Απόφαση του Συμβουλίου

της 18ης Φεβρουαρίου 2002

σχετικά με κατευθυντήριες γραμμές για τις πολιτικές των κρατών μελών για την απασχόληση το 2002

(2002/177/ΕΚ)

ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ,

Έχοντας υπόψη τη συνθήκη για την ίδρυση της Ευρωπαϊκής Κοινότητας, και ιδίως το άρθρο 128 παράγραφος 2,

Έχοντας υπόψη την πρόταση της Επιτροπής(1),

Έχοντας υπόψη τη γνώμη του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου(2),

Έχοντας υπόψη τη γνώμη της Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής(3),

Έχοντας υπόψη τη γνώμη της Επιτροπής των Περιφερειών(4),

Έχοντας υπόψη την γνώμη της Επιτροπής Απασχόλησης,

Εκτιμώντας τα ακόλουθα:

(1) Η διαδικασία του Λουξεμβούργου, η οποία βασίζεται στην εφαρμογή της συντονισμένης ευρωπαϊκής στρατηγικής για την απασχόληση, δρομολογήθηκε κατά την έκτακτη σύνοδο για την απασχόληση του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου της 20ής και 21ης Νοεμβρίου 1997. Το ψήφισμα του Συμβουλίου της 15ης Δεκεμβρίου 1997, σχετικά με τις κατευθυντήριες γραμμές για την απασχόληση για το έτος 1998(5), έχει δρομολογήσει μια διαδικασία μεγάλης προβολής, ισχυρής πολιτικής δέσμευσης και ευρείας αποδοχής από όλα τα ενδιαφερόμενα μέρη.

(2) Το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο της Λισαβόνας στις 23 και 24 Μαρτίου 2000 καθόρισε ένα νέο στρατηγικό στόχο για να καταστεί η Ευρωπαϊκή Ένωση η ανταγωνιστικότερη και δυναμικότερη οικονομία της γνώσης ανά την υφήλιο, ικανή για βιώσιμη οικονομική ανάπτυξη με περισσότερες και καλύτερες θέσεις εργασίας και με μεγαλύτερη κοινωνική συνοχή. Η επίτευξη αυτού του στόχου θα βοηθήσει την Ένωση να επανακτήσει τις προϋποθέσεις της πλήρους απασχόλησης.

(3) Το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο της Νίκαιας στις 7, 8 και 9 Δεκεμβρίου 2000 ενέκρινε την Ευρωπαϊκή Κοινωνική Ατζέντα στην οποία αναφέρεται ότι η επάνοδος στην πλήρη απασχόληση συνεπάγεται φιλόδοξες πολιτικές όσον αφορά την αύξηση του ποσοστού απασχόλησης, τη μείωση των περιφερειακών διαφοροποιήσεων, τη μείωση των ανισοτήτων και τη βελτίωση της ποιότητας της απασχόλησης.

(4) Το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο της Στοκχόλμης στις 23 και 24 Μαρτίου 2001 συμφώνησε να συμπληρώσει τους στόχους της Λισαβόνας για την επίτευξη των ποσοστών απασχόλησης έως το 2010 με ενδιάμεσους στόχους για τα ποσοστά απασχόλησης έως το 2005 και ένα νέο στόχο για το 2010 για την αύξηση του ποσοστού απασχόλησης των πιο ηλικιωμένων ανδρών και γυναικών.

(5) Το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο της Στοκχόλμης συμφώνησε επίσης ότι η αποκατάσταση της πλήρους απασχόλησης σημαίνει επιδίωξη όχι μόνο περισσότερων, αλλά και καλύτερων θέσεων εργασίας και ότι για το σκοπό αυτό πρέπει να καθοριστούν κοινές προσεγγίσεις για τη διατήρηση και βελτίωση της ποιότητας εργασίας, η οποία θα πρέπει να αποτελέσει γενικό στόχο στις κατευθυντήριες γραμμές για την απασχόληση.

(6) Το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο της Στοκχόλμης συμφώνησε περαιτέρω ότι ο εκσυγχρονισμός των αγορών εργασίας και η κινητικότητα στον εργασιακό τομέα πρέπει να ενθαρρυνθούν προκειμένου να επιτυγχάνεται μεγαλύτερη προσαρμοστικότητα στις αλλαγές με την κατάργηση των υφιστάμενων φραγμών.

(7) Το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο του Γκέτεμποργκ στις 15 και 16 Ιουνίου 2001 αναγνώρισε ότι ο θεμελιώδης στόχος της συνθήκης για αειφόρο ανάπτυξη συνεπάγεται το συνδυασμό αλληλοενισχυόμενων πολιτικών για την απασχόληση, οικονομικών μεταρρυθμίσεων, κοινωνικών και περιβαλλοντικών πολιτικών, και κάλεσε τα κράτη μέλη να χαράξουν εθνικές στρατηγικές για την αειφόρο ανάπτυξη. Οι στρατηγικές αυτές θα πρέπει να περιλαμβάνουν την προώθηση της απασχόλησης στον τομέα του περιβάλλοντος. Θα πρέπει επίσης να αναδεικνύονται και να αξιοποιούνται οι συνεργίες που προκύπτουν από τις περιβαλλοντικές πολιτικές και τις πολιτικές για την απασχόληση.

(8) Κατά την εφαρμογή των κατευθυντήριων γραμμών για την απασχόληση, τα κράτη μέλη θα πρέπει να επιδιώξουν την επίτευξη υψηλού βαθμού συνοχής με δύο άλλες προτεραιότητες που ετέθησαν από τη σύνοδο κορυφής της Λισαβόνας, και συγκεκριμένα τον εκσυγχρονισμό της κοινωνικής προστασίας και την προώθηση της κοινωνικής ένταξης, εξασφαλίζοντας παράλληλα την οικονομική αποδοτικότητα της εργασίας και τη μακροπρόθεσμη βιωσιμότητα των συστημάτων κοινωνικής προστασίας.

(9) Το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο της Λισαβόνας τόνισε ότι είναι αναγκαίο τα ευρωπαϊκά συστήματα εκπαίδευσης και κατάρτισης να προσαρμοστούν τόσο στις απαιτήσεις της κοινωνίας της γνώσης όσο και στην ανάγκη για καλύτερο επίπεδο και ποιότητα απασχόλησης και κάλεσε τα κράτη μέλη, το Συμβούλιο και την Επιτροπή να επιδιώξουν την ουσιαστική ετήσια αύξηση των κατά κεφαλή επενδύσεων σε ανθρώπινο δυναμικό. Ειδικότερα, τα κράτη μέλη πρέπει να εντείνουν τις προσπάθειές τους, ώστε οι τεχνολογίες των πληροφοριών και επικοινωνιών να χρησιμοποιούνται για τη μάθηση.

(10) Το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο της Σάντα Μαρία ντα Φέιρα στις 19 και 20 Ιουνίου 2000, κάλεσε τους κοινωνικούς εταίρους να διαδραματίσουν σημαντικότερο ρόλο στον προσδιορισμό, την υλοποίηση και την αξιολόγηση των κατευθυντήριων γραμμών για την απασχόληση που εξαρτώνται από αυτούς, συγκεντρώνοντας ιδιαίτερα την προσοχή τους στον εκσυγχρονισμό της οργάνωσης της εργασίας, στη δια βίου μάθηση και στην αύξηση του ποσοστού απασχόλησης, ιδίως για τις γυναίκες.

(11) Η απόφαση του Συμβουλίου της 19ης Ιανουαρίου 2001 περί των κατευθυντήριων γραμμών της πολιτικής για την απασχόληση των κρατών μελών για το 2001(6) εκφράζει τα νέα πολιτικά μηνύματα που επικυρώθηκαν από τα Ευρωπαϊκά Συμβούλια της Λισαβόνας και της Σάντα Μαρία ντα Φέιρα.

(12) Στην κοινή έκθεση για την απασχόληση του 2001, που εκπονήθηκε από το Συμβούλιο και την Επιτροπή, περιγράφεται η κατάσταση της απασχόλησης στην Κοινότητα και εξετάζεται η δράση που ανέλαβαν τα κράτη μέλη για την υλοποίηση της πολιτικής τους για την απασχόληση, σύμφωνα με τις κατευθυντήριες γραμμές του 2001 και τη σύσταση του Συμβουλίου της 19ης Ιανουαρίου 2001 σχετικά με την εφαρμογή των πολιτικών για την απασχόληση στα κράτη μέλη(7).

(13) Θα πρέπει να εξασφαλισθούν η συνεκτικότητα και η συνέργια μεταξύ των κατευθυντήριων γραμμών για την απασχόληση και των γενικών προσανατολισμών οικονομικής πολιτικής.

(14) Τα Ευρωπαϊκά Συμβούλια της Λισαβόνας και της Νίκαιας εγκαινίασαν μια ανοικτή μέθοδο συντονισμού στον τομέα της κοινωνικής ένταξης· πρέπει να εξασφαλιστεί η συνεκτικότητα και η συνέργια των διαδικασιών απασχόλησης και κοινωνικής ένταξης.

(15) Η γνώμη της Επιτροπής Απασχόλησης εκπονήθηκε από κοινού με την Επιτροπή Οικονομικής Πολιτικής.

(16) Στις 18 Φεβρουαρίου 2002 το Συμβούλιο ενέκρινε και άλλη σύσταση σχετικά με την εφαρμογή των πολιτικών για την απασχόληση στα κράτη μέλη(8).

(17) Η υλοποίηση των κατευθυντήριων γραμμών είναι δυνατόν να ποικίλει ανάλογα με τη φύση τους, τους αποδέκτες τους και τις ιδιαιτερότητες στα κράτη μέλη. Οι κατευθυντήριες γραμμές θα πρέπει να σέβονται την αρχή της επικουρικότητας καθώς και τις αρμοδιότητες των κρατών μελών σε θέματα απασχόλησης.

(18) Κατά την υλοποίηση των κατευθυντήριων γραμμών για την απασχόληση, τα κράτη μέλη θα πρέπει να μπορούν να λαμβάνουν υπόψη τις περιφερειακές ιδιαιτερότητες, σεβόμενα, συγχρόνως, απολύτως τους εθνικούς στόχους και την αρχή της ίσης μεταχείρισης.

(19) Προκειμένου να είναι αποτελεσματική η διαδικασία του Λουξεμβούργου, η εφαρμογή των κατευθυντήριων γραμμών πρέπει να αντικατοπτρίζεται επίσης, μεταξύ άλλων, και σε δημοσιονομική διάταξη. Για το σκοπό αυτό, οι εθνικές εκθέσεις θα πρέπει, εφόσον είναι σκόπιμο, να περιλαμβάνουν και πληροφορίες σχετικά με τον προϋπολογισμό, ώστε να είναι δυνατή η αποτελεσματική αξιολόγηση της προόδου που έχει σημειώσει κάθε κράτος μέλος στην εφαρμογή των κατευθυντήριων γραμμών, λαμβάνοντας υπόψη τον αντίκτυπό τους και τη σχέση κόστους αποτελεσματικότητας.

(20) Θα πρέπει να ενθαρρυνθούν οι εταιρικές σχέσεις σε όλα τα επίπεδα, μεταξύ άλλων και με τους κοινωνικούς εταίρους, τις περιφερειακές και τοπικές αρχές και τους εκπροσώπους της κοινωνίας των πολιτών, ούτως ώστε να είναι σε θέση να συμβάλλουν, στους αντίστοιχους τομείς των αρμοδιοτήτων τους, στην προαγωγή ενός υψηλού επιπέδου απασχόλησης.

(21) Θα πρέπει να παγιωθούν και να αναπτυχθούν περαιτέρω οι υφιστάμενοι συγκριτικοί δείκτες, βάσει των οποίων θα μπορούν να αξιολογηθούν η εφαρμογή και οι επιπτώσεις των επισυναπτόμενων κατευθυντήριων γραμμών και να προσδιοριστούν λεπτομερέστερα οι στόχοι τους, καθώς και να διευκολυνθεί ο εντοπισμός και η ανταλλαγή των βέλτιστων πρακτικών.

(22) Tα κράτη μέλη θα πρέπει να εντείνουν τις προσπάθειές τους για να συμπεριληφθεί σε όλους τους άξονες και να προβληθεί η διάσταση της ισότητας των φύλων.

(23) Η ποιότητα στην εργασία αποτελεί σημαντικό στόχο της ευρωπαϊκής στρατηγικής για την απασχόληση. Περιλαμβάνει τόσο τα χαρακτηριστικά της θέσης εργασίας όσο και το ευρύτερο πλαίσιο της αγοράς εργασίας και πρέπει να προαχθεί μέσω ενεργειών σε όλους τους άξονες,

ΑΠΟΦΑΣΙΖΕΙ:

Άρθρο μόνο

Εγκρίνονται οι επισυναπτόμενες κατευθυντήριες γραμμές για τις πολιτικές των κρατών μελών για την απασχόληση το 2002. Οι κατευθυντήριες γραμμές λαμβάνονται υπόψιν από τα κράτη μέλη στο πλαίσιο των οικείων πολιτικών τους για την απασχόληση.

Βρυξέλλες, 18 Φεβρουαρίου 2002.

Για το Συμβούλιο

Ο Πρόεδρος

M. Arias Cañete

(1) Πρόταση της 12ης Σεπτεμβρίου 2001 (δεν έχει ακόμη δημοσιευθεί στην Επίσημη Εφημερίδα).

(2) Γνώμη που διατυπώθηκε στις 29 Νοεμβρίου 2001 (δεν έχει ακόμη δημοσιευθεί στην Επίσημη Εφημερίδα).

(3) Γνώμη που διατυπώθηκε στις 18 Οκτωβρίου 2001 (δεν έχει ακόμη δημοσιευθεί στην Επίσημη Εφημερίδα).

(4) Γνώμη που διατυπώθηκε στις 14 Νοεμβρίου 2001 (δεν έχει ακόμα δημοσιευθεί στην Επίσημη Εφημερίδα).

(5) ΕΕ C 30 της 28.1.1998, σ. 1.

(6) ΕΕ L 22 της 24.1.2001, σ. 18.

(7) ΕΕ L 22 της 24.1.2001, σ. 27.

(8) Βλέπε σελίδα 70 της παρούσας Επίσημης Εφημερίδας.

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ

ΚΑΤΕΥΘΥΝΤΗΡΙΕΣ ΓΡΑΜΜΕΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΠΑΣΧΟΛΗΣΗ ΓΙΑ ΤΟ 2002

Οριζόντιοι στόχοι - δημιουργία των προϋποθέσεων πλήρους απασχόλησης στην κοινωνία της γνώσης

Η προσεκτική οικοδόμηση, κατά την τελευταία δεκαετία, ενός μακροοικονομικού πλαισίου για σταθερότητα και οικονομική μεγέθυνση σε συνδυασμό με τις συνεπείς προσπάθειες για τη μεταρρύθμιση των αγορών εργασίας, κεφαλαίων, αγαθών και υπηρεσιών, καθώς και η βελτίωση της κατάστασης της αγοράς εργασίας κατά τα τελευταία έτη, είχε ως αποτέλεσμα την προσέγγιση ορισμένων θεμελιωδών στόχων της ευρωπαϊκής στρατηγικής για την απασχόληση. Για το λόγο αυτό, το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο ασπάστηκε την πλήρη απασχόληση ως πρωταρχικό στόχο της κοινωνικής πολιτικής και της πολιτικής για την απασχόληση της Ευρωπαϊκής Ένωσης και δέσμευσε τα κράτη μέλη να επιτύχουν το στρατηγικό αυτό στόχο για να καταστεί η Ευρωπαϊκή Ένωση η ανταγωνιστικότερη και δυναμικότερη οικονομία της γνώσης ανά την υφήλιο, ικανή για βιώσιμη οικονομική ανάπτυξη με περισσότερες και καλύτερες θέσεις εργασίας και με μεγαλύτερη κοινωνική συνοχή.

Η επίτευξη των στόχων αυτών απαιτεί ταυτόχρονες προσπάθειες τόσο από την Κοινότητα όσο και από τα κράτη μέλη. Απαιτεί επίσης τη συνεχή εφαρμογή μιας πλήρους δέσμης πολιτικών που στοχεύει στην οικονομική μεγέθυνση και στη μακροοικονομική σταθερότητα, στις περαιτέρω διαρθρωτικές μεταρρυθμίσεις για τη βελτίωση της λειτουργίας της ευρωπαϊκής αγοράς εργασίας, στην καινοτομία και την ανταγωνιστικότητα και στο ενεργητικό κράτος πρόνοιας που προωθεί την ανάπτυξη, τη συμμετοχή, την ένταξη και την αλληλεγγύη του ανθρώπινου δυναμικού. Η περαιτέρω πρόοδος, ωστόσο, δεν είναι αυτονόητη και απαιτεί ενισχυμένες προσπάθειες ενόψει της λιγότερο ευνοϊκής προοπτικής στον τομέα της οικονομίας και της απασχόλησης.

Η προετοιμασία της μετάβασης στην οικονομία της γνώσης, η αξιοποίηση των πλεονεκτημάτων των τεχνολογιών των πληροφοριών και επικοινωνιών, ο εκσυγχρονισμός του ευρωπαϊκού κοινωνικού μοντέλου μέσω της επένδυσης στο ανθρώπινο δυναμικό, της καταπολέμησης του κοινωνικού αποκλεισμού και της προώθησης των ίσων ευκαιριών, αποτελούν θεμελιώδεις προκλήσεις για τη διαδικασία του Λουξεμβούργου. Για να επιτευχθεί ο στόχος της πλήρους απασχόλησης που καθορίστηκε στη Λισαβόνα, τα κράτη μέλη πρέπει να εντάξουν τα μέτρα τους για την υλοποίηση των κατευθυντήριων γραμμών στο πλαίσιο των τεσσάρων αξόνων σε μια συνεκτική γενική στρατηγική με τους ακόλουθους οριζόντιους στόχους:

Α. Βελτίωση των ευκαιριών απασχόλησης και παροχή κατάλληλων κινήτρων για όλους όσοι επιθυμούν να αναλάβουν μια αμειβόμενη απασχόληση με στόχο την πλήρη απασχόληση, αναγνωρίζοντας ότι το σημείο αφετηρίας διαφέρει ανάλογα με τα κράτη μέλη και ότι η πλήρης απασχόληση αποτελεί στόχο της συνολικής εθνικής οικονομικής πολιτικής. Για το σκοπό αυτό, τα κράτη μέλη πρέπει να εξετάσουν το ενδεχόμενο να καθορίσουν εθνικούς στόχους για την αύξηση του ποσοστού απασχόλησης, έτσι ώστε να συμβάλουν στην επίτευξη των γενικών ευρωπαϊκών στόχων, που είναι:

- επίτευξη, έως τον Ιανουάριο του 2005, συνολικού ποσοστού απασχόλησης ύψους 67 % και ποσοστού απασχόλησης ύψους 57 % για τις γυναίκες,

- επίτευξη, έως το 2010, συνολικού ποσοστού απασχόλησης ύψους 70 % και ποσοστού απασχόλησης άνω του 60 % για τις γυναίκες,

- επίτευξη, έως το 2010, ποσοστού απασχόλησης των ατόμων μεγαλύτερης ηλικίας (55-64) ύψους 50 %.

Β. Προκειμένου να αυξήσουν τα ποσοστά απασχόλησης, να προάγουν την κοινωνική συνοχή και πρόοδο, να ενισχύσουν την ανταγωνιστικότητα, την παραγωγικότητα και τη λειτουργία της αγοράς εργασίας, τα κράτη μέλη θα προσπαθήσουν να εξασφαλίσουν ότι οι πολιτικές στο πλαίσιο των τεσσάρων αξόνων συμβάλλουν στη διατήρηση και τη βελτίωση της ποιότητας στην εργασία. Στα προς εξέταση θέματα θα μπορούσαν να συμπεριληφθούν, μεταξύ άλλων, τόσο τα χαρακτηριστικά της θέσης εργασίας (όπως η εγγενής ποιότητα της θέσης εργασίας, οι δεξιότητες, η δια βίου μάθηση και η εξέλιξη της σταδιοδρομίας) όσο και το ευρύτερο πλαίσιο της αγοράς εργασίας που περιλαμβάνει την ισότητα των φύλων, την υγεία και την ασφάλεια στην εργασία, την ευελιξία και την ασφάλεια, την ένταξη και την πρόσβαση στην αγορά εργασίας, την οργάνωση της εργασίας και το συνδυασμό επαγγελματικού και οικογενειακού βίου, τον κοινωνικό διάλογο και τη συμμετοχή των εργαζομένων, την ποικιλομορφία και τη μη εφαρμογή διακρίσεων και τη συνολική απόδοση της εργασίας και την παραγωγικότητα.

Γ. Τα κράτη μέλη πρέπει να αναπτύξουν περιεκτικές και συνεκτικές στρατηγικές για τη δια βίου μάθηση έτσι ώστε να βοηθήσουν τους ανθρώπους να αποκτούν και να ενημερώνουν τις δεξιότητες που χρειάζονται για την αντιμετώπιση των οικονομικών και κοινωνικών αλλαγών καθ' όλη τη διάρκεια της ζωής τους. Οι στρατηγικές θα πρέπει ιδιαιτέρως να καλύψουν την ανάπτυξη συστημάτων αρχικής, δευτεροβάθμιας και τριτοβάθμιας εκπαίδευσης και επαγγελματικής κατάρτισης για τους νέους και ενηλίκους έτσι ώστε να βελτιωθεί η απασχολησιμότητα, η προσαρμοστικότητα και οι δεξιότητές τους, καθώς και η συμμετοχή τους στην κοινωνία της γνώσης. Οι στρατηγικές αυτές θα πρέπει να συνδέουν την κοινή ευθύνη των δημοσίων αρχών, των επιχειρήσεων, των κοινωνικών εταίρων και των ατόμων με την αντίστοιχη συνεισφορά της κοινωνίας των πολιτών για να συμβάλουν στην υλοποίηση της κοινωνίας της γνώσης. Στο πλαίσιο αυτό, καλούνται οι κοινωνικοί εταίροι να διαπραγματευτούν και να συμφωνήσουν μέτρα για τη βελτίωση της περαιτέρω εκπαίδευσης και κατάρτισης των ενηλίκων, ώστε να ενισχυθεί η προσαρμοστικότητα των εργαζομένων και η ανταγωνιστικότητα των επιχειρήσεων. Προς το σκοπό αυτό, τα κράτη μέλη θα πρέπει να καθορίσουν εθνικούς στόχους για την αύξηση των επενδύσεων στο ανθρώπινο δυναμικό καθώς και για τη συμμετοχή στην περαιτέρω εκπαίδευση και κατάρτιση (τυπική ή άτυπη), και να παρακολουθούν τακτικά την πρόοδο που σημειώνεται ως προς την επίτευξη των στόχων αυτών.

Δ. Τα κράτη μέλη πρέπει να αναπτύξουν πλήρη εταιρική σχέση με τους κοινωνικούς εταίρους για την εφαρμογή, την παρακολούθηση και τη συνέχεια της στρατηγικής για την απασχόληση. Οι κοινωνικοί εταίροι σε όλα τα επίπεδα καλούνται να επιταχύνουν τις ενέργειές τους για την υποστήριξη της διαδικασίας του Λουξεμβούργου. Εντός του γενικού πλαισίου και των στόχων που καθορίζονται από τις κατευθυντήριες γραμμές, οι κοινωνικοί εταίροι καλούνται να αναπτύξουν, σύμφωνα με τις εθνικές τους παραδόσεις και πρακτικές, τις δικές τους διαδικασίες υλοποίησης των κατευθυντήριων γραμμών για τις οποίες φέρουν την κύρια ευθύνη, να εντοπίσουν τα θέματα που θα αποτελέσουν τη βάση των διαπραγματεύσεων και να υποβάλλουν, στο πλαίσιο των εθνικών σχεδίων δράσης, εφόσον αυτό είναι επιθυμητό, τακτικές εκθέσεις για την πρόοδο και για τον αντίκτυπο των δράσεών τους στη λειτουργία της αγοράς απασχόλησης και εργασίας. Οι κοινωνικοί εταίροι σε ευρωπαϊκό επίπεδο καλούνται να καθορίσουν τη δική τους συμβολή και να παρακολουθούν, να ενθαρρύνουν και να υποστηρίζουν τις προσπάθειες που αναλαμβάνονται σε εθνικό επίπεδο.

Ε. Κατά τη μετατροπή των κατευθυντήριων γραμμών για την απασχόληση σε εθνικές πολιτικές, τα κράτη μέλη οφείλουν να δίδουν προσοχή στους τέσσερις άξονες και στους οριζόντιους στόχους καθορίζοντας τις προτεραιότητες τους με ισορροπημένο τρόπο, έτσι ώστε να σέβονται τον ολοκληρωμένο χαρακτήρα και την ισοτιμία των κατευθυντήριων γραμμών. Με τα Εθνικά Σχέδια Δράσης θα αναπτυχθεί η στρατηγική για την απασχόληση (βασισμένη σε μια ολοκληρωμένη προσέγγιση για την ισότητα των φύλων) που θα περιλαμβάνει τον προσδιορισμό συνδυασμένης πολιτικής με βάση τους τέσσερις άξονες και τους οριζόντιους στόχους, η οποία θα πρέπει να διευκρινίζει πως διαρθρώνονται οι πολιτικές πρωτοβουλίες στο πλαίσιο των διαφόρων κατευθυντήριων γραμμών για να επιτευχθούν οι μακροπρόθεσμοι στόχοι. Κατά την υλοποίηση της στρατηγικής, οι πολιτικές και οι στόχοι θα διαφοροποιούνται, ανάλογα με την περιφερειακή διάσταση και τις περιφερειακές ιδιαιτερότητες, ενώ παράλληλα θα είναι απολύτως σεβαστή η επίτευξη των εθνικών στόχων και η αρχή της ίσης μεταχείρισης. Επίσης, χωρίς να θίγεται το γενικό πλαίσιο, θα ήταν σκόπιμο τα κράτη μέλη να επικεντρώνουν, ιδιαίτερα, την προσοχή τους σε ορισμένες διαστάσεις της στρατηγικής προκειμένου να ανταποκρίνονται στις ειδικότερες ανάγκες των οικείων αγορών εργασίας.

ΣΤ. Τα κράτη μέλη και η Επιτροπή θα πρέπει να υποστηρίζουν την ανάπτυξη κοινών δεικτών έτσι ώστε να αξιολογείται δεόντως η πρόοδος στα πλαίσια και των τεσσάρων αξόνων, συμπεριλαμβανομένης και της διάστασης της ποιότητας στην εργασία, και να ενισχύεται ο καθορισμός συγκριτικών στοιχείων και ο εντοπισμός των ορθών πρακτικών. Οι κοινωνικοί εταίροι καλούνται να αναπτύξουν κατάλληλους δείκτες, συγκριτικά στοιχεία και βοηθητικές βάσεις στατιστικών στοιχείων για να μετράται η πρόοδος των δράσεων για τις οποίες είναι υπεύθυνοι. Ειδικότερα, τα κράτη μέλη πρέπει, στο πλαίσιο των αντίστοιχων Εθνικών Σχεδίων Δράσης τους, να αξιολογήσουν και να υποβάλουν έκθεση σχετικά με την αποτελεσματικότητα που είχαν τα μέτρα πολιτικής τους στις εξελίξεις της αγοράς εργασίας.

I. ΒΕΛΤΙΩΣΗ ΤΗΣ ΑΠΑΣΧΟΛΗΣΙΜΟΤΗΤΑΣ

Αντιμετώπιση της ανεργίας των νέων και πρόληψη της μακροχρόνιας ανεργίας

Προκειμένου να μεταβληθεί η τάση που χαρακτηρίζει την ανεργία των νέων και τη μακροχρόνια ανεργία, τα κράτη μέλη θα εντείνουν τις προσπάθειες ανάπτυξης προληπτικών στρατηγικών και στρατηγικών με άξονα την απασχολησιμότητα, στηριζόμενα στον έγκαιρο προσδιορισμό των επιμέρους αναγκών. Εντός ενός έτους - αν και αυτή η χρονική περίοδος μπορεί να παραταθεί στα κράτη μέλη με ιδιαίτερα υψηλή ανεργία και με την επιφύλαξη της αναθεώρησης των κατευθυντήριων γραμμών που θα πραγματοποιηθεί το 2002 - τα κράτη μέλη θα εξασφαλίσουν ότι:

1. Προσφέρεται σε κάθε άνεργο η δυνατότητα νέας αρχής πριν από την πάροδο έξι μηνών ανεργίας, αν πρόκειται για νέους, και δώδεκα μηνών ανεργίας, αν πρόκειται για μεγαλύτερους ενήλικες, με τη μορφή κατάρτισης, επανεκπαίδευσης, εξάσκησης στην εργασία, θέσης εργασίας, ή άλλων μέτρων απασχόλησης στα οποία γενικότερα περιλαμβάνονται συνοδευτικά ατομικά μέτρα επαγγελματικού προσανατολισμού και συμβουλευτικά μέτρα για την αποτελεσματική ένταξη στην αγορά εργασίας.

Αυτά τα προληπτικά μέτρα για την απασχόληση θα πρέπει να συνδυάζονται με μέτρα για τη μείωση του αριθμού των μακροχρόνια ανέργων, προωθώντας την επανένταξή τους στην αγορά εργασίας.

Στο πλαίσιο αυτό, τα κράτη μέλη θα πρέπει να επιδιώξουν τον εκσυγχρονισμό των δημοσίων υπηρεσιών απασχόλησης, συγκεκριμένα παρακολουθώντας την πρόοδο, θέτοντας σαφείς προθεσμίες και μεριμνώντας για την κατάλληλη επανεκπαίδευση του προσωπικού τους. Τα κράτη μέλη θα πρέπει να ενθαρρύνουν τη συνεργασία με άλλους φορείς παροχής υπηρεσιών έτσι ώστε η στρατηγική για την πρόληψη και την ενεργοποίηση να καταστεί πιο αποτελεσματική.

Μια πιο φιλική προσέγγιση στην απασχόληση: συστήματα παροχών, φόρων και κατάρτισης

Τα συστήματα παροχών, φόρων και κατάρτισης -όπου ενδείκνυται- πρέπει να αναθεωρηθούν και να προσαρμοστούν για να υποστηρίζουν ενεργά την απασχολησιμότητα των ανέργων. Επιπλέον, θα πρέπει να υπάρχει η δέουσα αλληλεπίδραση μεταξύ των συστημάτων αυτών για να ενθαρρυνθεί η επιστροφή στην αγορά εργασίας των αέργων που επιθυμούν και μπορούν να εργασθούν. Ιδιαίτερη προσοχή πρέπει να δίδεται στα κίνητρα που παρέχονται σε ανέργους ή αέργους ώστε να αναζητήσουν και να αναλάβουν μια εργασία, καθώς και στα μέτρα για την αναβάθμιση των ικανοτήτων τους και για τη βελτίωση των ευκαιριών εξεύρεσης εργασίας, ιδίως για αυτούς που αντιμετωπίζουν μεγαλύτερες δυσκολίες.

2. Κάθε κράτος μέλος:

- αναθεωρεί και, όπου ενδείκνυται, μεταρρυθμίζει το σύστημα παροχών και φόρων για να μειώσει τις "παγίδες της φτώχειας" και να παράσχει κίνητρα στους ανέργους και αέργους έτσι ώστε να αναζητήσουν και να αναλάβουν εργασία, ή λαμβάνει μέτρα για να ενισχύσει την απασχολησιμότητά τους ή για να ενθαρρύνει τους εργοδότες να δημιουργήσουν νέες θέσεις εργασίας,

- επιδιώκει να αυξήσει σημαντικά την αναλογία των ανέργων και των αέργων που επωφελούνται από ενεργητικά μέτρα για να βελτιώσουν την απασχολησιμότητά τους με στόχο την αποτελεσματική τους ένταξη στην αγορά εργασίας και βελτιώνει τα αποτελέσματα, την απόδοση και τη σχέση κόστους- αποτελεσματικότητας των μέτρων αυτών,

- προωθεί μέτρα για τους ανέργους και τους αέργους με στόχο να αποκτήσουν ή να αναβαθμίσουν τις δεξιότητές τους, συμπεριλαμβανομένων και των γνώσεών τους στις τεχνολογίες πληροφοριών και επικοινωνιών, διευκολύνοντας έτσι την πρόσβασή τους στην αγορά εργασίας και μειώνοντας τις ελλείψεις στα επαγγελματικά προσόντα τους. Προς το σκοπό αυτό, κάθε κράτος μέλος θα καθορίσει ένα στόχο για ενεργητικά μέτρα εκπαίδευσης, κατάρτισης ή παρόμοια μέτρα που θα απευθύνονται στους ανέργους, με στόχο τη βαθμιαία επίτευξη του μέσου όρου των τριών πιο προηγμένων κρατών μελών και τουλάχιστον του 20 %.

Ανάπτυξη μιας πολιτικής για την παράταση του επαγγελματικού βίου

Απαιτούνται ριζικές αλλαγές στην κοινωνική στάση που επικρατεί απέναντι στους εργαζομένους μεγαλύτερης ηλικίας, καθώς και η αναθεώρηση των συστημάτων φόρων-παροχών προκειμένου να επιτευχθεί η πλήρης απασχόληση, να εξασφαλιστεί ότι τα συστήματα κοινωνικής ασφάλισης θα είναι δίκαια και βιώσιμα σε μακροπρόθεσμη βάση και να αξιοποιηθεί κατά τον καλύτερο τρόπο η πείρα των εργαζομένων αυτών. Η προαγωγή της ποιότητας στην εργασία πρέπει επίσης να θεωρηθεί ως σημαντικός παράγοντας για τη διατήρηση των εργαζομένων μεγαλύτερης ηλικίας στο εργατικό δυναμικό.

3. Τα κράτη μέλη, από κοινού με τους κοινωνικούς εταίρους εάν ενδείκνυται, αναπτύσσουν συνεπώς πολιτικές για την παράταση του επαγγελματικού βίου με στόχο τη βελτίωση της ικανότητας των εργαζομένων μεγαλύτερης ηλικίας και την παροχή κινήτρων σε αυτούς ώστε να παραμείνουν στο εργατικό δυναμικό για όσο το δυνατόν περισσότερο χρόνο, ιδίως με:

- τη λήψη θετικών μέτρων για τη διατήρηση της ικανότητας εργασίας και των δεξιοτήτων των πιο ηλικιωμένων εργαζομένων, ιδίως σε μια αγορά εργασίας βασισμένη στη γνώση, μέσω ειδικότερα της επαρκούς πρόσβασης στην εκπαίδευση και κατάρτιση, για την εισαγωγή ευέλικτων ρυθμίσεων εργασίας, συμπεριλαμβανόμενης π.χ. και της εργασίας με μερική απασχόληση κατ' επιλογή των εργαζομένων, και για την ευαισθητοποίηση των εργοδοτών απέναντι στο δυναμικό που αποτελούν οι εργαζόμενοι μεγαλύτερης ηλικίας, και

- την αναθεώρηση των συστημάτων φόρων και παροχών προκειμένου να μειωθούν τα αντικίνητρα και να καταστεί ελκυστικότερο για τους εργαζομένους μεγαλύτερης ηλικίας να εξακολουθήσουν να συμμετέχουν στην αγορά εργασίας.

Ανάπτυξη δεξιοτήτων για τη νέα αγορά εργασίας στο πλαίσιο της δια βίου μάθησης

Τα αποτελεσματικά και λειτουργικά συστήματα εκπαίδευσης και κατάρτισης που ανταποκρίνονται στις ανάγκες της αγοράς εργασίας είναι σημαντικά για την ανάπτυξη της οικονομίας με βάση τη γνώση και για τη βελτίωση του επιπέδου και της ποιότητας της απασχόλησης. Είναι επίσης σημαντικά για την παροχή της δια βίου μάθησης, για την ομαλή μετάβαση από το σχολείο στην εργασία, αποτελούν τα θεμέλια για παραγωγικό ανθρώπινο δυναμικό με βασικές και ειδικές δεξιότητες και επιτρέπουν τη θετική προσαρμογή στις κοινωνικές και οικονομικές αλλαγές. Η δημιουργία ενός απασχολήσιμου εργατικού δυναμικού απαιτεί την παροχή στους ανθρώπους της δυνατότητας πρόσβασης και αξιοποίησης των πλεονεκτημάτων που προσφέρει η κοινωνία με βάση τη γνώση, τη συμπλήρωση των ελλείψεων στις δεξιότητες και την πρόληψη της υποβάθμισης των δεξιοτήτων λόγω ανεργίας, αποχής και ισόβιου αποκλεισμού. Τα κράτη μέλη πρέπει να προωθήσουν την ουσιαστική πρόσβαση τόσο των εργαζόμενων ενηλίκων όσο και αυτών που αναζητούν εργασία, στην περαιτέρω επαγγελματική κατάρτιση, αναπτύσσοντας κατάλληλο πλαίσιο, σε διαβούλευση με τους κοινωνικούς εταίρους.

4. Τα κράτη μέλη καλούνται συνεπώς να βελτιώσουν την ποιότητα των συστημάτων τους εκπαίδευσης και επαγγελματικής κατάρτισης, καθώς και τα αντίστοιχα αναλυτικά προγράμματα, μεταξύ άλλων παρέχοντας κατάλληλη καθοδήγηση στα πλαίσια τόσο της αρχικής επαγγελματικής κατάρτισης όσο και της δια βίου μάθησης και εκσυγχρονίζοντας και κάνοντας πιο αποτελεσματικά τα συστήματα μαθητείας και ενδοεργασιακής κατάρτισης, και να προωθήσουν την ανάπτυξη των πολυκλαδικών τοπικών κέντρων μάθησης ώστε:

- να εφοδιάσουν τους νέους με τις βασικές δεξιότητες που απαιτούνται στην αγορά εργασίας και χρειάζονται για τη δια βίου μάθηση,

- να μειώσουν τον αναλφαβητισμό των νέων και των ενηλίκων και να μειώσουν σημαντικά τον αριθμό των νέων που εγκαταλείπουν πρόωρα το σχολικό σύστημα. Ιδιαίτερη προσοχή θα πρέπει επίσης να δίδεται στους νέους με μαθησιακές δυσκολίες και με εκπαιδευτικά προβλήματα. Τα κράτη μέλη αναπτύσσουν στο πλαίσιο αυτό μέτρα, με στόχο να μειωθεί κατά το ήμισυ έως το 2010 ο αριθμός των νέων ηλικίας 18 έως 24 ετών που έχουν λάβει μόνο κατώτερη δευτεροβάθμια εκπαίδευση και δεν συμμετέχουν σε περαιτέρω εκπαίδευση και κατάρτιση,

- να διευκολύνουν την πρόσβαση των ενηλίκων, συμπεριλαμβανομένων και αυτών με άτυπες συμβάσεις, στη δια βίου μάθηση, έτσι ώστε να αυξηθεί το ποσοστό συμμετοχής του ενεργού ενήλικου πληθυσμού (25-64 ετών) στην εκπαίδευση και την κατάρτιση. Τα κράτη μέλη θα πρέπει να καθορίσουν σχετικούς στόχους,

- να διευκολύνουν και να ενθαρρύνουν την κινητικότητα και τη δια βίου κατάρτιση, δίνοντας έμφαση σε παράγοντες όπως η εκμάθηση ξένων γλωσσών, η μεγαλύτερη αναγνώριση των ικανοτήτων, γνώσεων και δεξιοτήτων που αποκτώνται στα πλαίσια της εκπαίδευσης, της κατάρτισης και της επαγγελματικής πείρας.

5. Τα κράτη μέλη επιδιώκουν την ανάπτυξη της ηλεκτρονικής μάθησης (e-learning) για όλους τους πολίτες. Ειδικότερα, τα κράτη μέλη συνεχίζουν τις προσπάθειές τους για να εξασφαλίσουν, αφενός, την πρόσβαση όλων των σχολείων στο Διαδίκτυο και στα πολυμέσα έως το τέλος του 2002 και, αφετέρου, την κατάρτιση όλων των δασκάλων που απαιτούνται στη χρήση αυτών των τεχνολογιών για αποκτήσουν όλοι οι μαθητές ευρείες ψηφιακές γνώσεις.

Ενεργητικές πολιτικές για να μπορέσουν οι υπηρεσίες απασχόλησης να αντιμετωπίσουν την προσφορά εργασίας και για την πρόληψη και καταπολέμηση των εμφανιζόμενων "στενώσεων" στις νέες ευρωπαϊκές αγορές εργασίας

Σε όλα τα κράτη μέλη η ανεργία και ο αποκλεισμός από την αγορά εργασίας συνυπάρχουν με την έλλειψη εργατικού δυναμικού σε ορισμένους τομείς, επαγγέλματα και περιφέρειες. Με τη βελτίωση της απασχόλησης και τον επιταχυνόμενο ρυθμό των τεχνολογικών αλλαγών αυξάνονται οι στενώσεις αυτές. Η ανεπάρκεια των ενεργητικών πολιτικών για την πρόληψη και την καταπολέμηση των ελλείψεων εργατικού δυναμικού βλάπτει την ανταγωνιστικότητα, αυξάνει τον πληθωρισμό και διατηρεί τη διαρθρωτική ανεργία σε υψηλά επίπεδα. Η κινητικότητα των εργαζομένων πρέπει να διευκολυνθεί και να ενθαρρυνθεί προκειμένου να αξιοποιηθεί πλήρως το δυναμικό των ανοικτών και προσβάσιμων ευρωπαϊκών αγορών εργασίας.

6. Τα κράτη μέλη, μαζί με τους κοινωνικούς εταίρους όπου ενδείκνυται, εντείνουν τις προσπάθειές τους για τον εντοπισμό και την πρόληψη των εμφανιζόμενων στενώσεων, ιδίως με:

- την ανάπτυξη των ικανοτήτων των υπηρεσιών απασχόλησης να αντιμετωπίσουν την προσφορά εργασίας,

- την ανάπτυξη πολιτικών για την πρόληψη των ελλείψεων δεξιοτήτων,

- την προώθηση της γεωγραφικής και της επαγγελματικής κινητικότητας στο εσωτερικό κάθε κράτους μέλους αλλά και εντός της Ένωσης,

- τη βελτίωση της λειτουργίας των αγορών εργασίας με τη βελτίωση των βάσεων δεδομένων για τις θέσεις εργασίας και τις ευκαιρίες μάθησης, οι οποίες θα πρέπει να διασυνδέονται σε ευρωπαϊκό επίπεδο, με τη χρήση των σύγχρονων τεχνολογιών πληροφοριών και με την πείρα που ήδη υπάρχει σε ευρωπαϊκό επίπεδο.

Καταπολέμηση των διακρίσεων και προώθηση της κοινωνικής ένταξης με την πρόσβαση στην απασχόληση

Πολλές ομάδες και άτομα αντιμετωπίζουν ιδιαίτερες δυσκολίες στην απόκτηση των κατάλληλων δεξιοτήτων και στην πρόσβαση και παραμονή τους στην αγορά εργασίας. Έτσι ενδεχομένως αυξάνεται ο κίνδυνος αποκλεισμού. Απαιτείται μια συνεκτική δέσμη πολιτικών με στόχο την προώθηση της κοινωνικής ένταξης μέσω της υποστήριξης της ένταξης των μειονεκτούντων ομάδων και ατόμων στον κόσμο της εργασίας και της προώθησης της ποιότητας της απασχόλησής τους. Πρέπει να καταπολεμηθούν οι διακρίσεις κατά την πρόσβαση στην αγορά εργασίας, καθώς και στο πλαίσιο αυτής.

7. Κάθε κράτος μέλος:

- εντοπίζει και καταπολεμά όλες τις μορφές διακρίσεων κατά την πρόσβαση στην αγορά εργασίας καθώς και στην εκπαίδευση και στην επαγγελματική κατάρτιση,

- δημιουργεί διόδους με αποτελεσματικά προληπτικά μέτρα και μέτρα ενεργού πολιτικής, μέτρα για την προώθηση της ένταξης στην αγορά εργασίας των ατόμων και ομάδων που βρίσκονται σε επισφαλή ή μειονεκτική θέση, έτσι ώστε να αποφευχθεί η περιθωριοποίηση, το φαινόμενο των "φτωχών εργαζόμενων" και ο αποκλεισμός,

- εφαρμόζει τα δέοντα μέτρα για την αντιμετώπιση των προβλημάτων των ατόμων με ειδικές ανάγκες, των εθνικών μειονοτήτων και των διακινουμένων εργαζομένων όσον αφορά την ένταξή τους στην αγορά εργασίας και θέτει εθνικούς στόχους, εφόσον ενδείκνυται, για το σκοπό αυτό.

II. ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΤΟΥ ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟΥ ΠΝΕΥΜΑΤΟΣ ΚΑΙ ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΑ ΘΕΣΕΩΝ ΕΡΓΑΣΙΑΣ

Διευκόλυνση της σύστασης και της διαχείρισης επιχειρήσεων

Η σύσταση νέων επιχειρήσεων γενικά και η συμβολή στην αύξηση του αριθμού των μικρομεσαίων επιχειρήσεων (ΜΜΕ) ειδικότερα, είναι σημαντική για τη δημιουργία θέσεων εργασίας και για την επέκταση των ευκαιριών κατάρτισης για τους νέους. Αυτή η διαδικασία πρέπει να προωθηθεί με την ενθάρρυνση της ανάπτυξης του επιχειρηματικού πνεύματος τόσο σε όλη την κοινωνία όσο και στα εκπαιδευτικά αναλυτικά προγράμματα, με την παροχή σαφών, σταθερών και προβλέψιμων κανόνων και κανονισμών οι οποίοι θα βελτιώσουν τις συνθήκες για την ανάπτυξη των αγορών επιχειρηματικού κεφαλαίου και για την πρόσβαση σε αυτές τις αγορές. Τα κράτη μέλη θα πρέπει επίσης να μειώσουν και να απλοποιήσουν τις διοικητικές και φορολογικές επιβαρύνσεις των ΜΜΕ. Οι πολιτικές θα πρέπει να ενισχύουν την πρόληψη και την καταπολέμηση της λαθραίας εργασίας.

8. Τα κράτη μέλη φροντίζουν ιδιαίτερα να μειωθούν σημαντικά τα γενικά έξοδα και οι διοικητικές επιβαρύνσεις για τις επιχειρήσεις, ειδικότερα κατά την ίδρυση μιας επιχείρησης και κατά την πρόσληψη πρόσθετων εργαζομένων. Επίσης, τα κράτη μέλη, όταν συντάσσουν νέους κανονισμούς, θα πρέπει να αξιολογούν τον ενδεχόμενο αντίκτυπό τους στις διοικητικές αυτές επιβαρύνσεις και στα γενικά έξοδα των επιχειρήσεων.

9. Τα κράτη μέλη ενθαρρύνουν την ανάληψη επιχειρηματικών δραστηριοτήτων:

- εξετάζοντας, με στόχο τη μείωσή τους, τυχόν εμπόδια, ειδικά στα συστήματα φόρων και κοινωνικής ασφάλισης, σε σχέση με τη μετάβαση στην αυτοαπασχόληση και την ίδρυση μικρών επιχειρήσεων,

- προωθώντας την εκπαίδευση για το επιχειρηματικό πνεύμα και την αυτοαπασχόληση, συγκεκριμένες βοηθητικές υπηρεσίες καθώς και την κατάρτιση για επιχειρηματίες και για υποψηφίους επιχειρηματίες,

- καταπολεμώντας τη λαθραία εργασία και ενθαρρύνοντας τη μετατροπή της εργασίας αυτής σε κανονική απασχόληση, κάνοντας χρήση όλων των δυνατών μέσων δράσης, όπως κανονιστικά μέτρα, κίνητρα και μεταρρύθμιση του συστήματος φόρων και παροχών, σε συνεργασία με τους κοινωνικούς εταίρους.

Νέες ευκαιρίες απασχόλησης στην κοινωνία με βάση τη γνώση και στις υπηρεσίες

Εάν η Ένωση επιθυμεί να αντιμετωπίσει αποτελεσματικά την πρόκληση της απασχόλησης, πρέπει να εκμεταλλευτεί αποτελεσματικά όλες τις πιθανές πηγές θέσεων εργασίας και τις νέες τεχνολογίες. Οι καινοτόμες επιχειρήσεις μπορούν να συμβάλλουν σημαντικά στην ενεργοποίηση των δυνατοτήτων που έχει η κοινωνία με βάση τη γνώση για τη δημιουργία ιδιαίτερα ποιοτικών θέσεων εργασίας. Ο τομέας της παροχής υπηρεσιών έχει επίσης μεγάλες δυνατότητες δημιουργίας θέσεων εργασίας. Ο τομέας του περιβάλλοντος ενδέχεται να προσφέρει σημαντικές δυνατότητες εισόδου στην αγορά εργασίας. Υπάρχει επίσης δυναμικό για την αναβάθμιση των δεξιοτήτων των εργαζομένων μέσω της ταχύτερης εισαγωγής σύγχρονων περιβαλλοντικών τεχνολογιών. Για το σκοπό αυτό:

10. Τα κράτη μέλη αίρουν τους φραγμούς στον τομέα παροχής υπηρεσιών και αναπτύσσουν τις συνθήκες που θα αποτελέσουν το πλαίσιο για την πλήρη αξιοποίηση του δυνατοτήτων απασχόλησης στο σύνολο του τομέα, για τη δημιουργία περισσότερων και καλύτερων θέσεων εργασίας. Ειδικότερα, θα πρέπει να αξιοποιηθούν οι δυνατότητες απασχόλησης που προσφέρουν η κοινωνία της γνώσης και ο τομέας του περιβάλλοντος.

Τοπική και περιφερειακή δράση για την απασχόληση

Όλοι οι συντελεστές σε περιφερειακό και τοπικό επίπεδο, συμπεριλαμβανομένων και των κοινωνικών εταίρων, πρέπει να κινητοποιηθούν για την υλοποίηση της ευρωπαϊκής στρατηγικής για την απασχόληση, εντοπίζοντας τις δυνατότητες απασχόλησης σε τοπικό επίπεδο και ενισχύοντας τις συνεργασίες προς το σκοπό αυτό.

11. Τα κράτη μέλη:

- λαμβάνουν υπόψη, εφόσον ενδείκνυται, στη συνολική πολιτική τους για την απασχόληση, την παράμετρο της περιφερειακής ανάπτυξης,

- ενθαρρύνουν τις τοπικές και περιφερειακές αρχές στην ανάπτυξη στρατηγικών για την απασχόληση έτσι ώστε να επιτευχθεί η πλήρης αξιοποίηση των δυνατοτήτων για δημιουργία θέσεων απασχόλησης σε τοπικό επίπεδο, και προωθούν, προς το σκοπό αυτόν, εταιρικές σχέσεις με όλους τους ενδιαφερόμενους φορείς καθώς και με τους εκπροσώπους της κοινωνίας των πολιτών,

- προωθούν μέτρα για τη βελτίωση της ανταγωνιστικής ανάπτυξης και της ικανότητας της κοινωνικής οικονομίας για τη δημιουργία περισσότερων θέσεων εργασίας και την ενίσχυση της ποιότητάς τους, ειδικότερα την παροχή αγαθών και υπηρεσιών σχετιζομένων με ανάγκες που δεν έχουν ικανοποιηθεί ακόμη από την αγορά, και εξετάζουν τα τυχόν εμπόδια που αντιμετωπίζουν τα μέτρα αυτά με στόχο τη μείωσή τους,

- ενισχύουν το ρόλο των δημοσίων υπηρεσιών απασχόλησης σε όλα τα επίπεδα για τον εντοπισμό τοπικών ευκαιριών απασχόλησης και τη βελτίωση της λειτουργίας των τοπικών αγορών εργασίας.

Φορολογικές μεταρρυθμίσεις για την απασχόληση και την κατάρτιση

Είναι σημαντικό να πραγματοποιηθεί ενδελεχής εξέταση του αντίκτυπου στην απασχόληση των φορολογικών επιβαρύνσεων και να καταστούν τα φορολογικά συστήματα πιο φιλικά προς την απασχόληση αντιστρέφοντας τη μακροχρόνια τάση προς υψηλότερους φόρους και υψηλότερο κόστος εργασίας. Πρέπει να εξεταστεί περαιτέρω ο αντίκτυπος που έχουν τα φορολογικά συστήματα στην απασχόληση. Στις φορολογικές μεταρρυθμίσεις πρέπει επίσης να ληφθεί υπόψη η ανάγκη να αυξήσουν οι επιχειρήσεις, οι δημόσιες αρχές και τα ίδια τα άτομα τις επενδύσεις στο ανθρώπινο δυναμικό ενόψει του μακροπρόθεσμου αντίκτυπου στην απασχόληση και στην ανταγωνιστικότητα.

12. Κάθε κράτος μέλος:

- καθορίζει ένα στόχο, αν χρειάζεται και λαμβάνοντας υπόψη το σημερινό του επίπεδο, για τη σταδιακή μείωση των γενικών φορολογικών επιβαρύνσεων και, όπου χρειάζεται, καθορίζει ένα στόχο για τη σταδιακή μείωση της φορολογικής πίεσης τόσο στο κόστος εργασίας όσο και στο μη μισθολογικό κόστος εργασίας, ιδίως για τους ανειδίκευτους και χαμηλόμισθους εργαζόμενους. Αυτές οι μεταρρυθμίσεις δεν θα πρέπει να θέτουν σε κίνδυνο τα δημόσια οικονομικά ή τη μακροπρόθεσμη βιωσιμότητα των συστημάτων κοινωνικής ασφάλισης,

- παρέχει κίνητρα και αίρει τα φορολογικά εμπόδια για τις επενδύσεις στο ανθρώπινο δυναμικό,

- εξετάζει κατά πόσον είναι εφαρμόσιμες οι πιθανές επιλογές για τη χρήση εναλλακτικών πηγών φορολογικού εισοδήματος, π.χ. στον τομέα της ενέργειας και των ρυπογόνων εκπομπών, λαμβάνοντας υπόψη την εμπειρία από τις φορολογικές μεταρρυθμίσεις σχετικά με το περιβάλλον σε ορισμένα κράτη μέλη.

III. ΕΝΘΑΡΡΥΝΣΗ ΤΗΣ ΠΡΟΣΑΡΜΟΣΤΙΚΟΤΗΤΑΣ ΤΩΝ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΚΑΙ ΤΩΝ ΕΡΓΑΖΟΜΕΝΩΝ ΤΟΥΣ

Οι ευκαιρίες που προσφέρει η οικονομία με βάση τη γνώση και η προοπτική για βελτιωμένο επίπεδο και ποιότητα απασχόλησης απαιτούν τη συνεπή προσαρμογή της οργάνωσης εργασίας και τη συμβολή στην υλοποίηση των στρατηγικών δια βίου μάθησης από όλους τους συντελεστές, συμπεριλαμβανομένων και των επιχειρήσεων, για να ικανοποιηθούν οι ανάγκες των εργαζόμενων και των εργοδοτών.

Εκσυγχρονισμός της οργάνωσης της εργασίας

Για την προώθηση του εκσυγχρονισμού της οργάνωσης της εργασίας και των μορφών εργασίας, που, μεταξύ άλλων, συμβάλλουν σε βελτιώσεις όσον αφορά την ποιότητα στην εργασία, πρέπει να αναπτυχθούν ισχυρές εταιρικές σχέσεις σε όλα τα κατάλληλα επίπεδα (ευρωπαϊκό, εθνικό, κλαδικό, τοπικό και επιχειρησιακό επίπεδο).

13. Οι κοινωνικοί εταίροι καλούνται:

- να διαπραγματευτούν και να εφαρμόσουν συμφωνίες σε όλα τα κατάλληλα επίπεδα για τον εκσυγχρονισμό της οργάνωσης της εργασίας, συμπεριλαμβανομένων και των ευέλικτων ρυθμίσεων εργασίας με στόχο να καταστούν οι επιχειρήσεις παραγωγικές και ανταγωνιστικές, να επιτευχθεί η απαιτούμενη ισορροπία μεταξύ ευελιξίας και ασφάλειας και να αυξηθεί η ποιότητα των θέσεων εργασίας. Τα θέματα που πρέπει να καλυφθούν μπορούν, παραδείγματος χάριν, να περιλαμβάνουν την εισαγωγή των νέων τεχνολογιών, νέες μορφές εργασίας και ζητήματα ωραρίου εργασίας, όπως είναι η μέτρηση του ωραρίου εργασίας σε ετήσια βάση, η μείωση των ωρών εργασίας, η μείωση των υπερωριών, η ανάπτυξη της μερικής απασχόλησης και η πρόσβαση στη διακοπή της σταδιοδρομίας και συναφή θέματα ασφάλειας στην εργασία· και

- στο πλαίσιο της διαδικασίας του Λουξεμβούργου, να υποβάλλουν ετησίως έκθεση σχετικά με τις πτυχές εκσυγχρονισμού της οργάνωσης της εργασίας που καλύπτονται από τις διαπραγματεύσεις καθώς και σχετικά με την πρόοδο εφαρμογής τους και τον αντίκτυπο τους στην απασχόληση και στη λειτουργία της αγοράς εργασίας.

14. Τα κράτη μέλη, στα πλαίσια εταιρικής σχέσης με τους κοινωνικούς εταίρους όπου ενδείκνυται, ή βασιζόμενα σε συμφωνίες τις οποίες διαπραγματεύονται οι κοινωνικοί εταίροι,

- αναθεωρούν το υφιστάμενο κανονιστικό πλαίσιο και εξετάζουν τις προτάσεις για νέες διατάξεις και κίνητρα τα οποία θα συμβάλουν στη μείωση των φραγμών για την απασχόληση, θα διευκολύνουν την εισαγωγή της σύγχρονης οργάνωσης εργασίας και θα βοηθήσουν την αγορά εργασίας να προσαρμοστεί στις διαρθρωτικές αλλαγές της οικονομίας,

- ταυτόχρονα, επειδή οι μορφές απασχόλησης καθίστανται συνεχώς διαφορετικές, εξετάζουν τη δυνατότητα ενσωμάτωσης στην εθνική νομοθεσία πιο ευέλικτων μορφών συμβάσεων και εξασφαλίζουν ότι οι νέες ευέλικτες συμβάσεις παρέχουν στους εργαζόμενους επαρκής ασφάλεια και μεγαλύτερη επαγγελματική αναγνώριση, ανάλογη με τις ανάγκες της επιχείρησης και τις φιλοδοξίες των εργαζομένων,

- επιδιώκουν την καλύτερη εφαρμογή της υφιστάμενης νομοθεσίας για την υγεία και την ασφάλεια στο επίπεδο του χώρου εργασίας, επιταχύνοντας και ενισχύοντας την τήρηση των νομοθετικών διατάξεων, παρέχοντας καθοδήγηση στις επιχειρήσεις, ιδίως στις ΜΜΕ, ώστε να συμμορφώνονται με την υφιστάμενη νομοθεσία, βελτιώνοντας την κατάρτιση σχετικά με την υγεία και ασφάλεια στο χώρο εργασίας και προωθώντας τη θέσπιση μέτρων για τη μείωση των εργατικών ατυχημάτων και των επαγγελματικών ασθενειών σε παραδοσιακούς τομείς υψηλού κινδύνου.

Υποστήριξη της προσαρμοστικότητας των επιχειρήσεων ως συστατικού στοιχείου της δια βίου μάθησης

Για την ανανέωση των δεξιοτήτων εντός των επιχειρήσεων ως βασικού συστατικού στοιχείου της δια βίου μάθησης:

15. Οι κοινωνικοί εταίροι καλούνται, σε όλα τα σχετικά επίπεδα, να συνάπτουν τις δέουσες συμφωνίες για τη δια βίου μάθηση ώστε να διευκολύνεται η προσαρμοστικότητα και η καινοτομία, ιδιαίτερα στον τομέα των τεχνολογιών των πληροφοριών και επικοινωνιών. Στο πλαίσιο αυτό, θα πρέπει να δημιουργηθούν οι κατάλληλες συνθήκες για την παροχή της δυνατότητας σε κάθε εργαζόμενο να αποκτήσει τα βασικά εφόδια για να ανταποκριθεί στις απαιτήσεις της κοινωνίας των πληροφοριών έως το 2003.

IV. ΕΝΙΣΧΥΣΗ ΤΗΣ ΙΣΟΤΗΤΑΣ ΤΩΝ ΕΥΚΑΙΡΙΩΝ ΓΙΑ ΑΝΔΡΕΣ ΚΑΙ ΓΥΝΑΙΚΕΣ

Η προσέγγιση της ένταξης της διάστασης του φύλου

Για να επιτευχθεί ο στόχος της ισότητας των ευκαιριών και της αύξησης της απασχόλησης των γυναικών σύμφωνα με τα συμπεράσματα του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου της Λισαβόνας, θα πρέπει να ενισχυθούν οι πολιτικές των κρατών μελών για την ισότητα των φύλων και να εξεταστούν όλες οι προϋποθέσεις που ενδεχομένως επηρεάζουν την απόφαση των γυναικών να εργαστούν, όπως π.χ. η ανάληψη οικιακών καθηκόντων από τους άνδρες.

Οι γυναίκες εξακολουθούν να αντιμετωπίζουν ιδιαίτερα προβλήματα στην πρόσβαση στην απασχόληση, στη σταδιοδρομία, στις αμοιβές και στο συνδυασμό της επαγγελματικής με την οικογενειακή ζωή. Συνεπώς είναι σημαντικό, μεταξύ άλλων:

- να εξασφαλιστεί ότι οι ενεργητικές πολιτικές για την αγορά εργασίας θα τεθούν στη διάθεση των γυναικών ανάλογα με το ποσοστό τους στην ανεργία,

- να δοθεί ιδιαίτερη προσοχή στον αντίκτυπο των συστημάτων φόρων/παροχών στο θέμα της ισότητας των φύλων. Όταν διαπιστώνεται ότι τα συστήματα φόρων/παροχών θίγουν τη συμμετοχή των γυναικών στο εργατικό δυναμικό, θα πρέπει να επανεξετάζονται,

- να δοθεί ιδιαίτερη προσοχή στην πραγματική εφαρμογή της αρχής της ίσης αμοιβής για την ίδια ή για ισάξια εργασία,

- να δοθεί ιδιαίτερη προσοχή στα εμπόδια που αντιμετωπίζουν οι γυναίκες οι οποίες επιθυμούν να δημιουργήσουν νέα επιχείρηση ή να γίνουν αυτοαπασχολούμενες, με στόχο την εξάλειψή τους,

- να εξασφαλιστεί ότι και οι άντρες και οι γυναίκες είναι σε θέση να επωφελούνται από τις ευέλικτες μορφές οργάνωσης της εργασίας, εκουσίως και χωρίς απώλειες στην ποιότητα της θέσης εργασίας,

- να εξασφαλιστούν οι συνθήκες για να διευκολυνθεί η πρόσβαση των γυναικών στην εκπαίδευση, τη συνεχή κατάρτιση και τη δια βίου μάθηση και, ιδίως, η πρόσβαση των γυναικών στην κατάρτιση και την απόκτηση των αναγκαίων προσόντων για επαγγελματική σταδιοδρομία στις τεχνολογίες των πληροφοριών.

16. Συνεπώς, τα κράτη μέλη ακολουθούν μια προσέγγιση ένταξης της διάστασης του φύλου κατά την εφαρμογή των κατευθυντήριων γραμμών στα πλαίσια και των τεσσάρων αξόνων:

- αναπτύσσοντας και ενισχύοντας τα συστήματα παροχής συμβουλών με φορείς για την ισότητα των φύλων,

- εφαρμόζοντας τις διαδικασίες για την αξιολόγηση του αντίκτυπου όσον αφορά την ισότητα των φύλων στο πλαίσιο κάθε κατευθυντήριας γραμμής,

- αναπτύσσοντας δείκτες για την αποτίμηση της προόδου στο θέμα της ισότητας των φύλων για κάθε κατευθυντήρια γραμμή.

Για τη σωστή αξιολόγηση της προόδου, τα κράτη μέλη πρέπει να διαθέτουν κατάλληλα συστήματα και διαδικασίες για τη συλλογή δεδομένων και να εξασφαλίζουν την κατανομή των στατιστικών απασχόλησης ανάλογα με το φύλο.

Αντιμετώπιση της ψαλίδας μεταξύ των φύλων

Τα κράτη μέλη και οι κοινωνικοί εταίροι θα πρέπει να εξετάσουν την ανισορροπία που επικρατεί στο ζήτημα της εκπροσώπησης των γυναικών και των ανδρών σε ορισμένους οικονομικούς τομείς και επαγγέλματα, καθώς και στη βελτίωση των ευκαιριών σταδιοδρομίας των γυναικών. Στη συνάρτηση αυτή, είναι αναγκαίο να παρέχεται όσο το δυνατόν νωρίτερα ευρύ φάσμα επιλογών εκπαίδευσης και κατάρτισης.

17. Τα κράτη μέλη μαζί με τους κοινωνικούς εταίρους, όπου χρειάζεται:

- εντείνουν τις προσπάθειές τους για τη μείωση της ψαλίδας στα ποσοστά ανεργίας μεταξύ γυναικών και ανδρών με την ενεργό υποστήριξη της αυξανόμενης απασχόλησης των γυναικών, και εξετάζουν τον καθορισμό εθνικών στόχων σύμφωνα με τους στόχους που ετέθησαν στα συμπεράσματα του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου της Λισαβόνας,

- λαμβάνουν μέτρα για να επιτευχθεί η ισορροπημένη εκπροσώπηση γυναικών και ανδρών σε όλους τους τομείς και τα επαγγέλματα και σε όλα τα επίπεδα,

- υιοθετούν θετικά μέτρα με στόχο να προωθηθεί η ίση αμοιβή για την ίδια ή για ισάξια εργασία και να μειωθούν οι διαφορές στα εισοδήματα γυναικών και ανδρών: χρειάζονται δράσεις για την αντιμετώπιση της ψαλίδας των αμοιβών μεταξύ γυναικών και ανδρών στο δημόσιο και στον ιδιωτικό τομέα και πρέπει να εντοπιστεί και να αντιμετωπιστεί ο αντίκτυπος των πολιτικών στην ψαλίδα των αμοιβών των δύο φύλων,

- εξετάζουν την αυξημένη εφαρμογή μέτρων για την επαγγελματική πρόοδο των γυναικών ώστε να μειωθεί η ψαλίδα των φύλων.

Συνδυασμός του επαγγελματικού και του οικογενειακού βίου

Οι πολιτικές για τη διακοπή της σταδιοδρομίας, τη γονική άδεια και την εργασία με μειωμένο ωράριο καθώς και οι ευέλικτες ρυθμίσεις εργασίας που εξυπηρετούν τα συμφέροντα τόσο των εργοδοτών όσο και των εργαζομένων είναι ιδιαίτερα σημαντικές για τις γυναίκες και τους άνδρες. Η εφαρμογή των διαφόρων οδηγιών και των συμφωνιών των κοινωνικών εταίρων στον τομέα αυτό, θα πρέπει να επιταχυνθεί και να παρακολουθείται τακτικά. Πρέπει να υπάρχει η δέουσα παροχή ποιοτικά καλής φροντίδας για τα παιδιά και άλλα εξαρτώμενα άτομα, ώστε να υποστηριχθεί η είσοδος και η συνεχής συμμετοχή των γυναικών και ανδρών στην αγορά εργασίας. Η ίση κατανομή των οικογενειακών βαρών είναι σημαντική. Τα άτομα που επιστρέφουν στην αγορά εργασίας μετά από απουσία ενδέχεται επίσης να έχουν παρωχημένες δεξιότητες και να αντιμετωπίζουν δυσκολίες στην πρόσβασή τους στην κατάρτιση. Η επανένταξη των γυναικών και των ανδρών στην αγορά εργασίας ύστερα από απουσία πρέπει να διευκολύνεται. Προκειμένου να ενισχυθεί η ισότητα των ευκαιριών:

18. Τα κράτη μέλη και οι κοινωνικοί εταίροι:

- σχεδιάζουν, εφαρμόζουν και προωθούν πολιτικές φιλικές προς την οικογένεια, που περιλαμβάνουν οικονομικά προσιτές, προσπελάσιμες και υψηλής ποιότητας υπηρεσίες φροντίδας των παιδιών και άλλων εξαρτωμένων ατόμων καθώς και συστήματα γονικής και άλλων ειδών άδειας,

- εξετάζουν τον καθορισμό εθνικών στόχων, ανάλογα με την κατάσταση που επικρατεί σε κάθε κράτος μέλος, για την ανάπτυξη της υποδομής παροχής φροντίδας στα παιδιά και στα εξαρτώμενα άτομα,

- δίνουν ιδιαίτερη προσοχή στις γυναίκες και τους άνδρες που σκοπεύουν να επιστρέψουν στο αμειβόμενο εργατικό δυναμικό μετά από απουσία και, προς το σκοπό αυτό, εξετάζουν τους τρόπους για τη βαθμιαία εξάλειψη των εμποδίων που αντιμετωπίζουν τα άτομα αυτά κατά την επιστροφή τους.