Απόφαση της Επιτροπής

της 17ης Οκτωβρίου 2001

σχετικά με κρατική ενίσχυση την οποία χορήγησε η Γερμανία στην εταιρεία Mesacon Messelektronik GmbH

[κοινοποιηθείσα υπό τον αριθμό Ε(2001) 3065]

(Το κείμενο στη γερμανική γλώσσα είναι το μόνο αυθεντικό)

(Κείμενο που παρουσιάζει ενδιαφέρον για τον ΕΟΧ)

(2002/378/ΕΚ)

Η ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΤΩΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΩΝ ΚΟΙΝΟΤΗΤΩΝ,

Έχοντας υπόψη:

τη συνθήκη για την ίδρυση της Ευρωπαϊκής Κοινότητας, και ιδίως το άρθρο 88 παράγραφος 2,

τη συμφωνία για τον Ευρωπαϊκό Οικονομικό Χώρο, και ιδίως το άρθρο 62 παράγραφος 1 στοιχείο α),

Αφού κάλεσε τους ενδιαφερόμενους να υποβάλουν τις παρατηρήσεις τους κατ' εφαρμογή των ανωτέρω διατάξεων,

Εκτιμώντας τα ακόλουθα:

I. Η ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑ

(1) Με επιστολή της 22ας Δεκεμβρίου 1999, που παρελήφθη στις 10 Ιανουαρίου 2000, η Γερμανία ενημέρωσε την Επιτροπή σχετικά με τη χορήγηση κρατικής ενίσχυσης στην εταιρεία Mesacon Messelektronik GmbH, που εδρεύει στη Δρέσδη. Η Επιτροπή, με επιστολή της 26ης Ιανουαρίου 2000, έθεσε μια σειρά ερωτημάτων σχετικά με την υπόθεση, τα οποία απαντήθηκαν με επιστολή της 8ης Μαρτίου 2000, η παραλαβή της οποίας καταχωρήθηκε στις 9 Μαρτίου 2000. Η Επιτροπή έθεσε ορισμένα πρόσθετα ερωτήματα με επιστολή της 19ης Απριλίου 2000, και τα ερωτήματα αυτά απαντήθηκαν στις 5 Ιουνίου 2000.

(2) Η Επιτροπή, με επιστολή της 27ης Οκτωβρίου 2000, ενημέρωσε τη Γερμανία για την κίνηση της διαδικασίας που προβλέπεται στο άρθρο 88 παράγραφος 2 της συνθήκης ΕΚ σε σχέση με τη χορήγηση κρατικής ενίσχυσης ύψους 2,25 εκατ. γερμανικών μάρκων (DEM) στην εταιρεία Mesacon Messelektronik GmbH, με έδρα τη Δρέσδη.

(3) Η απόφαση της Επιτροπής για την κίνηση της διαδικασίας δημοσιεύτηκε στην Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων(1). Η Επιτροπή κάλεσε τους ενδιαφερόμενους να της υποβάλουν τις παρατηρήσεις τους σχετικά με την υπό εξέταση ενίσχυση, αλλά δεν έλαβε καμία παρατήρηση από πλευράς ενδιαφερομένων.

(4) Η απάντηση της Γερμανίας σχετικά με την κίνηση επίσημης εξεταστικής διαδικασίας υπεβλήθη με επιστολή της 19ης Δεκεμβρίου 2000, η οποία παρελήφθη αυθημερόν. Πρόσθετα πληροφοριακά στοιχεία για την υπόθεση ελήφθησαν στις 10 Ιανουαρίου 2001. Στις 4 Απριλίου 2001 η Επιτροπή έθεσε μια σειρά επιπλέον ερωτημάτων, και η Γερμανία διέθεσε συμπληρωματικά πληροφοριακά στοιχεία με έγγραφο της 31ης Μαΐου 2001, η παραλαβή του οποίου καταχωρήθηκε την επόμενη ημέρα.

II. ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ

Α. Η επιχείρηση

(5) Η Mesacon Messelektronik GmbH Dresden (στο εξής "MMED") είναι η δεύτερη διάδοχη εταιρεία ("Auffanggesellschaft") της πρώην Messelektronik Dresden (στο εξής "MED"). Η MMED είναι σήμερα μια εταιρεία συμβούλων στον τομέα της μηχανικής και ειδικεύεται στην ανάπτυξη συστημάτων μέτρησης που λειτουργούν με την ακτινομετρική μέθοδο ή την οπτική μέθοδο λέιζερ και χρησιμοποιούνται πρωτίστως στους κλάδους χάλυβα και αλουμινίου.

(6) Η MMED συνεστήθη στις 3 Δεκεμβρίου 1997 από τον κ. Riegel, στον οποίο περιήλθε η περιουσία της πτωχευσάσης Neue Messelektronik Dresden (στο εξής "NMED"), η οποία με τη σειρά της ήταν απότοκος της πρώην MED.

(7) Η MMED απασχολεί σήμερα περί τους 20 εργαζόμενους. Το 2000 ο κύκλος εργασιών της ανήλθε σε 4,1 εκατ. DEM και η αξία του ενεργητικού της ήταν 2,8 εκατ. DEM. Μοναδικός μέτοχος είναι ο κ. Riegel. Οι εργαζόμενοι της εταιρείας είναι αφανείς μέτοχοι και συμμετέχουν στα κέρδη σε ποσοστό 10 %.

(8) Η επιχείρηση εδρεύει στη Δρέσδη, στο αυτόνομο κρατίδιο της Σαξονίας, που είναι υποβοηθούμενη περιοχή κατά την έννοια του άρθρου 87 παράγραφος 3 στοιχείο α) της συνθήκης ΕΚ. Η ανεργία στην εν λόγω περιοχή ανέρχεται στο 15 %.

Β. Η αναδιάρθρωση

(9) Λόγω του ότι λειτουργούσε στο πλαίσιο ενός οικονομικού συστήματος κρατικού σχεδιασμού, η πρώην MED διέθετε ισχνά κεφάλαια, έπασχε από αδυναμίες στον τομέα του μάνατζμεντ και οι οικονομικές της δομές ήταν ανεπαρκείς. Η NMED κληρονόμησε τα παραπάνω προβλήματα. Επειδή ούτε η MED ούτε η NMED δεν υποβλήθηκε σε ουσιαστική αναδιάρθρωση, ένα μέρος των εγνωσμένων διαρθρωτικών αδυναμιών μεταβιβάστηκε στην MMED.

(10) Τον Δεκέμβριο του 1997, όταν συνεστήθη η MMED, εφαρμόστηκαν τα πρώτα μέτρα αναδιάρθρωσης. Η αναδιάρθρωση κάλυψε το χρονικό διάστημα μέχρι τον Δεκέμβριο του 2001. Κατά τη Γερμανία, πάντως, τα μέτρα αναδιάρθρωσης έχουν ήδη εφαρμοσθεί κατά το μεγαλύτερο μέρος, με αποτέλεσμα κατά το 2001 να απαιτείται ουσιαστικά απλώς μια παγίωση της αναδιάρθρωσης.

(11) Το σχέδιο προέβλεπε τη μετατροπή της MMED σε εταιρεία συμβούλων μηχανικής, την επικέντρωση της δραστηριότητάς της στο σχεδιασμό, την παύση της παραγωγής και τη συρρίκνωση των πάγιων δαπανών. Η μετατροπή μιας επιχείρησης παραγωγής σε εταιρεία συμβούλων μηχανικής προϋπέθετε τη διακοπή της κύριας δραστηριότητας της πρώην NMED και, κατ' επέκταση, την αναδιάταξη του παραγόμενου έργου με γνώμονα τις ανάγκες των πελατών. Για τον σκοπό αυτό έπρεπε να επανακαταρτισθεί το προσωπικό και να συγκροτηθεί νέο δίκτυο διανομής το οποίο να ανταποκρίνεται στις ανάγκες των νέων πελατών της MMED.

(12) Το πρώτο μέτρο που εφαρμόστηκε στο πλαίσιο της αναδιάρθρωσης ήταν η συγκέντρωση του συνόλου των δραστηριοτήτων σε έναν και μοναδικό τόπο. Η συγκέντρωση αυτή πραγματοποιήθηκε ήδη τον Φεβρουάριο του 1998.

(13) Σε δεύτερη φάση, απαιτήθηκε η λήψη μέτρων στον τομέα της έρευνας και ανάπτυξης, για να εξασφαλισθεί η μακροπρόθεσμη αποδοτικότητα στους τομείς των τεχνικών μέτρησης πάχους και πληρότητας. Στον τομέα των τεχνικών μέτρησης πάχους, η MMED έχει αναπτύξει ένα νέο σύστημα ισοτόπων, το οποίο προορίζεται να αντικαταστήσει το πρόδρομο σύστημα που έχει επινοήσει η MED. Εκτός αυτού, ένα ειδικό λογισμικό αναπτύχθηκε με σκοπό να χρησιμοποιηθεί στον συγκεκριμένο τομέα. Τα νέα συστήματα έχουν αναπτυχθεί ως επιμέρους ενότητες, οι οποίες μπορούν να συνδυάζονται ανάλογα με τις απαιτήσεις του εκάστοτε πελάτη. Στον τομέα των τεχνικών μέτρησης πληρότητας, η διάδοχη εταιρεία ("Auffanggesellschaft") δεν διέθετε καμία σχετική τεχνογνωσία. Ως εκ τούτου, η MMED ανέπτυξε δικό της σύστημα για τον συγκεκριμένο τομέα, καθώς και ειδικά όργανα μέτρησης, που στηρίζονται στη χρήση καλίου.

(14) Κατά τρίτον, χρειάστηκε να αναπτυχθούν τεχνικά συστήματα μέτρησης της τραχύτητας επιφανειών, πράγμα που κατέστησε αναγκαία την πραγματοποίηση σημαντικών επενδύσεων και την ανάληψη δράσης στον τομέα της έρευνας και ανάπτυξης, με σκοπό να διασφαλισθεί η επιτυχής υλοποίηση της νέας στρατηγικής της επιχείρησης.

(15) Εξάλλου, το σύστημα παραγγελιών και παράδοσης χρειάστηκε να προσαρμοσθεί ώστε να ανταποκρίνεται στην αναδιάταξη του παραγόμενου έργου με γνώμονα τις ανάγκες των πελατών. Η οργάνωση της διανομής γίνεται σε συνεργασία με την LDV-Systeme, η οποία πωλεί και διανέμει προϊόντα της MMED στη Δυτική Ευρώπη, τη Νότιο Αφρική και τη Βόρεια Αμερική. Η MMED είναι σε θέση, χάρη στην πείρα των πρώην εργαζομένων της NMED, να συνεχίσει τις δραστηριότητές της στην Ανατολική Ευρώπη και να διανέμει στις αγορές της προϊόντα της LDV-Systeme. Εκτιμάται ότι η συνεργασία αυτή θα επιτρέψει τη μείωση του κόστους διανομής και την επέκταση των αγορών προϊόντων που ενδιαφέρουν την MMED.

(16) Τέλος, απαιτήθηκε αύξηση των κεφαλαίων κίνησης της επιχείρησης, για να είναι εφικτή η εκτέλεση των υφιστάμενων αλλά και των μελλοντικών παραγγελιών.

(17) Σύμφωνα με τις αρχικές εκτιμήσεις, το συνολικό κόστος του σχεδίου αναδιάρθρωσης επρόκειτο να ανέλθει σε 4,436 εκατ. DEM. Στο ποσό αυτό περιλαμβανόταν αρχικά η εφαρμογή διαφόρων μέτρων έρευνας και ανάπτυξης τα οποία ως επί το πλείστον δεν συνδέονταν άμεσα με τον πρωταρχικό σκοπό της αναδιάρθρωσης αλλά εντάσσονταν σε ένα σχέδιο έρευνας και ανάπτυξης, που θα εφαρμοζόταν εκ παραλλήλου. Η εφαρμογή του εν λόγω σχεδίου ξεκίνησε το 2000, αφ' ης στιγμής είχε σταθεροποιηθεί η κατάσταση της επιχείρησης και είχαν υλοποιηθεί τα πλέον επείγοντα μέτρα αναδιάρθρωσης. Τα μέτρα που περιελάμβανε το προαναφερθέν παράλληλο σχέδιο δεν συνυπολογίστηκαν στο κόστος της αναδιάρθρωσης, με το σκεπτικό ότι δεν εντάσσονται στις προσπάθειες για την αναδιάρθρωση της επιχείρησης(2).

(18) Σύμφωνα με νέο υπολογισμό, το συνολικό κόστος της αναδιάρθρωσης ανέρχεται στο ποσό των 3,721 εκατ. DEM. Η κατανομή του συνοψίζεται στον κατωτέρω πίνακα 1.

Πίνακας 1

>ΘΕΣΗ ΠΙΝΑΚΑ>

Γ. Αναλήψεις υποχρεώσεων για τη χρηματοδότηση της αναδιάρθρωσης

(19) Το συνολικό κόστος της αναδιάρθρωσης καλύφθηκε από κοινού από τον επενδυτή και από το Δημόσιο.

(20) Μέτρο A: μη επιστρεπτέες ενισχύσεις και επιδοτήσεις για επενδύσεις, συνολικού ύψους 0,320 εκατ. DEM, τις οποίες χορήγησε το αυτόνομο κρατίδιο της Σαξονίας με σκοπό τη χρηματοδότηση ενός μέρους των επενδύσεων σε παραγωγικές εγκαταστάσεις και μηχανολογικό εξοπλισμό. Τα σχετικά μέτρα αντιστοιχούσαν αρχικά στο ποσό των 0,419 εκατ. DEM, αλλά το ποσό αυτό ελαττώθηκε ώστε να ανταποκρίνεται στη μέγιστη επιτρεπόμενη ένταση των κρατικών ενισχύσεων που προβλεπόταν στα καθεστώτα βάσει των οποίων χορηγήθηκαν τα μέτρα.

(21) Μέτρο B: εξαρτημένο δάνειο ύψους 1,016 εκατ. DEM, με επιτόκιο 8,5 %, το οποίο χορήγησε η Stadtsparkasse Dresden στις 27 Αυγούστου 1998. Αρχικά είχε υπάρξει δέσμευση για τη χορήγηση 1,5 εκατ. DEM, αλλά το ποσό αυτό ελαττώθηκε τελικώς κατά 0,484 εκατ. DEM. Το δάνειο επρόκειτο να χρησιμοποιηθεί εν μέρει για τις επενδύσεις σε παραγωγικές εγκαταστάσεις και μηχανολογικό εξοπλισμό και εν μέρει για την κατάρτιση σχεδίων. Η Kreditanstalt für Wiederaufbau ("KfW") παρέσχε εγγύηση για το 85 % του κινδύνου αφερεγγυότητας, δηλαδή για το ποσό των 0,864 εκατ. DEM, υπό τη μορφή δανείου αναχρηματοδότησης προς τη Stadtsparkasse Dresden. Η ομοσπονδιακή κυβέρνηση παρέσχε από την πλευρά της εγγύηση για το 75 % του κινδύνου αφερεγγυότητας σε σχέση με το δάνειο αναχρηματοδότησης της KfW.

(22) Μέτρο Γ: δάνειο ύψους 0,65 εκατ. DEM το οποίο χορήγησε η "Bundesanstalt für vereinigungsbedingte Sonderaufgaben" (στο εξής "BvS") στις 20 Νοεμβρίου 1998, με σκοπό τη χρηματοδότηση ενός μέρους των επενδύσεων. Σε περίπτωση που η Επιτροπή εκδώσει θετική απόφαση, το εν λόγω δάνειο θα μετατραπεί σε με επιστρεπτέα ενίσχυση.

(23) Μέτρο Δ: περαιτέρω δάνειο ύψους 1,1 εκατ. DEM το οποίο χορήγησε η Stadtsparkasse Dresden το 1998. Αποτελείτο από πιστωτικό όριο 0,5 εκατ. DEM, το οποίο κατέστη διαθέσιμο στις 9 Σεπτεμβρίου 1998, και από το ποσό των 0,6 εκατ. DEM, το οποίο καταβλήθηκε την 1η Δεκεμβρίου 1998. Για το 1 εκατ. DEM του δανείου ευθύνεται κατά πρώτο λόγο προσωπικά ο επενδυτής, ενώ ως προς το υπόλοιπο ποσό έχει παρασχεθεί εγγύηση δευτέρας τάξεως 80 % από την Bürgschaftsbank Sachsen.

(24) Μέτρο E: μη επιστρεπτέες ενισχύσεις ύψους 0,138 εκατ. DEM της ομοσπονδιακής κυβέρνησης για έρευνα και ανάπτυξη.

(25) Πέραν της προσωπικής ευθύνης του επενδυτή για το 1 εκατ. DEM του δανείου στο πλαίσιο του μέτρου Δ, ο επενδυτής όφειλε να συνεισφέρει από δικούς του πόρους ένα επιπλέον ποσό μετρητών ύψους 0,1 εκατ. DEM (μέτρο ΣΤ). Τέλος, με βάση τα στοιχεία που έχει υποβάλει η Γερμανία, προβλεπόταν να καταβληθούν 0,397 εκατ. DEM ως μελλοντική ταμειακή ροή (μέτρο Ζ).

(26) Η συνολική χρηματοδότηση της αναδιάρθρωσης απεικονίζεται στον πίνακα 2, όπου διευκρινίζεται επίσης ποιος είναι υπεύθυνος σε τελική ανάλυση για την ανάληψη του κόστους των μέτρων που περιγράφονται παραπάνω.

Πίνακας 2

>ΘΕΣΗ ΠΙΝΑΚΑ>

Δ. Ανάλυση της αγοράς

(27) Η MMED αναπτύσσει, κατασκευάζει, δοκιμάζει κι εμπορεύεται συστήματα μέτρησης που λειτουργούν με την ακτινομετρική μέθοδο ή την οπτική μέθοδο λέιζερ. Τα ακτινομετρικά συστήματα της MMED χρησιμοποιούνται σε τεχνικές για τη μέτρηση πάχους, πάχους επιστρώσεως, επιφανείας, τραχύτητας πληρότητας, πυκνότητας, πυκνότητας καλίου, μήκους, ταχύτητας και επιπεδότητας. Τα συστήματα μέτρησης της εταιρείας που λειτουργούν με την οπτική μέθοδο λέιζερ χρησιμοποιούνται για μετρήσεις τραχύτητας επιφανείας. Τα συστήματα αυτά χρησιμοποιούνται πρωτίστως στους κλάδους χάλυβα και αλουμινίου. Εκτός αυτού, η MMED καταβάλλει ήδη προσπάθειες για τη διαφοροποίηση της παραγωγής της, ώστε να καλύπτει, επί παραδείγματι, εφαρμογές των κλάδων ξύλου και πλαστικών.

(28) Το 1998, η παραγωγή οργάνων μέτρησης (NACE 33.2) στην ΕΕ ήταν αξίας σχεδόν 40 δισεκατ. ευρώ, δηλαδή σαφώς αυξημένη σε σύγκριση με το 1993, κατά το οποίο ο οικείος βιομηχανικός κλάδος γνώρισε σοβαρή ύφεση. Από το 1994 και μετά η παραγωγή αυξήθηκε περαιτέρω. Η χώρα με τη μεγαλύτερη παραγωγή στην ΕΕ είναι η Γερμανία, στην οποία αντιστοιχεί μερίδιο 27,7 % της συνολικής παραγωγής της ΕΕ(3). Πλην όμως, για να μπορούν οι κοινοτικοί παραγωγοί να επωφεληθούν της βελτιωμένης κατάστασης της αγοράς, είναι αναγκασμένοι να καταβάλλουν συνεχείς προσπάθειες για τη διατήρηση του κόστους παραγωγής σε χαμηλό επίπεδο και συγχρόνως να επενδύουν επαρκείς πόρους για την υιοθέτηση νέων τεχνολογιών και την ανάπτυξη προϊόντων, ώστε να είναι σε θέση να συναγωνισθούν τους παραγωγούς της Ιαπωνίας και των Ηνωμένων Πολιτειών της Αμερικής.

(29) Κατά την κίνηση της επίσημης εξεταστικής διαδικασίας, η Επιτροπή διαπίστωνε ότι κατά τα έτη 1995-1998 είχε παρατηρηθεί σταθερή αύξηση της εμφανούς κατανάλωσης, η οποία ωστόσο δεν κάλυπτε εξ ολοκλήρου τη ζήτηση. Από τα διαθέσιμα πληροφοριακά στοιχεία προκύπτουν ενδείξεις για την έως ενός σημείου συρρίκνωση της οικονομικής δραστηριότητας. Εντούτοις, δεν προέκυψαν αποδεικτικά στοιχεία τα οποία να οδηγούν σε ασφαλές συμπέρασμα για το συγκεκριμένο θέμα. Αρκετές επιχειρήσεις του κλάδου ανέφεραν αύξηση των εργασιών τους το έτος 2000 και παραμένουν αισιόδοξες για το μέλλον.

(30) Η Επιτροπή επεσήμαινε ακόμη ότι η αγορά οργάνων μέτρησης είναι άκρως κατακερματισμένη και ότι καλύπτει ευρύτατο φάσμα τεχνολογιών και πελατών. Κατά την άποψη της Επιτροπής, οι αγορές αναφοράς στην περίπτωση της MMED συνίστανται στην παραγωγή συστημάτων μέτρησης για τους κλάδους χάλυβα και αλουμινίου. Η Επιτροπή έχει καταλήξει στο συμπέρασμα ότι συνολικά ο κλάδος παραγωγής μετάλλων αντιμετωπίζει έντονο ανταγωνισμό από τα υφιστάμενα υποκατάστατα προϊόντα και ότι η χαλυβουργία μαστίζεται από χρόνια πλεονάζουσα παραγωγική ικανότητα(4). Η Γερμανία εξήγησε ότι αυτός ακριβώς είναι ο λόγος που ανάγκασε την MMED να διαφοροποιήσει την παραγωγή της, παράγοντας προϊόντα και για άλλους βιομηχανικούς κλάδους. Παρ' όλα αυτά, η Γερμανία έχει επισημάνει ότι η χαλυβουργία χρειάζεται όλο και πιο εξελιγμένο εξοπλισμό μέτρησης, για να μπορεί να φέρει σε πέρας τον εκσυγχρονισμό και την αναδιάρθρωσή της. Εξ ου και η αυξανόμενη ανάγκη για πιο αξιόπιστες, ακριβείς και ταχείες μεθόδους ανάλυσης. Σε ό,τι αφορά τον κλάδο αλουμινίου, η Επιτροπή επεσήμαινε ότι ακολουθεί αυξητική πορεία, και τούτο λόγω της αυξανόμενης ανακύκλωσης των μετάλλων, ιδίως στους κλάδους των μεταφορών και των συσκευασιών.

(31) Συνεπώς, ο κλάδος αναφοράς χαρακτηρίζεται από έντονο δυναμισμό, αν και ο ανταγωνισμός είναι οξύς και αναγκάζει τις επιχειρήσεις να πραγματοποιούν μεγάλης κλίμακας επενδύσεις, για να μπορούν να ανταποκριθούν στη ζητούμενη εξειδίκευση.

III. ΛΟΓΟΙ ΚΙΝΗΣΗΣ ΤΗΣ ΕΠΙΣΗΜΗΣ ΕΞΕΤΑΣΤΙΚΗΣ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑΣ

(32) Στις 27 Οκτωβρίου 2000 η Επιτροπή κίνησε την επίσημη εξεταστική διαδικασία σε σχέση με τα χρηματοοικονομικά μέτρα που εφαρμόστηκαν υπέρ της MMED. Η Επιτροπή δεν ήταν σε θέση να κρίνει κατά πόσον η MMED είναι μικρομεσαία επιχείρηση (στο εξής "ΜΜΕ"), εξέφρασε την άποψη ότι τα χρηματοοικονομικά μέτρα προς όφελός της συνιστούσαν κρατική ενίσχυση κατά την έννοια του άρθρου 87 παράγραφος 1 της συνθήκης ΕΚ και διατύπωσε αμφιβολίες για το συμβιβάσιμό τους με την κοινή αγορά.

(33) Με βάση τα πληροφοριακά στοιχεία που προσκομίστηκαν δεν ήταν δυνατό να αποκλεισθεί η περίπτωση να υπήρχαν κατά το χρόνο χορήγησης της ενίσχυσης δεσμοί σε επίπεδο μάνατζμεντ ή επιχειρηματικοί δεσμοί με την πρώην εταιρεία Mesacon Gesellschaft für Messtechnik mbH Dortmund. Εκτός αυτού, τα διαθέσιμα στοιχεία δεν ήταν επαρκή για να εξακριβωθεί κατά πόσον η LDV-Systeme GmbH, η TSI Inc. και η MMED ενεργούσαν από κοινού ως μία οικονομική μονάδα.

(34) Η Επιτροπή πρέσβευε ότι οι κρατικές ενισχύσεις προς όφελος της MMED, συνολικού ύψους 2,25 εκατ. DEM, έπρεπε να θεωρηθούν μεμονωμένες ενισχύσεις και να αξιολογηθούν με βάση το άρθρο 87 παράγραφος 3 στοιχείο γ) της συνθήκης ΕΚ και τις κατευθυντήριες γραμμές όσον αφορά την αξιολόγηση των κρατικών ενισχύσεων για τη διάσωση και την αναδιάρθρωση προβληματικών επιχειρήσεων(5) (στο εξής "οι κατευθυντήριες γραμμές"). Με βάση τα στοιχεία που διέθετε, η Επιτροπή εξέφραζε αμφιβολίες για την εκπλήρωση των προϋποθέσεων που προβλέπουν οι κατευθυντήριες γραμμές. Τα μέτρα αναδιάρθρωσης που είχε περιγράψει η Γερμανία δεν φαίνονταν επαρκή για να μπορούν να θεωρηθούν ως ένα βιώσιμο πρόγραμμα αναδιάρθρωσης. Επί τη βάσει των προσκομισθέντων στοιχείων η Επιτροπή δεν ήταν σε θέση να κρίνει κατά πόσο τα προσδοκώμενα οικονομικά αποτελέσματα της MMED ήταν ρεαλιστικά, ούτε κατά πόσο η επιχείρηση θα ήταν ικανή να αναπτύξει δραστηριότητα στην αγορά στηριζόμενη στις δικές της δυνάμεις. Εξάλλου, η Επιτροπή δεν μπορούσε να αποκλείσει την περίπτωση πρόκλησης αθέμιτων στρεβλώσεων του ανταγωνισμού από την υπό εξέταση κρατική ενίσχυση. Τέλος, η Επιτροπή αδυνατούσε να αποφανθεί με ασφάλεια για το κατά πόσο το ύψος των ενισχύσεων περιοριζόταν αυστηρά στο ποσό που ήταν αναγκαίο για την αναδιάρθρωση, ούτε αν ήταν πράγματι μη δυσανάλογο σε σχέση με το συνολικό κόστος της αναδιάρθρωσης.

(35) Η Επιτροπή δεν έλαβε καμία παρατήρηση από πλευράς ενδιαφερομένων.

IV. ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΕΙΣ ΤΗΣ ΓΕΡΜΑΝΙΑΣ

(36) Στην απάντησή της σχετικά με την κίνηση επίσημης εξεταστικής διαδικασίας, η Γερμανία εξηγούσε ότι η αποδέκτρια επιχείρηση εμπίπτει στην κατηγορία των μικρομεσαίων επιχειρήσεων και υποστήριζε ότι, πέραν της συνεργασίας στον τομέα της διανομής των προϊόντων, δεν υπήρχε κανένας περαιτέρω δεσμός, είτε επιχειρηματικός είτε σε επίπεδο μάνατζμεντ, με την πρώην εταιρεία Mesacon Gesellschaft für Messtechnik mbH Dortmund. Η εν λόγω επιχείρηση τέθηκε υπό εκκαθάριση και ένα μέρος του προσωπικού της ενσωματώθηκε στο προσωπικό της LDV-Systeme GmbH, η οποία αναπτύσσει και διανέμει συστήματα μέτρησης που λειτουργούν με την οπτική μέθοδο λέιζερ. Ένα τμήμα των περιουσιακών στοιχείων της Mesacon Gesellschaft für Messtechnik mbH Dortmund αγοράστηκε από την αμερικανική ανταγωνίστρια εταιρεία TSI Inc., και μάλιστα ένα μέρος του προσωπικού και αυτής της εταιρείας ενσωματώθηκε στο προσωπικό της LDV-Systeme GmbH. Ωστόσο, η Γερμανία απέδειξε ότι οι εν λόγω επιχειρήσεις δεν αναπτύσσουν τη δραστηριότητά τους από κοινού.

(37) Επίσης, η Γερμανία υπέβαλε αναλυτικά πληροφοριακά στοιχεία σχετικά με το σχέδιο αναδιάρθρωσης, το οποίο περιγράφεται στο τμήμα II B.

V. ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ

(38) Η MMED είναι νεοσύστατη "διάδοχη εταιρεία" (Auffanggesellschaft), η οποία συνεχίζει τις δραστηριότητες προϋπάρχουσας επιχείρησης, η οποία έχει κηρυχθεί υπό πτώχευση και στην οποία παραμένει το σύνολο του παθητικού, ενώ τα στοιχεία του ενεργητικού της έχουν περιέλθει στη MMED. Με βάση τα στοιχεία που έχει υποβάλει η Γερμανία, η MMED αλλά και η NMED, δηλαδή οι δύο διάδοχες εταιρείες της πρώην MED, δεν συστάθηκαν υπό τη μορφή της θυγατρικής της πτωχευσάσης εταιρείας, αλλά επωλήθησαν αμφότερες από τους συνδίκους της πτωχεύσεως σε διάφορους επενδυτές. Για τον λόγο αυτό, η παρούσα αξιολόγηση αφορά αποκλειστικά και μόνο τα κρατικά μέτρα προς όφελος της MMED.

(39) Τα πληροφοριακά στοιχεία που υποβλήθηκαν μετά την κίνηση επίσημης εξεταστικής διαδικασίας παραμέρισαν τις αμφιβολίες της Επιτροπής γύρω από το κατά πόσον η MMED, η LDV-Systeme GmbH και η TSI Inc. συναποτελούσαν ενδεχομένως μια οικονομική ενότητα. Συνεπώς, η Επιτροπή κατέληξε στο συμπέρασμα ότι η MMED είναι μικρομεσαία επιχείρηση κατά την έννοια του κοινοτικού πλαισίου για τις κρατικές ενισχύσεις στις μικρομεσαίες επιχειρήσεις(6).

Α. Ενίσχυση κατά την έννοια του άρθρου 87 παράγραφος 1 της συνθήκης ΕΚ

(40) Κατά το χρόνο χορήγησης των υπό εξέταση χρηματοοικονομικών μέτρων η MMED διέθετε περιορισμένο κεφάλαιο, κατέγραφε ζημίες και είχε χάσει την εμπιστοσύνη των παραδοσιακών πελατών της λόγω της κίνησης της πτωχευτικής διαδικασίας. Επομένως, επρόκειτο για προβληματική επιχείρηση.

(41) Όπως εξηγείτο ήδη κατά την κίνηση επίσημης εξεταστικής διαδικασίας, αν εξαιρέσει κανείς το 1 εκατ. DEM του δανείου που χορηγήθηκε στο πλαίσιο του μέτρου Δ, για το οποίο παρασχέθηκε ασφάλεια από τον ίδιο τον επενδυτή, τα υπόλοιπα χρηματοοικονομικά μέτρα υπέρ της MMED πρέπει να θεωρηθούν κρατικές ενισχύσεις κατά την έννοια του άρθρου 87 παράγραφος 1 της συνθήκης ΕΚ. Τα υπόψη μέτρα χρηματοδοτήθηκαν με κρατικούς πόρους και προσπόρισαν στη συγκεκριμένη προβληματική επιχείρηση οφέλη τα οποία δεν θα είχε μπορέσει να εξασφαλίσει από έναν ιδιώτη επενδυτή. Λαμβάνοντας υπόψη ότι στην αγορά προϊόντων της MMED στην Ευρώπη υπάρχουν και άλλες επιχειρήσεις οι οποίες μετέχουν στον ανταγωνισμό και επιπλέον πραγματοποιούνται εμπορικές συναλλαγές, οι επίμαχες κρατικές ενισχύσεις απειλούν να στρεβλώσουν τον ανταγωνισμό στην κοινή αγορά και να επηρεάσουν τις συναλλαγές μεταξύ κρατών μελών.

α) Υφιστάμενα καθεστώτα ενισχύσεων

(42) Όπως εξηγείτο κατά την κίνηση επίσημης εξεταστικής διαδικασίας, οι επιδοτήσεις στο πλαίσιο του μέτρου A χορηγήθηκαν επί τη βάσει καθεστώτων εγκριθέντων από την Επιτροπή(7). Με βάση τα διαθέσιμα πληροφοριακά στοιχεία, οι συγκεκριμένες επενδυτικές ενισχύσεις περιφερειακού χαρακτήρα πληρούν τις ανώτατες επιτρεπόμενες τιμές και τους όρους που καθόρισε η Επιτροπή στην απόφασή της για την έγκριση των σχετικών καθεστώτων, δυνάμει των οποίων χορηγήθηκαν οι ενισχύσεις. Όπως επισημαινόταν κατά την κίνηση επίσημης εξεταστικής διαδικασίας, τα εν λόγω μέτρα αποτελούν υφιστάμενο καθεστώς ενισχύσεων, το οποίο δεν χρειάζεται να αξιολογηθεί εκ νέου από την Επιτροπή.

(43) Οι επιδοτήσεις για έρευνα και ανάπτυξη στο πλαίσιο του μέτρου ΣΤ χορηγήθηκαν ομοίως επί τη βάσει καθεστώτων εγκριθέντων από την Επιτροπή(8). Καίτοι η Επιτροπή ενημερώθηκε για τη χορήγησή τους μόλις μετά την κίνηση της επίσημης εξεταστικής διαδικασίας, μετά από διερεύνηση του θέματος διαπίστωσε ότι είχαν τηρηθεί οι προϋποθέσεις που προβλέπονται στα προαναφερθέντα καθεστώτα, όσον αφορά, ιδίως, τη μέγιστη επιτρεπόμενη ένταση των ενισχύσεων και τις διατάξεις περί σώρευσης. Με βάση τα διαθέσιμα πληροφοριακά στοιχεία, οι συγκεκριμένες επιδοτήσεις αποτελούν υφιστάμενο καθεστώς ενισχύσεων, το οποίο δεν χρειάζεται να αξιολογηθεί εκ νέου από την Επιτροπή.

(44) Το σχετικό ποσό ενίσχυσης πρέπει να ληφθεί υπόψη κατά την εξακρίβωση του κατά πόσον τα μέτρα ενίσχυσης συνολικά δεν είναι δυσανάλογα σε σχέση με τον σκοπό στην επίτευξη του οποίου υποτίθεται ότι αποβλέπουν.

β) Μεμονωμένη ενίσχυση

(45) Το εξαρτημένο δάνειο της Stadtsparkasse Dresden στο πλαίσιο του μέτρου Β, ύψους 1,016 εκατ. DEM, για την εξασφάλιση του οποίου συνήφθη δάνειο αναχρηματοδότησης της KfW, φέρεται να χορηγήθηκε δυνάμει εγκεκριμένου καθεστώτος ενισχύσεων για την προώθηση σχεδίων ΜΜΕ στον τομέα της έρευνας και ανάπτυξης(9). Όπως εξηγείτο κατά την κίνηση της επίσημης εξεταστικής διαδικασίας, το συγκεκριμένο καθεστώς ενισχύσεων δεν προβλέπει ρητώς τη δυνατότητα χορήγησης εξαρτημένων δανείων με κρατικούς πόρους σε προβληματικές επιχειρήσεις. Εκτός αυτού, διαπιστώνεται υπέρβαση κατά 10 % του ανώτατου επιτρεπόμενου ορίου που προβλέπεται στο καθεστώς για το μερίδιο ευθύνης σε περίπτωση αφερεγγυότητας. Με βάση τα διαθέσιμα στοιχεία, η Επιτροπή εξακολουθεί να πιστεύει ότι καταφανώς δεν πληρούνταν οι προϋποθέσεις του οικείου καθεστώτος και ότι το συνολικό ποσό των 1,016 εκατ. DEM πρέπει να αξιολογηθεί ως νέα ενίσχυση.

(46) Όπως εξηγείτο κατά την κίνηση της επίσημης εξεταστικής διαδικασίας, το δάνειο της BvS ύψους 0,65 εκατ. DEM, που χορηγήθηκε στο πλαίσιο του μέτρου Γ, θεωρείται ομοίως μεμονωμένη ενίσχυση, διότι καμία εγκεκριμένη νομική βάση δεν υφίσταται για το δάνειο αυτό.

(47) Όπως εξηγείτο κατά την κίνηση της επίσημης εξεταστικής διαδικασίας, ο κίνδυνος αφερεγγυότητας για το δάνειο ύψους 0,1 εκατ. DEM στο πλαίσιο του μέτρου Δ ανελήφθη με δευτέρα τη τάξει εγγύηση 80 % από την Bürgschaftsbank Sachsen, η οποία ελέγχεται από το Δημόσιο, και από τη Stadtsparkasse Dresden, οι οποίες κι επωμίστηκαν τον σχετικό κίνδυνο. Το ποσό αυτό αξιολογείται ως ενίσχυση λόγω των προβλημάτων που αντιμετώπιζε η επιχείρηση κατά τον χρόνο χορήγησης του δανείου, λόγω της έλλειψης ιδιωτικών ασφαλειών και λόγω της παροχής κρατικής εγγύησης. Το συγκεκριμένο ποσό πρέπει να αξιολογηθεί ως μεμονωμένη ενίσχυση, διότι δεν στηρίζεται σε καμία εγκεκριμένη νομική βάση.

Β. Εξαίρεση του άρθρου 87 παράγραφος 3 στοιχείο γ) της συνθήκης ΕΚ

(48) Η ενίσχυση υπέρ της MMED, συνολικού ύψους 1,766 εκατ. DEM, πρέπει να αξιολογηθεί ως μεμονωμένη ενίσχυση. Σύμφωνα με το άρθρο 87 παράγραφος 1 της συνθήκης ΕΚ, οι κρατικές ενισχύσεις προς μεμονωμένες επιχειρήσεις είναι ασυμβίβαστες με την κοινή αγορά κατά το μέτρο που επηρεάζουν τις μεταξύ κρατών μελών συναλλαγές και νοθεύουν ή απειλούν να νοθεύσουν τον ανταγωνισμό στην κοινή αγορά. Τέτοιου είδους ενισχύσεις είναι καταρχήν ασυμβίβαστες με την κοινή αγορά, εκτός αν εμπίπτουν στο πεδίο εφαρμογής της εξαίρεσης που προβλέπεται στο άρθρο 87 παράγραφοι 2 και 3 της συνθήκης ΕΚ.

(49) Οι εξαιρέσεις του άρθρου 87 παράγραφος 2 της συνθήκης ΕΚ δεν είναι εφαρμοστέες στην παρούσα περίπτωση, διότι πρόκειται για μέτρα ενίσχυσης τα οποία ούτε κοινωνικό χαρακτήρα έχουν, ούτε χορηγούνται προς μεμονωμένους καταναλωτές. Εξάλλου, δεν αποσκοπούν στην επανόρθωση ζημίας που έχει προκληθεί από θεομηνία ή άλλο έκτακτο γεγονός, ούτε αποβλέπουν στη στήριξη της οικονομίας ορισμένων περιοχών της Ομοσπονδιακής Δημοκρατίας της Γερμανίας οι οποίες έχουν θιγεί από τη διαίρεση της Γερμανίας.

(50) Σύμφωνα με το άρθρο 87 παράγραφος 3 στοιχεία α) και γ) της συνθήκης ΕΚ, είναι δυνατό για ορισμένες ενισχύσεις να γίνει δεκτή απαλλαγή από την απαγόρευση των ενισχύσεων. Στην παρούσα υπόθεση μπορεί να γίνει λόγος για εφαρμογή του άρθρου 87 παράγραφος 3 στοιχείο γ) της συνθήκης ΕΚ, δεδομένου ότι κύριος σκοπός της ενίσχυσης δεν είναι η περιφερειακή ανάπτυξη αλλά η αποκατάσταση της μακροπρόθεσμης αποδοτικότητας μιας προβληματικής επιχείρησης. Επομένως, η Επιτροπή θα μπορούσε να εγκρίνει τη χορήγηση κρατικών ενισχύσεων οι οποίες αποβλέπουν στην προώθηση της αναπτύξεως ορισμένων οικονομικών δραστηριοτήτων, εφόσον όμως αυτές δεν αλλοιώνουν τους όρους των συναλλαγών κατά τρόπο που θα αντέκειτο στο κοινό συμφέρον.

(51) Στις κατευθυντήριες γραμμές που έχει εκδώσει(10), η Επιτροπή προσδιορίζει τις προϋποθέσεις μιας θετικής αξιολόγησης. Η επίμαχη μεμονωμένη ενίσχυση αναδιάρθρωσης κατεβλήθη πριν από τον Οκτώβριο του 1999. Συνεπώς, η Επιτροπή θα εφαρμόσει τις κατευθυντήριες γραμμές της 23ης Δεκεμβρίου 1994(11). Η Επιτροπή φρονεί ότι στην παρούσα υπόθεση δεν μπορεί να είναι εφαρμοστέο κανένα άλλο κοινοτικό πλαίσιο κανόνων.

α) Προβληματική επιχείρηση

(52) Κατά κανόνα, μια νεοσύστατη επιχείρηση δεν μπορεί να θεωρηθεί προβληματική κατά την έννοια των κατευθυντήριων γραμμών για τις οποίες γίνεται λόγος παραπάνω. Πλην όμως, λόγω του εξαιρετικού χαρακτήρα του μετασχηματισμού της οικονομίας στα νέα ομόσπονδα γερμανικά κρατίδια, η Επιτροπή εξακολουθεί να εφαρμόζει τις εν λόγω κατευθυντήριες γραμμές στην περίπτωση των επιχειρήσεων του τύπου "Auffanglösung" (δηλαδή επιχειρήσεων που συστήνονται στο πλαίσιο πτωχευτικής διαδικασίας), υπό την προϋπόθεση ότι η δραστηριότητα της παλαιότερης επιχείρησης συνεχίζεται και δεν πραγματοποιείται απλώς εκποίηση μεμονωμένων περιουσιακών στοιχείων, πράγμα που ισχύει στην περίπτωση της MMED(12).

(53) Όταν συνεστήθη, η MMED ήταν ζημιογόνος. Η δραστηριότητα έπρεπε να συγκεντρωθεί σε έναν και μοναδικό τόπο, ενώ οι εγκαταστάσεις και ο μηχανολογικός εξοπλισμός της επιχείρησης έπρεπε να αντικατασταθούν και εκσυγχρονισθούν, για να είναι σε θέση η επιχείρηση να αντεπεξέλθει στον ανταγωνισμό που διεξαγόταν στην αγορά. Εκτός αυτού, είχε αποδειχθεί ότι ο παραδοσιακός προσανατολισμός της NMED δεν ήταν βιώσιμος και ότι, κατά συνέπεια, ήταν αναγκαία η μετατροπή της MMED σε εταιρεία συμβούλων μηχανικής, πράγμα που μπορούσε να επιτευχθεί μόνο μέσω αναδιάρθρωσης. Εξάλλου, η Γερμανία υποστηρίζει ότι, χωρίς την ανάληψη κοινής δράσης, περιλαμβανομένης μιας παρέμβασης της BvS, η επιχείρηση δεν θα είχε μπορέσει να εξασφαλίσει εξωτερική τραπεζική χρηματοδότηση. Επομένως, κατά τον χρόνο χορήγησης της υπό εξέταση μεμονωμένης ενίσχυσης, η MMED ήταν προβληματική επιχείρηση.

β) Αποκατάσταση της μακροπρόθεσμης αποδοτικότητας

(54) Η χορήγηση ενισχύσεων αναδιάρθρωσης προϋποθέτει ένα ρεαλιστικό, συνεκτικό και σφαιρικό σχέδιο αναδιάρθρωσης με σκοπό την αποκατάσταση της μακροπρόθεσμης αποδοτικότητας της επιχείρησης εντός ευλόγου χρονικού διαστήματος. Ιδιαίτερη σημασία έχει η ύπαρξη αναλυτικού χρονοδιαγράμματος για την υλοποίηση της αναδιάρθρωσης. Η αναδιάρθρωση περιλαμβάνει την εγκατάλειψη ορισμένων τομέων δραστηριότητας, οι οποίοι, ακόμη και μετά την αναδιάρθρωση, θα εξακολουθούσαν για λόγους διαρθρωτικούς να είναι ζημιογόνοι. Κατά τη Γερμανία, στη MMED περιήλθαν μόνον οι αποδοτικοί τομείς δραστηριότητας της NMED.

(55) Κατά την κίνηση της επίσημης εξεταστικής διαδικασίας, η Επιτροπή εξέφραζε αμφιβολίες για το κατά πόσον τα ευάριθμα μέτρα που είχε περιγράψει η Γερμανία μπορούσαν να χαρακτηρισθούν ως ένα σχέδιο αναδιάρθρωσης ικανό να οδηγήσει στην επίτευξη της μακροπρόθεσμης αποδοτικότητας. Στην απάντησή της σχετικά με την κίνηση της επίσημης εξεταστικής διαδικασίας, η Γερμανία υπέβαλε λεπτομερέστατα πληροφοριακά στοιχεία (βλέπε το τμήμα ΙΙ μέρος Β) σχετικά με τα μέτρα αναδιάρθρωσης τα οποία είχαν εφαρμοσθεί από την επιχείρηση. Η Επιτροπή φρονεί ότι τα μέτρα αναδιάρθρωσης συνιστούν ένα βιώσιμο πρόγραμμα αναδιάρθρωσης κατά την έννοια των κατευθυντήριων γραμμών.

(56) Εξάλλου, η Γερμανία έχει προσκομίσει επικαιροποιημένα αριθμητικά δεδομένα επί τη βάσει των οποίων διατυπώνεται πρόβλεψη για μία συγκρατημένη αλλά ρεαλιστική αύξηση του κύκλου εργασιών και των κερδών (πίνακας 3)(13).

Πίνακας 3

>ΘΕΣΗ ΠΙΝΑΚΑ>

(57) Με βάση τα πλέον πρόσφατα στοιχεία που υπέβαλε η Γερμανία, ο ισοσκελισμός του αποτελέσματος εκμετάλλευσης επιτεύχθηκε το 1999, δηλαδή έναν χρόνο ενωρίτερα από ό,τι προβλεπόταν αρχικά. Η Επιτροπή σημειώνει ότι, καίτοι τα αποτελέσματα εκμετάλλευσης της επιχείρησης ελάχιστα απέχουν από τις αρχικές προσδοκίες, οι προβλέψεις για τα επιμέρους στοιχεία έχουν παρόλα αυτά μεταβληθεί. Η Γερμανία απέδωσε το γεγονός αυτό στη μεταβολή της ακολουθούμενης λογιστικής μεθόδου, ώστε να συνάδει με τις απαιτήσεις της νομοθεσίας του αυτόνομου κρατιδίου της Σαξονίας. Εκτός αυτού, οι επενδύσεις ενεργοποιήθηκαν ως επί το πλείστον κατά τα έτη 1998 και 2000, με αποτέλεσμα να προκύψουν υψηλές αποσβέσεις και να χειροτερεύσει το αποτέλεσμα εκμετάλλευσης. Η υλοποίηση του κύριου όγκου των μέτρων αναδιάρ θρωσης ολοκληρώθηκε το έτος 2000, και για τον λόγο αυτό η επιχείρηση εστίασε τις προσπάθειές της περισσότερο στην αναδιάρθρωση και όχι τόσο στις πωλήσεις των προϊόντων της. Επιπλέον, ένα μέρος των παραγγελιών που ανατέθηκαν στην επιχείρηση τη συγκεκριμένη χρονιά(14) δεν μπορούσε να εκτελεσθεί πριν από το 2001. Εξ αυτού του λόγου, τα μεγέθη για τον κύκλο εργασιών κατά το 2000 είναι χαμηλότερα σε σύγκριση με την αρχική πρόγνωση. Πάντως, σχετικά με το συγκεκριμένο θέμα η Γερμανία επισημαίνει πως οι παραγγελίες που έχουν ήδη παραληφθεί για αυτό το έτος καλύπτουν ήδη το 80 % περίπου του προσδοκώμενου κύκλου εργασιών.

(58) Τα πλέον πρόσφατα οικονομικά στοιχεία επιβεβαιώνουν το γεγονός ότι η MMED μπόρεσε να ξεπεράσει τις αρχικές της δυσκολίες. Το αποτέλεσμα εκμετάλλευσης της επιχείρησης της επιτρέπει να καλύπτει το σύνολο των εξόδων, περιλαμβανομένων των αποσβέσεων. Η Επιτροπή θεωρεί ότι τα αναθεωρημένα αριθμητικά στοιχεία αντικατοπτρίζουν το γεγονός ότι η MMED δραστηριοποιείται σε μία αγορά όπου, λόγω του απηνούς ανταγωνισμού, το περιθώριο κέρδους που μπορούν να επιτύχουν οι ΜΜΕ είναι περιορισμένο. Εκτός αυτού, η Επιτροπή σημειώνει ότι ο κύκλος εργασιών για το έτος 2001, κατά το οποίο προβλέπεται να ολοκληρωθεί η αναδιάρθρωση, είναι σε μεγάλο βαθμό εξασφαλισμένος. Κατά συνέπεια, η Επιτροπή θεωρεί ότι η αναδιάρθρωση έχει αποκαταστήσει την αποδοτικότητα της επιχείρησης, η οποία μπορεί πλέον να αντεπεξέλθει με τις δικές της δυνάμεις στον ανταγωνισμό.

γ) Αποτροπή αθέμιτων στρεβλώσεων του ανταγωνισμού

(59) Η αναδιάρθρωση πρέπει να περιλαμβάνει μέτρα τα οποία να αντισταθμίζουν στο μέτρο του δυνατού τις δυσμενείς της επιπτώσεις για τους ανταγωνιστές, διότι στην αντίθετη περίπτωση η ενίσχυση αντίκειται στο κοινό συμφέρον και δεν είναι δυνατό να τύχει απαλλαγής βάσει του άρθρου 87 παράγραφος 3 στοιχείο γ) της συνθήκης ΕΚ. Σε περίπτωση που, έπειτα από αντικειμενική αξιολόγηση της προσφοράς και της ζήτησης, διαπιστώνεται ότι δεν υπάρχει διαρθρωτικό πλεόνασμα παραγωγικής ικανότητας στην αγορά αναφοράς στην οποία δραστηριοποιείται ο αποδέκτης της ενίσχυσης, η ελάττωση της παραγωγικής ικανότητας είναι περιττή. Για να απαντηθεί το ερώτημα πώς πρόκειται να επηρεάσει η διατήρηση της MMED την αγορά και τους ανταγωνιστές, πρέπει να λάβει κανείς υπόψη τον όγκο παραγωγής της επιχείρησης και το γεγονός ότι η ενίσχυση χορηγείται σε υποβοηθούμενη περιοχή κατά την έννοια του άρθρου 87 παράγραφος 3 στοιχείο α) της συνθήκης ΕΚ.

(60) Με βάση τα πληροφοριακά στοιχεία που είναι διαθέσιμα, η Επιτροπή θεωρεί ότι δεν υπάρχουν ασφαλείς ενδείξεις για να εξαχθεί το συμπέρασμα ότι στην αγορά στην οποία δραστηριοποιείται η MMED υπάρχει πλεονάζουσα παραγωγική ικανότητα. Επομένως, η Επιτροπή θεωρεί ότι δεν συντρέχει λόγος μείωσης της παραγωγικής ικανότητας.

(61) Η Επιτροπή έχει επίσης λάβει υπόψη το στοιχείο ότι η MMED δεν είναι επιχείρηση του μεταποιητικού τομέα, αλλά μία μικρή εταιρεία συμβούλων μηχανικής η οποία κατασκευάζει διάφορα όργανα μέτρησης ανάλογα με τις απαιτήσεις των πελατών της. Τούτο σημαίνει ότι η παραγωγή της διαμορφώνεται από τη ζήτηση. Η Γερμανία έχει καταστήσει γνωστό στην Επιτροπή ότι το προσωπικό της MMED αποτελείται σήμερα από 19 εργαζόμενους πλήρους απασχόλησης κι έναν εργαζόμενο μερικής απασχόλησης. Προκύπτει δηλαδή ότι το προσωπικό της μειώθηκε σε σύγκριση με το αρχικό προσωπικό των 22 εργαζόμενων, το οποίο περιήλθε στη διάδοχο εταιρεία.

(62) Συνεκτιμώντας το γεγονός ότι η MMED είναι μικρή επιχείρηση που δραστηριοποιείται σε υποβοηθούμενη περιοχή κατά την έννοια του άρθρου 87 παράγραφος 3 στοιχείο α) της συνθήκης ΕΚ, η Επιτροπή καταλήγει στο συμπέρασμα ότι δεν υπάρχουν δυσμενείς συνέπειες για τους ανταγωνιστές.

δ) Σχέση αναλογίας μεταξύ του ύψους της ενίσχυσης και του κόστους και του οφέλους της αναδιάρθρωσης

(63) Η ενίσχυση πρέπει να περιορίζεται στο ύψος το οποίο είναι αναγκαίο προκειμένου να καταστεί δυνατή η αναδιάρθρωση και να μην είναι δυσανάλογη σε σχέση με το συνολικό κόστος της αναδιάρθρωσης. Εκτός αυτού, ο αποδέκτης πρέπει οπωσδήποτε να επωμίζεται ένα σημαντικό μέρος του κόστους της αναδιάρθρωσης. Ακόμη, ο τρόπος χορήγησης της ενίσχυσης πρέπει να είναι τέτοιος ώστε να διασφαλίζεται ότι η επιχείρηση δεν αποκτά έτσι πλεονάζουσα ρευστότητα που θα μπορούσε να χρησιμοποιηθεί για την εκδήλωση επιθετικής συμπεριφοράς η οποία θα στρέβλωνε τον ανταγωνισμό σε κλάδους δραστηριότητας μη σχετιζόμενους με τη διαδικασία αναδιάρθρωσης.

(64) Στην περίπτωση της MMED, η ενίσχυση είναι ύψους 2,224 εκατ. DEM. Η Επιτροπή σημειώνει ότι το συνολικό ποσό της ενίσχυσης ελαττώθηκε σε σύγκριση με τις αρχικές προβλέψεις οι οποίες ίσχυαν κατά τον χρόνο κίνησης της επίσημης εξεταστικής διαδικασίας και ότι το 20 % της ενίσχυσης εμπίπτει σε εγκεκριμένα καθεστώτα ενισχύσεων. Εξάλλου, τα μέτρα Α και Δ αποφασίστηκε να υλοποιηθούν τμηματικά, ώστε να αντισταθμισθούν οι ενδεχόμενες στρεβλωτικές συνέπειες για τον ανταγωνισμό.

(65) Για την αναδιάρθρωση της MMED έχει προϋπολογισθεί συνολική δαπάνη 3,721 εκατ. DEM. Κατά τη Γερμανία, η συνεισφορά του επενδυτή στην αναδιάρθρωση έχει ως εξής:

- δάνειο ύψους 1 εκατ. DEM της Stadtsparkasse Dresden, για το οποίο έχει παράσχει προσωπική εγγύηση ο κ. Riegel. Με βάση τους όρους της προτιμησιακής αυτής εγγύησης, απαγορεύεται στον επενδυτή να εκποιεί στοιχεία της προσωπικής του περιουσίας,

- εισφορά μετρητών ύψους 0,1 εκατ. DEM από πλευράς επενδυτή,

- συνεισφορά της επιχείρησης υπό μορφή ταμειακής ροής, ύψους 0,667 εκατ. DEM σύμφωνα με την αρχική εκτίμηση και 0,397 εκατ. DEM σύμφωνα με μεταγενέστερη εκτίμηση. Όπως επισημαινόταν κατά την κίνηση της επίσημης εξεταστικής διαδικασίας, τα συγκεκριμένα χρηματοοικονομικά μέτρα, τα οποία προήλθαν από τους κόλπους της επιχείρησης, δεν είναι δυνατό να θεωρηθούν σημαντική συνεισφορά κατά την έννοια των κατευθυντήριων γραμμών, και τούτο διότι τα εν λόγω μέτρα, άμεσα ή έμμεσα, αντιστοιχούν εν πολλοίς σε παρεμβάσεις του Δημοσίου προς όφελος της MED, της NMED και, εν τέλει, της MMED. Πέραν αυτού, δεν έχουν υποβληθεί στοιχεία που να αποδεικνύουν ότι όντως πραγματοποιήθηκε η συγκεκριμένη ταμειακή ροή και ότι προσετέθη στα αποθεματικά. Ως εκ τούτου, τα τυχόν προσδοκώμενα μελλοντικά έσοδα δεν είναι δυνατό να θεωρηθούν σημαντική συνεισφορά κατά την έννοια των κατευθυντήριων γραμμών.

(66) Με βάση τα προεκτεθέντα, η Επιτροπή καταλήγει στο συμπέρασμα ότι η συνεισφορά του επενδυτή είναι ύψους 1,1 εκατ. DEM, αντιστοιχεί δηλαδή στο 29,56 % του συνολικού κόστους της αναδιάρθρωσης. Αν ληφθεί υπόψη ότι η MMED είναι μικρομεσαία επιχείρηση και ότι ο επενδυτής της ευθύνεται με την προσωπική του περιουσία, μπορεί να εξαχθεί το συμπέρασμα ότι η ιδία συνεισφορά του επενδυτή στην παρούσα υπόθεση μπορεί πράγματι να θεωρηθεί σημαντική.

(67) Λαμβάνοντας υπόψη το μέγεθος της MMED, το ποσό της ενίσχυσης πρέπει να θεωρηθεί περιορισμένο. Η ενίσχυση αποσκοπεί πρωτίστως στη χρηματοδότηση επενδύσεων και στην ανάπτυξη νέων ερευνητικών πορισμάτων, δηλαδή σε πράγματα που έχουν μεγάλη σημασία για την επιτυχή δραστηριοποίηση της επιχείρησης στην αγορά. Ως εκ τούτου, είναι δυνατό να θεωρηθεί ότι το ποσό της ενίσχυσης περιορίζεται αυστηρά στο ελάχιστο αναγκαίο μέτρο και βρίσκεται σε σχέση αναλογίας τόσο με την ιδία συνεισφορά του επενδυτή όσο και με το όφελος που αναμένεται να προκύψει από την αναδιάρθρωση.

ε) Πλήρης εφαρμογή του σχεδίου αναδιάρθρωσης

(68) Μια επιχείρηση η οποία λαμβάνει ενισχύσεις αναδιάρθρωσης οφείλει να εφαρμόσει πλήρως το σχέδιο αναδιάρθρωσης το οποίο υποβλήθηκε στην Επιτροπή κι έλαβε την έγκρισή της. Η Γερμανία έχει δηλώσει ότι το σχέδιο αναδιάρθρωσης έχει σε μεγάλο βαθμό υλοποιηθεί ήδη κι έχει δεσμευθεί να υποβάλει έκθεση σχετικά με την πλήρη εφαρμογή του.

VI. ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑ

(69) Η Επιτροπή συμπεραίνει ότι οι υπό εξέταση ενισχύσεις χορηγήθηκαν παρανόμως από τη Γερμανία κατά παράβαση του άρθρου 88 παράγραφος 3 της συνθήκης ΕΚ. Εντούτοις, για τους λόγους που αναπτύσσονται παραπάνω η Επιτροπή θεωρεί ότι οι υπό εξέταση ενισχύσεις είναι συμβιβάσιμες με την κοινή αγορά,

ΕΞΕΔΩΣΕ ΤΗΝ ΠΑΡΟΥΣΑ ΑΠΟΦΑΣΗ:

Άρθρο 1

Η κρατική ενίσχυση ύψους 1,766 εκατ. DEM (0,908 εκατ. ευρώ) την οποία χορήγησε η Γερμανία στην εταιρεία Mesacon Messelektronik GmbH συμβιβάζεται με την κοινή αγορά βάσει του άρθρου 87 παράγραφος 3 στοιχείο γ) της συνθήκης ΕΚ.

Άρθρο 2

Η παρούσα απόφαση απευθύνεται στην Ομοσπονδιακή Δημοκρατία της Γερμανίας.

Βρυξέλλες, 17 Οκτωβρίου 2001.

Για την Επιτροπή

Mario Monti

Μέλος της Επιτροπής

(1) ΕΕ C 37 της 3.2.2001, σ. 29.

(2) Τα υπόψη σχέδια έρευνας και ανάπτυξης χρηματοδοτούνται τόσο από την ίδια την επιχείρηση όσο και από τις ομοσπονδιακές αρχές κατ' εφαρμογή εγκεκριμένων καθεστώτων κρατικών ενισχύσεων.

(3) Βλέπε "Πανόραμα της κοινοτικής βιομηχανίας 1999", κεφάλαιο 12, σ. 325.

(4) Απόφαση της Επιτροπής της 26ης Νοεμβρίου 1997, στην υπόθεση IV/36.069 Wirtschaftsvereinigung Stahl (ΕΕ L 1 της 3.1.1998, σ. 10).

(5) Κατευθυντήριες γραμμές του 1994 (ΕΕ C 368 της 23.12.1994, σ. 12). Βλέπε επίσης τις κοινοτικές κατευθυντήριες γραμμές όσον αφορά τις κρατικές ενισχύσεις για τη διάσωση και την αναδιάρθρωση προβληματικών επιχειρήσεων (ανακοίνωση προς τα κράτη μέλη με πρόταση για τη λήψη κατάλληλων μέτρων) του 1999 (ΕΕ C 288 της 9.10.1999, σ. 2).

(6) ΕΕ C 213 της 23.7.1996, σ. 4.

(7) "26. Rahmenplan der Gemeinschaftsaufgabe zur Förderung der Investitionen" (C 52/97, πρώην N 123/97) και "Investitionszulagegesetz 1999" [N 702/97, SG (98) D/12438]. Τα μέτρα δυνάμει του υπόψη νόμου θεωρούνται επενδυτικές ενισχύσεις περιφερειακού χαρακτήρα βάσει του άρθρου 87 παράγραφος 1 της συνθήκης ΕΚ και εγκρίθηκαν από την Επιτροπή με βάση τη δυνατότητα απαλλαγής σύμφωνα με το άρθρο 87 παράγραφος 3 στοιχείο α) της συνθήκης ΕΚ.

(8) "Innovationskompetenz mittelständischer Unternehmen", N 357/98, SG (98) D/8229 της 2.10.1998, και "Programm zur Förderung der Forschung, Entwicklung und Innovation in KMUs und externen Industrieforschungseinrichtungen in den neuen Bundesländern", N 331/96, SG (97) D/482 της 23.1.1997.

(9) "Beteiligungskapital für kleine Technologieunternehmen", N 582/97, SG (97) D/9490, της 14.11.1997.

(10) Βλέπε την υποσημείωση 6.

(11) Σύμφωνα με το σημείο 7.5 των κατευθυντήριων γραμμών όσον αφορά τις κρατικές ενισχύσεις για τη διάσωση και την αναδιάρθρωση προβληματικών επιχειρήσεων της 9ης Ιουλίου 1999 "η Επιτροπή εξετάζει κατά πόσον συμβιβάζεται με την κοινή αγορά κάθε ενίσχυση διάσωσης και αναδιάρθρωσης η οποία χορηγείται χωρίς την άδειά της και, επομένως, κατά παράβαση του άρθρου 88 παράγραφος 3 της συνθήκης: α) με βάση τις παρούσες κατευθυντήριες γραμμές, εάν η ενίσχυση ή μέρος αυτής χορηγήθηκε μετά τη δημοσίευσή τους στην Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων [...]" (ΕΕ C 288 της 9.10.1999, σ. 2).

(12) Βλέπε επίσης την υποσημείωση 10 των κατευθυντήριων γραμμών όσον αφορά τις κρατικές ενισχύσεις για τη διάσωση και την αναδιάρθρωση προβληματικών επιχειρήσεων της 9ης Ιουλίου 1999 (ΕΕ C 288 της 9.10.1999, σ. 2).

(13) Στον πίνακα 3 παρουσιάζονται συνοπτικά οι λογαριασμοί κερδών και ζημιών. Δεν έχει συμπεριληφθεί το σύνολο των στοιχείων.

(14) Το συνολικό ύψος των παραγγελιών κατά το έτος 2000 ήταν 4,742 εκατ. DEM.