Απόφαση της Επιτροπής

της 21ης Δεκεμβρίου 2000

σχετικά με τις κρατικές ενισχύσεις, τις οποίες χορήγησε η Ομοσπονδιακή Δημοκρατία της Γερμανίας στην Zeuro Möbelwerk GmbH, Θουριγγία

[κοινοποιηθείσα υπό τον αριθμό E(2000) 4401]

(Το κείμενο στη γερμανική γλώσσα είναι το μόνο αυθεντικό)

(Κείμενο που παρουσιάζει ενδιαφέρον για τον ΕΟΧ)

(2000/779/ΕΚ)

Η ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΤΩΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΩΝ ΚΟΙΝΟΤΗΤΩΝ,

Έχοντας υπόψη:

τη συνθήκη για την ίδρυση της Ευρωπαϊκής Κοινότητας και ιδίως το άρθρο 88 παράγραφος 2 πρώτο εδάφιο,

τη συμφωνία για τον Ευρωπαϊκό Οικονομικό Χώρο, και ιδίως το άρθρο 62 παράγραφος 1 στοιχείο α),

Αφού κάλεσε τους ενδιαφερόμενους να υποβάλουν τις παρατηρήσεις τους σύμφωνα με τα εν λόγω άρθρα(1),

Εκτιμώντας τα ακόλουθα:

1. ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑ

(1) Με επιστολή της 8ης Ιουλίου 1996 (που παραλήφθηκε στις 9 Ιουλίου 1996) η Γερμανία ενημέρωσε την Επιτροπή σχετικά με την αναδιάρθρωση της Zeuro Möbelwerk GmbH. Με επιστολή της 30ής Ιουλίου 1996, της 7ης Οκτωβρίου 1996 και της 2ας Απριλίου 1997, η Επιτροπή ζήτησε συμπληρωματικές πληροφορίες, οι οποίες διαβιβάστηκαν με επιστολή της 11ης Σεπτεμβρίου 1996, της 17ης Φεβρουαρίου 1997 και της 15ης Μαΐου 1997 (παραλήφθηκε στις 23 Μαΐου 1997). Στις 7 Απριλίου 1997 η Επιτροπή παρέλαβε τροποποίηση της αρχικής κοινοποίησης. Η υπόθεση συζητήθηκε στο πλαίσιο συνάντησης με τις αρμόδιες γερμανικές αρχές στις 3 Φεβρουαρίου 1997. Δεδομένου ότι οι ενισχύσεις χορηγήθηκαν πριν από την κοινοποίηση, υφίσταται παράβαση του άρθρου 88 παράγραφος 3 της συνθήκης ΕΚ. Κατά συνέπεια, οι ενισχύσεις καταχωρήθηκαν ως μη κοινοποιηθείσες ενισχύσεις.

(2) Με επιστολή της 12ης Αυγούστου 1997 η Επιτροπή ενημέρωσε τις γερμανικές αρχές σχετικά με την απόφασή της να κινήσει τη διαδικασία που προβλέπεται στο άρθρο 88 παράγραφος 2 της συνθήκης ΕΚ σε σχέση με τις συγκεκριμένες ενισχύσεις.

(3) Η απόφαση της Επιτροπής να κινήσει τη διαδικασία δημοσιεύτηκε στην Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων(2). Η Επιτροπή κάλεσε τους ενδιαφερόμενους να υποβάλουν παρατηρήσεις σχετικά με τις εν λόγω ενισχύσεις. Η Επιτροπή δεν έλαβε καμία παρατήρηση από πλευράς ενδιαφερομένων.

(4) Μετά την κίνηση της διαδικασίας στις 22 Σεπτεμβρίου 1997, πραγματοποιήθηκε συνάντηση μεταξύ των γερμανικών αρχών και της Επιτροπής. Οι γερμανικές αρχές ακολούθως διαβίβασαν νέες πληροφορίες με επιστολή της 14ης Νοεμβρίου 1997 (που παραλήφθηκε στις 19 Νοεμβρίου 1997). Στις 15 Οκτωβρίου 1998 και στις 22 Σεπτεμβρίου 1999 η υπόθεση συζητήθηκε εκ νέου μεταξύ των γερμανικών αρχών και της Επιτροπής. Δεδομένου ότι παρέμειναν ανοιχτά ερωτήματα, η Επιτροπή ζήτησε από τη Γερμανία στις 5 Οκτωβρίου 1999 πληροφορίες, τις οποίες οι γερμανικές αρχές διαβίβασαν πράγματι στις 4 Νοεμβρίου 1999.

2. ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ

2.1. ΠΟΡΕΙΑ ΤΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΗΣ

2.1.1. ΙΣΤΟΡΙΚΟ

(5) Η Zeuro Möbelwerk GmbH (Zeuro), με έδρα τη Θουριγγία, δραστηριοποιείται στον κλάδο επίπλου. Το ποσοστό ανεργίας στην περιοχή αυτή ανέρχεται σε 17,9 %.

(6) Το 85 % του κύκλου εργασιών της Zeuro πραγματοποιείται στη γερμανική αγορά, το 10 % σε άλλα κράτη μέλη και το 5 % στην Ανατολική Ευρώπη.

(7) Σύμφωνα με πληροφορίες της Γερμανίας, η Zeuro είναι ΜΜΕ κατά την έννοια του κοινοτικού πλαισίου για τις κρατικές ενισχύσεις προς μικρές και μεσαίες επιχειρήσεις(3) και της σύστασης 96/280/ΕΚ της Επιτροπής, της 3ης Απριλίου 1996, που αφορά τον ορισμό των μικρών και μεσαίων επιχειρήσεων(4).

(8) Το 1990 το Treuhandanstalt (THA) εξαγόρασε την Zeuro από την πρώην VEB Möbelkombinat Zeulenroda και την μετέτρεψε στην Zeulenrodaer Möbel GmbH. Η VEB Kombinat Zeulenroda περιελάμβανε εννέα εργοστάσια και απασχολούσε περισσότερα από 2500 άτομα. Δεδομένου ότι η επιχείρηση δεν μπορούσε να ιδιωτικοποιηθεί ως σύνολο, η THA την κήρυξε σε πτώχευση. Το 1991 η THA ίδρυσε στο Βερολίνο την Zeuro Möbel GmbH, στην οποία μεταβιβάστηκε το μεγαλύτερο μέρος των περιουσιακών στοιχείων και των υποχρεώσεων της κύριας επιχείρησης στην Zeulenroda. Τον Μάρτιο 1993 η κινητή περιουσία και ο κύριος όγκος των υποχρεώσεων μεταβιβάστηκαν στην ιδιωτική εταιρεία Furnica GmbH. Το 1994 η μετονομασθείσα στο μεσοδιάστημα σε Zeuro Möbelwerke GmbH επιχείρηση παρουσίασε σοβαρά προβλήματα ρευστότητας.

(9) Έτσι, τον Ιούνιο του 1994 η Thüringer Industriebeteiligungs GmbH und Co. KG (TIB) απέκτησε το 100 % των μετοχών της Zeuro έναντι τιμήματος 1 γερμανικού μάρκου.

(10) Η κρίση ρευστότητας του έτους 1994 οφειλόταν στις παρακάτω αιτίες:

α) η επιχείρηση είχε αγοράσει πολύ μεγάλες ποσότητες υλικών σε υπέρογκες τιμές·

β) η επιχείρηση είχε υπερβολικά πολλούς απασχολούμενους·

γ) για τους λόγους αυτούς η Zeuro δεν μπορούσε να καλύψει ούτε αυτά τα έξοδα παραγωγής της·

δ) η Zeuro ήθελε οπωσδήποτε να αυξήσει τον κύκλο εργασιών, δεν εξέταζε ωστόσο την κατάσταση ρευστότητας των πελατών της·

ε) στην γκάμα εξακολουθούσαν να περιλαμβάνονται ξεπερασμένα προϊόντα, που δεν μπορούσαν να πωληθούν·

στ) προφανώς υπήρχε από το 1990 κακή διαχείριση.

(11) Ο κύριος Wohlfahrt τοποθετήθηκε ως γενικός διευθυντής και εκπόνησε ένα σχέδιο αναδιάρθρωσης για την αντιμετώπιση των προβλημάτων. Την 1η Φεβρουαρίου 1996 απέκτησε το 51 % των μετοχών της επιχείρησης υπό μορφή αύξησης κεφαλαίου.

(12) Ο κύριος Wohlfahrt σύστησε κοινή επιχείρηση στη Λιθουανία, η οποία προφανώς περιελάμβανε συμμετοχή της Zeuro στην επιχείρηση, και έστειλε μηχανήματα, υπηρεσίες και χρήματα της γερμανικής εταιρείας στη Λιθουανία, ενώ στη συνέχεια, ο ίδιος εξαφανίστηκε. Όχι μόνο δεν εφάρμοσε το σχέδιο αναδιάρθρωσης, αλλά προκάλεσε στην επιχείρηση και πρόσθετες σοβαρές ζημίες (κατάχρηση περίπου 0,5 εκατ. γερμανικών μάρκων συν οι ζημίες που προκλήθηκαν από τη λιθουανική κοινή επιχείρηση). Τον Ιούλιο του 1996 ο κύριος Wohlfahrt παύθηκε από γενικός διευθυντής με απόφαση της TIB της 23ης Ιουλίου 1996 και οι μετοχές του ανακλήθηκαν, καθιστώντας την TIB και πάλι αποκλειστικό ιδιοκτήτη.

2.1.2. ΝΕΟΤΕΡΕΣ ΕΞΕΛΙΞΕΙΣ

(13) Ο κύριος Gumbel τοποθετήθηκε ως νέος γενικός διευθυντής.

(14) Εκπονήθηκε νέο σχέδιο αναδιάρθρωσης ή έγινε αναθεώρηση του παλαιού σχεδίου, που είχε υποβληθεί από τον κύριο Wohlfahrt. Τα προβλήματα της επιχείρησης οφείλονται στις ακόλουθες αιτίες:

α) εξαιτίας της κοινής επιχείρησης στη Λιθουανία, η επιχείρηση είναι αναγκασμένη να παραδίδει μηχανήματα και να παρέχει υπηρεσίες που υπερβαίνουν τις δυνατότητές της·

β) η επιχείρηση έχει υπερβολικά μεγάλη γκάμα προϊόντων (55), η οποία επιπλέον δεν είναι ομοιογενής. Σε 2 μόνο από τα 55 προϊόντα αντιστοιχεί το 40 % του κύκλου εργασιών, ενώ πολυάριθμα άλλα προϊόντα δεν επιτυγχάνουν καθόλου τζίρο·

γ) τα προϊόντα προσφέρονταν σε τιμές χαμηλότερες του κόστους παραγωγής (αρνητικό κέρδος έως και 25 %). Ο υπολογισμός του κόστους δεν ήταν αξιόπιστος·

δ) το κόστος των υλικών παραμένει υπερβολικά υψηλό·

ε) το κόστος μεταφοράς είναι υπερβολικά υψηλό·

στ) οι δαπάνες προσωπικού είναι υπερβολικά υψηλές. Μετά από ένα σύντομο χρονικό διάστημα περιορισμού του προσωπικού, ο αριθμός των απασχολούμενων άρχισε και πάλι να αυξάνεται. (Το σχέδιο αναδιάρθρωσης του 1995 προέβλεπε 153 απασχολούμενους. Ο αριθμός των απασχολούμενων όντως μειώθηκε αρχικά στους 190, για να αυξηθεί στη συνέχεια και πάλι στους 224.) Πέραν αυτού, προσλήφθηκε προσωπικό για την κοινή επιχείρηση στη Λιθουανία και για το τμήμα επιμελητείας. (Κατά τα φαινόμενα ιδρύθηκε θυγατρική εταιρεία για τη διεκπεραίωση της επιμελητείας της Zeuro. Η Επιτροπή δεν διαθέτει σχετικά στοιχεία.) Μέρος αυτών των απασχολούμενων καθώς και των ανεξάρτητων συμβούλων με τους οποίους είχε συνάψει σύμβαση ο κύριος Wohlfahrt λαμβάνει υψηλές αμοιβές. Τον Μάρτιο του 1995 συμφωνήθηκαν ημερομίσθια και μισθοί που, δεδομένης της οικονομικής θέσης της Zeuro, είναι υπερβολικά υψηλά·

ζ) η παραγωγική διαδικασία ήταν αναποτελεσματική·

η) η επιχείρηση αγόρασε υπερβολικά εταιρικά οχήματα και κινητά τηλέφωνα·

θ) η επιχείρηση έκανε δεκτές κάθε είδους διαμαρτυρίες πελατών, συμπεριλαμβανομένων ακόμη και μερικών οι οποίες κατά κανένα τρόπο δεν ήταν βάσιμες. Οι συνυφασμένες μ' αυτό δαπάνες, υπολογίζονται περίπου στο 1 εκατ. γερμανικά μάρκα.

2.1.3. ΕΞΕΛΙΞΗ ΤΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΚΑΤΑΣΤΑΣΗΣ ΤΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΗΣ

>ΘΕΣΗ ΠΙΝΑΚΑ>

(15) Η επιχείρηση το 1996 παρουσίασε κέρδη ύψους 6838681 γερμανικών μάρκων, χάρη σε έκτακτα έσοδα (κρατικές ενισχύσεις) ύψους 20393762 γερμανικών μάρκων.

2.2. ΤΟ ΣΧΕΔΙΟ ΑΝΑΔΙΑΡΘΡΩΣΗΣ

2.2.1. ΜΕΤΡΑ ΑΝΑΔΙΑΡΘΡΩΣΗΣ

(16) α) Σταματούν οι παραδόσεις μηχανημάτων και η παροχή υπηρεσιών (το 1996 αξίας 3 εκατ. γερμανικών μάρκων) προς την εταιρεία στη Λιθουανία. Η Zeuro προσπαθεί να εισπράξει τις απαιτήσεις της σε συνάρτηση με εμπορεύματα και μηχανήματα και να εκποιήσει τη συμμετοχή της.

β) Η γκάμα των προϊόντων περιορίζεται.

γ) Γίνεται επαναδιαπραγμάτευση των τιμών πώλησης, έτσι ώστε τα προϊόντα να πωλούνται σε τιμές που να καλύπτουν το κόστος.

δ) Τα έξοδα υλικών μειώνονται κατά 1,5 εκατ. γερμανικά μάρκα, με την αγορά και χρήση λιγότερων υλικών.

ε) Τα μεταφορικά έξοδα μειώνονται. Η επιχείρηση εξετάζει εάν θα ήταν πιο συμφέρον αντί για τη δική της θυγατρική εταιρεία, να χρησιμοποιήσει μεταφορική εταιρεία (εκτιμάται ότι θα υπάρξει όφελος κατά περίπου 40 %, δηλαδή εξοικονόμηση 1,6 εκατ. γερμανικών μάρκων).

στ) Τα έξοδα προσωπικού μειώνονται κατά 1,1 εκατ. γερμανικά μάρκα. Η επιχείρηση διαπραγματεύεται επί του παρόντος με το συμβούλιο προσωπικού τους μισθούς, το ωράριο εργασίας, κ.λπ. Ο αριθμός των απασχολούμενων μειώνεται.

ζ) Βελτιστοποιείται η παραγωγική διαδικασία. Έτσι εξοικονομούνται 22 θέσεις εργασίας.

η) Το οικόπεδο και τα κτίρια αγοράζονται και ανακαινίζονται. Το οικόπεδο αποκτήθηκε στην τιμή των 3 εκατ. γερμανικών μάρκων.

θ) Οι επενδύσεις κατά το έτος 1997 ανήλθαν σε 1,1 εκατ. γερμανικά μάρκα για οικοδομικές εργασίες και σε 1,4 εκατ. γερμανικά μάρκα για τεχνικό εξοπλισμό και μηχανήματα.

ι) Ο αριθμός των εταιρικών οχημάτων και κινητών τηλεφώνων μειώνεται.

ια) Το σύστημα διαμαρτυριών των πελατών αναμορφώνεται.

ιβ) Η επιχείρηση βρίσκεται σε διαπραγματεύσεις με πιθανούς νέους επενδυτές.

2.2.2. ΧΡΗΜΑΤΟΔΟΤΗΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΗΣ

>ΘΕΣΗ ΠΙΝΑΚΑ>

(17) Από τα παραπάνω προκύπτει ότι η επιχείρηση έλαβε κρατικά κεφάλαια ύψους 49,475 εκατ. γερμανικών μάρκων, συν 2 εκατ. γερμανικά μάρκα για τον επενδυτή Wohlfahrt, τα οποία ο ίδιος εισέφερε στην εταιρεία πριν από την αποχώρησή του και για τα οποία ευθύνεται προσωπικά. Η ίδια συμμετοχή του ιδιωτικού επενδυτή ανέρχεται σε 2,680 εκατ. γερμανικά μάρκα και αποτελείται από αύξηση του μετοχικού κεφαλαίου ύψους 0,58 εκατ. γερμανικών μάρκων και από μη εγγυημένο από το κράτος τμήμα δανείου της Dresdner Bank (μέτρο ΙΒ) ύψους 2,1 εκατ. γερμανικών μάρκων.

2.3. ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ ΣΤΗΝ ΠΑΡΑΓΩΓΙΚΗ ΙΚΑΝΟΤΗΤΑ

>ΘΕΣΗ ΠΙΝΑΚΑ>

(18) Το 1995 έκλεισαν ορισμένες εγκαταστάσεις παραγωγής. Για το λόγο αυτό, η παραγωγική ικανότητα ανέρχεται επί του παρόντος περίπου σε 1,7 εκατ. τεμάχια ετησίως. Η Zeuro δεν θα διευρύνει την παραγωγική ικανότητα, αλλά στο πλαίσιο της υπολειπόμενης παραγωγικής ικανότητας θα κατασκευάζει μικρότερο αριθμό τεμαχίων.

2.4. ΠΡΟΪΟΝΤΑ ΚΑΙ ΑΓΟΡΕΣ

(19) Η βιομηχανία επίπλου είναι μία από τις μεγαλύτερες μεταποιητικές βιομηχανίες στην Κοινότητα. Παρουσιάζει έντονο κατακερματισμό και οι ΜΜΕ παίζουν σημαντικό ρόλο.

(20) Οι πωλήσεις επίπλων παρουσιάζουν διακυμάνσεις και εξαρτώνται σε μεγάλο βαθμό από το γενικό οικονομικό κλίμα και το εισόδημα των νοικοκυριών. Έως την ύφεση στις αρχές της δεκαετίας του 1980, ο κλάδος, ωστόσο, εμφάνιζε υγιή ανάπτυξη.

(21) Από το 1986 έως τις αρχές του 1991 η παραγωγή επίπλων γνώρισε και πάλι αυξητική τάση. Στη συνέχεια, ωστόσο, παρουσίασε νέα κάμψη. Η παραγωγή μειώθηκε σε πραγματικούς αριθμούς από το 1992 έως το 1993 κατά 3,2 %, ενώ μεταξύ 1991 και 1993 στην Ευρώπη υπήρξε μείωση των θέσεων εργασίας κατά 46000. Το 1994 σημειώθηκε επιπλέον μείωση 12000 θέσεων, το 1995 ωστόσο δημιουργήθηκαν και πάλι νέες θέσεις εργασίας. Το 1994 η παραγωγή επίπλων αυξήθηκε και πάλι κατά 1,6 %.

(22) Η κατανάλωση αναμένεται να αυξηθεί περαιτέρω και να έχει θετική επίδραση στον κλάδο στο εγγύς μέλλον(5).

3. ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΗΣ ΕΝΙΣΧΥΣΗΣ

3.1. ΥΨΟΣ ΕΝΙΣΧΥΣΗΣ

(23) Τα απαριθμούμενα στο σημείο 2.2.2 μέτρα A, καθώς και Ε-ΙΘ, συνιστούν κρατικές ενισχύσεις κατά την έννοια του άρθρου 87 παράγραφος 1 της συνθήκης ΕΚ, καθώς ωφελούν μία συγκεκριμένη επιχείρηση, χορηγήθηκαν από κρατικούς πόρους και έχουν επιπτώσεις στις συναλλαγές μεταξύ των κρατών μελών, στο βαθμό που η ωφεληθείσα επιχείρηση δραστηριοποιείται σε μία αγορά στην οποία πραγματοποιούνται εντατικές ενδοκοινοτικές εμπορικές συναλλαγές και για το λόγο αυτό υπάρχει κίνδυνος στρέβλωσης του ανταγωνισμού.

(24) Επίσης, σε ό,τι αφορά τα αναφερόμενα στο σημείο 2.2.2 μέτρα B, Γ και Δ, για τα οποία ευθύνεται η ιδιοκτήτρια της εταιρείας, η TIB, θα πρέπει να πούμε ότι δεν ανταποκρίνονται στη βασική αρχή του ιδιώτη επενδυτή που λειτουργεί με βάση τα κριτήρια της οικονομίας της αγοράς. Όπως περιγράφεται παρακάτω στο σημείο 3.2.1, τα εν λόγω ποσά επενδύθηκαν σε μία επιχείρηση η οποία αντιμετώπιζε μεγάλες χρηματοοικονομικές δυσκολίες, χωρίς να υπάρχουν βέβαιες ενδείξεις για την αποκατάσταση της μακροπρόθεσμης αποδοτικότητας της επιχείρησης, δηλαδή υπό συνθήκες κάτω από τις οποίες ένας ιδιώτης επενδυτής κανονικά δεν θα προχωρούσε στην επένδυση. Η άποψη της Επιτροπής ενισχύεται από το γεγονός ότι οι επανειλημμένες προσπάθειες για εξεύρεση χρηματοδότη έμειναν χωρίς αποτέλεσμα. Τα εν λόγω μέτρα, κατά συνέπεια, πρέπει και αυτά να θεωρηθούν κρατική ενίσχυση.

3.1.1. ΕΝΙΣΧΥΣΕΙΣ ΠΡΟΣ ΤΗΝ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΗ, ΠΟΥ ΘΑ ΠΡΕΠΕΙ ΝΑ ΕΠΙΣΤΡΑΦΟΥΝ ΑΠΟ ΤΟΝ ΕΠΕΝΔΥΤΗ

Μέτρο Α

(25) Ο επενδυτής επένδυσε 2,58 εκατ. γερμανικά μάρκα, που προέρχονταν αφενός από χρηματοδότηση με παροχή ιδίων κεφαλαίων και αφετέρου από ίδια συμμετοχή του επενδυτή.

(26) Στην περίπτωση της ενίσχυσης προς τον επενδυτή Wohlfahrt, επρόκειτο για ένα δάνειο με παροχή ιδίων κεφαλαίων ύψους 2 εκατ. γερμανικών μάρκων. Το ποσό πληρώθηκε στην εταιρεία και παρέμεινε εκεί μετά την αποχώρηση του επενδυτή. Για την τυχόν αποπληρωμή ευθύνεται ο ίδιος ο κύριος Wohlfahrt και όχι η επιχείρηση.

(27) Σύμφωνα με πληροφορίες της Γερμανίας, η ενίσχυση χορηγήθηκε με βάση το "Πρόγραμμα χρηματοδότησης με παροχή ιδίων κεφαλαίων στα νέα ομόσπονδα κρατίδια" (ενίσχυση Ν 510/95) το οποίο κοινοποιήθηκε στην Επιτροπή και εγκρίθηκε από αυτήν(6).

(28) Το πρόγραμμα περιορίζεται στις ΜΜΕ. Κατά την κίνηση της διαδικασίας η Επιτροπή εξέφρασε αμφιβολίες για το κατά πόσο η Zeuro μπορεί να χαρακτηρισθεί ως ΜΜΕ. Με βάση τα στοιχεία που υπέβαλε η Γερμανία, όταν χορηγήθηκε η ενίσχυση, η Zeuro ήταν μία ΜΜΕ. Συνεπώς, πληρούται η προϋπόθεση της ΜΜΕ.

(29) Η έγκριση του προγράμματος εξαρτήθηκε επιπλέον από το ότι απαιτήθηκε η υποβολή σχεδίου αναδιάρθρωσης που να οδηγεί στην αποκατάσταση της βιωσιμότητας της επιχείρησης. Η Γερμανία δήλωσε στην Επιτροπή ότι τα χορηγούμενα με βάση το πρόγραμμα δάνεια χρησιμοποιούνται μόνο κατ' εξαίρεση για την αναδιάρθρωση προβληματικών επιχειρήσεων. Σε κάθε περίπτωση η Γερμανία είναι υποχρεωμένη να εφαρμόζει τις κατευθυντήριες γραμμές για την αξιολόγηση κρατικών ενισχύσεων με σκοπό τη διάσωση και αναδιάρθρωση προβληματικών επιχειρήσεων(7). Δεδομένου ότι οι κρατικές ενισχύσεις χορηγήθηκαν πριν από τη δημοσίευση των νέων κατευθυντήριων γραμμών της Κοινότητας για τις κρατικές ενισχύσεις με σκοπό τη διάσωση και αναδιάρθρωση προβληματικών επιχειρήσεων(8), οι ενισχύσεις αυτές, σύμφωνα με την αιτιολογική σκέψη 101 των νέων κατευθυντήριων γραμμών πρέπει να αξιολογηθούν με βάση τις κατευθυντήριες γραμμές του 1994 (εφεξής αποκαλούμενες: κατευθυντήριες γραμμές). Οι κατευθυντήριες γραμμές ειδικότερα επιτάσσουν τα ακόλουθα:

α) την υποβολή και εφαρμογή ενός βιώσιμου σχεδίου αναδιάρθρωσης·

β) τον περιορισμό των ενισχύσεων στο ελάχιστο αναγκαίο.

(30) Στην περίπτωση της Zeuro υποβλήθηκε μεν ένα σχέδιο αναδιάρθρωσης, θα πρέπει ωστόσο να εξεταστεί εάν αυτό πράγματι μπορούσε να οδηγήσει στην αποκατάσταση της βιωσιμότητας της επιχείρησης, καθώς και αν η ενίσχυση περιορίστηκε στο ελάχιστο αναγκαίο.

3.1.2. ΠΕΡΑΙΤΕΡΩ ΕΝΙΣΧΥΣΕΙΣ ΠΡΟΣ ΤΗΝ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΗ

3.1.2.1. Μέτρα της TIB

Μέτρα B, Γ και Δ

(31) Η TIB είναι ο αποκλειστικός ιδιοκτήτης των μετοχών της Zeuro. Όταν εξαγόρασε την επιχείρηση το 1994, χορήγησε ένα δάνειο μετόχου προς επιχείρηση, ύψους 5 εκατ. γερμανικών μάρκων (μέτρα B και Γ). Το 1996 παραιτήθηκε από την απαίτηση εξόφλησης των 4 εκατ. γερμανικών μάρκων, ενώ η προθεσμία χρεωλυτικής εξόφλησης για το υπολειπόμενο 1 εκατ. γερμανικά μάρκα παρατάθηκε έως τις 30 Σεπτεμβρίου 1999. Πέραν αυτού, η TIB αύξησε το 1996 το εταιρικό κεφάλαιο κατά 2,5 εκατ. γερμανικά μάρκα ακόμη (μέτρο Δ).

(32) Σύμφωνα με τις πληροφορίες της Γερμανίας, η συμμετοχή της TIB στο μετοχικό κεφάλαιο βασίζεται σε ένα πρόγραμμα που κοινοποιήθηκε στην Επιτροπή και που εγκρίθηκε από αυτήν [καθεστώς ενισχύσεων Ν 183/94(9)]. Σχετικά θα πρέπει να σημειώσουμε ότι εν τω μεταξύ η Επιτροπή κίνησε τη διαδικασία εξαιτίας καταχρηστικής εφαρμογής του προγράμματος(10). Η τελική απόφαση της Επιτροπής στην υπόθεση αυτή εκκρεμεί μεν ακόμα, ωστόσο ορισμένα στοιχεία υποδεικνύουν ότι δεν τηρήθηκαν οι όροι κάτω από τους οποίους εγκρίθηκε το καθεστώς.

(33) Σύμφωνα με το πρόγραμμα, οι επιχειρήσεις που λαμβάνουν ενίσχυση από την TIB, για τη χρονική διάρκεια των ενισχύσεων, αποκλείονται από άλλες ρυθμίσεις που προβλέπουν εισροή κεφαλαίων από κρατικούς πόρους, όπως είναι το πρόγραμμα χορήγησης παροχών ιδίων κεφαλαίων (EKH) και το πρόγραμμα συμμετοχής ΕRP. Η Zeuro, ωστόσο, λαμβάνει τέτοια ποσά. Σε ό,τι αφορά το δάνειο ΕKH, είναι αμφίβολο αν εξαιτίας αυτού αποκλείστηκαν οι ενισχύσεις από την TIB, καθώς βάσει του προγράμματος αυτού τα ποσά χορηγούνται επισήμως στον επενδυτή και όχι στην ίδια την επιχείρηση. Το ερώτημα αυτό δεν χρειάζεται να αποσαφηνιστεί εδώ οριστικώς, καθώς η επιχείρηση σε κάθε περίπτωση λαμβάνει συμπληρωματικές ενισχύσεις με τη μορφή συμμετοχής του ταμείου ενοποιήσεων Θουριγγίας (Thüringer Konsolidierungsfonds), δανείων από την TAB κ.λπ. Τα μέτρα αυτά εμπίπτουν με βεβαιότητα στην προαναφερόμενη διάταξη του προγράμματος. Κατά συνέπεια, η συμμετοχή της TIB δεν μπορεί να θεωρηθεί ως εγκριθείσα και για τον λόγο αυτό θα πρέπει να χαρακτηρισθεί και να εξεταστεί ως ειδική ενίσχυση.

(34) Κατά την έγκριση του προγράμματος έγινε μεν η παραχώρηση ότι η TIB επιτρέπεται να παρέχει κεφάλαια σε μία προβληματική επιχείρηση, μόνον όμως υπό την προϋπόθεση ότι θα υποβληθεί και εφαρμοστεί ένα σχέδιο αναδιάρθρωσης το οποίο να αποκαθιστά τη βιωσιμότητα της επιχείρησης. Ένα τέτοιο σχέδιο αναδιάρθρωσης υποβλήθηκε μεν, η Επιτροπή ωστόσο θα πρέπει τώρα να εξετάσει εάν η επιχείρηση με το σχέδιο αυτό επανέκτησε την αποδοτικότητά της.

(35) Πέραν αυτού, η έγκριση από την πλευρά της Επιτροπής αφορά μόνον μειοψηφικές συμμετοχές. Για πλειοψηφικές συμμετοχές στο μετοχικό κεφάλαιο υφίσταται η υποχρέωση της ξεχωριστής κοινοποίησης. Οι ενισχύσεις της TIB υπόκειντο κατά συνέπεια στην υποχρέωση ξεχωριστής κοινοποίησης. Δεδομένου ότι η Γερμανία δεν ανταποκρίθηκε στην υποχρέωση αυτή που απορρέει από το άρθρο 88 παράγραφος 3 της συνθήκης ΕΚ, οι ενισχύσεις αυτές είναι τυπικά παράνομες. Απομένει να εξεταστεί εάν συμβιβάζονται με την κοινή αγορά.

3.1.2.2. Μέτρα της TAB

Μέτρο Ε

(36) Σχετικά με την παραίτηση από την απαίτηση εξόφλησης της εγγυοδοτημένης κατά 100 % από την Θουριγγία πίστωσης για κεφάλαια κίνησης, ύψους 1,5 εκατ. γερμανικών μάρκων (χορήγηση τον Ιούνιο του 1994, παραίτηση το 1996), η Επιτροπή ενημερώθηκε μόλις τον Μάιο του 1997. Η ενίσχυση αυτή δεν χορηγήθηκε στη βάση καθεστώτος ενίσχυσης και κατά συνέπεια έπρεπε να κοινοποιηθεί. Δεδομένου ότι η Γερμανία δεν ανταποκρίθηκε στην υποχρέωσή της για κοινοποίηση που απορρέει από το άρθρο 88 παράγραφος 3 της συνθήκης ΕΚ, η ενίσχυση αυτή είναι τυπικά παράνομη και ως ειδική ενίσχυση αναδιάρθρωσης, θα πρέπει να εξεταστεί εάν συμβιβάζεται με την κοινή αγορά.

Μέτρα ΣΤ και Ζ

(37) Το 1996 η TAB εγγυήθηκε σε ποσοστό 65 % για τα ακόλουθα δάνεια συνολικού ύψους 9 εκατ. γερμανικών μάρκων:

α) Δάνειο τύπου KfW/ERP ύψους 2 εκατ. γερμανικών μάρκων με επιτόκιο 5 % και με διάρκεια 15 ετών (έως τις 30 Ιουνίου 2011)·

β) Δάνειο τύπου KfW ύψους 1 εκατ. γερμανικών μάρκων με επιτόκιο 5,9 % και διάρκεια 15 ετών·

γ) Δάνειο της τράπεζας εργασιών της Zeuro, της Dresdner Bank, με επιτόκιο 5,9 % και με διάρκεια 10 ετών (έως τις 30 Ιουνίου 2006)·

δ) Πιστωτικό όριο για κεφάλαια κίνησης της Dresdner Bank ύψους 5 εκατ. γερμανικών μάρκων με επιτόκιο 6,75 % και διάρκεια 15 ετών. Το πιστωτικό όριο μπορεί να χρησιμοποιηθεί για προεξοφλήσεις, εγγυήσεις σε εκκρεμότητα και συνεισφορές σε μετρητά.

(38) Τα δάνεια τύπου KfW/ERP και KfW ήταν κρατικά δάνεια και χορηγήθηκαν σε μία προβληματική επιχείρηση. Η ένταση της ενίσχυσης ανέρχεται στο 100 %, δηλαδή 3 εκατ. γερμανικά μάρκα (μέτρο ΣΤ). Το δάνειο και το πιστωτικό όριο για κεφάλαια κίνησης της Dresdner Bank είναι ιδιωτικής προέλευσης, ωστόσο με παροχή εγγύησης σε ποσοστό 65 % από την TAB. Το ύψος της ενίσχυσης ανέρχεται κατά συνέπεια σε 3,9 εκατ. γερμανικά μάρκα (μέτρο Ζ).

(39) Σύμφωνα με πληροφορίες της Γερμανίας, η εγγύηση δόθηκε βάσει της οδηγίας περί εγγυήσεων της TAB, η οποία κοινοποιήθηκε στην Επιτροπή και εγκρίθηκε από αυτήν στις 6 Νοεμβρίου 1996 [καθεστώς ενισχύσεων Ν 117/96(11)]. Η εγγύηση, ωστόσο, δόθηκε πριν από την έγκριση της οδηγίας περί εγγυήσεων της TAB από την Επιτροπή ως κοινοποιηθείσα ενίσχυση και κατά συνέπεια δεν μπορεί να θεωρηθεί ότι καλύπτεται από την οδηγία περί εγγυήσεων(12).

(40) Επιπρόσθετα, είναι σαφές ότι δεν τηρήθηκαν οι σχετικοί με το καθεστώς όροι. Η Γερμανία, δηλαδή, είχε δεσμευθεί να τηρήσει τα κριτήρια που καθορίζονταν στις κατευθυντήριες γραμμές, σε περίπτωση που επρόκειτο, στο πλαίσιο της οδηγίας, να εγγυηθεί υπέρ προβληματικών επιχειρήσεων.

(41) Η εγγύηση της TAB κατά συνέπεια δεν καλύπτεται από την οδηγία περί εγγυήσεων και έτσι θα πρέπει να χαρακτηρισθεί ως ειδική ενίσχυση. Καθώς οι γερμανικές αρχές δεν ανταποκρίθηκαν στην υποχρέωση κοινοποίησης που απορρέει από το άρθρο 88 παράγραφος 3 της συνθήκης ΕΚ, η ενίσχυση είναι τυπικά παράνομη.

Μέτρα Η και Θ

(42) Σε ό,τι αφορά στα εγγυημένα κατά 100 % από την Θουριγγία δάνεια ύψους 5 εκατ. γερμανικών μάρκων (μέτρο H) και 2,5 εκατ. γερμανικών μάρκων (μέτρο Θ), οι εγγυήσεις παρασχέθηκαν και αυτές σύμφωνα με την οδηγία περί εγγυήσεων της TAB(13). Στην έγκρισή της η Επιτροπή απαιτούσε από τη Γερμανία να κοινοποιούνται ξεχωριστά τα επαναλαμβανόμενα μέτρα υπέρ μίας επιχείρησης της οποίας η εκ νέου ανάγκη χρηματοδότησης δεν οφείλεται σε εξωγενείς αιτίες. Στην περίπτωση των μέτρων Η και Θ πρόκειται για εκ νέου μέτρα για την αποτροπή των επαναλαμβανόμενων χρηματοοικονομικών δυσκολιών της επιχείρησης, οι οποίες, τουλάχιστον εν μέρει, προκλήθηκαν από την ίδια την επιχείρηση, καθώς δεν εφάρμοσε το σχέδιο αναδιάρθρωσης. Για το λόγο αυτό η παροχή εγγύησης της TAB έπρεπε να κοινοποιηθεί ξεχωριστά και θα πρέπει να χαρακτηρισθεί ως ειδική ενίσχυση αναδιάρθρωσης.

3.1.2.3. Μέτρα της BvS

Μέτρα ΙΒ και ΙΑ

(43) Η BvS ανέλαβε το 1993 υπέρ της Furnica GmbH (σήμερα Zeuro GmbH) μία εγγύηση ύψους 6 εκατ. γερμανικών μάρκων σε συνάρτηση με τη χρηματοδότηση της καταβολής του τιμήματος αγοράς της Furnica GmbH προς την υπό εκκαθάριση Zeuro Verwaltungs GmbH (της οποίας ιδιοκτήτρια είναι η BvS). Το δάνειο ύψους 6 εκατ. γερμανικών μάρκων χορηγήθηκε από την Deutsche Bank. Η Zeuro πλήρωσε μόνον 250000 γερμανικά μάρκα από το συνολικό τίμημα των 6,25 εκατ. γερμανικών μάρκων και προχώρησε σε χρήση για άλλο σκοπό των υπολοίπων κεφαλαίων για την κάλυψη απωλειών. Το 1995 η τιμή αγοράς μειώθηκε κατά 500000 γερμανικά μάρκα (μέτρο Ι). Κατά συνέπεια εκκρεμούν η πληρωμή της τιμής αγοράς ύψους 5,701 εκατ. γερμανικών μάρκων προς την υπό εκκαθάριση Zeuro Verwaltungs GmbH και το χρέος ύψους 5,75 εκατ. γερμανικών μάρκων προς την Deutsche Bank.

(44) Το 1996 η BvS ανέλαβε την πληρωμή των 5,75 εκατ. γερμανικών μάρκων προς την Deutsche Bank (μέτρο ΙΒ), παραιτήθηκε από το δικαίωμα αναγωγής έναντι της Zeuro και συνέστησε στην υπό εκκαθάριση Zeuro Verwaltungs GmbH να παραιτηθεί από την απαίτηση του (μη καταβληθέντος) υπολοίπου της τιμής αγοράς, δηλαδή των 5,701 εκατ. γερμανικών μάρκων (μέτρο ΙΑ).

(45) Η παροχή εγγύησης της BvS υπέρ της Furnica GmbH είναι μία ενίσχυση για την οποία μπορούμε να θεωρήσουμε ότι εμπίπτει στο καθεστώς καταπίστευσης του 1992(14). Η παραίτηση της BvS από το δικαίωμα αναγωγής έναντι της Zeuro δεν συνιστά εκ νέου ενίσχυση.

(46) Η μείωση της τιμής αγοράς κατά 500000 γερμανικά μάρκα συνιστά ενίσχυση η οποία δεν εμπίπτει στο καθεστώς καταπίστευσης, καθώς δεν συνιστά ούτε δάνειο, ούτε και παροχή εγγύησης. Η παρασχεθείσα το 1996 παραίτηση από την απαίτηση πληρωμής του υπολοίπου της τιμής αγοράς των 5,701 εκατ. γερμανικών μάρκων συνιστά επίσης ενίσχυση η οποία δεν καλύπτεται από κανένα πρόγραμμα. Τα δύο αυτά ποσά θα πρέπει ως εκ τούτου να αξιολογηθούν ως ειδικές ενισχύσεις αναδιάρθρωσης.

3.1.2.4. Συμμετοχή του ταμείου ενοποιήσεων Θουριγγίας

Μέτρο ΙΓ

(47) Ως προς την συμμετοχή του ταμείου ενοποιήσεων Θουριγγίας (Thüringer Konsolidierungsfonds) ύψους 5 εκατ. γερμανικών μάρκων (ενίσχυση ΝΝ 74/95)(15), πρέπει να λεχθεί ότι η Επιτροπή, σε συνάρτηση με το πρόγραμμα αυτό, έχει κινήσει διαδικασία λόγω καταχρηστικής εφαρμογής. Η Επιτροπή δεν έχει ακόμη αποφασίσει εάν το πρόγραμμα συμβιβάζεται με την κοινή αγορά. Σε κάθε περίπτωση υπάρχουν ενδείξεις ότι στην περίπτωση της Zeuro δεν τηρήθηκαν οι σχετικοί με την έγκριση του προγράμματος όροι.

(48) Η έγκριση του προγράμματος από την Επιτροπή εξαρτήθηκε από το ότι κεφάλαια από το ταμείο ενοποιήσεων επιτρεπόταν να χορηγηθούν μόνον μετά την υποβολή σχεδίου αναδιάρθρωσης, το οποίο θα αποκαθιστούσε την αποδοτικότητα της επιχείρησης. Για να διαπιστωθεί εάν το μέτρο αυτό καλύπτεται από το πρόγραμμα, είναι κατά συνέπεια αναγκαία η αξιολόγηση του σχεδίου αναδιάρθρωσης. Εκτός αυτού, το καθεστώς δεν επιτρέπει συνεχιζόμενη χρηματοδότηση και αναδιάρθρωση.

(49) Η συμμετοχή του ταμείου ενοποιήσεων Θουριγγίας δεν μπορεί να θεωρηθεί ως εγκεκριμένη ενίσχυση και υπόκειται κατά συνέπεια σε υποχρέωση κοινοποίησης. Έχει ήδη καταβληθεί μόνο ένα μέρος της ενίσχυσης (1,6 εκατ. γερμανικά μάρκα). Το μέτρο αυτό πρέπει να αξιολογηθεί ως ειδική ενίσχυση.

3.1.2.5. Επενδυτικές επιδοτήσεις

Μέτρα ΙΔ και ΙΕ

(50) Η επιχείρηση έλαβε επιδότηση βάσει του γερμανικού καθεστώτος ενισχύσεων "25. σχέδιο πλαίσιο του προγράμματος κοινής δράσης για την βελτίωση της περιφερειακής διάρθρωσης της οικονομίας" (ενίσχυση Ν 186/96), ένα καθεστώς που κοινοποιήθηκε στην Επιτροπή και εγκρίθηκε από αυτήν. Τα παρασχεθέντα μέτρα είναι εναρμονισμένα με το εγκριθέν καθεστώς.

(51) Εκτός αυτού, η επιχείρηση έλαβε επιδότηση βάσει της γερμανικής νομοθεσίας περί επενδυτικών επιδοτήσεων (καθεστώς ενισχύσεων Ν 49A/95). Και αυτό το καθεστώς κοινοποιήθηκε στην Επιτροπή και εγκρίθηκε από αυτήν.

(52) Οι επενδυτικές επιδοτήσεις οι οποίες χορηγήθηκαν με βάση τα δύο αυτά καθεστώτα ανέρχονται σε 4,65 εκατ. γερμανικά μάρκα. Πέραν αυτών, έχουν προγραμματιστεί επενδυτικές επιδοτήσεις ύψους 450000 γερμανικών μάρκων, οι οποίες ωστόσο, δεν έχουν ακόμη χορηγηθεί. Και αυτές είναι εναρμονισμένες με το καθεστώς ενισχύσεων Ν 49A/95.

3.1.2.6. Επιδοτήσεις για τα έξοδα προσωπικού (μέτρο ΙΖ)

(53) Η νομική βάση για τις επιδοτήσεις αυτές, ύψους 671839 γερμανικών μάρκων δεν γνωστοποιήθηκε στην Επιτροπή. Κατά συνέπεια, πρέπει να αξιολογηθούν ως ειδικές ενισχύσεις.

3.1.2.7. Επιχορήγηση για μέτρα προώθησης των πωλήσεων/συμμετοχή σε εκθέσεις από το πρόγραμμα προώθησης εκθέσεων Θουριγγίας (μέτρο ΙΘ)

Σύμφωνα με πληροφορίες της Γερμανίας, αυτή η ενίσχυση δόθηκε στα πλαίσια του κανόνα για τις ενισχύσεις de minimis (ήσσονος σημασίας)(16). Ο κανόνας αυτός προβλέπει ότι το συνολικό ποσό των ενισχύσεων ήσσονος σημασίας για την τριετή περίοδο από την ημερομηνία χορήγησης της πρώτης ενίσχυσης ήσσονος σημασίας μπορεί να ανέρχεται το πολύ σε 100000 ευρώ. Το ποσό αυτό καλύπτει κάθε κρατική ενίσχυση που χορηγείται βάσει του κανόνα de minimis και δεν επηρεάζει τη δυνατότητα λήψης από τη δικαιούχο επιχείρηση και άλλων ενισχύσεων στο πλαίσιο καθεστώτων που έχουν εγκριθεί από την Επιτροπή. Η επιχορήγηση από το πρόγραμμα προώθησης εκθέσεων της Θουριγγίας (μέτρο ΙΘ), ύψους 111000 γερμανικών μάρκων, βρίσκεται κάτω από το όριο που ισχύει για τις ενισχύσεις ήσσονος σημασίας. Δεδομένου ότι οι όροι για την εφαρμογή του κανόνα de minimis τηρήθηκαν από την Γερμανία, κατ' ιδίαν δήλωση, το μέτρο εμπίπτει στον κανόνα αυτό.

3.1.2.8. Επιχορηγήσεις τύπου ΑΙF (μέτρο ΙΣΤ)

(54) Η νομική βάση για αυτήν την επιχορήγηση των 900000 γερμανικών μάρκων δεν κοινοποιήθηκε στην Επιτροπή. Κατά συνέπεια, η επιχορήγηση πρέπει να αξιολογηθεί ως ειδική ενίσχυση.

3.1.2.9. Επιχορήγηση ΜΜΕ (μέτρο ΙΗ)

(55) Σχετικά με την επιχορήγηση αυτή των 3 εκατ. γερμανικών μάρκων δεν παρασχέθηκαν καθόλου πληροφορίες. Για το λόγο αυτόν, πρέπει να αξιολογηθεί ως ειδική ενίσχυση.

3.2. ΔΙΑΤΑΞΕΙΣ ΕΞΑΙΡΕΣΗΣ

(56) Η Επιτροπή πρέπει να εξετάσει αν οι ενισχύσεις συμβιβάζονται κατά το περιεχόμενό τους με την κοινή αγορά και αν οι διατάξεις εξαίρεσης του άρθρου 87 παράγραφοι 2 και 3 της συνθήκης ΕΚ βρίσκουν εφαρμογή στην προκείμενη περίπτωση.

(57) Η Επιτροπή διαπιστώνει ότι το άρθρο 87 παράγραφος 2 καθώς και παράγραφος 3, στοιχεία β), δ) και ε) προφανέστατα δεν είναι εφαρμοστέο στην περίπτωση αυτή και ότι η Γερμανία δεν το έχει καν επικαλεσθεί.

(58) Περαιτέρω εξαιρέσεις προβλέπονται στο άρθρο 87 παράγραφος 3 στοιχεία α) και γ) της συνθήκης ΕΚ. Κατά την άποψη της Επιτροπής, οι κατευθυντήριες γραμμές για ενισχύσεις με σκοπό την προώθηση της έρευνας και ανάπτυξης ή για ενισχύσεις για την προστασία του περιβάλλοντος, ΜΜΕ, απασχόληση ή κατάρτιση δεν βρίσκουν εφαρμογή εδώ.

(59) Στην περίπτωση της Zeuro, θα πρέπει να ληφθεί υπόψη ότι η επιχείρηση είναι εγκατεστημένη σε μία περιφέρεια η οποία είναι επιλέξιμη για τη χορήγηση ενισχύσεων σύμφωνα με το άρθρο 87 παράγραφος 3 στοιχείο α) της συνθήκης ΕΚ, επειδή εκεί το βιοτικό επίπεδο είναι εξαιρετικά χαμηλό, ενώ υπάρχει και υποαπασχόληση σε αυξημένο βαθμό (με 17,9 %, το ποσοστό ανεργίας στην περιοχή βρίσκεται πάνω από το μέσο όρο της Κοινότητας που είναι 10,8 %). Παρόλα αυτά, η Επιτροπή είναι της άποψης ότι στην προκειμένη περίπτωση βρίσκει εφαρμογή το άρθρο 87 παράγραφος 3 στοιχείο γ), καθώς κατά την έγκριση των ενισχύσεων δεν βρισκόταν στο επίκεντρο η προώθηση μίας μειονεκτούσας περιφέρειας, αλλά η αποκατάσταση της αποδοτικότητας μίας προβληματικής επιχείρησης. Η Επιτροπή μπορεί να εγκρίνει βάσει του άρθρου 87 παράγραφος 3 στοιχείο γ) ενισχύσεις στόχος των οποίων είναι η προώθηση συγκεκριμένων οικονομικών κλάδων, εφόσον αυτές δεν μεταβάλλουν τους όρους των συναλλαγών κατά τρόπο που να αντιβαίνει στο κοινό συμφέρον. Δεδομένου ότι η Zeuro στο παρελθόν υπέστη απώλειες, μπορεί να θεωρηθεί ως προβληματική επιχείρηση για την οποία βρίσκουν εφαρμογή οι κατευθυντήριες γραμμές.

(60) Ενισχύσεις αναδιάρθρωσης εγκρίνονται μόνον όταν πληρούνται οι προϋποθέσεις που καθορίζονται λεπτομερώς στις κατευθυντήριες γραμμές:

α) με την αναδιάρθρωση πρέπει να αποκαθίσταται η μακροπρόθεσμη αποδοτικότητα της οικείας επιχείρησης [σημείο 3.2.2.i)] των κατευθυντήριων γραμμών)·

β) δεν επιτρέπεται να προκαλούνται αθέμιτες στρεβλώσεις του ανταγωνισμού [σημείο 3.2.2.ii) των κατευθυντήριων γραμμών]·

- το ύψος και η ένταση της ενίσχυσης θα πρέπει να περιορίζονται στο απολύτως αναγκαίο μέτρο, ενώ οι δαπάνες της ενίσχυσης δεν επιτρέπεται να είναι μεγαλύτερες από το όφελος [σημείο 3.2.2.iii) των κατευθυντήριων γραμμών]·

- ενισχύσεις της προκείμενης μορφής μπορούν να χορηγηθούν μόνον υπό την προϋπόθεση ότι θα εφαρμοστεί πλήρως ένα σχέδιο αναδιάρθρωσης που να αποκαθιστά τη βιωσιμότητα.

3.2.1. ΑΠΟΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΤΗΣ ΒΙΩΣΙΜΟΤΗΤΑΣ

(61) Το σχέδιο αναδιάρθρωσης πρέπει να έχει εκπονηθεί κατά τρόπο ώστε βάσει ρεαλιστικών υποθέσεων να αναμένεται ότι θα αποκατασταθεί η μακροπρόθεσμη αποδοτικότητα και βιωσιμότητα της Zeuro εντός εύλογου χρονικού διαστήματος. Ενισχύσεις αναδιάρθρωσης επιτρέπεται κατά κανόνα να χορηγηθούν μόνον εφάπαξ.

(62) Τα μέτρα αναδιάρθρωσης περιγράφηκαν στην αιτιολογική σκέψη 16, παραπάνω. Βάσει πληροφοριών της Γερμανίας, με τα μέτρα αυτά αναμένεται να αποκατασταθεί η βιωσιμότητα της Zeuro. Έγινε η ακόλουθη πρόβλεψη σχετικά με την πορεία των οικονομικών μεγεθών:

>ΘΕΣΗ ΠΙΝΑΚΑ>

(63) Δεδομένου ότι η αναδιάρθρωση άρχισε το 1994/1995, η Επιτροπή είχε αμφιβολίες κατά την κίνηση της διαδικασίας για το κατά πόσο το προβλεπόμενο στο σχέδιο αναδιάρθρωσης χρονοδιάγραμμα ήταν ενδεδειγμένο. Πέραν τούτου, επισήμανε ότι στην περίπτωση της Zeuro δεν επρόκειτο για εφάπαξ μέτρα, καθώς τα μέτρα που προβλέπονταν στο πρώτο σχέδιο αναδιάρθρωσης δεν εφαρμόστηκαν μέχρι τέλους, ενώ προστέθηκαν και καινούργια. Τα μέτρα που δρομολογήθηκαν το 1994/1995 δεν διασφάλισαν τη μακροπρόθεσμη βιωσιμότητα, αλλά αντιθέτως επιδείνωσαν περαιτέρω την κατάσταση.

(64) Η Επιτροπή, επιπλέον, αμφισβήτησε ότι το σχέδιο αναδιάρθρωσης βασιζόταν σε ρεαλιστικές υποθέσεις. Κατά την κίνηση της διαδικασίας, η Επιτροπή επισήμανε ότι τα περισσότερα μέτρα βρίσκονταν ακόμα στο στάδιο του σχεδιασμού και εξέφρασε αμφιβολίες ως προς τη δυνατότητα εφαρμογής ορισμένων μέτρων. Εκτός αυτού, το νέο σχέδιο αναδιάρθρωσης δεν είχε εκπονηθεί κατά τρόπο τέτοιο, ώστε να εξαρτάται από την εξεύρεση ενός νέου επενδυτή.

(65) Μετά την κίνηση της διαδικασίας, η Γερμανία υπέβαλε στις παρατηρήσεις της σχετικά με το ζήτημα αυτό. Δήλωσε ότι βασικά εξακολουθούσε να ισχύει η αρχική γραμμή πλεύσης· η νέα διοίκηση προσπαθούσε από το 1996 να διορθώσει τις αποκλίσεις και να εφαρμόσει την αρχική στρατηγική.

(66) Ένα από τα βασικά σημεία του σχεδίου αναδιάρθρωσης ήταν η συρρίκνωση και αναμόρφωση της γκάμας των προϊόντων. Υποστηριζόταν ότι με βάση τα δρομολογηθέντα σχετικά μέτρα θα μπορούσαν να μειωθούν τα έξοδα των υλικών. Επίσης προχώρησε και η προβλεπόμενη μείωση του προσωπικού, παρά τα σημαντικά έξοδα που προκλήθηκαν εξαιτίας της κοινωνικής νομοθεσίας. Σε ό,τι αφορά τα μεταφορικά έξοδα, οι δαπάνες μπόρεσαν να μειωθούν από 11 % σε 7 %. Η διοίκηση της Zeuro ήταν πεπεισμένη ότι ο χαμηλός κύκλος εργασιών του έτους 1998 θα μπορούσε να εξισορροπηθεί χάρη στα μοντέλα που παρουσιάστηκαν στην έκθεση επίπλων τον Σεπτέμβριο και Οκτώβριο του 1997. Η Γερμανία συμπεραίνει απ' αυτά ότι δεν ήταν αναγκαία η εκπόνηση ενός νέου σχεδίου αναδιάρθρωσης και ότι το αρχικό σχέδιο προσαρμόστηκε και εφαρμόστηκε μέχρι τέλους.

(67) Η Γερμανία υποστήριξε ότι η TIB συνέχισε τις προσπάθειες για την εξεύρεση ενός νέου επενδυτή και ότι, ωστόσο, η εφαρμογή του σχεδίου αναδιάρθρωσης δεν εξαρτιόταν από το αν βρεθεί επενδυτής ή όχι. Η ίδια η Zeuro θεωρούσε ότι είχε καλές προοπτικές για σταθεροποίηση και μακροπρόθεσμη διασφάλιση της βιωσιμότητάς της.

(68) Σύμφωνα με τις κατευθυντήριες γραμμές, σε ένα σχέδιο αναδιάρθρωσης πρέπει να λαμβάνεται υπόψη η προβλεπόμενη εξέλιξη της προσφοράς και της ζήτησης στην οικεία αγορά προϊόντος. Κατά την άποψη της Επιτροπής, το σχέδιο αναδιάρθρωσης της Zeuro δεν βασίζεται σε ρεαλιστικές υποθέσεις. Αυτό ισχύει κυρίως για την εξέλιξη του όγκου των πωλήσεων. Η Επιτροπή είναι της άποψης ότι το σχέδιο αναδιάρθρωσης δεν μπορεί να οδηγήσει στην αποκατάσταση της αποδοτικότητας της επιχείρησης, γιατί δεν περιλαμβάνει επαρκούς ακρίβειας ανάλυση της αγοράς. Το επιχείρημα της Γερμανίας σύμφωνα με το οποίο η Zeuro δεν μπόρεσε να αυξήσει τις πωλήσεις της κατά τον προγραμματισμένο τρόπο εξαιτίας της δύσκολης οικονομικής συγκυρίας στην αγορά επίπλου δεν είναι βάσιμο, καθώς το σχέδιο αναδιάρθρωσης δεν έλαβε υπόψη του την προβλέψιμη εξέλιξη της αγοράς και έτσι οι πωλήσεις έμειναν πολύ πίσω από τα προβλεπόμενα μεγέθη.

>ΘΕΣΗ ΠΙΝΑΚΑ>

(69) Εκτός αυτού, οι προοπτικές ανάπτυξης για επιχειρήσεις του κλάδου επίπλου δεν ήταν καθόλου κακές, αφού η βιομηχανία επίπλου είχε ανακάμψει και πάλι από την ύφεση των μέσων της δεκαετίας του '90. Το γεγονός ότι η Zeuro δεν μπόρεσε να επωφεληθεί από την εξέλιξη αυτή και να αυξήσει τις πωλήσεις της ενισχύει την άποψη της Επιτροπής ως προς την εκτίμησή της για το σχέδιο αναδιάρθρωσης.

(70) Η Επιτροπή είναι εκτός αυτού της άποψης ότι η συμμετοχή ενός ιδιώτη επενδυτή αποτελεί ένα σημαντικό στοιχείο του σχεδίου αναδιάρθρωσης. Το ότι παρ' όλες τις προσπάθειες της TIB δεν βρέθηκε κάποιος επενδυτής ο οποίος να είναι πρόθυμος να δραστηριοποιηθεί οικονομικά στην Zeuro αποτελεί για την Επιτροπή μία επιπλέον ένδειξη για την ορθότητα της αξιολόγησης του σχεδίου αναδιάρθρωσης από την πλευρά της. Ακόμα και μετά από πενταετή αναζήτηση και θετική πορεία του κλάδου επίπλου, κανένας ιδιώτης επενδυτής δεν συμμερίζεται την εκτίμηση της Γερμανίας σχετικά με τη βιωσιμότητα του σχεδίου αναδιάρθρωσης, καθώς μέχρι σήμερα κανείς δεν ήταν πρόθυμος να αναλάβει τον συνδεδεμένο με την αναδιάρθρωση οικονομικό κίνδυνο.

(71) Η Επιτροπή εξάγει από τα προεκτεθέντα το συμπέρασμα ότι το κριτήριο που αφορά την αποκατάσταση της μακροπρόθεσμης αποδοτικότητας της επιχείρησης δεν πληρούται.

3.2.2. ΣΤΡΕΒΛΩΣΕΙΣ ΤΟΥ ΑΝΤΑΓΩΝΙΣΜΟΥ

(72) Η αναδιάρθρωση της Zeuro πρέπει να συνοδεύεται από μέτρα τα οποία να αποτρέπουν στο μέτρο του δυνατού τις δυσμενείς συνέπειες για τους ανταγωνιστές, καθότι αλλιώς η ενίσχυση θα αντίκειται στο κοινό συμφέρον και δεν θα μπορούσε να θεωρηθεί επιλέξιμη βάσει του άρθρου 87 παράγραφος 3 στοιχείο γ) της συνθήκης ΕΚ.

(73) Δεδομένου ότι ο κλάδος επίπλου δεν παρουσίαζε πλεονάζον παραγωγικό δυναμικό, δεν υπήρχε καμία πίεση για μείωση του παραγωγικού δυναμικού. Η Zeuro δεν αύξησε το παραγωγικό δυναμικό της, αλλά αντιθέτως το μείωσε περαιτέρω έως τα τέλη του 1997, σύμφωνα με τα προβλεπόμενα στο σχέδιο.

(74) Κατά την κίνηση της διαδικασίας, ωστόσο, η Επιτροπή εξέφρασε επιφυλάξεις ως προς το ότι τα μέτρα θα μπορούσαν να επιφέρουν αθέμιτες στρεβλώσεις στον ανταγωνισμό. Κατά την εξέταση των προβλημάτων της επιχείρησης, αποδείχτηκε ότι ο πρώην επενδυτής πωλούσε τα προϊόντα σε τιμή κάτω από το κόστος παραγωγής και ότι η τρέχουσα διοίκηση, σε σχέση με ορισμένες από αυτές τις συμβατικές της υποχρεώσεις, συναντά δυσκολίες στην επαναδιαπραγμάτευση νέων όρων. Η Επιτροπή έδωσε την ευκαιρία σε τρίτους ενδιαφερόμενους να υποβάλουν σε αυτήν τις παρατηρήσεις τους σχετικά με αυτό το θέμα. Όμως, η Επιτροπή δεν έλαβε καμία σχετική παρατήρηση.

(75) Η Γερμανία δήλωσε ότι δεν γίνονταν πωλήσεις σε τιμές κάτω του κόστους παραγωγής, δεν σχολίασε όμως την τακτική του πρώην επενδυτή. Η Επιτροπή, κατά συνέπεια, δεν μπορεί να αποκλείσει ότι υπήρχαν ανεπίτρεπτες στρεβλώσεις του ανταγωνισμού. Κατά συνέπεια, δεν πληρούται ούτε το δεύτερο κριτήριο των κατευθυντήριων γραμμών.

3.2.3. ΑΝΑΛΟΓΙΚΟΤΗΤΑ ΤΗΣ ΕΝΙΣΧΥΣΗΣ ΣΕ ΣΧΕΣΗ ΜΕ ΤΙΣ ΔΑΠΑΝΕΣ ΚΑΙ ΤΑ ΟΦΕΛΗ ΤΗΣ ΑΝΑΔΙΑΡΘΡΩΣΗΣ

(76) Το ύψος και η ένταση των ενισχύσεων πρέπει να περιορίζονται στο ελάχιστο αναγκαίο για την αναδιάρθρωση μέγεθος, και να έχουν την από κοινοτικής άποψης σωστή σχέση ως προς τα προβλεπόμενα οφέλη.

(77) Για το λόγο αυτό απαιτείται από τον επενδυτή συνεισφορά για την αναδιάρθρωση από ίδιους πόρους ή μέσω εξωτερικής χρηματοδότησης, υπό τους συνήθεις όρους της αγοράς.

(78) Ο πρώην επενδυτής επένδυσε στην επιχείρηση κεφάλαια ύψους μόνον 2,58 εκατ. γερμανικών μάρκων, από τα οποία τα 2 εκατ. γερμανικά μάρκα προέρχονταν από δημόσιους πόρους. Σε αυτά τα 580000 γερμανικά μάρκα προστέθηκαν 2,1 εκατ. γερμανικά μάρκα από ιδιωτικά δάνεια χωρίς κρατική εγγύηση. Η ιδιωτική συμμετοχή στην αναδιάρθρωση ανέρχεται συνεπώς σε 2,68 εκατ. γερμανικά μάρκα. Όλα τα υπόλοιπα κεφάλαια χρηματοδότησης, δηλαδή 49,475 εκατ. γερμανικά μάρκα, διατέθηκαν από την Γερμανία, λαμβανομένων υπόψη μόνο των ενισχύσεων που χορηγήθηκαν στην επιχείρηση. Η συμμετοχή του επενδυτή, κατά συνέπεια, ανέρχεται μόλις στο 5 % των εξόδων της αναδιάρθρωσης.

(79) Παρ' όλες τις προσπάθειες της TIB, μέχρι σήμερα δεν κατέστη δυνατόν να βρεθεί κάποιος νέος επενδυτής, με αποτέλεσμα η TIB να εξακολουθεί να είναι ο αποκλειστικός μέτοχος της επιχείρησης.

(80) Από τα παραπάνω προκύπτει ότι το ύψος των ενισχύσεων δεν βρίσκεται σε εύλογη αναλογία προς τη συνεισφορά του αποδέκτη της ενίσχυσης. Κατά συνέπεια δεν πληρούται το κριτήριο ότι η ενίσχυση πρέπει να είναι ευλόγως ανάλογη των εξόδων και των οφελών της αναδιάρθρωσης.

4. ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ

(81) Η ενίσχυση προς τον επενδυτή, υπό μορφή δανείου με παροχή ιδίων κεφαλαίων, ύψους 2 εκατ. γερμανικών μάρκων, δεν πληροί τους όρους του καθεστώτος ενισχύσεων Ν 510/95 "Πρόγραμμα παροχής ιδίων κεφαλαίων στα νέα ομοσπονδιακά κρατίδια", καθώς το σχέδιο αναδιάρθρωσης δεν επέτρεψε την αποκατάσταση της αποδοτικότητας της επιχείρησης. Κατά συνέπεια, θεωρήθηκε ως ειδική ενίσχυση αναδιάρθρωσης. Δεδομένου ότι δεν τηρήθηκαν τα κριτήρια των κατευθυντήριων γραμμών, δεν πληρούνται οι προϋποθέσεις του άρθρου 87 παράγραφος 3 στοιχείο γ). Το δάνειο με παροχή ιδίων κεφαλαίων, ύψους 2 εκατ. γερμανικών μάρκων, προς τον κύριο Wohlfahrt, είναι κατά συνέπεια ασυμβίβαστο με την κοινή αγορά κατά την έννοια του άρθρου 87 παράγραφος 1.

(82) Το εταιρικό δάνειο ύψους 5 εκατ. γερμανικών μάρκων που χορηγήθηκε από την TIB στην Zeuro και η αύξηση του μετοχικού κεφαλαίου της Zeuro ύψους 2,5 εκατ. γερμανικών μάρκων από την TIB δεν πληρούν τους όρους του καθεστώτος Ν 183/94 και πρέπει κατά συνέπεια να αξιολογηθούν ως ενισχύσεις αναδιάρθρωσης. Δεδομένου ότι δεν τηρήθηκαν τα κριτήρια των κατευθυντήριων γραμμών, δεν πληρούνται οι προϋποθέσεις του άρθρου 87 παράγραφος 3 στοιχείο γ). Το εταιρικό δάνειο ύψους 5 εκατ. γερμανικών μάρκων που χορηγήθηκε από την TIB και η αύξηση του μετοχικού κεφαλαίου ύψους 2,5 εκατ. γερμανικών μάρκων είναι κατά συνέπεια ασυμβίβαστα με την κοινή αγορά κατά την έννοια του άρθρου 87 παράγραφος 1.

(83) Η παραίτηση της TAB από την απαίτηση εξόφλησης του δανείου για κεφάλαια κίνησης ύψους 1,5 εκατ. γερμανικών μάρκων, για το οποίο είχε εγγυηθεί κατά 100 % η Θουριγγία, δεν χορηγήθηκε στη βάση καθεστώτος ενίσχυσης και κατά συνέπεια χαρακτηρίζεται ως ειδική ενίσχυση αναδιάρθρωσης. Δεδομένου ότι δεν τηρήθηκαν τα κριτήρια των κατευθυντήριων γραμμών, δεν πληρούνται οι προϋποθέσεις του άρθρου 87 παράγραφος 3 στοιχείο γ). Η παραίτηση της TAB από την απαίτηση για εξόφληση του εγγυημένου κατά 100 % από την Θουριγγία δανείου για κεφάλαια κίνησης ύψους 1,5 εκατ. γερμανικών μάρκων είναι κατά συνέπεια ασυμβίβαστη με την κοινή αγορά κατά την έννοια του άρθρου 87 παράγραφος 1.

(84) Το δάνειο τύπου KfW/ERP ύψους 2 εκατ. γερμανικών μάρκων και το δάνειο τύπου KfW ύψους 1 εκατ. γερμανικών μάρκων συνιστούν επίσης ενισχύσεις αναδιάρθρωσης. Δεδομένου ότι δεν τηρήθηκαν τα κριτήρια των κατευθυντήριων γραμμών, δεν πληρούνται οι προϋποθέσεις του άρθρου 87 παράγραφος 3 στοιχείο γ). Το δάνειο τύπου KfW/ERP ύψους 2 εκατ. γερμανικών μάρκων και το δάνειο τύπου KfW ύψους 1 εκατ. γερμανικών μάρκων είναι κατά συνέπεια ασυμβίβαστα με την κοινή αγορά κατά την έννοια του άρθρου 87 παράγραφος 1.

(85) Η εγγύηση για το υπόλοιπο οφειλής σε ποσοστό 65 % για δάνεια συνολικού ύψους 9 εκατ. γερμανικών μάρκων δεν καλύπτεται από το καθεστώς Ν 117/96. Η εγγύηση αφορά το 65 % του δανείου τύπου KfW και του δανείου τύπου KfW/ERP, οι οποίες ενισχύσεις είναι αμφότερες ασυμβίβαστες με την κοινή αγορά, καθώς και το 65 % του δανείου ιδιωτικής προέλευσης, ύψους 6 εκατ. γερμανικών μάρκων. Από την ενίσχυση υπό μορφή δημοσίου δανείου και την εγγύηση προκύπτει συνολικά ένα ποσό 6,9 εκατ. γερμανικών μάρκων. Η ενίσχυση αυτή αξιολογείται ως ενίσχυση αναδιάρθρωσης. Δεδομένου ότι δεν τηρήθηκαν τα κριτήρια των κατευθυντήριων γραμμών, δεν πληρούνται οι προϋποθέσεις του άρθρου 87 παράγραφος 3 στοιχείο γ). Η εγγύηση για το υπόλοιπο οφειλής σε ποσοστό 65 % για δάνεια ύψους 9 εκατ. γερμανικών μάρκων είναι κατά συνέπεια ασυμβίβαστη με την κοινή αγορά κατά την έννοια του άρθρου 87 παράγραφος 1.

(86) Η παραίτηση της υπό εκκαθάριση Zeuro-Verwaltungs GmbH από την απαίτηση επί του τιμήματος των 5,701 εκατ. γερμανικών μάρκων και η μείωση του τιμήματος κατά 500000 γερμανικά μάρκα χαρακτηρίσθηκαν ως ειδική ενίσχυση αναδιάρθρωσης. Δεδομένου ότι δεν τηρήθηκαν οι όροι των κατευθυντήριων γραμμών σχετικά με τις ενισχύσεις αναδιάρθρωσης, η ενίσχυση είναι ασυμβίβαστη με την κοινή αγορά. Δεδομένου ότι δεν ικανοποιήθηκαν τα κριτήρια των κατευθυντήρων γραμμών, δεν πληρούνται οι προϋποθέσεις του άρθρου 87 παράγραφος 3 στοιχείο γ). Η παραίτηση της υπό εκκαθάριση Zeuro-Verwaltungs GmbH από την απαίτηση επί του τιμήματος των 5,701 εκατ. γερμανικών μάρκων και η μείωση του τιμήματος κατά 500000 γερμανικά μάρκα είναι κατά συνέπεια ασυμβίβαστες με την κοινή αγορά κατά την έννοια του άρθρου 87 παράγραφος 1.

(87) Η παραίτηση της BvS από το δικαίωμα αναγωγής που απορρέει από την πληρωμή της εγγύησης ύψους 5,7 εκατ. γερμανικών μάρκων καλύπτεται από το καθεστώς καταπιστευτικής διαχείρισης (Treuhand) του 1992.

(88) Η συμμετοχή του ταμείου ενοποιήσεων Θουριγγίας ύψους 5 εκατ. γερμανικών μάρκων, εκ των οποίων το 1,6 εκατ. γερμανικά μάρκα έχει ήδη καταβληθεί, δεν πληροί τους όρους του καθεστώτος ΝΝ 74/95. Κατά συνέπεια, αξιολογείται ως ειδική ενίσχυση αναδιάρθρωσης. Δεδομένου ότι δεν τηρήθηκαν τα κριτήρια των κατευθυντήρων γραμμών, δεν πληρούνται οι προϋποθέσεις του άρθρου 87 παράγραφος 3 στοιχείο γ). Η συμμετοχή του ταμείου ενοποιήσεων Θουριγγίας ύψους 5 εκατ. γερμανικών μάρκων, εκ των οποίων το 1,6 εκατ. γερμανικά μάρκα έχει ήδη καταβληθεί, είναι κατά συνέπεια ασυμβίβαστη με την κοινή αγορά κατά την έννοια του άρθρου 87 παράγραφος 1.

(89) Οι ήδη καταβληθείσες επενδυτικές επιδοτήσεις ύψους 4,65 εκατ. γερμανικών μάρκων και οι μη καταβληθείσες μέχρι στιγμής επιδοτήσεις ύψους 450000 γερμανικών μάρκων χορηγήθηκαν στη βάση καθεστώτων που είχαν ήδη εγκριθεί από την Επιτροπή και κατά συνέπεια καλύπτονται από την έγκριση αυτή.

(90) Οι επιδοτήσεις για τα έξοδα προσωπικού, ύψους 13000 γερμανικών μάρκων, είναι ειδικές ενισχύσεις αναδιάρθρωσης. Δεδομένου ότι δεν τηρήθηκαν τα κριτήρια των κατευθυντήριων γραμμών, δεν πληρούνται οι προϋποθέσεις του άρθρου 87 παράγραφος 3 στοιχείο γ). Οι επιδοτήσεις για έξοδα προσωπικού, ύψους 13000 γερμανικών μάρκων, είναι κατά συνέπεια ασυμβίβαστες με την κοινή αγορά κατά την έννοια του άρθρου 87 παράγραφος 1.

(91) Η επιδότηση ύψους 111000 γερμανικών μάρκων από το πρόγραμμα προώθησης εκθέσεων Θουριγγίας εμπίπτει στον κανόνα για τις ενισχύσεις ήσσονος σημασίας.

(92) Η επιχορήγηση τύπου ΑΙF ύψους 900000 γερμανικών μάρκων αποτελεί ειδική ενίσχυση. Δεδομένου ότι δεν τηρήθηκαν τα κριτήρια των κατευθυντήρων γραμμών, δεν πληρούνται οι προϋποθέσεις του άρθρου 87 παράγραφος 3 στοιχείο γ). Η επιδότηση τύπου ΑΙF των 900000 γερμανικών μάρκων είναι κατά συνέπεια ασυμβίβαστη με την κοινή αγορά κατά την έννοια του άρθρου 87 παράγραφος 1.

(93) Η επιχορήγηση ΜΜΕ ύψους 3 εκατ. γερμανικών μάρκων αποτελεί ειδική ενίσχυση. Δεδομένου ότι δεν τηρήθηκαν τα κριτήρια των κατευθυντήρων γραμμών, δεν πληρούνται οι προϋποθέσεις του άρθρου 87 παράγραφος 3 στοιχείο γ). Η επιδότηση ΜΜΕ ύψους 3 εκατ. γερμανικών μάρκων είναι κατά συνέπεια ασυμβίβαστη με την κοινή αγορά κατά την έννοια του άρθρου 87 παράγραφος 1.

(94) Εφόσον τα χαρακτηρισμένα ως ενισχύσεις αναδιάρθρωσης μέτρα δεν μπορούν να εγκριθούν, επειδή δεν διασφαλίζουν τη μακροχρόνια αποδοτικότητα της επιχείρησης, δεν μπορούν κατ' ακολουθία να συνδράμουν στην περιφερειακή ανάπτυξη. Κατά συνέπεια, δεν υπάρχει δυνατότητα εξαίρεσης ούτε κατά το άρθρο 87 παράγραφος 3 στοιχείο α).

(95) Η Επιτροπή συμπεραίνει ότι η Γερμανία χορήγησε τις αναφερόμενες ενισχύσεις κατά ανεπίτρεπτο τρόπο κατά παράβαση του άρθρου 88 παράγραφος 3. Η Γερμανία οφείλει να αξιώσει την επιστροφή των 2 εκατ. γερμανικών μάρκων που χορηγήθηκαν στον κύριο Wohlfahrt υπό μορφή δανείου παροχής ιδίων κεφαλαίων, σύμφωνα με τις διατάξεις και τις διαδικασίες του γερμανικού δικαίου.

(96) Η Ομοσπονδιακή Δημοκρατία της Γερμανίας οφείλει να αξιώσει την επιστροφή των διαφόρων ενισχύσεων ύψους 35,114 εκατ. γερμανικών μάρκων, που χορηγήθηκαν στη Zeuro, σύμφωνα με τις διατάξεις και τις διαδικασίες του γερμανικού δικαίου,

ΕΞΕΔΩΣΕ ΤΗΝ ΑΚΟΛΟΥΘΗ ΑΠΟΦΑΣΗ:

Άρθρο 1

1. Η κρατική ενίσχυση ύψους 2 εκατ. γερμανικών μάρκων, την οποία χορήγησε η Ομοσπονδιακή Δημοκρατία της Γερμανίας στον επενδυτή Wohlfahrt είναι ασυμβίβαστη με την κοινή αγορά.

2. Οι ακόλουθες κρατικές ενισχύσεις, ύψους 35,114 εκατ. γερμανικών μάρκων, τις οποίες η Γερμανία χορήγησε στην Zeuro Möbelwerk GmbH, Θουριγγία, (εφεξής αποκαλούμενη: Zeuro) είναι ασυμβίβαστες με την κοινή αγορά:

α) το εταιρικό δάνειο της ΤΙΒ προς την επιχείρηση, ύψους 1 εκατ. γερμανικών μάρκων·

β) η παραίτηση της TIB από την απαίτηση εξόφλησης δανείου εταίρου προς την επιχείρηση, ύψους 4 εκατ. γερμανικών μάρκων·

γ) η αύξηση του μετοχικού κεφαλαίου από την TIB ύψους 2,5 εκατ. γερμανικών μάρκων·

δ) η παραίτηση της TAB από την απαίτηση εξόφλησης ενός ήδη χορηγηθέντος δανείου κεφαλαίων κίνησης ύψους 1,5 εκατ. γερμανικών μάρκων·

ε) τα χορηγηθέντα από την KfW δημόσια δάνεια ύψους 3 εκατ. γερμανικών μάρκων·

στ) η εγγύηση κατά 65 % της TAB για ιδιωτικά δάνεια ύψους 3,9 εκατ. γερμανικών μάρκων·

ζ) το δάνειο της TAB ύψους 5 εκατ. γερμανικών μάρκων·

η) το δάνειο της TAB με 100 % εγγύηση του ομόσπονδου κρατιδίου, ύψους 2,5 εκατ. γερμανικών μάρκων·

θ) η μείωση της τιμής αγοράς από την πλευρά της BvS κατά 500000 γερμανικά μάρκα·

ι) η παραίτηση της BvS από την απαίτηση εξόφλησης του υπολοίπου της τιμής αγοράς, ύψους 5,701 εκατ. γερμανικών μάρκων·

ια) το ήδη καταβληθέν τμήμα της συμμετοχής του ταμείου ενοποιήσεων Θουριγγίας, ύψους 1,6 εκατ. γερμανικών μάρκων·

ιβ) οι επιδοτήσεις ΑΙF ύψους 900000 γερμανικών μάρκων·

ιγ) οι επιδοτήσεις για τα έξοδα προσωπικού ύψους 13000 γερμανικών μάρκων·

ιδ) η επιδότηση για ΜΜΕ ύψους 3 εκατ. γερμανικών μάρκων.

3. Η ακόλουθη κρατική ενίσχυση ύψους 3,4 εκατ. γερμανικών μάρκων, την οποία θέλει να χορηγήσει η Γερμανία στη Zeuro, είναι ασυμβίβαστη με την κοινή αγορά: το μη εισέτι καταβληθέν τμήμα της συμμετοχής του ταμείου ενοποιήσεων Θουριγγίας.

Άρθρο 2

1. Η Γερμανία καλείται να λάβει όλα τα αναγκαία μέτρα για την επιστροφή των αναφερόμενων στο άρθρο 1 παράγραφοι 1 και 2 παρανόμως χορηγηθεισών ενισχύσεων από τον αποδέκτη.

2. Η απαίτηση επιστροφής υπόκειται στις ισχύουσες διαδικασίες του εθνικού δικαίου. Το επιστρεπτέο ποσό περιλαμβάνει υποχρεωτικά τους τόκους που αναλογούν στο χρονικό διάστημα από τη διάθεση των ενισχύσεων έως την πραγματοποίηση της επιστροφής τους. Οι τόκοι υπολογίζονται με βάση τον συντελεστή αναφοράς που χρησιμοποιείται για τον υπολογισμό του ισοδύναμου επιχορήγησης των περιφερειακών ενισχύσεων.

Άρθρο 3

Η Γερμανία καλείται να κοινοποιήσει στην Επιτροπή, εντός δύο μηνών από την κοινοποίηση της παρούσας απόφασης, τα μέτρα που ελήφθησαν προς εκτέλεση της απόφασης.

Άρθρο 4

Η παρούσα απόφαση απευθύνεται στην Ομοσπονδιακή Δημοκρατία της Γερμανίας.

Βρυξέλλες, 21 Δεκεμβρίου 2000.

Για την Επιτροπή

Mario Monti

Μέλος της Επιτροπής

(1) ΕΕ C 25 της 24.1.1998, σ. 2.

(2) Βλέπε υποσημείωση 1.

(3) ΕΕ C 213 της 23.7.1996, σ. 4.

(4) ΕΕ L 107 της 30.4.1996, σ. 4.

(5) Πανόραμα της Βιομηχανίας της ΕΕ 1997, κεφάλαιο 18.

(6) N 510/95, SG (95) D/11491.

(7) ΕΕ C 368 της 23.12.1994, σ. 12.

(8) ΕΕ C 288 της 9.10.1999, σ. 2.

(9) N 183/94, SG (94), D/11661.

(10) SG (99) D/1972 της 15.3.1999.

(11) N 117/96, SG (96) D/11696.

(12) Βλέπε επίσης την υπόθεση C-36/2000, κρατικές ενισχύεις προς όφελος της Graf von Henneberg Porzellan GmbH, Ilmenau, Θουριγγία.

(13) N 117/96, SG (96) D/11696.

(14) Καθεστώς ενισχύσεων Ε 15/92.

(15) NN 74/95, SG (96) D/1946.

(16) Ανακοίνωση της Επιτροπής σχετικά με τις ενισχύσεις ήσσονος σημασίας (ΕΕ C 68 της 6.3.1996).