ΟΔΗΓΙΑ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ της 1ης Αυγούστου 1989 για τη συμπλήρωση και την προποποίηση της οδηγίας 77/535/ΕΟΚ περί προσεγγίσεως των νομοθεσιών των κρατών μελών των σχετικών με τις μεθόδους δειγματοληψίας και αναλύσεως των λιπασμάτων ( 89/519/ΕΟΚ )

Η ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΤΩΝ ΕΥΡΩΠΑIΚΩΝ ΚΟΙΝΟΤΗΤΩΝ,

ιΕχοντας υπόψη :

τη συνθήκη για την ίδρυση της Ευρωπαϊκής Οικονομικής Κοινότητας,

την οδηγία 76/116/ΕΟΚ του Συμβουλίου της 18ης Δεκεμβρίου 1975 περί προσεγγίσεως των νομοθεσιών των κρατών μελών που αφορούν τα λιπάσματα^(1 ), όπως τροποποιήθηκε τελευταία από την οδηγία 89/284/ΕΟΚ^( 2 ), και ιδίως το άρθρο 9 παράγραφος 2,

Εκτιμώντας :

ότι η οδηγία 89/284/ΕΟΚ συμπληρώνει και τροποποιεί την οδηγία 76/116 /ΕΟΚ όσον αφορά το ασβέστιο, το μαγνήσιο, το νάτριο και το θείο στα λιπάσματα,

ότι η οδηγία 77/535/ΕΟΚ της Επιτροπής^(3 ), όπως τροποποιήθηκε από την οδηγία 87/566/ΕΟΚ^(4 ), προβλέπει επίσημους ελέγχους των λιπασμάτων της Κοινότητας αποβλέποντας στη διαπίστωση της τήρησης των όρων που επιβάλλονται από τις κοινοτικές διατάξεις ως προς την ποιότητα και τη σύνθεση των λιπασμάτων ότι η οδηγία αυτή πρέπει να συμπληρωθεί, ώστε τα λιπάσματα που αποτελούν αντικείμενο της οδηγίας 89/284/ΕΟΚ, να μπορούν επίσης να υπόκεινται στους εν λόγω ελέγχους ότι αποδείχθηκε επίσης αναγκαίο να αντικατασταθούν οι μέθοδοι 5.1, 5.2, 5.3 και 5.4 ότι οι γενικές διατάξεις που αναφέρονται στις μεθόδους ανάλυσης των λιπασμάτων και που εφαρμόζονται σ' όλες τις μεθόδους πρέπει να προστεθούν στις γενικές παρατηρήσεις του παραρτήματος ΙΙ,

ότι τα μέτρα που προβλέπονται στην παρούσα οδηγία είναι σύμφωνα με τη γνώμη της Επιτροπής για την Προσαρμογή στην Τεχνική Πρόοδο των Οδηγιών που Αποσκοπούν στην Καταργηση των Τεχνικών Εμποδίων στις Συναλλαγές στον Τομέα των Λιπασμάτων,

ΕΞΕΔΩΣΕ ΤΗΝ ΠΑΡΟΥΣΑ ΟΔΗΓΙΑ :

Άρθρο 1 1 . Οι γενικές διατάξεις που αναφέρονται στις μεθόδους ανάλυσης των λιπασμάτων του παραρτήματος Ι της παρού -

σας οδηγίας προστίθενται στις γενικές παρατηρήσεις του παραρτήματος ΙΙ της οδηγίας 77/535/ΕΟΚ .

2 . Οι μέθοδοι 8.1 έως 8.10 που αναφέρονται στο παράρτημα ΙΙ της παρούσας οδηγίας προστίθενται στο παράρτημα ΙΙ της οδηγίας 77/535/ΕΟΚ .

3 . Οι μέθοδοι 5.1 έως 5.4 που αναφέρονται στο παράρτη -

μα ΙΙ της οδηγίας 77/535/ΕΟΚ διαγράφονται .

Άρθρο 2 Τα κράτη μέλη λαμβάνουν τα απαραίτητα μέτρα για να συμμορφωθούν με την παρούσα οδηγία το αργότερο την

1η Σεπτεμβρίου 1990 . Ενημερώνουν αμέσως την Επιτροπή .

Οι διατάξεις που θεσπίζονται δυνάμει της πρώτης παραγράφου παραπέμπουν ρητά στην παρούσα οδηγία .

Τα κράτη μέλη ανακοινώνουν στην Επιτροπή το κείμενο των διατάξεων εσωτερικού δικαίου τις οποίες θεσπίζουν στον τομεα που διέπεται από την παρούσα οδηγία .

Άρθρο 3 Η παρούσα οδηγία απευθύνεται στα κράτη μέλη .

Βρυξέλλες, 1 Αυγούστου 1989 .

Για την Επιτροπή

Martin BANGEMANN

Αντιπρόεδρος

( 1 ) ΕΕ αριθ . L 24 της 30 . 1 . 1976, σ . 21 .

( 2 ) ΕΕ αριθ . L 111 της 22 . 4 . 1989, σ . 34 .

( 3 ) ΕΕ αριθ . L 213 της 22 . 8 . 1977, σ . 1 .

( 4 ) ΕΕ αριθ . L 342 της 4 . 12 . 1987, σ . 32 . ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ Ι ΓΕΝΙΚΕΣ ΔΙΑΤΑΞΕΙΣ ΓΙΑ ΤΙΣ ΜΕΘΟΔΟΥΣ ΑΝΑΛΥΣΗΣ ΛΙΠΑΣΜΑΤΩΝ 1 . ^Αντιδραστήρια

ιΟλα τα αντιδραστήρια θα πρέπει να είναι αναλυτικής καθαρότητας ( p . a .), εκτός αν η μέθοδος ανάλυσης περιλαμβάνει αντίθετες διατάξεις . Για την ανάλυση των ιχονστοιχείων, η καθαρότητα των αντιδραστηρίων θα πρέπει να ελέγχεται με τυφλό προσδιορισμό . Ανάλογα με το λαμβανόμενο αποτέλεσμα, μπορεί να απαιτηθεί συμπληρωματικός καθαρισμός .

2 . ^Νερό

Οι εργασίες διαλυτοποίησης, αραίωσης, έκπλυσης ή πλύσης, που περιγράφονται στις μεθόδους ανάλυσης χωρίς να διευκρινίζεται η φύση του διαλύτη ή του μέσου αραίωσης, νοούνται με τη χρήση νερού . Το νερό θα πρέπει κατά κανόνα να είναι απιονισμένο ή απεσταγμένο . Σε ειδικές περιπτώσεις, που αναφέρονται στη μέθοδο ανάλυσης, το νερό πρέπει να υποβάλλεται σε ιδιαίτερες διαδικασίες καθαρισμού .

3 . ^Εργαστηριακό υλικό

Λαμβάνοντας υπόψη το συνήθη εξοπλισμό των εργαστηρίων ελέγχου, τα εργαστηριακά σκεύη και όργανα που περιγράφονται στις μεθόδους ανάλυσης περιορίζονται στα ειδικά όργανα και συσκευές ή σε εκείνα που επιβάλλουν ειδικές απαιτήσεις . Το υλικό αυτό θα πρέπει να είναι απόλυτα καθαρό, ιδίως όταν χρησιμοποιείται για τον προσδιορισμό μικρών ποσοτήτων . Στην περίπτωση των βαθμολογημένων γυάλινων σκευών, το εργαστήριο θα πρέπει να εξακριβώνει την ακρίβειά τους σε σχέση με τα πρότυπα .

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ ΙΙ "Μέθοδοι 8 ΔΕΥΤΕΡΕΥΟΝΤΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ Μέθοδος 8.1

ΕΚΧΥΛΙΣΗ ΤΟΥ ΟΛΙΚΟΥ ΑΣΒΕΣΤΙΟΥ, ΤΟΥ ΟΛΙΚΟΥ ΜΑΓΝΗΣΙΟΥ, ΤΟΥ ΟΛΙΚΟΥ ΝΑΤΡΙΟΥ ΚΑΙ ΤΟΥ ΟΛΙΚΟΥ ΘΕΙΟΥ ΣΕ ΜΟΡΦΗ ΘΕΙΙΚΩΝ ΙΟΝΤΩΝ

1 .

ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΟ

Στο παρόν έγγραφο καθορίζεται μέθοδος για την εκχύλιση του ολικού ασβεστίου, του ολικού μαγνησίου, του ολικού νατρίου καθώς και για την εκχύλιση του ολικού θείου που απαντά με τη μορφή θειικών ιόντων, με τρόπο ώστε να γίνεται, κατά το δυνατόν, μια μόνον εκχύλιση προκειμένου να προσδιοριστεί το καθένα από το στοιχεία αυτά .

2 .

ΠΕΔΙΟ ΕΦΑΡΜΟΓΗΣ

Η παρούσα μέθοδος εφαρμόζεται στα λιπάσματα ΕΟΚ, για τα οποία, όπως προβλέπει η οδηγία 89/284/ΕΟΚ του Συμβουλίου ^(;), πρέπει να δηλώνεται το ολικό ασβέστιο, το ολικό μαγνήσιο, το ολικό νάτριο και το ολικό θείο σε μορφή θειικών ιόντων .

3 .

ΑΡΧΗ ΤΗΣ ΜΕΘΟΔΟΥ

Διαλυτοποίηση σε αραιό υδροχλωρικό οξύ, που έχει θερμανθεί μέχρι βρασμού .

4 .

ΑΝΤΙΔΡΑΣΤΗΡΙΑ

4.1 .

Αραιό υδροχλωρικό οξύ ( 1:1 ).

ιΕνας όγκος υδροχλωρικού οξέος ( πυκνότητα 1,18 ) και ένας όγκος νερού .

5 .

ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΑ ΣΚΕΥΗ ΚΑΙ ΟΡΓΑΝΑ

Ηλεκτρική θερμαντική εστία ρυθμιζόμενης θερμοκρασίας .

6 .

ΠΡΟΕΤΟΙΜΑΣΙΑ ΤΟΥ ΔΕΙΓΜΑΤΟΣ

Βλέπε μέθοδο αριθ . 1 .

7 .

ΤΡΟΠΟΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ

7.1

Δείγμα δοκιμής

Το ασβέστιο, το μαγνήσιο και το νάτριο καθώς και το θείο των θειικών ιόντων προσδιορίζονται σε δείγμα δοκιμής 5g, που ζυγίζεται με ακρίβεια 1 mg .

ιΟταν ωστόσο το λίπασμα περιέχει περισσότερο από 15 % θείου ( S ), δηλαδή 37,5 % SO3 και περισσότερο από 18,8 % ασβεστίου ( Ca ), δηλαδή 26,3 % CaO, η εκχύλιση του ασβεστίου και του θείου επιτελείται σε δείγμα δοκιμής 1g που ζυγίζεται με ακρίβεια 1^mg .

Τα δείγματα δοκιμής φέρονται σε ποτήρι ζέσεως των 600^ml .

7.2 .

Διαλυτοποίηση

Προστίθενται περίπου 400^ml νερού και 50^ml αραιού υδροχλωρικού οξέος ( 4.1 ), κατά μικρές δόσεις και με προσοχή, αν το προϊόν εμπεριέχει σημαντική ποσότητα ανθρακικών αλάτων . Το μείγμα θερμαίνεται μέχρι βρασμού, ο οποίος διατηρείαι για 30 λεπτά. Αφήνεται να ψυχθεί ενώ κατά διαστήματα ανακινείται .

(;) ΕΕ αριθ . L 111 της 22.^4.^1989, σ . 34 .

Μεταγγίζεται ποσοτικά σε ογκομετρική φιάλη των 500^ml . Ο όγκος συμπληρώνεται με νερό . Το διάλυμα ομοιογενοποιείται με αναστροφές .

Διηθείται με ξηρό, ηθμό σε ξηρό υποδοχέα . Οι πρώτες ποσότητες διηθήματος απορρίπονται . Το εκχύλισμα πρέπει να είναι απόλυτα διαυγές .

Αν το διήθημα δεν πρόκειται να χρησιμοποιηθεί αμέσως, ο υποδοχέας πωματίζεται .

Μέθοδος 8.2 ΕΚΧΥΛΙΣΗ ΤΟΥ ΟΛΙΚΟΥ ΘΕΙΟΥ ΠΟΥ ΑΠΑΝΤΑ ΜΕ ΔΙΑΦΟΡΕΣ ΜΟΡΦΕΣ 1 .

ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΟ

Στο παρόν έγγραφο καθορίζεται μέθοδος για την εκχύλιση του ολικού θείου, όταν το στοιχείο αυτό περιέχεται στο λίπασμα με στοιχειακή μορφή ή/και με διάφορες μορφές .

2 .

ΠΕΔΙΟ ΕΦΑΡΜΟΓΗΣ

Η παρούσα μέθοδος εφαρμόζεται στα λιπάσματα ΕΟΚ, για τα οποία, όπως προβλέπει η οδηγία 89 /284/ΕΟΚ, πρέπει να δηλώνεται το ολικό θείο, όταν το στοιχείο αυτό απαντά με διάφορες μορφές ( στοιχειακό, θειοθειικά ιόντα, θειώδη ιόντα, θειικά ιόντα ).

3 .

ΑΡΧΗ ΤΗΣ ΜΕΘΟΔΟΥ

Μετατροπή, σε πυκνό αλκαλικό περιβάλλον, του στοιχειακού θείου σε πολυθειούχα και θειοθειικά ιόντα, ακολουθούμενη από οξείδωση των ιόντων αυτών καθώς και των θειωδών ιόντων, που ενδεχομένως περιέχονται στο δείγμα, με υπεροξείδιο του υδρογόνου . Με τον τρόπο αυτό οι διάφορες μορφές θείου γίνονται θειικά ιόντα, που προσδιορίζονται ποσοτικά με καταβύθιση θειικού βαρίου ( μέθοδος 8.9 ).

4 .

ΑΝΤΙΔΡΑΣΤΗΡΙΑ

4.1 .

Αραιό υδροχλωρικό οξύ ( 1:1 ).

ιΕνας όγκος υδροχλωρικού οξέος ( πυκνότητα 1,18 ) και ένας όγκος νερού .

4.2 .

Διάλυμα υδροξειδίου του νατρίου συγκεντρώσεις τουλάχιστον 30 % ( πυκνότητα 1,33 ).

4.3 .

Διάλυμα υπεροξειδίου του υδρογόνου συγκεντρώσεως 30 % κατά βάρος .

4.4 .

Χλωριούχο βάριο (BaCl2 . 2H2O ) υδατικό διάλυμα συγκεντρώσεως 122^g/l .

5 .

ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΑ ΣΚΕΥΗ ΚΑΙ ΟΡΓΑΝΑ

Ηλεκτρική θερμαντική εστία με ρυθμιζόμενη θερμοκρασία .

6 .

ΠΡΟΕΤΟΙΜΑΣΙΑ ΤΟΥ ΔΕΙΓΜΑΤΟΣ

Βλέπε μέθοδο αριθ . 1 .

7 .

ΤΡΟΠΟΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ

7.1 .

Δείγμα δοκιμής

Ζυγίζεται, με ακρίβεια 1^mg, ποσότητα λιπάσματος ώστε να περιέχει από 80 έως 350^mg θείου ( S ), δηλαδή 200 έως 875^mg SO3 .

Στη γενική περίπτωση ( S < 15 %), ζυγίζονται 2,5^g .

Το δείγμα δοκιμής φέρεται σε ποτήρι ζέσεως των 400^ml .

7.2 .

Οξείδωση

Προστίθενται 20 ml διαλύματος υδροξειδίου του νατρίου ( 4.2 ) και 20^ml νερού . Το σύνολο καλύπτεται με γυαλί ρολογιού . Θερμαίνεται μέχρι βρασμού για 5 λεπτά στη θερμαντική εστία ( 5.1 ). Αποσύρεται από την εστία . Το θείο που έχει προσκολληθεί στα τοιχώματα του ποτηρίου ζέσεως περισυλλέγεται με πίδακα βραστού νερού και το διάλυμα θερμαίνεται μέχρι βρασμού, ο οποίος

διατηρείται για 20 λεπτά . Αφήνεται να ψυχθεί .

Προστίθεται υπεροξείδιο του υδρογόνου ( 4.3 ) σε ποσότητες των 2^ml κάθε φορά, μέχρι να μην παρατηρείται πια αντίδραση . Απαιτούνται συνήθως 6 έως 8^ml υπεροξειδίου του υδρογόνου . Η οξείδωση αφήνεται να συνεχιστεί εν ψυχρώ για μία ώρα . Στη συνέχεια το διάλυμα θερμαίνεται μέχρι βρασμού, ο οποίος διατηρείται για μισή ώρα . Αφήνεται να ψυχθεί .

7.3 .

Παρασκευή του διαλύματος ανάλυσης

Περίπου 50^ml νερού προστίθενται σε 50^ml διαλύματος υδροχλωρικού οξέως ( 4.1 ).

- Για δείγματα περιεκτικότητας θείου [5 % S :

Το διάλυμα διηθείται ποσοτικά σε ποτήρι ζέσεως 600^ml . Το στερεό υπόλειμμα ξεπλένεται πολλές φορές με νερό . Προς της περάτωσης της έκπλυσης ελέγχονται μερικές σταγόνες του διηθήματος με διάλυμα χλωριούχου βαρίου (4.4 ) για την ύπαρξη θεικών ιόντων . Το διάλυμα, πρέπει να παραμένει διαυγές . Ο προσδιορισμός των θειικών ιόντων πραγματοποιείται σε ολόκληρη τη ποσότητα του διηθήματος σύμφωνα με τη μέθοδο 8.9 .

- Για δείγματα με περιεκτικότητα θείου 85 %^S :

Το δείγμα φέρεται ποσοτικά σε ογκομετρική φιάλη των 250^ml, πληρούται μέχρι της χαραγής με νερό και αναδεύεται . Διηθείται σε ποτήρι χωρίς υγρασία . Το διήθημα πρέπει να είναι τελείως διαυγές .

Στη περίπτωση που δεν πραγματοποιείται η ανάλυση, το ποτήρι συλλογής πωματίζεται .

Ο προσδιορισμός των θειικών ιόντων πραγματοποιείται σε ένα μέρος του διηθήματος διά καταβυθίσεως αυτών υπό τη μορφή θειικού βαρίου σύμφωνα με τη μέθοδο 8.9 .

Μέθοδος 8.3 ΕΚΧΥΛΙΣΗ ΤΩΝ ΥΔΑΤΟΔΙΑΛΥΤΩΝ ΜΟΡΦΩΝ ΑΣΒΕΣΤΙΟΥ, ΜΑΓΝΗΣΙΟΥ, ΝΑΤΡΙΟΥ ΚΑΙ ΤΟΥ ΥΔΑΤΟΔΙΑΛΥΤΟΥ ΘΕΙΟΥ ΣΕ ΜΟΡΦΗ ΘΕΙΙΚΩΝ ΙΟΝΤΩΝ 1 .

ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΟ

Στο παρόν έγγραφο καθορίζεται μέθοδος για την εκχύλιση των υδατοδιαλυτών μορφών νατρίου, ασβεστίου, μαγνησίου και του υδατοδιαλυτού θείου σε μορφή θειικών ιόντων, ώστε να γίνεται μία μόνον εκχύλιση προκειμένου να προσδιοριστεί η περιεκτικότητα καθενός από τα στοιχεία αυτά στα λιπάσματα .

2 .

ΠΕΔΙΟ ΕΦΑΡΜΟΓΗΣ

Η παρούσα μέθοδος εφαρμόζεται στα λιπάσματα, για τα οποία, όπως προβλέπει η οδηγία 89/284/ΕΟΚ, πρέπει να δηλώνεται το υδατοδιαλυτό νάτριο, ασβέστιο, μαγνήσιο και θείο από θειικά ιόντα .

3 .

ΑΡΧΗ ΤΗΣ ΜΕΘΟΔΟΥ

Τα στοιχεία που περιέχονται σε ένα ορισμένο σύνηθες δείγμα δοκιμής διαλυτοποιούνται με βραστό νερό .

4 .

ΑΝΤΙΔΡΑΣΤΗΡΙΟ

Αποσταγμένο νερό ή απιονισμένο ανάλογης καθαρότητας .

5 .

ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΑ ΣΚΕΥΗ ΚΑΙ ΟΡΓΑΝΑ

5.1 .

Ηλεκτρική θερμαντική εστία ρυθμιζόμενης θερμοκρασίας .

6 .

ΠΡΟΕΤΟΙΜΑΣΙΑ ΤΟΥ ΔΕΙΓΜΑΤΟΣ

Βλέπε μέθοδο αριθ . 1 .

7 .

ΤΡΟΠΟΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ

7.1 .

Δείγμα δοκιμής

α ) ^Λιπάσματα που δεν περιέχουν θείο ή λιπάσματα που περιέχουν ταυτόχρονα το πολύ 3 % θείου ( S) (= 7,5 % SO3 ) και το πολύ 4 % ασβεστίου ( Ca ) (= 5,6 % CaO ).

Ζυγίζονται 5^g λιπάσματος με ακρίβεια 1^mg .

β ) ^Λιπάσματα που περιέχουν περισσότερο από 3 % θείου ( S ) και περισσότερο από 4 % ασβεστίου ( Ca ):

Ζυγίζονται 1^g λιπάσματος με ακρίβεια 1^mg.

Το δείγμα δοκιμής φέρεται σε ποτήρι ζέσεως των 600^ml .

7 .2 .

Διαλυτοποίηση

Προστίθενται 400^ml νερού . Το μείγμα θερμαίνεται μέχρι βρασμού, ο οποίος διατηρείται για μισή ώρα .

Αφήνεται να ψυχθεί ενώ ανακινείται κατά διαστήματα .

Μεταγγίζεται ποσοτικά σε ογκομετρική φιάλη των 500^ml . Ο όγκος συμπληρώνεται με νερό . Το διάλυμα ομοιογενοποιείται με αναστροφές .

Διηθείται με ξηρό ηθμό σε ξηρό υποδοχέα . Οι πρώτες ποσότητες διηθήματος απορρίπτονται . Το διήθημα πρέπει να είναι απόλυτα διαυγές .

Αν το διάλυμα δεν πρόκειται να χρησιμοποιηθεί αμέσως, ο υποδοχέας πωματίζεται .

Μέθοδος 8.4 ΕΚΧΥΛΙΣΗ ΤΟΥ ΥΔΑΤΟΔΙΑΛΥΤΟΥ ΘΕΙΟΥ, ΟΤΑΝ ΤΟ ΘΕΙΟ ΑΠΑΝΤΑ ΣΤΟ ΛΙΠΑΣΜΑ ΜΕ ΔΙΑΦΟΡΕΣ ΜΟΡΦΕΣ 1 .

ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΟ

Στο παρόν έγγραφο καθορίζεται μέθοδος για την εκχύλιση του υδατοδιαλυτού θείου, όταν το στοιχείο αυτό απαντά στο λίπασμα με διάφορες μορφές .

2 .

ΠΕΔΙΟ ΕΦΑΡΜΟΓΗΣ

Η παρούσα μέθοδος εφαρμόζεται στα λιπάσματα, για τα οποία, όπως προβλέπει η οδηγία 89/284/ΕΟΚ, πρέπει να δηλώνεται το υδατοδιαλυτό θείο και στα οποία το στοιχείο αυτό περιέχεται με διάφορες μορφές ( θειοθειικά, θειώδη, θειικά ιόντα ).

3 .

ΑΡΧΗ ΤΗΣ ΜΕΘΟΔΟΥ

Το θείο που περιέχεται σε ένα δείγμα δοκιμής διαλυτοποιείται με κρύο νερό και έπειτα μετατρέπεται σε θειικά ιόντα με οξείδωση με υπεροξείδιο του υδρογόνου σε αλκαλικό περιβάλλον .

4 .

ΑΝΤΙΔΡΑΣΤΗΡΙΑ

4.1 .

Αραιό υδροχλωρικό οξύ ( 1:1 ).

1 όγκος υδροχλωρικού οξέος ( πυκνότητα 1,18 ) και ένας όγκος νερού .

4.2 .

Διάλυμα υδροξειδίου του νατρίου περιεκτικότητας κατ'ελάχιστον 30 % σε NaOH ( πυκνότητα : 1,33 ).

4.3 .

Διάλυμα υπεροξειδίου του υδρογόνου συγκεντρώσεως 30 % κατά βάρος .

5 .

ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΑ ΣΚΕΥΗ ΚΑΙ ΟΡΓΑΝΑ

5.1 .

Ογκομετρική φιάλη των 500 ml ( Stohmann ).

5.2 .

Περιστρεφόμενος αναδευτήρας ρυθμισμένος στις 30/40 στροφές το λεπτό .

5.3 .

Ηλεκτρική θερμαντική εστία με ρυθμιζόμενη θερμοκρασία .

6 .

ΠΡΟΕΤΟΙΜΑΣΙΑ ΤΟΥ ΔΕΙΓΜΑΤΟΣ

Βλέπε μέθοδο αριθ . 1 .

7 .

ΤΡΟΠΟΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ

7.1 .

Δείγμα δοκιμής

α ) ^Λιπάσματα που περιέχουν ταυτόχρονο το πολύ 3 % θείου ( S ) (= 7,5 % SΟ3 ) και το πολύ 4 % ασβεστίου ( Ca ) (= 5,6 % ( CaO ).

Ζυγίζονται 5 g λιπάσματος με ακρίβεια 1 mg .

β ) ^Λιπάσματα που περιέχουν ταυτόχρονα περισσότερο από 3 % θείου ( S ) και περισσότερο από 4 % ασβεστίου ( Ca ).

Ζυγίζονται 1 g λιπάσματος με ακρίβεια 1 mg .

Το δείγμα δοκιμής φέρεται σε φιάλη των 500 ml ( 5.1 ).

7.2 .

Διαλυτοποίηση

Προστίθενται περίπου 400 ml νερού . Η φιάλη πωματίζεται και ανακινείται ( 5.2 ) για μισή ώρα . Ο όγκος συμπληρώνεται με νερό . Το διάλυμα ομογενοποιείται με αναστροφές . Διηθείται με ξηρό ηθμό σε ξηρό υποδοχέα . Ακολουθεί ομοιογενοποίηση . Αν το διάλυμα δεν πρόκειται να χρησιμοποιηθεί αμέσως, ο υποδοχέας πωματίζεται .

7.3 .

Οξείδωση τού προς ανάλυση μέρους του διαλύματος

Λαμβάνεται μέρος του διαλύματος της εκχύλισης όχι μεγαλύτερο από 50^ml και τόσο ώστε κατά το δυνατόν να περιέχει από 20 έως 100^mg θείου ( S ), που τοποθετείται σε ογκομετρική φιάλη κατάλληλης χωρητικότητας . Ο όγκος συμπληρώνεται, αν είναι απαραίτητο, μέχρι τα 50^ml με νερό . Προστίθενται 3^ml διαλύματος υδροξειδίου του νατρίου ( 4.2 ) και 2^ml διαλύματος υπεροξειδίου του υδρογόνου ( 4.3 ). Το ποτήρι καλύπτεται με γυαλί ρολογιού και το σύνολο θερμαίνεται στη θερμαντική εστία ( 5.3 ) μέχρι ήπιου βρασμού, που διατηρείται μία ώρα . Για όσο χρόνο συνεχίζεται η αντίδραση, προστίθεται διάλυμα υπεροξειδίου του υδρογόνου σε ποσότητες του 1^ml ( 5^ml κατ' ανώτατο όριο ). Το διάλυμα αφήνεται να χυχθεί και το γυαλί ρολογιού αποσύρεται και εκπλύνεται μέσα στο ποτήρι . Το διάλυμα οξινίζεται με 20^ml περίπου αραιού υδροχλωρικού οξέος ( 4.1 ) και ο όγκος του συμπληρώνεται με νερό μέχρι τα 300^ml περίπου .

Τα θειικά ιόντα προσδιορίζονται ποσοτικά στο σύνολο του διαλύματος που προκύπτει από την οξείδωση σύμφωνα με τη μέθοδο 8.9 .

Μέθοδος 8.5 ΕΚΧΥΛΙΣΗ ΚΑΙ ΠΟΣΟΤΙΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ ΤΟΥ ΣΤΟΙΧΕΙΑΚΟΥ ΘΕΙΟΥ ΠΡΟΣΟΧΗ

Κατά την ανάλυση χρησιμοποιείται διθειάνθρακας ( CS2 ). Αυτό απαιτεί ειδικά μέτρα ασφαλείας .

Ειδικότερα :

- διαφύλλαξη CS2,

- εξοπλισμός για προστασία προσωπικού,

- υγιεινή χώρου εργασίας,

- προστασία από πυρκαγιές και εκρήξεις,

- απομόνωση αντιδραστηρίων .

Η εφαρμογή της μεθόδου απαιτεί εξειδικευμένο προσωπικό καθώς επίσης και αντίστοιχα κατάλληλο εξοπλισμένο εργαστήριο .

1 .

ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΟ

Στο παρόν έγγραφο καθορίζεται μέθοδος για την εκχύλιση και την ποσοτική ανάλυση του στοιχειακού θείου που περιέχουν τα λιπάσματα .

2 .

ΠΕΔΙΟ ΕΦΑΡΜΟΓΗΣ

Η παρούσα μέθοδος εφαρμόζεται στα λιπάσματα ΕΟΚ, για τα οποία, όπως προβλέπει η οδηγία 89/284/ΕΟΚ πρέπει να δηλώνεται το ολικό στοιχειακό θείο .

3 .

ΑΡΧΗ ΤΗΣ ΜΕΘΟΔΟΥ

Μετά την απομάκρυνση των ευδιάλυτων ενώσεων, εκχύλιση του στοιχειακού θείου με διθειάνθρακα . Σταθμική ανάλυση του εκχυλιζόμενου θείου .

4 .

ΑΝΤΙΔΡΑΤΗΡΙΑ

4.1 .

Διθειάνθρακας

5 .

ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΑ ΣΚΕΥΗ ΚΑΙ ΟΡΓΑΝΑ

5.1 .

Σφαιρική φιάλη εκχύλισης με σμυρισμένο στόμιο, των 100^ml .

5.2 .

Συσκευή Soxhlet με τις αντίστοιχες διηθητικές φύσιγγες .

5.3 .

Περιστρεφόμενος εξατμιστήρας με διάταξη κενού .

5.4 .

Ηλεκτρικός κλίβανος με εξαερισμό ρυθμισμένος στους 90 π2γ^C .

5.5 .

Τριβλία Petri από πορσελάνη διαμέτρου 5 έως 7^cm, με τοιχώματα όχι υψηλότερα από 5^cm .

5.6 .

Ηλεκτρική θερμαντική εστία ρυθμιζόμενης θερμοκρασίας .

6 .

ΠΡΟΕΤΟΙΜΑΣΙΑ ΤΟΥ ΔΕΙΓΜΑΤΟΣ

Βλέπε μέθοδο αριθ . 1 .

7.

ΤΡΟΠΟΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ

7.1 .

Δείγμα δοκιμής

Στη φύσιγγα της συσκευής Soxhlet ( 5.2 ) φέρονται 5 έως 10^g δείγματος, που έχουν ζυγιστεί με ακρίβεια 1^mg .

7.2 .

Εκχύλιση του θείου

Το περιεχόμενο της φύσιγγας εκπλύνεται εξαντλητικά με θερμό νερό, ώστε να απομακρυνθούν όλες οι ευδιάλυτες ενώσεις . Το σύνολο ξηραίνεται στον κλίβανο στους 90γ^C ( 5.4 ) τουλάχιστον μία ώρα . Η φύσιγγα εισάγεται στη συσκευή Soxhlet ( 5.2 ). Προζυγίζεται ( P0 ) η σφαιρική φιάλη της συσκευής ( 5.1 ) και φέρονται σ' αυτήν 50^ml διθειάνθρακα ( 4.1 ) αφού προηγουμένως προστεθούν μερικά γυάλινα σφαιρίδια . Μετά τη σύνδεση με τη συσκευή, το στοιχειακό θείο εκχυλίζεται για 6 ώρες . Η θέρμανση διακόπτεται και, αφού το σύνολο ψυχθεί, αποσυνδέεται η σφαιρική φιάλη από τη συσκευή . Η φιάλη προσαρμόζεται στον περιστρεφόμενο εξατμιστήρα ( 5.3 ). Η εξάτμιση σταματά όταν το περιεχόμενο της σφαιρικής φιάλης στερεοποιηθεί σε σπογγώδη μάζα .

Η φιάλη ξηραίνεται στον κλίβανο 90γ^C ( 5.4 ) μέχρι σταθερού βάρους ( P1 ). Γενικά αρκεί μία ώρα .

7.3 .

Προσδιορισμός της καθαρότητας του εκχυλιζόμενου θείου

Είναι δυνατόν, ταυτόχρονα με το στοιχειακό θείο, να εκχυλιστούν με το διθειάνθρακα και ορισμένες άλλες ουσίες . Για να προσδιοριστεί η αναλογία των ουσιών αυτών ακολουθείται η παρακάτω διαδικασία :

Μετά από όσο το δυνατόν μεγαλύτερη ομοιογενοποίηση του περιεχομένου της σφαιρικής φιάλης, λαμβάνονται από αυτό 2 έως 3^g ουσίας, που ζυγίζονται με ακρίβεια 1^mg ( n ). Φέρονται σε τριβλίο Petri (5.5 ). Το σύνολο ζυγίζεται ( P2 ) και τοποθετείται πάνω στη θερμαντική εστία, που έχει ρυθμιστεί με τρόπο ώστε η θερμοκρασία να μην υπερβαίνει τους 220γ^C για να να μην γίνει καύση του θείου . Η εξάχνωση συνεχίζεται για 3 έως 4 ώρες μέχρι σταθερού βάρους ( P3 ).

Σημείωση : Για ορισμένα λιπάσματα μπορεί να μην ενδιαφέρει ο βαθμός καθαρότητας του θείου . Στην περίπτωση αυτή η εργασία τερματίζεται στο τέλος του σημείου 7.2 .

8 .

ΕΚΦΡΑΣΗ ΤΟΥ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΟΣ

Η εκατοστιαία αναλογία στοιχειακού θείου ( S ) είναι ίση μέ :

(%)^ ακάθαρτου^(S)^στο^λιπασμα^=^ P 1-P0 x 100

(%)^ ακάθαρτου^(S)^στο^λίπασμα^=

P1-P0

m

x 100

Καθαρότητα^του^εκχυλιζόμενου^θείου ^(%)^=^ P2-P3 x 100

Καθαρότητα^του^εκχυλιζόμενου^θείου ^(%)^=

P2-P3

n

x 100

(%)^ καθαρού^( So ) στο^λίπασμα^=^ ( P1-P0 ) ( P2-P3 ) x 100

(%)^ καθαρού^(So ) στο^λίπασμα^=

( P1-P0 ) ( P2-P3 )

m x n

x 100

όπου :

m =^είναι η μάζα του δείγματος δοκιμής του λιπάσματος σε g .

P0

=

είναι η μάζα της σφαιρικής φιάλης της συσκευής Soxhlet σε g .

P1

=

είναι η μάζα της σφαιρικής φιάλης Soxhlet μαζί με το ακάθαρτο θείο μετά την ξήρανση .

n

=

είναι η μάζα του ακάθαρτου θείου που υποβάλλεται σε καθαρισμό σε g .

P2

=

είναι η μάζα τριβλίο Petri + δείγμα δοκιμής που χρησιμοποιείται στο σημείο 7.3, εκφρασμένη σε g .

P3

=

είναι η μάζα του τριβλίου Petri μετά την εξάχνωση του θείου σε g .

Μέθοδος 8.6 ΠΟΣΟΤΙΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ ΤΟΥ ΕΚΧΥΛΙΖΟΜΕΝΟΥ ΑΣΒΕΣΤΙΟΥ ΜΕ ΜΑΓΓΑΝΟΜΕΤΡΙΑ ΜΕΤΑ ΑΠΟ ΚΑΤΑΒΥΘΙΣΗ ΜΕ ΤΗ ΜΟΡΦΗ ΤΟΥ ΟΞΑΛΙΚΟΥ ΑΛΑΤΟΣ 1 .

ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΟ

Στο παρόν έγγραφο καθορίζεται μέθοδος για τον προσδιορισμό του ασβεστίου στα εκχυλίσματα λιπασμάτων .

2 .

ΠΕΔΙΟ ΕΦΑΡΜΟΓΗΣ

Η παρούσα μέθοδος εφαρμόζεται στα λιπάσματα ΕΟΚ, για τα οποία, όπως προβλέπει η οδηγία 89/284/ΕΟΚ του Συμβουλίου, πρέπει να δηλώνεται το ολικό ή/και το υδατοδιαλυτό ασβέστιο .

3 .

ΑΡΧΗ ΤΗΣ ΜΕΘΟΔΟΥ

Καταβύθιση του ασβεστίου που περιέχει ένα μέρος του διαλύματος της εκχύλισης με τη μορφή του οξαλικού άλατος . Μετά το διαχωρισμό και τη διαλυτοποίηση του άλατος αυτού, ακολουθεί ογκομέτρηση του οξαλικού οξέος με υπερμαγγανικό κάλιο .

4 .

ΑΝΤΙΔΡΑΣΤΗΡΙΑ

4.1 .

Αραιό υδροχλωρικό οξύ ( 1:1 ).

ιΕνας όγκος υδροχλωρικού οξέος ( πυκνότητα : 1,18 ) και ένας όγκος νερού .

4.2 .

Αραιό θειικό οξύ ( 1:10 ).

ιΕνας όγκος θειικού οξέος ( πυκνότητα : 1,84 ) σε 10 όγκους νερού .

4.3 .

Διάλυμα αμμωνίας ( 1:1 ).

ιΕνας όγκος αμμωνίας ( πυκνότητα : 0,88 ) αραιωμένος σε έναν όγκο νερού .

4.4 .

Κορεσμένο διάλυμα οξαλικού αμμωνίου [( ΝΗ4)2C2Ο4Η2Ο] στη θερμοκρασία του εργαστηρίου ( της τάξεως των 40^g/l ).

4.5 .

Διάλυμα κιτρικού οξέος 30 % ( m/v ).

4.6 .

Διάλυμα χλωριούχου αμμωνίου 5 % ( m/v ).

4.7 .

Διάλυμα κυανού της βρωμοθυμόλης 0,1 % ( m/v ) σε αιθανόλη 95 %.

4.8 .

Διάλυμα πράσινου της βρωμοκρεσόλης 0,04 % ( m/v ) σε αιθανόλη 95 %.

4.9 .

Τιτλοδοτημένο διάλυμα υπερμαγγανικού καλίου 0,02^Μ .

5 .

ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΑ ΣΚΕΥΗ ΚΑΙ ΟΡΓΑΝΑ

5.1 .

Χωνευτήριο διήθησης από φρυγμένο γυαλί πορώδους 5 έως 20^m .

5.2 .

Υδατόλουτρο .

6 .

ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ ΤΟΥ ΠΡΟΣ ΑΝΑΛΥΣΗ ΜΕΡΟΥΣ ΤΟΥ ΔΙΑΛΥΜΑΤΟΣ

Με τη βοήθεια σιφωνίου ακριβείας λαμβάνεται μέρος του διαλύματος της εκχύλισης, που έχει ληφθεί με μια από τις μεθόδους 8.1 ή 8.3, ώστε να περιέχει από 15 έως 50^mg Ca (= 21 έως 70^mg Ca0 ). ιΕστω v2ο όγκος του μέρους αυτού .

Η ποσότητα αυτή φέρεται σε ποτήρι ζέσεως των 400^ml . Το διάλυμα εξουδετερώνεται, αν χρειάζεται ( αλλαγή χρώματος του δείκτη 4.7 από κιτρινόχρουν σε κυανούν ), με μερικές σταγόνες διαλύματος αμμωνίας ( 4.3 ). Προστίθενται 1^ml διαλύματος κιτρικού οξέος ( 4.5 ) και 5^ml διαλύματος χλωριούχου αμμωνίου ( 4.6 ).

7 .

ΚΑΤΑΒΥΘΙΣΗ ΤΟΥ ΟΞΑΛΙΚΟΥ ΑΣΒΕΣΤΙΟΥ

Προστίθενται περίπου 100^ml νερού . Το μείγμα θερμαίνεται μέχρι βρασμού, προστίθενται 8 έως 10 σταγόνες από το διάλυμα του δείκτη ( 4.8 ) και, κατά σταγόνες, 50^ml θερμού διαλύματος οξαλικού αμμωνίου ( 4.4 ). Αν σχηματιστεί ίζημα, διαλυτοποιείται με την προσθήκη μερικών σταγόνων

υδροχλωρικού οξέος ( 4.1 ). Το σύνολο εξουδετερώνεται πολύ αργά με το διάλυμα αμμωνίας ( 4.3 ), με συνεχή ανάδευση, μέχρι να επιτευχθεί pH μεταξύ 4.4 και 4.6 ( αλλαγή χρώματος του δείκτη 4 .8 από πρασινόχρουν σε κυανούν ). Το ποτήρι ζέσεως τοποθετείται σε ατμόλουτρο ( 5.2 ) και παραμένει εκεί για μισή ώρα . Το ποτήρι ζέσεως απομακρύνεται από το ατμόλουτρο, αφήνεται σε ηρεμία μία ώρα και ακολουθεί διήθηση στο χωνευτήριο ( 5.1 ).

8 .

ΟΓΚΟΜΕΤΡΗΣΗ ΤΩΝ ΟΞΑΛΙΚΩΝ ΙΟΝΤΩΝ ΤΟΥ ΙΖΗΜΑΤΟΣ

Το ποτήρι ζέσεως και το χωνευτήριο εκπλύνονται μέχρι να απομακρυνθεί εντελώς η περίσεια οξαλικού αμμωνίου ( αυτό μπορεί να εξακριβωθεί από την απουσία χλωριόντων στο νερό έκπλυσης ). Το χωνευτήριο τοποθετείται μέσα στο ποτήρι ζέσεως των 400^ml και το ίζημα διαλύεται με 50^ml θερμού θειικού οξέος ( 4.2 ). Ο όγκος του υγρού που περιέχει το ποτήρι συμπληρώνεται με νερό, ώστε να ληφθούν περίπου 100^ml . Το διάλυμα φέρεται σε θερμοκρασία 70 έως 80γ^C και ογκομετρείται κατά σταγόνες με διάλυμα υπερμαγγανικού καλίου ( 4.9 ), ώσπου ο ροζ χρωματισμός να διαρκεί ένα λεπτό . ιΕστω n ο όγκος που καταναλώνεται .

9 .

ΕΚΦΡΑΣΗ ΤΩΝ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΩΝ

Η περιεκτικότητα του λιπάσματος σε ασβέστιο ( Ca ) είναι ίση με :

Ca (%) = n x 0,2004 x 0,02 x v2 x m

Ca (%) = n x 0,2004 x

t

0,02

x

v1

v2 x m

όπου :

n = είναι τα ml διαλύματος υπερμαγγανικού καλίου που καταναλώθηκαν .

m

=

είναι η μάζα του δείγματος δοκιμής σε g .

v2

=

είναι ο όγκος του μέρους του διαλύματος σε ml .

v1

=

είναι ο όγκος του διαλύματος της εκχύλισης σε ml .

t

=

είναι η μοριακότητα του διαλύματος υπερμαγγανικού καλίου σε γραμμομόρια ανά λίτρο .

CaO (%) = Ca (%) x 1,400 .

Meuodow 8.7 ΠΟΣΟΤΙΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ ΤΟΥ ΜΑΓΝΗΣΙΟΥ ΜΕ ΦΑΣΜΑΤΟΜΕΤΡΙΑ ΑΤΟΜΙΚΗΣ ΑΠΟΡΡΟΦΗΣΗΣ 1 .

ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΟ

Στο παρόν έγγραφο καθορίζεται μέθοδος προσδιορισμού του μαγνησίου στα εκχυλίσματα λιπασμάτων .

2 .

ΠΕΔΙΟ ΕΦΑΡΜΟΓΗΣ

Η παρούσα μέθοδος εφαρμόζεται στα εκχυλίσματα που λαμβάνονται με τις μεθόδους 8.1 και 8.3 από λιπάσματα ΕΟΚ, για τα οποία προβλέπεται ότι πρέπει να δηλώνεται το ολικό ή/και το υδατοδιαλυτό μαγνήσιο, με εξαίρεση τα λιπάσματα που αναφέρονται στην οδηγία για τα δευτερεύοντα στοιχεία ( 89/284/ΕΟΚ ) ως ακολούθως : τύπου 4 ( κηζερίτης ), τύπου 5 ( θειικό μαγνήσιο ), τύπου 7 ( κηζερίτης με θειικό κάλιο ), στα οποία εφαρμόζεται η μέθοδος 8.8 .

Η παρούσα μέθοδος μπορεί να εφαρμοστεί σε όλα τα εκχυλίσματα λιπασμάτων που περιέχουν στοιχεία σε ποσότητα τόση, ώστε να υπάρχει κίνδυνος να έχουν παρεμποδιστική δράση κατά τον συμπλοκομετρικό προσδιορισμό του μαγνησίου .

3 .

ΑΡΧΗ ΤΗΣ ΜΕΘΟΔΟΥ

Μετά από κατάλληλη αραίωση του εκχυλίσματος, εκτελείται προσδιορισμός του μαγνησίου με φασματομετρία ατομικής απορρόφησης .

4 .

ΑΝΤΙΔΡΑΣΤΗΡΙΑ

4.1 .

Αραιό υδροχλωρικό οξύ περίπου 1^Μ .

4.2 .

Αραιό υδροχλωρικό οξύ περίπου 0,5^Μ .

4.3

Πρότυπο διάλυμα μαγνησίου, 1,00^mg/ml .

4.3.1 .

Διαλύονται 1,013^g θειικού μαγνησίου ( Mg SO4, 7H2O ), σε διάλυμα υδροχλωρικού οξέος 0,5^Μ ( 4.2 ).

4.3.2 .

Ζυγίζονται 1,658^g οξειδίου του μαγνησίου ( ΜgΟ ), που έχει προηγουμένως πυρωθεί για να απαλλαγεί από κάθε ίχνος επαναπρόσληψης CO2 . Φέρονται σε ποτήρι ζέσεως μαζί με 100^ml νερού και 120^ml υδροχλωρικού οξέος 1^Μ ( 4.1 ). Μετά τη διάλυση, το διάλυμα μεταγγίζεται ποσοτικά σε ογκομετρική φιάλη των 1^000^ml, ο όγκος συμπληρώνεται μέχρι τη χαραγή με νερό και ακολουθεί ομοιογενοποίηση με αναστροφές .

ή

4 .3.3 .

Πρότυπο διάλυμα εμπορίου . Για τον έλεγχο του προτύπου διαλύματος εμπορίου αρμόδιο είναι το εργαστήριο .

4.4 .

Διάλυμα χλωριούχου στροντίου .

Διαλύονται 75^g χλωριούχου στροντίου (SrCl2 6H2O ) στο διάλυμα αραιού υδροχλωρικού οξέος ( 4.2 ) και ο όγκος συμπληρώνεται μέχρι τα 500^ml με το ίδιο διάλυμα οξέος .

5 .

ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΑ ΣΚΕΥΗ ΚΑΙ ΟΡΓΑΝΑ

Φασματόμετρο για ατομική απορρόφηση, εφοδιασμένο με λυχνία μαγνησίου και ρυθμισμένο στα 285,2^nm .

Φλόγα ακετυλενίου - αέρα .

6 .

ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ ΤΟΥ ΔΙΑΛΥΜΑΤΟΣ ΑΝΑΛΥΣΗΣ

Βλέπε μεθόδους 8.1 και 8.3 .

7 .

ΤΡΟΠΟΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ

7.1 .

Αν το λίπασμα έχει δηλωμένη περιεκτικότητα σε μαγνήσιο ( Mg ) μεγαλύτερη από 6 % (=^ 10 % MgO ), λαμβάνονται 25^ml ( V1 ) από το διάλυμα της εκχύλισης ( 6 ). Φέρονται σε ογκομετρική φιάλη των 100^ml, ο όγκος συμπληρώνεται μέχρι τη χαραγή με νερό και το μείγμα ομοιογενοποιείται . Ο συντελεστής αραίωσης είναι D1^=^100/V1 .

7.2 .

Λαμβάνονται με σιφώνιο 10^ml από το διάλυμα της εκχύλισης ( 6 ) ή από το διάλυμα ( 7.1 ). Φέρονται σε ογκομετρική φιάλη των 200^ml . Ο όγκος συμπληρώνεται μέχρι τη χαραγή με το διάλυμα υδροχλωρικού οξέος 0,5^Μ ( 4.2 ) και ακολουθεί ανάδευση. Συντελεσής αραίωσης : 200/10 .

7.3 .

Το διάλυμα αυτό ( 7.2 ) αραιώνεται με το διάλυμα υδροχλωρικού οξέος 0,5^Μ ( 4.2 ), ώστε να ληφθεί συγκέντρωση που να εμπίπτει στη βέλτιστη περιοχή λειτουργίας του φασματόμετρου ( 5.1 ). ιΕστω V2ο όγκος της λαμβανόμενης ποσότητας στα 100^ml . Ο συντελεστής οραίωσης είναι D2^=^100 /V2 .

Το τελικό διάλυμα πρέπει να περιέχει 10 %v/v διαλύματος χλωριούχου στροντίου ( 4.4 ).

7.4 .

Παρασκευή τυφλού διαλύματος

Παρασκευάζεται τυφλό διάλυμα ακολουθώντας όλη τη διαδικασία από την εκχύλιση ( μέθοδος εκχύλισης 8.1 ή 8.3 ) και παραλείποντας μόνο το δείγμα δοκιμής του λιπάσματος .

7.5 .

Παρασκευή διαλυμάτων για την καμπύλη αναφοράς

Με αραιώσεις του προτύπου διαλύματος ( 4.3 ) με υδροχλωρικό οξύ 0,5^Μ, παρασκευάζονται τουλάχιστον 5 διαλύματα αναφοράς με αυξανόμενες συγκεντρώσεις, ώστε να αντιστοιχούν στη βέλτιστη περιοχή μετρήσεων του οργάνου ( 5.1 ).

Τα διαλύματα αυτά πρέπει να περιέχουν 10 %^v/v διαλύματος χλωριούχου στροντίου ( 4.4 ).

7.6 .

Μετρήσεις

Το φασματόμετρο ( 5.1 ) ετοιμάζεται για μετρήσεις στα 285,2 nm .

Ψεκάζονται διαδοχικά τα διαλύματα αναφοράς ( 7.5 ), το διάλυμα μέτρησης ( 7.3 ) και το τυφλό διάλυμα ( 7.4 ), με έκπλυση του οργάνου με το διάλυμα, του οποίου η μέτρηση πρόκειται να ακολουθήσει . Η εργασία αυτή επαναλαμβάνεται τρεις φορές .

Σχεδιάζεται καμπύλη αναφοράς με τεταγμένη την τιμή που παρέχει το φασματόμετρο για κάθε διάλυμα αναφοράς ( 7.5 ) και τετμημένη στις αντίστοιχες συγκεντρώσεις μαγνησίου εκφρασμένες σε μg/ml . Με βάση την καμπύλη αυτή προσδιορίζεται η συγκέντρωση μαγνησίου στο διάλυμα δοκιμής ( 7.3 ), έστω Xs, και η συγκέντρωση στο τυφλό διάλυμα ( 7.4 ), έστω Xb .

8 .

ΕΚΦΡΑΣΗ ΤΩΝ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΩΝ

Η συγκέντρωση μαγνησίου ( Mg ) ή οξειδίου του μαγνησίου ( MgO ) στο δείγμα υπολογίζεται από τα διαλύματα αναφοράς, αφού ληφθεί υπόψη ο τυφλός προσδιορισμός .

Η επί τοις εκατό περιεκτικότητα μαγνησίου ( Mg ) στο λίπασμα είναι ίση με:

Mg (%) = ( Xs-Xb ) D1 ( 200/10 ) D2 500.100

Mg (%) =

( Xs -Xb ) D1 ( 200/10 ) D2 500.100

1 000.1 000 M

όπου :

Xs = είναι η συγκέντρωση του διαλύματος ανάλυσης όπως προκύπτει από την καμπύλη αναφοράς, σε μg/ml .

Xb

=

είναι η συγκέντρωση του τυφλού διαλύματος όπως προκύπτει από την καμπύλη αναφοράς, σε μg/ml .

D1

=

είναι ο συντελεστής αραίωσης, εφόσον έχει γίνει η αραίωση του σημείου ( 7.1).Ισούται με 4 αν έχουν ληφθεί 25 ml . Ισούται με 1 όταν η αραίωση αυτή δεν έχει πραγματοποιηθεί .

D2

=

είναι ο συντελεστής αραίωσης του σημείου 7.3 .

M

=

είναι η μάζα του δείγματος δοκιμής στην εκχύλιση σε g

MgO (%) = Mg (%)/0,6

Meuodow 8.8 ΠΟΣΟΤΙΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ ΤΟΥ ΜΑΓΝΗΣΙΟΥ ΣΥΜΠΛΟΚΟΜΕΤΡΙΚΩΣ 1 .

ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΟ

Στο παρόν έγγραφο καθορίζεται μέθοδος για τον προσδιορισμό του μαγνησίου στα εκχυλίσματα λιπασμάτων .

2 .

ΠΕΔΙΟ ΕΦΑΡΜΟΓΗΣ

Η παρούσα μέθοδος εφαρμόζεται στα εκχυλίσματα των παρακάτω λιπασμάτων ΕΟΚ, για τα οποία προβλέπεται προσδιορισμός του ολικού ή/και του υδατοδιαλυτού μαγνησίου :

- λιπάσματα της οδηγίας 76/116/ΕΟΚ : απλά αζωτούχα λιπάσματα τύπου 1^β ( νιτρικό ασβέστιο και μαγνήσιο ), τύπου 7 ( νιτροθειικό μαγνήσιο ), τύπου 8 ( αζωτούχα λιπάσματα με μαγνήσιο ) και απλά καλιούχα λιπάσματα τύπου 2 ( εμπλουτισμένα ακατέργαστα άλατα καλίου ), τύπου 4 ( χλωριούχο κάλιο περιέχον μαγνήσιο ), τύπου 6 ( θειικό κάλιο περιέχον άλατα μαγνησίου ),

- λιπάσματα που αναφέρονται στο παράρτημα της οδηγίας ( 89/284/ΕΟΚ ) για τα δευτερεύοντα στοιχεία .

3 .

ΑΡΧΗ ΤΗΣ ΜΕΘΟΔΟΥ

Διαλυτοποίηση του μαγνησίου με μια από τις μεθόδους 8.1 ή και 8.3 . Πρώτη τιτλοδότηση με EDTA του Ca +Mg παρουσία μέλανος εριοχρώματος Τ . Δεύτερη τιτλοδότηση με EDTA του Ca παρουσία καλσεϊνης ή καλκόανθρακικού οξέος . Προσδιορισμός του μαγνησίου από τη διαφορά .

4 .

ΑΝΤΙΔΡΑΣΤΗΡΙΑ

4.1 .

Πρότυπο διάλυμα μαγνησίου 0,05 M

4.1.1 .

1,232 g θειικού μαγνησίου ( MgSO4 7H2O ) διαλύονται σε 0,5 Μ υδροχλωρικού οξέος ( 4.11 ) και ο όγκος συμπληρώνεται μέχρι τα 100^ml με το ίδιο οξύ .

ή

4.1.2 .

Ζυγίζονται 2,016^g οξειδίου του μαγνησίου, που έχει προηγουμένως πυρωθεί για να απαλλαγεί από κάθε ίχνος επαναπρόσληψης CO2 . Φέρονται σε ποτήρι ζέσεως με 100^ml νερού . Προστίθενται υπό ανάδευση 120^ml υδροχλωρικού οξέος ( Ca ) 1^Μ ( 4.12). Μετά τη διαλυτοποίηση του στερεού, το διάλυμα μεταγγίζεται ποσοτικά σε ογκομετρική φιάλη των 1^000^ml, ο όγκος συμπληρώνεται μέχρι τη χαραγή και αναδεύεται . 1^ml των διαλυμάτων αυτών πρέπει να περιέχει 1,216^mg Mg (= 2,016 mg MgO ).

Ο έλεγχος του τίτλου αυτού του προτύπου διαλύματος είναι έργο των εργαστηρίων.

4.2 .

Διάλυμα EDTA 0,05 Μ

Ζυγίζονται 18,61^g δισενύδρου δινατρίου άλατος του αιθυλενοδιαμινοτετραοξικού οξέος ( C10H14N2Na2O8.2H2O ), που φέρονται σε ποτήρι ζέσεως των 1^000^ml και διαλύονται σε 600-800^ml νερού . Το διάλυμα μεταγγίζεται ποσοτικά σε ογκομετρική φιάλη των 1^000^ml, ο όγκος συμπλη -

ρώνεται μέχρι τη χαραγή και ομοιογενοποιείται . Τα διάλυμα αυτό ελέγχεται με το διάλυμα ( 4.1 ) με λήψη 20^ml από το δεύτερο και τιτλοδότηση σύμφωνα με την αναλυτική τεχνική που περιγράφεται στο σημείο ( 7.2 ).

1^ml του διαλύματος EDTA πρέπει να αντιστοιχεί σε 1,216^mg Mg (= 2,016 mg MgO ) και σε 2,004 mg Ca (= 2,804 mg CaO ) ( βλέπε σημεία 10.1 και 10.6 ).

4.3 .

Πρότυπο διάλυμα ασβεστίου 0,05 Μ

Ζυγίζονται 5,004^g ξηρού ανθρακικού ασβεστίου αναλυτικής καθαρότητας .

Φέρονται σε ποτήρι ζέσεως με 100^ml νερού . Προστίθενται προοδευτικά και υπό ανάδευση 120^ml υδροχλωρικού οξέος περίπου 1^M .

Το διάλυμα θερμαίνεται μέχρι βρασμού προς εκδίωξη του διοξειδίου του άνθρακα, ψύχεται, μεταγγίζεται ποσοτικά σε ογκομετρική φιάλη του 1 λίτρου, ο όγκος συμπληρώνεται με νερό μέχρι τη χαραγή και ομογενοποιείται . Ελέγχεται η αντιστοιχία του διαλύματος αυτού προς το διάλυμα ( 4.2 ) σύμφωνα με την αναλυτική τεχνική ( 7.3 ). 1^ml του διαλύματος αυτού πρέπει να περιέχει 2,004 mg Ca (= 2,804 mg CaO ) και να αντιστοιχεί σε 1^ml του διαλύματος EDTA 0,05 M ( 4.2 ).

4.4 .

Δείκτης καλσεϊνη

Αναμειγνύονται με προσοχή σε ιγδίο 1 γραμμάριο καλσεϊνης με 100 γραμμάρια χλωριούχου νατρίου . Από το μείγμα αυτό χρησιμοποιούνται 0,010^g . Ο δείκτης αλλάζει χρώμα από πράσινο σε πορτοκαλί . Η τιτλοδότηση πρέπει να συνεχίζεται μέχρι να ληφθεί πορτοκαλί χρώμα απαλλαγμένο από πράσινες ανταύγειες .

4.5 .

Δείκτης καλκόν-ανθρακικόν οξύ

Διαλύονται 400 mg καλκόν-ανθρακικού οξέος σε 100^ml μεθανόλης . Αυτό το διάλυμα διατηρείται μόνον για 4 εβδομάδες περίπου . Χρησιμοποιούνται 3 σταγόνες του διαλύματος αυτού . Ο δείκτης αλλάζει χρώμα από ερυθρόν σε κυανούν . Η τιτλοδότηση πρέπει να συνεχίζεται μέχρι λήψεως χρώματος κυανούν απαλλαγμένου από ερυθρές ανταύγειες .

4.6 .

Δείκτης μέλανος εριοχρώματος

Διαλύονται 300^mg μέλανος εριοχρώματος Τ σε μείγμα 25^ml προπανόλης - 1 και 15^ml τριαιθανολαμίνης . Αυτό το διάλυμα διατηρείται μόνον για 4 εβδομάδες περίπου . Χρησιμοποιούνται 3 σταγόνες του διαλύματος αυτού . Ο δείκτης αυτός αλλάζει χρώμα από ερυθρόν σε κυανούν και η τιτλοδότηση πρέπει να συνεχίζεται μέχρι λήψεως χρώματος κυανού απαλλαγμένου από ερυθρές ανταύγειες . Το χρώμα αλλάζει μόνο παρουσία μαγνησίου . Εάν είναι αναγκαίο, προστίθεται 1^ml του προτύπου διαλύματος ( 4.1 ).

Σε περίπτωση ταυτόχρονης παρουσίας ασβεστίου και μαγνησίου, με το EDTA συμπλέκεται αρχικά το ασβέστιο και κατόπιν το μαγνήσιο . Στην περίπτωση αυτή, τα δύο αυτά στοιχεία τιτλοδοτούνται συνολικά .

4.7 .

Διάλυμα κυανιούχου καλίου

Υδατικό διάλυμα KCN 2 %. ( Να μην αναρροφάται με το στόμα και βλέπε σημείο 10.7 ).

4.8 .

Διάλυμα υδροξειδίου του καλίου και κυανιούχου καλίου

Διαλύονται 280^g KOH και 66^g KCN σε νερό, ο όγκος συμπληρώνεται μέχρι ενός λίτρου και το διάλυμα ομοιογενοποιείται .

4.9 .

Ρυθμιστικό διάλυμα pH 10,5 .

Σε ογκομετρική φιάλη των 500^ml διαλύονται 33^g χλωριούχου αμμωνίου σε 200^ml νερού, προστίθενται 250^ml αμμωνίας, ( πυκνότητα = 0,91 ), ο όγκος συμπληρώνεται με νερό και το διάλυμα ομοιογενοποιείται . Το pH του διαλύματος αυτού ελέγχεται τακτικά .

4.10 .

Αραιό υδροχλωρικό οξύ ( 1:1 )

ιΕνας όγκος υδροχλωρικού οξέος ( πυκνότητα 1,18 ) και ένας όγκος νερού .

4.11 .

Αραιό υδροχλωρικό οξύ περίπου 0,5 Μ .

4.12 .

Διάλυμα υδροχλωρικού οξέος περίπου 1 Μ .

4.13 .

Διάλυμα υδροξειδίου του νατρίου 5 Μ .

5 .

ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΑ ΣΚΕΥΗ ΚΑΙ ΟΡΓΑΝΑ

5.1 .

Μαγνητικός ή μηχανικός αναδευτήρας .

5.2 .

Πεχάμετρο .

6 .

ΔΟΚΙΜΗ ΕΛΕΓΧΟΥ

Εκτελείται προσδιορισμός σε κατάλληλες ποσότητες των διαλυμάτων 4.1 και 4.3, ώστε η σχέση Ca/Mg να είναι περίπου ίση με εκείνη του προς ανάλυση διαλύματος . Για το σκοπό αυτό, λαμβάνεται ( α ) ποσότητα του προτύπου διαλύματος ( 4.3 ) και ( β-α ) του προτύπου διαλύματος 4.1 . ( α ) και ( β ) είναι τα ml του διαλύματος EDTA, που χρησιμοποιούνται στις δύο τιτλοδοτήσεις του προς ανάλυση διαλύματος . Ο τρόπος αυτός εργασίας είναι ορθός μόνον αν τα διαλύματα EDTA, ασβεστίου και μαγνησίου είναι ακριβώς ισοδύναμα . Σε αντίθετη περίπτωση, είναι αναγκαίο να γίνουν διορθώσεις .

7 .

ΠΡΟΕΤΟΙΜΑΣΙΑ ΔΕΙΓΜΑΤΟΣ

Βλέπε μέθοδο 8.1 και 8.3 .

8 .

ΠΟΣΟΤΙΚΟΣ ΠΡΟΣΔΙΟΡΙΣΜΟΣ

8.1 .

Κατάλληλες ποσότητες

Η λαμβανόμενη κατάλληλη ποσότητα πρέπει να περιέχει κατά το δυνατόν από 9 έως 18^mg μαγνησίου (=^ 15 έως 30^mg MgO ).

8.2 .

Τιτλοδότηση παρουσία μέλανος εριοχρώματος Τ

Λαμβάνεται με σιφώνιο κατάλληλη ποσότητα ( 8.1 ) από το προς ανάλυση διάλυμα και φέρεται σε ποτήρι ζέσεως των 400^ml . Η περίσεια του οξέος εξουδετερώνεται σε πεχάμετρο με διάλυμα υδροξειδίου του νατρίου 5^Μ ( 4.12 ). Το διάλυμα αραιώνεται με νερό μέχρι τα 100^ml περίπου . Προστίθενται 5^ml από το ρυθμιστικό διάλυμα ( 4.9 ). Το μετρούμενο pH στο πεχάμετρο πρέπει να είναι 10,5 +/- 0,1 . Προστίθενται 2^ml από το διάλυμα κυανιούχου καλίου ( 4.7 ) και 3 σταγόνες δείκτη μέλανος εριοχρώματος Τ ( 4.6 ). Ακολουθεί ογκομέτρηση με διάλυμα EDTA ( 4.2 ) υπό μετρία ανάδευση με τη βοήθεια αναδευτήρα ( 5.1 ). ( Βλέπε σημεία 10.2, 10.3 και 10.4 .) ιΕστω "β" τα ml του διαλύματος EDTA 0,05^Μ .

8 .3 .

Τιτλοδότηση παρουσία καλσεϊνης ή καλκόν-ανθρακικού οξέος

Λαμβάνεται με σιφώνιο κατάλληλη ποσότητα του προς ανάλυση διαλύματος, ίση με εκείνη που χρησιμοποιείται για την παραπάνω τιτλοδότηση, και φέρεται σε ποτήρι ζέσεως των 400^ml . Η περίσσεια του οξέος εξουδετερώνεται σε πεχάμετρο με διάλυμα υδροξειδίου του νατρίου 5^Μ ( 4.13 ). Το διάλυμα αραιώνεται με νερό μέχρι τα 100^ml περίπου . Προστίθενται 10^ml διαλύματος KOH/KCN ( 4.8 ) και ο δείκτης 4.4 ή 4.5 . Ακολουθεί ογκομέτρηση με διάλυμα EDTA ( 4.2 ) υπό μετρία ανάδευση με τη βοήθεια αναδευτήρα ( 5.1 ). ( Βλέπε σημεία 10.2, 10.3 και 10.4 .) ιΕστω "α" τα ml του διαλύματος EDTA 0,05^Μ .

9 .

ΕΚΦΡΑΣΗ ΤΩΝ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΩΝ

Για τα λιπάσματα ΕΟΚ που εμπίπτουν στο πεδίο εφαρμογής της μεθόδου ( 5^g λιπάσματος σε 500^ml εκχυλίσματος ), η περιεκτικότητα του λιπάσματος είναι ίση με :

(%) MgO im Duengemittel = ( b-a ) x T

Mg (%) στο^λίπασμα =

( β-α)^x^Τ

Μ

(%) Mg im Duengemittel = ( b-a ) x T'

Mg (%) στο^λίπασμα^=

( β-α)^x^Τ'

Μ

όπου :

α ^=^είναι τα ml διαλύματος EDTA 0,05^Μ που καταναλώθηκαν στην τιτλοδότηση παρουσία καλσεΐνης ή καλκόν-ανθρακικού οξέος .

β

=

είναι τα ml διαλύματος EDTA 0,05^Μ που καταναλώθηκαν στην τιτλοδότηση παρουσία μέλανος εριοχρώματος Τ .

Μ

=

είναι η μάζα του δείγματος, σε γραμμάρια, που περιέχεται στην κατάλληλη ποσότητα του προς ανάλυση διαλύματος .

Τ

=

0,2016 x μοριακότητα του διαλύματος EDTA/0,05 ( βλέπε 4.2 ).

Τ'

=

0,1216 x μοριακότητα του διαλύματος EDTA/0,05 ( βλέπε 4.2 ).

10 .

ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΕΙΣ

10.1 .

Η στοιχειομετρική αναλογία EDTA-μετάλλου στις συμπλοκομετρικές αναλύσεις είναι πάντα 1:1, ανεξάρτητα από το σθένος του μετάλλου και παρόλο που το EDTA είναι τετρασθενές . Το διάλυμα EDTA που χρησιμοποιείται στην τιτλοδότηση και τα πρότυπα διαλύματα είναι επομένως μοριακά και όχι κανονικά .

10.2 .

Οι συμπλοκομετρικοί δείκτες συχνά είναι ευαίσθητοι στην επίδραση του ατμοσφαιρικού αέρα . Το χρώμα του διαλύματος μπορεί να εξασθενήσει στη διάρκεια της τιτλοδότησης . Στην περίπτωση αυτή πρέπει να προστίθενται μία έως δύο σταγόνες δείκτη . Αυτό ισχύει κυρίως για το μέλαν εριόχρωμα καθώς και για το καλκόν-ανθρακικό οξύ .

10.3 .

Τα σύμπλοκα μετάλλου-δείκτη συχνά είναι σχετικά σταθερά και η αλλαγή του χρώματος του δείκτη μπορεί να καθυστερήσει . Οι τελευταίες επομένως σταγόνες EDTA πρέπει να προστίθενται οργά και πρέπει να εξασφαλίζεται ότι δεν έχει γίνει υπέρβαση του σημείου αλλαγής χρώματος με την προσθήκη μιας σταγόνας διαλύματος μαγνησίου ( 4.1 ) ή ασβεστίου ( 4.3 ) 0,05^Μ . Αυτό ισχύει ιδιαίτερα για το σύμπλοκο εριοχρώματος-μαγνησίου .

10.4

Η αλλαγή χρώματος του δείκτη δεν πρέπει να παρατηρείται από πάνω προς τα κάτω αλλά οριζόντια, διαμέσου του διαλύματος και το ποτήρι ζέσεως πρέπει να είναι τοποθετημένο πάνω σε λευκή επιφάνεια και σε καλή θέση ως προς το φως .

Η αλλαγή χρώματος παρατηρείται επίσης εύκολα αν το ποτήρι έχει τοποθετηθεί πάνω σε πλάκα από γαλακτώδες, τραχύ γυαλί, που φωτίζεται από κάτω με χαμηλό φωτισμό ( λαμπτήρας των 25^W ).

10.5 .

Η εκτέλεση της ανάλυσης αυτής απαιτεί κάποια πείρα . Για εξάσκηση, μεταξύ άλλων, στην παρατήρηση των αλλαγών χρώματος, χρησιμοποιούνται τα πρότυπα διαλύματα 4.1 και 4.3 . Συνιστάται η διεξαγωγή των προοδιορισμών από τον ίδιο χημικό του εργαστηρίου .

10.6 .

Η χρησιμοποίηση διαλύματος EDTA εγγυημένου τίτλου ( π.χ . Titrisol, Normex ) μπορεί να απλουστεύσει τον έλεγχο της ισοδυναμίας των προτύπων διαλυμάτων 4.1, 4.2 και 4.3.

10.7 .

Τα διαλύματα που περιέχουν κυανιούχο κάλιο δεν πρέπει να απορρίπτονται στην αποχέτευση, αν προηγουμένως το κυάνιο δεν έχει μετατραπεί σε αβλαβή ένωση, π.χ . με οξείδωση με υποχλωριώδες νάτριο μετά από αλκαλικοποίηση του διαλύματος .

Μέθοδος 8.9 ΠΟΣΟΤΙΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ ΤΩΝ ΘΕΙΙΚΩΝ ΙΟΝΤΩΝ 1 .

ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΟ

Στο παρόν έγγραφο καθορίζεται μέθοδος προσδιορισμού του θείου που απαντά στα εκχυλίσματα των λιπασμάτων με τη μορφή θειικών ιόντων .

2 .

ΠΕΔΙΟ ΕΦΑΡΜΟΓΗΣ

Η παρούσα μέθοδος εφαρμόζεται στην ποσοτική ανάλυση των θειικών ιόντων στα διαλύματα που προκύπτουν από τις εκχυλίσεις των μεθόδων 8.1, 8.2, 8.3 και 8.4 .

3 .

ΑΡΧΗ ΤΗΣ ΜΕΘΟΔΟΥ

Σταθμικός προσδιορισμός των θειικών ιόντων, που καταβυθίζονται ως θειικό βάριο .

4 .

ΑΝΤΙΔΡΑΣΤΗΡΙΑ

4.1.

Αραιό υδροχλωρικό οξύ ( 1:1 ).

ιΕνας όγκος υδροχλωρικού οξέος ( πυκνότητα : 1,18 ) και ένας όγκος νερού .

4.2 .

Χλωριούχο βάριο BaCl2,2H2O, υδατικό διάλυμα συγκεντρώσεως 122^g/l .

4.3 .

Νιτρικός άργυρος, υδατικό διάλυμα συγκεντρώσεως 5 g/l .

5 .

ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΑ ΣΚΕΥΗ ΚΑΙ ΟΡΓΑΝΑ

5.1 .

Κάφες από πορσελάνη για καύση ( αποτέφρωση ).

5.2 .

Υδατόλουτρο .

5.3 .

Πυριατήριο ρυθμισμένο στους 105^γC +/- 1^γC .

5.4

Ηλεκτρικός κλίβανος οξειδωτικής ατμόσφαιρας ρυθμισμένος στους 800^γC +/- 50^γC .

6 .

ΤΡΟΠΟΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ

6.1 .

Παρασκευή του διαλύματος

Με τη βοήθεια σιφωνίου, λαμβάνεται από ένα από τα διαλύματα της εκχύλισης, που αναφέρονται στην παράγραφο 2, ένα ορισμένο μέρος ώστε να περιέχει 20 έως 100^mg S, δηλαδή 50 έως 250^mg SO3 .

Η ποσότητα αυτή φέρεται σε ποτήριο ζέσεως κατάλληλης χωρητικότητας . Προστίθενται 20^ml αραιού υδροχλωρικού οξέος ( 4.1 ) και ο όγκος συμπληρώνεται μέχρι τα 300^ml περίπου με νερό .

6.2

Σχηματισμός του ιζήματος

Το διάλυμα θερμαίνεται μέχρι βρασμού . Προστίθενται κατά σταγόνες περίπου 20^ml διαλύματος χλωριούχου βαρίου ( 4.2 ), με έντονη ανατάραξη του διαλύματος που περιέχει το ποτήρι, και το μείγμα βράζεται για μερικά λεπτά .

Το ποτήρι, καλυμμένο με γυαλί ρολογιού, μεταφέρεται σε ατμόλουτρο ( 5.2 ), όπου παραμένει μία ώρα . Αφήνεται κατόπιν σε ηρεμία εν θερμώ ( στους 60^γC περίπου ), μέχρι να διαυγαστεί το υπερκείμενο υγρό . Αποσύρεται από το ατμόλουτρο και αφήνεται να κρυώσει . Το διαυγές διάλυμα αποχύνεται σε ηθμό αργής διήθησης χωρίς τέφρα . Το ίζημα εκπλύνεται πολλές φορές με αποχύσεις με τον κατάλληλο όγκο θερμού νερού . Η έκπλυση του ιζήματος συνεχίζεται πάνω στον ηθμό, μέχρι να απομακρυνθούν τελείως τα χλωριόντα . Αυτό εξακριβώνεται με το διάλυμα νιτρικού αργύρου ( 4.3 ).

6.3 .

Καύση και ζύγιση του ιζήματος

Ο ηθμός με το ίζημα τοποθετείται σε κάψα από πορσελάνη ( 5.1 ), που έχει προζυγιστεί με ακρίβεια 0,1^mg . Ακολουθεί ξήρανση στο πυριατήριο ( 5.3 ) και πύρωση για μισή ώρα στους 800^γC περίπου ( 5.4 ). Το σύνολο αφήνεται να ψυχθεί σε ξηραντήρα και ζυγίζεται με ακρίβεια 0,1^mg .

7 .

ΕΚΦΡΑΣΗ ΤΩΝ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΩΝ

1 mg θειικού βαρίου αντιστοιχεί σε 0,137 mg S ή 0,343 mg SO3 .

Η περιεκτικότητα του λιπάσματος σε % S είναι ίση με :

S (%) = W 0,0137 x v2 x m

S (%) = W 0,0137 x

v1

v2 x m

SO3 (%) = S (%) x 2,5

όπου :

W =^είναι το βάρος του ιζήματος θειικού βαρίου σε mg .

v1

=

είναι ο όγκος του διαλύματος της εκχύλισης σε ml .

v2

=

είναι ο όγκος του μέρους του διαλύματος σε ml.

m

=

είναι η μάζα του δείγματος δοκιμής σε γραμμάρια .

Μέθοδος 8.10 ΠΟΣΟΤΙΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ ΤΟΥ ΕΚΧΥΛΙΖΟΜΕΝΟΥ ΝΑΤΡΙΟΥ 1 .

ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΟ

Στο παρόν έγγραφο καθορίζεται μέθοδος για την ποσοτική ανάλυση του νατρίου στα εκχυλίσματα λιπασμάτων .

2 .

ΠΕΔΙΟ ΕΦΑΡΜΟΓΗΣ

Η παρούσα μέθοδος εφαρμόζεται στα λιπάσματα ΕΟΚ, για τα οποία, όπως προβλέπει η οδηγία 89/284/ΕΟΚ, πρέπει να δηλώνεται το νάτριο .

3 .

ΑΡΧΗ ΤΗΣ ΜΕΘΟΔΟΥ

Μετά από κατάλληλη αραίωση του εκχυλίσματος που λαμβάνεται με τις μεθόδους 8.1 ή/και 8.3, προσδιορίζεται η περιεκτικότητα νατρίου στο διάλυμα με φλογοφωτομετρία .

4 .

ΑΝΤΙΔΡΑΣΤΗΡΙΑ

4.1 .

Αραιό υδροχλωρικό οξύ ( 1:1 ).

ιΕνας όγκος υδροχλωρικού οξέος ( πυκνότητα 1,18 ) και ένας όγκος νερού .

4.2 .

Νιτρικό αργίλιο Al(NO3)3, 9H2O .

4.3 .

Χλωριούχο καίσιο CsCl .

4.4 .

Χλωριούχο νάτριο, άνυδρο, NaCl .

4.5 .

Διάλυμα χλωριούχου καισίου και νιτρικού αργιλίου :

Σε ογκομετρική φιάλη των 1^000^ml, διαλύονται με νερό 50^g χλωριούχου καισίου ( 4.3 ) και 250^g νιτρικού αργιλίου ( 4.2 ). Ο όγκος συμπληρώνεται με νερό και το μείγμα ομοιογενοποιείται με αναστροφές .

4.6 .

Πρότυπο διάλυμα νατρίου συγκεντρώσεως 1 mg Na/ml :

Σε ογκομετρική φιάλη των 1^000 ml διαλύονται με νερό 2,542^g χλωριούχου νατρίου ( 4.4 ). Προστίθενται 10 ml υδροχλωρικού οξέος ( 4.1 ). Ο όγκος συμπληρώνεται με νερό και το μείγμα ομοιογενοποιείται με αναστροφές .

5 .

ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΑ ΣΚΕΥΗ ΚΑΙ ΟΡΓΑΝΑ

Φλογοφωτόμετρο που ρυθμίζεται για ακτινοβολία 589,3 nm .

6 .

ΔΙΑΛΥΜΑΤΑ ΑΝΑΦΟΡΑΣ

6.1 .

Σε ογκομετρική φιάλη των 250 ml φέρονται 10 ml προτύπου διαλύματος ( 4.6 ). Ο όγκος συμπληρώνεται μέχρι τη χαραγή με νερό και το μείγμα ομοιογενοποιείται με αναστροφές .

Συγκέντρωση του διαλύματος : 40^μg/ml Να .

6.2 .

Σε ογκομετρικές φιάλες των 100 ml φέρονται 0, 5, 10, 15, 20, 25^ml του ενδιάμεσου διαλύματος ( 6.1 ). Προστίθενται 10 ml από το διάλυμα ( 4.5 ). Ο όγκος συμπληρώνεται μέχρι τη χαραγή με νερό και το μείγμα ομοιογενοποιείται με αναστροφές .

Συγκέντρωση των διαλυμάτων : 0, 2, 4, 6, 8, 10 μg/ml Na .

7 .

ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ ΤΩΝ ΔΙΑΛΥΜΑΤΩΝ ΜΕΤΡΗΣΗΣ

Ανάλογα με την προβλεπόμενη περιεκτικότητα νατρίου στο διάλυμα της εκχύλισης ( 5^g λιπάσματος σε 500 ml ) που έχει ληφθεί με τη μέθοδο 8.1 ή 8.3, παρασκευάζονται αραιώσεις σύμφωνα με τον ακόλουθο πίνακα :

Na2O (%)

Na (%)

Ενδιάμεση αραίωση

Τελική αραίωση

Λήψη

( ml ) ( v2 )

Αραίωση

σε ml

( v3 )

Λήψη

( ml ) ( v4 )

Αραίωση

σε ml

Βαθμός

αραίωσης

3-5

5-10

10-20

20-38

2,2-3,7

3,7-7,4

7,4-15

15-28

10

10

10

5

50

100

100

100

10

10

5

5

100

100

100

100

50

100

200

400

Η ενδιάμεση αραίωση γίνεται με νερό . Στην τελική αραίωση προστίθενται, στην ογκομετρική φιάλη των 100 ml, 10 ml από το διάλυμα ( 4.5 ).

Για δείγμα δοκιμής 1 g, η λήψη στην τελική αραίωση ( v4 ) πολλαπλασιάζεται επί 5 .

8 .

ΜΕΤΡΗΣΕΙΣ

Ετοιμάζεται το φλογοφωτόμετρο ( 5.1 ) για μετρήσεις στα 589,3 nm . Το όργανο βαθμονομείται με μέτρηση της απόκρισης για τα διαλύματα αναφοράς ( 6.2 ). Ρυθμίζεται έπειτα η ευαισθησία του με τρόπο ώστε, όταν εισάγεται το διάλυμα αναφοράς με τη μεγαλύτερη συγκέντρωση, να χρησιμοποιείται ολόκληρη η κλίμακά του . Ακολουθεί μέτρηση της απόκρισης για το προς ανάλυση διάλυμα του δείγματος ( 7). Η εργασία αυτή επαναλαμβάνεται τρεις φορές .

9 .

ΥΠΟΛΟΓΙΣΜΟΣ ΤΩΝ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΩΝ

Σχεδιάζεται καμπύλη αναφοράς με τεταγμένη τις μέσες τιμές απόκρισης για κάθε διάλυμα αναφοράς και τετμημένη τις αντίστοιχες συγκεντρώσεις σε μg ανα ml . Με βάση την καμπύλη αυτή προσδιορίζεται η συγκέντρωση νατρίου στο διάλυμα δοκιμής . Η ποσότητα νατρίου υπολογίζεται από τα πρότυπα διαλύματα λαμβάνονας υπόψη τις αραιώσεις . Τα αποτελέσματα εκφράζονται σε επί τοις εκατό ποσοστό του δείγματος .

Η εκατοστιαία αναλογία νατρίου ( Na ) στο λίπασμα είναι ίση με :

Na (%) = x v3 v1 10-2

Na (%) = x

v3

v4

v1

v2

10-2

m

Na2O (%) = Na (%) x 1,348

όπου :

x = είναι η συγκέντρωση του διαλύματος που εισάγεται στο φλογοφωτόμετρο σε μg/ml .

v1

=

είναι ο όγκος του διαλύματος της εκχύλισης σε ml .

v2

=

είναι ο όγκος του μέρους του διαλύματος στην ενδιάμεση αραίωση σε ml .

v3

=

είναι ο όγκος της ενδιάμεσης αραίωσης σε ml .

v4

=

είναι ο όγκος του μέρους του διαλύματος, σε ml, στην τελική αραίωση (στα 100^ml ).

m

=

είναι η μάζα του δείγματος δοκιμής σε g ."