 »33 »34 0-3S 0β7
23984-01 1-21982801-19981-61 1-18980431-16979-27 1-15978-12 1-13976-99 1-13975«6112974-74 1-11973-63 1-12972-511-12971691-13
0-25 0-26 0-27 0-28 0-29 0-30 0-31 0S2 »33 »35 »36 0-38
24983-76 1-2298254 1-20981-34 1-19980-151-17978-98116977«21-14976-68 1-14975-541-1397441113973-28 1-13972151-14971011-14
0-26 0-27 0-28 0-29 0-30 0-31 »32 0-33 »35 0-36 0-38 0-39
25983-50 1-23982-27 1-2198106 1-20979-86 1-18978-68 1-17977-511-16976-36115975-21115974-061-14972-921-15971-77 1-15970-62 1-15
0-27 0-28 0-29 0-29 0-30 0-31 »33 »34 »35 0-37 0-38 0-39
26983-23 1-24981-99 1-22980-77 1-20979-57 1-19978-38 1-18977-20 117976-03 1-16974-871-16973-71 1-16972-55 1-16971-391-16970-23 1-17
029 »29 0-30 0-31 0-32 0-33 034 »36 »37 0-38 »39 041
27982-94 1-24981-70 1-2398047 1-21979-261-20978-06 1-19976-87 1-18975691-18974-511-17973341-1797217 1-17971-00118969-821-18
»2« »30 0-30 0-31 032 0-33 »35 »36 »38 0-39 040 041
28982651-25981-40 1-23980171-22978-95 1-21977-74120976-541-20975-34 1-19974-151-1997296 1-18971-78 1-1897»60 1-19969-41 1-20
0-30 0-31 0-32 0-33 0-34 0-35 036 »37 »38 039 »40 042
29982-35 1-26981-091-24979«51-23978<21-2297740 1-21976-19 1-21974-98 1-20973-781-2097258 1-19971-39 11997»20 1-21968-99 1-21
0-31 0-32 0-33 0-34 0-35 0-36 0-37 »38 0-38 »40 »42 043
30982-04 1-27980-77 1-25979-52 1-24978-28 1-23977-05122975-83 1-21974-62 1-2197341 1-21972-20 1-21970-99 1-21969-781-22968-56 1-23
0-32 0-32 0-33 0-34 0-35 0-36 »37 »38 0-39 040 »42 »43
31981-72 1-2798045 1-26979-19 1-25977-94 1-24976-70 1-23975471-22974-251-22973031-22971-81 1-22970-591-23969-36 1-23968-13 1-24
0-33 »34 0-34 0-35 0-36 0-37 »38 »39 040 042 »43 »45
32981-39 1-2898011 1-26978-85 1-26977-59 1-25976-34 1-24975-10123973-87 1-23972-64 1-2397141 1-24970171-24968-93 1-25967-681-26
»34 0-34 0-35 0-35 0-36 0-37 0-39 »40 041 042 0-43 »45
33981-05 1-28979-77 1-27978-50 1-26977-24 1-26975-78ί·25974-731-2597348 1-24972-241-24971001-25969-75 1-25968-50 1-27967231-27
0-34 0-35 0-36 0-37 0-38 0-39 040 »41 0*42 043 045 045
34980-711-2997942 1-28978-14 1-27976-87 1-27975-60 1-26974-34 1-26973-08 1-25971-83 1-25970581-26969-32 1-27968051-27966-78 1-29
0-34 0-35 0-36 »37 0-38 039 040 041 043 044 045 047
35980-371-30979-07 1-29977-78 1-28976-50 1-28975-22 1-27973-951-27972-68 1-26971-421-27970-151-27968-88 1-28967601-29966-311-30
0-36 0-37 0-37 0-38 0-38 0-39 0-40 042 »43 044 0-45 047
36980-01 1-31978-70 1-29977-41 1-29976-12 1-28974«41-28973561-28972-28 1-28971-001-28969-72 1-28968-44 1-29967151-31965-84 1-31
0-36 »37 »38 0-39 040 0-41 042 043 »44 »45 0-46 047
37979-65 1-32978-33 1-3097703 1-30975-73 1-2997444 129973151-29971-86129­970-571-29969-28 1-29967-99130966-69 1-32965-371-32
0-38 »38 »39 0-39 0-40 041 042 043 »44 »46 »47 048
38979-27 1-32977-95 1-31976-641-30975-34 1-30974041-30972-74 1-30971-441-30970-141-30968-84 1-31967-53 1-31966221-33964-89 1-34
0-38 0-39 0-39 0-40 »41 042 043 »44 »45 046 048 049
39978-89 1-33977-56 1-31976-25 1-31974-94 1-31973-63 1-3197232 1-3197101 131969-70 1-31968-391-32967-07 1-33965741-3496440136
0-39 039 040 041 042 042 043 045 047 »48 »49 050
40978-50 1-3397717 1-32975-85 1-32974-53 1-32973-21 1-31971-90 1-3297»58 1-33969-25 1-33967-92 1-33966-Λ1-34965-25 1-35963-901-37θερμοκρασίες ("C)
1-30 975-73 1-29

39ΕπίσημηΕφημερίδα τώνΕυρωπαϊκών Κοινοτήτων
20 21 22 23 24 25 26 27 28 29 30 31
n978-26 >•70>77·«»■70976-86 >■69976-17Î-7097547 )·72974-75 >-72974-03 9-74973-29>77972-52 )-80971-72>83»70-890-8797042 >90
1
2
3
4'0-13
97813
014
977-99
016
977-83
0-16
977-67
0-18>•72
>•75
)-77
Î-79015
>7741
017
»77-24
018
»7706
0-18
»76-88
0-200-72
0-74
0-76
0-790-17
»76-69
019
976-50
0-20
976-30
0-21
976-09
0-220-72
0-74
0-77
0-790-20
975-97
0-21
975-76
0-23
975-53
0-23
975-30
0-240-72
0-75
0-77
0-790-22
975-25
0-24
97501
0-25
974-76
0-25
974-51
0-26>•74
)·76
>7»
0-810-24
974-51
0-26
974-25
0-27
973-98
0-28
973-70
0-280-75
0-78
0-80
0-820-27
973-76
029
973-47
029
973-18
0-30
972«8
0-300-77
[>79
D-82
0-840-30
972-99
0-31
972-68
0-32
972-36
0-32
972-04
0-330-79
3-82
D-84
>86032
972-20
0-34
971-86
0-34
971-52
034
97118
0-35>-83
0-85
>-87
>-890-3S
971-37
0-36
971-01
0-36
970-65
036
970-29
0-380-85
>87
>89
>920-37
»70-52
0-38
»70-14
0-38
»69-76
0-39
»69-37
(Η00-89
0-92
0-94
0-960-39
969-63
0-41
969-22
0-40
968-82
0-42
96840
041>93
0-96
>98
1-00
5977-49>81»76-68>81975-87 )-81975-06 0-81974-25>8397342)-84972-580-86971-71>88970-83>92969-91>95»68-970-98967-991-02
6
7
8
90-19
977-30
0-20
976-10
0-21
976-89
0-22
976-67
0-23>83
>85
>87
>890-21
»7647
0-22
»76-25
0-23
976-02
0-24
975-78
0-25D-83
>85
0-87
0-890-23
975-64
0-24
975-40
0-25
97515
0-26
974-89
0-273-83
>85
>87
>890-25
974-81
0-26
974-55
0-27
974-28
0-28
97400
0-290-84
0-86
0-88
0-900-27
973-97
0-28
973-69
0-29
97340
0:30
973-10
0-31>85
>87
>89
>910-30
973-12
0-30
972-82
0-31
972-51
0-32
972-19
0-330-87
0-89
0-91
0-930-33
972-25
0-32
971-93
0-33
971-60
0-34
971-26
0-350-88
0-91
0-93
0-950-34
971-37
0-35
971-02
0*35
970-67
0-36
970-31
0-37>91
0-93
>95
0-980-37
97046
0-37
970-09
0-37
969-72
0-39
96933
0-399-94
0-96
>98
1-000-39
969-52
0-39
969-13
0-39
968-74
041
968-33
041>96
>98
1-01
1-03041
»68-56
041
96815
042
967-73
043
967-30
0431-00
1-02
1-04
1-06043
967-56
043
967-13
044
96Î-69
045
966-24
0451-04
1-06
1-08
109θερμοκρασίες ("Cl
10976-44 0-91975-530-91974-62>91973-710-92972-79 0-93971-86>95970-910-97969-94 1-00968941-02967-921-05966-871-0β965-79 1-11
11
12
13
140-25
976-19
0-26
975-93
0-26
975-67
0-27
97540
0-280-93
0-94
0-96
0-980-27
975-26
0-27
974-99
0-28
974-71
0-29
97442
0-300-92
0-94
θ-96
>980-28
974-34
0-29
974-05
0-30
973-75
0-31
97344
0-32>93
>95
>97
>990-30
97341
0-31
97310
0-32
972-78
0-33
97245
0-330-94
0-96
0-98
1-000-32
97247
0-33
972-14
0-34
971-80
0-35
97145
0-35>95
0-97
>99
1-010-34
971-52
0-35
971-17
0-36
970-81
0-37
97044
0-37>97
>99
1-01
1020-36
970-55
0-37
970-18
0-38
969-80
0-38
96942
0-390-99
1-01
1-02
1-040-38
969-56
0-39
969-17
0-39
968-78
040
968-38
0411-02
1-03
1-05
1-07040
968-54
040
968-14
041
967-73
042
967-31
043104
1-06
Ι-Οβ
1-10042
967-50
042
967-08
043
966-65
044
966-21
0451-07
1-09
1-11
1-12044
96643
044
965-99
045
965-54
045
965-09
0471-09
1-11
1-13
1150-45
965-34
0-46
964-88
047
96441
0-47
963-94
0491-13
1-15
1-17
1-19
15975-121-00974-12100973-12 1-00972-12 1-02971-10103970-07 1-04969-031-06967-971-09966-88 1-12965-761-14964-621-17963451-20
16
17
18
190-30
974-82
0-30
974-52
0-31
974-21
0-32
973-89
0-331-01
1-02
104
1-060-31
973«1
0-31
973-50
0-33
973-17
0-34
972-83
0-351-02
1-04
1-05
1-060-33
972-79
.0-33
97246
0-34
972-12
0-35
971-77
0-371-02
1-04
1-06
1-070-35
971-77
0-35
97142
0-36
97106
0-36
970-70
0-39103
1-05
1-07
1090-36
970-74
0-37
970-37
0-38
969-99
0-38
969-61
0401-05
1-06
1-08
1-100-38
969-69
0-38
969-31
040
968-91
0-40
968-51
0411-06
1-08
1-10
1-11040
968-63
040
968-23
042
967-81
042
967-39
0421-0β
1-10
1-11
1-13042
967-55
042
967-13
043
966-70
044
96626
0451-11
1-12
1-14
1-16044
96644
043
966-01
045
965-56
046
96510
0461-13
1-15
1-17
1-18045
965-31
045
964-86
047
964-39
0-47
963-92
0-481-16
1-18
1-19
1-21047
964-15
047
963-68
048
963-20
049
962-71
0-501-19
1-21
1-23
1-24049
962-96
049
96247
0-50
961-97
0-50
96147
0-521-22
1-24
1-26
1-28
20973-56 1-08972-48 1-08971-401-09970-31 1-10969-21 1-11968101-13966-97 1-14965-811-17 120963-44 1-23962-211-26960-951-29
20 21 22 23 24 25 26 27 28 29 30 31
20
21
22
23
24973-56
0-35
973-21
0-35
972-86
0-35
972-51
036
972-15
0-38108
1-09
1-10
1-12
1-1497248
0-36
972-12
0-36
971-76
0-37
971-39
0-38
971-01
0-39108
109
1-11
1-13
1-14971-40
0-37
971-03
0-38
970-65
0-39
970-26
0-39
969-87
0-401-09
1-11
1-12
1-13
1-15970-31
0-39
969-92
0-39
969-53
040
969-13
041
968-72
0421-10
1-11
1-13
1-15
1-16969-21
0-40
968-81
0-41
968-40
042
967-98
042
967-56
0-441-11
113
115
1-16
1-18968-10
042
967-68
043
96725
043
96682
0-44
966-38
0-451-13
1-15
1-16
118
1-20966-97
044
966-53
044
966-09
045
965-64
046
965-18
0461-16
1-17
1-19
1-20
1-22965-81
045
965-36
046
964-90
046
96444
048
963-96
0481-17
119
1-21
123
1-24047
96417
048
963-69
0-48
963-21
0*9
962-72
0-50120
1-22
1-23
1-25
1-27963-44
049
962-95
049
96246
0-50
961-96
0-51
96145
0-51123
1-24
1-26
1-28
1-29962-21
0-50
961-71
0-51
961-20
0-52
960-68
0-52
960-16
0-53126
1-28
129
130
1-32960-95
0-52
96043
0-52
959-91
0-53
9159-38
0-54
958-84
0-541-29
1-31
1-32
1-33
1-34
964-72 25971-77115970-62 1-159694711-17968-30 1-18967-121-19965-931-21 1-2496348 1-26962-22 1-28»60-94131959-631-33 >58301-36
0-38
971-39
0-39
971-00
040
970-60
040
970-20
042041
969-06
0-42
968-64
0-43
968-21
043
967-78
0-451-18
1-20
1-21
1-23042
967-88
0-44
967-44
044
967-00
045
966-55
046044
966-68
0-45
966-23
046
965-77
046
965-31
047049
962-99
0-50
96249
0-50
961-99
0-50
96149
0-52»52
96042
0-52
959-90
0-53
959-37
0-54
958-83
0-540-55
957-75
0-55
957-20
0-56
956«4
0-56
956-08
A-.tt26
27
28
29116
1-18
1-19
1210-39
970-23
041
969-82
0-41
969-41
0-42
968-99
0-431-17
1-18
120
1-211-20
121
1-23
1-241-21
1-22
1-24
1-26046
965-47
»46
96501
»48
964-53
»48
964-05
048123
125
126
1-27048
96424
048
963-76
049
963-27
049
962-78
0-501-25
1-27
1-28
1-291-27
1-28
130
1-32»50
961-72
»51
961-21
0-52
960-69
0-52
960-17
»53130
1-31
1-32
1-341-32
1-33
1-35
1-360-53
959-10
»53
958-57
»55
958-02
»55
95747
ο-«1-35
1-37
1-38
1-391-38
1-40
1-41
1-43θερμοκρασίες ("Cι
30969-78122968-56 1-23967-331-24966-09 1-25964-841-27963-57 1-29962-28 1-31960-97 1-33959-641-35958-291-38956-9»141955-50 1-44
31
32
33
34042
96936
»43
968-93
043
968-50
»45
968-05
0-4<1-23
125
1-27
1-27»43
968-13
045
967-68
»45
967-23
045
966-78
0471-24
1'26
1-27
1-29044
966-89
046
96643
047
965-96
047
96549
0-481-25
1-27
1-28
1-30045
965-64
048
965-16
048
964-68
049
964-19
»491-27
1-28
1-30
1-31047
964-37
049
963-88
0-50
963-38
0-50
962-88
0-501-29
130
1-31
1-32049
963-08
0-50
962-58
0-51
96207
0-51
961-56
»521-31
1-32
1-33
1-34051
961-77
0-51
961-26
»52
960-74
0-52
960-22
0-541-32
1-33
1-35
1-37»52
96045
»52
959-93
»54
959-39
»54
958-85
»551-34
1-36
1-37
I·?·»53
959-11
»54
958-57
»55
95802
»55
95747
»571-37
1-39
1-40
1-41»55
957-74
»56
957-18
»56
956-62
»56
956-06
0-581-39
140
1-42
1-44»56
956-35
»57
955-78
»58
955-20
»58
954-62
0-591-43
1-44
1-45
147»58
954-92
»58
954-34
»59
953-75
»60
953-15
ΟΆ>145
147
1-48
1-49
35967-60 1-29»66-311-30965-01 1-31963-70 1-32962-38 1-3496104 1-36959-681-38958-30140956-9014295548 1-45954-03 1-48952-551-50
36
37
38
39045
967-15
046
966-69
047
966-22
048
965-74
Π-491-31
1-32
1-33
1-34047
965-84
047
965-37
048
964-89
»49
96440
0-501-31
1-32
1-34
1-36048
964-53
048
96405
»50
963-55
0-51
96304
0-511-32
134
1-35
1-36049
»63-21
»50
»62-71
»51
»62-20
0-52
»61-68
0-531-34
1-36
1-37
1-380-51
961-87
»52
961-95»52
960-83
»53
960-30
»54136
1-37
1-39
1400-53
960-51
0-53
959-98
»54
95944
»54
958-90
»551-37
1-39
1-40
1-420-54
959-14
»55
958-59
0-55
958-04
056
95748
»561-39
1-40
142
1-4*»55
957-75
»56
957-19
0-57
956-62
0-57
956-05
»58142
143
1-44
1450-57
95*β3
0-57
955-76
048
955-18
0-58
954-60
»601-44
145
1-46
1-480-59
954-89
0-58
95431
0-59
953-72
0-60
953-12
»611-46
148
149
1-500-60
95343
»60
952-83
0-60
952-23
»61
951-62
»621-49
1*50
1-51
1-52»61
951-94
»61
951-33
»61
95»72
0-62
950-10
0-641-51
1-52
1-54
1-55
40965-25 1-35963-90 1-37962-53 1-3896115 1-39959-76141958-33143956-92 1-45955-47 1-47954-001-49952-51 1-51951-00154949-46156

140 ΕπίσημηΕφημερίδα ιώνΕυρωπαϊκών Κοινοτήτων
ΜΕΘΟΔΟΣ ΧΗΜΙΚΟΥ ΠΡΟΣΔΙΟΡΙΣΜΟΥ ΤΗΣΑΛΚΟΟΛΗΣ ΓΙΑΤΑΓΑΕΥΚΗ ΚΑΙΤΑΓΛΕΥΚΗ
ΠΟΥΕΧΟΥΝ ΜΕΡΙΚΩΣ ΖΥΜΩΘΕΙ
Αύτηήμέθοδοςχρησιμοποιείται γιάύγράμικρήςπεριεκτικότητας σέάλκοόλη(μικρότερης τών6%vol),
καθώςκαίσέπεριπτώσεις πούήποσότητα τουπρόςάνάλυσηδείγματοςείναιμικρή.
Διαλύματα
α)Διάλυμαδιχρωμικοΰ καλίου:33,600gδιχρωμικού καλίουάπόλυτακαθαρού,διαλύονται σέάποσταγμένο
νερόώστενάσχηματισθεί διάλυμαένόςλίτρουστούς20"C.(Τόδιάλυμααυτόάντιστοιχεϊ στόνδιεθνή
άλκοολομετρικό τίτλοί1).)
1mlαύτοϋτοΟδιαλύματος όξειδώνει 7,8924mgάλκοόλης .
θ)Διάλυμαέναμμωνίου θειικούύποσιδήρου :Σέ135gκαθαρούέναμμωνίου θειικούύποσιδήρου προστίθενται
20mlπυκνούθειικούόξέοςκαίόόγκοςτούδιαλύματος συμπληρώνεται μένερόμέχριτόλίτρο.'Αμέσως
μόλιςπαρασκευαστεί αυτότόδιάλυμα,2mlτουάντιστοιχούν ,μέάρκετήάκρίθεια ,μέ1mlδιαλύματος
διχρωμικού καλίου.Στήσυνέχειαόξειδώνεται άργά.
Γι'αύτόντόλόγο,τόδιάλυμαπρέπεινάτιτλοδοτεΐται συχνάμέτόδιάλυματούδιχρωμικού καλίου,τό
όποΓοπαραμένει άναλλοίωτο δτανφυλάγεται σέέσμυρισμένες φιάλεςκαλάπωματισμένες .Ήτιτλοδό­
τησηαύτήπραγματοποιείται μέτήναύτήάκριβώςτεχνικήπούέφαρμόζεται στήνπερίπτωση τούπροσ­
διορισμού τήςάλκοόλης ,μέμόνηδιαφοράδτιτά10mlάλκοολικού διαλύματος άντικαθίστανται άπόισο
δγκονερού.Κατ'αύτόντόντρόποαίρεταιτότυχόνσφάλμαπούμπορείνάόφείλεται στήνπιθανή
παρουσία μικρώνποσοτήτων όργανικών ένώσεωνστόθειικόόξύ.
γ)Διάλυμαυπερμαγγανικού καλίου:1,083gύπερμαγγανικού καλίουδιαλύονται σέίκανήποσότητα ύδατος
γιάνάσχηματιστεί 1λίτροδιαλύματος .
δ)Θειικόόξύάραιωμένο :Σέ500mlάποσταγμένο νερό,προστίθενται άργάάργά500mlπυκνούθειικούόξέος.
'Αφούκρυώσειτόδιάλυμα,όόγκοςσυμπληρώνεται μένερόμέχριτόλίτρο.
ε)'Αντιδραστήριο συμπλόκου ένώσεωςσιδήρουμέόρθοφαινανθρολίνη :0,695gFeS04,7Η20διαλύονται σέ
100mlνερούκαίστόδιάλυμαπροστίθενται 1,485gμονούδρικής όρθοφαινανθρολίνης ."Hδιάλυση
διευκολύνεται μέθέρμανση .Τόδιάλυμααύτό,πούέχειέρυθρόχρώμα,διατηρείται άναλλοίωτο γιά(κανό
χρονικόδιάστημα .
Τεχνικήτήςμεθόδου
1.'Απόσταξη:ήάλκοόληδιαχωρίζεται μέτήσυσκευήάποστάξεως πούπεριγράφεται πιόπάνω(σελ.131).Ό
όγκοςτούπρόςάπόσταξηδείγματοςκαίόόγκοςτούάποστάγματος ύπολογίζονται έτσιώστεόάλκοολικός
βαθμόςτούάποστάγματος νάείναιτήςτάξεωςτού1%καίπάντωςμικρότερος τού1,8.
'Αλκοολομετρικός τίτλος
κατ'έκτίμηση
(%volιΌγκοςδείγματος(')
πούθάχρησιμο­
ποιηθεί
V
(mil"Ογκοςνεροϋπού
θάπροστεθεί πριν
άπότήναπόσταξη
(mil"Ογκοςστόνόποΐο
πρέπεινάσυμπληρώνεται
τόάπόσταγμα
(ml)
λιγότεροτών0,8%vol 200 0 100
0,8έως1,5%vol 100 20 100
1,5έως3%vol 50 70 100
3έως6%vol 25 100 100
6έως9%vol 20 100 100
9έως18%vol 20 200 200
18έως22%vol 20 200 250
r)Οίνουήγλεύκους .
(')Στόνγαλλικόάλκοολομετρικό τίτλο15"/15"άντιστοιχεϊ διάλυμαπούπεριέχει33,791gδιχρωμικού καλίουάνάλίτροστούς15*C.ένώστόνγερμανικό
άλκοολομετρικό τίτλο20720"άντιστοιχεϊ διάλυμα33,611g/1.
Imlδιαλύματος 33,791g/1όξειδώνει 7,93634mgάλκοόλης .
1mlδιαλύματος 33,611g/1όξειδώνει 7,8940mgάλκοόλης .
Αυτέςolάντιστοιχίες είναιθεωρητικές καίέχουνύπολογιστεΓ άπότιςπυκνότητες ήτίςσχετικέςπυκνότητες τήςκαθαρήςάλκοόλης (100%vol)πού
δίνονταιστούςάλκοολομετρικούς πίνακες.Μεταβάλλονται μέτήνάτομικήμάζατώνστοιχείων ,γιάτήνόποίαγίνεταιέκανεκτίμηση κάθεχρόνο.ΟΙπιό
πάνωάριθμοίέχουνυπολογιστεί μέβάσητόνπίνακατοΟ1961.Οίμεταβολές αυτέςείναιάμελητέες καίδένέχουνπρακτικήσημασία .

141Επίσημη 'Εφημερίδα τώνΕυρωπαϊκών Κοινοτήτων
Στησφαιρικήφιάλητήςάποστακτικής συσκευής πούπεριγράφεται πιόπάνω,φέρεταιδγκοςVτοΰ
δείγματος πούπρόκειται νάαναλυθεί(οίνοςήγλεύκος)καίπροστίθεται γάλαάσθέστουπερίπου4Νσε
μικρήπερίσσεια .'Επακολουθεί απόσταξη .Τόάπόσταγμα συλλέγεται σέόγκομετρική φιάλη,τήςόποιαςό
όγκος,άνάπερίπτωση ,αναγράφεται στήντελευταίαστήλητοδώςάνωπίνακα.Όόγκοςσυμπληρώνεται
μένερόάποσταγμένο .
Τόϊδιοαποτέλεσμα πετυχαίνεται εάνάραιωθεϊτόάπόσταγμα πούλαμβάνεται ότανέφαρμόζεται μιάάπό
τίςμεθόδουςάποστάξεως πούπεριγράφονται πιόπάνω,έτσιώστε50,25ή20mlάποστάγματος νάδώσουν
ύδραλκοολικό διάλυμα100,200ή250ml.
2.'Οξείδωση :σέδύοκωνικέςφιάλεςμέέσμυρισμένο πώμα,χωρητικότητας 250ml,φέρονται20mlάπότό
διάλυμαδιχρωμικοΰ καλίουγνωστούτίτλουκαί20mlδιαλύματος 50%θειικούόξέος.Επακολουθεί
ανάδευση καίπροσθήκη ,μέσιφώνιοάκριθείας ,στήμένμίαφιάλη10mlάποστάγματος ,στήδέάλλη10ml
ΰδατος.Οίφιάλεςπωματίζονται ,άφούπροηγουμένως τάπώματαδιαβραχούν μέμιάσταγόναπυκνού
θειικούόξέος,ανακινούνται πρόςανάμειξητοΰυγρούκαίπαραμένουν έπίμισήτουλάχιστον ώρα,κατάτή
διάρκειατήςόποιαςεπαναλαμβάνεται κάθετόσοήάνακίνηση .
3.Όγκομέτρηση :ήπερίσσεια τοΰδιχρωμικού καλίουόγκομετρεϊται μέδιάλυμαέναμμωνίου θειικούυποσι­
δήρου.Ήπροσθήκη τοΰδιαλύματος διακόπτεται άμέσωςμόλιςτόχρώματοΰδιαλύματος μεταβληθεί άπό
πράσινοσέγαλαζοπράσινο .Προστίθενται 4σταγόνεςδιαλύματος συμπλόκου άλατοςτοΰσιδήρουμέ
όρθοφαινανθρολίνη καίήόγκομέτρηση συνεχίζεται μέχριςότουτόχρώματοΰδιαλύματος μετατραπεί σέ
καστανέρυθρο .
Δεδομένου δτιήπροσθήκη τοΰάντιδραστηρίου πρέπεινάσταματάει άκριθώςστόσημείοάλλαγήςτοΰ
χρώματος ,πράγμαπούσπάνιαμπορείνάτόπετύχεικανείς,τόδιάλυμαέπανέρχεται στόσημείοαυτόμέ
τήνπροσθήκη διαλύματος υπερμαγγανικού καλίου1,083g/Ι.Τό1/10τώνκαταναλωθέντων κυβικών
έκατοστών άφαιρεϊται άπόεκείνατοΰδιαλύματος τοΰέναμμωνίου θειικοΰκαλίουπούκαταναλώθηκαν
κατάτήνόγκομέτρηση .
"Εστωnήδιαφοράστήνπερίπτωση τοΰδείγματος ,καίn'στήνπερίπτωση τοΰτυφλού.
Υπολογισμοί
nmlδιαλύματος δισθενούς σιδήρουάνάγουν20mlδιαλύματος διχρωμικού καλίου,τάόποιαόξειδώνουν
200mm3(ή0,2ml)καθαρήςαιθυλικήςάλκοόλης .
1mlαυτούτοΰδιαλύματος εχειτήνίδιαάναγωγική ικανότητα μέ0-2mlάλκοόλης .n'
n'—n
n—nmlδιαλύματος δισθενούςσιδήρουέχουντήνίδιαάναγωγική ικανότητα μέ0,2
nmlάλκοόλης πού
περιέχεται σέ10mlάποστάγματος ήσέ10%τοΰόγκουVτοΰύγροΰπούάποστάχθηκε (έάνβέβαιαόόγκοςτοΰ
αποστάγματος συμπληρώθηκε στά100ml).
'Επομένως0,2———^mlάλκοόληςπεριέχονται σέmlύγροΰ.q 10
Oάλκοολομετρικός τίτλοςαύτοΰτοΰύγροΰίσοΰταιμέ:
200(n'—n)
Vn'
"Οτανoόγκοςτοΰάποστάγματος συμπληρώνεται στά200ή250ml,ότύποςαυτόςτροποποιείται ώςεξής:
400(n'—n)500(n—n)
~V"n'ή"Vn'
Παρατηρήσεις :
1.Τάσιφώνιατών10καί20ml,καθώςκαίοίπροχοΐδες πούχρησιμοποιούνται γιάτόνπροσδιορισμό πρέπει
νάείναιελεγμένες καίήάκρίβειάτουςεγγυημένη μέάνοχή 1%ο.
2.Όπροσδιορισμός τοΰόξικοΰόξέοςπούσχηματίζεται επιτρέπειτόνελεγχοτοΰόξειδωτικού προσδιορι­
σμούτήςάλκοόλης καίτήνεπαλήθευση τήςφύσεωςτήςάλκοόλης αύτής.Πράγματι ,ήμεθυλικήάλκοόλη
οξειδώνεται εντός12ώρώνπρόςδιοξείδιο τοΰάνθρακακαίνερό,κάτωάπότίςίδιεςσυνθήκες πούή
αιθυλικήάλκοόληοξειδώνεται μέσασέμισήώραπρόςόξικόόξύ(ι).
Πρέπεινάσημειωθεί ότι1mlδιαλύματος διχρωμικού καλίου33,600g/Ιοξειδώνει 3,6596mgμεθυλικής
άλκοόλης .
Γιάτόνπροσδιορισμό τοΰόξικοΰοξέοςπροστίθεται στόδιάλυμαπούόγκομετρήθηκε μικρήπερίσσεια
θειικούύποσιδήρου καίτόδιάλυμαυποβάλλεται σέάπόσταξη μεθ'ύδρατμών .Όόγκοςτοΰάποστάγματος
πρέπεινάισούταιτουλάχιστον μέτόδεκαπλάσιο τοΰόγκουτούδιαλύματος πούάποστάχθηκε .
1mlδιαλύματος Ν/10NaOHάντιστοιχεϊ σέ4,607mgαιθυλικής άλκοόλης .
1mlδιχρωμικού καλίου33,600g/Iάντιστοιχεϊ έπομένωςσέ1,71mlδιαλύματος Ν/10NaOH.
C)Τόόξικόόξύπούσχηματίζεται παραμένειέπ'αόριστοναπρόσβλητο άπότόχρωμικόμείγμα,ύπότίςσυνθήκεςτήςμεθόδουπούκαθορίζονται πιόπάνω
καίεπομένως ήπαράτασητήςόξειδοκτεως δένμεταβάλλει τήστοιχειομετρική σχέσημεταξύαιθυλικήςάλκοόληςκαίδιχρ<ομικοϋ καλίου.

142 ΕπίσημηΕφημερίδα τώνΕυρωπαϊκών Κοινοτήτων
2.4.ΣΥΝΗΘΕΙΣ ΜΕΘΟΔΟΙ ΠΑΟΙΝΟΥΣ ΚΑΙΓΛΕΥΚΗ
ΠΡΩΤΗΣΥΝΗΘΗΣ ΜΕΘΟΔΟΣ
Μέθοδοςτώνάραιομέτρων
Συσκευές
1.Συσκευήάποστάξεως :χρησιμοποιείται ήάποστακτική συσκευήπούπεριγράφεται στήμέθοδοάναφοράς .
"Οπωςκαίστηνπερίπτωση τήςμεθόδουάναφορΑς ,μπορείνάχρησιμοποιηθεί όποιοσδήποτε τύπος
συσκευής ,καίΙδιαίτερατόσύστημαάποστάξεως μεθ'ύδρατμών ,μέτόόποϊοέπιτυγχάνεται συντόμευση
τοΟχρόνουάποστάξεως τήςάλκοόλης ,μέτήνπροϋπόθεση ότιήσυσκευή,καθώςκαίήτεχνικήπού
άκολουθεϊται ,Ανταποκρίνεται στίςσυνθήκεςπούύποδείχθηκαν στήνπερίπτωση τήςμεθόδουάναφορΑς
(βλ.σελ.131).
2.Άραιόμετρα :τάάραιόμετρα πούχρησιμοποιούνται πρέπεινάείναισύμφωναμέτίςπροδιαγραφές τής
κατευθυντήριας όδηγίας76/765/ΕΟΚτοΟΣυμβουλίου τής27ης'Ιουλίου1976πούάφορΑτάάλκοολόμετρα
καίτάκατάλληλα γιάμετρήσεις άλκοόλης άραιόμετρα .
Αύτέςοίσυσκευέςπρέπεινάέλέγχονται άπόάρμόδιαύπηρεσία τοΟκράτους .
Τόθερμόμετρο πούχρησιμοποιείται πρέπεινάείναιβαθμολογημένο άνάβαθμούςκαίδέκατατοΟθαθμοΟ
μεταξύ0καί30"C,καίνάέχειέλεγχθείμέάκρίβεια 1/20τοΰβαθμοΟ.
Όύποδοχέας έμβαπτίσεως τώνάλκοολομέτρων πρέπεινάάποτελείται άπόκυλινδρικό σωλήναδιαμέτρου
36mmκαίύψους320mm.Όκύλινδρος πρέπεινάστέκειτελείωςκατακόρυφα .IVαύτότοποθετείται πάνω
σέχωροθάτη πούστηρίζεται σέτρείςκοχλίεςκαίείναιέφοδιασμένος μέΰδροστάθμη .Ήέσωτερική
διάμετροςτοΰύποδοχέααύτοΟπρέπεινάείναιτουλάχιστον κατά6mmμεγαλύτερη άπότήνέξωτερική
διάμετροτήςτρόπιδαςτοΰάλκοολομέτρου .
Τεχνικήτήςμεθόδου
1.'Απόσταξη:σέπεριπτώσεις νέωνοίνων,καθώςκαίάφρωδώνοίνων,πρέπεινάέκδιώκεται ,πρίνάπότόν
κυρίωςπροσδιορισμό ,τόδιοξείδιοτοΰΑνθρακαπούπαραμένει διαλυμένο στούςοίνουςαύτούς.Γιάτό
σκοπόαύτό,260mlοίνουφέρονταισέφιάλη500ml,ήέσωτερική έπιφάνειατήςόποίας6χειδιαβραχεί
προηγουμένως άπότρειςσταγόνεςδιαλύματος 1%σιλικόνης καίέχειάποξηρανθεΐ .'Ακολουθεί Ισχυρή
άνατάραξη γιάτήνέκδίωξητοΟδιοξειδίου τοΰΑνθρακα .
Στήσφαιρικήφιάλητήςάποστάξεως φέρονται250mlοίνουπούέχουνμετρηθείμέάντίστοιχου όγκου
όγκομετρική φιάλη,τήςόποίαςόλαιμόςέχειέσωτερική διάμετροδχιμεγαλύτερη τών12mm.Ή
όγκομετρική φιάληξεπλένεται τέσσεριςφορέςμέ5mlνερό.Στήσυνέχειαπροστίθενται 10mlγάλακτος
άσβέστου(120gCaOάνάλίτρο).Τόχρώματοΰοίνουπρέπεινάμεταβληθεί λόγωΑλκαλικότητας .Σέ
περιπτώσεις οίνωνπολύόξινων,ξιδιασμένων κλπ.,τόγάλαάσβέστουπροστίθεται μέχριςότουόοίνος
γίνειάλκαλικός ώςπρόςφαινολοφθαλείνη (έλέγχεται μέέξωτερική σταγονοδοκιμασία ).Προστίθενται
τεμάχιαάνενεργοΟ πορώδους ύληςκαίμιάσταγόναδιαλύματος 1%διαλυτήςστόνερόσιλικόνης .Τό
άπόσταγμα συλλέγεται στήνΙδιαόγκομετρική φιάληπούχρησιμοποιήθηκε γιάτήμέτρησητούοίνου,
στήνόποίαέχουντοποθετηθεί 10mlάποσταγμένου νερού.
Πρέπεινάσυλλεγούν τουλάχιστον 200mlάποστάγματος .Ακολουθεί άνάδευσηκαίσυμπλήρωση τοΰ
όγκουμένερό,στήνΙδιαθερμοκρασία πούείχεάρχικάόοίνος(μέπροσέγγιση 5"Cπερίπου).
Σημείωση :
Hπροσθήκη γάλακτοςάσβέστου άποφεύγεται ,ότανστό
κάτωΑκροτούψυκτήρατοποθετηθεί σωλήνας,όόποιος
περιέχει10gίσχυρούάνταλλάκτη άνιόντωνύπόέλεύθερη
μορφή(50-100mesh,ΟΗ~),πούέχειέπανειλημμένα έκ­
πλυθεΐμένερό.Ήδίοδοςκαίτώνπιόλεπτώνκόκκων
αύτήςτήςρητίνηςπαρεμποδίζεται άπόμίαπλάκαγυάλινου
ήθμού,συγκολλημένη στόκάτωάκροτούσωλήνα,(βλ.τό
πιόπάνωσχήμα).
Ήρητίνηαύτήδεσμεύειτόόξικόόξύ,τόδιοξείδιοτοΰ
Ανθρακακαίτόνθειώδηάνυδρίτη(έλεύθεροκαίένωμένο).
Τά10gτοΰάνταλλάκτη έπαρκοϋνγιά30άποστάξεις οίνων
κανονικής συστάσεως .Όάνταλλάκτης άναγεννιέται μέ
διάλυμα5%ΝαΟΗκαίπλένεταιμέάποσταγμένο νερό(6
ξεπλύματα ).

Επίσημη Εφημερίδα τώνΕυρωπαϊκών Κοινοτήτων 143
2.Μέτρησητουειδικούβάρουςτουαποστάγματος :τόάπόσταγμα φέρεταιστόνκυλινδρικό υποδοχέα πού
περιγράφεται πιόπάνω.Στήσυνέχειατόάλκοολόμετρο καίτόθερμόμετρο έμβαπτίζονται στόάπόσταγμα
καίτόύγρόάνακινεΐται ώστενάέπέλθειέξίσωσηθερμοκρασιών .Ήάνάγνωση τοΟθερμομέτρου γίνεται
άφοΰπεράσειέναλεπτόπερίπουάπότήνάνακίνηση .Τόθερμόμετρο άφαιρεΐται καί,έπειταάπόέναλεπτό
διαβάζεται έπίτοΰάλκοολομέτρου όφαινομενικός άλκοολομετρικός τίτλοςμέτήβοήθειαφακοδ.Πρέπει
νάγίνουντουλάχιστον τρειςάναγνώσεις .Όφαινομενικός αύτόςτίτλοςσέθερμοκρασία t"Cδιορθώνεται
ώςπρόςτήθερμοκρασία μέτήβοήθειατουέπομένουπίνακα.
Ήθερμοκρασία τουύγροΟπρέπεινάείναιπαραπλήσια τήςθερμοκρασίας περιβάλλοντος (διαφοράδχι
μεγαλύτερη τών5"C).Σέάντίθετηπερίπτωση πρέπεινάχρησιμοποιείται κύλινδρος μέδιπλάτοιχώματα ,
μεταξύτώνόποιωννάέχειδημιουργηθεί Ισχυρόκενό.
ΔΙΕΘΝΗΣ ΑΛΚΟΟΛΟΜΕΤΡΙΚΟΣ ΤΙΤΛΟΣ ΣΤΟΥΣ 20°C
Πίνακαςδιορθώσεων τοΰφαινομενικού άλκοολομετρικοϋ τίτλουώςπρόςτήθερμοκρασία
Στόνφαινομενικό άλκοολομετρικό τίτλοστούςt°C(άλκοολόμετρο άπόκοινόγυαλί)προστίθεται ήάφαιρεΐται ήένδειξητοΰπίνακα
Φαινομενικός άλκοολομετρικός τίτλος
0 12 3 4 5 6 7 8 910 11 12 13 14 15 16
0 0-76»77»820-87»95104 1161-31149 1-70195226242303349402456
1
2
3
4081
0-85
0-88
»90»83
»87
»91
»92»87
»92
»95
»97»92
»97
100
102100
104
107
1-09109
113
1-15
1-17120
1-24
126
1-271-35
138
139
1-40152
1-54
155
1-551-73
1-74
1-73
1-721-97
1-97
1-95
1922-26
2-24
2-20
2-15259
2-54
248
241297
289
2-80
271340
3-29
316
3033-87
372
355
3-384-36
4-17
395
3-75
5 0-91»93»98103 110117 1-27 1-39153149187 2-08 2-33240 2-89321354
ΘερμοκρασίεςΟΌ6
7
S
9
Προστίθενται0-92
0-91
0-89
0-86»94
»93
»91
»88»98
»97
»94
»91102
ΙΟΙ
»98
»95109
107
1-04
ΙΟΙ1-16
1-14
111
1071-25
123
1-19
1-141-37
133
128
1-23150
145
139
1-33145
1-59
152
1441-82
1-75
146
157201
192
1-82
171223
2-12
2-00
187247
234
2-20
2052-74
258
242
224302
283
245
244332
310
288
245
10 0-82»84»87»91»96ΙΟΙ108 1-16 1-25 1-35147140 1-74 1-89206 2-24243
11
12
13
140-78
0-72
0-66
0-59»79
»74
047
»60»82
»76
049
»62»86
»79
»72
»64»90
»83
»76
0-67»95
»88
»80
»71ΙΟΙ
»93
»84
»74108
099
»90
»79116
107
»96
»85125
1-15
103
»911-36
1-24
1-11
»97147
134
1-19
1-04140
144
128
1-121-73
156
138
1-201-88
149
149
129203
182
141
1-39220
1-96
173
149
15»51»52»53»55»58041»64048»73»77»83»89»951-02 1-09 1-16 1-24
16
17
18
19»42
»33
»23
»12»43
»33
»23
»120-44
»34
»23
»12»46
»35
»24
»12»48
»37
»25
»13»50
»39
»26
»13»53
»41
»27
»14»56
»43
0-29
»15040
046
»31
»16043
048
»33
»17047
»51
»35
»18»72
»55
»37
»19»77
»59
0-40
»20»82
042
042
»21»88
047
045
»23»94
»71
»48
»24100
»75
»51
»25
21
22
23
24»13
»26
»40
»55»13
»27
»41
»56»13
»28
0-42
»58»14
»29
»44
Q40»14
»30
»45
042»15
»31
»47
044»16
»32
»49
047»17
»34
»51
»70»18
»36
»54
»73»19
»37
»57
»77»19
»39
040
»81»20
041
043
»85»22
044
046
»89»23
047
»70
»94»25
»49
»74
»99»26
»52
»78
1-04
25 »69»71»73»76»79»82»85»89»93»97102107 1-13 1-19 1-25 131
Θερμοκρασίες("C)26
27
28
29
"Αφαιρούνται»85»87
103
121
1-39»90
107
125
1-43»93
1-11
1-29
1-47»96
115
133
1-52100
119
138
158104
123
1-43
143108
1-28
149
1-701-13
134
1-55
1-76118
1-40
142
1-841-24
146
149
1-921-30
153
1-77
201136
140
1-85
210143
148
1-93
2191-50
176
202
2291-57
184
211
239
30 1-57141 1-66 1-72 1-78184 1-91198207215 2-25235245256247
31
32
33
341-75
1941-80
200
220
2-41186
2-06
117
2-48192
213
2-34
2-56198
2-20
2-42
244205
117
250
1712-13
235
258
2-812-21
244
247
291230
2-53
2-77
302239
243
288
313249
2-74
2-99
325240
286
312
338271
297
324
3-51283
309
3-37
345294
322
351
3-79
35 242 2-70 2-78 2-86295305 3163-27339 351344378393408
36
37
38
392-83 2-91
313
3-36
359300
3-23
3-47
3-70309
333
3-57
381319
3-43
348
393329
354
3-79
405341
345
391
4173-53
3-78
403
4-30345
391
417
4443-78
404
431
4-58391
418
446
4-74405
433
441
490421
449
4-77
5064-37
445
4-94
523
40 3-82394406418431444 4-57 4-71486502519536 5-53

44 Επίσημη Εφημερίδα τώνΕυρωπαϊκών Κοινοτήτων
Φαινομενικός άλκοολομετρικός τίτλος
14 15 16 17 18 1920 21222324 25 2627 2829 30
0 3-49 4-02456511 5-656Ί6 6-63705 7-39 7-67 7-918<Î7 8-208-30 8-36 8-39840
1 3-40 3-87 4-36 4-86 5-35 5-82 6-26 6-64 6-96 7-23745 7-62 7-75 7-85 7-91 7-95 7-96
2 3-29 3-72417 4-61505549 5-89 6-25655681702 7-18 7-31740747 7-51 7-53
3316 3-55 3-95 4-36 4-77517 5-53 5-85 6-14 6-39 6-596-74 6-86697703 7-07709
4 3-03 3-38 3-75 4-11448 4-84517548 5-74 5-97 6-16631643 6-53 6-59 6-63 6-66
θερμοκρασίες('C)5 2-89321 3-54 3-86 4-20 4-52 4-83 5-11 5-35 5-56 5-74 5-896006-10 6-16620 6-23
6 2-74302 3-32 3-61.3-91 4-21449 4-74 4-96516 5-33547 5-58 5-67573 5-77 5-80
7
Προστίθενται2-58 2-83310 3363-633-90 4-15 4-38 4-58 4-77 4-92505515 5-24530 5-34 5-37
8 2-42 2-65 2-88311 3-35 3-59 3-81402*21438 4-52 4-64 4-74 4-81 4-87 4-92 4-95
9 2-24 2-44 2-65 2-86307328348 3-67 3-84 3994-12 4-23 4-32 4-394454-50 4-53
10 2-06 2-24243 2-61 2-80 2-98 3-16 3-33348 3-61 3-73 3-83 3-91 3-98403 4-08 4-11
11 1-88203 2-20 2-36 2-52 2-68 2-83 2-983-12 3-24 3-343433-50 3-57 3-62 3-66 3-69
12 1-69 1-82 1-96210 2-24 2-38 2-51 2-642-762-872963043103163213253-27
13 1-49 1-61 1-73 1-84 1-96208 2-20 2-312412-50 2-58 2-65 2-712-76 2-80 2-83285
14 1-29 1-39149158 1-68Ί-78 1-88 1-972-06 2-13 2-20 2-26231236 2-39242244
15 1-09116 1-24 1-32140148Μ6 1-64 1-71 1-77 1-83 1-88 1-92 1-96 1-98201 2-03
16 0-88 0-94100106 1-12 1-19 1-25 1-31 1-36141146 1-50 1-53 1-56158 1-60 1-62
17 0-67 0-71 0-75 0-80 0-84 0-89 0-94 0-98102105109 1-12114 1-17 1-18 1-20 1-21
18 (Μ5048 0-51 0-53 0-56 0-590-62.0-65 0-680-700-720-74 0-760-78 0-790-80 0-81
19 0-23 0-24 0-25 0-27 0-28 0-30 0-31 0-33»340-35 0-360-370-380-39040040041
21 0-23 0-25 0-26 0-28 0-29 0-30 0-31 0-33 0-340-35 0-350-37 0-38 0-38 0-390-39040
22 0-470490-52 0-550-570«)0-620*50*7 0-700-72 0-74 0-750-76 0-78 0-790-80
23 0-700-74 0-78 0-82 0-86 0-90 0-93 0-97ΙΟΙ 1-04107 1-10 1-12 1-15 1-17 1-18 1-19
24 0-94 0-99104 1-10115 1-20 1-25 1-29 1-34 1-39143146 1-50 1-53 1-551-57 1-59
25 119 1-25 1-31 1-37143149 1-56 1-62 1-68 1-73 1-78 1-83 1-87190 1-94 1-971*9
26 1-43 1-50 1-57 1-65 1-73 1-80 1-87 1-94201207 2-13219 2-242-282322-35238
θερμοκρασίες("C)27 1-68 1-76 1-84 1-93201 2-10218226 2-34241248 2-55 2-612-66270 2-742-77
28 1-93202211221 2-312402492-58 2-67 2-76 2-83 2-90 2-9»303 3-Οβ 3-133-17
29
!
i
<219 2-29 2-39 2-50 2-60 2-70 2-81 2-913-00309318326 334340346 3-51 3-55
30 2-45 2-56 2-67 2-78 2-90301312 3-23334344 3-53 3-623-703-77 3-84 3903*5
31 2-71 2-83 2-943073-19 3-31343 3-55 3-67 3-78 3-883984074-154-224-28 4-33
32 2-97309 3-22 336349 3-62 3-74 3-87 4-00 4-114-22 4-334434-514-594-66 4-72
33 3243-37 3-51 3-65 3-79 3-924064-20 4-3344J 4-574-68 4-794-88 4-975-04510
34 3-51 3-653-79 3-94409 4-23 4-374-52 4-664-79 4-91503 5-15525534542Î49
35 3-78 3-93408 4-234-38 4-53 4-69 4-84 4-98 5-125265-385-505-61 5-715-805-17
36 405 4-21 4-37 4-52 4-68 4-845-00516 5-31546 5-60 5-73586597 6-086-17 6-25
37 4-33449 4-65 4-82 4-98 5-15 5-31548 5-64580 5-956096-22 6-33644 6-546*3
38 4-61 4-77 4-94512 5-29546 5-635-80 5-976-13 6-29643 6-576-69 6-816*2701
39 4-90506 5-23541 5-595-77 5-946-12 6-30647 6-636-786*37067-18 7-297-39
40 519536 5-53 5-715-90608 6-26644 6-626-906*77-13 7-28741 7-54 7-66 7-76

Επίσημη Εφημερίδα τώνΕυρωπαϊκών Κοινοτήτων 145
ΔΕΥΤΕΡΗ ΣΥΝΗΘΗΣ ΜΕΘΟΔΟΣ
Μέθοδοςτοΰυδροστατικού ζυγοΰ
Ήσυσκευήάποστάξεως καίήτεχνικήτήςμεθόδουείναιάκριβωςόμοιεςμ'εκείνεςπούπεριγράφονται στήν
πρώτησυνήθημέθοδο .
Ήσυσκευήτουυδροστατικού ζυγοΟ,όπροσδιορισμός τώνσταθερώνμεγεθώντοδπλωτήρακαίήτεχνικήτής
μεθόδουέχουνέκτεθεϊστήνπερίπτωση προσδιορισμού τήςπυκνότητας μέτήμέθοδοτοΰόδροστατικοϋ
ζυγοΰ.Πρέπεινάσημειωθεί ότιπροκειμένου γιάμετρήσεις αλκοολικών βαθμών,ήμέτρησητήςπυκνότητας
τοϋάποστάγματος πρέπεινάγίνεταιμέάκόμηπιόμεγάληάκρίβεια ,άπόέκείνηπούάπαιτεΐται στίςπεριπτώ­
σειςμετρήσεως τήςπυκνότητας τοϋοίνου.Δηλαδήπρέπεινάλαμβάνεται μέπροσέγγιση τουλάχιστον 5x
ΙΟ-5.Γιάνάεπιτευχθεί αύτότόάποτέλεσμα πρέπεινάχρησιμοποιείται πλωτήραςτουλάχιστον 50mlκαίνά
λαμβάνονται όλεςοίάναγκαΐες προφυλάξεις ώστεάφ'ένόςμέννάάποφεύγονται άπώλειεςάπόέξάτμιση
άλκοόλης ,άφ'έτέρουδέήμέτρησητήςθερμοκρασίας τοΰάποστάγματος νάγίνεταιμέπροσέγγιση τουλάχι­
στονδεκάτουτοΰβαθμοΰ .
Οίτύποιγιάτούςύπολογισμούς έχουνέπίσηςάναγραφεΐ πιόπάνω.
"Οτανείναιγνωστήήp'tστούςt"C,όάλκοολομετρικός τίτλοςυπολογίζεται μέτήβοήθειατώνπινάκωντής
πυκνότητας ,φροντίζοντας νάεπιλεγείόκατάλληλος πίνακαςάνάλογαμέτήφύσητοΰγυαλιούάπότόόποΐο
εχεικατασκευασθεί όπλωτήρας .Γιάτόνυπολογισμό άκολουθεϊται ήϊδιατακτικήδπωςκαίστήνπερίπτωση
τήςμεθόδουάναφοράς .
2.5.ΣΥΜΠΛΗΡΩΜΑ ΤΗΣΜΕΘΟΔΟΥ ΑΝΑΦΟΡΑΣ ΓΙΑΤΟΝΠΡΟΣΔΙΟΡΙΣΜΟ ΤΗΣΠΥΚΝΟΤΗΤΑΣ ΤΟΥ
ΑΠΟΣΤΑΓΜΑΤΟΣ
ΜΕΘΟΔΟΣ ΤΗΣΛΗΚΥΘΟΥ ΜΕΖΥΓΟΜΙΑΣΠΛΑΣΤΙΓΓ ΑΣ
'Αρχήτήςμεθόδου
Ήάρχήτήςμεθόδουγιάτόνπροσδιορισμό τήςπυκνότητας τοΰάποστάγματος έχειδοθεΐστόκεφάλαιο
«Πυκνότητα καίσχετικήπυκνότητα ».
'Αριθμητικό παράδειγμα
Καθορίστε τίςσταθερέςτήςληκύθουκαίύπολογίστε σύμφωναμέτόντρόποπούπεριγράφτηκε στόκεφάλαιο
«Πυκνότητα καίσχετικήπυκνότητα ».
'Υπολογισμοί
1.Ζυγίζεται ήλήκυθοςγεμάτηάπόσταγμα :
Βάροςτοΰφιαλιδίου-άντίβαρου κατάτόν
προσδιορισμό : Τχ=171*9178
Βάροςληκύθουγεμάτηςμέάπόσταγμα
στούς20,50"C: P,=167-8438
Μεταβολή τήςάνώσεωςτοΰάέρα: dT=171*9178—171*9160
=+0*0018
Lt=167-8438—(67*6695-f0*0018)
=100-1725Μαζατοΰάποστάγματος στούς20,50"C:
Πυκνότητα φαινομενική τοΰάποστάγματος :
2.'Υπολογισμός τοΰάλκοολομετρικοΰ τίτλου:100-1725
ρ20-50°C=100-8194=0*983825
Στήγραμμή20"Cτοΰπίνακατώνφαινομενικών πυ­
κνοτήτων ,ήπιόμικρήπυκνότητα ,ήόποίαείναιμεγα­
λύτερητηςφαινομενικής πυκνότητας 0,983825 ,βρί­
σκεταιστήστήλη10%volκαίίσοΰταιμέ0,98471 .
Ήπυκνότητα στούς20"Cείναι:Χρήσητοΰπίνακατώνφαινομενικών πυ­
κνοτήτων τώνύδραλκοολικών μειγμάτων
σέδιάφορεςθερμοκρασίες ,όπωςεχειυπο­
δειχθείπιόπάνω.(98382,5+0,50·24)ΙΟ"5=0,983945
0,98471—0,983945=0,000795
Τόδεκαδικόμέροςτοΰάλκοολομετρικοΰ τίτλου
είναι:76*5/119=0-64
Oάλκοολομετρικός τίτλοςείναι10,64%\ol

146 Επίσημη Εφημερίδα τώνΕυρωπαϊκών Κοινοτήτων
3.ΣΤΕΡΕΟ ΥΠΟΛΕΙΜΜΑ ΟΛΙΚΟ
'Ολικέςστερεέςύλες
3.1.ΟΡΙΣΜΟΣ
Στερεόύπόλειμμά όλικόήόλικέςστερεέςύλες,καλείταιτόσύνολοτώνούσιών,olόποιες,ύπόκαθορισμένες
φυσικέςσυνθήκες ,δένείναιπτητικές .Οίφυσικέςαύτέςσυνθήκεςπρέπεινάκαθορίζονται κατάτέτοιοτρόπο,
ώστεoiουσίεςπούάποτελοΟν τόστερεόύπόλειμμα νάύφίστανται τήμικρότερη δυνατήάλλοίωση .
Στερεόύπόλειμμα μήάνάγονκαλείταιτόόλικόστερεόύπόλειμμα άπότόόποιοέχουνάφαιρεθεΐ τάόλικά
σάκχαρα .
Στερεόύπόλειμμα άνηγμένο καλείταιτόόλικόστερεόύπόλειμμα άπότόόποιοέχειάφαιρεθεΐ ήόλική
ποσότητα τώνσακχάρων πούύπερθαίνει τό1g/Ι,ήποσότητα τοΟθειικούκαλίουπούύπερθαίνει τό1g/Ι,ό
μαννίτης(έάνύπάρχει),καθώςκαίκάθεχημικήούσίαπούίσωςέχειπροστεθεί στόνοϊνο.
'Υπόλοιποτοΰστερεούύπολείμματος είναιτό«μήάνάγονστερεόνύπόλειμμα »,άπότόόποΐοΙχειάφαιρεθεΐή
μόνιμηόξύτηταέκφρασμένη σέτρυγικόόξύ.
Τόστερεόύπόλειμμα έκφράζεται σέγραμμάρια άνάλίτροκαίπροσδιορίζεται μέπροσέγγιση 0,5gπερίπου .
3.2.ΑΡΧΗΤΗΣΜΕΘΟΔΟΥ
Μοναδική μέθοδος:μέθοδοςμέπυκνόμετρα
Τόόλικόστερεόύπόλειμμα ύπολογίζεται έμμεσαάπότήντιμήτήςσχετικήςπυκνότητας τοΰύπολείμματος
χωρίςάλκοόλη ,δηλαδήτοΰοίνουτοΰόποίουήάλκοόληάπομακρύνθηκε μέάπόσταξη καίτόύπόλειμμα τής
άποστάξεως συμπληρώθηκε μένερόμέχριτόνάρχικόδγκο.
Αύτότόστερεόύπόλειμμα έκφράζεται μέτήνποσότητατήςσακχαρόζης πούπεριέχεται σ'έναλίτροκαθαρού
ύδατικούδιαλύματος ,τούόποίουήσχετικήπυκνότητα Ισούταιμέτήσχετικήπυκνότητα τοΰύπολείμματος
χωρίςάλκοόλη .Ήποσότητα αύτήβρίσκεται άπότόνπίνακαI.
Τεχνικήτήςμεθόδου
Ήσχετικήπυκνότητα 20/20drτοΰ«στερεούύπολείμματος χωρίςάλκοόλη»ύπολογίζεται άπότόντύποτοΰ
Tabarié :
dr=dT—d.+1-000
δπου:
dv=ήσχετικήπυκνότητα τοΰοϊνουστούς20°Cώςπρόςνερό20"C(διορθωμένη ώςπρόςτήνπτητική
όξύτητα)O,
=ήσχετικήπυκνότητα στούς20"Cύδροαλκοολικοΰ μείγματος τοΰίδιουάλκοολικοΰ θαθμοΰμέτόνοίνο,
ώςπρόςνερό20"C.
dr=ήσχετικήπυκνότητα τοΰστερεοΰύπολείμματος χωρίςάλκοόλη .
Είναιδυνατόννάύπολογιστεί έπίσηςήdrάπότήνπυκνότητα στούς20°Cμέτήβοήθειατοΰτύπου:
d,=10018(ρ,—ρι)+1-000
δπουόσυντελεστής 1,0018μπορείνάληφθείστήνπράξηώς1,δταν,όπωςσυμβαίνει συνήθως,ήπυκνότητα pv
τοΰοίνουείναιμικρότερη τοΰ1,05.
ΌπίνακαςIχρησιμοποιείται γιάτόνύπολογισμό τοΰστερεοΰύπολείμματος τώνοίνωνάπότήσχετική
πυκνότητα drτοΰύπολείμματος χωρίςάλκοόλη .
Σέπεριπτώσεις γλευκών,τόόλικόστερεόύπόλειμμα ύπολογίζεται άπότήσχετικήπυκνότητα df®τοΰ
γλεύκους ,μέτήβοήθειααύτοΰτοΰίδιουπίνακα.
(*)*Ησχετικήπυκνότητα (καθώςκα{ήπυκνότητα )τοΟοίνου,ήόποιαυπεισέρχεται στίςέξισώσεις καιπροσδιορίζεται όπωςπεριγράφεται στάσχετικά
κεφάλαια,πρέπεινάδιορθώνεται ώςπρόςτήνπτητικήόξύτητα .Γιάτόσκοπόαύτόνέφαρμόζονται οίέξήςτύποι:
dved20~0-0000086·· ήργ=0-000008*·*
όπουaήπτητικήόξύτητασέχιλιοστοϊσοούναμα άνάλίτρο.

'Επίσημη'Εφημερίδα τώνΕυρωπαϊκών Κοινοτήτων 147
ΠΙΝΑΚΑΣ I
γιάτόνόπολογισμό τοδστερεοϋυπολείμματος
(g/1)
Σχετικήπυκνότητα
μέ2δεκαδικάΤρίτοδεκαδικόψηφίοτήςσχετικήςπυκνότητας
0 1 2 3 4 5 6 7 s 9
Γραμμάρια στερεούύπολείμματος στόλίτρο
100 02-6517-710-312-915-418-020-623-2
101 25-828-431-033-636-238-841-343-946-549-1
1-02 51-754-356-959-562-164-767-369-972-575-1
103 77-780-382-985-5S8190-793-395-998-5101-1
104 103-7106-3109-0111-6114-2116-8119-4122-0124-6127-2
1-05 129-8132-41350137-6140-3142-9145-5148-1150-7153-3
1-06 155-9158-6161-2163-8166-4169-0171-6174-3176-9179-5
1-07 182-1184-8187-4190-0192-6195-2197-8200-5203-1205-8
1-08 208-4211-0213-6216-2218-9221-5224-1226-82294232-0
1-09 234-7237-3239-9242-5245-2247-8250-4253-1255-7258-4
110 261-0263-6266-3268-9271-5274-2276-8279-5282-1284-8
ΜΙ 287-4290-0292-7295-3298-0300-6303-3305-9308-6311-2
1·12 313-9316-5319-2321-8324-5327-1329-8332-4335-1337-8
1*13 340-4343-0345-7348-3351-0353-7356-3359-0361-6364-3
1-14 366-9369-6372-3375-0377-6380-3382-9385-6388-3390-9
1-15 393-6396-2398-9401-6404-3406-9409-6412-3415-0417-6
1-16 420-3423-0425-7428-3431-0433-7436-4439-0441-7444-4
1-17 447-1449-8452-4455-2457-8460-5463-2465-9468-6471-3
1*18 473-9476-6479-3482-0484-7487-4490-1492-8495-5498-2
119 500-9503-5506-2508-9511-6514-35170519-7522-4525-1
1-20 527-8530-5533-3536-0538-7541-4544-1546-8549-6552-3
1-21 555-0557-7560-4563-1565-8568-5571-2573-9576-6579-3
1*22 582-0584-8587-5590-2593-0595-7598-4601-1603-9606-6
1-23 609-3612-1614-8617-5620-3623-0625-7628-4631-2633-9
1-24 636-6639-4642-1644-9647-6650-3653-1655-8658-6661-3
1-25 664-0666-8669-5672-3675-0677-7680-5683-2686-0688-7
1-26 691-4694-2697-0699-8702-5705-3708-1710-8713-6716-4
1-27 719-1721-9724-7727-4730-2732-9735-7738-5741-27440
1-28 746-7749-5752-3755-1757-8760-6763-4766-1768-9771-7
1-29 774-4777-2780-0782-8785-6788-3791-1793-9796-7799-5
1-30 802-3805-0807-8810-6813-4816-2819-0821-8824-6827-4
1-31 830-2833-1835-9838-7841-5844-3847-1849-9852-7855-5
1-32 858-3861-2864-0866-8869-6872-4875-3878-1880-9883-7
1-33 886-5889-4892-2895-0897-9900-7903-5906-4909-2912-0
1-34 914-8917-7920-5923-3926-2929-0931-8934-7937-5940-3
1-35 943-1
Συμπληρωματικός πίνακας
Τέταρτοδεκαδικό
ψηφίοτής
σχετικήςπυκνότητας1 2 3 4 S 6 7 § 9
Γραμμάριαστερεού
ύπολείμματος
στόλίτρο 0-260-520-781-041-301-561-822-082-34

148 Επίσημη Εφημερίδα τώνΕυρωπαϊκών Κοινοτήτων
4.ΣΑΚΧΑΡΑ ΑΝΑΓΟΝΤΑ
4.1.ΟΡΙΣΜΟΣ
Τάάνάγοντασάκχαρα ,πούάποτελοΟνται άπότόσύνολοτώνσακχάρων μέέλεύθερηάλδεϋδική ήκετονική
όμάδα,προσδιορίζονται άπότήνάναγωγική δράσητώνόμάδωναυτώνέπίάλκαλικού διαλύματος χαλκού.
Όπροσδιορισμός τουςπεριλαμβάνει δυόδιαδοχικά στάδια:τήδιαύγασηκαίτόνκυρίωςπροσδιορισμό .
4.2.ΑΡΧΗΤΗΣΜΟΝΑΔΙΚΗΣ ΜΕΘΟΔΟΥ
α)Αιαύγαση
Hδιαύγασηγίνεται:
—στήνπερίπτωση τώνέρυθρώνοϊνωνμέβασικόόξικόμόλυβδο,
—στήνπερίπτωση τώνΑλλωνπροϊόντων ,μέσιδηροκυανιοΰχο ψευδάργυρο .
θ)Προσδιορισμός
Άφοδάφεθεϊόδιαυγασμένος οίνοςνάέπιδράσει έπίόρισμένης ποσότητας άλκαλικοΟ διαλύματος χαλ­
κού,ήπερίσσεια τώνiόντωνχαλκοΟπροσδιορίζεται ίωδιομετρικά .
4.3.ΔΙΑΥΓΑΣΗ
ΠρίνάπότήνέναρξητοΟκυρίωςπροσδιορισμού ,πρέπεινάάπομακρύνονται άπότόνοίνοδλεςοίάναγωγικές
ουσίες,πληντώνσακχάρων .Πρόςτόσκοπόαύτόνέφαρμόζονται οίέξήςμέθοδοι:
α)Στήνπερίπτωση τώνέρυθρώνοίνων:
—διαύγαση μέβασικόόξικόμόλυβδο .
Διαλύματα
Διάλυμαβασικούόξικούμολύβδου :
ούδέτεροςόξικόςμόλυβδος 300g,
οξείδιοτούμολύβδου 100g,
νερόάποσταγμένο 700g.
Αφούπαρέλθειμιάέθδομάδαάπότήνάνάμειξηαύτώντώνούσιών,κατάτήδιάρκειατήςόποίαςήφιάλη
πρέπεινάάνακινεΐται κατάδιαστήματα ,τόδιάλυμαδιηθείται .Τόδιήθημαπρέπεινάέχειπυκνότητα 1,32.
Τεχνικήτήςμεθόδου
Σέόγκομετρική φιάλητών100mlφέρονται 50mlοϊνου,στόνόποΐοπροστίθενται (η-0,5)mlκανονικού
διαλύματος ύδροξειδίου τοϋνατρίου,όπουηόόγκοςτούδιαλύματος Ν/10ύδροξειδίου τοΟνατρίου,πού
έχεικαταναλωθεί γιάτήνέξουδετέρωση τήςόξύτητας 5mlοϊνου.Στήσυνέχειαπροστίθενται 2,5ml
διαλύματος Ν/10όξικούόξέοςκαί2,5mlδιαλύματος βασικούόξικούμολύβδουύπόσυνεχήάνακίνηση .
Άφοδπαρέλθουν τουλάχιστον 15λεπτά,προστίθενται 5mlδιαλύματος 7,6%μονόξινου φωσφορικού
νατρίου.Επακολουθεί άνάμειξη ,προσθήκη νερούχωρίςνάσυμπληρωθεί όόγκος,παραμονή έπί15
λεπτά,προσθήκη νερούμέχριτήχαραγήκαίδιήθηση .
1mlτούδιηθήματος άντιστοιχείσέ0,5mlοϊνου.
θ)ΓιάτάΑλλαπροϊόντα :
—διαύγαση μέσιδηροκυανιοϋχο ψευδάργυρο .
Διαλύματα
Διάλυμασιδηροκυανιούχου καλίουI:
σιδηροκυανιοδχο κάλιο: 150g,
νερόμέχρι. 1000ml.
Διάλυμαθειικούψευδαργύρου II:
θειικόςψευδάργυρος : 300g,
νερόμέχρι 1000ml.

'ΕπίσημηΕφημερίδα τώνΕυρωπαϊκών Κοινοτήτων 149
Τεχνικήτήςμεθόδου
Σέόγκομετρική φιάλητών100ml,φέρεταιποσότηταοίνου(ήγλεύκουςήμιστελίουκλπ.)πούκαθορίζεται
ώςέξής.
1.Γλεύκηκαίμιστέλια:λαμβάνονται 10mlάπότόάραιωμένο κατά10%δείγμα.
1mlδιηθήματος άντιστοιχεί σέ0,01mlγλεύκουςήμιστελίου .
2.Οίνοιγλυκοί,άλκοολωμένοι ήδχι,τώνόποιωνήπυκνότητα κυμαίνεται μεταξά1,005καί1,038:λαμβάνονται
20mlάπότόάραιωμένο κατά20%δείγμα.
1mlδιηθήματος άντιστοιχεί σέ0,04mlγλυκοϋοίνου.
3.Οίνοιελαφράγλυκείς,τώνόποιωνήπυκνότητα κυμαίνεται μεταξύ0,997καί1,006:λαμβάνονται 20mlοϊνου
χωρίςνάπροηγηθεί άραίωση .
1mlδιηθήματος άντιστοιχεί σέ0,20mlοίνουέλαφράγλυκού.
4.Οίνοιξηροί:λαμβάνονται 50mlοίνουχωρίςάραίωση .Στήνποσότητα αύτηπροστίθενται 5mlτού
διαλύματος IτοΟσιδηροκυανιούχου καλίου,καθώςκαίSmlάπότόδιάλυμαIIτοΟθειικούψευδαργύ­
ρου.Έπειταάπόάνάμειξη ,όόγκοςσυμπληρώνεται μένερό,τόδιάλυμαπαραμένει σέήρεμίαγιάάλλα
δέκαλεπτάκαίμετάδιηθείται .
1mlδιηθήματος άντιστοιχεί σέ0,50mlξηρούοίνου.
4.4.ΠΡΟΣΔΙΟΡΙΣΜΟΣ ΤΩΝΣΑΚΧΑΡΩΝ
Τιτλοδοτημένο διάλυμαίμβερτοποιημένου σακχάρου πούχρησιμοποιείται ώςδιάλυμαάναφορ&ς
"Ολοιοίχημικοίόφείλουννάέπαληθεύουν τήντεχνικήτουςμέτήβοήθειατιτλοδοτημένου διαλύματος
ίμβερτοποιημένου σακχάρου ,πούπαρασκευάζεται ώςέξής:
Διάλυμαίμβερτοποιημένου σακχάρου 10g/1.
Σέόγκομετρική φιάλητού1λίτρουφέρονται :
σακχαρόζη καθαρήκαίστεγνή 9,50g,
νερόπερίπου 100ml,
ύδροχλωρικό όξύκαθαρό
(d=1,18-1,19) 5ml.
Επειταάπόπαραμονή έπτάήμερώνστούς10-15"Cήτριώνήμερώνστους20-25"C,τόσάκχαρο
ύδρολύεται .Τότεόόγκοςσυμπληρώνεται στά1000mlμένερόσέθερμοκρασία 20°C.Αύτότόδξινοδιάλυμα
διατηρείται καλά,τουλάχιστον έπίέναμήνα.Λίγοπρίνχρησιμοποιηθεί τόδιάλυμα,τόέλεύθεροόξύ
έξουδετερώνεται ,κατάτόμεγαλύτερο μέροςτου,μέΑλκάλι(τόδξινοαύτόδιάλυμαdναιπερίπου0,06N).
Σημείωση :
Τόδιάλυμααύτόίμβερτοσακχάρου μπορείνάπαρασκευαστεί συντομότερα ώςέξής:
τόδξινοδιάλυματήςσακχαρόζης παρασκευάζεται σέσφαιρικήφιάλη200ml,ήόποίαβυθίζεταισέύδρόλου­
τρο60"Cέπίτόσοχρόνο,δσοχρειάζεται γιάνάφθάσειήθερμοκρασία στούς50"C.Σ'αύτήτήθερμοκρασία
τόδιάλυμαπρέπεινάπαραμείνει έπί15λεπτά.Στήσυνέχειαήσφαιρικήφιάληάφήνεταιστήθερμοκρασία
περιβάλλοντος ,όπότεάρχίζεινάψύχεται ."Οτανπαρέλθειμισήώρα,ήψύξηέπιταχύνεται βυθίζοντας τή
φιάλησέκρύονερό.Τόδιάλυμαμεταφέρεται σέόγκομετρική φιάλητούλίτρουκαίόόγκοςσυμπληρώνεται
στούς20"C.
Γιάτόνέλεγχοτήςτεχνικήςτήςμεθόδου,όπροσδιορισμός τοΟίμβερτοποιημένου σακχάρου έφαρμόζεται σέ
πολλάδιαλύματα ,τάόποιακαλύπτουν όλητήνκλίμακατώνσυγκεντρώσεων ,στίςόποιεςέφαρμόζεται ή
μέθοδος .
ΠΡΟΣΔΙΟΡΙΣΜΟΣ ΤΗΣΠΕΡΙΣΣΕΙΑΣ ΤΩΝΙΟΝΤΩΝ ΧΑΛΚΟΥ ΙΩΔΙΟΜΕΤΡΙΚΑ
'Αφούάφεθειόδιαυγασμένος όγκοςνάέπιδράσειέπίόρισμένης ποσότητας άλκαλικού διαλύματος χαλκού,ή
περίσσεια τών(όντωνχαλκούπροσδιορίζεται ίωδιομετρικά .
Διαλύματα
Διάλυμαάλκαλικό χαλκού:
θειικόςχαλκόςκαθαρόςCuS04·5Η20 25g,
κιτρικόόξύ 50g,
άνθρακικό νάτριοκρυσταλλικό ,10Η20 388g,
νερόμέχρισυμπληρώσεως 1000ml.

150 Επίσημη Εφημερίδα τώνΕυρωπαϊκών Κοινοτήτων
"Oθειικόςχαλκόςδιαλύεταισέ100mlνεροδ,τόκιτρικόόξύσέ300mlνερούκαίτόΑνθρακικό νάτριοσέ
300mlθερμοδνεροδ.Τάδύοτελευταίαδιαλύματα άναμειγνύονται καίστόμείγμααύτόπροστίθεται ,ΰπό
συνεχήάνάδευση ,τόδιάλυματοδθειικούχαλκοδ .Όδγκοςσυμπληρώνεται μέχριτό1λίτρο.
Διάλυμα30%ίωδιούχου καλίου:
Ιωδιούχοκάλιο 30g,
νερόάποσταγμένο μέχρισυμπληρώσεως 100ml.
Τόδιάλυμαπρέπεινάφυλάγεται σέσκούραφιάλη.
Διάλυμα25%θειικοδόξέος:
θειικόόξύκαθαρό 25ml,
νερόάποσταγμένο μέχρισυμπληρώσεως 100ml.
Τόόξύπροστίθεται στόνερόκαίάφοδτόδιάλυμαψυχθείσυμπληρώνεται όδγκος.
Διάλυμαάμύλου5%ο:
άμυλο 0,5g,
χλωριούχο νάτριοκαθαρό 200g,
νερόάποσταγμένο μέχρισυμπληρώσεως 100ml.
Τόδιάλυμα,άμέσωςμόλιςπαρασκευαστεί ,παραμένει σέβρασμόέπί10λεπτά.
ΔιάλυμαΝ/10θειοθειικοδ νατρίου .
Τεχνικήτήςμεθόδου
Σέκωνικήφιάλη300mlφέρονται25mlάλκαλικού διαλύματος χαλκούκαί25mlδιαυγασμένου σακχαρούχου
ύγρού,τώνόποίωνήπεριεκτικότητα σέάνάγοντασάκχαραδένπρέπεινάείναιμεγαλύτερη τών60mg.
Προστίθενται τεμάχιαέλαφρόπετρας καίτόύγρόφέρεταισέβρασμό,όόποιοςπρέπεινάέπιτευχθεϊ μέσασέ2
λεπτά.Όβρασμόςσυνεχίζεται έπί10λεπτάάκριβώςύπόκάθετοψυκήρα.
'Επακολουθεί ψύξημένερόπούρέει.Μετάτήνψύξηπροστίθενται 10mlδιαλύματος 30%Ιωδιούχου καλίου,
25mlδιαλύματος 25%θειικούόξέοςκαί2mlδιαλύματος άμύλου.
Επακολουθεί όγκομέτρηση μέδιάλυμαΝ/10θειοθειικοδ νατρίου.'Εστωnτάκαταναλωθέντα κυβικά
έκατοστά .
Παράλληλα γίνεταιπροσδιορισμός «ένλευκφ».Δηλαδήήτεχνικήέφαρμόζετοη άκριβώςόπωςπεριγράφεται
πιόπάνω,άλλάστηθέσητών25mlδιαυγασμένου σακχαρούχου διαλύματος προστίθενται 25mlΑποσταγμέ­
νουνεροδ.Έστωn'τάκαταναλωθέντα κυβικάέκατοστάδιαλύματος θειοθειικοδ νατρίου.
Υπολογισμοί
Hποσότητατοδσακχάρου πούπεριέχεται στόνδγκοδιαυγασμένου σακχαρούχου διαλύματος πούχρησιμο­
ποιείταιάνάπερίπτωση γιάτήνάνάλυση,βρίσκεταιάπότόνπιόκάτωπίνακα,όόποιοςδίνειτήνποσότητα
τοδσακχάρου έκφρασμένη σέίμβερτοσάκχαρο ,άνάλογαμέτάκαταναλωθέντα κυβικάέκατοστά (n'—n)
θειοθειικοδ νατρίου .
Τάάποτελέσματα μετατρέπονται σέγραμμάρια άνάλίτροοίνου,μέβάσητίςΑραιώσειςπούπραγματοποιήθη­
κανκαίτόνδγκοτοδδείγματος πούύποβλήθηκε σέάνάλυση .
'Αντιστοιχία μεταξύτοδδγκου(n'—n)mlδιαλύματος Ν/10θειοθειικοδ νατρίου
καίποσότητας Αναγόντων σακχάρων
'N«,SJOJ
ml0.1NΆνάγοντα
σάκχαρα
mgΔιαφοράN«JSJOJ
ml0.1NΆνάγοντα
σάκχαρα
mgΔιαφορά
1 2-4 2-4 13 330 27
2 4-8 2-4 14 35-7 28
3 7-2 2-5 15 38-5 2-8
4 97 2-5 16 41-3 29
5 12-2 2-5 17 44-2 29
6 14-7 2-6 18 471 2-9
7 17-2 26 19 500 3-0
8 19-8 26 20 530 30
9 22-4 26 21 56-0 31
10 250 26 22 591 31
11 27-6 2-7 23 62-2
12 30-3 27

ΕπίσημηΕφημερίδα τώνΕύρωπαϊκών Κοινοτήτων51
5.ΣΑΚΧΑΡΟΖΗ
5.2.ΑΡΧΗΤΩΝΜΕΘΟΔΩΝ
α)Μέθοδοςάναφορ&ς
αα)Γιάποιοτικήάνάλυση :
μέθοδοςχρωματογραφίας σέλεπτήστοιβάδα .Ήσακχαρόζη στούςοίνουςκαίτάγλεύκηάνιχνεύεται
άφοΟπροηγουμένως διαχωριστεί άπότήγλυκόζηκαίτήφρουκτόζη διάχρωματογραφίας σέλεπτή
στοιβάδαπάνωσέπλάκεςέπιστρωμένες μέsilïcagelGπούπεριέχειόξικόνάτριο.Τόθειοβαρβιτου­
ρικόόξύκαίτότριχλωροξικό όξύπούχρησιμεύουν γιάτήνέμφάνισητώνκηλίδωντήςσακχαρόζης ,
ένσωματώνονται στόνδιαλύτη(όξικόςαίθυλεστέρας ,ίσοπροπανόλη καίνερό)."Hσακχαρόζη ,δταν
θερμανθεί σέδξινοπεριβάλλον ,μετατρέπεται σέύδροξυμεθυλοφουρφουράλη ,ήόποίαάντιδράμέτό
θειοβαρβιτουρικό όξύ.Ήκηλίδαάποκτάτότεπορτοκαλοκίτρινο χρώμα.
66)Γιάποσοτικόπροσδιορισμό ΕπειταάπόΙμβερτοποίηση :
ήσακχαρόζη προσδιορίζεται άπότήδιαφοράτήςάναγωγικής ίκανότητος πούπαρουσιάζει τό
διαυγασμένο δείγμαοίνουήγλεύκους ,πρίνκαίμετάτήνΙμβερτοποίηση τήςσακχαρόζης σέδξινο
περιβάλλον .
Ήδιαύγασηκαίόπροσδιορισμός τήςάναγωγικής ίκανότητος ,πρίνκαίμετάτήνΙμβερτοποίηση ,
γίνεταιδπωςκαίπροκειμένου γιάτόνπροσδιορισμό τώνάναγόντων σακχάρων .
β)Μέθοδοςσυνήθης
αα)Γιάποιοτικήάνάλυση :
μέθοδοςχρωματομετρική :όοίνοςδιαυγάζεται μέόξικόμόλυβδο,όξείδιοτοΟμαγνησίου καίυπερμαγ­
γανικόκάλισέρΗ8-9.Έπίτούδιαυγασμένου προϊόντος έπιδράσέθερμοκρασία 100°Cδξινοδιάλυμα
διφαινυλαμίνης .Ήένωσηπούσχηματίζεται μέτήσακχαρόζη έκχυλίζεται μέχλωροφόρμιο ,τόόποιο
άποκτάεικυανήχροιά.
ββ)Γιάποσοτικόπροσδιορισμό έπειταάπόΙμβερτοποίηση :
"Οπωςκαίστήνπερίπτωση τήςμεθόδουάναφορΑς πούπεριγράφεται πιόπάνωύπόα)ββ).
5.3.ΠΟΙΟΤΙΚΗ ΑΝΙΧΝΕΥΣΗ
ΜΕΘΟΔΟΣ ΑΝΑΦΟΡΑΣ
Μέθοδοςχρωματογραφίας σέλεπτήστοιβάδα
Υλικά :
—συσκευήγιάχρωματογραφία σέλεπτήστοιβάδα :
—σύστημαέπιστρώσεως τώνπλακώνμέsilicagel,
—πλαίσιοστηρίξεως τώνπλακών,
—θάλαμοςχρωματογραφίας ,
—μικροσιφώνιο ήμικρομετρική σύριγγα,
—κλίβανοςξηράνσεως τώνπλακώνμέδυνατότητα κυκλοφορίας άέρα.
Διαλύματα καίάντιδραστήρια :
—σκόνηπυριτίουG,
—διάλυμα0,02Μ(*)όξικοΰνατρίου,
—διαλύτηςμέένσωματωμένο τόάντιδραστήριο έμφανίσεως .
Όδιαλύτηςαύτόςπαρασκευάζεται ώςέξής:
Ετοιμάζεται έναμείγμαάπό:
—όξικόαίθυλεστέρα 65μέρη,
—ίσοπροπανόλη 30μέρη,
(ι)Προετοιμασία τώνπλακών :Αναμειγνύονται 30gσκόνηςπυριτίουκαί60mlδιαλύματος 0,02MόξικοΟνατρίου,Αστενάσχηματισθεί όμοισγενίς
αίώρημα,τόόποιοΑπλώνεται σέπλάκες.Τόέπίστρωμα πούσχηματίζεται κατ'αύτόντόντρόποπρέπεινάΕχειπάχος0,30mm.

152Επίσημη'Εφημερίδα τώνΕυρωπαϊκών Κοινοτήτων
—νερό5μερη.
Τήστιγμήπούπρόκειται νάχρησιμοποιηθεί ,προστίθενται :
—θειοβαρθιτουρικό όξύσέάναλογία 0,3%,
—κρυσταλλικό τριχλωροξικό όξύσέάναλογία 0,5%.
Διαλύματα άναφοράς :
—διάλυμασακχαρόζης 0,05gστά100ml,
—διαλύματα σακχαρόζης καίάναγόντων σακχάρων .
Ετοιμάζονται τάάκόλουθα διαλύματα :
«A»:διάλυμασακχαρόζης 0,5%,
«B»:μεικτόδιάλυμα5%γλυκόζης καί5%φρουκτόζης .
Σέόγκομετρικές φιάλεςτών10mlφέρονται 1mlτούδιαλύματος Aκαί1,2,3,4,5mlτοΰδιαλύματος B.Ό
όγκοςσυμπληρώνεται στά10mlμέάποσταγμένο νερό.Λαμβάνεται έτσιμιάσειράδιαλυμάτων άναφορ&ς ,που
περιέχουν άνάγοντασάκχαρασέαύξανόμενες έκατοστιαϊες άναλογίες .
Προετοιμασία τοΰδείγματος
Ότανόοίνοςέχειέντονοχρώμα,χρειάζεται νάπροηγηθεί μιάέπεξεργασία μέάποχρωστικό άνθρακα ,πρίν
έναποτεθεϊ στήνπλάκα.
Λήψητοΰχρωματογροφήματος
Σταγόνεςάπότάδείγματαπούπρόκειται νάάναλυθοΰν ,τοποθετούνται στήνεύθείαέκκινήσεως ,πούέχει
σημειωθεί πάνωστόέπίστρωμα τήςπλάκαςσέάπόσταση 2,5cmάπότόκάτωάκροτηςκαίσέάπόσταση 3cm
άπότάπλευρικάάκρα.Οίσταγόνεςκάθεδείγματος τοποθετούνται στήναύτήπάντοτεθέσητήςγραμμής
έκκινήσεως καίσέάπόσταση 3cmάπότήθέσητοΰπροηγουμένου δείγματος .
'Ανάλογαμετήνπεριεκτικότητα σέάνάγοντασάκχαρα,ήσυνολικήποσότητακάθεδείγματοςπούτοποθετεί­
ταιστήνπλάκακυμαίνεται μεταξύ 1καί5μ\,έτσιώστεκάθεκηλίδανάμήνπεριέχειτελικώςάνάγοντα
σάκχαρασέποσότηταμεγαλύτερη τών0,25χιλιοστογράμμων .Τοποθετοΰνται έπίσηςστήνπλάκα5μ\άπότά
διαλύματα άναφορός .Γιάνάσχηματισθοΰν κηλίδεςμικρήςδιαμέτρου ,τάδείγματατοποθετοΰνται πάνωστήν
πλάκατμηματικά ,σέάλλεπάλληλες δόσεις,ήδέάπορρόφηση τούδείγματοςκαίήξήρανσητώνκηλίδωνπρίν
άπότήνέναπόθεση τήςέπομένηςδόσεως,έπιτυγχάνεται έμφυσώντας έλαφρόρεύμαψυχροΰάέρα.
Πρίντοποθετηθεί ήπλάκαστόθάλαμοχρωματογραφήσεως ,συνιστάται νάάφαιρεθεΐ άπότάδύοπλευρικά
άκρα,άνάμίαλωρίδαάπορροφητικοΰ έπιστρώματος ,πλάτους0,5cm.'Εξάλλου,ήάτμόσφαιρα τοΰθαλάμου
πρέπεινάείναικαλάκορεσμένη μέάτμούςτοΰδιαλύτη .
Ήπλάκατοποθετείται στόθάλαμοκαίάφήνεταιέκεΐέωςότουτόμέτωποτοΰδιαλύτηφθάσεισέύψος16cm
άπότήγραμμήέκκινήσεως .
Ήπλάκαάπομακρύνεται άπότόθάλαμο,στεγνώνεται σέέλαφρόρεΰμαψυχροΰάέρακαίμετάτοποθετείται σέ
κλίβανοθερμοκρασίας 105"Cστόνόποιοκυκλοφορεί ρεΰμαθερμούάέρα.Έπειταάπόπαραμονή 15λεπτών,
ήπλάκαέξάγεταιάπότόνκλίβανο .
'Εάνύπάρχεισακχαρόζη ,έμφανίζεται κηλίδαπορτοκαλοκίτρινη ,τήςόποίαςτόRfείναιτόϊδιομέέκεΐνοτής
σακχαρόζης τώνδιαλυμάτων άναφοράς .Ήγλυκόζηκαίήφρουκτόζη δίνουνκηλίδεςπούέχουντόϊδιομέν
χρώμα,άλλάμεγαλύτερο Rf.
5.4.ΜΕΘΟΔΟΣ ΣΥΝΗΘΗΣ
Μέθοδοςχρωματομετρική
Διαλύματα :
—ουδέτερος όξικόςμόλυβδοςκρυσταλλικός ,
—όξείδιοτοΰμαγνησίου (βαριάμαγνησία)σέσκόνη,
—διάλυμαύπερμαγγανικοΰ καλίου2%,
—χλωροφόρμιο ,
—άντιδραστήριο διφαινυλαμίνης .Παρασκευάζεται διάλυμαδιφαινυλαμίνης 10%σέάπόλυτηαίθυλικήάλ­
κοόλη.Σέ10mlαύτοΰτοΰδιαλύματος προστίθενται 20mlπυκνοΰόξικοΰόξέοςκαί70mlκαθαρού
ύδροχλωρικοΰ όξέος(dj0:1,18-1,19).

Επίσημη Εφημερίδα τώνΕυρωπαϊκών Κοινοτήτων153
Συνιστάται νάέλέγχεται ήκαθαρότητα τουάντιδραστηρίου ώςεξής:σέ2mlαπότόαντιδραστήριο τής
διφαινυλαμίνης ,προστίθενται 2mlάποσταγμένου νεροϋκαίτόδιάλυμαφέρεταισέζέονάτμόλουτρο ."Έπειτα
άπό5λεπτάόύποδοχέας βυθίζεταισέκρύονερό,ώστετόδιάλυμανάψυχθείάπότομα .'Επακολουθεί
έκχύλιση μέ1mlχλωροφόρμιο .Δένπρέπεινάέμφανιστεΐ κυανήχροιά.
Τεχνικήτήςμεθόδου
Σέ10mlνεροϋ,διαλύονται 100έως200mgόξειδίουτοϋμαγνησίου καί200mgουδέτερου όξικοΰμολύβδου .
Τόδιάλυμαφέρεταισέάτμόλουτρο θερμοκρασίας 90-95"Cέπί3έως5λεπτά.Προστίθενται 2mlοίνουή
γλεύκους ,πούπρέπεινάείναιδιαυγήκαίήπεριεκτικότητά τουςσέόλικάσάκχαρανάείναιμικρότερη τοϋ
1%·
'Εάνήτελευταία αυτήπροϋπόθεση δένπληρούται ,τόδιάλυμαάραιώνεται ,ώστεήπεριεκτικότητά τουσέ
σάκχαρανάμειωθείστάκατάλληλα όρια.
Πρέπειέπίσηςνάέπαληθεύεται δτιήποσότητατουόξικοΰμολύβδουπούπροστέθηκε είναιέπαρκής,άλλ'δχι
σέπερίσσεια ,γιατίτότεμειώνεται ήευαισθησία τήςάντιδράσεως .Γιάτόσκοπόαύτόν,στόύπερκείμενο
διαυγέςύγρόπροστίθεται ,σταγόνασταγόνα,πυκνόδιάλυμαουδέτερου όξικοΟμολύβδου έωςδτουδέν
σχηματίζεται πιάίζημα.'Επακολουθεί άνακίνηση καίόύποδοχέας παραμένει στόάτμόλουτρο μέχριςδτουτό
ύπερκείμενο ύγρόγίνειδιαυγές .Τότεπροστίθεται πυκνόδιάλυμαθειικούνατρίου,ώστενάάπομακρυνθεΐ ή
τυχόνπερίσσεια τοΟμολύβδου .
Στήσυνέχειαπροστίθενται 0,5mlδιαλύματος ύπερμαγγανικού καλίουκαίόύποδοχέας παραμένει στό
άτμόλουτρο (90-95°C)γιάάλλα10λεπτάάκόμη,μετάτήνπάροδοτώνόποίωνβυθίζεταισέκρύονερό,όπότε
έπέρχεται άπότομηψύξη.
'Επακολουθεί διήθηση .
Είναιδυνατόννάέμφανιστεΐ κίτρινηχρώση,ήόποίαόμωςδένέπηρεάζει τήσυνέχειατήςάντιδράσεως .
Σέδοκιμαστικό σωλήναφέρονται2mlτοϋδιηθήματος ,προστίθενται 2mlάπότόάντιδραστήριο τήςδιφαινυ­
λαμίνηςκαίόσωλήναςφέρεταισέάτμόλουτρο πούβρίσκεται σέβρασμό."Επειταάπό5λεπτάάκριβώς,δ
σωλήναςβυθίζεταισέκρύονερόόπότεέπέρχεταιάπότομηψύξη.Στήσυνέχειαπροστίθεται 1mlχλωροφόρ­
μιο,όπότεκαίέκχυλίζεται άμέσωςήχρωστική .
Σέπεριπτώσεις ξηρώνοίνων,στούςόποίουςδένέχειπροστεθεί σακχαρόζη ,δένάναπτύσσεται χρώσηήτό
πολύ-πολύ νάάναπτυχθεΐ μιάάσθενεστάτη γκρί-μπλέχρώση.Παρουσίασακχαρόζης ,ήχρώσηπούάναπτύσ­
σεταιείναιέντοναπράσινη .
Οίγλυκείςοίνοι,τάγλεύκηάπόώριμεςσταφυλέςκαίτάσυμπυκνωμένα γλεύκηδίνουν,άπουσίφσακχαρόζης ,
κίτρινηχρώση,ένώπαρουσίασακχαρόζης ήχρώσηείναιέντοναπράσινη .
Ήάντίδραση είναιευαίσθητη σέ0,2mgσακχαρόζης άνά2mlληφθέντος δείγματος .
5.5.ΠΡΟΣΔΙΟΡΙΣΜΟΣ ΕΠΕΙΤΑ ΑΠΟΙΜΒΕΡΤΟΠΟΙΗΣΗ
ΜΕΘΟΔΟΣ ΜΟΝΑΔΙΚΗ
Τεχνικήτήςμεθόδου
ΣέδύοδμοιεςκωνικέςφιάλεςAκαίB,φέρεταιήαυτήποσότητα διαυγασμένου σακχαρούχου ύγροΟ,πού
λαμβάνεται κατάτήμέθοδο,ήόποίαπεριγράφεται στόκεφάλαιο «άνάγοντασάκχαρα».Στούςδύοαυτούς
ύποδοχεΐς AκαίBπροστίθεται πυκνόύδροχλωρικό όξύσέάναλογία0,3mlάνά10mlσακχαρούχου διαλύμα­
τος.Στόνύποδοχέα Aπροστίθεται άμέσωςίσοςδγκοςδιαλύματος 12Νύδροξειδίου τοϋνατρίου,δηλαδή
0,3mlάνά10mlσακχαρούχου διαλύματος .'Επακολουθεί προσδιορισμός τώνάναγόντων σακχάρων ,δπως
περιγράφεται στόκεφάλαιο «άνάγοντασάκχαρα».
Όδεύτεροςύποδοχέας πούπεριέχειτόόξινισμένο σακχαροΰχο διάλυματοποθετείται έπί2λεπτάσέ
άτμόλουτρο πούβρίσκεται σέβρασμόκαίστήσυνέχειαάφήνεταιστήθερμοκρασία περιβάλλοντος έπί15
λεπτά,μετάτήνπάροδοτώνόποίωνπροστίθεται όϊδιοςδγκοςδιαλύματος 12Νύδροξειδίου τοϋνατρίου,δπως
καίστήνπερίπτωση τοϋύποδοχέα A.'Εξακολουθεί προσδιορισμός τώνάναγόντων σακχάρων .
Ήδιαφοράμεταξύτήςποσότητας τώνάναγόντων σακχάρων πούμετρήθηκαν κατάτούςδύοώςάνω
προσδιορισμούς ,δίνει,δτανπολλαπλασιαστεί έπί0,95,τήνποσότητα τήςσακχαρόζης στόνδγκοτοϋ
ληφθέντος δείγματος ,άπότήνόποίαύπολογίζεται ήπεριεκτικότητα άνάλίτροοϊνου,λαμβάνοντας ύπόψητις
άραιώσεις πούτυχόνπραγματοποιήθηκαν κατάτήδιαύγασηκαίτήνποσότητα τοϋσακχαρούχου ύγροϋπού
υποβλήθηκε στόνπροσδιορισμό .

154Επίσημη'Εφημερίδα τώνΕύρωπαΐκών Κοινοτήτων
6.ΤΈΦΡΑ
6.1.ΟΡΙΣΜΟΣ
Τέφρακαλείταιτόσύνολοτώνπροϊόντων Αποτεφρώσεως τοΟστερεούύπολείμματος πούλαμβάνεται μετάτήν
έξάτμισητούοίνου,όταναύτήπραγματοποιεϊται κατάτέτοιοτρόπο,ώστενάλαμβάνεται τελικάτόσύνολο
τώνκατιόντων (πλήντούΑμμωνίου)ύπόμορφήΑνθρακικών καί&λλωνάνύδρωνμεταλλικών άλάτων.
6.2.ΑΡΧΗΤΗΣΜΕΘΟΔΟΥ
'Αποτέφρωση τούστερεούύπολείμματος τούοϊνουμέχριςδτουκαεϊτελείωςόΑνθρακαςσέθερμοκρασία
500-550°C.
Ήποσότητατήςτέφραςέκφράζεται σέγραμμάρια άνάλίτροκαίπροσδιορίζεται μέπροσέγγιση 0,03g.
6.3.ΤΕΧΝΙΚΗ ΤΗΣΜΟΝΑΔΙΚΗΣ ΜΕΘΟΔΟΥ
Σέκάψαάπόπλατίνα,διαμέτρου 70mmκαίύψους25mm,μέέπίπεδοπυθμένα,ήόποίαέχειζυγισθεΓσέζυγό
μέάκρίθεια 1/10τούχιλιοστογράμμου ,φέρονται20mlοίνου,τάόποιαέξατμίζονται μέπροσοχήέπίΑτμο­
λούτρου .Τόστερεόύπόλειμμα θερμαίνεται ήπιαέπίμισήπερίπουώραήέπάνωσέθερμαντική πλάκαήύπό
λυχνίαύπερύθρων άκτίνων,μέχριςάπανθρακώσεως .'Οτανδένέκλύονται πιάάτμοί,ήκάψατοποθετείται
μέσασέήλεκτρικό κλίβανοέφοδιασμένο μέσύστημασυνεχούςΑνανεώσεως τούΑέρακαίτόΑπανθρακωμένο
ύπόλειμμα Αποτεφρώνεται σέθερμοκρασία 525±25°C."ΕπειταΑπόπέντεπερίπουλεπτΑ,ήκΑψαέξΑγεται
Απότόνκλίβανο,προστίθενται 5mlνερού,πούστήσυνέχειαέξατμίζονται έπίΑτμολούτρου ήύπόλυχνία
ύπέρυθρων Ακτίνων,όπωςκαίπροηγουμένως ,καίήκΑψαφέρεταιέκνέουμέσαστόνκλίβανοσέθερμοκρασία
525°C.
'ΕάνήκαύσητώνΑπανθρακωμένων ούσιώνδένέχειπερατωθεί μέσασέδεκαπέντε λεπτΑ,έπαναλαμβΑνεται ή
Ιδιαδιαδικασία ,δπωςπεριγράφεται ΑκριβώςπιόπΑνω,γιάνάέπιταχυνθεϊ ήάποτέφρωση .
Στήνπερίπτωση οίνωνπλούσιωνσέσάκχαρα,συνιστΑται νάπροστίθενται στόστερεόύπόλειμμα ,πρίνάπό
τήνάπανθράκωση ,λίγεςσταγόνεςκαθαρούφυτικούέλαίου,ώστενάάποφευχθεΐ ήύπερχείλιση τήςκάψας
κατάτήνάπανθράκωση .ΉπρώτηΑποτέφρωση διαρκεί,στήνπερίπτωση αύτή,15λεπτΑ.
'Αφούτόστερεόύπόλειμμα Αποτεφρωθεί τελείως,ήκΑψαΑφήνεταιμέσασέξηραντήρα ,έωςδτουΑποκτήσει
.τήθερμοκρασία τούπεριβάλλοντος ,καίζυγίζεται .Τόβάροςτήςτέφραςδτανπολλαπλασιαστεί έπί50,δίνει
τήντέφρασέγραμμάρια άνάλίτροοϊνου.

155Επίσημη'Εφημερίδα τώνΕυρωπαϊκών Κοινοτήτων
7.ΑΛΚΑΛΙΚΟΤΗΤ AΤΗΣΤΕΦΡΑΣ
7.1.ΟΡΙΣΜΟΣ
Άλκαλικότητα όλικήτήςτέφραςκαλείταιτόσύνολοτώνκατιόντων ,πλήντοΰ'άμμωνίου ,τάόποΐαείναι
ενωμέναμέτάόργανικάόξέατούοϊνου.
Άλκαλικότητα μερικήτήςτέφραςκαλείταιήάλκαλικότητα πούόφείλεταιμόνοστάάνθρακικά άλατα,ώςκαί
στάόξείδιατώνμετάλλωνκαίτάπυριτικάΑλατα,πούάπαντοϋνστήντέφρα.
Άλκαλικότητα άνάγραμμάριο τέφραςήάριθμόςάλκαλικότητας καλείταιόλόγοςτήςόλικήςάλκαλικότητας
τήςτέφρας,έκφρασμένης σέγραμμάρια άνθρακικού καλίου,πρόςτόβάροςτήςτέφρας.
7.2.ΑΡΧΗΤΩΝΜΕΘΟΔΩΝ
α)Άλκαλικότητα τήςτέφραςόλική
Προσθήκη τιτλοδοτημένου διαλύματος θειικούόξέος,θέρμανση καίόγκομέτρηση τήςπερίσσειας τοΰ
όξέοςμέτιτλοδοτημένο διάλυμαάλκάλεως .Ώςδείκτηςχρησιμοποιείται τόπορτοκαλόχρουν τοΟμεθυ­
λίου.
θ)Άλκαλικότητα τήςτέφραςμερική
Προσθήκη τιτλοδοτημένου διαλύματος θειικούόξέος,θέρμανση καίόγκομέτρηση τήςπερίσσειας τοΰ
όξέοςμέτιτλοδοτημένο διάλυμαάλκάλεως παρουσίφμικρήςπερίσσειας ίόντωνδημητρίου .Χρησιμο­
ποιείταιδείκτηςπούάλλάζειχρώμασέρΗ4,5.
Έκφραση άποτελεσμάτων
Ήάλκαλικότητα τήςτέφραςέκφράζεται ήσέχιλιοστοϊσοδύναμα άνάλίτρομέπροσέγγιση 0,5περίπου,ήσέ
γραμμάρια άνθρακικού άσθεστίου άνάλίτροοίνου.
7.3.α)ΟΛΙΚΗΑΛΚΑΛΙΚΟΤΗΤΑ
ΜΟΝΑΔΙΚΗ ΜΕΘΟΔΟΣ
Τεχνικήτήςμεθόδου
Άφούζυγιστείήτέφρα,προστίθενται 10mlδιαλύματος Ν/10θειικούόξέος,ήκάψατοποθετείται πάνωσέ
άτμόλουτρο έπίένατέταρτοτήςώραςκαίτόπεριεχόμενό τηςάναδεύεται κάθετόσομέτήβοήθειαγυάλινης
ράβδουπούέχειπλατυσμένο τόέναΑκρο,ώστενάέπιταχυνθεΓ ήδιάλυση .Στήσυνέχειαπροστίθενται δύο
σταγόνεςδιαλύματος 1%οπορτοκαλοχρόου τούμεθυλίουκαίόγκομετρεΐται ήπερίσσεια τούθειικούόξέοςμέ
διάλυμαΝ/10άλκάλεως μέχριςότουτόχρώματούδείκτηάλλάξειάπόπορτοκαλί σέκίτρινο.Έστωnτά
καταναλωθέντα κυβικάέκατοστά .
Υπολογισμοί
Hάλκαλικότητα τήςτέφραςισούταιμέ:
—5(10—n),δτανέκφράζεται σέχιλιοστοΐσοδύναμα άνάλίτρο,
—0,345(10—n),δτανέκφράζεται σέγραμμάρια άνθρακικού καλίουάνάλίτρο.
Ήάλκαλικότητα άνάγραμμάριο τέφρας(άριθμόςάλκαλικότητας ),ίσούταιμέτόλόγοτήςάλκαλικότητας
έκφρασμένης σέάνθρακικό κάλι,πρόςτόβάροςτήςτέφρας.
7.4.β)ΑΛΚΑΛΙΚΟΤΗΤΑ ΜΕΡΙΚΗ
ΜΟΝΑΔΙΚΗ ΜΕΘΟΔΟΣ
Διαλύματα
α)Δείκτηςσύνθετος :0,04gπορτοκαλοχρόου τούμεθυλίουδιαλύονται σέ20mlάποσταγμένου νερού,ένώ
0,2gπρασίνου τήςβρωμοκρεζόλης καί0,04gέρυθρούτοΰμεθυλίουδιαλύονται σέ80mlαίθυλικής
άλκοόλης .Τάδύοδιαλύματα άναμειγνύονται .Ήάλλαγήτοΰχρώματος τούσύνθετουαύτούδείκτηπρός
γκρίζοχρώμα,γίνεταισέρΗ4,5.
θ)Διάλυμαχλωριούχου δημητρίου :10gπολύκαθαροΰχλωριούχου δημητρίου CeCl3,7Η20διαλύονται μέ
άποσταγμένο νερόμέσασέόγκομετρική φιάλη12,5ml.Προστίθεται νερόμέχριτήχαραγή.

156 ΕπίσημηΕφημερίδα τώνΕυρωπαϊκών Κοινοτήτων
Τεχνικήτήςμεθόδου
Μετάτήζύγισητήςτέφρας,προστίθενται 10mlδιαλύματος Ν/10θειικούόξέοςκαίτόδιάλυματοποθετείται
πάνωσέάτμόλουτρο ,όπουθερμαίνεται μέχριβρασμού,ώστενάέκδιωχθεΐτόδιοξείδιο τοΟάνθρακα .Ήκάψα
άφήνεταισέθερμοκρασία περιβάλλοντος καίάφούψυχθεί,προστίθενται δύοσταγόνεςάπότόδιάλυματοΟ
σύνθετουδείκτη,καθώςκαίδύοσταγόνεςδιαλύματος χλωριούχου δημητρίου (σέπερίπτωση οϊνωνπλούσιων
σέφωσφορικά άλαταπροστίθενται τέσσεριςσταγόνες).Ήπερίσσεια τοδθειικούόξέοςόγκομετρεΐται μέ
διάλυμαΝ/10άλκάλεωςμέχριςότουάλλάξειτόχρώμακαίγίνειγκρίζο.Γιάνάδιαπιστωθεί έάνήποσότητα
τοΟχλωριούχου δημητρίου πούπροστέθηκε είναιέπαρκής,προστίθεται μίαάκόμησταγόναάπότόδιάλυμα
αύτό.'Εάνόδείκτηςάλλάξειχρώμαπρόςτόπορτοκαλί ,ήόγκομέτρηση συνεχίζεται μέχριςέπαναφορδς τοΟ
γκρίζουχρώματος .
Υπολογισμοί
ΟίΙδιοι,δπωςκαίστήνπερίπτωση τήςόλικήςάλκαλικότητας .

57Επίσημη Εφημερίδα τώνΕυρωπαϊκών Κοινοτήτων
8.ΟΛΙΚΗΟΞΥΤΗΤΑ
8.1.ΟΡΙΣΜΟΣ
Όλικήοξύτητακαλείταιτόσύνολοτώνόγκομετρουμένων όξέων,δτανμέτήνπροσθήκη τιτλοδοτημένου
διαλύματος άλκάλεως ,όοίνοςφέρεταισέρΗ7.Τόδιοξείδιοτοϋάνθρακα,καθώςκαίόέλεύθερος καί
ενωμένοςθειώδηςάνυδρίτης ,δένπεριλαμβάνονται στήνόλικήόξύτητα .Τόδιοξείδιο τοΟάνθρακαάπομακρύ­
νεταιπρίνάπότόνπροσδιορισμό ,μέάνατάραξη èvψυχρώκαίύπόκενόν.
8.2.ΑΡΧΗΤΩΝΜΕΘΟΔΩΝ
Μέθοδοςάναφοράς :Ποτενσιομετρική όγκομέτρηση .
Μέθοδοςσυνήθης :'Ογκομέτρηση παρουσίαδείκτηκυανοΟτήςθρωμοθυμόλης .
Έκφραση αποτελεσμάτων
Hόλικήόξύτηταέκφράζεται σέχιλιοστοϊσοδύναμα άνάλίτροκαίπροσδιορίζεται μέπροσέγγιση δύο
χιλιοστοϊσοδυνάμων ήσέγραμμάρια τρυγικούόξέοςάνάλίτρο.
8.3.ΜΕΘΟΔΟΣ ΑΝΑΦΟΡΑΣ
Τεχνικήτήςμεθόδου
α)'Απομάκρυνση τοΟδιοξειδίου τοΰάνθρακακαίτοΰθειώδηάνυδρίτη .
Πρίνάπότήνέναρξητοΰκυρίωςπροσδιορισμού ,πρέπεινάάπομακρύνεται τόδιοξείδιοτοΰάνθρακαπού
βρίσκεται διαλυμένο στόνοίνο,καθώςκαίόθειώδηςάνυδρίτης .Γιάτόσκοπόαύτόν,100mlοίνου
φέρονταισέσφαιρικήφιάλη500ml,ήόποίατοποθετείται ύπόκάθετοψυκτήρα .Ήσφαιρικήφιάλη
γεμίζειμέάζωτοκαίπαραμένει σέβρασμόέπίμίαώρα,κατάτήδιάρκειατήςόποίαςδιοχετεύεται άσθενές
ρεύμαάζώτου.Στήσυνέχεια,ήσυσκευήάφήνεταινάψυχθείχωρίςνάδιακοπείήροήτούάζώτου.
θ)Τιτλοδότηση
Σέποτήριζέσεωςφέρονται20mlοϊνουκαίπροστίθεται διάλυμαΝ/10ύδροξειδίου τοΰνατρίουμέχριςδτου
τόρΗ,μετρούμενο μέήλεκτρόδιο ύάλου,άποκτήσει τήντιμή7σέ20"C.Κατάτήντιτλοδότητση ,τό
διάλυματοΰάλκάλεως πρέπεινάπροστίθεται άργάκαίτόδιάλυμαπούτιτλοδοτεΓται νάάνακινεΐται
συνεχώς .Ήδιάρκειατήςτιτλοδοτήσεως είναιτουλάχιστον 5λεπτά.
Έκφραση άποτελεσμάτων
Τάάποτελέσματα έκφράζονται σέχιλιοστοϊσοδύναμα άνάλίτροήσέγραμμάρια τρυγικοδόξέοςάνάλίτρο.
8.4.ΜΕΘΟΔΟΣ ΣΥΝΗΘΗΣ
Πρίνάπότήνέναρξητοΰκυρίωςπροσδιορισμού ,έκδιώκεται τόδιοξείδιοτοΰάνθρακαάνακινώντας 50ml
οϊνουμέσασέσφαιρική φιάληένόςλίτρου,ένώσυγχρόνως δημιουργείται κενόμέάντλίανεροΰ.Ή
άνακίνηση διαρκείπερίπουέναέωςδύολεπτά,μέχριςδτουπαύσειήέκλυσητοΰάερίου."Απ*αυτότόδείγμα
οίνουλαμβάνονται 10mlγιάτόνπροσδιορισμό τήςόλικήςόξύτηταςκαί20mlγιάτόνπροσδιορισμό τής
πτητικήςόξύτητας .
Σημείωση :
Δεδομένου δτικατάτόνπροσδιορισμό τήςόλικήςόξύτηταςτοΰοϊνουχρησιμοποιείται σάνδείκτηςτόκυανοΰ
τήςβρωμοθυμόλης ,ήδέτελικήάπόχρωση τοΰδιαλύματος σέρΗ7έξαρτιέται άπότόχρώματοΰοϊνου,
έτοιμάζεται ,πρίνάρχίσειόκυρίωςπροσδιορισμός ,κατάλληλο δείγμαοϊνουσέρΗ7,τόόποιοχρησιμεύει ώς
πρότυποσυγκρίσεως τοΰχρώματος .
Άπότότελικόάποτέλεσμα πρέπεινάάφαιρεΐται ήόξύτηταπούόφείλεταιστήνπαρουσίαέλεύθερου καί
ένωμένουθειώδηάνυδρίτη ,έφαρμόζοντας μιάέξίσωση,στήνόποίαύπεισέρχονται οίδγκοιn'καίn"διαλύμα­
τοςΝ/100ίωδίου,πούχρησιμοποιήθηκαν γιάτήνόξείδωση τοΰέλεύθερου καίένωμένουθειώδηάνυδρίτη ,
κατάτόνπροσδιορισμό τήςπτητικήςόξύτηταςέπί20mlοϊνου(βλ.τεχνικήπροσδιορισμού τήςπτητικής
όξύτητας).
Διαλύματα
α)ΔιάλυμαΝ/20ύδροξειδίου τοΰνατρίουέλεύθεροανθρακικού όξέος

158 'Επίσημη Εφημερίδα τωνΕυρωπαϊκών Κοινοτήτων
6)Διάλυμακυανούτήςθρωμοθυμόλης 4g
Ουδέτερη άλκοόλη 200ml
Διαλύουμε καίπροσθέτουμε :
—νερόάπότόόποιοεχειάφαιρεθεϊ τόC02 200ml
—ύδροξείδιο τοΰνατρίου 1N,άρκετόγιά
νάμδςδώσεικυανοπράσινο χρώμα(ρΗ7) 7,5mlπερίπου
—νερόμέχρισυμπληρώσεως 1I
γ)Ρυθμιστικό διάλυμα (buffer)ρΗ7:
—όξινοφωσφορικό κάλιο,ΚΗ2Ρ04 107,3g
—υδροξείδιο τοΰνατρίου 1N 500ml
—νερόμέχρισυμπληρώσεως 11
Τεχνικήτηςμεθόδου
1.Προδοκιμή :τελικόςπροσδιορισμός τοΰχρώματος :βάζουμε25mlβρασμένου καίάποσταγμένου νερούσέ
μιάκρυστάλλινη κάψαδιαμέτρου 12cm,προσθέτουμε 1mlκυανούτήςθρωμοθυμόλης (4g/1)καί5mlοϊνου
άπότόνόποιοέχειάφαιρεθεϊ τόδιοξείδιοτοΰάνθρακα .Ουδετεροποιούμε μέίκανήποσότηταυδροξειδίου
τοΰνατρίου0,05Ν,έτσιώστετόχρώμανάγίνεικυανοπράσινο .Τότεπροσθέτουμε 5mlρυθμιστικού
διαλύματος ρΗ7.
2.Σύγχρονη μέθοδος :βάζουμεσέμιάκρυστάλλινη κάψαδιαμέτρου 12cm,30mlβρασμένου καίάποσταγμέ­
νουνερού,1mlκυανούτήςθρωμοθυμόλης (4g/1),5mlοίνουάπότόνόποΓο§χειάφαιρεθεϊ τόδιοξείδιοτοΰ
άνθρακα,καίπροσθέτουμε ύδροξείδιο τούνατρίου0,05Νγιάνάπαραχθείχρώμαπερίπουίδιομέέκεΐνο
τοΰπειράματος έλέγχου .
"Εστωnήτιτλοδότηση .
Υπολογισμοί
Hσυνολικήόξύτηταέκφράζεται σέχιλιοστοίσοδύναμα άνάλίτρο:
10n—0,35n'—0,25n"
ήσέγραμμάρια τρυγικούόξέοςάνάλίτρο
0,75(n—0,035n'—0,025n").
Σημειώσεις :
1.Στήνπερίπτωση λευκών,ροζέήσχεδόνκόκκινωνοϊνων,ήποσότητα τοΰοϊνουμπορείνάδιπλασιαστεί .
Τότεχρησιμοποιούνται 10mlοϊνουκαίύδροξειδίου τοΰνατρίου0,1Ν·olτύποιγιάτόνυπολογισμό
παραμένουν ϊδιοι.
2."Οτανέχουμενάέξετάσουμε οίνουςίδιαςπροέλευσης μποροΰμε νάχρησιμοποιήσουμε γιάδλεςτις
μετρήσεις έναμόνοτελικόχρώμα."Ανήπροσθήκη ρυθμιστικού διαλύματος δένέπιφέρειάλλαγήστό
χρώμα,τότεκαταλαβαίνουμε δτιέχουμεφτάσειστότέλοςτοΰπειράματος .

'ΕπίσημηΕφημερίδα τώνΕυρωπαϊκών Κοινοτήτων 159
9.ΠΤΗΤΙΚΗ ΟΞΥΤΗΤΑ
9.1.ΟΡΙΣΜΟΣ
Ήπτητικήόξύτητασυνίσταται άπόλιπαράόξέατήςσειράςτοΟόξικοδόξέος,τάόποιαάπαντοΟνστούς
οίνουςείτεώςέλεύθερα ,είτεύπόμορφήάλάτων.
9.2.ΑΡΧΗΤΗΣΜΕΘΟΔΟΥ -ΜΟΝΑΔΙΚΗ ΜΕΘΟΔΟΣ
Όδιαχωρισμός τώνπτητικώνόξέωνγίνεταιδι'άποστάξεως μεθ'ύδρατμών καίάνακαθαρισμού τών6δρα·
τμών.Γιάτόσκοπόαυτόν,όοίνοςκαθίσταται όξινοςμέτήνπροσθήκη κρυστάλλων τρυγικούόξέος(περίπου
0,5gάνά20ml)καίστήσυνέχειαυποβάλλεται σέάπόσταξη μεθ*ύδρατμών .Πρέπεινάληφθούνόλεςοί
προφυλάξεις ,ώστενάάποφευχθεΓ ήπαρουσίαδιοξειδίου τοΟάνθρακαστόάπόσταγμα .Ώςδείκτηςχρησιμο­
ποιείταιφαινολοφθαλεΐνη .Ήόξύτηταπούόφείλεται στόνέλεύθεροκαίένωμένοθειώδηάνυδρίτηδέν
περιλαμβάνεται στήνπτητικήόξύτητακαίπρέπεινάάφαιρεΐται άπότήνόξύτητατουάποστάγματος ,καθώς
καίήόξύτηταπούόφείλεταιστήντυχόνπαρουσίασορθικοΰόξέος.
9.3.ΕΚΦΡΑΣΗ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΩΝ
Ήπτητικήόξύτηταέκφράζεται σέχιλιοστοϊσοδύναμα άνάλίτροκαίπροσδιορίζεται μέπροσέγγιση 0,5.
ΜΟΝΑΔΙΚΗ ΜΕΘΟΔΟΣ
'Αρχήτήςσυσκευήςκαίτούέλέγχουτης
"Hσυσκευήάποτελεΐται άπόσύστημαπαραγωγής ύδρατμών ,ύποδοχέα μέσαστόνόποιοφέρεταιόοίνος,
άποστακτική στήληκαίψυκτήρα .
Δεδομένου ότιέχουνπροταθείπολλέςσυσκευέςκαίπολλέςμπορούννάκατασκευασθούν μελλοντικά ,καί
δεδομένου ότιείναιδύσκολονάκαταστείύποχρεωτική γιάόλατάέργαστήρια όλωντώνχωρών,ήχρήσητής
Ιδιαςσυσκευής ,κρίνεταιπροτιμότερο νάκαθοριστούν οίέλάχιστεςσυνθήκες ,στιςόποΐεςπρέπεινάάνταπο­
κρίνεταικάθεσυσκευήκαίκάθετεχνική,ώστενάκαθίσταται δυνατόςόπροσδιορισμός τήςκτητικής
όξύτητας μέτήνάκρίθειαπούκαθορίστηκε .Οίσυνθήκες αύτέςέχουνώςέξής:
1.Οίύδρατμοίπούπαράγονται άπότόσύστημαπαραγωγής ύδρατμών πρέπεινάείναιέπαρκώςάπαλλαγμέ­
νοιC02.Τούτοέπαληθεύεται ώςέξής:σέ250mlάποστάγματος (άπόύγροποίηση αύτώντώνύδρατμών)
προστίθεται 0,1mlδιαλύματος Ν/10ύδροξειδίου τούνατρίουκαί2σταγόνεςδιαλύματος 1%φαινολοφθα­
λεΐνης.Ήχρώσηπρέπεινάπαραμείνει σταθερήτουλάχιστον έπί10δευτερόλεπτα .
2."ΟτανέναυδατικόδιάλυμαόξικοΟόξέοςυποβάλλεται σέάπόσταξηστήθέσηένόςδείγματοςοίνου,ύπότίς
συνήθειςσυνθήκεςάποστάξεως ,τό99,5%τούόξικοΟόξέοςαυτούτούδιαλύματος πρέπεινάάνευρίσκεται
στόάπόσταγμα .
3.'Εάνστήθέσητούοίνουύποθληθεϊ σέάπόσταξη κανονικόδιάλυμαγαλακτικού όξέος,ήποσότητα
γαλακτικού όξέοςπούπερνάειστόάπόσταγμα δένπρέπεινάείναιμεγαλύτερη τού5%ο,ύπότίςΙδιες
συνθήκεςπούέπιτυγχάνεται άπόσταξη τού99,5%τούόξικοδόξέος.
ΚάθεσυσκευήήτεχνικήπούΙκανοποιεί αύτέςτίςτρεϊςάλλεπάλληλες δοκιμές,άποτελεϊέπίσημηδιεθνή
συσκευήήτεχνική .
Οίδυόσυσκευέςπούπεριγράφονται πιόκάτωΙκανοποιούν αύτέςτίςσυνθήκες :ήπρώτηείναικατάλληλη γιά
έργαστήρια περιορισμένης δραστηριότητας ,ένώήδεύτερηπεριορίζεται γιάέργαστήρια τάόποΐαείναι
ύποχρεωμένα νάπραγματοποιούν κάθεήμέρα,καίέντόςμικρούχρόνου,μεγάλοάριθμόπροσδιορισμών
πτητικήςόξύτητας .
1.ΜΙΚΡΗΣΥΣΚΕΥΗ
Oάτμόςπαράγεται έντόςσφαιρικής φιάληςτών1500ml,όδέύποδοχέας ,στόνόποιοφέρεταιόοίνος,
άποτελεΐται άπόκυλινδρικό σωλήναδιαμέτρου 3cmκαίύψους27cm.Όύποδοχέας αύτόςθερμαίνεται είτεμέ
ήλεκτρική άντίσταση ,είτεμέφλόγα,ήδέέξωτερική τουέπιφάνειαπροστατεύεται άπότήνάμεσηέπίδραση
τώνάερίωνκαύσεως,μέδίσκοάπόλαμαρίναδιαμέτρου 15cm,πούφέρειστόκέντροάνοιγμαδιαμέτρου 2mm,
μέσαστόόποιοτοποθετείται τόκάτωμέροςτούκυλινδρικού ύποδοχέα .Κατ'αύτόντόντρόποάποφεύγεται ή
πυρόλυση τώνέκχυλισματικών ύλώντούοίνου.Ήβοηθητική αύτήθέρμανση πρέπεινάρυθμίζεται κατά
τέτοιοτρόπο,ώστεόόγκοςτούοίνουνάμήνύφίσταται αύξομοίωση μεγαλύτερη τών5mlκατάτήδιάρκεια
τήςδιοχετεύσεως τώνύδρατμών .Όσωλήναςπούόδηγεΐτούςύδρατμούς πρέπεινάκαταλήγει 1cmπιόπάνω
άπότόνπυθμένατούκυλινδρικού ύποδοχέα .Όύδρατμόςπούπαρασύρει τάπτητικάόξέαδιέρχεταιστή
συνέχειαάπόστήληάποστάξεως πούάποτελεΐται άπόκυλινδρικό σωλήναδιαμέτρου 20mmκαίύψους50cm,

160 Επίσημη Εφημερίδα τώνΕυρωπαϊκών Κοινοτήτων
δόποιοςπεριέχειέλικαβήματος15mmπούσυνίσταται &πόπτυχωτήταινίαδικτυωτού Νο100&πόΑνοξεί­
δωτοχάλυβα.
Οίάτμοίύγροποιοϋνται κερνώντας μέσαάπόκατακόρυφα τοποθετημένο ψυκτήραWest,πούέχειένεργό
μήκος40cm.
Τεχνικήτήςμεθόδου
Τόσύστημαπαραγωγής υδρατμών τροφοδοτείται μέ«ύδωράσβέστοϋ»ή«ύδωρβαρίου»διαυγές.Στόν
ύποδοχέαφέρονται20mlοίνου,άπότόνόποΐοέχειΑπομακρυνθεί τόδιοξείδιο τοΟάνθρακαμέάνατάραξη
ύπόκενόσέθερμοκρασία περιβάλλοντος .Στόνοίνοπροστίθενται 0,5gπερίπουτρυγικούόξέοςκαίσυλλέ­
γονται250mlάποστάγματος μέσασέ12έως15λεπτά.
Μικρήσυσκευήγιάτήνάπόσταξη πτητικώνόξέων
Ογκομέτρηση
HόξύτητατοΟάποστάγματος μετριέταιμέδιάλυμαΝ/10ύδροξειδίου τούνατρίου,μετάτήνπροσθήκη δύο
σταγόνωνάλκαλικού διαλύματος 1%φαινολοφθαλείνης .Έστωnτάκαταναλωθέντα κυβικάέκατοστάδιαλύ­
ματος.'Αμέσωςμετάτήνόξυμέτρηση ,τόδιάλυμαόξινίζεται μέμιάσταγόναπυκνόύδροχλωρικό όξύ,
προστίθενται 2mlδιαλύματος άμύλου,έναςκρύσταλλος Ιωδιούχου καλίουκαίπροσδιορίζεται όέλεύθερος
θειώδηςάνυδρίτης μέδιάλυμαΝ/100ίωδίου.Έστωn'τάκαταναλωθέντα κυβικάέκατοστά .Στήσυνέχεια
προστίθενται 20mlκορεσμένου διαλύματος βόρακα(ήχροιάτοΟδιαλύματος μετατρέπεται σέέλαφράρόδινη)
καίδιάλυμαΝ/100ίωδίουμέχριςέπαναφοράς τήςΙώδουςχρώσεως .Έστωn"τάκυβικάέκατοστά πού
καταναλωθήκανε κατάτήδεύτερηαυτήόγκομέτρηση ,κατάτήνόποίαπροσδιορίζεται όένωμένοςθειώδης
άνυδρίτης .
Ήπτητικήόξύτητα,έκφρασμένη σέχιλιοστοϊσοδύναμα άνάλίτροοίνου,υπολογίζεται άπότήνέξίσωση :
5(n—0,1n'—0,05n")
Σημειώσεις :
1.Εάντάδείγματαοίνουέχουνσυντηρηθεί μέπροσθήκη σαλικυλικού όξέος,τόσαλικυλικό όξύπού
συναποστάζει ,μετρούμενο χρωματομετρικά σέρΗ3±0,5,πρέπεινάάφαιρεΐται άπότήντιμήτήςπτητι­
κήςόξύτητας .
2.'Εάνστόνοίνοέχειπροστεθείσορβικόόξύ,τόόξύαύτόπρέπεινάπροσδιορίζεται σέέλάχιστομέροςτου
άποστάγματος πρίνάπότήνόγκομέτρηση ,γιατίάποστάζει ταυτόχρονα μέτόόξικόόξύσχεδόνποσοτικά .
Σέτέτοιαπερίπτωση ,όόγκοςτούάποστάγματος μετριέταιμέόγκομετρικό κύλινδροτών250ή300ml.
Σέκυψελίδαάπόχαλαζία,πάχους 1cm,κατάλληλης γιάφασματομετρήσεις ,φέρονται0,5mlάποστάγμα­
τοςκαίπροστίθεται 1,5mlδιαλύματος A,πούέχειτήνέξήςσύσταση(*):
ΔιάλυμαANaHCOj
CuS04,5Η20
Νερόμέχρι0,5g
0,001g
1000ml
()Τόδιάλυμααύτόπροστίθεται γιάνάδιευκολυνθώ ήόξείδωσηάχότόόξυγόνοtoGàipaτοΟθειώδηάνυδρίτηιούσυναχοστάζεται .Όάνυδρίτης αυτός
προκαλεΓσημαντική άχορρόφηση σέμήκοςκύματος256nm.

ΕπίσημηΕφημερίδα τώνΕυρωπαϊκών Κοινοτήτων 161
Hκυψελίδαάφήνεταιγιάορισμέναλεπτάστόνάέρακαίμετάμετριέται ήόπτικήπυκνότητα σέ256nm
συγκριτικά ώςπρόςνερό.Ήσυσκευήρυθμίζεται μέδιάλυμα20mg/lσορβικοΟόξέος(1),0,5mlτοΟόποίου
φέρονταιστηνκυψελίδατοΰ1cmμαζίμέ1,5mlτούδιαλύματος A.
Ήμέθοδοςαύτήισχύειάπό10έως300mgσορβικοΟόξέοςάνάλίτρο,τόδέσφάλματήςμεθόδουάνέρχεταισέ
1%περίπου .
Σημειωτέον δτι1gσορβικοΟόξέοςάντιστοιχεΐ σέ8,92mlNή0,438gθειικοΟόξέος.'Ωςέκτούτου,σέ
περιπτώσεις οίνων,στούςόποίουςέχουνπροστεθεί 200mg/lσορβικοΟόξέος,πρέπεινάάφαιροΟνται άπότήν
πτητικήόξύτητα1,8χιλιοστοΐσοδύναμα .
2.ΣΥΣΚΕΥΗ ΤΑΧΕΙΑΣ ΑΠΟΣΤΑΞΕΩΣ
Τόσύστημαπαραγωγής ύδρατμώνάποτελεΐται άπόχάλκινοβραστήρα χωρητικότητας 20λίτρων,πούείναι
έφοδιασμένος μέκατάλληλο σύστημα ,ώστενάτροφοδοτείται συνεχώςμέδιαυγέςάραιό«άσβέστιούδωρ».Ή
θέρμανση είναιάρκετάισχυρή,ώστενάέκλύεταιέναχιλιόγραμμο ύδρατμών μέσασέδώδεκαλεπτά,ύπό
πίεσηόχιμεγαλύτερη τών50cmνεροΟ.
Όυποδοχέας ,δπουφέρεταιόοίνος,άποτελεΐται άπόσωλήνασχήματος U,έναςδέάπότουςβραχίονές του
χρησιμεύει ώςσωλήναςείσαγωγής τώνάτμών.Όσωλήναςαύτόςέχειέσωτερική διάμετροτουλάχιστον
10mmκαίσυνδέεται μέτόνάντίστοιχο σωλήνατοΟβραστήρα .Όδεύτεροςβραχίονας άποτελεΐται άπό
κυλινδρικό τμήμαδιαμέτρου 26mmκαίύψους100mm,στόδέκάτωμέροςτουβρίσκεταιπλάκαμέπτερύγια,
στήνόποίαέκβάλλειόάτμός.ΣτόάνωμέροςτοΟκυλίνδρου αύτοΟέχουνσυγκολληθεί δύογυάλινεςσφαίρες,
ήμιάύπεράνωτήςάλλης,χωρητικότητας 500καί1000ml,οίόποΐεςσυγκοινωνούν μέστενόλαιμό."Oοίνος
εισάγεται άπόπλευρικόσωλήναέφοδιασμένο μέπώμα.Στόκατώτερο μέροςτοΟσωλήνασχήματος U
βρίσκεται άνοιγμα,διάτοΰόποίουάπομακρύνονται τάύπολείμματα τήςάποστάξεως ."Οσοδιαρκείήάπό­
σταξη,τόάνοιγμααύτόπαραμένει κλειστόμέτήβοήθειαμοχλοΟ,όόποίοςύποστηρίζει έναέλαστικόπώμα.
Τόκυλινδρικό τμήματοΟυποδοχέαθερμαίνεται μέήλεκτρική άντίσταση (350Wύπότάση24V),ώστενά
έξατμίζεται τόνερόμόλιςσυμπυκνώνεται στήστήληάποστάξεως .
Ήστήληάποστάξεως άποτελεΐται άπόκυλινδρικό σωλήναμέέσωτερική διάμετρο20mmκαίύψος80cm,ό
όποιοςπεριβάλλει έλικαπούσυνίσταται άπόπτυχωτήταινίαδικτυωτοΟ Νο100άπόάνοξείδακο χάλυβα.
Όψυκτήραςάποτελεΐται άπόσωλήναάνοξείδωτου χάλυβα,όόποιοςψύχεταιμένερόπούρέεισχηματίζο­
νταςυδάτινομανδύαλεπτοΟπάχους.
Ήσυσκευήαύτήμπορείνάέφοδιαστεΐ μέδιάφορασυστήματα ,μέτάόποΐαάποφεύγονται οίέσφαλμένοι
χειρισμοί ,καίτάόποΐακαθιστοΟν τήνέργασίαήμιαυτόματη ,έάντούτοκρίνεταιχρήσιμο.M'αύτήτή
συσκευήμπορείνάληφθείάπόσταγμα 250m!μέσασέ4λεπτά.
Όπροσδιορισμός πραγματοποιείται όπωςπεριγράφεται πιόπάνω.
10.ΜΟΝΙΜΗ ΟΞΥΤΗΤΑ
ΉμόνιμηόξύτηταίσοΟταιμέτήδιαφοράμεταξύόλικήςκαίπτητικήςόξύτητας .
()Τόδιάλυμααύτόπαρασκευάζεται ώςέξής:20mgσορβικοΟόξέοςφέρονταισέόγκομβτρική φιάληtoCλίτρουμαζίμέ900mlθερμόνερό.'Επακολουθεί
ανάδευσηγιάνάδιαλυθείτόσορβικόόξό,ψύξηκαίσυμπλήρωση τοΟόγκου.MxopcfνάκαρασκευαστεΓ ,έ*ίσης,διαλύοντας 26,8mgσορβικοΟκαλίουσέ
κρύονερό.

162 'ΕπίσημηΕφημερίδα τώνΕυρωπαϊκών Κοινοτήτων
11.ΤΡΥΓΙΚΟ ΟΞΥ
11.1.ΑΡΧΗΤΩΝΜΕΘΟΔΩΝ
α)Μέθοδοςάναφορ&ς
ΤότρυγικόόξύκαθιζάνειύπόμορφήρακεμικοΟ άσθεστίου καίπροσδιορίζεται σταθμικά .Όπροσδιορι­
σμόςαότόςμπορείνάσυμπληρωθεί μέένανόγκομετρικό προσδιορισμό γιάσύγκριση .Οίσυνθήκες
καθιζήσεως :ρΗ,δγκοςδείγματος πούλαμβάνεται γιάτόνπροσδιορισμό ,συγκέντρωση τώνΙόντωνπού
καθιζάνουν ,είναιτέτοιες,ώστεήκαθίζηση τοΰρακεμικού άσθεστίου νάείναιόλική,ένώτόL-τρυγικό
άσβέστιοπαραμένει στόδιάλυμα .
Τόμετατρυγικό όξύπούπροστίθεται στόνοίνοπρέπειπρώτανάύδρολύεται .
θ)Μέθοδοςσυνήθης
Τότρυγικόόξύάπομονώνεται μέτήβοήθειαστήληςάνταλλακτών άνιόντωνκαίπροσδιορίζεται χρωματο­
μετρικάστόέκλουσμα ,χάρηστήνέρυθράχρώσηπούδίνειμέτόθαναδικόόξύ.Τόέκλουσμα αύτό
περιέχειέπίσηςτόγαλακτικό καίτόμηλικόόξύτούοϊνου,τάόποΐαόμωςδένπαρεμποδίζουν τόν
προσδιορισμό .
Έκφραση άποτελεσμάτων
Ήποσότητα τούτρυγικούόξέοςέκφράζεται σέχιλιοστοϊσοδύναμα άνάλίτρομέπροσέγγιση 0,5ήσέ
γραμμάρια τρυγικούόξέοςάνάλίτρο.
11.2.ΜΕΘΟΔΟΣ ΑΝΑΦΟΡΑΣ
'Αντιδραστήρια
ΔιάλυμαόξικοΟάσβεστίου ,πούπεριέχειάσβέστιο 10g/1:
—άνθρακικό άσβέστιοκαθαρό 25g
—όξικόόξύπυκνό 40ml
—νερόμέχρισυμπληρώσεως 1000ml
Ρακεμικόάσβέστιοκρυσταλλικό :
Σέκυλινδρικό ύποδοχέα400ml,φέρονται20mlδιαλύματος D-τρυγικού όξέος5g/1,20mlδιαλύματος L-τρυ­
γικούάμμωνίου 6,126g/Ικαί6mlδιαλύματος όξικούάσθεστίου πούπεριέχειάσβέστιο 10g/1.
Τόδιάλυμαάφήνεταιπρόςκαθίζησηέπί2ώρες.ΤόΙζημασυλλέγεται σέγυάλινοήθμόΝο4,πλένεταιτρεις
φορέςμέ30mlπερίπουάποσταγμένο νερό,καίξηραίνεται σέκλίβανο70°Cμέχρισταθερόβάρος.Μέτίς
ποσότητες àντιδραστήριου πούχρησιμοποιούνται λαμβάνονται περίπου340mgκρυσταλλικού ρακεμικού
άσθεστίου ,τάόποΐαφυλάγονται σέκαλάπωματισμένη φιάλη.
'Υγρόκαθιζήσεως (ρΗ4,75):
—L-τρυγικό άμμώνιο 150mg
—διάλυμαόξικούάσθεστίου πούπεριέχει
άσβέστιο 10g/1 8,8ml
—νερόμέχρισυμπληρώσεως 1000ml.
ΤόL-τρυγικό άμμώνιοδιαλύεται σέ900mlνερό,προστίθενται 8,8mlάπότόδιάλυματούόξικούάσβεστίου
καίόδγκοςσυμπληρώνεται στόλίτρο.'Επειδήτόρακεμικόάσβέστιοείναιέλαφράδιαλυτόσ'αύτότόύγρό,
προστίθενται 5mg/1ρακεμικού άσβεστίου -τόύγρόύποβάλλεται σέάνακίνηση έπί12ώρεςκαίδιηθείται .
Τεχνικήτήςμεθόδου
Σέκυλινδρικό ύποδοχέα τών600ml,φέρονται 500mlάπότόύγρόκαθιζήσεως καί10mlοϊνου.'Επακολουθεί
άνάμειξητρίβοντας τάτοιχώματα τούύποδοχέαμέτήβοήθειαγυάλινηςράβδουκαίτόδείγμαάφήνεταιπρός
καθίζησηέπί12ώρες(μιάννύχτα),μετάτήνπάροδοτώνόποίωνδιηθείταιάπόγυάλινοήθμόΝο4,ζυγισμένο
καίτοποθετημένο σέκαθαρήφιάληκενού.Όύποδοχέας πλένεταιέτσιώστεόλοτόϊζημανάμεταφερθεί έπί
τούήθμού.
Όήθμόςφέρεταισέκλίβανο70°CκαίτόΙζημαξηραίνεται μέχρισταθερούβάρους.Ζυγίζεται :έστωpτό
βάροςτούκρυσταλλικού ρακεμικού άσθεστίου CaC406H4,4Η20.
Σέπεριπτώσεις οίνων,στούςόποίουςέχειπροστεθεί μετατρυγικό όξύ,ήύπάρχειύπόνοιαότιέχειγίνειτέτοια
προσθήκη ,προηγείται ύδρόλυση τούμετατρυγικού όξέοςώςέξής:
Σέκωνικήφιάλητών50mlφέρονται 10mlοίνουκαί0,4mlόξικούόξέοςκαθαρού .Τόύγρόφέρεταισέ
βρασμόύπόκάθετοψυκτήραέπί30λεπτά.'Αφούψυχθεί,τόύγρότήςκωνικήςφιάληςμεταφέρεται σέ

Επίσημη'Εφημερίδα τώνΕυρωπαϊκών Κοινοτήτων 163
κυλινδρικό ποτήρικαίήφιάληπλένεταιδυόφορέςμέSmlνερό.Στήσυνέχειαεφαρμόζεται ήτεχνικήόπως
περιγράφεται πιόπάνω.
Τόυδρολυμένο κατ'αύτόντόντρόπομετατρυγικό όξύσυμπροσδιορίζεται ώςτρυγικόόξύ.
Υπολογισμός καίέκφρασητώνόποτελεσμάτων
"Εναμόριορακεμικού ασβεστίου άντιστοιχεΐ σέμισόμόριοD-τρυγικού όξέος.'Επομένως ήποσότητα τοϋ
τρυγικούόξέοςάνάλίτροοϊνουίσοΟταιμέ:
384,5pέκφρασμένη σέχιλιοστοϊσοδύναμα ,
28,84pέκφρασμένη σέγραμμάρια τρυγικούόξέος,
36,15pέφρασμένη σέγραμμάρια όξινουτρυγικούκαλίου.
ΟΓΚΟΜΕΤΡΙΚΟΣ ΠΡΟΣΔΙΟΡΙΣΜΟΣ ΣΥΓΚΡΙΣΕΩΣ
'Αντιδραστήρια
.—ΔιάλυμαΝ/20υδροχλωρικού όξέος(περίπου82g/1)
—Διάλυμα0,05Μcomplexon III:
18,61gcomplexon III(δινάτριοάλαςτούαίθυλενο-διαμινο-τετραοξικού όξέοςκρυσταλλωμένο μέδυονερά)
διαλύονται μέάποσταγμένο νερόκαίόόγκοςσυμπληρώνεται μέχριτό1λίτρο.
Καυστικό νάτριο:
—υδροξείδιο τούνατρίουκαθαρό 40g
—νερόμέχρισυμπληρώσεως 100ml.
Δείκτηςοξύcalcone-carbonique :
—1gόξέοςcalcone-carbonique (2ύδρόξυ-4θεϊο-1-ναφθυλάζο-3-ναφθοϊκό όξύ)άναμειγνύεται μέ100gάνυδρου
θειικούνατρίου .
Τεχνικήτήςμεθόδου
Τόίζηματούρακεμικού άσθεστίου πούπεριέχεται στόνγυάλινοήθμό,άφούζυγιστεί,διαλύεται σέ10ml
άραιούυδροχλωρικού όξέοςκαίόήθμόςπλένεταιμέ50mlάποσταγμένο νερό.
Στόδιήθημαπροστίθενται 5mlκαυστικού νατρίου40%καί30mgδείκτη.'Επακολουθεί όγκομέτρηση μέ
διάλυμα0,05Μcomplexon III."Εστωnόάριθμόςτώνκαταναλωθέντων κυβικώνέκατοστών .
'Υπολογισμοί καίέκφρασηόποτελεσμάτων
Ήποσότητα τούτρυγικούόξέοςάνάλίτροοίνουισούταιμέ:
5nέκφρασμένη σέχιλιοστοϊσοδύναμα ,
0,375nέκφρασμένη σέγραμμάρια τρυγικούόξέος.
11.3.ΜΕΘΟΔΟΣ ΣΥΝΗΘΗΣ
Διαλύματα
Γιάτήνπροκατεργασία τούδείγματος οίνου:
—Άνταλλάκτης άνιόντωνισχυράβασικόςMerckIII:όάνταλλάκτης χρησιμοποιείται ύπότήνόξικήμορφή.
Πρόςτόσκοπόαύτόνπαραμένει μέσασέδιάλυμαόξικούόξέος30%τουλάχιστον έπίμιάόλόκληρη ήμέρα.
Είναι,έντούτοις,προτιμότερο νάύπάρχειμεγαλύτερη ποσότητα σέάπόθεμα,πούνάδιατηρείται μόνιμα
ύπόδιάλυμα30%όξικούόξέος(σέ100gπερίπουάνταλλάκτη προστίθενται 200mlόξικούόξέος30%).
—'Οξικόόξύ30%:300mlόξικούόξέοςπυκνούφέρονταισέόγκομετρική φιάληκαίόόγκοςσυμπληρώνεται
μένερόμέχριτό1λίτρο.
—'Οξικόοξύ0,5%:5mlόξικούόξέοςπυκνούφέρονταισέόγκομετρική φιάληκαίόόγκοςσυμπληρώνεται μέ
νερόμέχριτό1λίτρο.
—Διάλυμαθειικούνατρίου7,1%(0,5M):δεδομένου ότιήέκλουσητούάνταλλάκτη άπαιτεϊνάύπάρχουν
σημαντικά άποθέματα άπ'αύτότόάντιδραστή ριο,διαλύονται σένερό355gάνύδρουθειικούνατρίου
(Na2S04)καίόόγκοςσυμπληρώνεται μένερόμέχρι5λίτρα.
Γιάτόνπροσδιορισμό τούτρυγικούόξέος:
—'Αντιδραστήριο θαναδικό :10gμεταθαναδικού αμμωνίου διαλύονται σέ150mlκανονικού διαλύματος
υδροξειδίου τούνατρίου .Τόδιάλυμαμεταφέρεται σέόγκομετρική φιάλητών500ml,προστίθενται 200ml
διαλύματος όξικούνατρίου27%καίόόγκοςσυμπληρώνεται μέάποσταγμένο νερόστά500ml.

164 ΕπίσημηΕφημερίδα τώνΕυρωπαϊκών Κοινοτήτων
—Διάλυμα2ΝH2S04τιτλοδοτημένο .
—ΔιάλυμαΝ/10H2S04τιτλοδοτημένο .
—Διάλυμα0,05Mύπεριωδικοΰ όξέος(Ν/10):σέόγκομετρική φιάλητοΟ1λίτρου,φέρονται 10,696g
ύπεριωδικοΰ νατρίουκαί50mlκανονικού διαλύματος θειικούόξέος.Όόγκοςσυμπληρώνεται μέΑπο­
σταγμένο νερό.
—Διάλυμαγλυκερίνης 10%:ζυγίζονται 10gπολύκαθαρήςδισαποσταγμένης γλυκερίνης καίόόγκος
συμπληρώνεται στά100μέάποσταγμένο νερό.
—Διάλυμαθειικούνατρίου7,1%:71gΑνύδρουθειικούνατρίουδιαλύονται σέΑποσταγμένο νερόκαίόόγκος
συμπληρώνεται μέχριτό1λίτρο.
—Διάλυμακαθαρούτρυγικούόξέος1g/1:
τρυγικόόξύκαθαρόγιάΑνάλυση 0,500g,
διάλυμακανονικόύδροξειδίου τοΰνατρίου 6,66ml,
διάλυμαθειικούνατρίου7,1%μέχρισυμπληρώσεως 500ml.
ΤΕΧΝΙΚΗ ΤΗΣΜΕΘΟΔΟΥ
Προετοιμασία τήςστήληςάνταλλακτών Ιόντων
Γυάλινοςσωλήναςέσωτερικής διαμέτου 10-11mmκαίμήκουςπερίπου300mm,φέρειστόέναΑκροστρό­
φιγγαπροσαρμοσμένη μέτήβοήθειαπώματοςΑπόέλαστικό .Όσωλήναςτήςστρόφιγγας πρέπεινάμήν
ΰπερθαίνει τήνέσωτερική έπιφάνεια τοΰπώματος,γιΑv'Αποφευχθεί ήδημιουργία νεκρήςζώνηςμέσαστή
στήλη.
Ήέσωτερική έπιφάνεια τοΰπώματοςκαλύπτεται μέστρώμαΑπόύαλοθΑμθακα ύψουςπερίπου2-3mm.Στό
σωλήναπροστίθεται νερόμέχρι5mmπάνωάπότήνέπιφάνειατούΰαλοθάμθακα .Στήσυνέχειαφέρονταιστό
σωλήνα10mlαίωρήματος άνταλλάκτη Ανιόντωνύπόμορφήόξικούόξέος.ΠρέπεινάΑποφεύγεται όσχημα­
τισμόςφυσαλίδων Αέρα.Πρόςτόσκοπόαύτόν,τόΑπόθεματούάνταλλάκτη πούβρίσκεται μέσασέδιάλυμα
30%όξικούόξέος,Αναδεύεται ζωηρΑώστενάσχηματιστεί αίώρημα,πούΑποχύνεται Απότομαμέσαστό
σωλήναμέτήβοήθειαχοΑνης.'ΑφούόΑνταλλάκτης κατακαθίσει μέσαστόσωλήνα,τοποθετείται ,διΑμέσου
τούνεροϋκαίμέτήβοήθειαγυάλινηςράβδου,στρώμαάπόύαλοβάμβακα έπίτήςέπιφανείας τούάνταλλάκτη .
Όάνταλλάκτη ςπρέπεινάχρησιμοποιείται μόνομιάφορά.
Προκειμένου νάπραγματοποιηθεί όέπόμενοςπροσδιορισμός ,ήάπομάκρυνση τούάνταλλάκτη πούχρησιμο­
ποιήθηκεγίνεταιπολύάπλά,προσαρμόζοντας στήvάνοιχτήστρόφιγγα ένασωλήναπούσυνδέεται μέτή
βρύσητούδικτύουύδρεύσεως .Ήπίεσητούνερούάπομακρύνει όλοτόπεριεχόμενο τούσωλήναέκτόςάπότό
κάτωστρώματοΰύαλοβάμβακα ,πούσυνήθωςπαραμένει στήθέσητου.
Διαχωρισμός τοΰτρυγικούόξέοςμέάνταλλάκτες Ιόντων
Ήστρόφιγγα τοΰσωλήναάφήνεταιτελείωςάνοιχτή,ώστετόδιάλυματούόξικούόξέος30%νάέκρεύσει
μέχριύψους2-3mmπάνωάπότόάνωστρώματοΰυαλοβάμβακα .Στήσυνέχειαφέρονταιστόσωλήνα10ml
διαλύματος 0,5%όξικούόξέοςκαίσημειώνεται πάνωστόγυαλίτόύψοςτήςέπιφανείας τοΰύγροΰ(σημείο
άναφοράς ).Ήστρόφιγγα άφήνεταικαίπάλιάνοιχτή,μέχριςότουήέλεύθερηέπιφάνεια τοΰύγροΰκατέβεισέ
Απόσταση 2-3mmπάνωάπότόΑνωστρώματοΰύαλοβάμβακα .Ήκατεργασία αύτήτοΰάνταλλάκτη μέόξικό
όξύέπαναλαμθάνεται τέσσεριςάκόμηφορές.Κάθεφοράπροστίθεται στόσωλήναόξικόόξύμέχριτόσημείο
άναφοράς .
Μετάτήντελευταία έκπλυση ,ήστρόφιγγα κλείνεταικαίστόσωλήναφέρονται 10mlγλεύκουςήοίνου(ή
περιεκτικότητα σέσάκχαρα ,άλκοόλη ,χρωστικές ήταννίνεςδένλαμβάνεται ΰπόψη).
Ήστρόφιγγα μισοανοίγεται ,έτσιώστεόοίνοςνάέκρεύσεισταγόνασταγόνα,μέταχύτηταόχιμεγαλύτερη
άπό1μέχρι1,5σταγόναάνάδευτερόλεπτο .Ήταχύτητααύτήάντιστοιχεϊ σέέκροή25έως30mlάνά10λεπτά.
Ήέκροήδιακόπτεται άμέσωςμόλιςήέλεύθερηέπιφάνεια τοΰύγροΰφθάσειστόύψοςτήςέπιφάνειας τοΰάνω
στρώματος άπόύαλοβάμβακα .Στήσυνέχειαόσωλήναςγεμίζεταιμέδιάλυμα0,5%όξικούόξέοςέωςτόσημεϊο
άναφοράς .ΤόδιάλυμααύτόάφήνεταινάέκρεύσειμέτήνΙδιαώςάνωταχύτητα .'Επακολουθεί πλύσιμοτής
στήλης :έφτάφορέςμέ10mlάποσταγμένο νερό,τόόποιοέκρέειμέτήναύτήώςάνωταχύτητα .Συνιστάται τό
νερόνάέκτοξεύεται μέτήβοήθειαύδροβολέα χειρός,κατάτέτοιοτρόποώστενάπλένονται τάτοιχώματα τοΰ
σωλήναμέχριτόσημείοάναφοράς .
Μετάτήντελευταίαέκπλυση,κλείνεται ήστρόφιγγα άμέσωςμόλιςήέλεύθερηέπιφάνεια τοΰνεροΰφθάσει
λίγομόνοπιόπάνωάπότόΑνωστρώματοΰύαλοβάμβακα .
Στήσυνέχειαφέρεταικάτωάπότήστρόφιγγα όγκομετρική φιάλητών100mlκαίτάόξέαπούείχανδεσμευθεί
άπότήστήληέκλούονται μέτήβοήθειαδιαλύματος 0,5Mθειικούνατρίου,μέχριςότουσυμπληρωθεί όόγκος
τών100ml.Γιάτόσκοπόαύτόνμπορείνάχρησιμοποιηθεί τόάκόλουθοπρακτικόσύστημα .Φιάληπούφέρει
στόκάτωμέροςπλευρικόσωλήνακαίείναιγεμάτημέδιάλυμα0,5Mθειικούνατρίου,συνδέεται διάτοΰ
πλευρικού αύτοΰσωλήναμέτόσωλήνατήςστήληςμέτήβοήθειασωλήναάπόέλαστικό(μέλαβίδα
ρυθμιζομένου κοχλία,ύάλινοσωλήναπούέχειέπιμηκυνθεΐ μέθέρμανση καίπώμαάπόέλαστικό).Ότανή
φιάληκαίήστήληέχουνσυνδεθείκατ'αύτόντόντρόπο,άνοίγεταιήλαβίδακαίάνασηκώνεται λίγοτόπώμα

Επίσημη'Εφημερίδα τώνΕυρωπαϊκών Κοινοτήτων 165
απόέλαστικό ,ώστενάδιευκολυνθεί ήροήτοΟδιαλύματος τοΟΘειικοΟνατρίουκαίνάγεμίσει6σωλήναςτής
στήληςμέχριτόσημείοάναφορΑς (10mlπερίπου).Τότεάποκαθίσταται όριστικάήσύνδεση,προσαρμόζο­
νταςέρμητικάτόπώμα."Οτανήστρόφιγγα τήςστήληςάνοίξει,τόδιάλυματοΟΘειικοΟνατρίουάρχίζεινά
έκρέειμέτήνίδιαταχύτηταπούόσωλήναςτήςστήληςγεμίζει.Ήροήρυθμίζεται μέταχύτητα 26ως3
σταγόνεςάνάδευτερόλεπτο καίτόσύστημαάφήνεταινάλειτουργήσει μόνοτουμέχριςότουγεμίσειή
όγκομετρική φιάληέωςτήχαραγή.
Προσδιορισμός τρυγικούόξέος
ΣέδύοκωνικέςφιάλεςAκαίBτών100ml,φέρονταιάνά20mlάπότόέκλουσμα τήςστήλης.
ΉφιάληAχρησιμεύει γιάτόνπροσδιορισμό ,ένώήφιάληB,μέσαστήνόποίαδιασπάται τότρυγικόόξύ,ύπό
τήνέπίδραση ύπεριωδικοΟ όξέος,άποτελεΐτόμάρτυρα .
ΣτήφιάληAπροστίθενται 2mlδιαλύματος 2ΝΘειικοΟόξέος,5mlδιαλύματος Ν/10ΘειικοΟόξέος'καί 1ml
διαλύματος γλυκερίνης 10%.
ΣτήφιάληBπροστίθενται 2mlδιαλύματος 2ΝΘειικοΟόξέοςκαί5mlδιαλύματος 0,05ΜύπεριωδικοΟ όξέος.
"Επειταάπό15λεπτάπροστίθεται 1mlδιαλύματος 10%γλυκερίνης γιάνάδιασπασθεί ήπερίσσεια τοΟ
ύπεριωδικοΟ όξέος.
ΆφοΟπαρέλθουν 2λεπτά,προστίθενται ,ύπόάνάδευση ,5mlτουάντιδραστηρίου τοΟμεταβαναδικοϋ άμμω­
νίουκατ'άρχήνστήφιάληBκαίάμέσωςμετάστήφιάληA,όπότεκαίτίθεταισέλειτουργία έναχρονόμετρο ,
ένώτόπεριεχόμενο τώνφιαλώνφέρεταιάντίστοιχα σέδύοκυψελίδες φασματοφωτομέτρου μέέπιφάνειες
παράλληλες ,πάχους10mm.Τόφασματοφωτόμετρο ρυθμίζεται έτσιώστενάληφθείδιαπερατότητα 100%μέ
τήνκυψελίδαπούπεριέχειτόύγρό-μάρτυρα τήςφιάληςB."Οτανπεράσειάκριθώςένάμισιλεπτόάπότήν
προσθήκη τώνάντιδραστηρίων ,προσδιορίζεται ήόπτικήπυκνότητα τοΟπεριεχομένου τήςκυψελίδας Aσέ
μήκοςκύματος490nm.
Χάραξητήςκαμπύλης άναφοράς
Σέόγκομετρικές φιάλεςτών100mlφέρονται 10,20,30,40καί50mlάπότόδιάλυμα 1g/Ιτρυγικούόξέοςπού
άναφέρεται στάδιαλύματα τήςμεθόδου .Όόγκοςσυμπληρώνεται μέδιάλυμα7,1%ΘειικοΟνατρίου.Λαμβά­
νονταιέτσιδιαλύματα πούάντιστοιχοΟν σέέκλούσματα οίνωνπούπεριέχουν 1,2,3,4,καί5gτρυγικοΟόξέος
άνάλίτρο.
Γιάκαθέναάπ'αύτάτάδιαλύματα άκολουθεΐται ήώςάνωδιαδικασία .Δηλαδή,σέδύοκωνικέςφιάλεςAκαίB
τών100mlφέρονται20mlάπότόδιάλυμακαίόπροσδιορισμός διεξάγεται όπωςπεριγράφεται άμέσωςπιό
πάνω.
Ήγραφικήπαράσταση τώνόπτικώνπυκνοτήτων σέσυνδυασμό μέτήνπεριεκτικότητα σέτρυγικόόξύ,είναι
μιάεύθείαγραμμή,πούκαμπυλώνεται έλαφράπρόςτόμηδέν.Γι'αύτόσυνιστάται όπωςτόμέροςαύτότής
καμπύληςχαράσσεται μέμεγαλύτερη άκρίβεια,μετρώντας δηλαδήδιαλύματα πούπεριέχουν 0,1,0,2,0,3,0,4,
0,5,0,6,0,7,0,8,0,9καί1gτρυγικούόξέοςάνάλίτρο.

166 Επίσημη Εφημερίδα τώνΕυρωπαϊκών Κοινοτήτων
12.ΚΙΤΡΙΚΟ ΟΞΥ
ΜΟΝΑΔΙΚΗ ΜΕΘΟΔΟΣ
12.1.ΑΡΧΗΤΗΣΜΕΘΟΔΟΥ
Τόκιτρικόόξύκαταβυθίζεται μέΙόνταβαρίουσέπεριβάλλον ύδραλκοολικό καίάλκαλικό .ΤόΙζημαάναδια­
λύεται,άποχρωματίζεται μέένεργόάνθρακακαίόξειδώνεται μέόξικόμόλυβδοIV.Παρουσί?διαζωσουλφα­
νιλικούόξέοςσχηματίζεται κίτρινηένωσηπούπροσδιορίζεται χρωματομετρικά σέ420nm.
12.2.ΑΝΤΙΔΡΑΣΤΗΡΙΑ ^)
—Αμμωνίαπυκνή(C20=0,910).
—Διάλυμαχλωριούχου βαρίου20%:
20gχλωριούχου βαρίουBaCh,2HîOδιαλύονται σέΑποσταγμένο νερόκαίόόγκοςσυμπληρώνεται στό
λίτρο.
—Υγρόέκπλύσεως :
Αναμειγνύονται 140mlνεροΰκαί300mlάλκοόλης 96%vol.
—Διάλυμαθειικούνατρίου7,1%:
71gάνύδρουΘειικοΟνατρίουδιαλύονται σένερόκαίόόγκοςσυμπληρώνεται στόλίτρο.
—Ανθρακας ένεργός.
—Διάλυμαόξικοδνάτριου27%:
270gάνύδρουόξικοΟνατρίουδιαλύονται σένερόκαίόόγκοςσυμπληρώνεται στόλίτρο.
—Διάλυμανιτρώδους νατρίου2%:
2gκρυσταλλικού νιτρώδους νατρίουδιαλύονται σένερόκαίόόγκοςσυμπληρώνεται στά100ml.(Τό
διάλυμααύτόδιατηρείται γιάπολύκαιρόσέσκούρεςφιάλες).
—Διάλυμασουλφανιλικού όξέος:
1,5gσουλφανιλικού όξέοςδιαλύονται σέ50mlπυκνόόξικόόξύκαίόόγκοςσυμπληρώνεται μένερόστά
250ml.Μετάτήνκαθίζηση ,τόύγρόάνακινείται συχνάκαίάφήνεταισέήρεμίαέπίμίανύχτα.(Μέσασέ
σκούρεςφιάλες,τόδιάλυμααύτόδιατηρείται άπεριόριστα ).
—Διάλυμακορεσμένο όξικούμολύβδου IV:
50gπερίπουόξικοΟμολύβδου IV(τετραοξικός μόλυβδοςπούέχειδιαβραχεΐ μέπυκνόόξικόόξύ)φέρονται
σέσκούραφιάλη,στήνόποίαπροστίθενται περίπου250mlπυκνούόξικούόξέος.Επακολουθεί άνακίνηση
καίήφιάληάφήνεταιώστενάκατακαθίσει τόάδιάλυτομέροςτούτετραοξικοΟ μολύβδουκαίτόύπερκεί­
μενούγρόδιαυγαστεΐ .Τόδιάλυμααύτόδιατηρείται άπεριόριστα μέσασέσκούρεςφιάλες.'Οτανέξαντλη­
θεΐτόδιαυγέςύπερκείμενο ύγρό,προστίθεται πυκνόόξικόόξύστόνάδιάλυτοτετραοξικό μόλυβδοκαί£τσι
σχηματίζεται έκνέουτόκορεσμένο διάλυμα.
—Διάλυμαόξικούμολύβδου IV1%:
5mlπυκνούδιαλύματος όξικοΟμολύβδου IVφέρονταισέκωνικήφιάλη250m!καίπροστίθενται διαμιΟς
50mlδιαλύματος Ιωδιούχου καλίου10%.Επακολουθεί άμέσωςόγκομέτρηση μέδιάλυμαΝ/10θειοθειικοΟ
νατρίουπαρουσίςι άμύλου."Εστωnτάκαταναλωθέντα κυβικάέκατοστά .Λαμβάνεται όγκοςπυκνοΟ
διαλύματος όξικοΟμολύβδου IVΙσοςπρός:
2,25x1000ml
n
καίσυμπληρώνεται στόλίτρομέπυκνόόξικόόξύ.(Μέσασέσκούρεςφιάλεςτόδιάλυμααύτόδιατηρείται
άπεριόριστα ).
12.3.ΤΕΧΝΙΚΗ ΤΗΣΜΕΘΟΔΟΥ
Διαχωρισμός τοΟκιτρικούόξέος
Σέφυγοκεντρικούς σωλήνεςχωρητικότητας 40έως50ml,φέρονται 5mlοίνουήγλεύκους,1mlπυκνής
άμμωνίαςκαί1mlχλωριούχου βαρίου20%.Τόύγρόάναμειγνύεται μέγυάλινηράβδο."Επειταάπό2λεπτά
περίπου,προστίθενται 15mlάλκοόλης 96%καίτόύγρόάναμειγνύεται καίπάλιμέτήγυάλινηράβδο.Έπειτα
άπό5λεπτά,τόύγρόφυγοκεντρεΐται έπί3έως4λεπτά.Τόύπερκείμενο ύγρόάποχύνεται καίτόΙζημα
έκπλύνεται κατάτόνάκόλουθο τρόπο:μέσιφώνιοτών2ml,λαμβάνονται άπότόύγρόέκπλύσεως 2ml.Στή
συνέχειατόσιφώνιοφέρεταιστόέσωτερικό τοΟφυγοκεντρικού σωλήνα,έτσιώστετόάκροτουνάάκουμπάει
(*)Τάάντιδραστήρια πούχρησιμοποιούνται πρέπεινάείναιπολύκαθαρά:5ένπρέπεινάπαρουσιαστεί ούτεΙζημαοΰτεχρώση»6τανήτεχνικήπού
περιγράφεται πιόκάτωέφαρμόζεται άπουσίακιτρικούόξέος.

167Επίσημη Εφημερίδα τωνΕύρωπαϊκών Κοινοτήτων
στόεπάνωμέροςτήςέσωτερικής έπιφάνειας .Τόύγρόέκπλύσεως άφήνεταινάέκρεύσει,ενώσυγχρόνως
δίνεταιστόνφυγοκεντρικό σωλήναμιάστροφήπερίτόνάξονατου.Μέτήβοήθειαγυάλινηςράβδου,τόένα
άκροτηςόποιαςείναικαλυμμένο μέλείοέλαστικό ,τόίζημαάναμειγνύεται ώστενάσχηματισθεί αιώρημα .
Έκπλύνεται ήράβδοςδυόφορέςμέ2mlάπότόύγρόέκπλύσεως φυσώνταςέντοναμέσαστόσιφώνιο,ώστετό
ύγρόπούέκτοξεύεται νάπαρασύρει δ,τιέχειπροσκολληθεί στήράβδο.Επακολουθεί φυγοκέντρηση .Τό
ύπερκείμενο διαυγέςύγρόέκχύνεται καίέπαναλαμβάνεται ήέκπλυσητοΰΙζήματος .
Τόίζημα,πούείναιάκόμηνωπόάπότόάλκοολικό ύγρότοδέκλούσματος ,καλύπτεται μέ10mlπερίπου
διαλύματος θειικούνατρίου7,1%.Όφυγοκεντρικός σωλήναςτοποθετείται μέσασέάτμόλουτρο πούβράζει,
δπουκαίπαραμένει έπί10λεπτά,κατάτήδιάρκειατώνόποιωντόίζημαάναμειγνύεται καλάμέτήγυάλινη
ράβδο,ώστενάμήνάπομείνουν συσσωματώματα .
Τόπεριεχόμενο τοΰφυγοκεντρικού σωλήνα,όνταςάκόμηθερμό,μεταφέρεται ποσοτικά σέόγκομετρική
φιάλητών50mlμέτόδιάλυματούθειικούνατρίου7,1%.'Αφούτόύγρόάποκτήσει τήθερμοκρασία
περιβάλλοντος ,όόγκοςσυμπληρώνεται μέχριτήχαραγήμέτόδιάλυματούθειικούνατρίου7,1%.'Επακο­
λουθείάνάμειξηκαίτόπεριεχόμενο τήςόγκομετρικής φιάληςάδειάζεται σέκωνικήφιάλητών100mlπού
περιέχει0,2gένεργούάνθρακα .Ήκωνικήφιάληάνακινείται καίτόύγρόπαραμένει σέήρεμίαγιά5λεπτά,
μετάτήνπάροδοτώνόποιωνδιηθείταιάπόσκληρόήθμό.
Λαμβάνεται έτσιτόδιάλυμα,στόόποιοπρόκειται νάπροσδιοριστεί τόκιτρικόόξύτοΰοίνουήτούγλεύκους ,
άραιωμένο στόδεκαπλάσιο .
Προσδιορισμός τοϋκιτρικούόξέος
Λαμβάνονται 2κωνικέςφιάλεςAκαίBτών50ml,πούπεριέχουν 10mlδιαλύματος όξικούνατρίου27%.Σέ
καθεμιάάπ'αύτέςτίςφιάλεςφέρονται 2mlτοδδιαλύματος πούπρόκειται νάάναλυθεί .
'Ετοιμάζεται τόδιάλυματήςδιαζωτώσεως προσθέτοντας ύπόάνάδευση 5mlδιαλύματος σουλφανιλικού όξέος
σέ1mlδιαλύματος νιτρώδους νατρίου.
ΣτήφιάληAπροστίθενται ,ύπόάνάδευση ,2mlάπότόδιάλυματήςδιαζωτώσεως καίστήσυνέχεια5mlπυκνού
οξικούόξέος.ΣτήφιάληBπροστίθενται κατάτόνίδιοτρόπο2mlάπότόδιάλυματήςδιαζωτώσεως καί5ml
διαλύματος 1%όξικούμολύβδου IV.'Αμέσωςτίθεταισέλειτουργία τόχρονόμετρο ,πούρυθμίζεται άκριβώς
σέ13λεπτά.
"Επειταάπό5λεπτάπερίπου,τόπεριεχόμενο τώνδύοφιαλώνδιηθείταιμέσωπτυχωτού ήθμούταχείας
διηθήσεως .Λίγοχρόνοπρίνσυμπληρωθούν 13λεπτά,τάδιηθήματα φέρονταισέδύοκυψελίδες φασματοφω­
τομέτρουπάχους30mmμέέπίπεδεςέπιφάνειες ,οίόποιεςτοποθετούνται στόφασματοφωτόμετρο .Μόλις
συμπληρωθούν 13λεπτά,μετριέται ήάπορρόφηση σέ420nmτοΰύγροΰτήςφιάληςB,ένώτόύγρότής
φιάληςAχρησιμεύει ώςτυφλό.
'Εάντόδιάλυμαείναιπολύπλούσιοσέκιτρικόόξύκαίέπομένωςήάπορρόφηση πολύύψηλή,άραιώνεται μέ
διάλυμαθειικούνατρίου7,1%.
Τάάποτελέσματα άνευρίσκονται μέτήβοήθειατήςκαμπύληςάναφοράς πούδίνειτήσυγκέντρωση κιτρικού
όξέοςCeHeOσάνάποτέλεσμα τήςάπορρόφησης .
Χάραξητήςκαμπύλης άναφορ&ς
Διαλύονται 273,4mgκιτρικούόξέοςκρυσταλλικού CeHeCbFhO (=250mgCeHeOr)σέδιάλυμαθειικού
νατρίου7,1%,ώστενάσχηματισθούν 100mlδιαλύματος .Άπ'αύτότόδιάλυμακιτρικούόξέοςλαμβάνο­
νται10mlκαίόόγκοςσυμπληρώνεταιπάλιστά100mlμέτόίδιοώςάνωδιάλυματούθειικούνατρίου.Μέαύτότό
διάλυμαέτοιμάζονται τάάκόλουθαάραιωμένα διαλύματα ,συμπληρώνοντας κάθεφοράτόνόγκομέτόδιάλυμα
τοΰθειικούνατρίου7,1%:
5mlάραιώνονται μέχρι200ml,
5mlάραιώνονται μέχρι100ml,
5mlάραιώνονται μέχρι50ml,
10mlάραιώνονται μέχρι50ml,
20mlάραιώνονται μέχρι50ml.
Τάδιαλύματα αύτάάντιστοιχούν σέδιαλύματα έτοιμαγιάπροσδιορισμό ,προερχόμενα άπόοίνουςπού
περιέχουν 0,0625,0,125,0,250,0,500καί1gκιτρικούόξέοςCeHeOάνάλίτρο.
'Απόκάθεέναάπ'αύτάτάδείγματαλαμβάνονται 2mlκαίφέρονταισέφιάλεςAκαίB.'Ακολουθείται ή
τεχνικήπούπεριγράφεται πιόπάνω.
'Εφαρμόζοντας τήνίδιαάκριβώςτεχνικήσέ2mlδιαλύματος θειικούνατρίου7,1%,λαμβάνεται τόσημείο
μηδέντήςκαμπύλης .
Ήγραφικήπαράσταση τώνάπορροφήσεων τώνδιαλυμάτων σέσυνδυασμό μέτήνπεριεκτικότητα σέκιτρικό
όξύδένείναιεύθείαγραμμή -παρουσιάζει έλαφράκαμπυλότητα .

168Επίσημη 'Εφημερίδα τώνΕυρωπαϊκών Κοινοτήτων
13.ΘΕΙΏΔΗΣ ΑΝΥΔΡΙΤΗΣ
13.1.ΟΡΙΣΜΟΙ
θειώδηςάνυδρίτηςελεύθεροςκαλείταιόθειώδηςάνυδρίτης πούάπαντάειύπόμορφήδιοξειδίου τοΟθείου(S02),
καθώςκαίύπόμορφήάνοργάνων θειωδώνένώσεωνHS03,SO3καίH2S03-
θειώδηςάνυδρίτηςενωμένοςκαλείταιήδιαφοράμεταξύόλικοϋκαίέλεύθερου θειώδηάνυδρίτη .
13.2.ΑΡΧΗΤΩΝΜΕΘΟΔΩΝ
α)Μέθοδοςάναφορβς
Όθειώδηςάνυδρίτης παρασύρεται άπόρεύμαάέροςήάζώτουκαίδιοχετεύεται μέσασέάραιόουδέτερο
διάλυμαύπεροξειδίου τοΟυδρογόνου ,δπουδεσμεύεται καίόξειδώνεται .Ήποσότητα τουθειικούόξέος
πούσχηματίζεται προσδιορίζεται μέτιτλοδοτημένο διάλυμακαυστικού νατρίου.
'Εάνήδιοχέτευση τούάέραήτούάζώτουπραγματοποιηθεί ένψυχρώ(10"C),παρασύρεται καίπροσδιορί­
ζεταιμόνοόέλεύθερος θειώδηςάνυδρίτης .Ένώένθερμώ(100"Cπερίπου)παρασύρεται καίπροσδιορίζε­
ταιόόλικόςθειώδηςάνυδρίτης .
θ)Μέθοδοςσυνήθης
αα)θειώδηςάνυδρίτηςέλεύθερος:Ίωδιομετρικός προσδιορισμός άπευθείαςέπίτούοίνουκαίδιορθωτικός
προσδιορισμός έπίτούίδίουοίνου,τούόποίουδμωςόέλεύθερος θειώδηςάνυδρίτης Εχειδεσμευθεί μέ
προσθήκη περίσσειας αιθυλικής ήπροπυλικής άλδεύδης .
θθ)θειώδηςάνυδρίτηςενωμένος:Ίωδιομετρικός προσδιορισμός έπειταάπόδιπλήάλκαλικήυδρόλυσηέπί
τούοίνου,τούόποίουόέλεύθερος θειώδηςάνυδρίτηςέχειόξειδωθεΐκατάτόνίωδιομετρικό προσδιο­
ρισμότου.
Έκφραση άποτελεσμάτων
Ήποσότητατούθειώδηάνυδρίτηέκφράζεται σέχιλιοστόγραμμα θειώδηάνυδρίτηάνάλίτροκαίπροσδιορί­
ζεταιμέπροσέγγιση 10χιλιοστογράμμων άνάλίτρο.
13.3.ΜΕΘΟΔΟΣ ΑΝΑΦΟΡΑΣ
ΘΕΙΩΔΗΣ ΑΝΥΔΡΙΤΗΣ ΕΛΕΥΘΕΡΟΣ ΚΑΙΕΝΩΜΕΝΟΣ
Συσκευή
Ήσυσκευήπούχρησιμοποιείται πρέπεινάάνταποκρίνεται πρόςτόπαρατιθέμενο σχέδιο,κυρίωςόσονάφορΑ
τόνψυκτήρα .
ΟΙδιαστάσεις δίδονταισέχιλιοστόμετρα .Οίέσωτερικές διάμετροιτώντεσσάρωνόμόκεντρων σωλήνωνπού
άποτελούν τόνψυκτήραείναι45,34,27καί10mm.

ΕπίσημηΕφημερίδα τώνΕυρωπαϊκών Κοινοτήτων169
Oσωλήνας,διάτουόποίουδιοχετεύεται τόάέριοστήφιάληB,περατοΰται σέμικρήσφαίραδιαμέτρου Icm,
στόνμεγάλοόριζόντιοκύκλοτήςόποιαςύπάρχουν 20όπέςδιαμέτρου 0,2mm.Όσωλήναςαύτόςμπορείνά
περατοΟται έπίσηςσέμιάπλάκαάπόγυαλίφρυγμένο ,έτσιώστενάέξασφαλίζεται όσχηματισμός μεγάλου
άριθμοδπολύμικρώνφυσαλίδων καίέπομένωςνάυπάρχειπολύκαλήέπαφήμεταξύάερίουκαίύγρήςφάσεως.
Άπότήσυσκευήπρέπεινάδιέρχονται περίπου40λίτραάερίουάνάώρα.ΉφιάληΓπούβρίσκεταιστάδεξιά
τήςσυσκευής ,περιορίζει σέ20έως30cmνερούτήνέλάττωσητήςπιέσεωςπούπροκαλείται άπότήλειτουργία
τήςύδραντλίας .Γιάνάμπορείνάρυθμιστεί αύτήήέλαττωμένη πίεσηέτσιώστεήπαροχήάερίουνάείναι
έκείνηπούπροαναφέρθηκε ,είναισκόπιμονάπαρεμβάλλεται ,άνάμεσαστίςφιάλεςBκαίΓ,μετρητής
παροχήςάερίωνέφοδιασμένος μέήμιτριχοειδή σωλήνα .
Διαλύματα
Διάλυμαφωσφορικού όξέος25%(βάρος/δγκος).
Διάλυμαύπεροξειδίου τοΰύδρογόνου 0,3κατ'δγκο.
Δείκτης :
—ερυθρότούμεθυλίου 100mg,
—κυανοΟντούμεθυλενίου 50mg,
—άλκοόλη 50° 100ml.
ΔιάλυμαΝ/100ύδροξειδίου τοΰνατρίου.
Τεχνικήτήςμεθόδου
Γιάτόνόρθόπροσδιορισμό τούέλεύθερου καίένωμένουθειώδηάνυδρίτη ,όοίνοςπρέπεινάπαραμένει ,πρίν
άπότόνπροσδιορισμό ,σέθερμοκρασία 20"Cέπί4ήμέρες,μέσασέφιάλεςγεμάτεςκαίκαλάπωματισμένες .
Αύτέςοίπροφυλάξεις είναιπεριττέςέάνπρόκειται νάπροσδιοριστεί μόνοόόλικόςθειώδηςάνυδρίτης .
Προσδιορισμός τούέλεύθερου θειώδηάνυδρίτη
ΣτήσφαιρικήφιάληA(χωρητικότητας 100ml)τήςσυσκευήςπούπροαναφέρθηκε ,φέρονται 10mlοίνουκαί
5m!διαλύματος φωσφορικού όξέος25%.Ήφιάληπροσαρμόζεται στήσυσκευήκαίέμβαπτίζεται σέύδρό­
λουτροσταθερήςθερμοκρασίας 10°C.
'Εάνήπεριεκτικότητα τοΰοίνουσέέλεύθεροθειώδηάνυδρίτηείναιπολύμικρή,όπότελαμβάνονται γιάτήν
άνάλυση20ήκαί50mlδείγματοςοϊνου,χρησιμοποιείται σφαιρικήφιάληAχωρητικότητας 250ml.
ΣτήφιάληBφέρονται2έως3mlδιαλύματος ύπεροξειδίου τούύδρογόνου 0,3κατ'δγκο,δύοσταγόνεςδείκτη
καίδιάλυμαΝ/100ύδροξειδίου τούνατρίουμέχριςέξουδετερώσεως .Ήφιάληαύτήπροσαρμόζεται ,έπίσης,
στήσυσκευή .
Στήσυνέχειαδιοχετεύεται ,έπί12έως15λεπτά,ρεύμαάέραήάζώτου,τόόποΓοπροκαλείάναβρασμό στόύγρό
τήςφιάληςB.Όέλεύθερος θειώδηςάνυδρίτης πούπαρασύρεται όξειδώνεται πρόςθειικόόξύ.ΉφιάληB
Αποσυνδέεται καίτόθειικόόξύπούέχεισχηματιστεί όγκομετρείται μέδιάλυμαΝ/100ύδροξειδίου τού
νατρίου .
Έστωnτάκαταναλωθέντα κυβικάέκατοστά .
Προσδιορισμός τοΟένωμένου θειώδηάνυδρίτη
'Αφούτελειώσειόπροσδιορισμός τούέλεύθερου θειώδηάνυδρίτη ,στήφιάληB(κενήκαίκαθαρή),φέρονται
2έως3mlδιαλύματος ύπεροξειδίου τούύδρογόνου 0,3κατ'δγκο,ήόξύτητατούόποίουέξουδετερώνεται
άκριβώςδπωςκαίπροηγουμένως .Ήφιάλησυνδέεται στήσυσκευή .Όοίνοςπούβρίσκεται μέσαστήφιάλη
Aφέρεταισέβρασμόμέτήβοήθειαμικρήςφλόγαςύψους4έως5cm,ήόποίαπρέπεινάγλείφειάμεσατόν
πυθμένατήςφιάλης.Κάτωάπότήφιάληδένπρέπεινάτοποθετείται μεταλλικό πλέγμα,άλλάμεταλλικός
δίσκος,όόποϊοςέχειστόκέντροάνοιγμαδιαμέτρου 30mm.'Αποφεύγεται ,έτσι,ήπυρόλυση τώνέκχυλισμα­
τικώνουσιώντούοίνουπάνωστάτοιχώματα τήςσφαιρικής φιάλης.
Όβρασμόςπρέπεινάδιατηρείται δσοχρόνοδιαβιβάζεται όάέρας(ήτόάζωτο).Μέσασέ12έως15λεπτάό
ένωμένοςθειώδηςάνυδρίτηςέχειπαρασυρθεί καίόξειδωθεί .Τόθειικόόξύπούσχηματίστηκε προσδιορίζεται
μέδιάλυμαΝ/100ύδροξειδίου τοΰνατρίου .
"Εστωn'τάκαταναλωθέντα κυβικάέκατοστά .
Προσδιορισμός τοΰόλικοΰθειώδηάνυδρίτη
Όόλικόςθειώδηςάνυδρίτης ίσοΰταιμέτόάθροισμα τούένωμένου καίτούέλεύθερου θειώδηάνυδρίτη
(έμμεσοςπροσδιορισμός ).

170Επίσημη'Εφημερίδα τώνΕύρωπαϊκών Κοινοτήτων
Oολικόςθειώδηςάνυδρίτης μπορείδμωςνάπροσδιοριστεί καίάμεσα,έάνήδιαβίβαση τουάερίουγίνειάπό
τήνάρχήένθερμώ.
Σέτέτοιαπερίπτωση όέλεύθερος καίόένωμένοςθειώδηςάνυδρίτης παρασύρονται ταυτόχρονα ,καίέπομένως
τόθειικόόξύπούσχηματίζεται άντιστοιχεί στόνόλικόθειώδηάνυδρίτη .Τόόξύαύτόπροσδιορίζεται μέ
διάλυμαΝ/100ύδροξειδίου τοΟνατρίου.
Έστωn"τάκαταναλωθέντα κυβικάέκατοστά .
Υπολογισμοί
—Θειώδηςάνυδρίτης έλεύθερος σέχιλιοστόγραμμα άνάλίτρο:32n.
—Θειώδηςάνυδρίτης ένωμένοςσέχιλιοστόγραμμα άνάλίτρο:32n'.
—Θειώδηςάνυδρίτης όλικόςσέχιλιοστόγραμμα άνάλίτρο:32(n+n)ή32n"
Σημείωση :
Έάνόοίνοςπεριέχειόξικόόξύσέποσότηταμεγαλύτερη τών2g/Ι(ειδικότερα περίπτωση δξους),συμπροσ­
διορίζεται μέροςτοΟόξικοϋόξέος.Τόποσοστότουόξικούόξέοςπούσυμπαρασύρεται είναισημαντικό έάνή
ροήτούάερίουείναιπολύμεγάλη.Γι'αύτό,τόάποτέλεσμα τουπροσδιορισμού πρέπεινάδιορθώνεται ώς
έξής:μετάτόνόξυμετρικό προσδιορισμό τοΟπεριεχομένου τήςφιάληςB,προστίθεται κρύσταλλος τρυγικού
όξέοςκαίήφιάλησυνδέεται στήσυσκευήπροσδιορισμού τήςπτητικήςόξύτητας δι*άποστάξεως μεθ'
υδρατμών .Προσδιορίζεται ήπτητικήόξύτητακαίάφαιρεΐται άπότήνοξύτηταπούπροσδιορίστηκε κατάτόν
προσδιορισμό τούθειώδηάνυδρίτη .
13.4.ΜΕΘΟΔΟΣ ΣΥΝΗΘΗΣ
ΘΕΙΩΔΗΣ ΑΝΥΔΡΙΤΗΣ ΕΛΕΥΘΕΡΟΣ ΚΑΙΕΝΩΜΕΝΟΣ
ΘΕΙΩΔΗΣ ΑΝΥΔΡΙΤΗΣ ΟΛΙΚΟΣ
Διαλύματα
α)Διάλυμαυδροξειδίου τούνατρίου4Ν(160g/1).
β)Διάλυμαθειικούόξέος1/10κατ1δγκο(180g/1).
γ)Διάλυμαάμύλου2,Sg/Ι.Σέιγδίολειοτριθοΰνται 2,5gδιαλυτούάμύλουκαί10mgΙωδιούχου ύδραργύρου
μαζίμέδσηποσότητα νερούχρειάζεται γιάνάσχηματιστεί ρευστόςπολτός.Όπολτόςαύτόςπροστίθεται
σέέναλίτρονερούπούβρίσκεται σέβρασμό,όόποιοςκαίσυνεχίζεται έπί10λεπτάάκόμη.Τόύγρόπού
λαμβάνεται είναιδιαυγές .Έάνδχι,διηθείται .
δ)ΔιάλυμαΝ/20ιωδίου.
ε)ΔιάλυμαΝ/100θειοθειικού νατρίου .
Τεχνικήτήςμεθόδου
Σέκωνικήφιάλη500mlφέρονται :
—50mlοίνου,
—3mlδιαλύματος θειικούόξέος1/10,
—5mlδιαλύματος άμύλου,
—30mgversenateνατρίου(complexon 111).
Επακολουθεί όγκομέτρηση μέδιάλυμαίωδίουΝ/20μέχριςδτουήκυανήχροιά,ήόποίαστήνάρχήέξαφανί­
ζεταιάμέσως,παραμείνει άρκετάέμφανήςέπί10έως15δευτερόλεπταί 1).Έστωnτάκαταναλωθέντα κυβικά
έκατοστά .
Προστίθενται 8mlδιαλύματος ύδροξειδίου τούνατρίου4Ν,τόύγρόάνακινείται μόνομιάφοράκαίάφήνεται
σέήρεμίαέπί5λεπτά,μετάτήνπάροδοτώνόποίωνπροστίθεται διαμιΟςκαίύπόίσχυρήάνάδευση ,τό
περιεχόμενο ένόςμικρούποτηριούπούπεριέχει10mlδιαλύματος θειικούόξέος1/10(1).Επακολουθεί
όγκομέτρηση μέδιάλυμαίωδίουΝ/20.Έστωn'τάκαταναλωθέντα έκατοστά .
Στήσυνέχειαπροστίθενται 20mlδιαλύματος ύδροξειδίου τούνατρίου4Ν,τόύγρόάναδεύεται μίαμόνοφορά
καίάφήνεταισέήρεμίαέπί5λεπτά,μετάτήνπάροδοτώνόποίωνπροστίθενται 200mlνερούδσοτόδυνατόν
πιόκρύου.
()'ΕάντόάκριβέςκέραςτήςΑντιδράσεως ξεπεραστεί ,προστίθεται διάλυμαθειοθειικοΟ νατρίουΝ/100μέχριςέχαναφορΑς στόΑκριβέςσημείοΑχοχρω­
ματισμοΟ .

171Επίσημη Εφημερίδα τώνΕύρωπαϊκών Κοινοτήτων
Προστίθεται ,έπίσης,διαμιάςκαίύπόζωηρήάνάδευση ,τόπεριεχόμενο ένόςμικρούποτηριοΟ,πούπεριέχει
30mlδιαλύματος θειικούόξέοςΙ/ΙΟί1).Επακολουθεί όγκομέτρηση τοΰέλεύθερου θειώδηάνυδρίτημέ
διάλυμαΙωδίουΝ/20."Εστωn"τάκαταναλωθέντα κυβικάέκατοστά .
Δεδομένου δτιόρισμένασυστατικά τούοϊνουόξειδώνονται μέίώδιοσέδξινοπεριβάλλον ,είναιάπαραίτητο
νάκαθορίζεται ,σέπεριπτώσεις προσδιορισμών μεγαλύτερης άκριθείας ,όδγκοςτοϋδιαλύματος ίωδίουπού
καταναλίσκεται γι'αύτήτήνόξείδωση .Πρόςτόσκοπόαύτό,όέλεύθεροςθειώδηςάνυδρίτης δεσμεύεται μέ
περίσσεια άκεταλδεύδης ήπροπυλικής άλδεΟδης ,πρίνγίνειπροσδιορισμός έπίτοΟοίνουμέίώδιο.Συγκεκρι­
μένα,50mlοίνουφέρονταισέκωνικήφιάλη300ml,προστίθενται 5mlδιαλύματος άκεταλδεύδης 7g/Ιή5ml
διαλύματος προπυλικής άλδεύδης 10g/1.
Ήφιάληπωματίζεται καίάφήνεταισέήρεμίατουλάχιστον έπί30λεπτά,μετάτήνπάροδοτώνόποίων
προστίθενται 3mlδιαλύματος θειικούόξέος1/10καίδιάλυμαίωδίουΝ/20μέχριςδτουμεταβληθεί τόχρώμα
τουάμύλου .
"Εστωn'"τάκαταναλωθέντα κυβικάέκατοστάί2).
Υπολογισμοί
n—n'"άντιστοιχεϊ σέSChέλεύθερο .
Oοίνοςπεριέχει :32(n—n'")mgέλεύθερου θειώδηάνυδρίτηάνάλίτρο.
n+nάντιστοιχεϊ σέSO2ένωμένο .
Oοϊνοςπεριέχει :32(n'+n")mgένωμένουθειώδηάνυδρίτηάνάλίτρο.
n+n'+n"—n'"άντιστοιχεϊ σέS02δλικό.
Όοίνοςπεριέχει :32(n+n'+n"—n'")mgόλικόθειώδηάνυδρίτηάνάλίτρο.
Σημειώσεις :
1.Γιάτούςέρυθρούςοίνους,φτωχούςσέθειώδηάνυδρίτη ,συνιστάται ήχρησιμοποίηση διαλύματος ίωδίου
πιόάραιοϋάπόΝ/20,π.χ.διαλύματος Ν/50.Σέτέτοιαπερίπτωση όσυντελεστής 32άντικαθίσταται μέτό
συντελεστή 12,8στίςπιόπάνωέξισώσεις .
2.Κατάτήνόγκομέτρηση τώνέρυθρώνοίνων,συνιστάται νάφωτίζεται τόδείγμαέκτώνκάτωμέδέσμη
κίτρινουφωτός.Γιάτόσκοπόαύτόνχρησιμοποιείται λυχνίαάτμώννατρίουήκοινόςφωτιστικός λαμπτή­
ρας,ύπεράνωτοϋόποίουτοποθετείται κρυσταλλωτήριο γεμάτομέδιάλυμαχρωμικοΟκαλίου.Όπροσδιο­
ρισμόςγίνεταισέσκοτεινόθάλαμο,κατάδέτήδιάρκειατήςόγκομετρήσεως παρακολουθείται ήδιαπερα­
τότητατοΰύγροϋ,τόόποιοκαθίσταται άδιαφανές ,άμέσωςμόλιςέπιτευχθεϊ τόπέραςτήςάντιδράσεως .
3."Οτανήπεριεκτικότητα τοΰοϊνουσέθειώδηάνυδρίτηείναιπαραπλήσια ήΰπερθαίνει τόάνώτατο
επιτρεπτόδριο,όπροσδιορισμός πρέπεινάέπαναλαμβάνεται μέτήμέθοδοάναφοράς ,νάσυμπληρώνεται
δέήάνάλυσημέτόνπροσδιορισμό τώνθειικώνάλάτων.
4."Οτανύπάρχειιδιαίτεροένδιαφέρον γιάτόνπροσδιορισμό τούέλεύθερου θειώδηάνυδρίτη,όπροσδιορι­
σμόςγίνεταισυμβατικά έπίδείγματοςοίνουπούέχειπαραμείνει έπίτέσσεριςήμέρεςσέθερμοκρασία 20°C
άπουσίαάέρος(δηλαδήσέφιάλεςγεμάτεςκαίκαλάπωματισμένες ).Όπροσδιορισμός πούέπακολουθεΐ
πρέπεινάδιεξάγεται στήνίδιαθερμοκρασία .
C)'Εάντόάκριθέςπέραςτήςάντιδράσεως ξεπεραστεί ,προστίθεται διάλυμαθειοθειικού νατρίουΝ/100μέχριςέπαναφορΑς στόάκριβέςσημείοάποχρω­
ματισμοϋ .
(2)Τόn"είναιγενικώςπολύμικρό,τήςτήξεωςτών0,2-0,3mlδιαλύματος ίωδίουΝ/20.'ΕάνόμωςΕχειπροστεθείστόνοίνοάσκορβικό όξύ,τότετόn"είναι
πολύμεγαλύτερο ,είναιδέδυνατόννάπροσδιοριστεί τόόξύαύτό,τουλάχιστον κατάπροσέγγιση ,άπότόn",δεδομένου ότι1mlδιαλύματος Ν/20ίωδίου
οξειδώνει 4,4mgάσκορβικοΟ όξέος.Ώςέκτούτου,μέμιάάπλήμέτρησητοΟn"είναιδυνατόν,χωρίςκαμιάδυσκολία,νάδιαπιστωθούν οίοίνοι,στούς
όποιουςέχειπροστεθεί άσκορβικό όξύσέποσότητα μεγαλύτερη τών20mg/!,ύπότήνπροϋπόθεση ότιτόόξύαύτόδένέχει,έντώμεταξύ,ύποστεί
όξείδωση .

172 'ΕπίσημηΕφημερίδα τώνΕυρωπαϊκών Κοινοτήτων
14.ρΗΟΙΝΟΥΚΑΙΓΛΕΥΚΟΥΣ
14.1.ΑΡΧΗΤΗΣΜΕΘΟΔΟΥ
Μετριέται ήδιαφοράδυναμικοΟ μεταξύδύοήλεκτροδίων έμθαπτισμένων έντόςτοϋπρόςέξέτασηύγροδ.Τό
δυναμικότοϋένόςάπότάδύοήλεκτρόδια £χεικαθορισμένη έξάρτησηάπότόρΗτοϋύγροΟ,ένώτόδυναμικό
τοΟάλλουηλεκτροδίου ,τόόποιοκαλείταικαίήλεκτρόδιο άναφορΑς ,είναισταθερόκαίγνωστό.
ΤόρΗπρέπεινάπροσδιορίζεται μέπροσέγγιση ±0,05τήςμονάδαςτοΰρΗ.
14.2.ΜΕΘΟΔΟΣ ΜΟΝΑΔΙΚΗ
Συσκευήκαίάντιδραστήρια
—ρΗμέτρομέκλίμακαβαθμολογημένη σέμονάδεςρΗκαίήλεκτρόδια .Τάήλεκτρόδια ύάλουφυλάγονται
έμβαπτισμένα μέσασέάποσταγμένο νερό.Τάήλεκτρόδια καλομέλανος πούέχουνκορεσμένο χλωριοΰχο
κάλιο,φυλάγονται έμθαπτισμένα μέσασέκορεσμένο διάλυμαχλωριούχου καλίου.
—Διάλυμα0,1Mόξινουφθαλικοδκαλίου,ήτοι20,12g/1.
—Διάλυμα0,1Mυδροχλωρικού οξέος.
—Διαλύματα ρυθμιστικά :
α)Διάλυμακορεσμένο καθαροΰόξίνουτρυγικοΟκαλίουτουλάχιστον 5,9g/Iστούς20"C.Τόδιάλυμααύτό
μπορείνάδιατηρηθεί έπίδύομήνεςπαρουσία 0,1gθυμόληςάνά200ml.
3·57στούς20"C
ρΗ '3·56στούς25"C
3·55στούς30"C
θ)Διάλυμα0,05MόξίνουφθαλικοΟκαλίου,ήτοι10,211gκαθαροΟκαίξηροΟόξίνουφθαλικοΟκαλίουάνά
λίτροστούς20"C(μεγίστηδιάρκειασυντηρήσεως 2μήνες).
3-998στούς10°C
3-999στούς15"CρΗ4-003στους20"C
4-008στους25"C
4-015στούς30°C
γ)Διάλυμαπούπεριέχει :
μονόξινοφωσφορικό κάλικαθαρόΚΗ2Ρ04 3,402g,
δισόξινοφωσφορικό κάλικαθαρόΚ2ΗΡ04 4,354gi1),
νερόμέχρισυμπληρώσεως 1000ml.
(Μεγίστηδιάρκειασυντηρήσεως 2μήνες.)
6-90στούς15"C
„6-88στούς20"C
P6-86στούς25"C
6*85στούς30"C
Τεχνικήτήςμεθόδου
1.Ρύθμισητήςσυσκευήςστόμηδέν
Ήρύθμισηστόμηδένγίνεταιπρίνάρχίσουνοίμετρήσεις ,σύμφωναμέτίςόδηγίεςπούδίνονταιγιάκάθε
συσκευή .
2.ΡύθμισητοΰρΗμέτρου
Τάήλεκτρόδια έμθαπτίζονιαι σέρυθμιστικό διάλυμαρΗ3,57στούς20"Cκαίήβελόνατήςσυσκευής
φέρεταιστηνάντίστοιχη ένδειξητήςκλίμακας .Όόποδοχέας μέτόρυθμιστικό διάλυμαάπομακρύνεται
καίτάήλεκτρόδια πλένονται καλάμέάποσταγμένο νερό.
Στήσυνέχειαέμθαπτίζονται τάήλεκτρόδια στόρυθμιστικό διάλυμαρΗ4,00σέθερμοκρασία 20"C."H
βελόνατοΰόργάνουπρέπεινάδείχνει4στήνκλίμακατοΰρΗμέτρου.Τάήλεκτρόδια πλένονταιέκνέουμέ
προσοχή .
3.Μέτρηση
Τάήλεκτρόδια έμθαπτίζονται στόνοίνο,στόχυμόσταφυλής ήστόγλεΟκος,τώνόποίωνήθερμοκρασία
πρέπεινάπεριλαμβάνεται μεταξύ20"Cκαί25"C.Διαβάζεται άπευθείας ,στήνκλίμακατούόργάνου,ήτιμή
τοΰρΗ.
Πρέπεινάγίνονταιτουλάχιστον δύομετρήσεις άνάδείγμακαίνάλαμβάνεται όάριθμητικός μέσοςόρος
τώνδύομετρήσεων ,τώνόποίωνήδιαφοράδένπρέπεινάείναιμεγαλύτερη τοΟ0,1.
C)"H3,55gδισοξίνουφωσφορικοΟ νατρίουNajHP04κούίχβιξηρανθεΓέχίδύοώρεςστούς110-130"C.

Επίσημη Εφημερίδα τώνΕυρωπαϊκών Κοινοτήτων173
15.ΣΟΡΒΙΚΟ ΟΞΥ
15.1.ΑΡΧΗΤΗΣΜΕΘΟΔΟΥ
Τόσορθικόόξύ,τόόποιοπαρασύρεται άπότούςυδρατμούς (σταθεράπτητικότητας 0,59),προσδιορίζεται στό
άπόσταγμα ,άφοΟάπομακρυνθούν προηγουμένως οίουσίεςπούπαρενοχλούν τόνπροσδιορισμό .Πρόςτό
σκοπόαύτό,ήποσότηταδείγματος πούλαμβάνεται άπότόάπόσταγμα γιάτόνπροσδιορισμό ,έξατμίζεται
μέχριξηρού,άφούπροηγουμένως ήάντίδραση τοΰδείγματοςκαταστείέλαφράάλκαλική μέπροσθήκη ύδατος
άσβέστου .Τόσορθικόόξύπροσδιορίζεται είτεφασματοφωτομετρικά μέάπορρόφηση στόύπεριώδες ,είτε
χρωματομετρικά έπειταάπόόξείδωσηπρόςμηλονικήδιαλδεύδη ,ήόποίασχηματίζει μέτόθειοβαρθιτουρικό
όξύένωσηέρυθροΰχρώματος .
Έάνήπεριεκτικότητα είναιμικρότερη τών20mg/1,τόάποτέλεσμα πρέπεινάέπαληθεύεται έφαρμόζοντας
μέθοδοχρωματογραφίας σέλεπτήστοιβάδα(εύαισθησία :5mg/1).
Λήψητοδάποστάγματος
Γιάτήλήψητοδάποστάγματος έφαρμόζεται ήίδιατεχνικήπούπεριγράφεται στόνπροσδιορισμό τής
πτητικήςόξύτητας .'Υποβάλλονται σέάπόσταξη μεθ'ύδρατμών 20mlοίνου,στόνόποιονέχουνπροστεθεί 1
έως2gτρυγικούόξέος,συγκεντρώνονται δέ320έως330mlάποστάγματος ώστενάάποσταχθεΐ όλοτό
σορβικόόξύί1).
15.2.ΦΑΣΜΑΤΟΦΩΤΟΜΕΤΡΙΑ ΜΕΑΠΟΡΡΟΦΗΣΗ ΣΤΟΥΠΕΡΙΩΔΕΣ
'Αντιδραστήρια
Άσβέστιον ύδωρπερίπου0,04N.
Διάλυμαθειικούχαλκοδ50mg/1:
CUS04-5H20καθαρός50mg,
H2S04καθαρό0,1ml,
Νερόμέχρισυμπληρώσεως 11.
Διάλυμασορβικοδόξέος20mg/1:20mgσορβικοδόξέοςφέρονταισέόγκομετρική φιάλητοδλίτρουμαζίμέ
900mlθερμόνερό.'Επακολουθεί άνάδευσηκαίτόδιάλυμαάφήνεταινάάποκτήσει τήθερμοκρασία περιβάλ­
λοντος.Όόγκοςσυμπληρώνεται στόλίτρο.Μποροδνέπίσηςνάδιαλυθοδν 26,8mgσορβικοδκαλίουσέκρύο
νερόκαίόόγκοςνάσυμπληρωθεί στόλίτρο.
Τεχνικήτήςμεθόδου
Σέκάψαδιαμέτρου 55mmφέρονται 5mlάποστάγματος ,προστίθεται 1mlάσβεστίου δδατοςπερίπου0,04Νκαί
μίασταγόναδιαλύματος θειικούχαλκοδ.'Επακολουθεί έξάτμισημέχριξηροδέπίζέοντοςάτμόλουτρου .Τό
υπόλειμμα μεταφέρεται μέάποσταγμένο νερόσέόγκομετρική φιάλητών20mlκαίσυμπληρώνεται όόγκος
μέχριτήχαραγή.
Μετριέται ήάπορρόφηση σέ256nmσυγκριτικά ώςπρόςλευκό,πούπαρασκευάζεται ώςέξής:1mlδδατος
άσβέστου ,στόόποιοέχειπροστεθεί μίασταγόναδιαλύματος θειικοδχαλκοδ,συμπληρώνεται στά20mlμέ
άποσταγμένο νερό.
Τόάποτέλεσμα έξάγεταιάπότήνκαμπύληάναφορΑς (ευθείαγραμμή)πούχαράσσεται μέτήβοήθειαδιαλυμά­
τωνσορβικοΰόξέοςπεριεκτικότητας 0,5,1,0,2,5καί5,0mg/1,τάόποιαπαρασκευάζονται άπότόπρότυπο
διάλυμασορβικοΰόξέος20mg/1,δι'άραιώσεως μέάποσταγμένο νερό.Ήάπορρόφηση πούπροκαλούν τά
διαλύματα αύτάμετριέταιώςπρόςάποσταγμένο νερό.
Υπολογισμοί
Έστωemg/1ήποσότητατοδσορβικοδόξέοςπούπεριείχετόδιάλυμαπούτοποθετήθηκε στήνκυψελίδα,
ποσότητα πούπροσδιορίστηκε φασματοφωμετρικά .
ΈάνVmlόόγκοςτούάποστάγματος (παραπλήσιος τών330ml),πούπροέκυψεάπότήνάπόσταξη 20mlοϊνου,
(*)Γιάνάάποσταχθεΐ όληήπτητικήόξύτηταάρκεΓνάσυγκεντρωθεί άπόσταγμα 250ml.ένώστήνπερίπτωση τοδσορβικούόξέοςπρέπεινάάποσταχθοΟν
320έως330ml.Όπροσδιορισμός τοΰσορβικοΰόξέοςπροκειμένου νάδιορθωθεί ήπτητικήόξύτητα,έτσιόπωςπεριγράφεται στή2ησημείωση τοδ
κεφαλαίου «πτητικήόξύτητα»,έπιτρέπει νάπροσδιοριστεί τό96Εως97%τοΟσορβικοδόξέος,ότανόόγκοςτοδάποστάγματος είναι250ml.

174 Επίσημη Εφημερίδα τώνΕυρωπαϊκών Κοινοτήτων
όοίνοςαύτόςπεριέχει0,2xexVmgσορθικοΰόξέοςάνάλίτρο(δηλαδή66xemg/1έάνόόγκοςτοΰ
άποστάγματος είναιάκριθώς330ml).
Έάνήπεριεκτικότητα πούβρέθηκεείναιμικρότερη ήίσητών20mgσορβικοΰόξέοςάνάλίτροοίνουτότε
εφαρμόζεται κατ'άρχήνμέθοδοςχρωματογραφίας σέλεπτήστοιβάδαγιάτήνάνίχνευση τήςπαρουσίας
σορθικοΰόξέοςστόύπόψηδείγμαοϊνου(2).
Έάνάπότήνέφαρμογή τήςχρωματογραφικής μεθόδουέπιβεβαιωθεΐ ήπαρουσίασορβικοΰόξέος,τότε
επαναλαμβάνεται όποσοτικός προσδιορισμός ύπότίςέξήςσυνθήκες :50mlάποστάγματος φέρονταισέκάψα
μαζίμέ3mlάσβεστίου ύδατος(περίπου0,04Ν)καί5σταγόνεςδιαλύματος θειικούχαλκού.Επακολουθεί
εξάτμισημέχριξηροΰόπωςκαίκατάτόνκυρίωςπροσδιορισμό ,καίμεταφοράτοΰύπολείμματος τήςέξατμί­
σεωςμέάποσταγμένο νερόσέόγκομετρική φιάλητών20ml.Συμπλήρωση τοΰόγκου,άνακίνηση ,προσδιορι­
σμόςτήςάπορροφήσεως φασματοφωτομετρικά έπί5ml.
Υπολογισμοί
Εστωemg/1ήποσότητασορθικοΰόξέοςπούπεριέχειτόδιάλυμα(άπόσταγμα συμπυκνωμένο 2,5φορές)πού
τοποθετήθηκε στήνκυψελίδα ,καίήόποίαπροσδιορίστηκε φασματοφωτομετρικά .
ΈάνVmlόόγκοςτοΰάποστάγματος (παραπλήσιος τών330ml)πούπροέκυψεάπότήνάπόσταξη 20mlοίνου,
bοίνοςαύτόςπεριέχει0,02xexVmgσορθικοΰόξέοςάνάλίτρο.
15.3.ΠΡΟΣΔΙΟΡΙΣΜΟΣ ΧΡΩΜΑΤΟΜΕΤΡΙΚΟΣ
'Αντιδραστήρια
Άσθέστιον ύδωρπερίπου0,04Ν.
ΔιάλυμαθειικούόξέοςN.
Διάλυμαδιχρωμικοΰ καλίουΝ/10.
Διάλυμαθειοβαρθιτουρικοΰ όξέος0,2%(θάρος/δγκος):διαλύονται 200mgθειοβαρθιτουρικοΰ όξέοςσέ
άποσταγμένο νερό60-80"C.Άφοΰτόδιάλυμαάφεθεΐνάάποκτήσει τήθερμοκρασία περιβάλλοντος ,όόγκος
τοΰδιαλύματος συμπληρώνεται στά100ml.Τόδιάλυμαπρέπεινάείναιάπόλυταδιαυγές,διαφορετικά
διηθείται .Τόδιάλυμααύτόπαρασκευάζεται λίγοπρίνχρησιμοποιηθεί .
Διάλυμασορβικοΰόξέος20mg/1:20mgσορθικοΰόξέοςφέρονταισέόγκομετρική φιάλητοΰλίτρουμέ900ml
νερόζεστό.Μετάάπόάνάδευση ,καίάφοΰτόδιάλυμαάποκτήσει τήθερμοκρασία περιβάλλοντος ,όόγκος
συμπληρώνεται μένερό.Τόδιάλυμααύτόμπορείνάπαρασκευαστεί ,έπίσης,διαλύοντας 26,8mgσορθικοΰ
καλίουσέκρύονερόκαίσυμπλήρωση τοΰόγκουστόλίτρο.
Τεχνικήτήςμεθόδου
Λαμβάνονται 5mlτοΰάποστάγματος καίφέρονταισέκάψαμέ1mlύδατοςάσβέστου (διαυγές,περίπου0,04Ν).
Επακολουθεί έξάτμισημέχριξηροΰπάνωσέζέονάτμόλουτρο .Τόύπόλειμμα παραλαμβάνεται μέάποσταγ­
μένονερόσέόγκομετρική φιάλητών10mlμέχρισυμπληρώσεως τοΰόγκουμέτάέκπλύματα τήςκάψας.
'Ανάδευση .
Σέδοκιμαστικό σωλήναφέρονταιτόέναμετάτόάλλο:
—1mlάποστάγματος άραιωμένο στόδιπλάσιο ,
—1mlάποσταγμένο νερό,
—1mlδιαλύματος θειικούόξέοςN,
—0,2mlδιαλύματος διχρωμικοΰ καλίουΝ/10.
Όδοκιμαστικός σωλήναςβυθίζεταισέζέονάτμόλουτρο έπί5λεπτάάκριθώς .Επακολουθεί άπότομηψύξη
βυθίζοντας τόνκύλινδροσέπαγωμένο νερό.Προστίθενται 2mlδιαλύματος θειοβαρθιτουρικοΰ όξέος0,2%καί
όσωλήναςβυθίζεταικαίπάλιστόάτμόλουτρο ,όπουκαίπαραμένει έπί10λεπτά,μετάτήνπάροδοτώνόποίων
εμβαπτίζεται έκνέουσέπαγωμένο νερό.
'Αναπτύσσεται ρόδινηχρώση,ήάπορρόφηση τήςόποιαςπρέπεινάμετρηθείμέσαστά10λεπτάπού
άκολουθοΰν άπότήνάπομάκρυνση άπότόάτμόλουτρο καίέπίύγροΰάπόλυτακρύου.
(2)Πλήρηςπεριγραφή αυτήςτήςμεθόδουθάδοθεΐσέμελλοντικό κανονισμό τήςΚοινότητος .

'Επίσημη Εφημερίδα τώνΕυρωπαϊκών Κοινοτήτων 175
Οιχρόνοιπαραμονής στόάτμόλουτρο καίήχρήσηπαγωμένου νεροΰάποτελοΰν παράγοντες πουπρέπεινά
τηρηθούνσχολαστικά ,άλλωςήέντασητήςχρώσεωςμεταβάλλεται .'Ακόμηκαίύπότήσυνήθηθερμοκρασία ,
κυρίωςκατάτούςθερινούςμήνες,ήχρώσηδένσταματάει νάμεταβάλλεται .
Μετριέται ήάπορρόφηση τοΰέγχρωμου διαλύματος σέ532nmσυγκριτικά ώςπρόςμάρτυραπούπαρασκευά­
ζεταιάπό2mlάποσταγμένου νεροΰ,στόόποιοπροστέθηκαν οίϊδιεςποσότητες άντιδραστηρίου ,πού
άναφέρθη,καν πιόπάνω.
Τάάποτελέσματα εξάγονταιάπόκαμπύληάναφοράςπούχαράσσεται μέδιαλύματασορθικοΰόξέος0,5,1,0,2,5
καί5,0mg/1,τάόποιαπαρασκευάζονται άπότόδιάλυμασορβικοϋόξέος20mg/1.1mlάπότάώςάνωδιαλύματα
υφίσταται τήνϊδιαέπεξεργασία όπωςκαίτόάραιωμένο άπόσταγμα .
Υπολογισμοί
Εστωemg/1ήποσότητα σορθικοΰ όξέοςπούπεριέχειτόδιάλυμαπούτοποθετήθηκε στήνκυψελίδα ,
ποσότητα πούπροσδιορίστηκε φασματοφωτομετρικά .
'ΕάνVmlείναιόόγκος(παραπλήσιος τών330ml)τοΰάποστάγματος άπό20mlοϊνου,όοίνοςαυτόςπεριέχει
0,1xexVmgσορθικόόξύάνάλίτρο(δηλαδή33xemg/1σορθικόόξύ,έάνέχουνάποσταχθεΐ άκριθώς
330ml).
Εάνήπεριεκτικότητα πούβρέθηκεείναιμικρότερη ήϊσητών20mgσορβικοϋόξέοςάνάλίτροοϊνου,τότε,
εφαρμόζεται ,κατ'άρχήν,μέθοδοςχρωματογραφίας σέλεπτήστοιβάδα γιάτήνάνίχνευση τήςπαρουσίας
σορθικοΰόξέοςστόύπόψηδείγμαοϊνουί1).
'Εάνάπότήνέφαρμογή τήςχρωματογραφικής μεθόδουέπιθεθαιωθεΐ ήπαρουσία σορθικοΰ όξέος,τότε
επαναλαμβάνεται όποσοτικός προσδιορισμός ύπότιςέξήςσυνθήκες :
50mlάποστάγματος φέρονταισέκάψαμαζίμέ3mlάσθεστίου ύδατος(περίπου0,04Ν).'Επακολουθεί
έξάτμισημέχριξηροΰόπωςκαίκατάτόνκυρίωςπροσδιορισμό .Τόυπόλειμμα τήςέξατμίσεως μεταφέρεται μέ
άποσταγμένο νερόσέόγκομετρική φιάλητών20mlκαίόόγκοςσυμπληρώνεται μέτάέκπλύματα τήςκάψας.
'Ανάδευση .
Σέδοκιμαστικό σωλήναφέρονταιτόέναμετάτόάλλο:
—1mlάποστάγματος συμπυκνωμένου 2,5φορές,
—1mlάποσταγμένου νεροΰ,
—1mlδιαλύματος θειικοΰόξέοςN,
—0,2mlδιαλύματος διχρωμικοΰ καλίουΝ/10.
Όπροσδιορισμός συνεχίζεται όπωςκαίπροηγουμένως .
Υπολογισμοί
Εστωemg/1ήποσότητασορβικοϋόξέοςπούπεριέχειτόδιάλυματήςκυψελίδας ,ποσότητα πούπροσδιορί­
στηκεφασματοφωτομετρικά μέτήβοήθειακαμπύλης άναφοράς .
'ΕάνVmlόόγκος(παραπλήσιος τών330ml)τοΰάποστάγματος άπό20mlοϊνου,όοίνοςαύτόςπεριέχει
0,02xexVmgσορθικοΰόξέοςάνάλίτρο.
(')Πλήρηςπεριγραφή αυτήςτήςμεθόδουθάδοθείσέμελλοντικό κανονισμό τήςΚοινότητος .

176 'Επίσημη Εφημερίδα τώνΕύρωπαϊκών Κοινοτήτων
16.ΑΣΚΟΡΒΙΚΟ ΟΞΥ
16.1.ΑΡΧΗΤΗΣΜΕΘΟΔΟΥ
α)Προσδιορισμός τοϋόλικοϋάσκορβικοΰ όξέος
Τόάσκορβικό όξύόξειδώνεται μέιώδιοπρόςδεϋδροασκορβικό όξύπούκαθιζάνει μέτην2,4-δινιτροφαι­
νυλυδραζίνη σχηματίζοντας δίς(2,4-δινιτροφαινυλυδραζόνη ).Αύτήήουσία,έρυθροΟχρώματος ,άφοϋ
διαχωριστεί μέχρωματογραφία σέλεπτήστοιβάδακαίδιαλυθείσέπεριβάλλον όξικοϋόξέος,προσδιορί­
ζεταιχρωματομετρικά σέS00nm.
β)Προσδιορισμός τοϋένεργοϋΑσκορβικοΰ όξέος(μέθοδοςταχείαςδοκιμής)
Ήποσότητα τοΟένεργοϋάσκορβικοΰ όξέος,πούείναιάκόμηάναγωγικό ,μπορείνάπροσδιοριστεί κατά
προσέγγιση ,ίωδιομετρικά άπευθείας έπίτοΟοίνου,τοϋόποίουόθειώδηςάνυδρίτης έχειπροηγουμένως
δεσμευθεί μέάκεταλδεϋδη ήπροπυλική άλδεΟδη .
16.2.ΠΡΟΣΔΙΟΡΙΣΜΟΣ ΤΟΥΟΛΙΚΟΥ ΑΣΚΟΡΒΙΚΟΥ ΟΞΕΟΣ
'Αντιδραστήρια
—Διάλυμαμεταφωσφορικοδ όξέος30%(θάρος/δγκο):λίγατεμάχιαΰαλώδουςμεταφωσφορικοϋ όξέοςλειο­
τριβοϋνται σέίγδίο,ζυγίζονται 30gκαίέκπλύνονται μέάποσταγμένο νερό(τάτεμάχιακαλύπτονται μέ
νερό,άνακινοϋνται καίτόνερόέκπλύσεως έκχύνεται).Τάπλυμένατεμάχιαδιαλύονται σέάποσταγμένο
νερό,άνακινοϋνται καίόόγκοςσυμπληρώνεται στά100ml.Τόδιάλυμααύτόπεριέχειπερίπου30%
μεταφωσφορικό όξύ.
—Διάλυμαμεταφωσφορικοϋ όξέος3%:τόδιάλυμααύτόπαρασκευάζεται τήνώραπούπρόκειται νάχρησιμο­
ποιηθείδι'άραιώσεως τοϋδιαλύματος μεταφωσφορικοϋ όξέος30%.
—Διάλυμαμεταφωσφορικοϋ όξέος1%:τόδιάλυμααύτόπαρασκευάζεται ,όπωςκαίτόπροηγούμενο ,τήνώρα
πούπρόκειται νάχρησιμοποιηθεί δι'άραιώσεως τοϋδιαλύματος μεταφωσφορικοϋ όξέος30%.
—Αιώρημαπολυαμιδίου :σέ10gσκόνηςπολυαμιδίου γιάχρωματογραφία προστίθενται 60mlάποσταγμένου
νεροϋκαίπαραμένουν σέέπαφήέπίδύοώρες(αύτήήποσότητα έπαρκεΐγιάτέσσεριςπροσδιορισμούς ).
—θειουρία .
—ΔιάλυμαιωδίουΝ/10.
—Διάλυμα2,4-δινιτροφαινυλυδραζίνης 6%σέμείγμαίσωνποσοτήτων όξικοϋκαίθειικοϋόξέος:ή2,4-δινι­
τροφαινυλυδραζίνη σχηματίζει κατ'άρχήναίώρημαμέσασέ50mlπυκνοϋόξικοϋόξέος.Ήδιαλυτο­
ποίησηέπιτυγχάνεται μέτήνπροσθήκη Ισουόγκουκαθαροϋθειικοϋόξέος(ρΜ=1»84).
—'Οξικόςαίθυλεστέρας ,στόνόποΤοέχειπροστεθεί 2%(δγκος/δγκο)πυκνόόξικόόξύ.
—Χλωροφόρμιο .
—SilicagelGγιάχρωματογραφία .
—Διάλυμαδιαλυτούάμύλου0,5%.
—Διαλύτης :
όξικόςαίθυλεστέρας 50μέρηκατόγκο,
χλωροφόρμιο 60μέρηκατ'όγκο,
όξικόόξύπυκνό 5μέρηκατ'όγκο.
Όδιαλύτηςπρίνχρησιμοποιηθεί άφήνεταισέήρεμίαέπί12ώρες.
—L-άσκορβικό όξύ.
Συσκευή
Σύστημαέπιστρώσεως τήςλεπτήςστοιβάδας .
Γυάλινεςπλάκες20x20cm.
Προετοιμασία τώνπλακώνχρωματογραφίας .30gsilicagelGσχηματίζουν αίώρημαμέσασέ70mlύδατικοϋ
διαλύματος άμύλουδιαλυτού0,5%.Τόαίώρημααύτόάπλώνεται στίςπλάκεςσχηματίζοντας στρώμα0,3mm.
Ήώς&νωποσότηταέπαρκεΐγιάτήνέπίστρωση πέντεπλακώντών20x20cm.Άφοϋστεγνώσουν στόνάέρα
έπί15λεπτάπερίπου,οίπλάκεςένεργοποιοϋνται μέσασέπυριατήριο 105°C,όπουπαραμένουν έπίμιάμιση
ώρα.

Επίσημη Εφημερίδα τώνΕυρωπαϊκών Κοινοτήτων 77
Τεχνικήτήςμεθόδου
'Οξείδωση πρόςδεΰδροασκορβικό όξύ.Σέόγκομετρική φιάλη100mlφέρονται 50mlοϊνου,προστίθενται
15mlαίωρήματος πολυαμιδίου καίόόγκοςσυμπληρώνεται μέχριτήχαραγήμέδιάλυμα3%μεταφωσφορικοϋ
όξέος.Τόδιάλυμαπαραμένει έπί1ώρα,κατάτήδιάρκειατήςόποιαςάνακινέΐται έπανειλημμένα .Επακολου­
θείδιήθησημέσωπτυχωτοΟήθμοδ.20mlδιηθήματος φέρονταισέφυγοκεντρικό σωλήναχωρητικότητας
50mlέφοδιασμένο μέέσμυρισμένο πώμα.Προστίθεται 1mlδιαλύματος Ν/10Ιωδίου.Τόδιάλυμαάνακινέΐται
καίέπειταάπό1λεπτόάνάγεταιήπερίσσεια ίωδίουπροσθέτοντας περίπου25mgθειουρίας .
Σχηματισμός καίέκχύλιατητήςδίς(2,4-δινιτροφαινυλυδραζόνης )
Όφυγοκεντρικός σωλήναςέμβαπτίζεται σέλουτρόθερμοκρασίας 5"Cέως10"Cκαίπροστίθενται 4ml
διαλύματος 2,4-δινιτροφαινυλυδραζίνης .Τόδιάλυμαάναμειγνύεται μέπροσοχήάποφεύγοντας τήδιαβροχή
τοΰγυάλινουπώματος .Στήσυνέχειαόσωλήνας ,καλάπωματισμένος ,παραμένει περίπουέπί16ώρες(μιά
νύχτα)σέλουτρό20"C.
Σέφυγοκεντρικό σωλήναεισάγονται 15mlόξικοΟαίθυλεστέρα ,στόνόποιοέχειπροστεθείπυκνόόξικόόξύ
σέάναλογία2%.Όσωλήναςπωματίζεται μέτόέσμυρισμένο πώμακαίάνακινέΐται ζωηράέπί30δευτερόλε­
πτα.'Επακολουθεί φυγοκέντρηση έπί5λεπτάμέ1000-1200στροφέςάνάλεπτό.
Μέσιφώνιοάκριθείας μεταφέρονται 10mlτοΰέκχυλίσματος σέκωνικήφιάλημέέσμυρισμένο πώμα.
Στόνφυγοκεντρικό σωλήναείσάγονται 5mlόξικοΟαίθυλεστέρα ,στόνόποιοέχειπροστεθείόξικόόξύσέ
άναλογία 2%.Τόύγρόάνακινέΐται έκνέουέπί5δευτερόλεπτα καίφυγοκεντροΰται δπωςκαίπροηγουμένως .
Λαμβάνονται 5mlάπότόέκχύλισμα καίφέρονταιστήνϊδιακωνικήφιάλημαζίμέ10mlτήςπρώτης
έκχυλίσεως .'Επακολουθεί άνάμειξη .
'Απομόνωση τήςδίς(2,4-δινιτροφαινυλυδραζόνης )μέχρωματογραφία
Καθ'όλοτόμήκοςτήςγραμμήςέκκινήσεως πούέχειχαραχθείστήνπλάκαχρωματογραφίας ,τοποθετούνται
0,2mlέκχυλίσματος ,άφήνοντας περιθώριο 2cmάπότήνκάτωάκρηκαίτίςδυόπλευρέςτήςπλάκας.Στό
θάλαμοχρωματογραφίας φέρεταιτόσηποσότητα διαλύτη,ώστενάκαλύπτεται όπυθμέναςμέχριύψους1cm
περίπου ."Οτανήάτμόσφαιρα κορεστεΐάπότούςάτμούςτοΰδιαλύτη,είσάγεται ήπλάκακαίάφήνεταιέως
ότουόδιαλύτηςφθάσειστόάνωάκροτήςπλάκας.(Αότόςόχρωματογραφικός διαχωρισμός πρέπεινάγίνει
μέσαστίς2ώρεςπούέπονταιτήςέκχυλίσεως .}
Οίπλάκεςστεγνώνουν έπίμίαώρα,ύπόέστίαπούέξαερίζεται ,καίτοποθετούνται κάθεταπάνωσέχαρτί
γυαλιστερό .Μέτήβοήθειασπάτουλας άφαιρεΐται ,κάθεταπρόςτήνκατεύθυνση τοΰδιαλύτη,ήζώνηέρυθροδ
χρώματος πούείναιχαρακτηριστική τήςδίς(2,4-δινιτροφαινυλυδραζόνης )."Hέργασίαπρέπεινάπραγματο­
ποιείταιμακριάάπόρεύματαάέρα.Τόπροϊόναύτόπούλαμβάνεται κονιορτοποιημένο ,μεταφέρεται χωρίς
άπώλειεςσέέναμικρόφιαλίδιοζυγίσεωςμέέσμυρισμένο πώμα,στόόποιοπροστίθενται έπίσης4mlπυκνού
θειικούόξέος.Τόφιαλίδιοάφήνεταισέήρεμίαέπί30λεπτά,κατάτήδιάρκειατώνόποιωνάνακινέΐται συχνά.
'Επακολουθεί διήθηση,μέσωμικρούπτυχωτοΟήθμού,άπευθείας σέκυψελίδαφασματοφωτομέτρου πάχους
10mmέπαναφέροντας στόφίλτροτίςπρώτες25-30σταγόνες ,ώστενάληφθείδιήθημαάπόλυταδιαυγές.
Ήάπορρόφηση αύτούτοΟδιηθήματος μετριέταισέ500nmχρησιμοποιώντας όξικόόξύώςύγρόσυγκρίσεως .
Τάάποτελέσματα έξάγονται άπότήνκαμπύληάναφοράς .
Χάραξητήςκαμπύλης άναφορδς
'Ετοιμάζεται διάλυμαL-άσκορβικού όξέος1gσέ100mlχρησιμοποιώντας ώςδιαλύτητόδιάλυματού
μεταφωσφορικοϋ όξέος1%.
'Αραιώνονται σέ100ml5-10καί15mlαύτούτοΰδιαλύματος ,χρησιμοποιώντας τόνίδιοώςάνωδιαλύτη.
Σέ50mlάπότάώςάνωδιαλύματα ,πούπεριέχουν 50-100καί150mg/lάσκορθικό όξύ,έφαρμόζεται ήσειρά
τώνάντιδράσεων πούπεριγράφεται πιόπάνωστήντεχνικήτήςμεθόδου .
Ήγραφικήπαράσταση τώνάπορροφήσεων σέσυνάρτηση μέτίςσυγκεντρώσεις τώνδιαλυμάτων είναιεύθεία
γραμμήπούπερνάειάπότόμηδέν.
16.3.ΜΕΘΟΔΟΣ ΤΑΧΕΙΑΣ ΔΟΚΙΜΗΣ
Προσδιορισμός τοΰένεργοϋάσκορβικοΟ όξέος
Διαλύματα
—Διάλυμαάκεταλδεύδης 6,9g/Ι:λαμβάνεται άπόάπόσταξη μεταλδεΰδης ήπαραλδεύδης παρουσίαθειικοΰ

178 'Επίσημη Εφημερίδα τώνΕυρωπαϊκών Κοινοτήτων
οξέοςκαίόγκομετρεΐται μέτήμέθοδοτουθειώδουςνατρίου .Τόδιάλυμαρυθμίζεται ώστενάπεριέχει
6,9g/1.1mlαύτοΰτοϋδιαλύματος δεσμεύει 10mgθειώδηάνυδρίτη .
—Διάλυμαθειικούόξέος1/10κατ'δγκο(180g/1).
—Διάλυμαάμύλου5g/Ι:περιέχει200gχλωριούχου νατρίουάνάλίτρο,γιάνάδιασφαλιστεί ήσυντήρηση .
Μόλιςπαρασκευαστεί ,τόδιάλυμαπρέπεινάπαραμένει σέβρασμόέπί10λεπτά.
—ΔιάλυμαιωδίουΝ/20.
Τεχνικήτήςμεθόδου
Σέκωνικήφιάλη300mlφέρονται50mlοίνουκαίπροστίθενται Smlδιαλύματος άκεταλδεύδης 6,9g/H1).Ή
φιάληπωματίζεται καίάφήνεταισέήρεμίατουλάχιστον έπί30λεπτά.Προστίθενται 3mlδιαλύματος θειικού
όξέος1/10καίδιάλυμαιωδίου0,05Nσέποσότητα έπαρκήώστενάμεταβληθεί ήχροιάτοϋάμύλου ."Εστωn
τάκαταναλωθέντα κυβικάέκατοστά ιωδίου .
1mlδιαλύματος ιωδίουΝ/20οξειδώνει 4,4mgάσκορθικοϋ οξέος.
Όοίνοςπεριέχειπερίπου88nmgάσκορθικοΰ όξέοςστόλίτρο.
Σημειώσεις :
1.'Ορισμένες ούσίεςτοϋοϊνουόξειδώνονται άπότόΙώδιοσέδξινοπεριβάλλον ,άλλάόδγκοςτοϋιωδίου
Ν/20πούκαταναλίσκεται γι'αυτέςτίςόξειδώσεις ύπότίςσυνθήκεςπούπεριγράφονται πιόπάνωείναιπολύ
μικρός:0,2έως0,3ml.Ήμέθοδοςαυτήέπιτρέπεινάδιαπιστωθοΰν οίοίνοιστούςόποίουςίχειπροστεθεί
άσκορθικό όξύσέποσότητα μεγαλύτερη τών20mg/1,έφ'δσοντόόξύαυτόδένέχειμετατραπεί σέ
προϊόνταόξειδώσεως .
2.Στίςπεριπτώσεις έρυθρώνοϊνωνείναισκόπιμονάφωτίζεταιόοίνοςέκτώνκάτωμέδέσμηάκτίνωνάπό
κίτρινοφώςπούλαμβάνεται εϊτεμέτήβοήθειαλάμπαςάτμώννατρίου,εϊτεμέκοινόήλεκτρικό λαμπτήρα
καίδιάλυμαδιχρωμικοΰ καλίου.Όπροσδιορισμός γίνεταισέσκοτεινόθάλαμοπαρακολουθώντας τή
διαπερατότητα τοΰοϊνου,όόποιοςκαθίσταται άδιαφανής δτανέπιτευχθεΐ ήμεταβολή τοϋχρώματος τοϋ
άμύλου .
()Μκορεΐεπίσηςνάχρησιμοποιηθούν 5mlδιαλύματος προπυλικής άλδβΟδης 10g/1.

'ΕπίσημηΕφημερίδα τώνΕυρωπαϊκών Κοινοτήτων 179
17.ΝΑΤΡΙΟ
ΑΡΧΗΤΗΣΜΟΝΑΔΙΚΗ !ΜΕΘΟΔΟΥ
Τόνάτριοπροσδιορίζεται δπωςκαίτόκάλιο,μέτήβοήθειαφλογοφωτομέτρου ,διάμετρήσεως τήςέντάσεωςτών
άκτινοβολιών σέ589,0καί589,6nm,πούέκπέμπονται μέσαστήφλόγαένόςκαυστήραάερίουκαύσεωςπούπεριέχει
τόπροϊόνέξαχνώσεως τοΰοίνουάραιωμένου κατάδέκαφορέςήκαίπερισσότερο .
Συσκευή
Δεδομένου δτιήμέθοδοςείναισυγκριτική ,ήευαισθησία τοΰφλογοφωτομέτρου καίήθερμοκρασία τήςφλόγαςδέν
έχουνουσιαστική έπίδραση ,είναιδμωςπροτιμότερο νάχρησιμοποιείται φλόγαβουτανίου-άέρα γιάτόνπροσδιορι­
σμότώνάλκαλίων ,ώστενάάποφεύγονται σφάλματα όφειλόμενα στήνπαρουσία τώνάλλωνκατιόντων .
Τόφλογοφωτόμετρο ρυθμίζεται μέτήβοήθειαδιαλυμάτων διαφόρουσυγκεντρώσεως πούπαρασκευάζονται άπόένα
διάλυμαάναφορ&ς ,τόόποΐοπεριέχει20mgνατρίουάνάλίτρο(0,869χιλιοστοϊσοδύναμα άνάλίτρο)καίδιάφορα
άνιόντα,κατιόντακαίόργανικές ένώσειςσέποσότητες παραπλήσιες πρόςέκεϊνεςπούάπαντούν σέοίνομέσης
συστάσεως άραιωμένο στόδεκαπλάσιο μένερό.
Διαλύματα
Διάλυμααναφοράς Διάλυμααραιωσεως
'Αλκοόληάπόλυτη 10ml 'Αλκοόληάπόλυτη 10ml
Κιτρικόοξύ 700mg Κιτρικόόξύ 700mg
Σάκχαρο 300mg Σάκχαρο 300mg
Γλυκερίνη 1000mg Γλυκερίνη 1000mg
"Οξινοτρυγικόκάλι 481,3mg "Οξινοτρυγικόκάλι 481,3mg
Χλωριούχο άσθέστιοξηρό 10mg Χλωριούχο άσθέστιοξηρό 10mg
Χλωριοΰχο μαγνήσιοξηρό 10mg Χλωριοΰχο μαγνήσιοξηρό 10mg
Χλωριοΰχο νάτριοξηρό 50,84mg Νερόμέχρισυμπληρώσεως 1000ml
Νερόμέχρισυμπληρώσεως 1000ml
Γιάτηνπροετοιμασία τώνδιαλυμάτων συγκρίσεως διαλύονται κατ'άρχήν481,3mgόξινουτρυγικούκαλίουκαθαρού
σέ500mlπολύθερμούνερού.Οίάλλεςουσίεςδιαλύονται σέ400mlνερούθερμοκρασίας περιβάλλοντος .Τάδύοαύτά
διαλύματα άναμειγνύονται καίόδγκοςσυμπληρώνεται στόλίτρο.Ήσυντήρηση έξασφαλίζεται μέτήνπροσθήκη
δύοσταγόνων σιναπελαίου .
"Οτανπρόκειται νάπροσδιοριστεί νάτριοσέγλεύκηήγλυκούςοίνους,στάώςάνωδιαλύματα συγκρίσεως προστίθε­
ταιποσότητα σακχάρων ίσηπερίπουπρόςέκείνηπούπεριέχειόύπόψηοίνος(ήτόγλεύκος)άραιωμένος στό
δεκαπλάσιο μένερό.
Στήνπερίπτωση προσδιορισμού έπίδειγμάτων οίνωνστούςόποιουςέχειπροστεθεί κατάτήδειγματοληψία σαλι­
κυλικόόξύ1g/Ιώςσυντηρητικό ,στόδιάλυμαάναφοράς καίστόδιάλυμαάραιώσεως προστίθενται άπαραιτήτως
86,4mgσαλικυλικού όξέοςάνάλίτρο,γιατίήέπίδρασητήςουσίαςαύτήςέπίτοΰάποτελέσματος τοΰπροσδιορισμού
είναισημαντική .
Τεχνικήτήςμεθόδου
Τόφλογοφωτόμετρο ρυθμίζεται καίβαθμολογείται μέτόκαθαρόδιάλυμαάναφοράς ,καθώςκαίμέδιάφοραδιαλύματα
πούλαμβάνονται άραιώνοντας μέτόδιάλυμαάραιώσεως μέροςτοΰδιαλύματος άναφοράς κατά1/20,1/10,1/2καί3/4.
Ήμέτρησηγίνεταιέπίοίνουπούέχειάραιωθεΐ μένερόστόδεκαπλάσιο .
Έάνχρειάζεται ,όήδηάραιωμένος ώςάνωοίνοςυφίσταται καίνέαάραίωσημέτόδιάλυμαάραιώσεως ,ώστεό
δείκτηςτοΰγαλθανομέτρου νάμήνυπερβαίνει τήνένδειξη100.

180 Επίσημη Εφημερίδα τώνΕύρωπαϊκών Κοινοτήτων
18.ΣΙΔΗΡΟΣ
18.1.ΑΡΧΗΤΩΝΜΕΘΟΔΩΝ
α)Μέθοδοςάναφορ&ς:προσδιορισμός φασματοφωτομετρικός τοΟόλικοϋσιδήρουμέόρθοφαινανθρολίνη
έπειταάπόόγρήκαύσημέύπεροξείδιο τοϋΰδρογόνου .
β)Πρώτημέθοδοςσυνήθης:προσδιορισμός φασματομετρικός .
γ)Δεύτερημέθοδοςσυνήθης:προσδιορισμός φασματοφωτομετρικός ΑτομικήςΑπορροφήσεως .
18.2.ΜΕΘΟΔΟΣ ΑΝΑΦΟΡΑΣ
1.ΥΓΡΗΚΑΥΣΗ
Διαλύματα
'Υπεροξείδιο τοϋύδρογόνου 100-110δγκων,Απαλλαγμένο σιδήρου .
Διάλυμακανονικόύδροχλωρικοϋ όξέος,χωρίςσίδηρο.
'Αμμωνίαπυκνή,σχετικήςπυκνότητας 0,92.
Τεμαχίδια έλαφρόπετρας ,έπεξεργασμένα μέύδροχλωρικό όξύΑραιωμένο στόήμισυ.Έχουνπαραμείνει έν
βρασμώκαίέχουνξεπλυθείμέΑποσταγμένο νερό.
Τεχνικήτήςμεθόδου
Ήτεχνικήτήςμεθόδουπεριλαμβάνει δυόπαραλλαγές ,άνάλογαμέτήνπεριεκτικότητα τοΟοίνουσέ
σάκχαρα :
α)περίπτωση ξηρώνήήμίγλυκων οίνων(μέχρι50gσακχάρων Ανάλίτρο):σέφιΑληKjeldahlτ&ν100ml
είσΑγονται μερικΑτεμαχίδιαέλαφρόπετρας ,20mlοϊνουκαί10mlόπεροξειδίου τοϋΰδρογόνου 100-110
όγκων.Τόύγρόσυμπυκνώνεται σέΑμμόλουτρο ,μέχρι2-3ml.Άφοϋψυχθεί,προστίθεται ,σταγόνα
σταγόνα,μέτήβοήθειαπροχοΐδας ,Αμμωνία(3-4mlήκαίπερισσότερα ,άνάλογαμέτίςΑνάγκες),χωρίς
νάβραχοϋντάτοιχώματα τήςφιΑλης.ΠρέπεινΑπροστεθείπερίσσειαΑνιχνεύσιμη Απότήνόσμή,όση
ΑκριβώςχρειάζεταιγιάνάγίνειτόύγρόΑλκαλικόκαίνΑκαταβυθιστούν τάμεταλλικάύδροξείδια .Ή
έντασητήςΑντιδρΑσεως μεταξύόπεροξειδίου τοϋύδρογόνου καίΑμμωνίαςπρέπεινΑέλέγχεται ,είτε
ψύχονταςμέκρύονερό,είτεθερμαίνοντας έλαφρΑμέτήβοήθειαΑτμόλουτρου .Άφοϋτόύγρόψυχθεί,
προστίθεται κανονικόδιάλυμαύδροχλωρικοϋ όξέοςσέτόσηποσότηταόσηχρειάζεται γιάνάδιαλυθεί
τόΙζηματώνύπεροξειδίων πούέχεισχηματιστεί .ΤόδιΑλυμαμεταφέρεται σέόγκομετρική φιάλητών
100mlκαίήφιάληKjeldahlπλένεταιμέκανονικό διάλυμαύδροχλωρικοϋ όξέος.ΤΑέκπλύματα
προστίθενται στήνόγκομετρική φιΑληκαίόόγκοςσυμπληρώνεται μέχριτήχαραγήπροσθέτοντας τό
Ιδιοδιάλυμαόξέος *
β)περίπτωση οίνωνπλούσιωνσέσάκχαρα :ήόξειδωτική έπεξεργασία στήνπερίπτωση τώνπλούσιωνσέ
σΑκχαραοίνων(50-200g/Ι)διαφέρειέλαφρΑέκείνηςπούπεριγρΑφεται πιόπάνω.Συγκεκριμένα ,τά20
mlοίνουύφίστανται έπεξεργασία μέ20mlόπεροξειδίου τοϋΰδρογόνου .Προκειμένου γιάΰγράπού
περιέχουν σΑκχαρασέποσότητα μεγαλύτερη τών200g/ΙτΑδείγματαπρέπεινάΑραιώνονται στό1/2
ή1/4,ώστε,στόπρόςάνάλυσηδείγμα,ήπεριεκτικότητα σέσάκχαρανάείναιμικρότερη τών200g/1.
Σημείωση :
Πρέπεινάλαμβάνεται μέριμναγιάτήνπραγματοποίηση «λευκών»δοκιμώνμέΑποσταγμένο νερόκαί
ΰπεροξείδιο τοϋΰδρογόνου ,όγκουίσουπρόςέκείνονπούχρησιμοποιήθηκε γιάτούςκυρίωςπροσδιορι­
σμούς.
2.ΠΡΟΣΔΙΟΡΙΣΜΟΣ ΦΑΣΜΑΤΟΦΩΤΟΜΕΤΡΙΚΟΣ
Διαλύματα
—ΔιΑλυμαύδροκινόνης 2,5%σέόξινισμένο νερό(10mlπυκνόθειικόόξύΑνάλίτροδιαλύματος ).Τό
διΑλυμααΰτόφυλάγεται στόψυγείομέσασέσκοϋρεςφιΑλες.ΠρέπεινΑΑντικαθίσταται Αμέσωςμόλις
παρουσιαστεί καίτόπιόέλαφρόκαφέτιασμα .
—ΔιΑλυμαθειώδουςνατρίου20%πούπαρασκευάζεται ΑπόθειώδεςνάτριοούδέτεροκαίΑνυδρο.
—ΔιΑλυμαόξικοϋΑμμωνίου 20%.
—ΔιΑλυμαόρθοφαινανθρολίνης 0,5%σέΑλκοόλη96%vol.
—ΔιΑλυματιτλοδοτημένο σιδήρουIII,πούπεριέχει 1g/Ισίδηρο.ΠαρασκευΑζεται ώςέξής:ζυγίζονται
8,6341gσυμπλόκου ΑλατοςσιδήρουκαίΑμμωνίου ,τΑόποίαείσΑγονται σέκωνικήφιάλητοϋλίτρου
καίδιαλύονται μέπερίπου100mlκανονικού διαλύματος ύδροχλωρικοϋ όξέος.'Επειδήήδιάλυσηδέν

Επίσημη'Εφημερίδα τώνΕυρωπαϊκών Κοινοτήτων 181
είναιάμεση,χρειάζεται κάθετόσοάνάδευση ."Οτανέπιτευχθεϊ ήδιάλυση,6δγκοςσυμπληρώνεται
μέχριτήχαραγήμέτόίδιοόξύ.Ότίτλοςτοδδιαλύματος πρέπεινάέπιθεθαιώνεται .
"Αναγωγή τοβτρισθενούς σιδήρουκαίσχηματισμός τοδέγχρωμου συμπλόκου
'Απότότελικόδιάλυμαπούπροέκυψεάπότήνύγρήκαύσητοΰοϊνου(όξινοδι'όδροχλωρικοΰ όξέος
διάλυμαόγκου100ml),λαμβάνονται δύοφορέςάνά20mlκαίφέρονταιάντίστοιχα σέδυόόγκομετρικές
φιάλεςτών50mlμέέσμυρισμένα πώματα.Σέκάθεφιάληπροστίθενται 2mlάπότόδιάλυματήςύδροκινό­
νης,2mlάπότόδιάλυματοΰθειώδουςνατρίουκαί1mlάπότόδιάλυματήςόρθοφαινανθρολίνης .Ή
άναγωγήπραγματοποιείται σέρΗπερίπου 1ώς2."Επειταάπό15λεπτάήρεμίας,προστίθενται 10mlόξικοΰ
άμμωνίου .Ήχρώσητοΰσυμπλόκου τήςόρθοφαινανθρολίνης μέτόνδισθενήσίδηροέμφανίζεται άπό­
τομα.Τότεόδγκοςσυμπληρώνεται στά50mlμέάποσταγμένο νερό.'Επακολουθούν οίχρωματομετρικές
μετρήσεις .
Χρωματομετρικές μετρήσεις καίύπολογισμός Αποτελεσμάτων
Μετριέται ήόπτικήπυκνότητα σέ508nm.'Εάντόέργαστήριο δένδιαθέτειφασματοφωτόμετ ρομονοχρω­
ματικό,χρησιμοποιείται φίλτροWrattenN"75μπλέ-πράσινο .
Χαράσσεται ήκαμπύληάναφοράς μέτήβοήθειαδιαλυμάτων πούπεριέχουν σίδηρο0έως200pgάνά
50ml.Συνήθωςχρησιμοποιείται κυψελίδαπάχους10mm.Έντούτοις,ήχρησιμοποίηση κυψελίδων
διαφόρουπάχουςέπιτρέπεινάάποφευχθοΰν οίάραιώσεις καίνάαύξηθεΐήάκρίβειατώνμετρήσεων .
Κάτωάπόαύτέςτίςσυνθήκεςχαράσσεται μιάκαμπύληάναφοράςγιάκάθεκυψελίδα .Οίκαμπύλεςαύτές
πρέπεινάκαταστρώνονται κατάτέτοιοντρόπο,ώστεστίςόπτικέςπυκνότητες πούδιαβάζονται νάάντι­
στοιχοΰνοίάριθμοίτώνμικρογραμμαρίων τοΰσιδήρουπούπεριέχονται στόνόγκοτών50mlτοΰ
δείγματοςτόόποϊούποβάλλεται στήχρωματομετρική άνάλυση .Αυτόςόδγκοςπεριέχει20mlτοΰάρχικοΰ
δξινουδιαλύματος τήςύγρήςκαύσεως,100mlτοΰόποίουάντιστοιχοΰν στά20mlοίνου.
Έστωnόάριθμόςτώνμgσιδήρουπούπεριέχονται σέ50mlδιαλύματος πούέξετάστηκε ,καίτόόποϊο
άντιστοιχεΐ σέ20mlόξίνουδιαλύματος ύγρήςκαύσεως ,δηλαδήσέ4mlοίνου.Ήποσότητασιδήρουπού
περιέχεται στόνοίνοίσοΰταιμέ0,25nmgσιδήρου .
Πεδίοέφαρμογής καίΑκρίβειατήςτεχνικής
Ήτεχνικήπούπεριγράφεται πιόπάνωέπιτρέπεινάπροσδιοριστούν χωρίςάραίωση,χάρηστήνέναλλαγή
τώνκυψελίδων ,περιεκτικότητες σιδήρουάπό1,25έως75mg/1ότανλαμβάνονται 20mlοίνου.Τόκατώτατο
δριομπορείνάκατέλθειπερίτά0,5mg/1δταναύξηθεΐόδγκοςτοΰδείγματος οίνου.
Ήάκρίβειατώνμετρήσεων είναι10%γιάπεριεκτικότητες 1,25έως5mgσιδήρουάνάλίτροοϊνουκαί
μικρότερη τοΰ5%γιάπεριεκτικότητες μεγαλύτερες τών5mg/1.
18.3.ΠΡΩΤΗΣΥΝΗΘΗΣ ΜΕΘΟΔΟΣ
Άρχή
Όσίδηρος,άφοΰάναχθεΐάπόύδροχλωρική ύδροξυλαμίνη ,δεσμεύεται άπότήνόρθοφαινανθρολίνη πού
προστίθεται στόνοίνο.Ήδιαπερατότητα τήςάκτινοβολίας 508nmμετατρέπεται σέποσότητες σιδήρουμέτή
βοήθειακαμπύλης άναφοράς .
Σέπεριπτώσεις έρυθρώνβαθύχρωμων οίνωνήάντίδρασηέφαρμόζεται στήντέφρα.
Διαλύματα
Διάλυμα 1:
πυκνόύδροχλωρικό όξύ(d=1,19)
ύδροχλωρική ύδροξυλαμίνη
νερόμέχρισυμπληρώσεως170ml,
10g,
000ml.
Διάλυμα2:
ο-φαινανθρολίνη 1g.
100ml. νερομέχρισυμπληρώσεως
Διάλυμα 3:
οξικόάμμώνιο 180g,
000ml. νερομέχρισυμπληρώσεως

182 ΕπίσημηΕφημερίδα τώνΕυρωπαϊκών Κοινοτήτων
Σημείωση :
HπαρουσίαΙχνώνσιδήρουστόνερόήσ'έναάπότάδιαλύματα δένέπηρεάζει τήνάκρίθειατώνάποτελε­
σμάτων .
Σέάντίθεσηπρόςτάδιαλύματα τήςύδροκινόνης ,τόδξινοδιάλυματήςύδροχλωρικής όδροξυλαμίνης
διατηρείται άναλλοίωτο έπίπολλούςμήνες.
Τεχνικήτήςμεθόδου
Σέδυόόγκομετρικές φιάλεςτών50mlεισάγονται 10mlοίνουκαί10mlτοΰδιαλύματος 1.Σέμιάάπ'αυτέςτίς
δύοφιάλες,εισάγεταιέπίσης 1mlτοΟδιαλύματος 2.Μετάπάροδο15λεπτώνήρεμίας,προστίθενται καίστίς
δυόφιάλεςάνά10mlάπότόδιάλυμα3.Μέαύτήτήνπροσθήκη τόχρώματοΟύγροΰτήςφιάληςστήνόποία
είχεπροστεθεί τόδιάλυμα2τήςφαινανθρολίνης μεταβάλλεται άμέσωςπρόςέρυθρο-πορτοκαλί ,ένώτόχρώμα
τοΰύγροΰτήςάλληςφιάληςδένμεταβάλλεται ήτείνειάπλώςπρόςμιάάπόχρωση γκρίζα.
Όόγκοςσυμπληρώνεται μέχριτήχαραγήμέάποσταγμένο νερόκαίήδιαπερατότητα τοΰύγροΰτήςπρώτης
φιάληςπροσδιορίζεται φωτομετρικά συγκριτικά ώςπρόςτόύγρότήςδεύτερηςφιάλης,χρησιμοποιώντας
φίλτρομέμεγίστηδιαπερατότητα γύρωστά508nm.Τόάποτέλεσμα τήςάναγνώσεως μετατρέπεται σέ
χιλιοστόγραμμα σιδήρουάνάλίτροοϊνουμέτήβοήθειακαμπύλης άναφορ&ς πούχαράσσεται μιάγιάπάντα
σύμφωνα μέτίςόδηγίεςπούδίνονταιπιόκάτω.
Χάραξητήςκαμπύλης αναφοράς
Διαλύεταιένθερμώ1gσύρματοςχορδώνπιάνουμέ250mlδιαλύματος θειικοΰόξέος20%,άφοΰπροηγουμένως
ληφθοΰνolσυνήθειςπροφυλάξεις ,ώστενάάποφευχθοΰν άπώλειεςάπόέκτινάξεις ."Οτανήδιάλυσηέπιτευ­
χθεϊ,τόδιάλυμαψύχεταικαίόόγκοςσυμπληρώνεται μένερόστόλίτρο.Τόύγρόαύτόάποτελεϊτόμητρικό
διάλυμαπούδιατηρείται έπ'άπειρον .
Τόμητρικόδιάλυμαμπορείέπίσηςνάπαρασκευαστεί άπόάλαςτοΰMohrγνωστοΰτίτλου.Γιάτόάλαςαύτό
καθαρότητας 100%ήίσοδυναμία είναι:1gσιδήρου=7,018gάλατοςMohr(ζυγισμένο στόνάέρα).
Λαμβάνονται 20mlτοΰμητρικούδιαλύματος καίσυμπληρώνονται μένερόστόλίτρο.Μέβάσηαύτότό
άραιωμένο διάλυμα,πούπεριέχει0,02mg/1σιδήρου,έτοιμάζονται τάδείγματα,τάόποιαάντιστοιχοΰν σέ
περιεκτικότητες 0,4έως4mgσιδήρουάνάλίτροοϊνου.Πρόςτόσκοπόαύτόνείσάγονται ποσότητες τοΰ
άραιωμένου διαλύματος άπό1έως10mlσέφιάληόγκομετρική τών50ml.
Σέκάθεφιάληείσάγονται έπίσης10mlτοΰδιαλύματος 1,καθώςκαί1mlτοΰδιαλύματος 2."Επειταάπό15
λεπτάήρεμίαςσυνεχίζεται ήτεχνική,όπωςπεριγράφεται πιόπάνω,προκειμένου γιάτόνκυρίωςπροσδιορι­
σμό:προσθήκη 10mlάπότόδιάλυμα3καίνερόμέχριτήχαραγή.Οίφωτομετρικές μετρήσεις γίνονται
συγκριτικά ώςπρόςμάρτυραπούπροετοιμάζεται &νάναμείξουμε 10mlδιαλύματος 1,10mlδιαλύματος 3καί
νερόμέχρισυμπληρώσεως τοΰόγκουστά50mlC).
Σέήμιλογαριθμικό χαρτίφέρονταιοίτιμέςτήςδιαπερατότητας σέσυνάρτηση μέτίςπεριεκτικότητες σέ
σίδηρο,έκφρασμένες σέχιλιοστόγραμμα άνάλίτρο.Χαράσσεται ήεύθείαπούπερνάειάπόαύτάτάσημεία.
Διόρθωση τήςκαμπύλης άναφορας
Είναιδυνατόν,παρ'όλητήνόρθότητατήςέργασίας ,τάσημείαπούβρέθηκανπειραματικά νάμήβρίσκο­
νταιάκριθώςέπίεύθείας.Αύτήήάνωμαλίαόφείλεταιγενικάσέέλάττωμα ,άπόπλευράςευαισθησίας ,τοΰ
χρησιμοποιουμένου φωτομέτρου .Σέτέτοιαπερίπτωση ,καίγιάνάμήνάναγκαστεΐ όάναλυτήςνάπολλαπλα­
σιάσειτόνάριθμότώνμετρήσεων ,χρησιμοποιούνται τάάποτελέσματα πούβρέθηκανγιάνάέφαρμοστεϊ ή
μέθοδοςτώνέλαχίστων τετραγώνων στόνύπολογισμό τώνπιόπιθανώντιμώντώνσταθερών Aκαίκτής
έξισώσεως Y=logy=A—κχ,δπουy=διαπερατότητα έπίτοίς%καίx=περιεκτικότητα σέσίδηρο
(έκφρασμένη σέmg/1οϊνου).
"Οτανκαθοριστεί ήσχέσηαύτή,όπολογίζονται οίτιμέςYjκαίΥ2πούάντιστοιχοΰν στίςτιμέςxtκαίχ3
τυχαίαδιαλεγμένες (π.χ.xt=0καίχ2=10).Ήδιορθωμένη πρότυπηκαμπύληέτοιμάζεται χαράσσοντας στό
ήμιλογαριθμικό χαρτίτήνεύθείαπούπερνάάπότάσημεία(x,,Yt)καί(χ2,Υ2).
Πρέπεινάσημειωθείότιήεύθείαπούχαράσσεται κατ'αύτόντόντρόποδένπερνάειάπότόμηδένπαράμόνο
έάντάάντιδραστήρια είναιτελείωςάπαλλαγμένα σιδήρου(άπουσίςιφαινανθρολίνης ,αύτάδένέπηρεάζουν
πρακτικώς τήδιαπερατότητα ).
()"Οπωςκαίστήνπερίπτωση τοΟγενικοΟπροσδιορισμού ,γιάτόνπροσδιορισμό τοΰσιδήρουστόνοίνοδένπροστίθεται τόδιάλυματήςφαινανθρολίνης
(διάλυμα2)στόύγρό-μάρτυρα .'Επίσης,γι'αυτέςτίςμετρήσεις πρέπεινάχρησιμοποιείται τόΙδιοφίλτροπούχρησιμοποιείται στουςκυρίως
προσδιορισμούς .

ΕπίσημηΕφημερίδα τώνΕυρωπαϊκών Κοινοτήτων183
Ειδικέςπεριπτώσεις
Οίνοιμέμεγάληπεριεκτικότητα σέσίδηρο
Είναισκόπιμο,άλλάόχιάναγκαίο ,νάχρησιμοποιείται φωτόμετρο πούνάμπορείνάδεχθείκυψελίδες
διαφόρουπάχουςκαίνάχαράσσεται Ιδιαίτερηκαμπύληάναφορ&ςγιάκάθεκυψελίδαδιαφορετικών διαστά­
σεών.Πρέπει,πάντως,νάληφθείύπόψηδτιόνόμοςτώνLambert-Beer δένέφαρμόζεται παράμόνομεταξύ20
καί200μgσιδήρουάνά50mlδιαλύματος .'Εάνήσυγκέντρωση είναιπολύύψηλήκαίδένέπιτρέπειτήνόρθή
έκτίμησητήςδιαπερατότητας ,έπαναλαμβάνεται όπροσδιορισμός έπίμικρότερου όγκουδείγματοςί1).Είναι
δυνατόν,έπίσης,νάάραιωθεΐτόπεριεχόμενο δύοφιαλών(π.χ.άπό1σέ2ήάπό1σέ5),μέτήβοήθεια
διαλύματος πούπαρασκευάζεται άναμειγνύοντας ,κατάτήνώραπούπρόκειται νάχρησιμοποιηθεί :
διάλυμα 1:έναμέρος,
διάλυμα3:έναμέρος,
νερό:τρίαμέρη.
Οίνοιέροθροίβαθόχρωμοι
Σεπερίπτωση θαθύχρωμων οίνων,ήμέθοδος,ήόποίαδιατηρείφυσικάόλητήνίσχύτηςάπόπλευράς
θεωρητικής ,ύπάρχειφόβοςνάχάσειτήνευαισθησία της,γιατίήφωτεινήέντασηπούάπορροφάται άπότό
σύμπλοκο τήςφάινανθρολίνης μέτόσίδηρομπορεί,σέτέτοιαπερίπτωση ,νάμήνάντιπροσωπεύει παράμόνο
μικρόκλάσματήςόλικήςάπορροφήσεως ,έτσιώστετάάποτελέσματα νάείναιύποπτα.Γι'αύτόένδείκνυται ό
προσδιορισμός νάδιεξάγεται εϊτεέπίμικρότερης ποσότητας οίνουείτεέπίτήςτέφραςτούοίνου.Ή
άποτέφρωση ,ότανπραγματοποιείται ύπότίςσυνθήκες πούέκτίθενται πιόκάτω,δένπρέπεινάέπιφέρει
άπώλειεςμεγαλύτερες άπό5%.
Προσδιορισμός σιδήρουστηντέφρατοΒοίνου
Σέκάψαάπόπλατίναμέέπίπεδοπυθμένακαίλεπτάτοιχώματα ,πούέχειδιάμετροπερίπου8cmκαίύψος1,5
έως2cm,εισάγονται 10mlοίνου,τάόποιαέξατμίζονται σέάτμόλουτρο .Ήκάψαφέρεταισέπυριατήριο
θερμοκρασίας 110-120"Cπρόςξήρανση .Επακολουθεί άποτέφρωση μέμικρήφλόγα,γιάνάάποφευχθεί ή
τήξητήςτέφρας.'Εάνχρειαστεί ,τάτελευταία άπανθρακωμένα συσσωματώματα άποτεφρώνονται ,άφοΰ
προηγουμένως τόπεριεχόμενο τήςκάψαςδιαθραχεϊ μέλίγονερό,στεγνώσει στόπυριατήριο καίσυνεχισθεί ή
άποτέφρωση .ΆφοΟήτέφρακρυώσει,διαβρέχεται μέλίγονερόκαίδιαλύεταιμέ10mlδιαλύματος 1.Ήκάψα
φέρεταιστόάτμόλουτρο καίέπειταάπό3έως5λεπτά,τόπεριεχόμενό τηςμεταφέρεται σέόγκομετρική φιάλη
τών50ml.Ήκάψαπλένεταιτρείςφορέςμέ2έως3mlνερό,καίτάέκπλύματα συγκεντρώνονται στήν
όγκομετρική φιάλη.Επακολουθεί ψύξηκαίπροσθήκη 1mlάπότόδιάλυμα2.Σέμιάδεύτερηόγκομετρική
φιάλητών50mlείσάγονται 10mlάπότόδιάλυμα 1(*).Μετάάπό15λεπτάήρεμίαςσυνεχίζεται όπροσδιορι­
σμόςόπωςκαίστήνπερίπτωση τήςγενικήςτεχνικής :προσθήκη στίςδύοόγκομετρικές φιάλεςάπό10ml
διαλύματος 3καίνερόμέχριτήχαραγή."Επεταιμέτρησηφωτομετρική τήςδιαπερατότητας .
18.4.ΔΕΥΤΕΡΗ ΣΥΝΗΘΗΣ ΜΕΘΟΔΟΣ
1.'Αρχήτήςμεθόδου
'Εφαρμογή τήςφασματοφωτομετρικής μεθόδουάτομικήςάπορροφήσεως .
2.'Αντιδραστήρια
1,μεταλλικός σίδηρος,
2,νιτρικόόξύπυκνό65%(d=1,413),
3,νιτρικόόξύάραιό(1+1),
4,νεροδισαποσταγμένο .
3.Συσκευήκαίβοηθητικά δργανα
1,σιφώνιοβαθμολογημένο ,άκριβείας ,
2,μικροσιφώνιο ,
3,όγκομετρική φιάλη,
4,φασματοφωτόμετρο άτομικήςάπορροφήσεως ,
5,καθοδικήλυχνίαγιάσίδηρο,
(')CMτιμέςδιαπερατότητας οίπιόκατάλληλες γιά€νανόρθόπροσδιορισμό περιλαμβάνονται μεταξύ30καί70%.
(2)ΆλλάόχιτοΟδιαλύματος 2(φαινανθρολίνη ).

184 'Επίσημη Εφημερίδα τώνΕύρωπαϊκών Κοινοτήτων
6,αέριοτροφοδοσίας :Αέρας,άκετυλένιο καί/ήπρωτοξείδιο τοδάζώτου.
4.Τεχνικήτήςμεθόδου
1.Προετοιμασία τοδδείγματος
ΜέσιφώνιοΑκριβείαςλαμβάνονται 20mlδείγματοςκαίφέρονταισέόγκομετρική φιάλητών100ml.Ό
δγκοςσυμπληρώνεται μέχριτήχαραγήμέδισαποσταγμένο νερό.
Στόφασματοφωτόμετρο άτομικήςάπορροφήσεως διαβάζεται ήΑπορρόφηση τοΟΑραιωμένου δείγματος
σέμήκοςκύματος248,3nm.Ήπεριεκτικότητα σέσίδηροπροκύπτει μέτήβοήθειατήςκαμπύλης
Αναφοράς .
2.Χάραξητηςκαμπύλης άναφοράς
Ζυγίζεται 1,00gμεταλλικού σιδήρουκαίμεταφέρεται ποσοτικΑσέόγκομετρική φιΑλητοΰλίτρου.
Προστίθεται ΑραιόνιτρικόόξύσέποσότητααύστηράΑναγκαία γιΑτήδιΑλυσητούμετΑλλουκαίστή
συνέχειαπροστίθενται 10mlνιτρικούόξέοςπυκνού.Όδγκοςσυμπληρώνεται μέδισαποσταγμένο νερό
μέχριτήχαραγή.
ΑύτότόδιΑλυμαπεριέχει 1000mg/1σιδήρου(διΑλυμαA).Μέτήβοήθειαβαθμολογημένου σιφωνίου
λαμβΑνονται 10mlΑπ*αύτότόδιάλυμαAκαίφέρονταισέόγκομετρική φιάλητών100ml.Όδγκος
συμπληρώνεται μέδισαποσταγμένο νερό.Τόδιάλυμααύτόπεριέχει100mg/1σιδήρου(διάλυμαB).
Μέτήβοήθειαμικροσιφωνίου ,λαμβΑνονται 1,2καίSmlδιαλύματος Bκαίφέρονταισέόγκομετρική
φιΑλητών100ml.Όδγκοςσυμπληρώνεται μέδισαποσταγμένο νερό.ΛαμβΑνονται 8τσιδιαλύματα πού
περιέχουν Αντίστοιχα 1,2καίSmg/1σιδήρου.ΜέτίςτιμέςΑπορροφήσεως αύτώντώνδιαλυμάτων ,πού
μετριούνται δπωςέκτίθεταιπιόπάνωύπό4.1,χαράσσεται ήκαμπύληΑναφοράς .
S.Έκφραση Αποτελεσμάτων
ΤΑΑποτελέσματα έκφρΑζονται σέmg/1σύμφωναμέτόντύπο:cxn:
δπου:
c=ήσυγκέντρωση σέσίδηροτούΑραιωμένου δείγματος ,δπωςπροκύπτει ΑπότήνκαμπύληΑναφορΑς ,
n=ήΑραίωση .
6.Παρατηρήσεις
1.ΤΑδιαλύματα γιΑτήχΑραξητήςκαμπύλης ΑναφορΑς καίοίΑραιώσεις τοΰδείγματος πρέπεινΑέχουν
έπιλεγεΐσέσυνάρτηση μέτήνεύαισθησία τήςσυσκευής πούχρησιμοποιείται καίτήσυγκέντρωση τοΰ
σιδήρουστόδείγμαοϊνου.
2.Γιάμιάσειράπροσδιορισμών είναισκόπιμονάέλέγχεται τουλάχιστον ένασημείοτήςκαμπύλης
άναφοράς .

ΕπίσημηΕφημερίδα τώνΕύρωπαϊκών Κοινοτήτων185
19.ΧΑΛΚΟΣ
19.1.ΑΡΧΗΤΗΣΜΟΝΑΔΙΚΗΣ ΜΕΘΟΔΟΥ
Χρησιμοποιείται μέθοδοςφασματοφωτομετρική ΑτομικήςΑπορροφήσεως .
19.2.ΑΝΤΙΔΡΑΣΤΗΡΙΑ
1.Μεταλλικός χαλκός.
2.ΔιάλυμαπυκνόνιτρικοΟόξέος65%(d=1,40).
3.ΔιάλυμαάραιόνιτρικοΟόξέος(1+1).
4.Νερόδισαποσταγμένο .
19.3.ΣΥΣΚΕΥΕΣ ΚΑΙΒΟΗΘΗΤΙΚΑ ΟΡΓΑΝΑ
1.Σιφώνιοβαθμολογημένο .
2.Μικροσιφώνιο (ήμικροπροχοΐδα ).
3.Ογκομετρική φιάλη.
4.Κάψαλευκοχρύσου .
5.Φασματοφωτόμετρο άτομικήςάπορροφήσεως .
6.Καθοδική λυχνίαγιάχαλκό.
7.'Αέριοτροφοδοσίας :άέρας,άκετυλένιο καί/ήπρωτοξείδιο τοΟάζώτου.
19.4.ΤΕΧΝΙΚΗ ΤΗΣΜΕΘΟΔΟΥ
1.Προετοιμασία τοϋδείγματος
Σέόγκομετρική φιάλητών100mlφέρονταιμέσιφώνιοάκριβείας 20mlδείγματοςκαίόόγκοςσυμπληρώ­
νεταιμέδισαποσταγμένο νερόμέχριτήχαραγή.Στόφασματοφωτόμετρο άτομικήςάπορροφήσεως μετριέ­
ταιήάπορρόφηση τοΟάραιωμένου δείγματοςσέμήκοςκύματος324,8nm.Ήπεριεκτικότητα σέχαλκό
άνευρίσκεται μέτήβοήθειακαμπύλης άναφορΑς .
2.Χάραξητήςκαμπύλης άναφορΟς
Ζυγίζεται 1000gμεταλλικού χαλκού,μεταφέρεται ποσοτικάσέόγκομετρική φιάλητών1000ml,προστί­
θεταιάραιόνιτρικόόξύσέποσότητα αυστηρώς έπαρκήγιάτήδιάλυσητοϋμετάλλου,προστίθενται ,
έπίσης,10mlπυκνοϋδιαλύματος νιτρικοΟόξέοςκαίόόγκοςσυμπληρώνεται στόλίτρομέδισαποσταγμένο
νερό.Αύτότόδιάλυμαπεριέχει 1000mg/1χαλκοΟ(διάλυμαA).
Μέτήβοήθειασιφωνίουάκριθείας λαμβάνονται 10mlδιαλύματος A,τάόποΐαφέρονταισέόγκομετρική
φιάλη100ml.Όόγκοςσυμπληρώνεται μέδισαποσταγμένο νερό.Τόδιάλυμααύτόπεριέχει100mg/1
χαλκού(διάλυμαB).
Μέτήβοήθειαμικροσιφωνίου (ήμικροπροχοίδας )λαμβάνονται 0,5,1καί2m!άπότόδιάλυμαB,τάόποια
φέρονταισέόγκομετρική φιάλητών100ml.Όόγκοςσυμπληρώνεται μέδισαποσταγμένο νερό.
Έτσιλαμβάνονται διαλύματα πούπεριέχουν 0,5,1καί2mg/1χαλκού.Μέτίςτιμέςάπορροφήσεως αύτών
τώνδιαλυμάτων ,πούμετριούνται όπωςπεριγράφεται στόσημείο4.1,χαράσσεται ήκαμπύληάναφορΑς .
19.5.ΕΚΦΡΑΣΗ ΤΩΝΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΩΝ
Τάάποτελέσματα δίδονταισέmg/1κατάτόντύποcxn:
όπου:
c=ήπεριεκτικότητα τοΟάραιωμένου δείγματοςσέχαλκό,όπωςπροκύπτει άπότήνκαμπύληάναφορΑς ,
n=ήάραίωσηπού£γινε.
19.6.ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΕΙΣ
1.Τάδιαλύματα γιάτήχάραξητήςκαμπύλης άναφορΑς καίo!άραιώσεις τοΟδείγματος οίνουπρέπεινά

186Επίσημη Εφημερίδα τώνΕυρωπαϊκών Κοινοτήτων
επιλέγονται άνάλογαμετήνευαισθησία τήςσυσκευής πούχρησιμοποιείται ,καθώςκαίτήσυγκεντρακτη
τοΰχαλκοϋστόπρόςάνάλυσηδείγμαοίνου.
2.Σέπεριπτώσεις σειράςπροσδιορισμών ,είναισκόπιμονάέλέγχεταιτουλάχιστον ένασημείοτήςκαμπύλης
άναφοράς .
3.Σέπεριπτώσεις πούτόδείγμαοίνουπεριέχειπολύμικρήποσότητα χαλκοϋ,ήτεχνικήπούάκολουθεΐται
είναιήέξής:100mlδείγματος φέρονταισέκάψαλευκοχρύσου ,έξατμίζονται σέάτμόλουτρο μέχριςδτου
άποκτήσουν σιροπιώδη ύφή,όποτεπροστίθενται ,σταγόνασταγόνα ,2,5mlπυκνοϋθειικούόξέοςέτσιώστε
νάσκεπαστεί δλοτόκάτωμέροςτήςκάψας.Επακολουθεί προσεκτική άποτέφρωση εϊτεπάνωσέθερμαι­
νόμενηηλεκτρική πλάκα,εϊτεμέμικρήφλόγα.Στήσυνέχειαήκάψαφέρεταισέκλίβανοάποτεφρώσεως σέ
θερμοκρασία 500±25"C,δπουκαίπαραμένει έπίμίαπερίπουώρα.ΆφοΟψυχθεί,τόάπανθρακωμένο
περιεχόμενο διαβρέχεται μέ1mlπυκνούνιτρικούόξέοςκαίτάσυσσωματώματα θραύονται μέγυάλινο
ραβδίο.Επακολουθεί έξάτμισηκαίήάποτέφρωση συνεχίζεται όπωςπροηγουμένως ,άφήνοντας τήνκάψα
στόνκλίβανοέπί15λεπτά.Ήδιαδικασία μέτόπυκνόνιτρικόόξύέπαναλαμβάνεται τουλάχιστον τρεις
φορές.Στότέλοςδιαλυτοποιεΐται ήτέφραπροσθέτοντας στήνκάψα1mlπυκνόνιτρικόόξύκαί2ml
δισαποσταγμένο νερό.Τόδιάλυμαμεταφέρεται σέόγκομετρική φιάλητών10mlκαίήκάψαπλένεταιτρεις
φορέςμέ2mlδισαποσταγμένο νερόκάθεφορά.Όόγκοςσυμπληρώνεται μέδισαποσταγμένο νερόμέχρι
τήχαραγή .

87Επίσημη'Εφημερίδα τώνΕυρωπαϊκών Κοινοτήτων
20.ΑΡΓΥΡΟΣ
20.1.ΑΡΧΗΤΗΣΜΟΝΑΔΙΚΗΣ ΜΕΘΟΔΟΥ
'Εφαρμογή τήςφασματοφωτομετρίας άτομικήςάπορροφήσεως έπίΑποτεφρωμένου δείγματος .
20.2.ΑΝΤΙΔΡΑΣΤΗΡΙΑ
1.Νιτρικόςάργυρος .
2.Πυκνόνιτρικόόξύ65%(d=1,40).
3.Νιτρικόόξύάραιωμένο (1+9).
4.Αποσταγμένο νερό.
20.3.ΣΥΣΚΕΥΕΣ ΚΑΙΒΟΗΘΗΤΙΚΑ ΟΡΓΑΝΑ
1.Κάψαλευκοχρύσου .
2.'Ογκομετρική φιάλη.
3.Σιφώνιοβαθμολογημένο .
4.Φασματοφωτόμετρο άτομικήςάπορροφήσεως .
5.Λυχνίακαποδικήγιάπροσδιορισμό άργύρου .
6.'Αέριοτροφοδοσίας :άέρας,άκετυλένιο .
20.4.ΤΕΧΝΙΚΗ ΤΗΣΜΕΘΟΔΟΥ
1.Προετοιμασία το0δείγματος
Σέκάψαλευκοχρύσου φέρονται20mlδείγματος καίέξατμίζονται μέχριξηροΟέπίζέοντοςάτμολούτρου .
Τόυπόλειμμα τήςέξατμίσεως άποτεφρώνεται κατάτάγνωστά(πυριατήριο ,άπανθράκωση σέμικρήφλόγα,
άποτέφρωση σέκλίβανοθερμοκρασίας 500-525°C).Στήντέφραπροστίθεται 1mlπυκνοΟνιτρικούόξέος,
τόόποϊοστησυνέχειαέξατμίζεται έπίτούάτμολούτρου .Προστίθεται έκνέου1mlτούΙδιουόξέος,τό
όποιοέξατμίζεται καίπάλι.Στήσυνέχειαπροστίθενται 5mlάραιωμένου νιτρικούόξέοςκαίήκάψα
θερμαίνεται έλαφράστόάτμόλουτρο μέχριδιαλύσεως τήςτέφρας.Ήμέτρησηγίνεταιμέφασματοφωτόμε­
τροάτομικήςάπορροφήσεως σέ328,1nmμέσασέφλόγαάέρα-άκετυλενίου .
2.Προετοιμασία τήςκαμπύλης άναφορΑς
1,5750gνιτρικούάργύρουδιαλύονται σέάραιωμένο νιτρικόόξύμέσασέόγκομετρική φιάλητούλίτρου
(διάλυμαA).
10mlτοϋδιαλύματος Aάραιώνονται στόλίτρομέάραιωμένο νιτρικόόξύ(διάλυμαB).
Σέόγκομετρικές φιάλεςτών100mlφέρονται 2,4,6,8,10καί20mlάπότόδιάλυμαB."Oόγκος
συμπληρώνεται μέχριτήχαραγήμέάραιωμένο νιτρικόόξύ.
Τάδιαλύματα αυτάπεριέχουν 0,20,0,40,0,60,0,80,1,02,0mg/1άργύρου .
Γίνονταιοίμετρήσεις στόφασματοφωτόμετρο άτομικής άπορροφήσεως καίχαράσσεται ήκαμπύλη
άναφοράς .
20.5.ΕΚΦΡΑΣΗ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΩΝ
Ήπεριεκτικότητα τοΰδείγματος σέάργυροΙσούταιμέC/4mg/1:
οπου:
C=ήπεριεκτικότητα πούάντιστοιχεϊ στήντιμήάπορροφήσεως τούφασματοφωτομέτρου έπίτήςκαμπύλης
άναφοράς .
20.6.ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΕΙΣ
1.Τάδιαλύματα άναφορ&ςγιάτήχάραξητήςκαμπύληςάναφορΑς ,ήποσότητατούδείγματοςπούλαμβάνεται
καίότελικόςόγκοςτούύγρούμπορούννάμεταβληθούν άνάλογαμέτήνεύαισθησία τήςσυσκευής πού
χρησιμοποιείται .
2.Πρέπεινάξαναελέγχεται τουλάχιστον έναμέροςτήςκαμπύλης άναφοράς κάθεφοράπούμίασειρά
προσδιορισμών τελειώνει .

188 ΕπίσημηΕφημερίδα τώνΕυρωπαϊκών Κοινοτήτων
21.ΚΥΑΝΙΟ ΥΧΑΠΑΡΑΓΩΓΑ
21.1.ΑΡΧΗΤΩΝΜΕΘΟΔΩΝ
α)Μέθοδοςταχείαςδοκιμής
"Ελεγχοςτώνοίνωνπούέχουνυποστείέπεξεργασία μέσιδηροκυανιοΟχο κάλιο.Κατ'άρχήνδιαπιστώνε­
ταιδτιδένυπάρχειστόνοίνοίζημασιδηροκυανιούχου σιδήρουείτεώςαιώρημα,είτεστήνύποστάθμη .
Στήσυνέχεια ,διαπιστώνεται δτιδέσχηματίζεται σιδηροκυανιοϋχος σίδηροςδτανπροστεθεί άλαςσιδή­
ρουσέόξινισμένο οίνο.Σέτρίτοστάδιοδιαπιστώνεται δτιδοίνοςπεριέχεισίδηροπούκαταβυθίζεται μέ
δξίνισητούοίνουκαίπροσθήκη μείγματος σιδηροκυανιούχων άλκαλίων .
β)Μέθοδοισυνήθεις
Ίωδιομετρικός προσδιορισμός τοΟδλικούύδροκυανικοδ όξέος,πούέλευθερώνεται μέδξινηυδρόλυση καί
άπόσταξη .Προσδιορισμός άργυρομετρικός τοΟέλευθέρου ύδροκυανικοΟ όξέοςπούάποστάζει ύπόέλατ­
τουμένηπίεσηήπαρασύρεται άπόρεΟμαάέρασέσυνήθηθερμοκρασία .
ΑύτάτάκυανιοΟχα παράγωγαέκφράζονται σέχιλιοστόγραμμα ύδροκυανικοΟ όξέοςάνάλίτροκαίπροσ­
διορίζονται μέπροσέγγιση 0,1mg.
Τάίχνητούέλεύθερου ύδροκυανικοΟ όξέος,καθώςκαίτοΟύδροκυανικοΟ όξέοςπούέλευθερώνεται μέ
άπόσταξη σέδξινοπεριβάλλον άπόδιάφοραπαράγωγα πούπεριέχονται φυσικάστόνοίνο,προσδιορίζο­
νταιχρωματομετρικά μέπυριδινο-φαινολ-πυραζολονικό άντιδραστήριο .
21.2.ΜΕΘΟΔΟΣ ΤΑΧΕΙΑΣ ΔΟΚΙΜΗΣ
ΈλεγχοςοίνωνπούΕχουνύποστεΤέπεξεργασία μέσιδηροκυανιοΟχο κάλιο
1.'Ανίχνευση αιωρήματος ιχνώνσιδηροκυανιούχου σιδήρου :τόδείγμαοίνουάνακινείται ,λαμβάνονται
20mlκαίφέρονταισέφυγοκεντρικό σωλήνακωνικότών30ml.'Επακολουθεί φυγοκέντρηση έπί1Sλεπτά
μέ3500στροφές/λεπτό.Τόίζηματήςφυγοκεντρήσεως πρέπεινάείναιτελείωςάπαλλαγμένο άπόσωματί­
διαμπλεχρώματοςί 1).
2.'Ανίχνευση ίχνώνίόντωνπούσχηματίζουν σιδηροκυανιοΟχες ένώσεις:σέφυγοκεντρικό κύλινδροκωνικό
τών30mlφέρονται20mlδιαυγούςοίνου,1mlδιαλύματος ύδροχλωρικοΟ όξέοςάραιωμένου στόδιπλάσιο
κατ'δγκοκαίμίασταγόναδιαλύματος θειικοΟσιδήρουκαίάμμωνίου 15%."Επειταάπόάνακίνηση καί
ήρεμίαέπί24ώρεςέπακολουθεί φυγοκέντρηση έπί15λεπτάμέ3500στροφές/λεπτό.Τόίζηματής
φυγοκεντρήσεως πρέπεινάείναιτελείωςάπαλλαγμένο άπόσωματίδια μπλέχρώματοςσιδηροκυανιούχου
σιδήρου .
3.'Ανίχνευση ίόντωνσιδήρουστόνοίνο:σέδοκιμαστικό κύλινδροφέρονται20mlοίνου,1mlύδροχλωρικοΟ
όξέοςάραιωμένο στόδιπλάσιοκατ'δγκο(2)καίάπαλλαγμένου σιδήρου,μίασταγόναδιαλύματος σιδηρο­
κυανιούχου καλίου10%καίμίασταγόναδιαλύματος σιδηρικυανιούχου καλίου10%πρόσφατα παρα­
σκευασμένου .Σέχρόνομικρότερο τών30λεπτώνπρέπεινάέμφανιστεΐ χρώσηήίζημαμπλέχρώματος .
Διηθώντας σέήθμό(δχιπτυχωτό)διαμέτρου 5cmκαίπλένοντας τόνήθμόδύοφορέςμέ5mlνεροδ,πρέπει
νάέμφανιστεΐ ίζημαμπλέχρώματος πάνωστόχαρτί.
21.3.ΜΕΘΟΔΟΙ ΣΥΝΗΘΕΙΣ
I.ΑΡΓΥΡΟΜΕΤΡΙΚΟΣ ΠΡΟΣΔΙΟΡΙΣΜΟΣ ΟΛΙΚΟΥ ΥΔΡΟΚΥΑΝΙΚΟΥ ΟΞΕΟΣ
Συσκευή
Σφαιρικήφιάλητών300mlμέέπίπεδοπυθμένατοποθετείται ,μέπλαγιαστό τόλαιμό,σέσιδερένιαπλάκα
διαστάσεων 200/300mm,πούφέρειστόκέντροάνοιγμαδιαμέτρου 50mm.Ήφιάληαύτήσυνδέεται μέτό
άνωάκροψυκτήραWest(3),τοΟόποίουόψυκτικόςμανδύαςίχειμήκος350mm.Ήσύνδεσηέπιτυγχάνε­
ταιμέτήνπαρεμβολή σωλήνα,τάδύοέσμυρισμένα άκρατοΟόποίουείναιτυποποιημένα .
(')Ήφυγοκέντρηση μπορείνάάντικατασταθεί μέδιήθησημέσωήθμοβάπόχαρτίπούδένπεριέχεισίδηρο(διάμετρος ήθμοϋ:Scm)ήκαλύτεραμέσω
γυάλινουήθμού(διάμετρος κόρων:0,45μ).
C)Λαμβάνεται εύκολαυδροχλωρικό όξύάραιωμένο στόδιπλάσιοκαίάπαλλαγμένο σιδήρου,άραιώνοντας πυκνόύδροχλωρικό όξύτοβέμπορϊουμέΙσο
όγκονεροΟκαίάποστάζοντάς το.
(5)Αυτός6ψυκτήραςαποτελείται άπόγυάλινοκύλινδροτοποθετημένο μέσασέγυάλινομανδύα,τούόποίουήέσωτερική διάμετροςείναιμεγαλύτερη κατά
1mmμόνοάπότήνέξωτερική διάμετροτούκυλίνδρου πούπρέπεινάψυχθεί.Κατ'αύτόντόντρόπο,τόκρύονερόκυκλοφορεί μέμεγάληταχύτητακατά
μήκοςX&Jτοιχωμάτων πούπρέπεινάψυχθούν .

ΕπίσημηΕφημερίδα τώνΕυρωπαϊκών Κοινοτήτων189
ΣτόκάτωάκροτοΟψυκτήρα,πούείναικάθετατοποθετημένος ,έχειπροσαρμοστεί γυάλινοςσωλήναςπου
έχειέπιμηκυνθεϊ στήνάκρηκαίόδηγεϊτόάπόσταγμα στόβάθοςόγκομετρικής φιάληςτών50ml.
Διαλύματα
θειικόόξύάραιωμένο :200m!θειικοΟόξέοςΑναμειγνύονται μέΙκανήποσότητα νερούγιάνάληφθούν
1000mlδι'αλύματος .
Διάλυμαέρυθροΰτήςφαινόλης :0,05gέρυθροΰτήςφαινόληςδιαλύονται σέ1,4mlδιαλύματος ύδροξει­
δίουτουνατρίουΝ/10.Όόγκοςσυμπληρώνεται στόλίτρο.
Διάλυμαιωδιούχου καλίου:250gΙωδιούχου καλίουδιαλύονται σέίκανήποσότητα νερούγιάνάσχημα­
τιστείέναλίτροδιαλύματος .
ΔιάλυμανιτρικούάργύρουΝ/1000:σέ10mlδιαλύματος νιτρικούάργύρουΝ/10προστίθενται 0,5ml
πυκνούνιτρικούόξέοςκαίόόγκοςσυμπληρώνεται στόλίτρο.Διάλυμαΰδροξειδίου τούνατρίουκανο­
νικό,άπαλλαγμένο σιδήρου .
Τεχνικήτήςμεθόδου
Στησφαιρικήφιάλητήςσυσκευής άποστάξεως φέρονται 100mlδιηθημένου οίνου(ήάδιήθητου ,έάν
πρόκειται νάπροσδιοριστεί έπίσηςτόύδροκυανικό όξύπούπεριέχεται στότυχόνκυανοΟνθόλωμα),
προστίθενται περίπου0,005gχλωριούχου χαλκούκαί10mlάραιούθειικούόξέος.Στήνόγκομετρική
φιάλητών50mlπούδέχεταιτόάπόσταγμα ,φέρονται 5mlκανονικού διαλύματος ΰδροξειδίου τούνατρίου
άπαλλαγμένου σιδήρου .Επακολουθεί άπόσταξη μέχριςότουήφιάληαυτήγεμίσειμέχριτήχαραγή.
Καθ'όλητήδιάρκειατήςάποστάξεως ,ήφιάληπρέπεινάπαραμείνει τελείωςέμθαπτισμένη σέπαγωμένο
νερό.
Τόάπόσταγμα μεταφέρεται σέποτήριτών400mlπούτοποθετείται έπίζέοντοςάτμολούτρου (*).Γιάνά
έπιταχυνθεΐ ήέξάτμιση ,έμφυσΑται έπίτήςέπιφανείας τούάλκαλικού ύγρούρεύμακρύουάέραπού
δημιουργείται μέτήβοήθειαήλεκτρικού φυσητήρα .Όόγκοςπρέπεινάμειωθείμέχρι5έως7ml.Τούτο
έπιτυγχάνεται σέ30λεπτάπερίπου(όόγκοςουδέποτεπρέπεινάέλαττώνεται κάτωτών5ml).
Τόδιάλυμαψύχεταικαίδιηθείταιμέσωμικρούήθμού(2),τόδέδιήθημασυλλέγεται σέκυλινδρικό
γυάλινοσωλήναδιαμέτρου 20mmκαίμήκους180mm.Τόποτήρικαίόήθμόςπλένονται μέλίγακυβικά
έκατοστά νερού.
Όγυάλινοςσωλήναςτοποθετείται πάνωσέμαύρηέπιφάνεια καίφωτίζεταιπλάγιαάπόδέσμηλευκού
φωτός.Τόύγρόπρέπεινάείναιτελείωςδιαυγές(3).
Προστίθενται δύοσταγόνεςδιαλύματος έρυθροΰτήςφαινόληςγιάνάευαισθητοποιηθεί ήάλλαγή(4)καί
μιάσταγόναδιαλύματος ίωδιούχου καλίου.Επακολουθεί όγκομέτρηση μέδιάλυμανιτρικούάργύρου
Ν/1000μέχριςότουπαρουσιαστεί έλαφρόθόλωμαπολύσταθερό .Έστωnτάκυβικάέκατοστά πού
καταναλώθηκαν γιάνάέπιτευχθεΐ αυτότόάποτέλεσμα .
Συγχρόνως έτοιμάζεται παρόμοιος σωλήναςμέ5mlκανονικού διαλύματος ΰδροξειδίου τούνατρίου
καθαρού,δύοσταγόνεςδιαλύματος έρυθρούτήςφαινόλης(4),μίασταγόναδιαλύματος ίωδιούχου καλίου
καίποσότητα νερούέπαρκήγιάτήλήψηόγκουϊσουπρόςτόνόγκοτούδείγματος τούπρώτουσωλήνα .
'Επακολουθεί προσθήκη διαλύματος νιτρικούάργύρουΝ/1000μέχριςότουσχηματιστεί τόΙδιοθόλωμα .
"Εστωn'τάκαταναλωθέντα κυβικάέκατοστά(5).
Υπολογισμοί
1mlδιαλύματος νιτρικούάργύρουΝ/1000άντιστοιχεί σέ54μgύδροκυανικού όξέος.Επομένως ή
περιεκτικότητα τούοίνουσέόλικόύδροκυανικό όξύισούταιμέ0,54(n—n')mg/1.Τόάποτέλεσμα
έκφράζεται μόνομέέναδεκαδικόψηφίο.
Οίπειραματισμοί δένπρέπεινάθεωρούνται ώςδηλωτικοί τήςπαρουσίας ύδροκυανικών παραγώγων στόν
οίνο,παράμόνονότανn—n'είναιμεγαλύτερο τών0,5ml.
()Τόατμόλουτρο πρέπεινάείναιηλεκτρικό γιατίτόφωταέριοχεριέχειίχνηύδροκυανικοϋ όξέος.Κατάτήδιάρκειααυτήςτήςέργασίαςάχαγορεύεται τό
κάπνισμα μέσαστόέργαστήριο ,γιατίόκαπνόςτούτσιγάρουπεριέχειύδροκυανικό όξύ.
(2)Ήδιήθησηείναιάσκοπηέάντόυπόλειμματήςέξατμίσεως είναιτελείωςδιαυγές .'Αντίθεταείναιάναγκαίαέάνύχάρχουνσκόνεςστήνατμόσφαιρα τοΟ
εργαστηρίου .
(')'Ορισμένοιοίνοι,όπωςvinsdeliqueurκλπ.δίνουνάπόσταγμα χούδένείναιδιαυγές,χαράτήδιήθηση.Σέτέτοιαπερίπτωση τόδιήθημαφέρεταισέ
σφαιρικήφιάληάποστάξεως τών200mlκαίόόγκοςσυμπληρώνεται μένερόστά30ml.'Επακολουθεί άπόσταξη .Τάxρώτα15mlάχοχύνονται .'Αφού
ψυχθεί,τόπεριεχόμενο τήςσφαιρικής όξινίζεται μέSmlπερίπουάρακομένου θειικούόξέοςκαίήάπόσταξησυνεχίζεται μέχριςότουσυγκεντρωθούν
Smlπερίπουάποστάγματος μέσασέSmlκανονικού διαλύματος ύδροξειδίου τούνατρίου .Τόάπόσταγμα αυτόείναιδιαυγές.
(4)Ήπροσθήκη αυτήείναιπροαιρετική ,γιατίόρισμένοιαναλυτέςδιαπιστώνουν καλύτερατήνέμφάνισητούθολώματος σέδιάλυμαμέρόδινηάχόχρωση
παράδταντόδιάλυμαείναιάχρουν.
(5)Τόn'είναι0,05ή0,1ml,έάνόόγκοςτούνερούχούπροστίθεται είναιμικρότερος τών10ml.ΓιάνάέχιτευχθεΤάλλαγήευαίσθητη ,χρέχειόόγκοςνά
είναιόσοτόδυνατόνμικρότερος .ΓΓαυτόχρέχεινάάχοφεύγονται ,όσοείναιδυνατόν,oiαραιώσεις κατάτόνκυρίωςχροσδιορισμό .

190 'Επίσημη Εφημερίδα τώνΕυρωπαϊκών Κοινοτήτων
"Οτανn—n'εϊναιμεγαλύτερο τών20ml,έπαναλαμθάνεται ήϊδιαδιαδικασία πούπεριγράφεται πιο
πάνω,χρησιμοποιώντας Ν/100διάλυμανιτρικούάργύρουστήθέσητοΰδιαλύματος Ν/1000.
"Οτανn—n'είναιμεγαλύτερο τών10ml,τότεάνιχνεύεται καίπροσδιορίζεται τόέλεύθερούδροκυανικό
οξύμέτήνέπομένητεχνική(II).
II.ΠΡΟΣΔΙΟΡΙΣΜΟΣ ΕΛΕΥΘΕΡΟΥ ΥΔΡΟΚΥΑΝΙΚΟΥ ΟΞΕΟΣ
Συσκευή
Ήσυσκευήάποτελεΐται άπόδυόσφαιρικέςφιάλεςτοΰλίτρουAκαίB,ένωμένεςμέεύθύγραμμο γυάλινο
σωλήναδιαμέτρου 30mmκαίμήκους300mm.ΤάτρίααυτάμέρηΕχουνέσμυρισμένες συνδέσεις ώστενά
μπορούννάχωριστούν .Ήμίαάπότίςσφαιρικές φιάλες(A)είναιέφοδιασμένη μέστρόφιγγα πούμπορεί
νάένωθείμέάντλίακενοΰ,ήέπίτήςόποιαςείναιδυνατόννάπροσαρμοστεί μικρήχοάνημέτήβοήθεια
έλαστικοΰ συνδετήρα .
Όευθύγραμμος σωλήναςπούσυνδέειτίςφιάλεςείναιτοποθετημένος έπίμηχανισμού πούέξασφαλίζει
τήνπεριστροφή τήςσυσκευής περίτόνδξονάτηςμέμέτριαταχύτητα .
Τεχνικήτήςμεθόδου
ΣτήσφαιρικήφιάληBφέρονται Smlδιαλύματος ύδροξειδίου τοδνατρίου,καίστήσφαιρικήφιάληA
5mlάποσταγμένου νερού.Οίδύοφιάλεςσυνδέονται μεταξύτουςκαίμέτήσυσκευήκενού,ήόποία
τίθεταισέλειτουργία .'Εξάλλουθερμαίνεται έλαφράτόπεριεχόμενο τώνδύοφιαλών,έτσιώστενά
έξατμισθεΐ λίγονερόκαίοίύδρατμοίνάδιώξουντάτελευταίαίχνηάέρα.Κλείνεται ήστρόφιγγα καί
άποσυνδέεται ήσυσκευήάπότήνάντλίακενοΰ.ΉφιάληBβυθίζεταιάρχικάσέκρύονερόκαίμετάσέ
παγωμένο .ΣτήφιάληAείσάγονται 100mlοίνουμέπολλήπροσοχή ,ώστενάάποφευχθεΐ καίήπαραμι­
κρήείσαγωγή άέρα.
ΉφιάληAβυθίζεταισέκάψαμέχλιαρόνερό.Όοίνοςάρχίζεινάάποστάζει .Γιάνάένεργοποιηθεΐ ή
άπόσταξη τίθεταισέλειτουργία όμηχανισμός πούπεριστρέφει τήσυσκευήπερίτόνάξονάτης.
Άφοΰάποσταχθοΰν τά2/3τοΰοϊνουτήςφιάληςA(άπαιτοΰνται περίπουείκοσιλεπτά),ήσυσκευή
άναστρέφεται καίστόχλιαρόνερόβυθίζεταιήφιάληB,ένώστόπαγωμένο ήA.Ήάπόσταξησυνεχίζεται
κατ'άντίστροφη φοράμέχριςότουάποσταχθεΐ τό1/3τοΰπεριεχομένου τήςφιάληςB.
Ήφιάληπεριέχειτίςάλκοόλες ,τίςάλδεΰδες ,τούςέστέρες,τάΙόνταπούσχηματίζουν σιδηροκυανιοΰχες
ένώσειςκαίτόύπόλειμμα άποστάξεως τοΰοίνου.
Όάργυρομετρικός προσδιορισμός τοΰύδροκυανικοΰ όξέοςστήφιάληBπραγματοποιείται όπωςπερι­
γράφεταιπιόπάνωστήvπαράγραφο I.
III.ΠΡΟΣΔΙΟΡΙΣΜΟΣ ΙΧΝΩΝΟΛΙΚΟΥ ΥΔΡΟΚΥΑΝΙΚΟΥ ΟΞΕΟΣ
Συσκευή
Ήσυσκευήπούπεριγράφεται στήνπαράγραφο I.
Διαλύματα
Διάλυμαχλωραμίνης Tσέάποσταγμένο νερό1%.
Ρυθμιστικό διάλυμαρΗ7,5:
—μονόξινοφωσφορικό κάλι 94g,
—διάλυμακανονικόύδροξειδίου τοΰνατρίου 565ml,
—νερόάποσταγμένο μέχρι 1000ml.
Διαλυμα 1,5Nφωσφορικοΰ όξέος(0,75Μ).Τόδιάλυμααυτόλαμβάνεται άραιώνοντας μένερόστό1/8κατ'
όγκο,φωσφορικό όξύ60°Be(d=1,71)καίρυθμίζοντας στό1,5Νέπειταάπότιτλοδότηση μέκανονικό
διάλυμαύδροξειδίου τοΰνατρίουπαρουσίαφαινολοφθαλεΐνης .
Δίς(1-φαινυλ-3-μεθυλ-5-πυραζολόνη ).Διαλύονται 17,4gτής1-φαινυλ-3-μεθυλ-5-πυραζολόνης σέ100ml
άλκοόλης 95%vol,προστίθενται 25gφαινυλυδραζΐνης πρόσφατα άποσταγμένης καίτόΰγρόφέρεταισέ*
βρασμόύπόκάθετοψυκτήραέπί4ώρες.Τόμείγμαδιηθείταιθερμόκαίτόίζημαπλένεταιέπανειλημμένα
μέάλκοόλη 95%vol.Τόσημείοτήξεωςτοΰπροϊόντος πούλαμβάνεται είναι320°C.
Όβρασμόςύπόκάθετοψυκτήραπρέπεινάπαραταθεί πλέοντών4ώρών,έάνοίκίτρινοικρύσταλλοι πού
θάέμφανιστοΰν ,μετάτήνπάροδοτοΰχρόνουαύτοΰ,δένείναιάφθονοι .Τόπροϊόναύτόπρέπεινά
άνανεώνεται τουλάχιστον μιάφοράτόχρόνο.
'Αντιδραστήριο πυριδινο-φαινυλ-πυραζολονικό .Τόάντιδραστήριο αύτόπαρασκευάζεται ώςέξής:σέ
όγκομετρική φιάλητών100mlείσάγονται 150mlτής1-φαινυλ-3-μεθυλ-5-πυραζολίνης καίδιαλύονται σέ

ΕπίσημηΕφημερίδα τώνΕυρωπαϊκών Κοινοτήτων 191
50mlάλκοόλης 95%volπούέχειάποσταχθεί έπίύδροξειδίου τούνατρίου.Όδγκοςσυμπληρώνεται μέ
άποσταγμένο νερόώςτήχαραγή.Συγχρόνως ζυγίζονται 20mgτήςδίς(1-φαινυλ-3-μεθυλ-5-πυραζολό ­
νης),όπωςπαρασκευάστηκε πιόπάνω,καίδιαλύονται σέ20mlπυριδίνηςάνακινώντας έπίπολύ.Τάδύο
αύτάδιαλύματα άδειάζονται σέσκούραφιάληδιπλωμένη μέμαύροχαρτίκαίάναμειγνύονται .Τόμείγμα
διατηρείται στόψυγείο.
Τεχνικήτήςμεθόδου
Σέσφαιρικήφιάληάποστάξεως τών300mlείσάγονται διαδοχικά 50mlοϊνου,1έως2mlχλωριούχου
χαλκοϋκαί5mlδιαλύματος Ν/5θειικούόξέος.
Τόάπόσταγμα συλλέγεται σέόγκομετρική φιάλητών40ml,στήνόποίαέχουνπροηγουμένως τοποθετη­
θεί4mlκανονικού διαλύματος ύδροξειδίου τοΰνατρίου .Ήάπόσταξησυνεχίζεται μέχρισυμπληρώσεως
τοϋόγκουτών40ml.
Τόάπόσταγμα μεταφέρεται σέποτήριτών250mlκαίήόγκομετρική φιάληπλένεταιμέ5mlάποσταγμένο
νερό.Σημειώνεται μέύαλογράφο τόδψοςπούβρίσκεται ήέπιφάνεια τοΰύγροΟμέσαστόποτήρι,τόόποιο
φέρεταισέζέονάτμόλουτρο .Ήέξάτμισηέπιταχύνεται έμφυσώντας ρεΟμακρύουάέραστήνέπιφάνεια
τοΰυγρού.Όδγκοςτοΰύγροΰπεριορίζεται σέ28έως30mlμέσασέ15λεπτάπερίπου .
Τόυπόλειμμα τήςμερικήςαύτήςέξατμίσεως μεταφέρεται στήσφαιρικήφιάληάποστάξεως τών300mlή
άλληόμοιασφαιρικήφιάλη,τόποτήριπλένεταιμέ5mlάποσταγμένο νερόκαίτόύγρόψύχεται
βυθίζοντας τήφιάλησέπαγωμένονερό.Προστίθεται μικρήποσότηταδιαλύματος άμύλουκαί6έως7ml
κανονικοΰ διαλύματος θειικούόξέος.Όθειώδηςάνυδρίτης όξειδώνεται μέδιάλυμαΝ/10Ιωδίου,μέχρις
άλλαγήςτοΰχρώματος τοΰάμύλουί1).Τόδιάλυμαάποχρωματίζεται προσθέτοντας μίαήπερισσότερες
σταγόνεςδιαλύματος Ν/100θειοθειικοΰ νατρίου .Ήφιάλησυνδέεταιάμέσωςστήσυσκευήάποστάξεως
πούπεριγράφεται στήνπαράγραφο I.
Στήνάρχήήάπόσταξη πρέπεινάγίνεταιάργά,στήσυνέχειαδένάέπιταχύνεται .Τόάπόσταγμα
συλλέγεται σέόγκομετρική φιάλητών40mlπούπεριέχει4mlκανονικού διαλύματος ύδροξειδίου τού
νατρίου .Ήάπόσταξη διακόπτεται ότανσυγκεντρωθούν 28mlάποστάγματος .
Στήφιάληπούπεριέχειτόάπόσταγμα προστίθενται ,άνακινώντας μετάάπόκάθεπροσθήκη :2ml
ρυθμιστικού διαλύματος ρΗ7,5καί3mlδιαλύματος φωσφορικού όξέος1,5Ν.ΜέτήβοήθειαχάρτουρΗ
διαπιστώνεται έάντόδιάλυμαάπόκτησε ρΗ7,5."Αλλωςρυθμίζεται κατάλληλα τόρΗ.Στήσυνέχεια
προστίθενται 0,3mlδιαλύματος 1%χλωραμίνης T.Μετά15λεπτάήρεμίαςπροστίθενται 6mlάντιδρα­
στηρίουπυριδινο-πυραζολόνης ,τόύγρόάνακινεΐται καίόδγκοςσυμπληρώνεται στά40mlμέάποσταγ­
μένονερό.Επακολουθεί άνάμειξη .Ήόπτικήπυκνότητα μετριέταιέπειταάπό45λεπτάέως1ώρασέ
625nm,συγκριτικά μέδιάλυμαμάρτυραήμέάποσταγμένο νερό.Ήσυσκευήβαθμολογείται μέτή
βοήθειαδιαλυμάτων πούλαμβάνονται κατάτόνϊδιοτρόποάπό0,1,0,2,0,5....5μ%ύδροκυανικού όξέος
μέσασέ40mlτοΰμείγματος .
Ευαισθησία
Hμέθοδοςαυτήέπιτρέπεινάπροσδιοριστοΰν ποσότητες ύδροκυανικοΰ όξέοςμεταξύ2καί300μgάνά
λίτροοίνου.
Έάνδένάπαιτεΐται τόσομεγάληεύαισθησία ,τότεμπορούννάληφθούν25ή10mlτοΰδεύτερου
άποστάγματος πούφέρεταιστά40ml.Σέτέτοιαπερίπτωση ήποσότητα δείγματος πούλαμβάνεται
φέρεταισέάλληόγκομετρική φιάλητών40mlκαίτόρΗτοΰδιαλύματος ρυθμίζεται σέ7,5προσθέτοντας
5mlάπότόρυθμιστικό διάλυμακαί1,9mlάπότόδιάλυματοΰφωσφορικού όξέος,έάνέχουνληφθεί
25ml,ή0,75mlάπότόδιάλυμααυτούτοΰόξέος,έάνέχουνληφθεί10ml.Όπροσδιορισμός συνεχίζεται
άκριβώςδπωςπεριγράφεται πιόπάνω.
Χρησιμοποιώντας 25mlάποστάγματος (άντιστοιχοΰν σέ31,25mlοϊνου),ήευαισθησία περιλαμβάνεται
μεταξύ3καί480μgύδροκυανικοΰ όξέοςάνάλίτροοίνου.
Χρησιμοποιώντας 10mlάποστάγματος (άντιστοιχοΰν σέ12,5mlοϊνου),ήευαισθησία περιλαμβάνεται
μεταξύ8καί1200μgύδροκυανικοΰ όξέοςάνάλίτροοϊνου.
Δένθεωρούνται ώςένδεικτικά τήςπαρουσίας ύδροκυανικών παραγώγων στόνοίνο,παράμόνοτιμές
μεγαλύτερες τών300//g/1(ή0,3mg/l).
IV.ΠΡΟΣΔΙΟΡΙΣΜΟΣ ΙΧΝΩΝΕΛΕΥΘΕΡΟΥ ΥΔΡΟΚΥΑΝΙΚΟΥ ΟΞΕΟΣ
Συσκευή
Ήσυσκευήάποτελεΐται άπόδύοσφαιρικές φιάλεςτοΰλίτρου,ένωμένεςμέγυάλινοευθύγραμμο σωλήνα
διαμέτρου 30mm,ήόποίαπεριγράφεται πιόπάνωστήνπαράγραφο II.
(,)"Οτανδένύπάρχειθειώδηςάνυδρίτης ,ήένέργειααύτηείναιτελείωςάσκοκη .

192 Επίσημη Εφημερίδα τώνΕυρωπαϊκών Κοινοτήτων
Τεχνικήτήςμεθόδου
ΣτήσφαιρικήφιάληBφέρονται4mlκανονικού διαλύματος ύδροξειδίου τοΟνατρίου,ένώστήφιάληA
τοποθετούνται 50mlοίνου.Ήάπόσταξη διεξάγεται άκριθ&ςδπωςπεριγράφεται στήνπαράγραφο 11.
ΆφοΟάποσυνδεθεΓ ήσυσκευή,ήφιάληBβυθίζεταισέπαγωμένονερόέπί5λεπτά.Προστίθενται 6ml
κανονικού διαλύματος θειικούόξέοςκαίόθειώδηςάνυδρίτης όξειδώνεται μέδιάλυμαίωδίου(1).Τό
διάλυμαάποχρωματίζεται μέΝ/100διάλυμαθειοθειικού νατρίουκαίτόύδροκυανικό όξύάποστάζεται στή
συσκευήάποστάξεως ύπόκανονικήπίεση,δπωςπεριγράφεται στήνπαράγραφο I.
Στήσυνέχεια,όπροσδιορισμός τοΰύδροκυανικού όξέοςδιεξάγεται δπωςάκριθώςπεριγράφεται πιό
πάνω,στήνπαράγραφο 111.
22.ΑΝΘΡΑΚ1ΚΟΣ ΑΝΥΔΡΙΤΗΣ
(Διοξείδιο τοΰΑνθρακα)
22.1.ΑΡΧΗΤΩΝΜΕΘΟΔΩΝ
α)Μέθοδοςάναφορ&ς
Έπειταάπόόξείδωσηένψυχρώτοΰθειώδηάνυδρίτημέύπεροξείδιο τοΰύδρογόνου παρουσία Ιόντων
χαλκού,όάνθρακικός άνυδρίτης έκτοπίζεται άπότόνοίνομέτήνπροσθήκη ρυθμιστικού διαλύματος
φωσφορικών άλάτων-φωσφορικοΰ όξέοςκαίπαρασύρεται ένψυχρώσέκλειστόκύκλωμαάπόρεύμαάέρα,
πούσυντηρείται μέτήβοήθειαμικρήςάντλίαςκυκλοφορίας ,πρόςένατιτλοδοτημένο διάλυμαύδροξειδίου
τοΰβαρίου.Ήπερίσσεια αυτήςτήςβάσεωςπροσδιορίζεται μέτιτλοδοτημένο διάλυμαύδροχλωρικού
όξέοςπαρουσίαμεικτοΰδείκτηθυμολ-φθαλείνο -φαινόληςκαίφθαλεΐνης .
β)Μέθοδοςσυνήθης
'Ανακινώντας όρισμένοδγκοοίνουμέσασέφιάληχωρητικότητας πολύπιόμεγάληςάπότόνδγκοαύτόν,
όάνθρακικός άνυδρίτης έκλύεταικατάμεγάλομέροςμέχριςότουέπιτευχθεΐ ισορροπία τώνδύοφάσεων .
Ήμέτρησητήςαύξήσεωςτήςπιέσεωςέπιτρέπεινάυπολογιστεί μέπροσέγγιση πρακτικώς Ικανοποιητική
όάνθρακικός άνυδρίτης πούπεριείχεάρχικάόοίνος.
22.2.ΜΕΘΟΔΟΣ ΑΝΑΦΟΡΑΣ
Συσκευή
Γυάλινησυσκευήγιάέκχύλιση τοΰCO2σέκλειστόκύκλωμα(είκ.1),ήόποίαάποτελείται άπό:
—μίασφαιρικήφιάλητών230ml(1)έφοδιασμένη μέγυάλινησφαίραγιάνάάποφεύγεται ήυπερχείλιση καί
έπίτήςόποίαςείναιπροσαρμοσμένη προχοίδα (5),
—δύοσυλλέκτες (2)καί(3),
—μίαάντλία(4)πούέξασφαλίζει τήνκυκλοφορία τοΰάέραστόκύκλωμα(δύοέωςδέκαφυσαλίδες άνά
δευτερόλεπτο ).
Αντιδραστήρια
Διάλυμαυδροξειδίου τούνατρίουΝ/5.
Διάλυμαχλωριούχου βαρίου90gBaCI2-2Η20άνάλίτρο.
Διάλυμαύδροξειδίου τοΰβαρίου:
—άναμειγνύονται δύοδγκοιτοΰδιαλύματος χλωριούχου βαρίου90g/Ιμέένανδγκοδιαλύματος ύδροξειδίου
τοΰνατρίουΝ/5.
()"Οτανδένύχάρχαθειώδηςάνυδρίτης ,ήένέσνειααύτή«{ναιτελίίωςΑβκοκη.

'Επίσημη Εφημερίδα τώνΕύρωπαϊκών Κοινοτήτων 193
Εικόνα 1
Συσκευήγιάτήνεκχύλιση τοϋC02σέκλειστόκύκλωμα
Δεδομένου δτιχρησιμοποιοδνται 150m!άπ'αυτότόδιάλυμαανάπροσδιορισμό ,συνιστάται νάπαρασκευάζε­
ταιάρκετόςόγκος(π.χ.5λίτρα)καίνάδιατηρείται σέόποδοχέα πούδιαθέτεισύστημαδειγματοληψίας
άπουσίςιάέρα.
Διάλυμαρυθμιστικό :
—δισόξινοφωσφορικό νάτριοΝαΗ2Ρ04·2Η20400g,
—φωσφορικό όξύΗ3Ρ04(p20"C=1,63) 50ml,
—νερόάποσταγμένο καίβρασμένο μέχρι 1lit.
Καυστική σόδα50%(βάρος/βάρος):
—υδατικόδιάλυμαπούπεριέχει50gυδροξειδίου τοϋνατρίουσέ100gδιαλύματος (p=1,525).Τόδιάλυμα
αύτόπρέπεινάχρησιμοποιείται 15ήμέρεςμετάτήνπαρασκευή του,ώστενάύπάρχειχρόνοςγιάτήντυχόν
καθίζησηNa2C03.Τόδιάλυμαπρέπεινάείναιδιαυγές .
Διάλυμαύπεροξειδίου τούυδρογόνου 10όγκων.Τόδιάλυμααύτόπεριέχει30,4gΗ202άνάλίτρο.'Οταν
διασπάται μέτήνκαταλυτική δράσηΜη02σέάλκαλικό περιβάλλον ,έλευθερώνει όξυγόνοδεκαπλάσιου
όγκουάπότόνδικότου.
θειικόςχαλκόςCuS04·5HaOλειοτριβημένος .
Μεικτόςδείκτης :
—φαινολοφθαλεΐνη 1g,

194 'Επίσημη'Εφημερίδα τώνΕυρωπαϊκών Κοινοτήτων
—θυμολ-φθαλεΐνη
—άλκοόλη 96%vol0,5g,
100ml.
Διάλυμαυδροχλωρικού οξέοςΝ/5.
Τεχνικήτήςμεθόδου
ΟίνοιπούπεριέχουνC02σέποσότητα μικρότερη τών4g/1.
ΠρίνάπότήλήψητοΟδείγματος ήφιάλητούοίνουπρέπεινάδιατηρείται πλαγιαστή έπίμίανύχτασέψυγείο
θερμοκρασίας 0"C.
Στόνένασυλλέκτη (2)φέρονται 150mlδιαλύματος ύδροξειδίου τοΰβαρίουμετρημένα μέάκρίθεια .
Στήφιάλη(1)τοποθετούνται μερικοίκρύσταλλοι θειικούχαλκούκαί5mlύπεροξειδίου τοΰυδρογόνου 10
δγκων.'Ογκομετρική φιάλητών50mlπροψυγμένη στούς0"Cγεμίζεταιπροσεκτικά μέτόνπρόςάνάλυση
οίνο,όόποιοςστήσυνέχειαάποχύνεται μέπροσοχήστήσφαιρικήφιάλη(1),ήόποίακαίτοποθετείται στή
θέσητηςστήσυσκευή .
Μετά10λεπτάήρεμίας,τίθεταισέλειτουργία ήάντλίακαίεΙσάγονται στήσφαιρικήφιάλημέτήβοήθειατής
προχοΐδας (5)20mlρυθμιστικού διαλύματος .Ήσυσκευήάφήνεταινάλειτουργήσει έπί30λεπτά,μετάτήν
πάροδοτώνόποιωνδιακόπτεται ήλειτουργία τήςάντλίαςκαίλαμβάνονται μέσαάπότόσυλλέκτη 50ml
ύδροξειδίου τοΰβαρίου,τόόποϊο'καί τιτλοδοτεϊται μέδιάλυμαΝ/5υδροχλωρικού όξέοςπαρουσίςι τοΰ
μεικτοΰδείκτη."ΕστωV2τάκαταναλωθέντα κυβικάέκατοστά .
Είναιάπαραίτητο νάέλέγχεταικάθε^ροράότίτλοςτοΰδιαλύματος τοΰΰδροξειδίου τοΰβαρίουέπί150ml.
"ΕστωV,όάριθμόςτώνκυβικώνέκατοστών διαλύματος ύδροχλωρικοΰ όξέοςΝ/5πούκαταναλίσκονται γι'
αυτήτήντιτλοδότηση .
Υπολογισμοί
Hπεριεκτικότητα τοΰοίνουσέγραμμάρια C02άνάλίτροίσοΰταιμέ(Vx—3V2)x0,088.
ΟίνοιπούπεριέχουνC02σέποσότητα μεγαλύτερη τών4g/1.
Ήφιάλητοΰδείγματος πούπρόκειται νάάναλυθείπρέπεινάδιατηρείται πλαγιαστή έπίμίανύχταμέσασέ
ψυγείοθερμοκρασίας 0"C.Στήσυνέχειαήφιάληάνοίγεταιμέπροσοχή ,άφαιροΰνται 50mlκαίστήθέσητους
προστίθενται 50mlκαυστικής σόδας50%,ήόποίαάφήνεταινάκυλήσειάργάκατάμήκοςτοΰτοιχώματος τής
φιάλης.'Αμέσωςμετάήφιάληπωματίζεται ,καίάφοΰτόπεριεχόμενο τηςόμοιογενοποιηθεί μέάνακίνηση ,
έμβαπτίζεται σέύδρόλουτρο 20"C.
Στόσυλλέκτη (2)τήςσυσκευήςφέρονται300mlδιαλύματος ύδροξειδίου τοΰβαρίου,μετρημένα μέάκρίθεια .
Στήσφαιρικήφιάλη(1)τοποθετούνται μερικοίκρύσταλλοι θειικοΰχαλκοΰκαί5mlύπεροξειδίου τοΰ
υδρογόνου 10δγκων.
Μέσιφώνιοάκριβείαςλαμβάνονται μέπροσοχή50mlοίνουκαίείσάγονται στήσφαιρικήφιάλη(1),ήόποία
τοποθετείται στήθέσητηςκαίάφήνεταισέήρεμίαέπί10λεπτά.
'Εάνόοίνοςπεριέχειάνθρακικό άνυδρίτησέποσότηταμεγαλύτερη τών8g/Ι,λαμβάνονται 25mlάντί50ml
οίνου.
Ήάντλίατίθεταισέλειτουργία ,είσάγονται στήσφαιρικήφιάλη(1)μέτήβοήθειατήςπροχοίδας (5),40ml
ρυθμιστικού διαλύματος καίήσυσκευήάφήνεταινάλειτουργήσει έπί30λεπτά.
Ήάντλίασταματάει καίλαμβάνονται μέσαάπότόσυλλέκτη (2)50mlδιαλύματος ύδροξειδίου τοΰβαρίου,τά
όποίακαίτιτλοδοτοΰνται μέδιάλυμαΝ/5υδροχλωρικού όξέοςπαρουσίφτοΰμεικτοΰδείκτη."ΕστωV2ό
άριθμόςτώνκαταναλωθέντων κυβικώνέκατοστών καίVjόάριθμόςτώνκυβικώνέκατοστών τοΰίδίου
διαλύματος πούκαταναλίσκονται γιάτήντιτλοδότηση 150mlδιαλύματος ΰδροξειδίου τοΰβαρίου.
Υπολογισμοί
Μετριέται όόγκοςτοΰύγροΰπούάπέμεινεστήφιάλη,στόνόποιοπροστίθεται όδγκοςπούπάρθηκεγιάτην
άνάλυση(50ή25ml)."ΕστωVόόλικόςδγκος.'Υπολογίζεται στήσυνέχειαόσυντελεστής διορθώσεως fώστε
νάληφθείύπόψηόδγκοςτών50mlκαυστικής σόδαςπούπροστέθηκε στήφιάλη:
Vf=
V—50
Εάντελικώςληφθήκανε γιάτήνάνάλυση50mlοίνου,ήπεριεκτικότητα τοΰοίνουσέγραμμάρια άνθρακικοΰ
άνυδρίτηάνάλίτροείναι:
(2V,—6V2)x0,088xf
Τόάποτέλεσμα αύτόπρέπεινάδιπλασιαστεί ,έάνγιάτόνπροσδιορισμό χρησιμοποιήθηκαν 25mlοίνου.

ΕπίσημηΕφημερίδα τώνΕυρωπαϊκών Κοινοτήτων 195
22.3.ΣΥΣΚΕΥΗ
1.Μανόμετρο ύδατοςμήκους 1mκαίέσωτερικής διαμέτρου 1,5έως2mm.Όγυάλινοςσφαιρικός πυθμένας
τοΰμανομέτρου είναιέφοδιασμένος μέστρόφιγγα πούμπορείνάτόνφέρεισέέπικοινωνία μέτην
άτμόσφαιρα καίπεριέχει3mlνερόπερίπου .Τόμανόμετρο είναιπροσαρμοσμένο σέκάθετοστήριγμα
εφοδιασμένο μέκινητόβαθμολογημένο χάρακα,τόμηδέντοΰόποίουτοποθετείται στόϊδιοέπίπεδομέτήν
επιφάνεια τοΰνεροΰστόστέλεχοςτοΰμανομέτρου ,ότανήστρόφιγγα είναιάνοιχτή .
2.Φιάληένόςλίτρου,έφοδιασμένη μέέσωτερικό σωλήναπούέχειέσωτερική διάμετρο 30mmκαίΰψος
140mmκαίείναικολλημένος στόνπυθμένατήςφιάλης.Ήφιάληαύτήμπορείνάπωματιστεΐ έρμητικάμέ
πώμαέπίπεδομέκοχλία,πούείναικαίαυτόέφοδιασμένο μέσωλήναέσωτερικής διαμέτρου 4mm.Ό
σωλήναςαύτόςέπιτρέπεινάσυνδεθείήφιάλημέτόμανόμετρο ,μέτήνπαρεμβολή έλαστικού σωλήναμέ
παχιάτοιχώματα ,έσωτερικής διαμέτρου 4mmκαίμήκους60cm.Ήέλεύθερηχωρητικότητα αυτήςτής
φιάληςείναι994ml.
Εικόνα2
Γιάτούςάφρώδειςκαίήμιαφρώδεις οίνους,τούςμηλίτεςκαίτήνμπίρα,χρησιμοποιείται έπίσηςφιάλητοΰ
λίτρουτοΰιδίουτύπου,άλλάχωρίςκεντρικόσωλήνα .Ήέλεύθερηχωρητικότητα αυτήςτήςφιάλης,έως
τόσωλήνατόνκολλημένο πάνωστόπώμα,είναι1030ml.
3.'Υποδοχέας 8έως10λίτρων,έφοδιασμένος μέστήριγμα ,ώστενάμπορείνάκρατηθείμέσασ'αυτόνή
φιάλη,έμβαπτισμένη μέχριτόλαιμό.Όυποδοχέας αύτόςγεμίζεταιμένερόθερμοκρασίας περιβάλλοντος .
Ήθερμοκρασία τοΰνεροΰμετριέται μέθερμόμετρο βαθμολογημένο άνάμισόβαθμόΚελσίου .
4.Σιφώνιατών50,20,10καί1ml,άπλήςχαραγής,τώνόποιωντόστέλεχοςροήςπρέπεινάείναιάρκετά
μεγάλοώστενάφθάνειστόβάθοςτήςφιάλης.
Αντιδραστήρια
Διάλυμαύδροξειδίου τοΰνατρίουάραιωμένο στόδιπλάσιο(βάρος/βάρος)(d|ô=1,50έως1,54).Αύτότό
διάλυμα,πούπρέπεινάπαρασκευάζεται τουλάχιστον 15ήμέρεςπρίνχρησιμοποιηθεί ,είναιάπαλλαγμένο
άνθρακικών ότανείναιδιαυγές.Ήφιάληόπουφυλάγεται αύτότόκαυστικόκαίτοξικόάντιδραστήριο πρέπει
νάφέρειέρυθρήέτικέταμέτήνένδειξη :«Τοξικό».Γιάτήλήψη30(ή20)mlάπότόάντιδραστήριο αύτό,όπως
καθορίζεται στίςπεριπτώσεις προϊόντων πλούσιων σέC02,δένπρέπεινάχρησιμοποιούνται τάκοινάσιφώνια
{ήεισπνοήμέτόστόμααύτοΰτοΰδιαβρωτικού ύγροϋΑντενδείκνυται ),άλλάσιφώνιααυτόματης λήψεως.
Τρυγικόόξύσέάρκετάχονδρούςκρυστάλλους 2-4mm.
Διάλυμαάνύδρουάνθρακικοΰ νατρίουκαθαρού ,4,73gNa2C03άνάλίτρο.Τόδιάλυμααύτόέκλύει,ύπότήν
έπίδρασηπερίσσειας τρυγικοΰόξέος,διοξείδιοτοΰάνθρακαόγκουϊσουπρόςτόνδικότου.
Τεχνικήτήςμεθόδου
1.ΟίνοιC)πούδενεκλύουνανθρακικό άνυδρίτη
Άπό30έως50mlοϊνουάπομακρύνεται πλήρωςτόδιοξείδιοτοΰάνθρακαύπόκενό,μέτήβοήθειαάντλίας
(*)Τόκαλοκαίρι ,προκειμένου γιάοίνουςσχετικάπλούσιους σέC02,είναισκόπιμονάψύχεταιήφιάλητοΰπρόςανάλυσηοίνουστους10"C.xpivάνοιχτεί
γιάτήδειγματοληψία .

196 ΕπίσημηΕφημερίδα ιώνΕυρωπαϊκών Κοινοτήτων
ύδατος,πούτίθεταισέλειτουργία έπί2έως3λεπτά.'ΕάνδένύπάρχειάντλίακενοΟ,αρκείνάάναταρα­
χθοΰνζωηρά,έπίSέως10δευτερόλεπτα ,30έως50mlοίνουμέσασέφιάλητοΟλίτρου.
Όοίνοςαύτόςμεταφέρεται σέάλληφιάλητήςίδιαςχωρητικότητας καίέπαναλαμθάνεται ήΑνακίνηση .
Μέπροσέγγιση 2ή3%ο,όοίνοςδένπεριέχειπιάCCh.
Στήφιάλητήςσυσκευήςφέρονταιλίγακυβικάέκατοστά τοΟοϊνου,άπότόνόποιονέκδιώχθηκε τόCCh.Ή
φιάληάνακινείται ,ώστενάδιαβραχοδν άπότόνοίνοδλατάτοιχώματά της,στραγγίζεται ,πωματίζεται καί
έμθαπτίζεται μέσασέύδρόλουτρο .Έπειταάπό2-3λεπτά,τόδψοςτοδνερούμέσαστόμανόμετρο
παραμένει σταθερό .
Μέτήστρόφιγγα τουμανομέτρου άνοιχτή,εισάγονται στόνκεντρικόσωλήνατήςφιάληςαύτής20ml
περίπουοίνου,άπότόνόποιοέχειέκδιωχθεΐ τόCChκαίμεταφέρονται 50mlδείγματος οίνουπρός
άνάλυση ,κρατώντας τόσιφώνιοστόβάθοςτοΟσωλήνακαίάποφεύγοντας τήγρήγορηροή.*Ηφιάλη
πωματίζεται έκνέου,κλείνεται ήστρόφιγγα τοδμανομέτρου καίήφιάληάνακινείται ζωηράέπίSέως10
δευτερόλεπτα .Έπειταάπό1ή2λεπτάπαραμονής μέσαστόύδρόλουτρο ,ήφιάληάνακινείται έκνέουέπί2
δευτερόλεπτα καίξαναθυθίζεται στόύδρόλουτρο .Σημειώνεται ήύπερπίεση hάμέσωςμόλιςτόύψοςτοδ
ύγροΰμέσαστόμανόμετρο δένμεταβάλλεται πιά.Σημειώνεται ,έπίσης,ήθερμοκρασία t"CτοΟύδρόλου­
τρου.
'Υπολογισμοί :τόδψοςτοδνεροδστόμανόμετρο ,έκφρασμένο σέχιλιοστόμετρα ,πολλαπλασιάζεται έπίτό
συντελεστή F,γιάνάβρεθείήποσότητατοδδιοξειδίου τοδάνθρακαέκφρασμένη σέκυβικάέκατοστά CCh
άνάλίτροοϊνου.
Όσυντελεστής Fποικίλλειάπό1,7έως1,9άνάλογαμέτήθερμοκρασία καίτήχωρητικότητα τήςφιάλης
τήςσυσκευής ,καίπροκύπτει άπότόνπίνακαI,δεύτερηστήλη.
Γιάνάέκφραστεΐ ήπεριεκτικότητα αύτήσέχιλιοστόγραμμα άνάλίτροοίνου,τόάποτέλεσμα αύτόπρέπει
νάπολλαπλασιαστεί έπί1,977.
2.Οίνοιήμιαφρώδεις ,αφρώδεις ,μπίρακλπ.
Πρίνάρχίσειόπροσδιορισμός ,σημειώνεται στόλαιμότήςφιάληςτοδδείγματος τόδψοςστόόποιο
φθάνειόπεριεχόμενος οίνος.Ήφιάλη,πωματισμένη άκόμη,ψύχεταιμέχρι-4"C.Άμέσωςμετάτόν
έκπωματισμό άφαιροδνται 30mlοϊνουO(ήφιάληθεωρείταιδτιπεριέχειπερίπου800mlοίνου)καί
προστίθενται άμέσως30mlOδιαλύματος καυστικής σόδας50%.Ήφιάληπωματίζεται έκνέου,λαμβάνε­
ταιδέμέριμνανάμείνειμέσαστήφιάληόμικρότερος δυνατόςθύλακαςάέρα(περίπου3ml).Ήφιάλη
άνακινείται άμέσωςκαίέπανέρχεται στήθερμοκρασία περιβάλλοντος .
Στήφιάλητήςσυσκευήςχωρίςκεντρικόσωλήνα,φέρεται 1mlδιαλύματος καυστικής σόδας50%,καθώς
καί10mlοίνουάλκαλικοδ (περίπτωση άφρωδώνοϊνων)ή20mlάπότόνϊδιοοίνο(περίπτωση ήμιαφρωδών
οϊνων).Ήφιάληπωματίζεται ,άνακινείται ώστενάκορεστεΐήάτμόσφαιρα μέύδραλκοολικούς άτμούςκαί
άφήνεταιμέσασέύδρόλουτρο έπί2-3λεπτά.
Στήσυνέχειαπροστίθενται 4gτρυγικοδόξέοςκαίήφιάληπωματίζεται άμέσως,ένώκλείνεταιταυτόχρονα
ήστρόφιγγα τοδμανομέτρου .Ήφιάληάνακινείται ζωηρά,γιάνάάναμειχθεϊ όοίνοςμέτότρυγικόόξύ.Ό
οίνοςδιαυγάζει ,τόC02έκλύεταικαίτόνερόάνεβαίνειστόμανόμετρο .Ήφιάληβυθίζεταιστόύδρόλου­
τρογιά1-2λεπτά,άνακινείται έκνέουκαίξαναθυθίζεται στόύδρόλουτρο .Σημειώνεται ήύπερπίεση hόταν
τόδψοςτοδνεροδμέσαστόμανόμετρο παραμείνει σταθερό .Σημειώνεται έπίσηςήθερμοκρασία τοδ
ύδρόλουτρου .
Έπειταάπ'όληαύτήτήδιαδικασία ,μετριέταιάκριβώςήποσότητατοδοϊνουπούπεριεχόταν άρχικάστή
φιάλητοδδείγματος χάρηστήχαραγήπούσημειώθηκε στόλαιμότηςπρίνάπότήδειγματοληψία .
Υπολογισμοί :ήποσότητατοδδιοξείδιου τοδάνθρακαπούπεριεχόταν άρχικάμέσαστόνοίνοδίνεταιάπό
τόντύπο:
χ=9—-—xFxhmlC02άνάλίτροοϊνου
Q—300)
όπου:
Q=είναιόόγκοςτοδοϊνουπρίνάπότήδειγματοληψία ,
F=όσυντελεστής πούπροκύπτει άπότόνπίνακαI.
Ήτεχνικήαύτήμπορείνάχρησιμοποιηθεί γιάτόνύπολογισμό τοδC02πούπεριέχεται στόνερό,στά
μεταλλικά νεράκαίστάάεριοδχανερά.
Έάνήφιάληπούδιαθέτειόάναλυτήςδένέχειτήχωρητικότητα πούπροβλέπεται στόνπίνακα1,3ησειρά,
μπορείνάύπολογιστεϊ όσυντελεστής άπότόνέπόμενοτύπο:
F=(BV+)L222ν 1+al'10350V
όπου:
B=όσυντελεστής διαλυτότητος τοδC02στόνοίνοήστόνερό,όόποιοςδίνεταιστόνπίνακαII,
V=όόγκοςτοδοϊνουπούτοποθετήθηκε στήφιάλητήςσυσκευής .
()Όόγκοςπεριορίζεται σέ20mlγιάτουςήμιαφρώδεις οίνους.

Επίσημη'Εφημερίδα τώνΕυρωπαϊκών Κοινοτήτων 97
ΠΙΝΑΚΑΣ I
Συντελεστής F
Τεχνική 1° 2° 2° 3°
Φιάλητής
συσκευήςμέκεντρικό
σωλήναχωρίςκεντρι­
κόσωλήναχωρίςκεντρι­
κόσωλήναχωρίςκεντρι­
κόσωλήνα
Χωρητικότητα
τήςφιάλης
A+Vml 994ml 1030ml 1030ml 1030ml
Φύσητοϋ
πρόςάνάλυση
ύγροΰοίνος
πούδέν
έκλύειC02οίνος
άφρώδηςοίνοςκαίμηλί­
τηςήμιαφρώδης ,
μπίρακαίμε­
ταλλικάνεράνερό
δχι
άεριοϋχο
"Ογκος
τοΰύγροΰ
πούείσάγεται
Vml 50ml 10ml 20ml 100ml
10°C 1-86 9-55 4-77 0-982
11°C
12°C
13°C
14°C1-86
1-85
1-84
1-839-51
9-48
9-45
9-424-75
4-73
4-72
4-700-975
0-969
0-963
0-956
15°C 1-82 9-39 4-68 0-950
16eC
17eC
18eC
19°C1-81
1-80
1-79
1-789-35
9-32
9-29
9-^64-67
4-65
4-64
4-620-943
0-938
0-933
0-927
20eC 1-77 9-23 4-61 0-922
21eC
22°C
23°C
24°C1-77
1-76
1-75
1-749-20
917
914
9114-60
4-58
4-56
4-550-917
0-913
0-906
0-901
25®C 1-73 908 4-53 0-897
26°C
27°C
28°C
29°C1-73
1-72
1-71
1-70904
901
8-98
8-954-51
4-50
4-49
4-470-892
0-887
0-882
0-878
30°C 1-70 8-92 4-46 0-874
A=όέλεύθεροςδγκοςτήςφιάληςτήςσυσκευήςέλαττωμένος κατάV,καίστήνπερίπτωση τώνάφρωδών
οίνωνέλαττωμένος έπίπλέονκατά1mlδιαλύματος καυστικής σόδας50%καίκατά2,5ml,πούείναι
όδγκοςτών4gτρυγικοδόξέος.
ΉσχέσηîδίνεταιστόνπίνακαII(2ηστήλη).
1+ai
Σημείωση :
Μέβάσηαύτήτήσχέσηυπολογίστηκαν τάστοιχείατοΟπίνακαI,τάόποΐαΙσχύουντόσογιάτόνερό,δσοκαί
γιάτούςοίνουςάπό10έως14%vol,είτεείναιξηροίεϊτεπεριέχουν σάκχαροσέποσότητα μικρότερη τών
50g/Ι.Τάστοιχείατούπίνακααύτοϋισχύουνέξίσουγιάτούςοίνουςπούδένπεριέχουν COj,δσοκαίγιάτούς
άφρώδειςκαίήμιαφρώδεις οίνους,τούςμηλίτεςπούπεριέχουνC02,τιςμπίρες,τάμεταλλικά καίάεριούχα
νεράκλπ.
Παρατήρηση πολύσημαντική
"Επειταάπόκάθεπροσδιορισμό ,όάναλυτής δένπρέπεινάπαραλείπει νάάνανεώνει τήνάτμόσφαιρα τής
φιάληςτήςσυσκευήςγεμίζοντάς τηντελείωςμένερό,ώστενάέκδιώκεται τόC02πούβρίσκεταιμέσασ'αύτή.

198 Επίσημη Εφημερίδα τώνΕύρωπαϊκών Κοινοτήτων
ΠΙΝΑΚΑΣ II
Συντελεστής διαλυτότητας BτοδάνθρακικοΟ άνυδρίτησέλίτραC02στούς0"Cύπόπίεση760mmHgανά
λίτρονερούήύδραλκοολικών μειγμάτων σέθερμοκρασία t"C.
BC)
10%vol
1BO Bf) B?) Bp)+50g
t°C 1+at νερό 10%vol12%vol14%volσάκχαρο/
λίτρο
10 0-965 1-194 MO 108 105 1-03
11 0-961 1-154 106 1-04 1-02 1-00
12 0-958 1-117 1-02 1-00 0-98 0-96
13 0-955 1-083 0-99 0-97 0-95 0-92
14 0-951 1-050 0-95 0-93 0-91 0-89
15 0-948 1-019 0-92 0-90 0-88 0-85
16 0-944 0-985 0-88 0-86 0-84 0-82
17 0-941 0-956 0-85 0-83 0-81 0-79
18 0-938 0-928 0-82 0-80 0-78 0-76
19 0-935 0-902 0-79 0-77 0-75 0-73
20 0-932 0-878 0-76 0-74 0-72 0-71
21 0-929 0-847 0-74 0-72 0-70 0-68
22 0-926 0-820 0-71 0-69 0-66 0-66
23 0-923 0-794 0-69 0-67 0-64 0-63
24 0-920 0-770 0-66 0-64 0-62 0-61
25 0-917 0-759 0-64 0-62 0-60 0-59
26 0-913 0-738 0-62 0-60 0-58 0-57
27 0-910 0-718 0-60 0-58 0-56 0-55
28 0-907 0-700 0-58 0-56 0-54 0-53
29 0-904 0-685 0-56 0-54 0-52 0-51
30 0-901 0-665 0-55 0-53 0-51 0-50
(')ΚατάτόνχίνακατοβBOHR.
(2)ΚατάτόνκίνακατοδAGABALIANTZ .
Έλεγχοςτήςμεθόδου
Είναιάναγκαίονάάσκηθεΐόάναλυτής μέτότιτλοδοτημένο διάλυμαάνθρακικοΟ νατρίου,τόόποιούπότήν
έπίδρασηπερίσσειας τρυγικούόξέοςέκλύειCO2όγκουΙσουπρόςτόνδικότου.
'Ακρίβειατήςμεθόδου
Ήμέθοδοςαυτήδίνειάποτελέσματα μέπροσέγγιση 3έως5%,πούείναιπολύΙκανοποιητική στήνπράξη,
δεδομένου δτιτόC02έκλύεταιπολύεύκολαάπότόνοίνοκατάτήδιάρκειατώνμεταγγίσεων ,διηθήσεων κ.λπ.
Σχέσημεταξύπιέσεωςκαίποσότητας C02στούςαφρώδεις Νίνους
Ήποσότητα τούάνθρακικοΟ άνυδρίτη πούπεριέχεται σ'ένανάφρώδηοίνοδίνεταιάπότίςέπόμενες
έξισώσεις :
—σέλίτραC02άνάλίτροοϊνου:(1+0,987P)(0,86—0,01A)(1—0,00144s),
—σέγραμμάρια C02άνάλίτροοϊνου:1,977(1+0,987P)(0,86—0,001A)(1—0,00144s)
στιςόποιες:
P=ήύπερπίεση C02μέσαστόνυποδοχέαέκφρασμένη σέbarστούς20"C,
A=όάλκοολομετρικός τίτλοςτοΟοϊνουστούς20"C,
s=ήπεριεκτικότητα τούοϊνουσέσάκχαρασέγραμμάρια άνάλίτρο.

Επίσημη Εφημερίδα τώνΕυρωπαϊκών Κοινοτήτων199
Υπολογισμοί
ΕστωPtήύπερπίεση εκφρασμένη σέbarπούπροσδιορίσθηκε σέθερμοκρασία t"Cμέτήβοήθειαάφρομέ­
τρου.Πρέπεινάπολλαπλασιαστεί hέπί0,987(1bar=0,987Ατμόσφαιρες )καίνάπροστεθεί 1,γιάνάληφθείή
Απόλυτηπίεσηστήθερμοκρασία t"C,δηλαδήPtέκφρασμένη σέΑτμόσφαιρες .
ΜέτήβοήθειατοΰπίνακαIII,όπολογίζεται ήPa20,δηλαδήήάπόλυτηπίεσηστούς20"C,έκφρασμένη σέ
Ατμόσφαιρες .
ΉPa20συνοδεύεται μέτήνP,πούείναιήύπερπίεση στούς20"Cέκφρασμένη σέbar,μέτήνΑκόλουθησχέση:
Pa20=1+0,987P,ΑπότήνόποίαμπορείνΛυπολογιστεί τόP.
Ήποσότητα τοΰC02πούπεριέχεται σ'ένανΑφρώδηοίνοδίνεταιΑπότίςΑκόλουθες σχέσεις:
—σέλίτραC02ΑνΑλίτροοίνου:Pa20(0,86—0,01A)(1—0,00144s)ή(1+0,987P)(0,86—0,01A)
(1—0,00144s),
—σέγραμμΑρια C02ΑνΑλίτροοϊνου:1,977Pa20(0,86—0,01A)(1—00144s)ή1,977(1+0,987P)
(0,86—0,01A)(1—0,00144s).
Σημειώσεις :
1.ΈΑντόΑφρόμετρο είναιβαθμολογημένο σέΑπόλυτηπίεσηκαίσέΑτμόσφαιρες ,τότεήπίεσηπού
Paμετρήθηκε πολλαπλασιΑζεται έπίτόσυντελεστή ——,πούδίνεταιστόνπίνακαIII,γιΑνάΑναχθείσέ_Ρ?,
θερμοκρασία 20"C.
2.ΕΑντόΑφρόμετρο είναιβαθμολογημένο σέύπερπίεση έκφρασμένη σέΑτμόσφαιρες ,πρέπεινΑ.προστεθεί 1
στήμέτρηση ,πρίνγίνειήδιόρθωση .
Καίστίςδύοπεριπτώσεις ,έχονταςτήνPa20μπορείνΑύπολογιστεί Αφ*ένόςμένήP(ύπερπίεση σέbar
στούς20"C),Αφ'έτέρουδέήποσότητα τοΟCOjπούπεριέχεται στόνοίνοέκφρασμένη εϊτεσέλίτρα,είτεσέ
γραμμΑρια C02ΑνΑλίτροοίνου:
ΣχέσημεταξύΑπόλυτηςπιέσεωςPaMένόςΑφρώδους οίνουστούς20'CκαίΑπόλυτηςπιέσεωςPatσέθερμό­
κρασίαt'C
t'CPa*
P*tFa»
p*t p«tt*C t#c
—5 2-44 9 1-50 23 0-90
—4 2-36 10 1-44 24 0-87
—3 2-29 11 1-39 25 0*84
—2 2-21 12 1-34 26 0*81
—1 214 13 1-29 27 0-78
0 2-07 14 1-24 28 0*75
1 200 15 1-20 29 0-72
2 1-93 16 116 30 0-70
3 1*86 17 111 31 0*68
4 1-80 18 107 32 0-66
5 1-73 19 1-03 33 0*64
6 1-67 20 1-00 34 0-62
7 1-61 21 0-97 35 0*60
8 1-55 22 0-93
Σημείωση :
CHπιόπάνωσχέσειςμπορούννΑχρησιμοποιηθούν γιΑΑλκοολομετρικούς τίτλουςΑπό10έως14%volκαίγια
περιεκτικότητες σέσΑκχαροΑπό0έως100g/l.Δεδομένου δτιotοίνοιδένέχουνσταθερήσύσταση,οίσχέσεις
αύτέςδένμπορείνάπροσεγγίζουν παρΑμόνοκατΑ2-3%.

200Επίσημη Εφημερίδα τώνΕυρωπαϊκών Κοινοτήτων
23.ΙΣΟΘΕΙΟΚΥ ΑΝΙΟΥΧΟ ΑΛΑΥΑΙΟ
23.1.ΑΡΧΗΤΗΣΜΟΝΑΔΙΚΗΣ ΜΕΘΟΔΟΥ
Τόίσοθειοκυανιοϋχο άλλύλιοπούπιθανόννάπεριέχεται σ'ένανοίνοδιαχωρίζεται μέάπόσταξη καίΑνι­
χνεύεταιμέτήντεχνικήτήςχρωματογραφίας σέάέριοφάση.
23.2.ΑΝΤΙΔΡΑΣΤΗΡΙΑ
1.Αίθυλικήάλκοόληκαθαρήγιάάνάλυση .
2.Διάλυμαάναφορδς :άλκοολικό διάλυμα 1Smg/1ένεργοΰίσοθειοκυανιούχου άλλυλίου .
3.ΜείγμαψυκτικόΑποτελούμενο ΑπόαίθυλικήΑλκόληκαίπΑγοδιοξειδίου τοΟΑνθρακα(θερμοκρα­
σία—60"C).
23.3.ΣΥΣΚΕΥΕΣ
1.ΣυσκευήΑποστΑξεως μέδιαβίβαση ρεύματοςΑζώτου,ΑνΑλογημέέκείνηπούΑπεικονίζεται στόσχήμα.
2.Μανδύαςθερμαντικός μέρυθμιστήθερμοκρασίας .
3.Μετρητής ροής.
4.Συσκευήχρωματογραφίας σέΑέριοφΑσημέΑνιχνευτή φλογοφωτόμετρο έφοδιασμένο μέφίλτροέπιλογής
γιΑθειούχους ένώσεις(λ=394nm).
5.Στήληχρωματογραφίας ΑπόχΑλυθα,μέέσωτερική διάμετρο 3mmκαίμήκος3m,γεμάτημέcarbowax20M
10%έπίchronosorb WHP80-100mesh.
6.Μικροσυριγγα τών10μ\.
23.4.ΤΕΧΝΙΚΗ ΤΗΣΜΕΘΟΔΟΥ
Στήσφαιρικήφιάληάποστάξεως φέρονται2λίτραοίνου.ΣτούςδύοσωλήνεςΑπολήψεως προστίθενται λίγα
κυβικάέκατοστάαίθυλικής Αλκοόλης μέχριςδτουκαλυφθείτελείωςτόπορώδεςμέροςπούχρησιμεύει γιΑτή
διάχυσητοΰΑερίου.ΟίδύοαύτοίσωλήνεςψύχονταιέξωτερικΑ μέτόψυκτικόμείγμα.Ήσφαιρική φιΑλη
συνδέεται μέτούςσωλήνεςΑπολήψεως καίΑρχίζεινΑδιοχετεύεται μέσαΑπότήσυσκευήρεύμαΑζώτου
περίπου3λίτραΑνΑώρα.Όοίνοςθερμαίνεται στούς80"Cρυθμίζοντας τήθερμοκρασία τούθερμαντικού
μανδύαέτσιώστενάληφθούνσυνολικά 45-50mlάποστάγματος .
Ήσυσκευήχρωματογραφίας σταθεροποιείται ,συνιστώνται δέοίΑκόλουθες συνθήκεςέργασίας :
—θερμοκρασία συστήματος είσαγωγής τούδείγματος :200°C,
—θερμοκρασία στήλης :130"C,
—ροήΑδρανούς Αερίου(ήλιο):20mlΑνΑλεπτό.
Μέτήβοήθειαμικροσύριγγας εισάγεται τόσηποσότητα ΑπότόδιΑλυμαΑναφοράς ,ώστεήκορυφήπού
Αντιστοιχεί στόίσοθειακυανιούχο Αλλύλιονάδιαπιστώνεται εύκολαέπίτοΰχρωματογραφήματος .
Στήσυνέχειαεισάγεται ,κατάτόνϊδιοτρόπο,γνωστήποσότητα τοΰΑποστάγματος καίέλέγχεται ,άφ'ένός
μέν,ήΑντιστοιχία τοΰχρόνουκατακρατήσεως τοΰίσοθειοκυανιούχου Αλλυλίου ,Αφ'έτέρουδέ,ήκορυφήπού
λαμβΑνεται στόχρωματογράφημα .
'Υπότίςσυνθήκεςπούκαθορίζονται πιόπάνωγιάτήδοκιμή,κανέναφυσικόσυστατικό τοΰοϊνουδένδίνει
άνάλογηκορυφήστόνίδιοχρόνοκατακρατήσεως μέτήνύπόΑνίχνευση ούσία.

201 'Επίσημη'Εφημερίδα τώνΕυρωπαϊκών Κοινοτήτων
Εικόνα
Συσκευήάκοστάξεως μέδιαβίβαση Αζώτου