Απόφαση της Επιτροπής

της 28ης Νοεμβρίου 2001

σχετικά με κρατική ενίσχυση της Γερμανίας υπέρ της EKO Stahl GmbH

[κοινοποιηθείσα υπό τον αριθμό Ε(2001) 3732]

(Το κείμενο στη γερμανική γλώσσα είναι το μόνο αυθεντικό)

(Κείμενο που παρουσιάζει ενδιαφέρον για τον ΕΟΧ)

(2002/213/ΕΚΑΧ)

Η ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΤΩΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΩΝ ΚΟΙΝΟΤΗΤΩΝ,

Έχοντας υπόψη:

τη συνθήκη για την ίδρυση της Ευρωπαϊκής Κοινότητας Άνθρακα και Χάλυβα,

τη συμφωνία για τον Ευρωπαϊκό Οικονομικό Χώρο, και ιδίως το άρθρο 62 παράγραφος 1 στοιχείο α) σε συνδυασμό με το πρωτόκολλο αριθ. 14,

την απόφαση αριθ. 2496/96/ΕΚΑΧ της Επιτροπής, της 18ης Δεκεμβρίου 1996, σχετικά με τη θέσπιση κοινοτικών κανόνων για τις ενισχύσεις προς τη βιομηχανία σιδήρου και χάλυβα(1), και ιδίως το άρθρο 6 παράγραφος 5,

Αφού κάλεσε τους ενδιαφερομένους να υποβάλουν τις παρατηρήσεις τους δυνάμει της προαναφερθείσας απόφασης(2), και λαμβάνοντας υπόψη τις εν λόγω παρατηρήσεις,

Εκτιμώντας τα ακόλουθα:

I. ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑ

(1) Με επιστολή της 5ης Οκτωβρίου 2000, η Γερμανία κοινοποίησε στην Επιτροπή την πρόθεσή της να χορηγήσει ενίσχυση στην EKO Stahl GmbH (στο εξής "EKO Stahl") για τη χρηματοδότηση ενός σχεδίου Ε & Α.

(2) Με επιστολή της 2ας Μαρτίου 2001, η Επιτροπή πληροφόρησε τη Γερμανία ότι αποφάσισε να κινήσει τη διαδικασία του άρθρου 6 παράγραφος 5 της απόφασης αριθ. 2496/96/ΕΚΑΧ (στο εξής "κώδικας χαλυβουργικών ενισχύσεων") σχετικά με την ενίσχυση.

(3) Η απόφαση της Επιτροπής να κινήσει τη διαδικασία δημοσιεύθηκε στην Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων(3). Η Επιτροπή κάλεσε τους ενδιαφερομένους να υποβάλουν τις παρατηρήσεις τους σχετικά με την ενίσχυση.

(4) Η Γερμανία υπέβαλε τις παρατηρήσεις της σχετικά με την απόφαση της Επιτροπής με επιστολή της 27ης Απριλίου 2001. Η Επιτροπή έλαβε παρατηρήσεις από το Ηνωμένο Βασίλειο με επιστολή της 5ης Ιουλίου 2001 τις οποίες διαβίβασε στη Γερμανία την 1η Αυγούστου 2001. Η Γερμανία απάντησε με επιστολή στις 23 Αυγούστου 2001.

II. ΑΝΑΛΥΤΙΚΗ ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ ΤΗΣ ΕΝΙΣΧΥΣΗΣ

(5) Η κοινοποιηθείσα για την EKO Stahl ενίσχυση επρόκειτο να χρησιμεύσει για τη χρηματοδότηση της συμμετοχής της επιχείρησης σε έρευνα με τον τίτλο "Μέθοδοι και μέσα δημιουργίας, σταθεροποίησης και αξιολόγησης της διαρκούς προσαρμοστικότητας: προσωπικό και τεχνογνωσία". Πρόκειται για σχέδιο στο οποίο συνεργάζονται άλλοι οκτώ φορείς προερχόμενοι κυρίως από τον τομέα τον ανθρώπινων πόρων και της πληροφορικής. Το κόστος για την EKO Stahl ανέρχεται σε 665007 ευρώ και η κοινοποιηθείσα ενίσχυση σε 399004 ευρώ. Η προτεινόμενη ένταση ενίσχυσης είναι συνεπώς 60 % και ισοδυναμεί με 50 % για βιομηχανική έρευνα συν περιφερειακή προσαύξηση 10 % καθώς η EKO Stahl είναι εγκατεστημένη σε περιοχή του άρθρου 87 παράγραφος 3 στοιχείο α) της συνθήκης ΕΚ. Το κόστος περιλαμβάνει έξοδα προσωπικού, ταξιδίων και διοικητικής φύσεως. Η έρευνα θα διαρκέσει από τον Ιούλιο του 2000 μέχρι το Μάρτιο του 2003.

(6) Το σχέδιο, στο σύνολό του, περιγράφεται ως κοινωνιολογική έρευνα για την ανάπτυξη μεθόδων και μέσων σταθεροποίησης της προσαρμοστικότητας των εργαζομένων σε μακροπρόθεσμη βάση. Ένας από τους τομείς της έρευνας αποκαλείται "προσωπικό και τεχνογνωσία", και εκεί η συμμετοχή της EKO Stahl θα είναι αμεσότερη. Στον τομέα αυτόν θα πρέπει να αναπτυχθούν μέθοδοικαι μέσα που θα επιτρέπουν τόσο στο προσωπικό όσο και στη διοίκηση να επιτυγχάνουν ένα δεδομένο επίπεδο προσαρμοστικότητας και να κτίζουν πάνω σ' αυτό με κάθε νέα εξέλιξη.

(7) Οι γερμανικές αρχές πληροφόρησαν επίσης την Επιτροπή ότι το σχέδιο της EKO Stahl θα εκτυλισσόταν σε τρεις φάσεις βάσει του χρονοδιαγράμματος του συνολικού ερευνητικού προγράμματος. Η πρώτη φάση προέβλεπε τον προγραμματισμό της επινόησης μεθόδων εκτίμησης της διαρκούς προσαρμοστικότητας. Η δεύτερη θα ήταν μια φάση ανάπτυξης η οποία θα περιλάμβανε την προσαρμογή, την περαιτέρω εξέλιξη και δοκιμή διαφόρων μέσων προς τον σκοπό αυτόν και η τρίτη θα ήταν μια φάση ελέγχου η οποία θα περιλάμβανε τη διαβίβαση και εφαρμογή των πορισμάτων.

(8) Οι γερμανικές αρχές πληροφόρησαν την Επιτροπή ότι το στοιχείο κινήτρου στην ενίσχυση συνοψίζεται στο ότι η EKO Stahl δεν έχει άμεσα οφέλη να αποκομίσει από το σχέδιο και ως εκ τούτου δεν μπορεί να συμμετάσχει σε αυτό χωρίς ενίσχυση.

(9) Κατά την κίνηση της διαδικασίας η Επιτροπή διατύπωσε επιφυλάξεις ως προς το εάν η κοινοποιηθείσα συμμετοχή της EKO Stahl στο όλο πρόγραμμα συνιστούσε έρευνα κατά την έννοια του πλαισίου για τις ενισχύσεις στην E & A(4). Αμφέβαλε, μάλιστα, αν η EKO Stahl θα διεξήγε οποιαδήποτε έρευνα στο πλαίσιο του προγράμματος δεδομένου ότι η συμμετοχή της φαινόταν να περιορίζεται μόνον στον ρόλο του "πεδίου δοκιμών" για τις έρευνες των υπολοίπων συμμετεχόντων.

(10) Η Επιτροπή εξέφρασε επιφυλάξεις ως προς το συμβιβάσιμο της ενίσχυσης σε περίπτωση εξέτασης του σχεδίου της EKO Stahl βάσει του πλαισίου E & A. Δεν δόθηκε καμία σαφής περιγραφή των καθηκόντων των εργαζομένων της που θα απασχολούνταν στο σχέδιο η οποία δικαιολογούσε το επίπεδο ενίσχυσης στα διάφορα στάδια των ερευνητικών εργασιών. Η εξήγηση του χαρακτήρα κινήτρου αποτέλεσε επίσης αντικείμενο αμφισβήτησης δεδομένου ότι είναι δυνατό να υποδηλώνει ότι η ίδια η EKO Stahl δεν διεξάγει έρευνα, όπως εξάλλου υποπτεύθηκε αρχικά η Επιτροπή.

III. ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΕΙΣ ΑΠΟ ΕΝΔΙΑΦΕΡΟΜΕΝΟΥΣ

(11) Το Ηνωμένο Βασίλειο υπέβαλε παρατηρήσεις σχετικά με το προτεινόμενο σχέδιο ενίσχυσης ασπαζόμενο την άποψη που εξέφρασε η Επιτροπή κατά την κίνηση της διαδικασίας, δηλαδή ότι είναι σαφές ότι ένα τέτοιο σχέδιο δεν υπάγεται στην κατηγορία E & A κατά την έννοια του πλαισίου για τις ενισχύσεις στην E & A.

IV. ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΕΙΣ ΤΗΣ ΓΕΡΜΑΝΙΑΣ

(12) Στις παρατηρήσεις της καθώς και στην απάντησή της στα σχόλια του Ηνωμένου Βασιλείου, η Γερμανία επαναλαμβάνει την αρχική της θέση ότι η συμμετοχή της EKO Stahl στο σχέδιο συνιστά έρευνα κατά την έννοια του πλαισίου για τις ενισχύσεις στην E & A. Επαναλαμβάνει, επίσης, ότι κατά την άποψή της το όλο σχέδιο συνιστά βιομηχανική έρευνα και ότι το προτεινόμενο επίπεδο ενίσχυσης είναι καθ' όλα δικαιολογημένο. Πέραν αυτού αναφέρει ότι το σχέδιο ανταποκρίνεται στα κριτήρια επιλεξιμότητας της απόφασης αριθ. 182/1999/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 22ας Δεκεμβρίου 1998, για το πέμπτο πρόγραμμα-πλαίσιο δράσεων έρευνας, τεχνολογικής ανάπτυξης και επίδειξης της Ευρωπαϊκής Κοινότητας (1998-2002)(5), στο εξής αναφερόμενη ως "πέμπτο κοινοτικό πρόγραμμα E & A".

V. ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΗΣ ΕΝΙΣΧΥΣΗΣ

(13) Η EKO Stahl GmbH αποτελεί επιχείρηση κατά την έννοια του άρθρου 80 της συνθήκης ΕΚΑΧ. Ως εκ τούτου, οι χορηγούμενες προς αυτήν ενισχύσεις υπάγονται στον κώδικα χαλυβουργικών ενισχύσεων ο οποίος προβλέπει τη δυνατότητα χορήγησης ενισχύσεων προς χαλυβουργικές επιχειρήσεις για δραστηριότητες E & A. Τα σχέδια ενίσχυσης πρέπει να κοινοποιούνται μεμονωμένα και το συμβιβάσιμό τους με τη συνθήκη πρέπει να εξετάζεται βάσει του πλαισίου για τις ενισχύσεις στην E & A.

(14) Το παράρτημα Ι του πλαισίου για τις ενισχύσεις στην E & A περιλαμβάνει τον ορισμό των διαφόρων φάσεων της E & A. Αναφέρει, επίσης, ότι το πλαίσιο προορίζεται για την κάλυψη δραστηριοτήτων E & A που αφορούν άμεσα με την παραγωγή και εμπορία νέων προϊόντων, μεθόδων και υπηρεσιών. Στο μέρος 5 του πλαισίου E & A ορίζονται οι εντάσεις ενίσχυσης στα διάφορα στάδια της έρευνας, που γενικά κυμαίνονται μεταξύ 50 % για βιομηχανική έρευνα και 25 % για δραστηριότητες προανταγωνιστικής ανάπτυξης. Στο μέρος 6 προβλέπεται ότι η ενίσχυση πρέπει να ενεργεί ως κίνητρο στις επιχειρήσεις για την ανάληψη δραστηριοτήτων E & A πέραν των τακτικών τους δραστηριοτήτων και τονίζεται ότι στην περίπτωση μεγάλων επιχειρήσεων απαιτείται ιδιαίτερη προσοχή.

(15) Η Γερμανία ισχυρίζεται ότι το σχέδιο της EKO Stahl ανταποκρίνεται στα κριτήρια του πέμπτου κοινοτικού προγράμματος-πλαισίου για την E & A το οποίο παρουσιάζει ομοιότητες με το ευρύτερο πρόγραμμα στο οποίο θα συμμετείχε η EKO Stahl και για το οποίο πρόσφατα δημοσιεύθηκε πρόσκληση υποβολής προσφορών. Η συμμετοχή βιομηχανικής επιχείρησης στο κοινοτικό αυτό σχέδιο, μολονότι δεν αποκλείεται, πρέπει να αξιολογηθεί βάσει των δραστηριοτήτων E & A τις οποίες θα αναλάβει, πράγμα το οποίο θα ισχύσει για όλους τους ενδιαφερομένους είτε πρόκειται για ερευνητικά κέντρα είτε για πανεπιστήμια. Παρομοίως, στην προκειμένη περίπτωση, η ενίσχυση προς την EKO Stahl αξιολογείται βάσει της ερευνητικής της προσφοράς στο σχέδιο, πράγμα το οποίο θα συνέβαινε και στην περίπτωση που η επιχείρηση αποφάσιζε να διεξάγει το υπόψη ή κάποιο άλλο σχέδιο μόνη της. Το γεγονός ότι η επιχείρηση δήλωσε ότι συμμετέχει σε ένα ευρύτερο ερευνητικό πρόγραμμα από κοινού με άλλους φορείς δεν αναιρεί την ανάγκη απόδειξης του ερευνητικού χαρακτήρα της συνεισφοράς της.

(16) Η Γερμανία επαναλαμβάνει τη θέση της ότι το σχέδιο της EKO Stahl συνιστά βιομηχανική έρευνα κατά την έννοια του πλαισίου E & A. Δεν εξηγεί, ωστόσο, περί ποίας, ακριβώς, ερευνητικής δραστηριότητας πρόκειται. Πέρα από τον απλό ισχυρισμό ότι πρόκειται να συμμετάσχει σε σημαντικές ερευνητικές δραστηριότητες στον τομέα των μεθόδων και μέσων διαμόρφωσης, σταθεροποίησης και αξιολόγησης της προσαρμοστικότητας, δεν παρέχονται συγκεκριμένα στοιχεία όσον αφορά τον ρόλο τον οποίο θα διαδραματίσει η επιχείρηση στην ερευνητική αυτή προσπάθεια. Δεν παρέχεται καμία περιγραφή των καθηκόντων που θα αναλάβει η επιχείρηση. Συνεπώς η επιφύλαξη που διατύπωσε η Επιτροπή κατά την κίνηση της διαδικασίας ότι η EKO Stahl θα χρησιμεύσει απλώς ως πεδίο δοκιμών για τους υπόλοιπους φορείς που συμμετέχουν στο ερευνητικό πρόγραμμα, παραμένει.

VI. ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑ

(17) Η Επιτροπή καταλήγει στο συμπέρασμα ότι οι δραστηριότητες της EKO Stahl, για τις οποίες κοινοποιήθηκε η χορήγηση ενίσχυσης, δεν συνιστούν έρευνα κατά την έννοια του πλαισίου E & A. Ως εκ τούτου το σχέδιο δεν είναι επιλέξιμο προς ενίσχυση βάσει αυτού, με αποτέλεσμα να πρέπει να εξεταστούν τα υπόλοιπα θέματα που εθίγησαν κατά τη διαδικασία όπως το ερευνητικό στάδιο και η αντίστοιχη ένταση ενίσχυσης καθώς και ο χαρακτήρας κινήτρου αυτής. Η ενίσχυση που κοινοποίησε η Γερμανία υπέρ της EKO Stahl είναι, συνεπώς, ασυμβίβαστη με τον κώδικα χαλυβουργικών ενισχύσεων, με την κοινή αγορά και με τη λειτουργία της συμφωνίας για τον ΕΟΧ,

ΕΞΕΔΩΣΕ ΤΗΝ ΠΑΡΟΥΣΑ ΑΠΟΦΑΣΗ:

Άρθρο 1

Η κρατική ενίσχυση την οποία η Γερμανία προγραμματίζει να χορηγήσει στην EKO Stahl GmbH, ύψους 399004 ευρώ, είναι ασυμβίβαστη με την κοινή αγορά και τη λειτουργία της συμφωνίας για τον ΕΟΧ.

Ως εκ τούτου δεν επιτρέπεται η χορήγηση της ενίσχυσης.

Άρθρο 2

Η Γερμανία θα ενημερώσει την Επιτροπή, εντός δύο μηνών από την κοινοποίηση της παρούσας απόφασης, τα μέτρα που έλαβε για να συμμορφωθεί προς αυτήν.

Άρθρο 3

Η παρούσα απόφαση απευθύνεται στην Ομοσπονδιακή Δημοκρατία της Γερμανίας.

Βρυξέλλες, 28 Νοεμβρίου 2001.

Για την Επιτροπή

Mario Monti

Μέλος της Επιτροπής

(1) ΕΕ L 338 της 28.12.1996, σ. 42.

(2) ΕΕ C 166 της 9.6.2001, σ. 2.

(3) Βλέπε υποσημείωση 2.

(4) ΕΕ C 45 της 17.2.1996, σ. 5.

(5) ΕΕ L 26 της 1.2.1999, σ. 1.