Ειδική έκθεση αριθ. 3/2000

σχετικά με το Ευρωπαϊκό Κοινωνικό Ταμείο και το Ευρωπαϊκό Γεωργικό Ταμείο Προσανατολισμού και Εγγυήσεων (Τμήμα Προσανατολισμού) - Μέτρα για την ενίσχυση της απασχόλησης των νέων, συνοδευόμενη από τις απαντήσεις της Επιτροπής

(δυνάμει του άρθρου 248, παράγραφος 4, δεύτερο εδάφιο της συνθήκης ΕΚ)

(2000/C 100/01)

ΠΙΝΑΚΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΩΝ

>ΘΕΣΗ ΠΙΝΑΚΑ>

Γενικη εισαγωγη

1. Στα πορίσματα και ψηφίσματα των διαδοχικών Ευρωπαϊκών Συμβουλίων - Essen 1994, Μαδρίτη 1995, Φλωρεντία 1996, Δουβλίνο 1996, Λουξεμβούργο 1997 και Βιέννη 1998 - καθώς και στη συνθήκη του Άμστερνταμ επιβεβαιώθηκε εκ νέου ότι η καταπολέμηση της ανεργίας αποτελεί καθήκον που έχει προτεραιότητα έναντι των λοιπών καθηκόντων της Κοινότητας και των κρατών μελών της. Το μέρος Ι της παρούσας έκθεσης πραγματεύεται τα μέτρα που αφορούν το Ευρωπαϊκό Κοινωνικό Ταμείο (ΕΚΤ). Το μέρος ΙΙ της έκθεσης πραγματεύεται τη βοήθεια που παρέχεται στο πλαίσιο του ΕΓΤΠΕ-Προσανατολισμός. Ο παρών έλεγχος αποσκοπούσε στην εξέταση και την αξιολόγηση της διαχείρισης που ασκήθηκε, τόσο από την Επιτροπή όσο και από ορισμένα κράτη μέλη κατ' επιλογή, σχετικά με τα μέτρα που ελήφθησαν στο πλαίσιο του Ευρωπαϊκού Κοινωνικού Ταμείου (ΕΚΤ) για την παροχή βοήθειας σε νέους τόσο στο στάδιο της προετοιμασίας όσο και για την εξεύρεση απασχόλησης, καθώς και των μέτρων που ελήφθησαν στο πλαίσιο του Ευρωπαϊκού Γεωργικού Ταμείου Προσανατολισμού και Εγγυήσεων, τμήμα Προσανατολισμού (ΕΓΤΠΕ-Προσανατολισμός) για την παροχή βοήθειας σε νέους γεωργούς κατά την έναρξη της επαγγελματικής τους δραστηριότητας.

Συνοπτική παρουσίαση των παρατηρήσεων που συνεπήχθη ο έλεγχος

2. Η καθιέρωση των εθνικών σχεδίων δράσης (ΕΣΔ) έδωσε τη δυνατότητα συντονισμού και καθορισμού των στόχων των πολιτικών στον τομέα της απασχόλησης. Η παρακολούθηση και η αξιολόγηση της επίδρασης του ΕΚΤ κατά τη διάρκεια της εφαρμογής θα πρέπει να βελτιώσει σταθερά την απόδοση. Η Επιτροπή διαδραμάτισε σημαντικό ρόλο στο πλαίσιο της ανάπτυξης της πολιτικής αυτής (σημείο 23).

3. Οι νέοι αποτελούν μία από τις κύριες ομάδες-στόχους για την ενίσχυση του ΕΚΤ. Ωστόσο, η ομάδα-στόχος δεν καθορίζεται σαφώς και αυτό έχει ως αποτέλεσμα οι ορισμοί που εφαρμόζουν τα κράτη μέλη να ποικίλλουν μεταξύ επιχειρησιακών προγραμμάτων (ΕΠ) και ενιαίων εγγράφων προγραμματισμού (ΕΕΠ) καθώς και μεταξύ μέτρων και επιμέρους μέτρων, η δε ηλικία κυμαίνεται μεταξύ 14 και 40 ετών (σημείο 24).

4. Τόσο ο έλεγχος του Συνεδρίου όσο και η ανάλυση που πραγματοποίησε η Επιτροπή σχετικά με την ενδιάμεση αξιολόγηση της εφαρμογής του ΕΚΤ κατά τη διάρκεια του Κοινοτικού Πλαισίου Στήριξης 1994 - 1999 (ΚΠΣ 2), κατέδειξαν ότι υπήρχαν ορισμένες ανεπάρκειες. Οι στόχοι δεν ήταν επαρκώς σαφείς, συμπεριλαμβανομένων των ομάδων-στόχων και είναι αναγκαίο να υπάρχουν περισσότερο εύγλωττοι δείκτες απόδοσης. Έχει ουσιαστική σημασία τα κράτη μέλη να αντιμετωπίσουν το πρόβλημα αυτών των ανεπαρκειών, οι δε βελτιώσεις που θα επέλθουν να παρακολουθούνται από την Επιτροπή (σημεία 26, 27 και 58).

5. Δεν υπάρχει συνέργεια μεταξύ των ταμείων στο πλαίσιο των πολυταμειακών επιχειρησιακών προγραμμάτων, των επιχειρησιακών προγραμμάτων και των κοινοτικών πρωτοβουλιών, καθώς και μεταξύ των παρεμβάσεων στα κράτη μέλη. Οι αρχές των κρατών μελών πρέπει να εξασφαλίζουν τη συντονισμένη διαχείριση των σχεδίων στις περιπτώσεις κατά τις οποίες ένας διαχειριστής σχεδίων είναι υπεύθυνος για σχέδια στο πλαίσιο διαφόρων στόχων, γεγονός που θα βελτίωνε την αποτελεσματικότητα και θα μείωνε τον κίνδυνο υποβολής διπλών αιτήσεων. Η Επιτροπή δεν εξασφάλισε την επαρκή ολοκλήρωση των προσπαθειών μεταξύ των γενικών διευθύνσεων που είναι υπεύθυνες για τα διαρθρωτικά ταμεία (σημεία 30 - 34).

6. Δεν έχει γίνει ακόμη το κλείσιμο των επιχειρησιακών προγραμμάτων που ανάγονται στο κοινοτικό πλαίσιο στήριξης για την περίοδο 1989 - 1993 (ΚΠΣ 1). Όσον αφορά το ΚΠΣ 2 (1994 - 1999), εξακολουθούν να υπάρχουν περιπτώσεις στις οποίες η συγχρηματοδότηση από τα κράτη μέλη των ενεργειών που χρηματοδοτούνται από το ΕΚΤ πραγματοποιείται με καθυστέρηση, στις δε δηλώσεις που υποβάλλουν στην Επιτροπή οι διαχειριστές των σχεδίων και τα κράτη μέλη σχετικά με τις δαπάνες στις οποίες υποβλήθηκαν, υπάρχουν σημαντικά σφάλματα. Οι διοικητικές αρχές των κρατών μελών εξακολουθούν να μην εφαρμόζουν ορθά τους ορισμούς όσον αφορά τον "τελικό δικαιούχο" και την "πραγματοποιηθείσα δαπάνη". Το επίπεδο των γενικών εξόδων που δηλώνουν οι διαχειριστές των σχεδίων είναι συχνά υπερβολικά υψηλό. Ορισμένα κράτη μέλη δεν άσκησαν ελέγχους, παρά το γεγονός ότι η κανονιστική ρύθμιση το απαιτούσε και δεν υποβάλλονταν τακτικά εκθέσεις σχετικά με τις παρατυπίες, παρά το γεγονός ότι υπάρχουν ορισμένες ενδείξεις για τη συνεχή αύξησή τους. Όσον αφορά τις διαδικασίες για την επιλογή και την παρακολούθηση των σχεδίων, εξακολουθεί να υπάρχει περιθώριο για τη βελτίωσή τους (σημεία 35 - 44).

7. Το σύστημα διαχείρισης και ελέγχου του "Youthstart" βελτιώθηκε κατά τη δεύτερη φάση (1997 - 1999), η εφαρμογή όμως εξακολουθεί να εμφανίζει ορισμένες αδυναμίες που απορρέουν από το στάδιο της πρώτης επιλογής. Κατά το στάδιο της δεύτερης επιλογής, δεν κατέστη δυνατό να ληφθούν υπόψη τα διδάγματα που είχαν αντληθεί από το πρώτο στάδιο, διότι ελάχιστα σχέδια είχαν ολοκληρωθεί (σημεία 51 - 52).

8. Ο καθορισμός αξιόλογων διακρατικών εταιρικών σχέσεων για το "Youthstart" επηρεάστηκε αρνητικά από διαφορές σχετικά με τον αριθμό των εταίρων και την ανάμειξη παθητικών εταίρων, η συμβολή των οποίων ούτε είναι προγραμματισμένη ούτε ευρέως γνωστή. Επίσης, άλλοι παράγοντες που έθεσαν προβλήματα ήταν το μέγεθος των σχεδίων, η έλλειψη συντονισμού στο πλαίσιο της εταιρικής σχέσης καθώς και η ελλιπής και αναξιόπιστη βάση δεδομένων (σημεία 54 και 55).

9. Δεν υπάρχουν κοινοί κανόνες όσον αφορά τα επιλέξιμα έξοδα για το συντονισμό του "Youthstart". Πρέπει να βελτιωθεί η διάδοση των αποτελεσμάτων έτσι ώστε να μπορούν να αποτελούν το αντικείμενο εκμετάλλευσης σε όλη την ΕΕ. Είναι σχεδόν αδύνατο να αξιολογηθεί η αποτελεσματικότητα της διακρατικότητας (έναν από τους κύριους λόγους που αιτιολογούν τις ενέργειες κοινοτικής πρωτοβουλίας), εφόσον τα διάφορα σχέδια στο πλαίσιο μιας διακρατικής εταιρικής σχέσης αξιολογούνται σε εθνική βάση (σημεία 56 - 58).

10. Το έργο που εκτελέστηκε από το γραφείο τεχνικής βοήθειας (ΤΒ) συνέβαλε στην εφαρμογή της Κοινοτικές Πρωτοβουλίες "Απασχόληση". Η Επιτροπή θα πρέπει να λάβει μέτρα προκειμένου να εξασφαλιστεί ότι τόσο η πείρα όσο και οι γνώσεις που αποκτήθηκαν στο πλαίσιο της εφαρμογής της ΤΒ δεν θα απωλεσθούν (σημείο 59).

11. Η καθιέρωση ορισμένων χρηματοδοτικών διευκολύνσεων στο πλαίσιο του ΕΓΤΠΕ-Προσανατολισμός για την έναρξη της επαγγελματικής της δραστηριότητας (εγκατάσταση) νέων γεωργών, είναι σημαντική για την καταπολέμηση της ανεργίας όσον αφορά αυτή την ομάδα-στόχο. Η παροχή βοήθειας για επενδύσεις στο γεωργικό τομέα με τη μορφή επιδοτήσεων σε κεφάλαιο ή/και επιδοτήσεων επιτοκίου, συνεπάγεται πολύπλοκες εθνικές και περιφερειακές διοικητικές διαδικασίες. Η εφαρμογή των μέτρων του ΕΓΤΠΕ-Προσανατολισμός καθυστέρησε λόγω καθυστερήσεων κατά την έγκριση των προγραμμάτων και αδυναμιών του εσωτερικού ελέγχου. Οι καθυστερήσεις κατά την εφαρμογή των σχεδίων είχαν ως αποτέλεσμα, σε ορισμένες περιπτώσεις, να καταστούν ορισμένοι δικαιούχοι μη επιλέξιμοι (σημεία 71 - 77).

12. Όπως συνέβη και με το ΕΚΤ, τα μέτρα που ελήφθησαν στο πλαίσιο του ΕΓΤΠΕ-Προσανατολισμός κατέδειξαν ότι δεν υπήρχαν σαφείς στόχοι ούτε εύγλωττοι δείκτες απόδοσης (σημεία 78 - 79).

Μέρος I ΕΚΤ

Εισαγωγή

13. Υπάρχουν δύο κύριες μέθοδοι βάσει των οποίων παρέχεται η βοήθεια του ΕΚΤ στους νέους: οι δραστηριότητες του κύριου άξονα του ΕΚΤ στο πλαίσιο των διαφόρων στόχων (αριθ. 1 έως 6) και η κοινοτική πρωτοβουλία "Απασχόληση" το σκέλος της οποίας "Youthstart" υποστηρίζει σχέδια προοριζόμενα για τους νέους.

14. Το ΕΚΤ συγχρηματοδοτεί ορισμένες κατηγορίες ενεργειών, που εφαρμόζουν τα κράτη μέλη, προκειμένου να τους παρέχει τη συνδρομή του στο πλαίσιο της καταπολέμησης της ανεργίας των νέων. Σχετικά παραδείγματα αποτελούν σχέδια προοριζόμενα να παρέχουν στους νέους επαγγελματικά προσόντα και βελτίωση της εξειδίκευσής τους, συμβουλές και κατευθυντήριες γραμμές, μαθητεία και κατάρτιση με θέσεις για πρακτική άσκηση καθώς και επιχορηγήσεις προς τους εργοδότες για την καταβολή μισθών. Η εξισορρόπηση μεταξύ των διαφόρων κατηγοριών ενεργειών αποτελεί υπόθεση που αφορά κάθε κράτος μέλος αλλά, με την ενθάρρυνση της Επιτροπής, τα κράτη μέλη εμφανίζουν την τάση να εντάσσονται όλο και περισσότερο στο πλαίσιο των ενεργειών(1).

Ο έλεγχος του Συνεδρίου

15. Ο έλεγχος σχετικά με τα μέτρα απασχόλησης των νέων διενεργήθηκε στην Επιτροπή και σε πέντε κράτη μέλη που αποτελούν τους κύριους δικαιούχους (Γερμανία, Ισπανία, Γαλλία, Ιταλία και Ηνωμένο Βασίλειο). Στο πλαίσιο του ελέγχου εξετάστηκαν τόσο οι πλευρές της νομιμότητας/κανονικότητας, όσο και της χρηστής δημοσιονομικής διαχείρισης (καθορισμός σαφών στόχων, αξιολόγηση της εφαρμογής κ.λπ.). Αποδεικτικά στοιχεία αντλήθηκαν επίσης από τα αποτελέσματα των ελέγχων που διενεργήθηκαν στο πλαίσιο της δήλωσης αξιοπιστίας σε δώδεκα κράτη μέλη. Επιπλέον, το Συνέδριο διενήργησε έλεγχο στην υποστήριξη που παρέχεται στην κοινοτική πρωτοβουλία "Απασχόληση-Youthstart" από το γραφείο τεχνικής βοήθειας (ΤΒ), το οποίο είναι υπεύθυνο για την παροχή συνδρομής σε όλες τις κοινοτικές πρωτοβουλίες.

Εκπαίδευση και απασχόληση των νέων

16. Το 1996, στην Ευρωπαϊκή Ένωση υπήρχαν 48 εκατομμύρια άτομα ηλικίας μεταξύ 15 και 24 ετών (το φάσμα των ηλικιών που χρησιμοποίησε η Eurostat για στατιστικές συγκρίσεις μεταξύ νέων και ενηλίκων) από τα οποία 22 εκατομμύρια (το 46 %) ήταν δυνητικός ενεργός πληθυσμός ως προς την απασχόληση, ενώ 26 εκατομμύρια βρίσκονταν στο στάδιο της εκπαίδευσης και της κατάρτισης. Πέντε εκατομμύρια ήταν άνεργοι, αριθμός που αντιστοιχεί σε ποσοστό ανεργίας 22 % για τους νέους, ποσοστό υπερδιπλάσιο εκείνου που αφορά την ομάδα ηλικίας 25 - 59 ετών. Το 1998, το ποσοστό ανεργίας των νέων εξακολουθούσε να είναι 19,5 %. Οι στατιστικές σχετικά με τα ποσοστά ανεργίας παρουσιάζονται στον πίνακα 1.

Πίνακας 1

Βασικά αριθμητικά στοιχεία σχετικά με την ανεργία

Ανεργία σε ποσοστά % του ενεργού πληθυσμού

>ΘΕΣΗ ΠΙΝΑΚΑ>

Ποσοστά απασχόλησης (15 - 64 ετών) ( %)

(απασχολούμενα άτομα/σύνολο πληθυσμού)

>ΘΕΣΗ ΠΙΝΑΚΑ>

Ποσοστά δραστηριότητας ( %) (15 - 64 ετών)

ενεργός πληθυσμός = απασχολούμενα άτομα + άνεργοι που αναζητούν εργασία/σύνολο πληθυσμού

>ΘΕΣΗ ΠΙΝΑΚΑ>

Ποσοστά ανεργίας σε % του ενεργού πληθυσμού

(15 - 24 ετών)

>ΘΕΣΗ ΠΙΝΑΚΑ>

17. Το συγκριτικό ύψος της ανεργίας των νέων παρουσιάζεται στον πίνακα 1. Το 1998, τα υψηλότερα ποσοστά ανεργίας των νέων στην ΕΕ(2) σημειώθηκαν στην Ελλάδα (29,8 %), στην Ισπανία (35,4 %), στη Γαλλία (26,6 %) και στην Ιταλία (33,2 %). Κατά την τελευταία τριετία σημειώνεται πτωτική τάση της ανεργίας των νέων, με σημαντική μείωση στην Ισπανία, την Ιρλανδία, την Πορτογαλία και τη Φινλανδία(3).

Ύψος του προϋπολογισμού

18. Το συνολικό ποσό των δαπανών για το ΕΚΤ που έχουν προγραμματιστεί για την περίοδο 1994 - 1999 ανέρχεται σε 49000 εκατ. ECU, σε τιμές 1999. Στον πίνακα 2 παρουσιάζεται το σύνολο των ποσών του ΕΚΤ που είχε προγραμματιστεί να δαπανηθούν κάθε χρόνο κατά την περίοδο 1994 - 1997 στο πλαίσιο του δεύτερου κοινοτικού πλαισίου στήριξης (ΚΠΣ 2), με τα λεπτομερή στοιχεία σχετικά με την εκτέλεσή τους που ήταν γνωστά μέχρι τον Νοέμβριο του 1999.

19. Στις περιφέρειες των κρατών μελών που δεν εμπίπτουν στο πλαίσιο του στόχου αριθ. 1, τα μέτρα παροχής της βοήθειας του ΕΚΤ εντάσσονται κυρίως στο πλαίσιο του στόχου αριθ. 3. Ο στόχος αριθ. 3 αποσκοπεί στην καταπολέμηση της μακροχρόνιας ανεργίας και στη διευκόλυνση της επαγγελματικής ένταξης των νέων και των ατόμων που απειλούνται με αποκλεισμό από την αγορά εργασίας, καθώς και στην προώθηση της ισότητας των ευκαιριών απασχόλησης μεταξύ των ανδρών και των γυναικών. Η χρηματοδότηση του στόχου αριθ. 3 του ΕΚΤ διαιρείται σε δύο σκέλη, τα οποία αφορούν, αφενός, άτομα ηλικίας 15 - 24 ετών και, αφετέρου, άτομα ηλικίας 25 - 65 ετών. Κατά μέσο όρο, το 37 % περίπου των δαπανών του κύριου άξονα του στόχου αριθ. 3 του ΕΚΤ διατίθεται για τη χρηματοδότηση μέτρων σχετικά με την απασχόληση των νέων, ανάλογο δε ποσοστό δαπανάται για τη λήψη μέτρων υπέρ των μακροχρόνια ανέργων, (βλέπε πίνακα 3). Οι υπόλοιπες δαπάνες σχετικά με το στόχο αριθ. 3 του ΕΚΤ πραγματοποιούνται στο πλαίσιο άλλων προτεραιοτήτων του κύριου άξονα, όπως η ισότητα των ευκαιριών, καθώς και στο πλαίσιο των κοινοτικών πρωτοβουλιών, πρότυπων καινοτόμων σχεδίων και της τεχνικής βοήθειας.

Πίνακας 2

Χρησιμοποίηση των κεφαλαίων του ΕΚΤ κατά κράτος μέλος και κατά ετήσια δόση

>ΘΕΣΗ ΠΙΝΑΚΑ>

Πίνακας 3

Χρηματοδοτική κατανομή των αξόνων με προτεραιότητα "νέοι" και ΜΑ (μακροχρόνια ανεργία) κατά κράτος μέλος

Στόχος 3 και ποσοστό ανεργίας όσον αφορά τον ενεργό πληθυσμό των νέων ανά κράτος μέλος

>ΘΕΣΗ ΠΙΝΑΚΑ>

20. Όσον αφορά τα επιχειρησιακά προγράμματα (ΕΠ) του στόχου αριθ. 1, μολονότι αποτελούν μέτρα που στοχεύουν ειδικά στην παροχή βοήθειας στους νέους από τη στιγμή που εξέρχονται από την εκπαίδευση, μέχρις ότου ανεύρουν θέση εργασίας καθώς και στη βελτίωση των υφιστάμενων συστημάτων εκπαίδευσης και κατάρτισης, δεν είναι δυνατό να προσδιορίζεται το σύνολο των δαπανών του ΕΚΤ σχετικά με τους νέους. Αυτό συμβαίνει διότι δεν υπάρχει σαφής διαχωρισμός μεταξύ των μέτρων που προορίζονται για τις διάφορες ομάδες ηλικιών, εφόσον τα ΕΠ επικεντρώνονται σε γενικούς περιφερειακούς στόχους, για την επίτευξη των οποίων χρησιμοποιούνται και τα τρία διαρθρωτικά ταμεία, και όχι μόνον σε στόχους ανθρώπινων πόρων, όπως συμβαίνει στο πλαίσιο του στόχου αριθ. 3.

Η στρατηγική της ΕΕ για τους νέους ανέργους

Στρατηγική του Συμβουλίου

21. Μετά το ειδικό Ευρωπαϊκό Συμβούλιο σχετικά με την απασχόληση, που πραγματοποιήθηκε στο Λουξεμβούργο στις 20 και 21 Νοεμβρίου 1997(4), το Συμβούλιο έπρεπε να καταρτίσει κατευθυντήριες γραμμές, σύμφωνα με τον νέο τίτλο για την απασχόληση που περιλαμβάνει η συνθήκη του Άμστερνταμ, οι οποίες θα λαμβάνονται υπόψη στο πλαίσιο των εθνικών πολιτικών σχετικά με την απασχόληση. Οι πρώτες κατευθυντήριες γραμμές για την απασχόληση (για το 1998) εκδόθηκαν στις 15 Δεκεμβρίου 1997 και, στη συνέχεια, τα κράτη μέλη κατάρτισαν, ενέκριναν και παρέδωσαν τα πρώτα τους εθνικά σχέδια δράσης (ΕΣΔ), μέχρι το τέλος Απριλίου 1998.

22. Το Συμβούλιο εξέδωσε τέσσερις κύριες κατευθυντήριες γραμμές δράσης (τους τέσσερις "πυλώνες"):

α) Βελτίωση της ικανότητας επαγγελματικής ένταξης.

β) Ανάπτυξη του επιχειρηματικού πνεύματος.

γ) Ενθάρρυνση της ικανότητας προσαρμογής των επιχειρήσεων και των εργαζομένων σ' αυτές.

δ) Ενίσχυση των πολιτικών ισότητας των ευκαιριών μεταξύ ανδρών και γυναικών.

Γύρω από τους τέσσερις πυλώνες, εκδόθηκαν 19 κατευθυντήριες γραμμές, όπου καθορίζονται ειδικοί στόχοι, η επίτευξη των οποίων θα πρέπει να παρακολουθείται τακτικά. Τέσσερις από τις κατευθυντήριες αυτές γραμμές εστιάζονται ειδικά στην απασχόληση των νέων(5).

Ανάλυση από την Επιτροπή των εθνικών σχεδίων δράσης (ΕΣΔ)

23. Το Συνέδριο εξέτασε τις αναλύσεις που πραγματοποίησε η Επιτροπή το 1998 σχετικά με τα ΕΣΔ των κρατών μελών. Τον Ιούνιο του 1998, η Επιτροπή κατέληξε στο συμπέρασμα ότι, αφενός, τα ΕΣΔ ήταν ασαφή, γεγονός που καθιστά δυσχερή την εκτίμηση κατά πόσο υπάρχει στρατηγική και προτεραιότητα σχετικά με τα μέτρα και, αφετέρου, ότι στο πλαίσιο των ΕΣΔ αναφέρονταν προτεραιότητες γενικής πολιτικής για τη "βελτίωση της ικανότητας επαγγελματικής ένταξης" και δεν καταρτίζονταν επιχειρησιακά σχέδια. Επιπλέον, στα περισσότερα δεν αναφέρονταν ειδικοί ή ποσοτικά προσδιορισμένοι στόχοι και δείκτες που να δείχνουν το ύψος της ενίσχυσης του ΕΚΤ που θα αναληφθεί για την επίτευξή τους, καθιστώντας κατ' αυτό τον τρόπο αδύνατη την εκτίμηση της αποτελεσματικότητας των μέτρων όσον αφορά το ΕΚΤ. Τα περισσότερα κράτη μέλη δεν προσκόμισαν συστηματική ανάλυση των παρεμβάσεων που υποστηρίζει το ΕΚΤ. Το Σεπτέμβριο του 1999 η Επιτροπή επιβεβαίωσε, στην ανάλυσή της για το έτος 1998, ότι τα κράτη μέλη αναγνωρίζουν ότι δεν έχουν καθοριστεί ακόμη συγκεκριμένοι στόχοι.

Έλεγχος του κύριου άξονα του ΕΚΤ

Ορισμός του νέου

24. Στο πλαίσιο της κατάστρωσης της στρατηγικής της ΕΕ για την απασχόληση των νέων, είναι αναγκαίο να καθοριστεί ο πληθυσμός-στόχος για τα μέτρα που θα ληφθούν, ο ισχύων όμως κανονισμός του ΕΚΤ, κανονισμός (ΕΟΚ) αριθ. 2084/93 του Συμβουλίου(6) - αντίθετα με το άρθρο 2 του προγενέστερου κανονισμού του ΕΚΤ, κανονισμός (ΕΟΚ) αριθ. 4255/88 - δεν περιλαμβάνει συγκεκριμένο όριο ηλικίας για τους νέους. Με τον έλεγχο διαπιστώθηκε ότι υπήρχαν περιπτώσεις στις οποίες ο ορισμός του "νέου" διέφερε μεταξύ και εντός των κρατών μελών ανάλογα με το ταμείο, το ΕΠ ή το μέτρο. Για παράδειγμα, στη Γαλλία, ορισμένα μέτρα για τους νέους περιλάμβαναν άτομα ηλικίας 40 ετών, στη Γερμανία (Βραδεμβούργο) 27 ετών και στην Ιταλία (Σικελία) 32 ετών.

Αξιολόγηση της εφαρμογής

25. Όπως επισημάνθηκε παραπάνω, δεν έχουν καθοριστεί κατάλληλοι στόχοι και εύγλωττοι δείκτες απόδοσης. Σε ορισμένα κράτη μέλη(7), στις περιφέρειες που ελέγχθηκαν, ούτε έχει αναπτυχθεί επαρκώς ούτε εφαρμόζεται συνολικό σχέδιο για τη χρησιμοποίηση των μέτρων του ΕΚΤ προκειμένου να επωφελούνται οι νέοι στο πλαίσιο του στόχου αριθ. 3. Αυτό επιβεβαιώνεται από την εξέταση που πραγματοποίησε η Επιτροπή στα εθνικά σχέδια δράσης για την απασχόληση. Παρόμοια προβλήματα αντιμετωπίστηκαν κατά τον προσδιορισμό της συνολικής προσπάθειας του ΕΚΤ για τους νέους στις περιφέρειες του στόχου αριθ. 1 που ελέγχθηκαν στη Γερμανία και την Ιταλία. Στην Ισπανία, μια συγχρηματοδοτούμενη ενέργεια, στο πλαίσιο της οποίας χρησιμοποιούνται ενισχύσεις για την απασχόληση, φαίνεται ότι δημιούργησε πολλές χιλιάδες μόνιμων θέσεων εργασίας, που προορίζονταν, μεταξύ άλλων, για νέους. Το μεγαλύτερο ποσό της ενίσχυσης δαπανήθηκε για τη μετατροπή των έκτακτων θέσεων εργασίας σε μόνιμες θέσεις εργασίας.

26. Η περίπτωση της Γερμανίας (Βραδεμβούργο), αποτελεί παράδειγμα έλλειψης προσδιορισμού στόχων, όπου κάθε χρόνο 15000 περίπου νέοι επωφελούνται από επιχορηγήσεις σχετικά με την απασχόληση με συνεισφορά από το ΕΚΤ. Η συνδρομή χορηγείται στην εταιρεία που παρέχει την κατάρτιση, με τη μορφή κατ' αποκοπή ποσού κατά εκπαιδευόμενο, που κυμαίνεται μεταξύ 3000 και 7000 DEM (1500- 3500 ECU) για όλη την περίοδο κατάρτισης (τρία έτη κατά μέσο όρο). Οι επιχορηγήσεις καταβάλλονταν χωρίς να καθορίζονται οι απαιτούμενοι όροι όσον αφορά τους εκπαιδευόμενους και τα επαγγέλματα. Αυτό οδήγησε στη δημιουργία ορισμένης νοοτροπίας "επιχορηγούμενου" στον ιδιωτικό τομέα και σε αμφισβητήσεις σχετικά με το κατά πόσο δημιουργούνταν επιπλέον θέσεις εργασίας (θέσεις για εκπαιδευόμενους). Για να αποφεύγονται στο μέλλον αποτελέσματα αδράνειας, οι αρχές του Βραδεμβούργου έθεσαν το 1998 τέρμα στην εφαρμογή του μέτρου, προκειμένου να επικεντρώσουν τα κεφάλαια σε άλλες ενέργειες. Εντούτοις, επί του παρόντος, το 75 % περίπου όλων των προγραμμάτων μαθητείας συμμετέχει στα καθεστώτα εφαρμογής της κρατικής βοήθειας.

27. Το Συνέδριο εξέτασε την ανάλυση που είχε πραγματοποιήσει η Επιτροπή σχετικά με τις αξιολογήσεις στις οποίες είχαν προβεί τα κράτη μέλη για τους νέους που ευεργετούνται από μέτρα στα πλαίσια των στόχων αριθ. 1 και 3(8). Η Επιτροπή (ΓΔ V) διαπίστωσε ότι, για το στόχο αριθ. 1, τα στοιχεία που παρασχέθηκαν βάσει των υφιστάμενων συστημάτων παρακολούθησης, ήταν ανεπαρκή για την πραγματοποίηση αξιολόγησης. Η ανάλυση των προγραμμάτων για την ενίσχυση των εκπαιδευτικών συστημάτων κατέδειξε ότι το αποτέλεσμά της ήταν πενιχρό και η επίδραση που άσκησε ήταν περιορισμένη, είναι δε αναγκαίο να εκτιμηθεί η σχέση με τα συστήματα επαγγελματικής κατάρτισης.

28. Η προτεραιότητα στο πλαίσιο του στόχου αριθ. 3 για τους νέους δεν καλύπτει μια ομοιογενή ομάδα, είτε λόγω του καθεστώτος τους σχετικά με την αγορά εργασίας (βραχυχρόνια άνεργοι, μακροχρόνια άνεργοι, μαθητευόμενοι), είτε όσον αφορά τα προσόντα τους ή/και την επαγγελματική τους πείρα. Εξάλλου, οι νέοι είναι δυνατό να περιλαμβάνονται σε άλλες ομάδες-στόχους π.χ. γυναικών, αποκλεισμένων από την αγορά εργασίας ατόμων ή μακροχρόνια ανέργων. Η Επιτροπή, στο πλαίσιο των αξιολογήσεών της σχετικά με το στόχο αριθ. 3, διαπίστωσε ότι στα συστήματα παρακολούθησης υπάρχουν σοβαρά κενά όσον αφορά τις ανάγκες αξιολόγησης. Τα περισσότερα από τα κράτη μέλη αντιμετωπίζουν προβλήματα κατά το συνδυασμό των πληροφοριών που προέρχονται από διαφορετικά εθνικά συστήματα παρακολούθησης, με τα γενικώς μη αξιόπιστα στοιχεία σχετικά με τη δημοσιονομική εκτέλεση του ΕΚΤ.

29. Ο βαθμός στον οποίο πραγματοποιείται η αξιολόγηση των σχεδίων και των προγραμμάτων ποικίλλει από κράτος μέλος σε κράτος μέλος, καθώς και από περιφέρεια σε περιφέρεια. Η Επιτροπή είναι αναγκαίο να βοηθά τα κράτη μέλη να καθορίζουν και να χρησιμοποιούν δείκτες απόδοσης.

Συντονισμός της ενίσχυσης των διαρθρωτικών ταμείων

Συνέργεια μεταξύ των ταμείων

30. Στο πλαίσιο του συντονισμού της διαχείρισης της ίδιας της Επιτροπής εμφανίζονται ανεπάρκειες. Οι γενικές διευθύνσεις της Επιτροπής δεν εφαρμόζουν κοινή στρατηγική σχετικά με τα πολυταμειακά ΕΠ. Τα εφαρμοζόμενα μέτρα στα κράτη μέλη όπου ενσωματώνονται τα διάφορα διαρθρωτικά ταμεία αποτελούν εξαίρεση. Η Επιτροπή θα πρέπει να δώσει κατευθυντήριες οδηγίες στα κράτη μέλη σχετικά με τον καλύτερο τρόπο ενσωμάτωσης των διαφόρων ταμείων.

31. Οι κανονισμοί σχετικά με τα διαρθρωτικά ταμεία(9) ορίζουν ότι πρέπει να υπάρχει συντονισμός των παρεμβάσεων στο πλαίσιο των διαφόρων ταμείων μεταξύ τους, καθώς και με τις παρεμβάσεις της Ευρωπαϊκής Τράπεζας Επενδύσεων (ΕΤΕπ). Στο μέλλον, τα ΕΣΔ πρέπει να εξασφαλίζουν μεγαλύτερη διαφάνεια της στήριξης που παρέχουν τα διάφορα ταμεία στις κατευθυντήριες γραμμές σχετικά με την απασχόληση. Όσον αφορά το θέμα της επίδρασης που άσκησε στις επενδύσεις και τη δημιουργία θέσεων εργασίας η χορήγηση από την Κοινότητα επιδοτήσεων επιτοκίου στα δάνεια που χορηγεί η ΕΤΕπ σε μικρομεσαίες επιχειρήσεις, στο πλαίσιο του δανειοδοτικού μηχανισμού της, θα αποτελέσει αντικείμενο χωριστής έκθεσης.

32. Το Ηνωμένο Βασίλειο θέσπισε το πρόγραμμα "New Deal", το οποίο συμπληρώνει τα μέτρα του ΕΚΤ. Στο πλαίσιο του ελέγχου επισημάνθηκε ότι το ΕΚΤ επιβαρύνει το διοικητικό έργο των διαχειριστών των σχεδίων περισσότερο απ' ό, τι το "New Deal".

Συνέργεια μεταξύ των δραστηριοτήτων του ΕΚΤ

33. Είναι αναγκαίο να εξασφαλιστεί συνέργεια μεταξύ των ενεργειών του ΕΚΤ και των σχεδίων που εφαρμόζονται στο πλαίσιο του στόχου σχετικά με τους ανθρώπινους πόρους και των ενεργειών του ΕΚΤ που εφαρμόζονται στις ίδιες περιφέρειες χρησιμοποιώντας πολυταμειακό στόχο. Εξάλλου, είναι αναγκαίο η διαχείριση του κύριου άξονα του ΕΚΤ και του σκέλους του ΕΚΤ στο πλαίσιο της ΚΠ να ασκείται έτσι ώστε να εξασφαλίζεται καλύτερη ροή καινοτόμων ιδεών στον κύριο άξονα του ΕΚΤ και να διασφαλίζεται η συνοχή των κανόνων χρηματοδότησης.

34. Το 1997, το Ηνωμένο Βασίλειο ανέθεσε τη διαχείριση του στόχου αριθ. 3 σε περιφερειακά γραφεία. Η διαχείριση των στόχων αριθ. 1 και 2 ασκούνταν ήδη στο περιφερειακό επίπεδο. Η αλλαγή διευκόλυνε την εξασφάλιση της επικέντρωσης των στόχων και της συνέργειας μεταξύ τους, εξακολουθούν όμως να υπάρχουν ανεπάρκειες, διότι η διαχείριση των εταιρειών που παρέχουν μαθήματα κατάρτισης, οι οποίες διαθέτουν σχέδια στο πλαίσιο περισσοτέρων του ενός στόχων, ασκείται χωριστά αντί να ασκείται από κοινού. Αυτή η διαχειριστική δομή που υπάρχει σε διάφορα κράτη μέλη, πρέπει να βελτιωθεί προκειμένου να καταστεί η καθολική διαχείριση πιο αποτελεσματική και να μειωθεί ο κίνδυνος υποβολής διπλών δηλώσεων.

Συγκεκριμένες παρατηρήσεις σχετικά με τη χρηματοδότηση του ΕΚΤ

35. Το Συνέδριο έχει επισημάνει προγενέστερα, σε ορισμένες περιπτώσεις, ότι στα συστήματα χρηματοδότησης και συγχρηματοδότησης του ΕΚΤ υπάρχουν ανεπάρκειες. Στις παρατηρήσεις που παρατίθενται παρακάτω καταδεικνύεται ότι εξακολουθούν να υπάρχουν προβλήματα.

36. Ένας παράγοντας που έχει επιπτώσεις στα συνολικά ποσά που δεσμεύονται να διαθέσουν τα κράτη μέλη στην προσπάθεια που καταβάλλεται στον τομέα της κατάρτισης, είναι ο τρόπος με τον οποίο προσεγγίζουν την εθνική συγχρηματοδότηση των σχεδίων του ΕΚΤ. Ορισμένα κράτη μέλη χρησιμοποιούν τα ευεργετήματα των οποίων τυγχάνουν σχετικά με την ανεργία, καθώς και τα σχετιζόμενα κοινωνικά επιδόματα, τα οποία θα έπρεπε ούτως ή άλλως να καταβάλλονταν, ως εθνική συγχρηματοδότηση(10). Μολονότι η συγχρηματοδότηση του είδους αυτού είναι σύμφωνη με τους κανονισμούς, δεν αυξάνει τη χρηματοδοτική υποστήριξη που παρέχεται στις ενέργειες του ΕΚΤ(11).

37. Για να εξασφαλιστεί η υλοποίηση των μέτρων του ΕΚΤ εντός των προθεσμιών και σύμφωνα με τα προγράμματα που έχουν καθοριστεί, είναι αναγκαίο τα κράτη μέλη να ελέγχουν τη χρήση των κεφαλαίων και να συντάσσουν σχετική έκθεση. Αυτό δεν πραγματοποιείται πάντα. Στη Γαλλία, στην έκθεση που συνόδευε την αίτηση καταβολής υπολοίπου σχετικά με το στόχο αριθ. 3 για το 1997, αναφερόταν ότι το σωρευτικό ποσοστό εκτέλεσης των μέτρων σχετικά με τους νέους ήταν αισθητά χαμηλότερο απ' ό, τι το ποσοστό για τους μακροχρόνια ανέργους (55,6 % έναντι 73 %). Το κράτος μέλος δεν διατύπωσε παρατηρήσεις σχετικά με το θέμα αυτό στην έκθεσή του, η δε Επιτροπή δεν προέβη σε παρακολούθηση του προβλήματος.

38. Στην Ιταλία, όσον αφορά το ΕΠ για τη Σικελία, το μέτρο για τους νέους ανέργους που αναζητούν εργασία περιλαμβάνει ποσό ύψους 222,7 εκατ. ECU για την περίοδο 1994 - 1999, το οποίο αντιστοιχεί στο 51,4 % του συνολικού ποσού στο πλαίσιο του ΕΠ. Στις 31 Δεκεμβρίου 1997, το ποσοστό εκτέλεσης έφθανε μόλις στο 41 % (92,3 εκατ. ECU). Οι περιφερειακές αρχές δεν έδωσαν καμιά εξήγηση στην έκθεση που συνόδευε την αίτηση καταβολής υπολοίπου, ούτε υπήρχαν αποδεικτικά στοιχεία ότι η Επιτροπή είχε προβεί σε σχετική παρακολούθηση.

39. Στη Σικελία, σύμφωνα με την αρμόδια για την πιστοποίηση αρχή στο περιφερειακό επίπεδο, οι ετήσιες δηλώσεις δαπανών καταρτίστηκαν βάσει των πληρωμών τις οποίες οι επιχειρηματίες είχαν δηλώσει ότι αντιστοιχούσαν σε εξοφληθέντα τιμολόγια. Τα αποτελέσματα του ελέγχου καταδεικνύουν ότι αυτό δεν ανταποκρίνεται στην πραγματικότητα:

- ένα μέρος από τις δαπάνες που δήλωσαν οι επιχειρηματίες (40 %) δεν αντιστοιχούσε σε εξοφλημένα τιμολόγια,

- εξάλλου, από την εξέταση της περιφερειακής λογιστικής για τα έτη 1995 και 1996 προκύπτει ότι, για την περίοδο αυτή, σημειώθηκε καθυστέρηση στην καταβολή της εθνικής συγχρηματοδότησης. Αυτή η παρατήρηση καταδεικνύει ότι εξακολουθεί να υπάρχει ένα πρόβλημα που έχει θίξει ήδη το Συνέδριο, παρά τις προσπάθειες που έχει καταβάλει η Επιτροπή.

40. Η αίτηση καταβολής του υπολοίπου για το στόχο αριθ. 3 σχετικά με το 1997 υποβλήθηκε από τις γαλλικές αρχές στην Επιτροπή στις 29 Ιουνίου 1998. Στις 16 Σεπτεμβρίου 1998, επήλθε τροποποίηση με την οποία το συνολικό βεβαιωθέν ποσό αυξήθηκε κατά 21,2 εκατ. FRF (3,2 εκατ. ECU). Συγχρόνως, επήλθαν τροποποιήσεις, στο πλαίσιο των οποίων μειώθηκαν τα οφειλόμενα ποσά για τα έτη 1994, 1995 και 1996, ως επακόλουθο του γεγονότος ότι ο αριθμός των δικαιούχων ήταν μικρότερος. Αυτές οι ανεπάρκειες που υπήρχαν στο αρχικό σύστημα καταχώρησης και υποβολής εκθέσεων εξαλείφθηκαν μετά τις δραστηριότητες κατασταλτικού ελέγχου των κρατών μελών. Επιπλέον, από τα συνολικά επιλέξιμα έξοδα που δηλώθηκαν θα έπρεπε να είχαν αφαιρεθεί τα τυχόν έσοδα που θα προέρχονταν από τα σχέδια που συγχρηματοδοτεί το ΕΚΤ. Από τη δήλωση για το έτος 1997 προκύπτουν έσοδα ύψους 291,8 εκατ. FRF (44,5 εκατ. ΕCU), τα οποία θα έπρεπε να είχαν αφαιρεθεί από τις συνολικές επιλέξιμες δαπάνες που είχαν δηλωθεί, αλλά όμως δεν αφαιρέθηκαν.

41. Οι αρχές του Ηνωμένου Βασιλείου χορηγούν επίδομα στα άτομα που αναζητούν εργασία (JSA) (το οποίο είναι παρόμοιο με επίδομα ανεργίας). Οι κανόνες για την καταβολή του επιδόματος JSA ορίζουν ότι, μεταξύ άλλων, ο αιτών πρέπει να είναι διαθέσιμος για εργασία. Ο αιτών στερείται του δικαιώματος για το επίδομα JSA εάν εργάζεται περισσότερες από 16 ώρες την εβδομάδα. Η κατάρτιση και η εργασία (συμπεριλαμβανομένης της εργασίας χωρίς αμοιβή) για την πρακτική εφαρμογή της θεωρητικής κατάρτισης του εκπαιδευομένου, καθώς και τα ιδιωτικά μαθήματα, εάν περιορίζουν τη διαθεσιμότητα του εκπαιδευομένου για εργασία, λαμβάνονται υπόψη στον κανόνα των 16 ωρών. Το γεγονός αυτό ασκεί επίδραση στο είδος των μαθημάτων που προορίζονται για όσους υποβάλλουν αίτηση για το επίδομα JSA ως προς το ότι, κατά γενικό κανόνα, δεν υπερβαίνουν τις 16 ώρες συνολικά την εβδομάδα, προκειμένου να αποφεύγεται οι εκπαιδευόμενοι να στερούνται το εν λόγω επίδομα. Τα μαθήματα επαγγελματικής κατάρτισης που περιορίζονται στις 16 ώρες την εβδομάδα, μπορεί να μην αποτελούν πάντα την αποτελεσματικότερη και αποδοτικότερη μορφή παρεχόμενης κατάρτισης.

42. Είναι αναγκαίο να εξασφαλίζεται ότι τα έξοδα που καταλογίζονται στα σχέδια ως γενικά έσοδα είναι εύλογα και αντιστοιχούν στην καλύτερη σχέση κόστους/αποτελεσματικότητας. Το κανονιστικό πλαίσιο σχετικά με τα γενικά έξοδα(12) αφήνει στα κράτη μέλη και στους διαχειριστές των σχεδίων περιθώριο για ερμηνεία. Τα γενικά έξοδα ποικίλλουν ανάλογα με το είδος του σχεδίου, για παράδειγμα θα αντιστοιχούν σε μεγαλύτερη αναλογία των δαπανών για σχέδια προσανατολισμού και παροχής συμβουλών, ενώ θα είναι πολύ χαμηλότερα για σχέδια παροχής ενίσχυσης στην απασχόληση. Το Συνέδριο εξέτασε δείγματα αιτήσεων για να εξακριβώσει το ύψος των γενικών εξόδων. Σε ορισμένα κράτη μέλη, π.χ. στη Γαλλία και τη Γερμανία, οι αρχές χρησιμοποιούν θεωρητικά ποσά κατά εκπαιδευόμενο/ώρα· υπό τις περιστάσεις αυτές, δεν είναι δυνατό να εξακριβώνονται τα ποσά που χορηγούνται για γενικά έξοδα.

43. Στη Γερμανία, σε ορισμένα σχέδια που εφαρμόζονται στο Βραδεμβούργο, δεν καταλογίζονταν γενικά έξοδα, το δε κόστος βάρυνε τις διοικητικές αρχές και, κατά γενικό κανόνα, τα εν λόγω έξοδα ήταν χαμηλότερα από 10 %. Όσον αφορά το ΕΠ που διαχειρίζεται στην Ιταλία το αρμόδιο για τα Ανώτατα Εκπαιδευτικά Ιδρύματα Υπουργείο, διαπιστώθηκε ότι το επίπεδο των γενικών εξόδων στο Πανεπιστήμιο της Κατάνια (Σικελία) ανερχόταν σε 32,7 %. Στο Ηνωμένο Βασίλειο, το ποσοστό που ζητήθηκε για σχέδιο ανώτατου εκπαιδευτικού ιδρύματος ανερχόταν σε 30 % περίπου. Κατά γενικό κανόνα, τα γενικά έξοδα σχεδίου στο Ηνωμένο Βασίλειο κυμαίνονταν μεταξύ 28 % και 50 %.

44. Με τον έλεγχο του Συνεδρίου επισημάνθηκαν ορισμένες αδυναμίες σχετικά με τη διαχείριση που ασκούν οι αρχές των κρατών μελών στα σχέδια του ΕΚΤ. Οι παρατηρήσεις αυτές αφορούσαν, αφενός, τη νομιμότητα και την κανονικότητα των ενεργειών και, αφετέρου, τη χρηστή δημοσιονομική διαχείριση των πράξεων, για παράδειγμα:

- καθυστερήσεις τόσο κατά την εφαρμογή όσο και κατά το κλείσιμο των επιχειρησιακών προγραμμάτων,

- μη τήρηση της υποχρέωσης δήλωσης των επιλέξιμων δαπανών που πραγματοποιήθηκαν,

- ανεπάρκειες στο πλαίσιο της διαχείρισης των πολυετών σχεδίων,

- ασυνεπής εφαρμογή των κανονισμών, η οποία οδηγεί σε άνιση μεταχείριση των κρατών μελών,

- αδυναμίες στα συστήματα αιτήσεων πληρωμής, συνεπεία των οποίων αυξάνεται ο κίνδυνος δήλωσης μη επιλέξιμων δαπανών,

- ανεπαρκής ελεγκτική δραστηριότητα και μη παρακολούθηση των παρατυπιών,

- ανεπάρκειες κατά την επιλογή και την παρακολούθηση των σχεδίων.

Η Επιτροπή πρέπει να εξετάσει τη δυνατότητα να αρχίσει μια πειραματική άσκηση χαρτογραφικής απεικόνισης των ανέργων και των ευκαιριών απασχόλησης, προκειμένου να προσανατολίζεται καλύτερα η χρηματοδότηση του ΕΚΤ καθώς και η συνολική προσπάθεια που καταβάλλεται στον τομέα της απασχόλησης.

Πρωτοβουλία "Απασχόληση - Youthstart"

45. Στο τμήμα αυτό της έκθεσης εξετάζεται η εφαρμογή του σκέλους "Youthstart" της ΚΠ "Απασχόληση"(13). Κατά την περίοδο 1994 - 1998, πραγματοποιήθηκαν δύο φάσεις επιλογής, κατά τη διάρκεια των οποίων επελέγησαν 1306 σχέδια. Το δείγμα του Συνεδρίου αφορούσε την πρώτη φάση επιλογής, κατά την οποία είχαν γίνει δεκτά 495 σχέδια. Το Συνέδριο επέλεξε τέσσερις εταιρείες που έχουν συνάψει διακρατικές εταιρικές σχέσεις, οι οποίες καλύπτουν τα πέντε κράτη μέλη, και επισκέφθηκε κάθε εταίρο (εννέα συνολικά) προκειμένου να αξιολογήσει την εφαρμογή.

"Απασχόληση-Youthstart" - Ρόλος και στόχοι

46. Το "Youthstart" αποτελεί ένα από τα τέσσερα σκέλη του προγράμματος "Απασχόληση" της κοινοτικής πρωτοβουλίας(14). Το σκέλος "Youthstart" έχει ως στόχο, αφενός, να βοηθά τα κράτη μέλη να αναπτύσσουν σχέδια, προκειμένου να εντάσσουν νέους που δεν διαθέτουν βασικά προσόντα ή που δεν έχουν τύχει κατάρτισης, στην αγορά εργασίας και, αφετέρου, να συμβάλλει στην ανάπτυξη δικτύων εταιρικών σχέσεων και ανταλλαγής εμπειριών. Τα σχέδια αυτά που χρηματοδοτούνται στο πλαίσιο της ΚΠ "Απασχόληση", πρέπει να έχουν διακρατικό και καινοτόμο χαρακτήρα, η προσέγγισή τους να γίνεται εκ των κάτω προς τα άνω, να έχουν πολλαπλασιαστικό αποτέλεσμα και συμπληρωματικότητα με τις συναφείς ενέργειες της ΕΕ.

47. Η εφαρμογή των κοινοτικών πρωτοβουλιών εμπίπτει κυρίως στην αρμοδιότητα των κρατών μελών, τα οποία για το σκοπό αυτό έχουν συστήσει τις εθνικές δομές υποστήριξης (ΕΔΥ) (οι οποίες είναι εθνικά ή ορισμένες φορές περιφερειακά γραφεία τεχνικής βοήθειας). Ο ρόλος που διαδραματίζει η Επιτροπή περιλαμβάνει το συντονισμό και την παρακολούθηση της εφαρμογής που πραγματοποιείται στα κράτη μέλη. Η Επιτροπή, προκειμένου να είναι σε θέση να ασκήσει αυτό το ρόλο συνήψε σύμβαση τεχνικής βοήθειας, η οποία χρηματοδοτείται από το τμήμα Β του προϋπολογισμού με 5,6 εκατ. ECU το χρόνο. Η σύμβαση είναι δυνατό να ανανεωθεί τέσσερις φορές (δηλαδή 28 εκατ. ECU συνολικά).

Ύψος του προϋπολογισμού

48. Η χρηματοδότηση από την Ευρωπαϊκή Ένωση της πρωτοβουλίας "Απασχόληση" για την περίοδο 1994 - 1999 ανέρχεται σε 1835 εκατ. ECU (σε τιμές 1996), η δε συνεισφορά σχετικά με το "Youthstart" ανέρχεται σε 441 εκατ. ECU (24 %). Στον πίνακα 4 παρουσιάζεται η εκτέλεση του προϋπολογισμού του σκέλους "Youthstart" κατά κράτος μέλος. Μέγιστο ποσό 4 % μπορεί να δαπανηθεί στο πλαίσιο της τεχνικής βοήθειας στα κράτη μέλη, για την υποστήριξη της προετοιμασίας και της εφαρμογής των σχεδίων, πρέπει δε να εξασφαλιστεί ότι θα ακολουθείται συντονισμένη στρατηγική.

Πίνακας 4

Εκτέλεση του προϋπολογισμού του "Youthstart"

>ΘΕΣΗ ΠΙΝΑΚΑ>

Έλεγχος σχετικά με την εφαρμογή του προγράμματος "Youthstart"

Όροι όσον αφορά την ηλικία για το πρόγραμμα "Απασχόληση-Youthstart"

49. Σε ανακοίνωση της Επιτροπής προς τα κράτη μέλη(15) ορίζεται ότι ομάδα-στόχο αποτελούν οι νέοι ηλικίας κάτω των 20 ετών. Αυτό όμως μπορεί να ποικίλλει: "Σε εξαιρετικές και δεόντως αιτιολογημένες περιπτώσεις, τα κράτη μέλη είναι δυνατό να προβλέψουν ότι η ομάδα θα περιλαμβάνει νέους ηλικίας άνω των 20 ετών...". Ορισμένα κράτη μέλη τροποποίησαν το όριο ηλικίας για το πρόγραμμα "Youthstart", π.χ. η Γερμανία (Βραδεμβούργο) έκανε δεκτούς σε σχέδια νέους ηλικίας μέχρι 26 ετών, ενώ στην Ελλάδα το όριο ηλικίας είναι το 24ο έτος, η δε Αυστρία, σε ορισμένες περιπτώσεις, εφάρμοσε για το πρόγραμμα το όριο των 15 - 17 ετών.

Διαδικασία επιλογής

50. Τα σχέδια επιλέγονται από τα κράτη μέλη. Στη συνέχεια, οι διαχειριστές των επιλεχθέντων σχεδίων έρχονται σε επαφή μεταξύ τους, προκειμένου να συνάψουν διακρατικές εταιρικές σχέσεις. Για να διευκολύνεται η αναζήτηση εταίρων, το γραφείο τεχνικής βοήθειας της Επιτροπής δημιούργησε βάση δεδομένων που ονομάζεται "Ενοποιημένη Μονάδα", η οποία περιλαμβάνει ορισμένα πληροφοριακά στοιχεία(16) για τα επιμέρους σχέδια. Το 1995, κατά τη διάρκεια της πρώτης φάσης επιλογής, επιλέχθηκαν 486 σχέδια, κατά τη διάρκεια δε της δεύτερης φάσης, το 1997, 804 σχέδια.

51. Η διαδικασία επιλογής για τη δεύτερη φάση των σχεδίων, που χρηματοδοτήθηκαν στο πλαίσιο της κοινοτικής πρωτοβουλίας "Απασχόληση", κατέδειξε ότι σημειώθηκε σημαντική πρόοδος στο επίπεδο του συντονισμού μεταξύ των κρατών μελών, ιδίως λόγω της καθιέρωσης κοινού χρονοδιαγράμματος, της χρησιμοποίησης κοινής βάσης δεδομένων για τη δημιουργία των διακρατικών εταιρικών σχέσεων και της άρσης της απαίτησης να αναφέρονται εκ των προτέρων οι διακρατικοί εταίροι. Ωστόσο, εξακολουθούν να υπάρχουν και άλλα στοιχεία που επηρεάζουν δυσμενώς την εφαρμογή των σχεδίων:

α) Ελάχιστα είναι τα κράτη μέλη που απαιτούν η πρόταση να περιλαμβάνει αναφορά της ταυτότητας των δύο εταίρων και περιγραφή του έργου που θα επιτελέσουν οι προτεινόμενοι εταίροι.

β) Το ΕΚΤ μπορεί να χρησιμοποιείται για τη χρηματοδότηση της αναζήτησης εταιρικών σχεδίων. Έξι κράτη μέλη ενήργησαν κατά τον τρόπο αυτό, τα κεφάλαια όμως ανά σχέδιο κυμάνθηκαν από 2500 ECU στο Βέλγιο μέχρι 14000 ECU στο Ηνωμένο Βασίλειο, το οποίο συνεπάγεται άνιση μεταχείριση μεταξύ διαχειριστών σχεδίων.

γ) Η Επιτροπή δεν έδωσε κατευθυντήριες οδηγίες σχετικά με τα κεφάλαια που θα καταστούν διαθέσιμα για τη διακρατική συνεργασία. Αυτό οδήγησε σε μεγάλες διαφορές σχετικά με τα ποσά που ήταν διαθέσιμα για τους επιχειρηματίες στο πλαίσιο των σχεδίων, προκειμένου να προετοιμάσουν τη διακρατική εταιρική σχέση.

52. Το σύστημα επιλογής εξακολουθεί να μην συμβάλλει πλήρως στη δημιουργία αξιόλογων διακρατικών εταιρικών σχέσεων. Επί του παρόντος, δεν εξασφαλίζεται επαρκώς ο καθολικός συντονισμός των διακρατικών εταιρικών σχέσεων, συμπεριλαμβανομένου του σχεδιασμού, του προϋπολογισμού, της αξιολόγησης, της εφαρμογής και της διάδοσης. Συχνά, το διακρατικό στοιχείο συνίσταται στην πραγματοποίηση επίσκεψης στους εταίρους και σε ανταλλαγή πληροφοριών σχετικά με τις υλοποιούμενες δραστηριότητες. Σπάνια αναπτύσσεται η εφαρμογή κοινού σχεδίου.

Έλλειψη αξιόπιστων πληροφοριών

53. Τα στοιχεία σχετικά με τις διακρατικές εταιρικές σχέσεις, που υπάρχουν στην "Ενοποιημένη Μονάδα" που τηρεί το γραφείο τεχνικής βοήθειας της Επιτροπής, δεν είναι αξιόπιστα διότι βασίζονται σε πληροφορίες που παρέχονται σχετικά με τα επιμέρους σχέδια και όχι σχετικά με τις διακρατικές εταιρικές σχέσεις. Σε ορισμένα σχέδια αναφέρονταν άλλα σχέδια ως εταίροι τους, οι τελευταίοι όμως εταίροι δεν εμφάνιζαν ανάλογα αμοιβαία πληροφοριακά στοιχεία. Κατά συνέπεια, η Επιτροπή δεν γνωρίζει τον αριθμό των εταιρικών σχέσεων που συγκροτήθηκαν ή ακόμη τα σχέδια που τέθηκαν σε εφαρμογή στο πλαίσιο αυτών των εταιρικών σχέσεων. Ορισμένες ενδείξεις για την αναξιοπιστία των συστημάτων, όπως το γεγονός ότι κατά την πρώτη φάση είχε καταχωρηθεί ότι είχαν χρηματοδοτηθεί επτά σχέδια και κατά τη δεύτερη φάση 87 σχέδια, μολονότι είχε αναγραφεί ότι δεν διέθεταν εταίρο, δεν αποτέλεσαν αντικείμενο παρακολούθησης. Δεδομένου ότι η συνεργασία μέσω διακρατικών εταιρικών σχέσεων αποτελεί ένα από τα βασικά στοιχεία των ΚΠ, αυτή η προφανής έλλειψη βασικών πληροφοριών καταδεικνύει ότι το σύστημα εμφανίζει μια σοβαρή αδυναμία, θέμα στο οποίο πρέπει να επέλθουν βελτιώσεις.

54. Μόλις τεθεί σε εφαρμογή μια διακρατική εταιρική σχέση, είναι δυνατό ένας ή περισσότεροι εταίροι να διακόψουν την εφαρμογή του σχεδίου τους. Κατά γενικό κανόνα, αυτό το πληροφοριακό στοιχείο δεν καταχωρείται στη βάση δεδομένων. Κατά συνέπεια, τα μέρη που είναι αρμόδια για την εφαρμογή των ΚΠ δεν γνωρίζουν την εξέλιξη μιας εταιρικής σχέσης. Στο πλαίσιο ορισμένων εταιρικών σχέσεων, εμφανίζονταν εταιρικά σχέδια που δεν είχαν επιλεγεί από την ΕΔΥ. Αυτοί οι μη εγκεκριμένοι εταίροι δεν χρηματοδοτούνται από το "Youthstart" και μολονότι οι εταίροι είναι δυνατό να συμμετέχουν ενεργά σε επιλεγμένο σχέδιο, στο πλαίσιο των δομών διαχείρισης του "Youthstart" δεν υπάρχουν πλήρη πληροφοριακά στοιχεία σχετικά με τους εταίρους αυτούς. Πράγματι, οι διάφοροι εταίροι δεν γνωρίζουν πάντα ότι στο σχέδιο εμπλέκονται μη εγκεκριμένοι εταίροι.

55. Το Συνέδριο διατύπωσε στο παρελθόν παρατηρήσεις(17) σχετικά με την εξής αδυναμία: στο πλαίσιο των διακρατικών εταιρικών σχέσεων δεν καθίσταται ένας από τους εταίρους υπεύθυνος για το συντονισμό και τη διαχείριση της εταιρικής σχέσης.

Συντονισμός και διάδοση

56. Τα κράτη μέλη ερμηνεύουν με διαφορετικούς τρόπους την έννοια "επιλέξιμα έξοδα". Για παράδειγμα, σε ένα κράτος μέλος τα έξοδα που αντιστοιχούν σε εξωτερικό συντονιστή δεν είναι επιλέξιμα, ενώ σε άλλα κράτη μέλη είναι. Αυτό οδήγησε στην εξής κατάσταση: σε μία από τις εταιρικές σχέσεις που ελέγχθηκαν, τα έξοδα συντονισμού καταβάλλονταν από το σχέδιο σε ένα κράτος μέλος και στη συνέχεια υποβαλλόταν αίτηση απόδοσης σε άλλο κράτος μέλος.

57. Για την επίτευξη πολλαπλασιαστικού αποτελέσματος, η διάδοση στοιχείων είναι σημαντική, δεν απαιτείται όμως για τις δραστηριότητες αυτές χωριστός προϋπολογισμός για κάθε σχέδιο. Οι διαχειριστές σχεδίου θεωρούν ότι η διάδοση αποτελεί κυρίως ευθύνη της ΕΔΥ, η οποία όμως δεν αναλαμβάνει συστηματικά τη διάδοση. Η Επιτροπή θα πρέπει να ενθαρρύνει περισσότερο την προσέγγιση που συνίσταται στην ενεργό αναζήτηση δυνατοτήτων για την εφαρμογή των αποτελεσμάτων ενός σχεδίου στο επίπεδο του κύριου άξονα του ΕΚΤ.

Ενδιάμεση αξιολόγηση

58. Τα κύρια αποτελέσματα του ελέγχου του Συνεδρίου επιβεβαιώθηκαν με την ενδιάμεση αξιολόγηση της Επιτροπής, που εξήγαγε τα παρακάτω συμπεράσματα:

α) Κατά την έναρξη των σχεδίων σημειώθηκαν καθυστερήσεις, παρά το γεγονός ότι παρατηρήθηκε πρόοδος όσον αφορά τα σχέδια που επελέγησαν κατά τη δεύτερη φάση επιλογής.

β) Υπήρξε μεγάλος φόρτος διοικητικής εργασίας, λόγω της φύσης της διαδικασίας επιλογής.

γ) Υπήρξαν προβλήματα στο πλαίσιο της ανάπτυξης των διακρατικών εταιρικών σχέσεων.

δ) Πρέπει να ενισχυθεί η στρατηγική διάδοσης των αποτελεσμάτων.

ε) Ορισμένα κράτη μέλη εφάρμοζαν μη ενδεδειγμένες διαδικασίες παρακολούθησης.

στ) Απαιτείται να καταβληθεί μεγαλύτερη προσπάθεια για την ανάπτυξη δεικτών επιτυχίας.

Τεχνική βοήθεια

59. Η Επιτροπή δεν έθεσε σε εφαρμογή ειδική διαδικασία για την παρακολούθηση των συνολικών ποσών που δαπανώνται στο πλαίσιο της τεχνικής βοήθειας για τις κοινοτικές πρωτοβουλίες στα κράτη μέλη. Πρέπει να θεσπιστεί σύστημα για την παρακολούθηση της εκτέλεσης των εν λόγω δαπανών.

60. Η 31η Δεκεμβρίου 1999 καθορίστηκε ως προθεσμία, τόσο για την Επιτροπή όσο και για τα κράτη μέλη, για την ανάληψη υποχρεώσεων σχετικά με τις δαπάνες στο πλαίσιο των ΚΠ. Η προθεσμία για την εκτέλεση των σχεδίων είναι η 31η Δεκεμβρίου 2000 και η προθεσμία για την υποβολή αίτησης τελικής πληρωμής από τα κράτη μέλη είναι η 30ή Ιουνίου 2001. Δεδομένου ότι η σύμβαση τεχνικής βοήθειας λήγει πριν από την ολοκλήρωση των σχεδίων, η Επιτροπή θα πρέπει να εξασφαλίσει ότι η κατάσταση αυτή δεν θα επηρεάσει αρνητικά την οριστικοποίηση αυτής της κοινοτικής πρωτοβουλίας.

Μέρος II ΕΓΤΠΕ-Προσανατολισμός

Εισαγωγή

61. Σύμφωνα με την Eurostat(18), το 1997 η Ευρωπαϊκή Ένωση των 15 αριθμούσε 7 εκατομμύρια γεωργικές εκμεταλλεύσεις περίπου, μεταξύ των οποίων οι κάτοχοι των 6,8 εκατομμυρίων ήταν ιδιώτες. Πάνω από το 55 % των κατόχων γεωργικής εκμετάλλευσης ήταν ηλικίας άνω των 55 ετών και μόνο το 7,6 % ήταν κάτω των 35 ετών, ενώ το 28,4 % ήταν ηλικίας άνω των 65 ετών (βλέπε πίνακα 5).

Πίνακας 5

Αριθμός των κατόχων γεωργικής εκμετάλλευσης στην Ευρωπαϊκή Ένωση κατά ομάδες ηλικίας

>ΘΕΣΗ ΠΙΝΑΚΑ>

>ΘΕΣΗ ΠΙΝΑΚΑ>

62. Η μέση απασχόληση στη γεωργία, από το 5 % του πληθυσμού σε ηλικία εργασίας (άτομα ηλικίας 15 - 64 ετών) το 1985, μειώθηκε στο 3,1 % το 1997 (βλέπε πίνακα 6) και το 1997 κυμαινόταν από 11,4 % στην Ελλάδα έως 1,3 % στο Ηνωμένο Βασίλειο και το Βέλγιο. Στον πίνακα 7 παρουσιάζεται ο αριθμός των νέων γεωργών που λάμβαναν ενίσχυση στο πλαίσιο των οικείων μέτρων από το 1994 έως το 1997.

Πίνακας 6

Σύνολο της απασχόλησης στο γεωργικό τομέα ως αναλογούν μερίδιο του συνόλου του πληθυσμού που είναι σε ηλικία εργασίας (15 και 64 ετών)

>ΘΕΣΗ ΠΙΝΑΚΑ>

63. Οι διοικητικές και χρηματοοικονομικές δυσχέρειες που αντιμετώπιζαν οι νέοι κατά την ανάληψη των γεωργικών εκμεταλλεύσεων επιδεινώνονται σε συνδυασμό με σημαντικά κοινωνικά και διαρθρωτικά προβλήματα. Η αγορά ή η μίσθωση γόνιμης γης, οι τεχνικές βελτιώσεις και οι επενδύσεις για εξειδίκευση της δραστηριότητας καθώς και η αγορά ποσοστώσεων παραγωγής προκειμένου να καταστεί η γεωργική εκμετάλλευση πιο ανταγωνιστική, απαιτούν μεγάλες δαπάνες. Σε ορισμένες αγροτικές περιφέρειες, η έλλειψη ουσιαστικών κοινωνικών υπηρεσιών (υγεία, εκπαίδευση, ψυχαγωγία, μεταφορές κ.λπ.) προκαλεί μείωση του πληθυσμού. Επιπλέον, οι δύσκολες συνθήκες εργασίας και το αβέβαιο εισόδημα καθιστούν τα γεωργικά επαγγέλματα λιγότερο ελκυστικά για τους νέους.

64. Η Ευρωπαϊκή Ένωση θέσπισε ορισμένα μέτρα προοριζόμενα, ιδίως, για την παροχή βοήθειας σε νέους γεωργούς. Τα σημαντικότερα είναι εκείνα που χρηματοδοτούνται στο πλαίσιο του στόχου αριθ. 5 α) (βελτίωση των γεωργικών διαρθρώσεων), στόχος του οποίου είναι η παροχή βοήθειας στους γεωργούς κατά την ανάληψη γεωργικής εκμετάλλευσης. Ο κανονισμός (ΕΟΚ) αριθ. 950/97 του Συμβουλίου [με τον οποίο τροποποιήθηκε ο κανονισμός (ΕΟΚ) αριθ. 2328/91] προβλέπει την παροχή βοήθειας για την εγκατάσταση νέων γεωργών (ηλικίας κάτω των 40 ετών) μέσω συστήματος ενίσχυσης στις επενδύσεις σε γεωργικές εκμεταλλεύσεις, το οποίο περιλαμβάνει: ενισχύσεις στις επενδύσεις με τη μορφή επιδότησης σε κεφάλαιο ή επιδοτήσεων επιτοκίου (άρθρο 7), ενίσχυση εγκατάστασης με τη μορφή επιδότησης σε κεφάλαιο (άρθρο 10) και συμπληρωματική ενίσχυση στις επενδύσεις (άρθρο 11). Οι διατάξεις αυτές έχουν ως στόχο τη βελτίωση της βιωσιμότητας των επιμέρους γεωργικών εκμεταλλεύσεων και προορίζονται για τους ήδη υφιστάμενους κατόχους γεωργικών εκμεταλλεύσεων καθώς και για νέους γεωργούς που αρχίζουν να ασκούν τη δραστηριότητά τους στο γεωργικό τομέα για πρώτη φορά. Το 1997, ο αριθμός των νέων γεωργών ηλικίας κάτω των 35 ετών ανερχόταν σε 521810 άτομα(19). Η συνολική ενίσχυση που χορηγήθηκε στο πλαίσιο των άρθρων 10 και 11 ανήλθε, σύμφωνα με τα στοιχεία της Επιτροπής, σε 956,8 εκατ. ECU για την περίοδο 1994 - 1997. 25000 περίπου νέοι γεωργοί επωφελούνται κάθε χρόνο από αυτό το χρηματοδοτικό μέσο. Προκειμένου οι γεωργοί να τύχουν των ενισχύσεων στις επενδύσεις, απαιτείται να προσκομίζουν και να διαθέτουν εγκεκριμένο σχέδιο βελτίωσης υλικού (ΣΒΥ), (βλέπε πίνακα 8).

Πίνακας 7

Κανονισμός (ΕΚ) αριθ. 950/97 - Ενισχύσεις για την εγκατάσταση νέων γεωργών (άρθρο 10) - Συμπληρωματικές ενισχύσεις για τις επενδύσεις των νέων γεωργών (άρθρο 11)

>ΘΕΣΗ ΠΙΝΑΚΑ>

Πίνακας 8

Οικονομική ενίσχυση για την εγκατάσταση νέων γεωργών στην Ευρωπαϊκή Ένωση

>ΘΕΣΗ ΠΙΝΑΚΑ>

65. Στο πλαίσιο του χρηματοδοτικού αυτού μέσου πρέπει να τηρούνται οι αρχές της μεταρρύθμισης της ΚΓΠ, συγκεκριμένα ο εξορθολογισμός των γεωργικών διαρθρώσεων και η αποφυγή των πλεονασμάτων.

Ο έλεγχος του Συνεδρίου

66. Στο παρόν κεφάλαιο εξετάζονται τα μέτρα που έλαβε η Επιτροπή, σε συντονισμό με τα κράτη μέλη, για την εξασφάλιση της αποτελεσματικής διαχείρισης των πόρων του ΕΓΤΠΕ-Προσανατολισμός για την παροχή βοήθειας στους νέους γεωργούς στην προσπάθειά τους να καταστήσουν την ενασχόλησή τους με τη γεωργία κύρια οικονομική τους δραστηριότητα. Στο πλαίσιο του ελέγχου εξετάστηκαν τόσο η πλευρά της χρηστής οικονομικής διαχείρισης όσο και της νομιμότητας/κανονικότητας.

67. Ο έλεγχος διενεργήθηκε στην Επιτροπή (ΓΔ VI) και σε πέντε κράτη μέλη (Γερμανία, Ισπανία, Γαλλία, Ιρλανδία και Ιταλία). Ο έλεγχος εστιάστηκε στις περιφέρειες του στόχου αριθ. 1 και βασίστηκε στην εξέταση αντιπροσωπευτικού δείγματος τελικών δικαιούχων.

Εφαρμογή των άρθρων 10, 11 και 26 έως 28 του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 950/97 του Συμβουλίου

68. Οι εθνικές διοικητικές αρχές εξέδωσαν κατευθυντήριες οδηγίες για την εκτέλεση του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 950/97. Στον πίνακα 8 παρουσιάζονται οι διάφορες δυνατότητες επιλογής, καθώς και τα μέγιστα ποσά που μπορούν να λάβουν οι επιλέξιμοι δικαιούχοι όταν υποβάλλουν αίτηση για τη χορήγηση ενίσχυσης εγκατάστασης. Το επίπεδο της συνδρομής κυμαίνεται ακόμη και μεταξύ των διαφόρων περιφερειών εντός του ιδίου κράτους μέλους.

69. Μεταξύ των ετών 1994 - 1997, σε όλα τα κράτη μέλη εφαρμόστηκε το καθεστώς ενίσχυσης στο πλαίσιο του άρθρου 10, εκτός από το Ηνωμένο Βασίλειο και τις Κάτω Χώρες. Κατά το τέλος του 1997, ο συνολικός αριθμός των δικαιούχων δυνάμει του άρθρου 10 ανερχόταν σε 87281 (βλέπε πίνακα 7, υποσημείωση αριθ. 4). Στην Ελλάδα, την Ισπανία, την Ιρλανδία, την Πορτογαλία και, ιδίως, στη Γαλλία σημειώνεται αυξητική τάση, η τάση όμως είναι αρνητική στη Γερμανία και την Αυστρία. Η Γαλλία διαθέτει το μεγαλύτερο αριθμό νέων γεωργών που λαμβάνουν βοήθεια (37 %), ακολουθούμενη από την Ισπανία (18,4 %) και τη Γερμανία (12,7 %), ενώ η Ιταλία διαθέτει μόλις 4,6 %. Κατά την ίδια περίοδο, στο πλαίσιο του άρθρου 11, χορηγήθηκε ενίσχυση σε 34259 νέους γεωργούς. Οι περισσότεροι βρίσκονταν στην Ισπανία (20,6 %), στη Γαλλία (30 %) και στην Πορτογαλία (11,8 %) (βλέπε πίνακα 7).

70. Σημειώνεται κάποια προτίμηση μάλλον για τις άμεσες ενισχύσεις παρά για τις επιδοτήσεις επιτοκίου των δανείων. Ένας από τους λόγους που προβάλλεται είναι ότι οι άμεσες ενισχύσεις δεν συνεπάγονται τις περίπλοκες και χρονοβόρες διοικητικές διαδικασίες και τους ελέγχους που συνεπάγονται οι επιδοτήσεις επιτοκίων.

71. Εντούτοις, το Συνέδριο διατύπωσε επανειλημμένα την παρατήρηση, για τελευταία φορά στην ετήσια έκθεσή του για το οικονομικό έτος 1997 (σημείο 3.21), ότι, κατά γενικό κανόνα, στο πλαίσιο των διαρθρωτικών ενισχύσεων, θα έπρεπε να προσδίδεται στα δάνεια ο κατάλληλος ρόλος και να συντονίζονται με τις επιχορηγήσεις. Στο πλαίσιο αυτό, με την αυστηρή εφαρμογή του άρθρου 5, παράγραφος 1, στοιχείο γ) του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 950/97 θα ενισχυθεί περισσότερο η αποτελεσματικότητα και ο συντονισμός μεταξύ δανείων και επιχορηγήσεων ως μέσων υποστήριξης των νέων γεωργών [στο πλαίσιο του άρθρου 11 του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 950/97].

Ορισμός της ημερομηνίας "εγκατάστασης"

72. Σύμφωνα με το άρθρο 10, παράγραφος 1, στοιχείο γ) του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 950/97: "Τα κράτη μέλη μπορούν να χορηγούν ενισχύσεις κατά την πρώτη εγκατάσταση στους νέους γεωργούς που δεν έχουν φθάσει την ηλικία των 40 ετών, εφόσον οι επαγγελματικές ικανότητες του νέου γεωργού πληρούν ένα επαρκές επίπεδο κατά τη στιγμή της εγκατάστασης ή το αργότερο δύο χρόνια μετά την εγκατάσταση". Εντούτοις, η περιφερειακή εγκύκλιος εφαρμογής στη Σικελία (που εγκρίθηκε από την Επιτροπή) όριζε ότι για να είναι ο κάτοχος γεωργικής εκμετάλλευσης επιλέξιμος για τη συνδρομή του ΕΓΤΠΕ-Προσανατολισμός, θα πρέπει να έχει αποκτήσει τα επαγγελματικά προσόντα το αργότερο δύο χρόνια μετά την κοινοποίηση από τις περιφερειακές αρχές της χορήγησης της ενίσχυσης. Εφόσον η κοινοποίηση της απόφασης για την ενίσχυση από τις περιφερειακές αρχές στο δικαιούχο σημείωσε καθυστέρηση, που έφθανε μέχρι και δύο χρόνια, οι δικαιούχοι ολοκλήρωσαν την επαγγελματική τους κατάρτιση μετά τη λήξη της προθεσμίας, τρεις δε από τους έξι δικαιούχους που ελέγχθηκαν στη Σικελία θα έπρεπε να μην είχαν θεωρηθεί ως επιλέξιμοι (τα επαγγελματικά προσόντα είχαν αποκτηθεί μετά την παρέλευση της κανονιστικής προθεσμίας των δυο ετών από την ημερομηνία εγκατάστασης), και ένας διότι δεν είχε αποκτήσει τα αναγκαία προσόντα.

73. Οι περιφερειακές αρχές στην Ανδαλουσία, είχαν ερμηνεύσει την έννοια της πρώτης εγκατάστασης ως την ημερομηνία της απόφασης για τη χορήγηση της ενίσχυσης. Η ερμηνεία αυτή δεν είναι σύμφωνη με τις εθνικές κατευθυντήριες οδηγίες που θέσπισε το Υπουργείο Γεωργίας. Επιπλέον, καθίσταται δυσκολότερη η εξακρίβωση της ημερομηνίας έναρξης για την επαγγελματική κατάρτιση.

Οι επιχορηγήσεις με τη μορφή επιδοτήσεων επιτοκίων δεν είναι ανιχνεύσιμες

74. Τα άρθρα 10 και 11 του κανονισμού επιτρέπουν, υπό ορισμένους όρους, στους δικαιούχους των ενισχύσεων για νέους γεωργούς, να συνδυάζουν εφάπαξ πριμοδότηση και επιδότηση επιτοκίου για συναπτόμενα δάνεια. Τα κράτη μέλη που κάνουν χρήση αυτής της ευχέρειας, υποβάλλουν κάθε χρόνο αίτηση απόδοσης στο ΕΓΤΠΕ-Προσανατολισμός, του αναλογούντος ισοδυνάμου της επιδότησης επιτοκίων που προκύπτει.

75. Κατ' αυτόν τον τρόπο στη Γαλλία, οι εγκεκριμένες τράπεζες υποβάλλουν στις αρμόδιες γαλλικές αρχές διαχείρισης λογαριασμούς όπου χρεώνονται οι επιδοτήσεις επιτοκίων. Εντούτοις, η απόδοση των εξόδων στις γαλλικές αρχές πραγματοποιείται από τον προϋπολογισμό του ΕΓΤΠΕ, όχι βάσει των δαπανών στις οποίες υποβλήθηκαν (που δηλώθηκαν από τις τράπεζες) όπως ορίζει το άρθρο 21 του κανονισμού (ΕΟΚ) αριθ. 2082/93(20), αλλά βάσει ανεξάρτητου μαθηματικού υπολογισμού που πραγματοποιούν οι ίδιες οι αρχές (DDA)(21). Το ίδιο συμβαίνει όσον αφορά τα δάνεια που χορηγούνται βάσει του άρθρου 7 του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 950/97, το οποίο δεν αφορά τους νέους γεωργούς.

Συστήματα εσωτερικού ελέγχου

Δυσχέρειες σχεδιασμού, καθυστερήσεις και ανεπάρκειες του εσωτερικού ελέγχου

76. Η καθυστερημένη έγκριση από την Επιτροπή, στις 28 Σεπτεμβρίου 1995, των επιχειρησιακών προγραμμάτων οδήγησε σε βραδυπορία κατά την εφαρμογή των μέτρων που κάλυπταν. Στη Σικελία, η εφαρμογή για το 1995 των μέτρων που κάλυπταν νέους γεωργούς (άρθρα 10, 11 και 28) ανήλθε στο 1,3 % των συνολικών δαπανών, αντί του 50 % που ήταν ο αρχικός στόχος.

77. Στην Ισπανία, το Συνέδριο, κατά τον έλεγχο που αφορούσε τις διαδικασίες πιστοποίησης των δαπανών μεταξύ του περιφερειακού, του εθνικού και του κοινοτικού επιπέδου, διαπίστωσε σφάλματα στις δηλώσεις που είχαν υποβληθεί το 1997 από τις εθνικές αρχές, τα οποία αφορούσαν την εφαρμογή των άρθρων 10 και 11 του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 950/97 για την Ανδαλουσία.

Αξιολογήσεις

78. Στην Ισπανία, προβλεπόταν να πραγματοποιηθεί, από το κράτος μέλος, αξιολόγηση της εφαρμογής του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 950/97 κατά το έτος 1999. Στο πλαίσιο ορισμένων συμπερασμάτων σχετικά με την ενδιάμεση αξιολόγηση του ΕΠ στο σύνολό του, καταδεικνύεται η έλλειψη ομοιογενών δεικτών και αναφέρεται ότι η αποτελεσματικότητα του ΕΠ υπολογίζεται μόνο βάσει του βαθμού της χρηματοοικονομικής εκτέλεσης και όχι βάσει του πραγματικού αποτελέσματος των ενεργειών.

79. Στην Ιταλία, τον Αύγουστο του 1998, καταρτίστηκε έκθεση αξιολόγησης που αφορούσε την εφαρμογή του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 950/97 μόνο για τις περιφέρειες της Ιταλίας που δεν ενέπιπταν στο στόχο αριθ. 1. Στην Ιρλανδία, σε μελέτη αξιολόγησης για την περίοδο 1994 - 1996, που δημοσιεύθηκε το Φεβρουάριο του 1997(22), αναφερόταν ότι το καθεστώς της ενίσχυσης για πρώτη εγκατάσταση δεν συνέβαλε σημαντικά στην πρόωρη μεταβίβαση γεωργικών εκμεταλλεύσεων σε νέους γεωργούς. Καταλήγει στο συμπέρασμα ότι μολονότι ο κύριος στόχος του καθεστώτος είναι η προώθηση της εισόδου νέων ατόμων στη γεωργική δραστηριότητα, είναι πολύ δύσκολο να εξευρεθεί οποιαδήποτε πραγματική επίδραση που να έχει προστεθεί από το καθεστώς.

Μέρος III Συμπεράσματα

80. Το Συνέδριο, στην ετήσια έκθεσή του για το οικονομικό έτος 1995 (EE C 340 της 12.11.1996, κεφάλαιο 6, σημείο 6.135) διατύπωσε ήδη την παρατήρηση ότι οι πόροι που προορίζονταν για την ευρωπαϊκή κοινωνική πολιτική σχεδιάστηκαν και χρησιμοποιήθηκαν έτσι ώστε να μην αποτελεί ακριβή στόχο τους η επίτευξη του πρωταρχικού καθήκοντος της καταπολέμησης της ανεργίας και ζητούσε την επανεκτίμηση σε βάθος των μεθόδων που εφαρμόζουν η Επιτροπή και τα κράτη μέλη για τον καθορισμό των στόχων και τη χορήγηση της βοήθειας. Με τους ελέγχους που διενεργήθηκαν το 1998 αποκαλύφθηκε ότι, στο πλαίσιο της εφαρμογής του Ευρωπαϊκού Κοινωνικού Ταμείου, εξακολουθούν να υπάρχουν σημαντικά προβλήματα. Η επίδραση που ασκεί το ΕΚΤ στην καταπολέμηση της ανεργίας των νέων, η οποία υπολογίζεται ότι αντιστοιχεί στο 40 % των δαπανών του ΕΚΤ, δεν είναι γνωστή. Είναι αναγκαίο τόσο η Επιτροπή όσο και τα κράτη μέλη να εξακολουθήσουν να προβαίνουν σε βελτιώσεις όσον αφορά τον προσανατολισμό της χρηματοδότησης, τον καθορισμό σαφών στόχων, την εξασφάλιση αξιόπιστων στοιχείων και την ενσωμάτωση των διαφόρων ειδών χρηματοδοτικών προσπαθειών. Οι βελτιώσεις του είδους αυτού θα δώσουν στα διαρθρωτικά ταμεία τη δυνατότητα να κατορθώσουν να ασκούν καλύτερη επίδραση.

81. Στην ουσία, η επίδραση που άσκησε η ενδιάμεση αξιολόγηση στην εφαρμογή της πολιτικής κατά την τρέχουσα περίοδο προγραμματισμού (1994 - 1999) ήταν μηδαμινή. Η διαδικασία αξιολόγησης, η οποία τώρα θα πρέπει να περιλαμβάνει τελικές αξιολογήσεις των μέτρων, πρέπει να εφαρμόζεται με μεγαλύτερη αποτελεσματικότητα από την Επιτροπή και τα κράτη μέλη, εάν στόχος της είναι να ασκήσει επίδραση στην πολιτική κατά την επόμενη περίοδο προγραμματισμού.

82. Από τις διαπιστώσεις του ελέγχου σχετικά με τη χρηματοδότηση του ΕΚΤ προκύπτει ότι απαιτείται να καταβληθούν μεγαλύτερες προσπάθειες προκειμένου να επέλθουν σημαντικές βελτιώσεις στην εφαρμογή των ενεργειών του ΕΚΤ για τους νέους από τα κράτη μέλη. Αυτό σημαίνει, κυρίως, βελτιώσεις στις διαδικασίες επιλογής και παρακολούθησης των σχεδίων, εξάλειψη προβλημάτων που συνδέονται με τη χρηματοδότηση των πολυετών μαθημάτων και με την ακαταλληλότητα ορισμένων από τους εθνικούς κανόνες που ασκούν επίδραση στα σχέδια του ΕΚΤ, ορθή εφαρμογή των ορισμών "τελικός δικαιούχος" και "πραγματοποιηθείσα δαπάνη" και βελτίωση του ελέγχου των γενικών εξόδων, το επίπεδο των οποίων είναι συχνά υψηλό. Τόσο η Επιτροπή όσο και τα κράτη μέλη είναι αναγκαίο να αναζητήσουν τρόπους με τους οποίους θα διασφαλίζουν ότι το επίπεδο των γενικών εξόδων που δηλώνουν οι διαχειριστές των σχεδίων είναι αιτιολογημένο.

83. Το Συνέδριο, στην ετήσια έκθεσή του για το οικονομικό έτος 1995 (EE C 340 της 12.11.1996, κεφάλαιο 6, σημείο 6.136) ανέφερε ότι δεν υπήρχαν αποτελεσματικές κυρώσεις κατά των κρατών μελών που δεν τηρούσαν τους όρους για να τύχουν της κοινοτικής επιχορήγησης και ότι το σύστημα για την ανάκτηση των αχρεωστήτως καταβληθέντων ποσών έπρεπε να βελτιωθεί. Έκτοτε η Επιτροπή έχει προβεί σε ορισμένες βελτιώσεις στον τομέα του δημοσιονομικού ελέγχου, το θέμα όμως της επιβολής κυρώσεων εξακολουθεί να παραμένει ανεπίλυτο.

84. Είναι αναγκαίο να επέλθουν βελτιώσεις στα θέματα της συνέργειας και του συντονισμού των πολυταμειακών παρεμβάσεων για την επόμενη περίοδο προγραμματισμού. Πρέπει να καταβληθούν προσπάθειες απλούστευσης των διοικητικών δομών και διαδικασιών, τόσο στην Επιτροπή όσο και στα κράτη μέλη. Οι διαχειριστικές δομές πρέπει να εξασφαλίζουν αποτελεσματικό συντονισμό μεταξύ και εντός των διαρθρωτικών ταμείων, καθώς και με την Ευρωπαϊκή Τράπεζα Επενδύσεων. Οι βελτιώσεις του είδους αυτού απαιτούνται προκειμένου να επιτευχθεί μια βελτιωμένη, συντονισμένη και ολοκληρωμένη στρατηγική παρέμβασης στο πλαίσιο των διαρθρωτικών ταμείων. Επί του παρόντος, όσον αφορά τις διαρθρωτικές παρεμβάσεις, αποτελεί κανόνα ο χωριστός σχεδιασμός τους από κάθε υπουργείο.

85. Στο είδος της χρηματοδότησης (επιχορηγήσεις, δάνεια ή επιδοτήσεις επιτοκίου), δόθηκε μόνον στοιχειώδης προσοχή και σε μεμονωμένες περιπτώσεις. Η παράδοση της χρησιμοποίησης επιχορηγήσεων, η οποία υφίστατο αφότου άρχισε η εφαρμογή των διαρθρωτικών ταμείων, έχει εδραιωθεί. Δεν λαμβάνονται υπόψη οι μεταβολές στους βασικούς όρους που, εν τω μεταξύ, είναι δυνατό να έχουν επέλθει.

86. Η εφαρμογή της ΚΠ "Απασχόληση - Youthstart" εμφάνισε ορισμένες αδυναμίες. Η έλλειψη στοιχείων σχετικά με τα σχέδια και οι ανεπάρκειες στο πλαίσιο της διαχείρισης από τα κράτη μέλη και την Επιτροπή, συμπεριλαμβανομένης της σύμβασης τεχνικής βοήθειας, μείωσαν την αποτελεσματικότητα της πρωτοβουλίας. Η Επιτροπή θα πρέπει να ασκεί πιο ενεργό ρόλο στο πλαίσιο του συντονισμού.

87. Η συνθήκη(23) ορίζει, μεταξύ άλλων, ότι, κατά την εκπόνηση της κοινής γεωργικής πολιτικής, λαμβάνεται υπόψη ο ιδιαίτερος χαρακτήρας που απορρέει από την κοινωνική δομή της γεωργίας. Το Συνέδριο δεν μπόρεσε να διαπιστώσει την ύπαρξη συνολικού σχεδίου ή στρατηγικής όσον αφορά τη χρηματοδοτική προσπάθεια που καταβάλλεται από το ΕΚΤ και το ΕΓΤΠΕ-Προσανατολισμός υπέρ των νέων γεωργών. Η πιθανή επίδρασή της από το 1994 και μετά παραμένει άγνωστη.

Η παρούσα έκθεση εγκρίθηκε από το Ελεγκτικό Συνέδριο στο Λουξεμβούργο, κατά τη συνεδρίασή του της 26ης και 27ης Ιανουαρίου 2000.

Για το Ελεγκτικό Συνέδριο

Jan O. Karlsson

Πρόεδρος

(1) α) Παροχή συμβουλών για τον εντοπισμό πιθανών τομέων απασχόλησης και τον καθορισμό σχεδίου για την επίτευξή τους.

β) Καθοδήγηση στο πλαίσιο της παροχής βοήθειας για την πραγματοποίηση του σχεδίου, συμπεριλαμβανομένων των γλωσσικών ικανοτήτων και των τεχνικών συνέντευξης.

γ) Περαιτέρω εκπαίδευση, κατάρτιση ή απασχόληση, εάν είναι αναγκαίο, με επιχορήγηση.

(2) Eurostat, βάση δεδομένων New Cronos.

(3) Πρέπει να επισημανθεί ότι η ηλικία στην οποία λήγει η υποχρεωτική σχολική φοίτηση ποικίλλει από κράτος μέλος σε κράτος μέλος.

(4) Σύμφωνα με το άρθρο 128 της συνθήκης ΕΚ (πρώην άρθρο 109 Π), το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο "εξετάζει κατ' έτος την κατάσταση της απασχόλησης στην Κοινότητα και εκδίδει σχετικά συμπεράσματα, βάσει κοινής ετήσιας έκθεσης του Συμβουλίου και της Επιτροπής". Το Συμβούλιο καθορίζει κάθε χρόνο κατευθυντήριες γραμμές, βάσει πρότασης της Επιτροπής και μετά από διαβούλευση με το Κοινοβούλιο και την Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή. Αυτές οι κατευθυντήριες γραμμές πρέπει να λαμβάνονται υπόψη από τα κράτη μέλη στο πλαίσιο των πολιτικών που εφαρμόζουν σχετικά με την απασχόληση (π.χ. στα Εθνικά Σχέδια Δράσης για την απασχόληση).)

(5) Η πρώτη κατευθυντήρια γραμμή αφορά την "Αντιμετώπιση της ανεργίας των νέων". Προορισμός της είναι τα κράτη μέλη να αναπτύξουν προληπτικές στρατηγικές και στρατηγικές με επίκεντρο την ικανότητα επαγγελματικής ένταξης. Τα κράτη μέλη θα μεριμνήσουν ώστε σε κάθε άνεργο νέο να προσφέρεται ένα νέο ξεκίνημα πριν συμπληρώσει έξι μήνες ανεργίας, με τη μορφή κατάρτισης, μετειδίκευσης, επαγγελματικής πείρας, απασχόλησης ή άλλου μέτρου ικανού να ευνοήσει την επαγγελματική του ένταξη. Η κατευθυντήρια γραμμή 4 "Ενθάρρυνση μιας προσέγγισης εταιρικής σχέσης", ενθαρρύνει τους κοινωνικούς εταίρους να συνάπτουν, το συντομότερο δυνατό, συμφωνίες με σκοπό να αυξάνονται οι δυνατότητες κατάρτισης, απόκτησης επαγγελματικής πείρας, πρακτικής εξάσκησης ή άλλων μέτρων ικανών να διευκολύνουν την επαγγελματική ένταξη. Τα κράτη μέλη και οι κοινωνικοί εταίροι θα επιδιώξουν να αναπτύξουν δυνατότητες για την δια βίου μάθηση. Η κατευθυντήρια γραμμή 6 αφορά την "Διευκόλυνση της μετάβασης από το σχολικό στάδιο στην εργασία". Δεδομένου ότι οι προοπτικές απασχόλησης είναι περιορισμένες για τους νέους που εγκαταλείπουν πρόωρα το σχολικό σύστημα, χωρίς να έχουν αποκτήσει τις αναγκαίες ικανότητες πρόσβασης στην αγορά εργασίας, τα κράτη μέλη θα βελτιώσουν την ποιότητα των σχολικών τους συστημάτων, προκειμένου να μειωθεί ουσιαστικά ο αριθμός των νέων που εγκαταλείπουν πρόωρα το σχολικό σύστημα. Η κατευθυντήρια γραμμή 7 "Παροχή βοήθειας στους νέους ώστε να αποκτήσουν ουσιαστικά προσόντα" πρέπει να εξασφαλίζει ότι οι νέοι διαθέτουν μεγαλύτερη ικανότητα προσαρμογής στις τεχνολογικές και οικονομικές μεταβολές, με προσόντα που να ανταποκρίνονται στην αγορά εργασίας, εφαρμόζοντας ή αναπτύσσοντας συστήματα μαθητείας.

(6) EE L 193 της 31.7.1993.

(7) Γερμανία, Ιταλία, Ηνωμένο Βασίλειο και, σε ορισμένο βαθμό, Γαλλία.

(8) Ευρωπαϊκή Επιτροπή (ΓΔ V). Συμπεράσματα από τις ενδιάμεσες αξιολογήσεις για το ΕΚΤ, 1998.

(9) Βλέπε ιδίως κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 2082/93 του Συμβουλίου (EE L 193 της 31.7.1993).

(10) Μολονότι η Ιταλία παρέχει, για παράδειγμα, νέα χρηματοδότηση μέσω του "fondo di rotazione".

(11) Ειδική έκθεση αριθ. 22/98 σχετικά με τη διαχείριση από την Επιτροπή της εφαρμογής των μέτρων για την προώθηση της ισότητας των ευκαιριών μεταξύ ανδρών και γυναικών (EE C 393 της 16.12.1998, σημεία 23 και 24).

(12) Άρθρο 2, παράγραφος 1 τελευταία πρόταση του κανονισμού ΕΚΤ [κανονισμός (ΕΟΚ) αριθ. 2084/93 του Συμβουλίου], και δελτίο επιλεξιμότητας αριθ. 5, παράρτημα των αποφάσεων της Επιτροπής (EE L 146 της 5.6.1997, σ. 31).

(13) Το Συνέδριο, στην ετήσια έκθεσή του για το οικονομικό έτος 1996 εξέτασε την εφαρμογή της κοινοτικής πρωτοβουλίας ADAPT και στην ετήσια έκθεση για το οικονομικό έτος 1997, την εφαρμογή της κοινοτικής πρωτοβουλίας "Απασχόληση-NOW".

(14) Ανακοίνωση της Επιτροπής, της 15ης Ιουνίου 1994 (EE C 180 της 1.7.1994, σ. 10). Τα άλλα τρία σκέλη είναι τα εξής NOW [New Opportunities for Women (Νέες ευκαιρίες για τις γυναίκες)], Horizon (για μειονεκτούντα άτομα) και INTEGRA (Πρόσφυγες).

(15) EE C 200 της 10.7.1996.

(16) Όνομα και διεύθυνση των διαχειριστών σχεδίου· περιγραφή του σχεδίου· ταξινόμηση κατά διαχειριστή σχεδίου των σχεδίων που εμπίπτουν σε ορισμένες κατηγορίες· διάρκεια του σχεδίου.

(17) Πρόσφατα: ειδική έκθεση αριθ. 22/98 σχετικά με τη διαχείριση από την Επιτροπή της εφαρμογής των μέτρων για την προώθηση της ισότητας των ευκαιριών μεταξύ ανδρών και γυναικών (EE C 393 της 16.12.1998, σημείο 37).

(18) Στοιχεία Eurostat New Cronos: 1999.

(19) Στοιχεία Eurostat New Cronos: 1999.

(20) Κανονισμός (ΕΟΚ) αριθ. 2082/93 του Συμβουλίου (EE L 193 της 31.7.1993).

(21) Direction Départementale de l'Agriculture.

(22) Sharon Murphy, Analysis and Evaluation Unit: Evaluation of the scheme of Installation Aid for Young Farmers, (Μονάδα ανάλυσης και αξιολόγησης: αξιολόγηση του καθεστώτος ενίσχυσης για την εγκατάσταση νέων γεωργών) Φεβρουάριος 1997.

(23) Το άρθρο 33 της συνθήκης ΕΚ (πρώην άρθρο 39) ορίζει ότι: "Κατά την εκπόνηση της κοινής γεωργικής πολιτικής και των ειδικών μεθόδων που συνεπάγεται η εφαρμογή της, λαμβάνεται υπόψη: α) ο ιδιαίτερος χαρακτήρας της γεωργικής δραστηριότητας, που απορρέει από την κοινωνική δομή της γεωργίας και τις διαρθρωτικές και φυσικές ανισότητες μεταξύ των διαφόρων γεωργικών περιοχών".

Απάντησεις της Επιτροπής

Γενικη εισαγωγη

Συνοπτική παρουσίαση των παρατηρήσεων που συνεπήχθη ο έλεγχος

3. Το ΕΚΤ συγχρηματοδοτεί - βάσει του στόχου αριθ. 3 στο σύνολο της Κοινότητας - ενέργειες που αποσκοπούν στο να διευκολύνουν την επαγγελματική ένταξη των νέων που ζητούν εργασία και βάσει του στόχου αριθ. 1 - στις σχετικές περιφέρειες - ενέργειες που εμπίπτουν στα εθνικά συστήματα δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης ή αντίστοιχης βαθμίδας και τριτοβάθμιας εκπαίδευσης, οι οποίες έχουν καταφανή σχέση με την αγορά εργασίας.

Σεβόμενη την αρχή της επικουρικότητας, η κοινοτική νομοθεσία δεν ορίζει την ηλικιακή ομάδα που αφορούν τα μέτρα υπέρ των νέων. Αυτή η ομάδα εμπίπτει στην αρμοδιότητα των κρατών μελών, τα οποία είναι καλύτερα σε θέση να την ορίσουν βάσει των χαρακτηριστικών της απασχόλησης σε κάθε ευρωπαϊκή περιφέρεια.

5. Η Επιτροπή γνωρίζει ότι υπάρχει ενδεχόμενος κίνδυνος για διπλή δήλωση δαπανών από διαχειριστή σχεδίου ο οποίος επωφελείται από συγχρηματοδότηση βάσει πολλών στόχων. Ο έλεγχος αυτών των διαχειριστών πρέπει λοιπόν να αφορά όλες τις χρηματοδοτήσεις από τις οποίες επωφελήθηκε για μια ορισμένη περίοδο.

6. Σε θέματα περάτωσης του πρώτου κοινοτικού πλαισίου στήριξης (ΚΠΣ 1), οι περιπτώσεις των προγραμμάτων του στόχου αριθ. 3 που δεν έχουν ακόμα ολοκληρωθεί είναι περιορισμένες και εξηγούνται κυρίως από τις δικαστικές διαδικασίες που έχουν κινηθεί για ορισμένα σχέδια, εμποδίζοντας έτσι την περάτωση του προγράμματος προτού αποφανθούν τα αρμόδια δικαστήρια.

Η Επιτροπή ενδεχομένως θα λάβει τα αναγκαία διορθωτικά μέτρα για τις περιπτώσεις που αναφέρει το Ελεγκτικό Συνέδριο.

Η Επιτροπή εκτιμά ότι η εισαγωγή του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 2064/97 περί του ελέγχου των διαρθρωτικών ταμείων από τα κράτη μέλη, είχε ήδη θετικές συνέπειες για την ανάπτυξη εθνικών δραστηριοτήτων ελέγχου.

Η Επιτροπή συμφωνεί σχετικά με την ανάγκη για γενική βελτίωση των διαδικασιών επιλογής και παρακολούθησης των σχεδίων.

7. Στα περισσότερα κράτη μέλη η προκαταρκτική αξιολόγηση των σχεδίων του πρώτου σταδίου ολοκληρώθηκε όταν ξεκίνησαν οι προσκλήσεις για υποβολή προσφορών για τα σχέδια του δεύτερου σταδίου. Αυτό το μέσο έδωσε τη δυνατότητα στα κράτη μέλη και στην Επιτροπή να αντιμετωπίσει ορισμένες δυσκολίες που είχαν προκύψει στη διάρκεια του πρώτου σταδίου, δηλαδή πριν από την επιλογή των σχεδίων κατά το δεύτερο γύρο.

Η Επιτροπή επεξεργάζεται έγγραφο όπου αναλύονται τα στρατηγικά αποτελέσματα των κοινοτικών πρωτοβουλιών ADAPT και EMPLOYMENT. Αυτό το έγγραφο θα αποτελέσει σημείο αναφοράς για τα κράτη μέλη όταν διαμορφώνουν τα σχέδιά τους για τη νέα πρωτοβουλία EQUAL.

8. Η Επιτροπή θα λάβει υπόψη τις παρατηρήσεις του Ελεγκτικού Συνεδρίου σε αυτόν τον τομέα.

9. Η εξέταση των ειδικών κανόνων επιλεξιμότητας, όπως και ο συντονισμός της κοινοτικής πρωτοβουλίας, πρέπει να γίνει με την εφαρμογή των γενικών κοινοτικών και εθνικών κανόνων, ενώ τα προβλήματα ερμηνείας πρέπει να ρυθμιστούν στο πλαίσιο της εταιρικής σχέσης. Για τη νέα κοινοτική πρωτοβουλία EQUAL, τα ειδικά θέματα επιλεξιμότητας θα εξεταστούν από ομάδα αντιπροσώπων των κρατών μελών που εμψυχώνει η Επιτροπή.

Η διάδοση των ορθότερων πρακτικών της κοινοτικής πρωτοβουλίας Youthstart πραγματοποιείται σε επίπεδο σχεδίου, κρατών μελών και Κοινότητας. Για την επόμενη πρωτοβουλία EQUAL η Επιτροπή προβλέπει μια ακόμα πιο εστιασμένη στρατηγική διάδοσης.

Η αποτελεσματικότητα της διακρατικότητας αξιολογείται αυτή τη στιγμή σε όλη την Ευρωπαϊκή Ένωση, στο πλαίσιο διαδικασίας αξιολόγησης σε κοινοτικό επίπεδο που ξεκίνησε τον Ιούλιο του 1998 παράλληλα με την αξιολόγηση σε εθνικό επίπεδο.

10. Η Επιτροπή παρακολουθεί και ελέγχει τακτικά τις εργασίες του Γραφείου Τεχνικής Βοήθειας, πράγμα το οποίο της επιτρέπει να διατηρήσει την εμπειρία που αποκτήθηκε μέσω της τεχνικής βοήθειας. Εξάλλου, τα κράτη μέλη παραμένουν και αυτά θεματοφύλακες αυτής της εμπειρίας.

11. Η Επιτροπή τονίζει ότι τυχόν καθυστερήσεις στα προγράμματα μπορεί επίσης να οφείλονται στην καθυστερημένη διαβίβαση των προγραμμάτων από τα κράτη μέλη. Πρέπει να καταστεί σαφές ότι η ενίσχυση των νέων αγροτών αποτελεί μέρος αυτών των προγραμμάτων μόνον στις περιφέρειες των στόχων αριθ. 1 και 6. Έξω από τις περιφέρειες των στόχων αριθ. 1 και 6, η βοήθεια προς τους νέους αγρότες παρέχεται μέσω εθνικής ή περιφερειακής νομοθεσίας, η οποία πρέπει να κοινοποιηθεί στην Επιτροπή σε μορφή σχεδίου προς έγκριση. Το διάστημα στο οποίο δίνει η Επιτροπή την έγκρισή της σε αυτά τα νομοθετικά κείμενα συνήθως δεν υπερβαίνει τους έξι μήνες.

12. Ο γενικός στόχος του μέσου που εξέτασε το Ελεγκτικό Συνέδριο [κανονισμός (ΕΚ) αριθ. 950/97 για τη βελτίωση της αποτελεσματικότητας των γεωργικών διαρθρώσεων] είναι κατά πρώτο λόγο η προσαρμογή των γεωργικών δομών. Αυτό θα επιτευχθεί με σειρά διάφορων μέτρων, στα οποία περιλαμβάνονται μέτρα που απευθύνονται ειδικά στους νέους αγρότες. Η χορήγηση ενίσχυσης στους νέους αγρότες αποβλέπει σαφώς στο να διευκολύνει την εγκατάστασή τους και την επερχόμενη διαρθρωτική προσαρμογή του κτήματός τους. Σε γενικότερο επίπεδο ο αντίκτυπος τέτοιων μέτρων μπορεί να συνεισφέρει στη διατήρηση βιώσιμης γεωργικής κοινότητας, βοηθώντας έτσι την ανάπτυξη του κοινωνικού ιστού των αγροτικών περιοχών.

Ύστερα από την ενδιάμεση επανεξέταση, η Επιτροπή συνέταξε σειρά κατευθυντήριων γραμμών, συμπεριλαμβανομένων ομοιογενών φυσικών δεικτών και δεικτών σχετικά με τον αντίκτυπο, για την αξιολόγηση των μέτρων στο πλαίσιο του κανονισμού (ΕΚ) 950/97 έξω από τις περιοχές των στόχων αριθ. 1 και 6. Αυτές οι κατευθυντήριες γραμμές υποβλήθηκαν στα κράτη μέλη στις 24 Φεβρουαρίου 1999.

Μέρος I ΕΚΤ

Ύψος του προϋπολογισμού

20. Το άρθρο 1 του κανονισμού (ΕΟΚ) αριθ. 2081/93 ορίζει τις προτεραιότητες επέμβασης των ταμείων στις περιφέρειες του στόχου αριθ. 1. Άρα αυτός ο στόχος έχει σφαιρικό χαρακτήρα σύμφωνα με τη θέληση του κοινοτικού νομοθέτη, χωρίς ειδική αναφορά σε κατηγορίες ατόμων. Συνεπώς οι νέοι μπορούν να επωφεληθούν στις περιφέρειες του στόχου 1 από ενέργειες στο πλαίσιο μέτρων που είτε έχουν καθοριστεί ειδικά για αυτούς είτε είναι γενικότερα και ενσωματώνουν διάφορες ομάδες στόχους.

Η στρατηγική της ΕΕ για τους νέους ανέργους

Ανάλυση από την Επιτροπή των εθνικών σχεδίων δράσης (ΕΣΔ)

23. Η Επιτροπή συμμερίζεται την ανησυχία του Ελεγκτικού Συνεδρίου όσον αφορά τα ΕΣΔ για την απασχόληση που έχουν καταρτίσει τα κράτη μέλη. Τα εν λόγω σχέδια πρέπει να είναι αυστηρά και συγκεκριμένα, να αποδεικνύουν σαφώς τον τρόπο υλοποίησης των κατευθυντήριων γραμμών για την απασχόληση και μακροπρόθεσμα να παρέχουν αξιολόγηση του αντικτύπου. Η Επιτροπή συμμερίζεται επίσης την ανησυχία του Ελεγκτικού Συνεδρίου σχετικά με την ανάγκη για ποσοτική ανάλυση των στόχων όπου αυτό είναι δυνατόν και για τη χρήση προσυμφωνημένων δεικτών για την αξιολόγηση της προόδου προς τους συμφωνημένους στόχους.

Ωστόσο οι πρόσφατες αναλύσεις της Επιτροπής δείχνουν ότι, στο πλαίσιο πενταετούς στρατηγικής για την απασχόληση κατά την οποία τα ΕΣΔ ενημερώνονται κάθε χρόνο ώστε να αξιολογηθεί η πρόοδός τους και να ανταποκριθούν στις ετήσιες κατευθυντήριες γραμμές για την απασχόληση, επιτεύχθηκε σημαντική πρόοδος από τα κράτη μέλη στο από κοινού έργο τους με την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, τόσο στη συγκεκριμένη φύση των ΕΣΔ όσο και στους από κοινού συμφωνημένους δείκτες και στόχους. Η ανάλυση του Ελεγκτικού Συνεδρίου στις αρχές του 1998 εστιάζεται στην πρόοδο που είχε επιτευχθεί στο πολύ περιορισμένο διάστημα των τεσσάρων μηνών μόνον, περίοδο κατά την οποία τα κράτη μέλη είχαν δεσμευτεί να δράσουν. Το Ελεγκτικό Συνέδριο επίσης αναφέρεται πιθανώς μόνον στην ανακοίνωση της Επιτροπής του Μαΐου 1998(1), χωρίς καμία αναφορά στην κοινή έκθεση για την απασχόληση που εγκρίθηκε αργότερα το Νοέμβριο του 1998 και η οποία βασίζεται όχι μόνον στα ΕΣΔ αλλά και σε 15 εθνικές εκθέσεις εφαρμογής που υποβλήθηκαν τον Ιούλιο του 1998. Αυτή η δεύτερη ανάλυση απέδειξε ότι πολλά από τα προβλήματα που εντόπισε η Επιτροπή στην ανακοίνωσή της του Μαΐου 1998, είχαν ήδη διορθωθεί, συμπεριλαμβανομένης της στρατηγικής, η οποία έγινε πιο συγκεκριμένη από δημοσιονομική άποψη. Επιπλέον, ύστερα από την επικύρωση της συνθήκης του Άμστερνταμ, ο τίτλος για την απασχόληση μπορεί να εφαρμοστεί πλήρως (για παράδειγμα το Συμβούλιο ενέκρινε συστάσεις στα κράτη μέλη για πρώτη φορά το Νοέμβριο του 1999). Επίσης στο Ευρωπαϊκό Συμβούλιο στην Κολωνία τον Ιούνιο του 1999 επιτεύχθηκε συμφωνία για τους κοινούς δείκτες.

Εκτός από αυτά, πρέπει να σημειωθεί ότι τα περισσότερα από τα τρέχοντα προγράμματα των στόχων αριθ. 1 και 3 εγκρίθηκαν το 1993/1994 ενώ η διαδικασία του Λουξεμβούργου ξεκίνησε μόνον το Νοέμβριο του 1997. Αυτό σημαίνει ότι οι διασυνδέσεις μεταξύ των ΕΣΔ και του ΕΚΤ δεν είναι ακόμα τόσο στενές όσο θα επιθυμούσε η Επιτροπή. Στον επικείμενο γύρο διαπραγματεύσεων για τα νέα προγράμματα, η Επιτροπή θα βεβαιωθεί ότι αυτές οι διασυνδέσεις γίνονται σαφέστερα, όπως απαιτείται από τους νέους κανονισμούς περί των διαρθρωτικών ταμείων.

Έλεγχος του κύριου άξονα του ΕΚΤ

Ορισμός του νέου

24. Ελλείψει πιο συγκεκριμένων διατάξεων για την παρούσα περίοδο προγραμματισμού (1994 - 1999), ο καθορισμός περιοριστικών κανόνων σε νομοθετικό επίπεδο είναι αρμοδιότητα κάθε κράτους μέλους. Αυτοί οι κανόνες αντικατοπτρίζουν εξ ορισμού τις ανομοιογενείς οικονομικές και κοινωνικές καταστάσεις από χώρα σε χώρα. Ακόμα περισσότερο, μερικές φορές απαντώνται διαφορές ακόμα και σε εθνικό επίπεδο, όταν τα κράτη μέλη είναι οργανωμένα σε ομοσπονδιακή ή περιφερειακή βάση.

Αξιολόγηση της εφαρμογής

25. Το Ελεγκτικό Συνέδριο αναλύει δύο πτυχές όπου παρουσιάζονται δύο διαφορετικά χρονικά στάδια που δεν συνδέονται μεταξύ τους: τα επιχειρησιακά προγράμματα που εγκρίθηκαν το 1994 στο πλαίσιο του δεύτερου κοινοτικού πλαισίου στήριξης, αφενός, και τα εθνικά σχέδια δράσης για την απασχόληση (ΕΣΔ) που παρουσιάστηκαν το 1998 από τα κράτη μέλη ύστερα από το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο για την Απασχόληση στο Λουξεμβούργο το Νοέμβριο του 1997, αφετέρου. Συνεπώς οι αδυναμίες που εκτιμά το Ελεγκτικό Συνέδριο δεν μπορούν να επιβεβαιωθούν με βάση τα ΕΣΔ που εγκρίθηκαν πολύ αργότερα, σε διαφορετικό πλαίσιο (βλέπε απάντηση στο σημείο 23).

Κατόπιν, όσον αφορά τις παρεμβάσεις του ΕΚΤ στις περιφέρειες του στόχου αριθ. 1, η απάντηση της Επιτροπής στο σημείο 20 παραπάνω ισχύει επίσης για τις αναφερθείσες περιπτώσεις της Γερμανίας και της Ιταλίας.

26. Αυτού του είδους η βοήθεια στο πλαίσιο του ΕΚΤ φαίνεται να δικαιολογείται πλήρως δεδομένης της υπερβολικά υψηλής ανεργίας σε όλα τα ομοσπονδιακά κρατίδια (Länder), συμπεριλαμβανομένου του Βραδεμβούργου. Οι ενδιάμεσες εκθέσεις επανεξέτασης αφήνουν να εννοηθεί ότι αυτού του είδους η βοήθεια από το ΕΚΤ συνέβαλε σημαντικά στη μείωση της ανεργίας των νέων σε όλες τις γερμανικές περιφέρειες του στόχου αριθ. 1.

27. Όσον αφορά τα εκπαιδευτικά συστήματα και την αξιολόγηση του αντικτύπου, το περιεχόμενο της ενδιάμεσης αξιολόγησης ήταν όντως περιορισμένο, αλλά αυτό οφειλόταν στη χρονική κλίμακα που μεσολάβησε. Όπως αναφέρεται αναλυτικά στα "Συμπεράσματα των ενδιάμεσων αξιολογήσεων του ΕΚΤ" σελίδες 31 έως 34, οι αξιολογητές κατάφεραν να εκτιμήσουν ποιοτικά τον αντίκτυπο στα εκπαιδευτικά συστήματα, πράγμα το οποίο ήταν το μόνο που μπορούσε να περιμένει κανείς την εποχή της ενδιάμεσης αξιολόγησης.

28. Παρά τις δυσκολίες που παραθέτει το Ελεγκτικό Συνέδριο, τα "Συμπεράσματα των ενδιάμεσων αξιολογήσεων του ΕΚΤ" αποκάλυψαν ότι οι νέοι είναι παρόντες σε κάθε προτεραιότητα που έχει τη μορφή βοήθειας.

29. Η αξιολόγηση διεξάγεται σε επίπεδο προγράμματος και όχι σχεδίων. Κατά τη διάρκεια της ενδιάμεσης αξιολόγησης, οι αξιολογητές εκτίμησαν την αποτελεσματικότητα της επιλογής των σχεδίων ως μέρος της ανάλυσής τους σχετικά με τους μηχανισμούς εφαρμογής (βλέπε π.χ. σελίδες 25 και 69 του εγγράφου "Συμπεράσματα των ενδιάμεσων αξιολογήσεων του ΕΚΤ").

Η Επιτροπή έχει ήδη βοηθήσει τα κράτη μέλη για τον καθορισμό ποσοτικών στόχων των προγραμμάτων κατά τη σύνταξη των κοινοτικών πλαισίων στήριξης. Η μέτρηση της κατάστασης προόδου των προγραμμάτων σε σχέση με αυτούς τους στόχους ήταν πιο δύσκολη, ιδίως λόγω της ακαταλληλότητας των εθνικών στατιστικών συστημάτων για την παροχή των απαιτούμενων πληροφοριών. Πραγματοποιήθηκε διάγνωση ανά πρόγραμμα κατά την ενδιάμεση αξιολόγηση και θα ληφθεί υπόψη στους προσανατολισμούς για την περίοδο 2000 - 2006.

Συντονισμός της ενίσχυσης των διαρθρωτικών ταμείων

Συνέργεια μεταξύ των ταμείων

30. Η ολοκληρωμένη προσέγγιση ορίζεται στο άρθρο 13 του κανονισμού (ΕΟΚ) αριθ. 2082/93 του Συμβουλίου. Επιπλέον, η ενσωμάτωση των ταμείων δεν μπορεί να πραγματοποιηθεί παρά μόνον στο επίπεδο των μορφών παρέμβασης και των αξόνων προτεραιότητάς τους. Πράγματι το άρθρο 14, εδάφιο 1 του κανονισμού (ΕΟΚ) αριθ. 2081/93 του Συμβουλίου (με τίτλο "Σώρευση και επικάλυψη") προβλέπει ότι: "1. Σε κάθε μεμονωμένο μέτρο ή ενέργεια είναι δυνατό να χορηγείται, για μία δεδομένη χρονική περίοδο, συνδρομή εκ μέρους είτε ενός διαρθρωτικού ταμείου είτε του ΧΜΠΑ.".

31. Οι κανονισμοί περί διαρθρωτικών ταμείων και οι κατευθυντήριες γραμμές τους για το 2000 - 2006 απαιτούν από τα κράτη μέλη να προγραμματίσουν τα προγράμματα που υποστηρίζονται από το ΕΚΤ λαμβάνοντας παράλληλα υπόψη την υλοποίηση των κατευθυντήριων γραμμών για την απασχόληση και την Ευρωπαϊκή Στρατηγική για την Απασχόληση.

32. Είναι αλήθεια ότι τα σχέδια "New Deal" απαιτούν λιγότερες διαδικασίες από τους διαχειριστές τους για τη δικαιολόγηση των δαπανών τους που χρηματοδοτούνται από τον εθνικό εταίρο, εφόσον οι βρετανικές αρχές προτίμησαν τη δήλωση από τους διαχειριστές εξόδων κατ' αποκοπή. Γι' αυτό το θέμα ξεκίνησαν συζητήσεις στο πλαίσιο του τρίτου ΚΠΣ.

Συνέργεια μεταξύ των δραστηριοτήτων του ΕΚΤ

33. Η Επιτροπή συμμερίζεται τη γνώμη του Ελεγκτικού Συνεδρίου και θεωρεί ότι είναι απαραίτητη η ενσωμάτωση όχι μόνον των καινοτόμων ιδεών που προέρχονται από τις κοινοτικές πρωτοβουλίες, αλλά και ορθές πρακτικές στον κύριο άξονα του ΕΚΤ. Αυτό απαιτεί λεπτό και περίπλοκο μηχανισμό. Η Επιτροπή Παρακολούθησης και οι επτά εθνικές δομές υποστήριξης, μέλη της Ευρωπαϊκής Θεματικής Ομάδας, έχουν ήδη διαδραματίσει σημαντικό ρόλο σε αυτή τη διαδικασία (βλέπε απάντηση της Επιτροπής στο σημείο 60).

34. Κατά γενικό κανόνα η περιφερειακή διαχείριση των ταμείων μειώνει τον κίνδυνο επικάλυψης των ενεργειών και υποβολής διπλών δηλώσεων, χάρη στη μεγαλύτερη εγγύτητα διαχειριστών των προγραμμάτων και τελικών δικαιούχων. Όπως και να έχουν τα πράγματα, η Επιτροπή προσέχει πάντα τον ενδεχόμενο κίνδυνο διπλής δήλωσης των δαπανών από διαχειριστή που δέχεται συγχρηματοδότηση βάσει πολλών στόχων.

Συγκεκριμένες παρατηρήσεις σχετικά με τη χρηματοδότηση του ΕΚΤ

36. Όπως ανέφερε η Επιτροπή στην απάντησή της στα σημεία 23 και 24 της ειδικής έκθεσης αριθ. 22/98 σχετικά με τα μέτρα υπέρ της προώθησης των ίσων ευκαιριών, και όπως το υπενθυμίζει το Ελεγκτικό Συνέδριο στο παρόν σημείο, οι εν λόγω δαπάνες προβλέπονται στους κανονισμούς και συνεπώς μπορούν να ληφθούν υπόψη βάσει της εθνικής συγχρηματοδότησης.

37. Το ποσοστό υλοποίησης του άξονα 2 που αφορά τους νέους και που αναφέρεται στην έκθεση εκτέλεσης που συνοδεύει την αίτηση καταβολής υπολοίπου για το στόχο αριθ. 3 στη Γαλλία κατά το 1997, είναι πράγματι αισθητά κατώτερο από εκείνο του άξονα 1 (73 %) που απευθύνεται στους μακροχρόνια ανέργους και περιλαμβάνει μέτρα πιο δοκιμασμένα από τα καινοτόμα μέτρα του άξονα 2. Ωστόσο ένα ποσοστό υλοποίησης ίσο με το 55,6 % στα τέλη του 1997, ύστερα από τέσσερα θεωρητικά έτη που αντιστοιχούν στον προγραμματισμό, αλλά μόνον δύο έτη ουσιαστικής υλοποίησης στην πράξη, λόγω των καθυστερήσεων στη διαμόρφωση ορισμένων μέτρων, μπορεί να θεωρηθεί ικανοποιητικό.

38. Το χαμηλό ποσοστό εκτέλεσης κατά το παρελθόν πάντα αποτελούσε αντικείμενο ιδιαίτερης παρακολούθησης από τις υπηρεσίες της Επιτροπής. Τότε αυτή η κατάσταση μπορούσε να εξηγηθεί από την έντονη πολιτική αστάθεια στην περιοχή. Έκτοτε η κατάσταση εξελίχθηκε προς τη σωστή κατεύθυνση: στις 31 Αυγούστου 1999 η περιφέρεια της Σικελίας δέσμευσε το 100 % των διαθέσιμων πιστώσεων.

39. Η περιφέρεια της Σικελίας διαβεβαίωνε πάντα την Επιτροπή ότι οι αιτήσεις για καταβολή υπολοίπου που υπέβαλλε στην Επιτροπή βασίζονταν στις πραγματικές δαπάνες που βάρυναν τους τελικούς δικαιούχους. Εξάλλου η Επιτροπή πάντοτε απαιτούσε, σύμφωνα με τις κανονιστικές διατάξεις και με τις διατάξεις δημοσιονομικής εκτέλεσης που συνοδεύουν τις μορφές παρέμβασης, οι δηλώσεις για την καταβολή του υπολοίπου να αντιστοιχούν στις δαπάνες που βάρυναν τους τελικούς δικαιούχους.

Άρα οι πραγματοποιημένες δαπάνες μπορούν να δικαιολογηθούν με εξοφλημένα τιμολόγια ή με παραστατικά ίσης αποδεικτικής αξίας [σημείο 5 των διατάξεων δημοσιονομικής εκτέλεσης που προσαρτώνται στις μορφές παρέμβασης και δελτίο επιλεξιμότητας αριθ. 4 σχετικά με την έννοια του πραγματικού κόστους (EE L 146 της 5.6.1997)]. Ορισμένες δαπάνες δεν αντιστοιχούν απαραίτητα σε τιμολόγια (π.χ. αποσβέσεις των εξοπλισμών ή των κτιρίων, έξοδα για το εσωτερικό διδακτικό προσωπικό ή για το διοικητικό προσωπικό των κέντρων επιμόρφωσης). Αυτό μπορεί να δικαιολογήσει ενμέρει την απόκλιση που αναφέρει το Ελεγκτικό Συνέδριο μεταξύ εξοφλημένων τιμολογίων και πραγματικών δαπανών που δηλώνουν οι δύο διαχειριστές τους οποίους έλεγξε το Ελεγκτικό Συνέδριο. Ωστόσο η Επιτροπή θα επαληθεύσει το εύρος του φαινομένου που σχολιάστηκε (εάν αυτή η περίπτωση συνέβη την περίοδο του ελέγχου του Ελεγκτικού Συνεδρίου και με ποιες διαστάσεις) και το βαθμό στον οποίο παραμένουν προβλήματα.

Για την καταβολή της εθνικής δημόσιας συγχρηματοδότησης στους τελικούς δικαιούχους είναι δυνατές ορισμένες καθυστερήσεις. Αυτές δεν είναι απαραίτητα αντίθετες στους κανονισμούς, εφόσον συνδέονται π.χ. με τη χρήση της εναλλακτικής χρηματοδότησης [δελτίο επιλεξιμότητας αριθ. 16 (EE L 146 της 5.6.1997)]. Η Επιτροπή θα επαληθεύσει αυτό το σημείο μέσω των περιφερειακών αρχών.

40. Είναι ακριβές ότι η Γαλλία τροποποίησε την αίτησή της για καταβολή υπολοίπου για το στόχο αριθ. 3 ύστερα από την ημερομηνία υποβολής, την 30ή Ιουνίου. Στις παρατηρήσεις της Επιτροπής, το γαλλικό τμήμα του ΕΚΤ απαντά ότι ορισμένοι δικαιούχοι δεν αποκτούν τα τελικά στοιχεία τους παρά μόνον ύστερα από αυτή την ημερομηνία, πράγμα το οποίο απαιτεί την αποστολή τροποποιημένης αίτησης για την καταβολή υπολοίπου. Όπως και να έχουν τα πράγματα, η Επιτροπή έλαβε όντως υπόψη την τροποποιημένη αίτηση για καταβολή υπολοίπου που της διαβιβάστηκε το Σεπτέμβριο του 1998 και συνεπώς τήρησε τους κανονισμούς.

Όσον αφορά τα έσοδα που πρέπει να εκπέσουν, η ανάλυση του Ελεγκτικού Συνεδρίου είναι ορθή: τα έσοδα που προέρχονται από ενέργειες συγχρηματοδοτούμενες από το ΕΚΤ πρέπει να αφαιρούνται από το ποσό των δαπανών. Ωστόσο η Επιτροπή σημειώνει ότι αυτά τα έσοδα πρέπει να αφαιρεθούν, σύμφωνα με την ορολογία του εν λόγω εντύπου, από το συνολικό κόστος και όχι από το συνολικό επιλέξιμο κόστος (το οποίο ορίζεται ως "συνολικό κόστος" - "έσοδα") όπως αναφέρει το Ελεγκτικό Συνέδριο. Στη συγκεκριμένη περίπτωση (αίτηση καταβολής υπολοίπου του 1997) πράγματι έτσι έπραξαν οι αρχές της Γαλλίας. Το μερίδιο του ΕΚΤ ανέρχεται στο 28,9 % του συνολικού κόστους (δηλαδή 2423 εκατ. FRF/8361 εκατ. έσοδα) και στο 30,025 % του συνολικού επιλέξιμου κόστους [δηλαδή 2423 εκατ./(8361 - 291 εκατ. έσοδα)]. Το μέγιστο ποσοστό συγχρηματοδότησης από το ΕΚΤ όντως τηρήθηκε.

41. Η Επιτροπή συμμερίζεται την παρατήρηση του Ελεγκτικού Συνεδρίου, όχι με την έννοια ότι εκτιμά πως οι 16 ώρες εβδομαδιαίας επαγγελματικής κατάρτισης είναι από μόνες τους ανεπαρκείς (όλα εξαρτώνται από τη συνολική διάρκεια μιας τέτοιας κατάρτισης), αλλά επειδή συμφωνεί με το γεγονός ότι αυτή η οριοθέτηση του επιπέδου εβδομαδιαίας επαγγελματικής κατάρτισης αποσκοπεί αποκλειστικά στο να διατηρήσει την ιδιότητα του ανέργου στα άτομα που καταρτίζονται. Προβλέπεται η αναθεώρηση των παρεμβάσεων του Ταμείου, οι οποίες αφορούν αυτό το θέμα για τη νέα περίοδο προγραμματισμού.

42 - 43. Όπως το υποδεικνύει το Ελεγκτικό Συνέδριο, η ανάλυση του συνόλου των καταστάσεων που μπορεί να προκύψουν στην πράξη, ιδίως σχετικά με τα έμμεσα έξοδα (overheads), δεν είναι δυνατή σε κανονιστικό πλαίσιο το οποίο να πρέπει να εφαρμοστεί σε κάθε είδος ενέργειας που συγχρηματοδοτείται από τα τρία διαρθρωτικά ταμεία και το ΧΜΠΑ στα δεκαπέντε κράτη μέλη. Άρα ο στόχος του δελτίου επιλεξιμότητας αριθ. 5 είναι να καθορίσει έναν αποδεκτό κανόνα για την κατανομή και τη δικαιολόγηση των άμεσων γενικών εξόδων μεταξύ συγχρηματοδοτούμενων και μη συγχρηματοδοτούμενων σχεδίων, αλλά όχι να ορίσει αυτά τα γενικά έξοδα. Σε σχέση με τις διάφορες καταστάσεις που περιγράφει το Ελεγκτικό Συνέδριο και οι οποίες έχουν επιπτώσεις στο είδος και το μέγεθος των έμεσων γενικών εξόδων που συνδέονται με τα συγχρηματοδοτούμενα σχέδια, πρέπει επίσης να ληφθεί υπόψη η φύση του ενδιαφερόμενου φορέα [πανεπιστήμιο με σημαντικά γενικά έξοδα ή μικρή δομή του τύπου ASBL (μη κερδοσκοπικές οργανώσεις) π.χ.] και οι δραστηριότητές του (αριθμός συγχρηματοδοτούμενων σχεδίων σε σχέση με τη γενική δραστηριότητα του διαχειριστή).

44. Ο έλεγχος του Ελεγκτικού Συνεδρίου εντόπισε τέσσερις κατηγορίες περιπτώσεων που παρουσιάζουν διαφορετικές δημοσιονομικές συνέπειες:

α) ορισμένες περιπτώσεις δεν έχουν καμία δημοσιονομική συνέπεια και αντιστοιχούν στην πρώτη, τρίτη, τέταρτη και έβδομη περίπτωση του κειμένου του Ελεγκτικού Συνεδρίου·

β) άλλες περιπτώσεις τις γνώριζε ήδη η Επιτροπή, ύστερα από τους ελέγχους της, και έχουν ήδη αποτελέσει αντικείμενο διαδικασιών σύμφωνα με το άρθρο 24 του κανονισμού (ΕΟΚ) αριθ. 2082/93 του Συμβουλίου (αντιστοιχούν ενμέρει στη δεύτερη και πέμπτη περίπτωση του κειμένου του Ελεγκτικού Συνεδρίου)·

γ) ορισμένες περιπτώσεις που εντόπισε το Ελεγκτικό Συνέδριο κατά τον έλεγχό του, στο μεταξύ αποτέλεσαν αντικείμενο διορθώσεων από τα κράτη μέλη·

δ) τρεις περιπτώσεις που υπολείπονται και που ενέχουν δημοσιονομικές συνέπειες, πρέπει να αποτελέσουν αντικείμενο διόρθωσης (τρεις περιπτώσεις που ανήκουν αντίστοιχα στην πρώτη, τέταρτη και πέμπτη περίπτωση του κειμένου του Ελεγκτικού Συνεδρίου).

Για τις τρεις κατηγορίες περιπτώσεων α)-έως γ) δεν πρέπει να γίνει καμία διόρθωση. Για τις τρεις περιπτώσεις που αναφέρονται στην παράγραφο δ), η Επιτροπή δεσμεύεται να δρομολογήσει τις διαδικασίες του άρθρου 24 του κανονισμού (ΕΟΚ) αριθ. 2082/93 του Συμβουλίου, βάσει ενημερωτικών στοιχείων που θα παράσχει το Ελεγκτικό Συνέδριο.

Πρωτοβουλία "Απασχόληση - Youthstart"

45. Δεδομένου του μεγέθους του δείγματος που εξέτασε το Ελεγκτικό Συνέδριο, η ερμηνεία και η γενίκευση των αποτελεσμάτων πρέπει να πραγματοποιηθούν με σύνεση.

Ύψος του προϋπολογισμού

48. Αρχικά, περίπου το 4 % του εθνικού προϋπολογισμού προοριζόταν για την τεχνική βοήθεια (ΤΒ). Ωστόσο η χορήγηση πόρων για ΤΒ έχει αναθεωρηθεί και προσαρμοστεί στη διάρκεια των ετών, σύμφωνα με το μέγεθος του προγράμματος και τις ειδικές ανάγκες κάθε χώρας.

Έλεγχος σχετικά με την εφαρμογή του προγράμματος "Youthstart"

Όροι όσον αφορά την ηλικία για το πρόγραμμα "Απασχόληση-Youthstart"

49. Το πρόγραμμα Youthstart γενικά ισχύει για νέους ηλικίας έως 20 ετών. Όπως παραθέτει το Ελεγκτικό Συνέδριο στην ανακοίνωση επίσης προβλέπονται ορισμένες εξαιρέσεις προκειμένου να συμπεριληφθούν νέοι μεγαλύτεροι από 20 έτη. Συνεπώς οι διαχειρίστριες αρχές σε μερικά κράτη μέλη συνηγόρησαν υπέρ μεγαλύτερης ευελιξίας λόγω δικαιολογημένων συνθηκών. Για παράδειγμα στη Γερμανία η διαχειρίστρια αρχή λειτούργησε μέσα στα όρια που καθορίστηκαν στο λειτουργικό πρόγραμμα του 1995 και αποφάσισε ότι η ηλικιακή ομάδα από 20 έως 25 ετών, η οποία είχε ιδιαίτερα πληγεί από την κατάσταση στην αγορά εργασίας, απαιτούσε την ίδια υποστήριξη στο πλαίσιο του προγράμματος Youthstart όπως και η κατώτερη ηλικιακή ομάδα. Στην Ελλάδα η μακρά υποχρεωτική στρατιωτική θητεία επιδρά στο ανώτερο όριο ηλικίας.

Διαδικασία επιλογής

50. Η Επιτροπή γνωρίζει ότι η προκαταρκτική και η διακρατική εργασία δεν χρηματοδοτούνται πάντα στο ίδιο επίπεδο. Ωστόσο δεν πρέπει να αγνοηθεί το γεγονός ότι τα σχέδια εγκρίνονται ξεχωριστά από τις εθνικές αρχές και συνήθως δεν βασίζονται σε κοινό σχεδιασμό και κατάρτιση προϋπολογισμού από τους διαχειριστές.

Οι αδυναμίες στη χρηματοδότηση του σταδίου προετοιμασίας θα αντιμετωπιστούν από την πρωτοβουλία EQUAL, όπου το στάδιο προετοιμασίας θα χρηματοδοτηθεί σε όλα τα κράτη μέλη.

51. Η Επιτροπή θεωρεί ότι η διαδικασία επιλογής πρέπει να σχεδιαστεί σύμφωνα με την αρχή της επικουρικότητας, η οποία προσδίδει θεμελιώδη ρόλο στα κράτη μέλη για την εφαρμογή των κοινοτικών πρωτοβουλιών. Σε συμφωνία με τη βαθύτερη φιλοσοφία της ευρωπαϊκής στρατηγικής για την απασχόληση που ενέκριναν οι ευρωπαϊκές κυβερνήσεις(2), η Επιτροπή είναι πεπεισμένη ότι οι εθνικές αρχές είναι σε καλύτερη θέση για να καθορίσουν εάν μια διακρατική εταιρική σχέση φέρει πραγματική πρόσθετη αξία σε τοπικό/περιφερειακό/εθνικό επίπεδο, δηλαδή ότι είναι "άξια λόγου" εταιρική σχέση. Συνεπώς η διατήρηση της επιλογής και της έγκρισης των διακρατικών δραστηριοτήτων σε εθνικό επίπεδο είναι αποφασιστικής σημασίας.

52. Όσον αφορά το συνολικό συντονισμό των εταιρικών σχέσεων, η καθημερινή διαχείριση και παρακολούθηση εξασφαλίζεται σε εθνικό επίπεδο. Η Επιτροπή παρακολουθεί στενά την πρόοδο και τα αποτελέσματα του διακρατικού έργου μέσω της Επιτροπής Παρακολούθησης, των εθνικών αξιολογήσεων, των εκδηλώσεων διάδοσης και του εθνικού/ευρωπαϊκού θεματικού έργου.

Οι επισκέψεις στο πλαίσιο των σχεδίων και η ανταλλαγή πληροφοριών είναι οι τυπικότερες διακρατικές δραστηριότητες εκκίνησης που γενικά οδηγούν σε δραστηριότητες που εστιάζονται περισσότερο στο αποτέλεσμα. Ο ρόλος της διακρατικότητας, την οποία τα κράτη μέλη αντιλαμβάνονται ως ένα από τα κύρια πλεονεκτήματα των κοινοτικών πρωτοβουλιών, θα ενισχυθεί στη μελλοντική πρωτοβουλία EQUAL.

Έλλειψη αξιόπιστων πληροφοριών

53. Όσον αφορά τη λειτουργία της βάσης δεδομένων της Επιτροπής, η οποία τροφοδοτείται από τις εθνικές βάσεις δεδομένων, τα δεδομένα της κοινής ενοποιημένης μονάδας (Module Commun Consolidé - MCC) είναι όντως οργανωμένα ανά σχέδιο και όχι ανά εταιρική σχέση, δεδομένου ότι αυτό το μέσο εκπονήθηκε ουσιαστικά για τη διευκόλυνση της έρευνας των εταίρων και την ποσοτική ανάλυση των σχεδίων (σε συνάρτηση με τους δικαιούχους, τις δραστηριότητες, τα θέματα κ.λπ.) και όχι για τη διαχείριση των διακρατικών εταιρικών σχέσεων. Οι στατιστικές του MCC που αφορούν τις εταιρικές σχέσεις δεν είναι ολοκληρωμένες, ουσιαστικά λόγω της εξάρτησης από τα δεδομένα που κοινοποιούν οι εθνικές δομές υποστήριξης και λόγω της τεχνικής πολυπλοκότητας που παρουσιάζει η ενοποίηση των διακρατικών στοιχείων.

54. Όσον αφορά τους εταίρους που δεν χρηματοδοτούνται από το πρόγραμμα Youthstart, η μόνη πληροφορία που πρέπει να παρασχεθεί σχετικά με τέτοιους εταίρους, με σκοπό την καλή διαχείριση και τον έλεγχο, είναι το κόστος των υπηρεσιών που παρασχέθηκαν και χρεώθηκαν στο σχέδιο που χρηματοδοτείται από το Youthstart.

55. Η Επιτροπή επαναλαμβάνει την απάντησή της στο σημείο 37 της ειδικής έκθεσης σχετικά με τις ίσες ευκαιρίες και πιο συγκεκριμένα ότι η ρύθμιση των μεθόδων εργασίας των διακρατικών εταιρικών σχέσεων μεταξύ διαφόρων σχεδίων εμπίπτει στην αρμοδιότητα των ίδιων των εταιρικών σχέσεων. Σε ορισμένες εταιρικές σχέσεις ορίστηκε "διευθύνων" εταίρος, ωστόσο η Επιτροπή πιστεύει ότι τέτοιες κινήσεις πρέπει να παραμείνουν δικαίωμα των εκάστοτε εμπλεκόμενων εταίρων και δεν πρέπει να γίνουν υποχρεωτικές.

Συντονισμός και διάδοση

56. Οι επιλέξιμες δαπάνες, εκτός από τα 22 δελτία επιλεξιμότητας που ενέκρινε η Επιτροπή τον Απρίλιο του 1997, καθορίζονται σε εθνικό επίπεδο. Συνεπώς αυτές οι δαπάνες μπορεί να διαφέρουν από το ένα κράτος στο άλλο. Στο πλαίσιο της νέας κοινοτικής πρωτοβουλίας EQUAL, η Επιτροπή ζήτησε από τα κράτη μέλη να καθιερώσουν ομάδα συζήτησης σχετικά με την επιλεξιμότητα των δαπανών που συνδέονται με τη διακρατικότητα έτσι ώστε να τείνουν όσο το δυνατόν περισσότερο προς την εναρμόνισή τους.

57. Η Επιτροπή ενδιαφέρεται ιδιαίτερα για την ενσωμάτωση των εμπειριών από το πρόγραμμα Youthstart στον κύριο άξονα του ΕΚΤ. Υπάρχουν ήδη διάφορα παραδείγματα σχεδίων Youthstart που βρίσκονται στο πρώτο στάδιο και που ενσωματώθηκαν στα κεντρικά προγράμματα του ΕΚΤ. Επιπρόσθετα, η Επιτροπή συγκεντρώνει σε τακτική βάση περιπτώσεις ορθής πρακτικής που ενσωματώθηκαν ή έχουν τη δυνατότητα ενσωμάτωσης. Αυτές οι περιπτώσεις κοινοποιούνται εσωτερικά στις γεωγραφικές μονάδες του ΕΚΤ, στη ΓΔ Απασχόλησης.

Η Ευρωπαϊκή Θεματική Ομάδα έχει επίσης αποδειχθεί ένα ιδιαίτερα αποτελεσματικό μέσο για την επικοινωνία με τους φορείς που επηρεάζουν τα κεντρικά προγράμματα του ΕΚΤ (βλέπε επίσης σχόλια στο σημείο 58 σχετικά με την ενσωμάτωση των ορθών πρακτικών).

Ενδιάμεση αξιολόγηση

58. Η Επιτροπή θα λάβει υπόψη τα αποτελέσματα της ενδιάμεσης αξιολόγησης σε θέματα διακρατικότητας και διάδοσης, κατά την υλοποίηση της νέας κοινοτικής πρωτοβουλίας EQUAL.

Η Επιτροπή θεωρεί επίσης ότι η εκπόνηση τυπολογίας των σχεδίων, η οποία αποτελεί έναν από τους στόχους της συνεχιζόμενης αξιολόγησης σε όλη την ΕΕ, θα αποδειχθεί πολύ χρήσιμη από αυτή την άποψη.

Τεχνική βοήθεια

59. Η τεχνική βοήθεια για τις κοινοτικές πρωτοβουλίες αποτελεί αναπόσπαστο μέρος του προγράμματος. Ως τέτοια, υπόκειται στην ίδια διαδικασία παρακολούθησης και εξέτασης με την υλοποίηση καθενός από τα μέτρα. Αυτή η διαδικασία περιλαμβάνει τις επιτροπές παρακολούθησης. Επιπλέον οι εθνικές αντιπροσωπείες του ΕΚΤ υποχρεούνται να παράγουν ετήσια έκθεση σχετικά με την πρόοδο των κοινοτικών πρωτοβουλιών, όπου περιλαμβάνονται οι δραστηριότητες της τεχνικής βοήθειας.

60. Ο τερματισμός της σύμβασης του γραφείου τεχνικής βοήθειας (ΓΤΒ) δεν σημαίνει ότι δεν εφαρμόζεται πια η τεχνική βοήθεια του προγράμματος. Η αξιολόγηση και η διάδοση γίνονται από ανεξάρτητους εμπειρογνώμονες που δεν έχουν σχέση με το ΓΤΒ. Εξάλλου την ημερομηνία εκπνοής της σύμβασης του ΓΤΒ όλα τα σχέδια θα έχουν ήδη επιλεχθεί και εγκριθεί ενώ η υλοποίησή τους δεν εμπίπτει στην αρμοδιότητα του ΓΤΒ.

Μέρος II ΕΓΤΠΕ-Προσανατολισμός

Εφαρμογή των άρθρων 10, 11 και 26 έως 28 του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 950/97 του Συμβουλίου

70 και 71. Η Επιτροπή συμμερίζεται τη γνώμη του Ελεγκτικού Συνεδρίου σχετικά με τα πλεονεκτήματα του συνδυασμού, στις κατάλληλες περιπτώσεις, των δανείων και των επιχορηγήσεων. Εξάλλου οι ενισχύσεις του ΕΓΤΠΕ-Προσανατολισμός στους νέους γεωργούς μπορούν να χορηγηθούν σύμφωνα με τις δύο προϋποθέσεις. Ωστόσο ο κανονισμός (ΕΚ) αριθ. 950/97 αφήνει στα κράτη μέλη την επιλογή όσον αφορά τη χορήγηση ενίσχυσης με τη μορφή άμεσων επιχορηγήσεων ή επιδοτήσεων επιτοκίου, είτε ως βοήθεια εγκατάστασης είτε ως επενδυτική βοήθεια.

Η επιλογή των άμεσων ενισχύσεων ή της επιδότησης επιτοκίου δεν συνδέεται άμεσα με την οικονομική βιωσιμότητα ή την αποδοτικότητα της επένδυσης, οι οποίες αξιολογούνται στο πλαίσιο του σχεδίου για την υλική βελτίωση. Εξάλλου πρέπει να ληφθεί υπόψη το πολύ υψηλό επίπεδο των επιτοκίων κατά την περίοδο που εξετάζει το Ελεγκτικό Συνέδριο (1994 - 1997), κυρίως στις μεσογειακές χώρες. Αυτό το γεγονός θα μπορούσε να εξηγήσει την άρνηση των νέων γεωργών να δανειστούν χρήματα, ακόμα και με επιδοτούμενα επιτόκια.

Ορισμός της ημερομηνίας "εγκατάστασης"

72. Η περίπτωση της Σικελίας που σημειώνει το Ελεγκτικό Συνέδριο αντιπροσωπεύει μια ιδιαίτερη κατάσταση.

Η εγκύκλιος 187, της 15ης Σεπτεμβρίου 1995, η οποία εγκρίθηκε με την απόφαση της Επιτροπής C(96) 9, της 5ης Φεβρουαρίου 1996, προβλέπει ότι η προθεσμία των δύο ετών ξεκινά από τη στιγμή της απόφασης για τη χορήγηση ενίσχυσης. Αυτή η διάταξη εγκρίθηκε από την Επιτροπή προκειμένου να διαφυλαχθεί κατ' εξαίρεση η επιλεξιμότητα ορισμένων νέων αγροτών που ξεκινούν τη δική τους γεωργική επιχείρηση και δέχθηκε τη σύμφωνη γνώμη της Επιτροπής STAR στις 26 Ιανουαρίου 1996.

73. Η Επιτροπή θα εξετάσει την κατάσταση που περιγράφει το Ελεγκτικό Συνέδριο σχετικά με το πώς ερμηνεύεται η έννοια της ημερομηνίας πρώτης εγκατάστασης από τις περιφερειακές αρχές της Ανδαλουσίας και θα προβεί σε τυχόν αναγκαίες δημοσιονομικές διορθώσεις.

Οι επιχορηγήσεις με τη μορφή επιδοτήσεων επιτοκίων δεν είναι ανιχνεύσιμες

75. Η Επιτροπή έχει ήδη διαπιστώσει κατά τους τελευταίους επιτόπιους ελέγχους την πρακτική που ακολουθεί η Γαλλία σε θέματα επιδότησης επιτοκίων στο γεωργικό κλάδο. Αυτή τη στιγμή εξετάζει εάν η εφαρμογή "διοικητικών" επιτοκίων από τις εγκεκριμένες τράπεζες για τη χορήγηση επιδοτούμενων δανείων αποτελεί παράβαση των κοινοτικών κανόνων περί διαρθρωτικών ταμείων. Βάσει της λεπτομερούς εξέτασης που πραγματοποιείται αυτή τη στιγμή θα λάβει τα κατάλληλα μέτρα, συμπεριλαμβανομένης εάν χρειαστεί της εφαρμογής δημοσιονομικών διορθώσεων.

Συστήματα εσωτερικού ελέγχου

Δυσχέρειες σχεδιασμού, καθυστερήσεις και ανεπάρκειες του εσωτερικού ελέγχου

76. Η καθυστερημένη έγκριση αυτού του προγράμματος λόγω δυσχερειών στη λήψη των απαραίτητων πληροφοριών (πολυταμειακό πρόγραμμα που απαιτεί να ζητηθούν διάφορες πληροφορίες στο κράτος μέλος) προκάλεσε την απόκλιση που σημειώνει το Ελεγκτικό Συνέδριο μεταξύ της υλοποίησης και των προβλέψεων του αρχικού σχεδίου χρηματοδότησης.

77. Η Επιτροπή θα απαιτήσει από τις ισπανικές αρχές να εισαγάγουν στην προσεχή έκθεση εκτέλεσης τη διόρθωση των λαθών που εντόπισε το Ελεγκτικό Συνέδριο. Η εξέταση των πιστοποιήσεων των δαπανών από ανεξάρτητο οργανισμό, που προβλέπεται στο άρθρο 8 του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 2064/97 της Επιτροπής θα επιτρέψει τη διόρθωση αυτού του τύπου των λαθών πριν από την τελική πληρωμή του προγράμματος.

Αξιολογήσεις

78. Η Επιτροπή αναγνωρίζει την ανάγκη για εναρμονισμένους δείκτες. Η αξιολόγηση στην οποία αναφέρεται το Ελεγκτικό Συνέδριο κατέστησε προφανή την ανάγκη για ενίσχυση αυτής της πτυχής. Συνεπώς η Επιτροπή συνέταξε κατευθυντήριες γραμμές για την αξιολόγηση των μέτρων βάσει του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 950/97 έξω από τις περιοχές των στόχων αριθ. 1 και 6. Αυτές οι κατευθυντήριες γραμμές υποβλήθηκαν με τη μορφή εγγράφου εργασίας (αριθ. VI/7676/98/REV2) στα κράτη μέλη κατά τη συνεδρίαση της Επιτροπής STAR στις 24 Φεβρουαρίου 1999.

79. Οι ενδιάμεσες αξιολογήσεις του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 950/97 στις ιταλικές περιφέρειες του στόχου αριθ. 1 διεξάγονται αυτή τη στιγμή στο πλαίσιο της αξιολόγησης των περιφερειακών προγραμμάτων. Όσον αφορά τις υπάρχουσες εκθέσεις αξιολόγησης σε ορισμένα κράτη μέλη στις οποίες αναφέρεται το Ελεγκτικό Συνέδριο, η Επιτροπή σημείωσε την ιρλανδική έκθεση αξιολόγησης σχετικά με την ενίσχυση κατά την εγκατάσταση. Πολλοί παράγοντες εκτός από τις διατάξεις του εν λόγω κανονισμού, όπως η νομοθεσία και η φορολογία σχετικά με την κληρονομιά, επηρεάζουν σημαντικά την ενίσχυση κατά την εγκατάσταση για αυτή τη μεταφορά. Αυτό μπορεί ενμέρει να εξηγήσει το γεγονός ότι η συνεισφορά της ενίσχυσης κατά την εγκατάσταση για αυτή τη μεταφορά δεν ήταν σημαντική.

Μέρος III Συμπεράσματα

80. Με την έγκριση της ευρωπαϊκής στρατηγικής για την απασχόληση, οι παρεμβάσεις του ΕΚΤ στηρίζονται σε μια νέα πραγματικότητα. Για την περίοδο προγραμματισμού 2000 - 2006 πολλά κράτη μέλη σκοπεύουν από σήμερα και στο εξής να προβούν σε στρατηγική αναδιάρθρωση των παρεμβάσεών τους στο πλαίσιο του ΕΚΤ, σύμφωνα με τη λογική των κατευθυντήριων γραμμών για την απασχόληση και των εθνικών σχεδίων δράσης (ΕΣΔ) που απορρέουν από αυτές. Η παρατήρηση του Ελεγκτικού Συνεδρίου σε θέματα αντικτύπου είναι πρόωρη: οι τελικές αξιολογήσεις θα καταδείξουν τον ακριβή αντίκτυπο που είχε το ΕΚΤ κατά την τρέχουσα περίοδο (1994 - 1999). Τέλος, στη διάρκεια της τρέχουσας περιόδου προγραμματισμού, η Επιτροπή και τα κράτη μέλη υιοθέτησαν σειρά πρωτοβουλιών προκειμένου να ενισχύσουν το δημοσιονομικό πλαίσιο της υλοποίησης των μορφών παρέμβασης και να εξασφαλίσουν την καλή δημοσιονομική διαχείριση του ΕΚΤ (βλέπε απάντηση της Επιτροπής στο σημείο 83).

81. Ορισμένα από τα συμπεράσματα της ενδιάμεσης αξιολόγησης εφαρμόστηκαν σε αυτή την περίοδο προγραμματισμού (π.χ. ιδίως στην ανακατανομή των χρηματοδοτικών πόρων στα διάφορα μέτρα), ενώ άλλα δεν μπόρεσαν να εφαρμοστούν (π.χ. συστάσεις γ