ΑΠΟΦΑΣΗ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ της 23ης Νοεμβρίου 1994 για τη θέσπιση ειδικού προγράμματος έρευνας, και τεχνολογικής ανάπτυξης, συμπεριλαμβανομένης της επίδειξης, στον τομέα της συνεργασίας με τρίτες χώρες και διεθνείς οργανισμούς (1994-1998) (94/807/ΕΚ)

ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ,

Έχοντας υπόψη:

τη συνθήκη για την ίδρυση της Ευρωπαϊκής Κοινότητας, και ιδίως το άρθρο 130 Θ παράγραφος 4,

την πρόταση της Επιτροπής (1),

τη γνώμη του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου (2),

τη γνώμη της Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής (3),

Εκτιμώντας:

ότι το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο με την απόφασή τους αριθ. 1110/94/ΕΚ (4) θέσπισαν το τέταρτο πρόγραμμα-πλαίσιο επί των δράσεων της Ευρωπαϊκής Κοινότητας στον τομέα της έρευνας, τεχνολογικής ανάπτυξης και επίδειξης (καλούμενο στο εξής ΕΤΑ) για τη χρονική περίοδο 1994-1998, στο οποίο καθορίζονται, μεταξύ άλλων, οι δραστηριότητες που πρέπει να αναληφθούν στον τομέα της συνεργασίας με τρίτες χώρες και διεθνείς οργανισμούς- ότι η παρούσα απόφαση λαμβάνει υπόψη την αιτιολόγηση που εκτίθεται στο προοίμιο της παραπάνω απόφασης-

ότι το άρθρο 130 Θ παράγραφος 3 της συνθήκης προβλέπει ότι το πρόγραμμα-πλαίσιο τίθεται σε εφαρμογή μέσω ειδικών προγραμμάτων εκπονούμενων στο πλαίσιο καθεμιάς από τις δράσεις που το απαρτίζουν και ότι σε κάθε ειδικό πρόγραμμα διευκρινίζονται οι λεπτομέρειες της υλοποίησής του, καθορίζεται η διάρκειά του και προβλέπονται τα σχετικά μέσα που κρίνονται απαραίτητα-

ότι το ποσό που κρίνεται αναγκαίο για την εκτέλεση του παρόντος προγράμματος ανέρχεται σε 540 εκατομμύρια Ecu- ότι οι πιστώσεις για κάθε οικονομικό έτος θα καθοριστούν από την αρμόδια για τον προϋπολογισμό αρχή, με την επιφύλαξη της διαθεσιμότητας πόρων στα πλαίσια των δημοσιονομικών προοπτικών και των όρων που εκτίθενται στο άρθρο 1 παράγραφος 3 της απόφασης αριθ. 1110/94/ΕΚ-

ότι η ενίσχυση της επιστημονικής και τεχνολογικής βάσης της Ευρωπαϊκής Ένωσης εξαρτάται και από κατάλληλο επίπεδο συνεργασίας με τρίτες χώρες και διεθνείς οργανισμούς, βάσει της αρχής του αμοιβαίου συμφέροντος- ότι η συνεργασία αυτή μπορεί να ενισχύσει την ανταγωνιστικότητα της ευρωπαϊκής βιομηχανίας-

ότι η συνεργασία μπορεί να συμβάλει στην εφαρμογή ευρωπαϊκών πολιτικών έναντι τρίτων χωρών-

ότι πρέπει να βελτιωθεί η συνεργασία με άλλους φορείς στον τομέα της επιστήμης και της τεχνολογίας στην Ευρώπη-

ότι απαιτείται συμβολή για τη διασφάλιση του επιστημονικού δυναμικού των χωρών της Κεντρικής και της Ανατολικής Ευρώπης, και των νέων ανεξάρτητων κρατών της πρώην Σοβιετικής Ένωσης, καθώς και για την ενίσχυση της οικονομικής και κοινωνικής τους ανάπτυξης, λαμβανομένης υπόψη εν προκειμένω της σημασίας της βασικής έρευνας-

ότι πρέπει να προαχθεί, όπου είναι σκόπιμο, η συνεργασία με μη ευρωπαϊκές εκβιομηχανισμένες χώρες-

ότι απαιτείται συμβολή στην ανάπτυξη του επιστημονικού και τεχνολογικού δυναμικού των αναπτυσσόμενων χωρών- ότι η συνεργασία στον τομέα της Ε & ΤΑ μπορεί να οδηγήσει στη βιομηχανική συνεργασία με τις χώρες αυτές-

ότι η δράση της Κοινότητας στον τομέα της συνεργασίας με τρίτες χώρες και διεθνείς οργανισμούς μπορεί, με την υποστήριξη άλλων κοινοτικών μέσων, όπως το PHARE, το TACIS και το Ευρωπαϊκό Ταμείο Ανάπτυξης, να συμβάλει στη βελτίωση του βιοτικού επιπέδου των ενδιαφερόμενων χωρών στο πλαίσιο μιας ανάπτυξης που σέβεται την ισορροπία του περιβάλλοντος-

ότι η μεγαλύτερη συνεργασία στον τομέα της επιστήμης και της τεχνολογίας μπορεί να συμβάλει στην αντιμετώπιση σημαντικών διεθνών προκλήσεων, όπως η υγεία, η διατροφή και η προστασία του περιβάλλοντος, και στην επίλυση περιφερειακών και παγκόσμιων προβλημάτων-

ότι οι διεθνείς δραστηριότητες συνεργασίας στον τομέα της έρευνας και της τεχνολογίας συμπεριλαμβανομένων εκείνων που διεξήγοντο παλαιότερα, εκτός του προγράμματοςπλαισίου, πρέπει να συγκεντρωθούν σε ένα και μόνο πρόγραμμα, ώστε να εξασφαλιστεί μια συνεκτική προσέγγιση-

ότι πρέπει να ενισχυθεί ο συντονισμός με άλλες κοινοτικές δραστηριότητες-

ότι το παρόν πρόγραμμα μπορεί να συμβάλει σημαντικά στην τόνωση της ανάπτυξης, της ανταγωνιστικότητας και της απασχόλησης στην Κοινότητα, όπως αναφέρεται στη Λευκή Βίβλο με θέμα "Ανάπτυξη, ανταγωνιστικότητα και απασχόληση"-

ότι το περιεχόμενο του τετάρτου προγράμματος-πλαισίου κοινοτικών δράσεων ΕΤΑ καθορίστηκε με βάση την αρχή της επικουρικότητας- ότι στο παρόν ειδικό πρόγραμμα προσδιορίζεται το περιεχόμενο των δραστηριοτήτων που πρέπει να αναληφθούν σύμφωνα με την αρχή αυτή στον τομέα της συνεργασίας με τρίτες χώρες και διεθνείς οργανισμούς-

ότι η απόφαση αριθ. 1110/94/ΕΚ προβλέπει ότι η κοινοτική δράση δικαιολογείται εφόσον, μεταξύ άλλων, η έρευνα συμβάλλει στην ενίσχυση της οικονομικής και κοινωνικής συνοχής της Κοινότητας, καθώς και στην προώθηση της αρμονικής ανάπτυξης στο σύνολό της, χωρίς να θίγεται ο στόχος της επιστημονικής και τεχνικής ποιότητας- ότι το παρόν πρόγραμμα συντελεί στην επίτευξη αυτών των σκοπών-

ότι η Κοινότητα πρέπει να υποστηρίζει μόνο δράσεις ΕΤΑ υψηλής ποιότητας-

ότι, για το παρόν ειδικό πρόγραμμα, ισχύουν οι κανόνες συμμετοχής των επιχειρήσεων, ερευνητικών κέντρων, συμπεριλαμβανομένου του Κοινού Κέντρου Ερευνών (ΚΚΕρ), και πανεπιστημίων, καθώς και οι κανόνες για τη διάδοση των αποτελεσμάτων της έρευνας, οι οποίοι καθορίζονται με τα μέτρα που προβλέπονται στο άρθρο 130 Ι της συνθήκης-

ότι πρέπει να προβλεφθούν μέτρα για την ενθάρρυνση της συμμετοχής της ευρωπαϊκής βιομηχανίας, συμπεριλαμβανομένων των μικρομεσαίων επιχειρήσεων (ΜΜΕ), στο παρόν πρόγραμμα-

ότι οι προσπάθειες της Επιτροπής προκειμένου να απλουστευθούν και να επιταχυνθούν οι διαδικασίες υποβολής υποψηφιοτήτων και επιλογής και προκειμένου να καταστούν περισσότερο διαφανείς, πρέπει να συνεχιστούν με στόχο τη διευκόλυνση της εφαρμογής του προγράμματος και των ενεργειών που πρέπει να αναλάβουν οι επιχειρήσεις, κυρίως οι ΜΜΕ, τα ερευνητικά κέντρα και τα πανεπιστήμια για να συμμετάσχουν στην κοινοτική δράση ΕΤΑ-

ότι το παρόν πρόγραμμα θα συμβάλει στη συνέργεια τόσο μεταξύ των δραστηριοτήτων ΕΤΑ που αναπτύσσουν στον τομέα της συνεργασίας με τρίτες χώρες και διεθνείς οργανισμούς τα ερευνητικά κέντρα, τα πανεπιστήμια και οι επιχειρήσεις των κρατών μελών, όσο και μεταξύ αυτών και των αντίστοιχων κοινοτικών δραστηριοτήτων ΕΤΑ-

ότι οι δραστηριότητες διεθνούς συνεργασίας με τρίτες χώρες θα εφαρμόζονται τόσο κεντρικά, στο πλαίσιο του παρόντος προγράμματος, όσο και στο πλαίσιο των ειδικών προγραμμάτων της πρώτης δραστηριότητας και ότι πρέπει να εξασφαλιστεί ο συντονισμός τους-

ότι το παρόν πρόγραμμα πρέπει επίσης να περιλαμβάνει δραστηριότητες για τη διάδοση και την εκμετάλλευση των αποτελεσμάτων της ΕΤΑ, καθώς και δραστηριότητες για την τόνωση της κινητικότητας και την κατάρτιση ερευνητών στα πλαίσια του παρόντος προγράμματος στο βαθμό που απαιτείται για τη σωστή εκτέλεσή του-

ότι πρέπει να γίνει ανάλυση των ενδεχόμενων κοινωνικοοικονομικών επιπτώσεων και των τεχνολογικών κινδύνων που συνδέονται με το πρόγραμμα-

ότι πρέπει να παρακολουθείται διαρκώς και συστηματικά η πρόοδος της εφαρμογής του παρόντος προγράμματος για να είναι δυνατή η προσαρμογή του, κατά περίπτωση, επιστημονικές και τεχνολογικές εξελίξεις στο συγκεκριμένο τομέα- ότι πρέπει να διενεργηθεί σε εύθετο χρόνο ανεξάρτητη αξιολόγηση της προόδου του προγράμματος με σκοπό να συγκεντρωθούν όλα τα στοιχεία εκτίμησης που είναι απαραίτητα για τον καθορισμό των στόχων του πέμπτου προγράμματος-πλαισίου ΕΤΑ- ότι, όταν περατωθεί το πρόγραμμα αυτό, πρέπει να διενεργηθεί τελική αξιολόγηση των αποτελεσμάτων του σε σχέση με τους στόχους που καθορίζονται στην παρούσα απόφαση-

ότι το ΚΚΕρ δύναται να συμμετέχει σε έμμεσες δράσεις που καλύπτονται από το παρόν πρόγραμμα-

ότι ζητήθηκε σχετικά η γνώμη της επιτροπής επιστημονικής και τεχνικής έρευνας (CREST),

ΕΞΕΔΩΣΕ ΤΗΝ ΠΑΡΟΥΣΑ ΑΠΟΦΑΣΗ:

Άρθρο 1

Θεσπίζεται ειδικό πρόγραμμα έρευνας και τεχνολογικής ανάπτυξης, συμπεριλαμβανομένης της επίδειξης, στον τομέα της συνεργασίας με τρίτες χώρες και διεθνείς οργανισμούς, το οποίο ορίζεται στο παράρτημα I, για τη χρονική περίοδο από τις 23 Νοεμβρίου 1994 έως τις 31 Δεκεμβρίου 1998.

Άρθρο 2

1. Το αναγκαίο ποσό για την εκτέλεση του προγράμματος ανέρχεται σε 540 εκατομμύρια Ecu, συμπεριλαμβανομένου 10 % κατά μέγιστον για τις δαπάνες προσωπικού και διοικητικής λειτουργίας.

2. Στο παράρτημα II παρατίθεται ενδεικτική κατανομή του ποσού αυτού.

3. Οι διαθέσιμες πιστώσεις για κάθε οικονομικό έτος καθορίζονται από την αρμόδια για τον προϋπολογισμό αρχή, ανάλογα με τις διαθέσιμες εντός των δημοσιονομικών προοπτικών πιστώσεις και σύμφωνα με τους όρους που προβλέπει το άρθρο 1 παράγραφος 3 της απόφασης αριθ. 1110/94/ΕΚ, έχοντας υπόψη τις αρχές της χρηστής διαχείρισης που προβλέπονται στο άρθρο 2 του δημοσιονομικού κανονισμού που εφαρμόζεται στο γενικό προϋπολογισμό των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων.

Άρθρο 3

1. Οι γενικοί κανόνες για τη χρηματοδοτική συμμετοχή της Κοινότητας περιέχονται στο παράρτημα IV της απόφασης αριθ. 1110/94/ΕΚ.

2. Οι κανόνες για τη συμμετοχή επιχειρήσεων, κέντρων ερευνών και πανεπιστημίων και για τη διάδοση των αποτελεσμάτων καθορίζονται στα μέτρα που προβλέπει το άρθρο 130 Ι της συνθήκης.

3. Στο παράρτημα III καθορίζονται οι ειδικοί κανόνες εφαρμογής του προγράμματος, οι οποίοι συμπληρώνουν εκείνους που αναφέρονται στις παραγράφους 1 και 2.

4. Είναι δυνατόν να χορηγείται κοινοτική οικονομική συνδρομή στη συμμετοχή, σε δραστηριότητες ΕΤΑ του παρόντος προγράμματος, νομικών προσώπων από τρίτες χώρες που αναφέρονται στο παράρτημα I τμήματα Α2 και Γ.

Άρθρο 4

1. Προκειμένου να συμβάλει στην εξασφάλιση, μεταξύ άλλων, της αποδοτικής από άποψη κόστους εφαρμογής του παρόντος προγράμματος, η Επιτροπή, επικουρούμενη καταλλήλως από ανεξάρτητους εξωτερικούς εμπειρογνώμονες, παρακολουθεί διαρκώς και συστηματικά την πρόοδο του προγράμματος σε σχέση με τους στόχους που αναφέρονται στο παράρτημα I, όπως διευρύνθηκαν στο πρόγραμμα εργασιών. Εξετάζει ιδιαίτερα κατά πόσον οι στόχοι, οι προτεραιότητες και οι χρηματοδοτικοί πόροι εξακολουθούν να παρακολουθούν τη μεταβαλλόμενη κατάσταση. Με βάση τα αποτελέσματα της παρακολούθησης, υποβάλλει, εφόσον χρειάζεται, προτάσεις για την προσαρμογή ή τη συμπλήρωση του παρόντος προγράμματος.

2. Προκειμένου να συμβάλει στην αξιολόγηση των κοινοτικών δραστηριοτήτων, όπως απαιτείται από το άρθρο 4 παράγραφος 2 της απόφασης αριθ. 1110/94/ΕΚ και σύμφωνα με το χρονοδιάγραμμα που προβλέπεται στην εν λόγω παράγραφο, η Επιτροπή αναθέτει σε ανεξάρτητους ειδικευμένους εμπειρογνώμονες την εξωτερική αξιολόγηση των δραστηριοτήτων που διεξάγονται στα πλαίσια των τομέων που καλύπτονται από το παρόν πρόγραμμα, καθώς και τη διαχείρισή τους κατά την πενταετία που προηγείται της αξιολόγησης αυτής.

3. Κατά τη λήξη του παρόντος προγράμματος, η Επιτροπή μεριμνά για τη διενέργεια ανεξάρτητης τελικής αξιολόγησης των επιτευχθέντων αποτελεσμάτων σε σχέση με τους στόχους που καθορίζονται στο παράρτημα III της απόφασης αριθ. 1110/94/ΕΚ και στο παράρτημα I της παρούσας απόφασης. Η έκθεση τελικής αξιολόγησης διαβιβάζεται στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, το Συμβούλιο και την Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή.

Άρθρο 5

1. Η Επιτροπή καταρτίζει πρόγραμμα εργασιών σύμφωνα με τους στόχους που εκτίθενται στο παράρτημα I και την ενδεικτική χρηματοδοτική κατανομή που εκτίθεται στο παράρτημα II και το αναπροσαρμόζει κατά περίπτωση. Στο εν λόγω πρόγραμμα καθορίζονται λεπτομερώς:

- οι επιστημονικοί και τεχνολογικοί στόχοι και τα ερευνητικά καθήκοντα,

- το χρονοδιάγραμμα εφαρμογής, συμπεριλαμβανομένων των ημερομηνιών για προκηρύξεις προς υποβολή προτάσεων,

- οι προτεινόμενες χρηματοδοτικές και διαχειριστικές ρυθμίσεις, και οι γενικές γραμμές άλλων μέτρων, συμπεριλαμβανομένων των προπαρασκευαστικών, συνοδευτικών και υποστηρικτικών,

- ρυθμίσεις για το συντονισμό με άλλες δραστηριότητες Ε & ΤΑ που διεξάγονται στον τομέα αυτόν, ιδίως στα πλαίσια άλλων ειδικών προγραμμάτων και, κατά περίπτωση, για την εξασφάλιση της καλύτερης αλληλεπίδρασης με τις δραστηριότητες που διεξάγονται σε άλλα πλαίσια, όπως τα EUREKA και COST,

- ρυθμίσεις για το συντονισμό με άλλες συναφείς κοινοτικές δραστηριότητες στο πλαίσιο των πολιτικών ανάπτυξης και οικονομικής συνεργασίας της Ευρωπαϊκής Ένωσης (όπως PHARE, TACIS, Λομέ),

- ρυθμίσεις για τη διάδοση, προστασία και εκμετάλλευση των αποτελεσμάτων των δραστηριοτήτων Ε & ΤΑ που διεξάγονται στα πλαίσια του προγράμματος.

2. Η Επιτροπή δημοσιεύει προκηρύξεις προς υποβολή προτάσεων σχεδίων με βάση το πρόγραμμα εργασιών.

Άρθρο 6

1. Υπεύθυνη για την εκτέλεση του προγράμματος είναι η Επιτροπή.

2. Στις περιπτώσεις που προβλέπονται στο άρθρο 7 παράγραφος 1, η Επιτροπή επικουρείται από επιτροπή την οποία αποτελούν αντιπρόσωποι των κρατών μελών και της οποίας προεδρεύει ο αντιπρόσωπος της Επιτροπής.

3. Ο αντιπρόσωπος της Επιτροπής υποβάλλει στην εν λόγω επιτροπή σχέδιο των ληπτέων μέτρων. Η επιτροπή διατυπώνει τη γνώμη της για το σχέδιο αυτό σε προθεσμία που μπορεί να ορίσει ο πρόεδρος ανάλογα με τον επείγοντα χαρακτήρα του θέματος, αποφασίζει δε με την πλειοψηφία που προβλέπεται στο άρθρο 148 παράγραφος 2 της συνθήκης για την έκδοση των αποφάσεων που καλείται να λάβει το Συμβούλιο βάσει πρότασης της Επιτροπής. Κατά την ψηφοφορία στην επιτροπή, οι ψήφοι των αντιπροσώπων των κρατών μελών σταθμίζονται σύμφωνα με το προαναφερόμενο άρθρο. Ο προέδρος δεν ψηφίζει.

4. Η Επιτροπή θεσπίζει τα προτεινόμενα μέτρα όταν είναι σύμφωνα με τη γνώμη της επιτροπής.

5. Όταν τα προτεινόμενα μέτρα δεν είναι σύμφωνα με τη γνώμη της επιτροπής ή ελλείψει γνώμης, η Επιτροπή υποβάλλει χωρίς καθυστέρηση στο Συμβούλιο πρόταση σχετικά με τα μέτρα που πρέπει να ληφθούν. Το Συμβούλιο αποφασίζει με ειδική πλειοψηφία.

6. Εάν το Συμβούλιο δεν αποφασίσει εντός προθεσμίας τριών μηνών από την ημερομηνία υποβολής της πρότασης, τα προτεινόμενα μέτρα θεσπίζονται από την Επιτροπή.

Άρθρο 7

1. Η διαδικασία που προβλέπεται στο άρθρο 6 παράγραφοι 2 έως 6 εφαρμόζεται στις ακόλουθες περιπτώσεις:

- για την προετοιμασία και αναπροσαρμογή του προγράμματος εργασιών που αναφέρεται στο άρθρο 5 παράγραφος 1,

- για το περιεχόμενο των προσκλήσεων για υποβολή προτάσεων,

- για την αξιολόγηση των δραστηριοτήτων Ε & ΤΑ που προτείνονται για κοινοτική χρηματοδότηση καθώς και του ποσού κοινοτικής χρηματοδότησης που κρίνεται αναγκαίο για κάθε δραστηριότητα όταν τούτο ανέρχεται σε 0,15 εκατομμύρια Ecu τουλάχιστον,

- για τυχόν προσαρμογές της ενδεικτικής κατανομής του ποσού, όπως περιέχεται στο παράρτημα II,

- για συγκεκριμένες λεπτομέρειες της χρηματοδοτικής συμμετοχής της Κοινότητας στις διάφορες προβλεπόμενες δραστηριότητες,

- για τα μέτρα και το πλαίσιο της αξιολόγησης του προγράμματος,

- για τυχόν παρέκκλιση από τους κανόνες του παραρτήματος III,

- για τη συμμετοχή, σε οποιοδήποτε πρόγραμμα, νομικών προσώπων από τρίτες χώρες και διεθνείς οργανισμούς.

2. Όταν, σύμφωνα με την τρίτη περίπτωση της παραγράφου 1, το ποσό της κοινοτικής συνδρομής είναι μικρότερο από 0,15 εκατομμύρια Ecu, η Επιτροπή ενημερώνει την επιτροπή για τα σχέδια και το αποτέλεσμα της αξιολόγησής τους.

3. Η Επιτροπή ενημερώνει τακτικά την επιτροπή σχετικά με την εφαρμογή του προγράμματος στο σύνολό του.

Άρθρο 8

Η παρούσα απόφαση απευθύνεται στα κράτη μέλη.

Βρυξέλλες, 23 Νοεμβρίου 1994.

Για το Συμβούλιο

Ο Πρόεδρος

J. BORCHERT

(1) ΕΕ αριθ. C 228 της 17. 9. 1994 σ. 188 και ΕΕ αριθ. C 262 της 20. 9. 1994, σ. 25.(2) ΕΕ αριθ. C 205 της 25. 7. 1994.(3) Γνώμη που διατυπώθηκε στις 14 και 15 Σεπτεμβρίου (δε έχει ακόμη δημοσιευθεί στην Επίσημη Εφημερίδα).(4) ΕΕ αριθ. L 126 της 18. 5. 1994, σ. 1.

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ I

ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΟΙ ΚΑΙ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟΙ ΣΤΟΧΟΙ ΚΑΙ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ Το παρόν ειδικό πρόγραμμα αντικατοπτρίζει απόλυτα τις κατευθύνσεις του τετάρτου προγράμματος-πλαισίου, του οποίου εφαρμόζει τα κριτήρια επιλογής και διασαφηνίζει τους επιστημονικούς και τεχνολογικούς στόχους.

Η δεύτερη δράση του εν λόγω προγράματος-πλαισίου εκτελείται με το παρόν πρόγραμμα το οποίο είναι έτσι διαρθρωμένο ώστε να αντικατοπρίζει τη διαφορετική φύση της συνεργασίας με τις αναπτυσσόμενες χώρες και της συνεργασίας με τις άλλες τρίτες χώρες, συμπεριλαμβανομένων των χωρών της Κεντρικής και Ανατολικής Ευρώπης και των νέων ανεξάρτητων κρατών της πρώην Σοβιετικής Ένωσης.

ΤΟ ΠΛΑΙΣΙΟ Η δράση αυτή αποτελεί το μέσο της συνεργασίας σε θέματα Ε & ΤΑ με τις τρίτες χώρες και τους διεθνείς οργανισμούς. Ουσιαστικός στόχος της είναι να αυξήσει, μέσω μιας στοχοθετημένης συνεργασίας Ε & ΤΑ και σε συνεργία με τις άλλες εξωτερικές κοινοτικές δράσεις, την προστιθέμενη αξία των κοινοτικών δραστηριοτήτων Ε & ΤΑ να ενισχύσει τις επιστημονικές και τεχνολογικές βάσεις της Κοινότητας και να υποστηρίξει την εφαρμογή των άλλων κοινοτικών πολιτικών. Θα στοχεύσει επίσης στη βελτίωση του συντονισμού με τα άλλα κοινοτικά μέσα και της συνεργίας με τις δράσεις των κρατών μελών ώστε να αποφεύγονται οι επικαλύψεις και να καθοριστεί σαφέστερα το πεδίο κοινοτικής δράσης βάσει της αρχής της επικουρικότητας. Θα πρέπει να αναπτυχθεί μια συνολική στρατηγική της Ευρωπαϊκής Ένωσης για τη συνεργασία στον τομέα της Ε & Τ με τις τρίτες χώρες στην οποία θα συμμετέχουν όλες οι αρμόδιες υπηρεσίες της Επιτροπής.

Η συνεργασία θα αναπτυχθεί μέσω διαλόγου με όλα τα ενδιαφερόμενα μέρη και θα βασίζεται στην αρχή του αμοιβαίου οφέλους ώστε να δημιουργηθούν μακροχρόνιες σχέσεις. Αυτό σημαίνει όχι μόνον το άμεσο ή βραχυπρόθεσμο αμοιβαίο όφελος, όπως το αντιλαμβάνονται οι συμμετέχοντες σε ένα σχέδιο, αλλά επίσης το μακροπρόθεσμο ή έμμεσο όφελος για την Κοινότητα, όσον αφορά τους επιστημονικούς και τεχνολογικούς στόχους, συμπεριλαμβανομένης της βιομηχανικής ανταγωνιστικότητας.

Οι δραστηριότητες συνεργασίας θα συνοδεύονται από συστηματική παρακολούθηση και ανάλυση των εξελίξεων στις πολιτικές και τους μηχανισμούς εκτέλεσης της Ε & ΤΑ στις τρίτες χώρες, ώστε να προσαρμοσθεί ανάλογα η πολιτική κοινοτικής συνεργασίας και να αποκομισθεί μέγιστο όφελος για την Κοινότητα και τους εταίρους της. Η συλλογή και η ανάλυση πληροφοριών για τις εξελίξεις εκτός Κοινότητας (π.χ. για επιστημονικά και τεχνολογικά θέματα) θα συντονισθούν στενά με εκείνες που διεξάγονται στο πρόγραμμα στοχοθετημένης κοινωνικοοικονομικής έρευνας.

Οι δραστηριότητες συνεργασίας στον τομέα της μη πυρηνικής ενέργειας, εκείνες που αναπτύχθηκαν στα προηγούμενα προγράμματα-πλαίσια και στις APAS, θα ενσωματωθούν στο πρόγραμμα αυτό. Η συνεργασία θα υλοποιείται μέσω διαφόρων σαφώς στοχοθετημένων δραστηριοτήτων σύμφωνα με τους προτεινόμενους στόχους και θα επικεντρώνεται σε τέσσερις μείζονες στόχους:

- άλλους χώρους για επιστημονική και τεχνολογική συνεργασία στην Ευρώπη, συμπεριλαμβανομένων των διεθνών οργανισμών,

- τις χώρες της Κεντρικής και Ανατολικής Ευρώπης και τα νέα ανεξάρτητα κράτη της πρώην Σοβιετικής Ένωσης,

- τις μη ευρωπαϊκές εκβιομηχανισμένες τρίτες χώρες,

- τις αναπτυσσόμενες χώρες.

Προβλέπεται στενότερος δεσμός μεταξύ επιστημονικής και τεχνολογικής συνεργασίας και εκπαίδευσης και κατάρτισης.

Σε περίπτωση που τεθεί θέμα πνευματικής ιδιοκτησίας, θα τηρηθούν οι κατευθυντήριες αρχές που υιοθέτησαν από κοινού το Συμβούλιο και η Επιτροπή στις 26 Ιουνίου του 1992.

ΟΙ ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΕΣ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ Ε & ΤΑ Α. Επιστημονική και τεχνολογική συνεργασία στην Ευρώπη και με τους διεθνείς οργανισμούς Η συμφωνία για τη δημιουργία του Ευρωπαϊκού Οικονομικού Χώρου (ΕΟΧ) επέτρεψε τη συμμετοχή έξι εκ των επτά χωρών της ΕΖΕΣ σε όλα τα μη πυρηνικά ειδικά προγράμματα του τρίτου προγράμματοςπλαισίου. Η συμφωνία τροποποιήθηκε εν συνεχεία για να καταστεί δυνατή η πλήρης συμμετοχή τους στο τέταρτο πρόγραμμα-πλαίσιο (1). Εκτός του πλαισίου ΕΟΧ, θα μπορέσουν να συνδεθούν και άλλες δυτικοευρωπαϊκές χώρες μέσω διμερών συμφωνιών, σύμφωνα με τη συνθήκη.

1. Σύμπραξη με άλλα ευρωπαϊκά πλαίσια επιστημονικής και τεχνολογικής συνεργασίας

Στόχος είναι να αυξηθεί η συνοχή και η συνολική αποτελεσματικότητα των ευρωπαϊκών ερευνητικών προσπαθειών, λαμβαομένων πλήρως υπόψη των εθνικών προγραμμάτων και δραστηριοτήτων στο επίπεδο του Ευρωπαϊκού Οικονομικού Χώρου στο σύνολό του μέσω των προγραμμάτων COST, EUREKA και των σχέσεων με τους ευρωπαϊκούς διεθνείς οργανισμούς Ε & Τ καθώς και με ενδεδειγμένους οργανισμούς σε παγκόσμιο επίπεδο. Με τον τρόπο αυτό θα προωθηθεί η ανάπτυξη δικτύων επιστημονικής και τεχνικής αριστείας που θα επεκτείνονται πέραν των κοινοτικών συνόρων.

COST

Οι δράσεις COST, οι οποίες συμπληρώνουν τα έργα των κοινοτικών προγραμμάτων, ευρίσκονται σε πλήρη ανάπτυξη και θα συνεχίσουν να διαδραματίζουν πρωτοπόρο ρόλο στην επισήμανση νέων θεμάτων επιστημονικής συνεργασίας στην Ευρώπη, των οποίων παράδειγμα αποτελεί η κοινωνικοοικονομική έρευνα. Η COST θα μπορούσε να διαδραματίσει όλο και πιο σημαντικό ρόλο στην ένταξη επιστημόνων από την Κεντρική και Ανατολική Ευρώπη και από τα νέα ανεξάρτητα κράτη της πρώην Σοβιετικής Ένωσης συμπεριλαμβανομένης της συμμετοχής σε κάθε δράση ξεχωριστά επιστημόνων από κράτη μέλη εκτός COST, σε ένα ευρύτερο ευρωπαϊκό πλαίσιο. Θα διευρυνθεί η δυνατότητα βελτίωσης της πρόσβασής τους στις δράσεις COST. Πέραν της εκτίμησης των διεξαγομένων και των προσεχών δράσεων COST, η χρησιμοποίηση των αποτελεσμάτων τους και η αύξηση της αποδοτικότητας της συνεργασίας θα πρέπει να θεωρηθούν πρωταρχικής σημασίας για τα προσεχή έτη.

Η πρόθεση είναι να συνεχισθεί η ενθάρρυνση της ελεγχόμενης ανάπτυξης των δραστηριοτήτων COST και να δοθεί η αναγκαία υποστήριξη για την καλή λειτουργία των γραμματειών των αντιστοίχων επιτροπών και για το διεθνή συντονισμό. Η υποστήριξη των χωρών COST εκδηλώνεται με τη διάθεσή τους να αποσπάσουν εθνικούς εμπειρογνώμονες για τη διαχείριση ορισμένων γραμματειών.

EUREKA

Η συμπληρωματικότητα του EUREKA με το πρόγραμμα πλαίσιο Ε & ΤΑ της Κοινότητας βασίζεται στο σεβασμό των ειδικών πλευρών των δύο πλαισίων. Συγκεκριμένα το EUREKA είναι πιο κατάλληλο για την υποστήριξη Ε & ΤΑ που αφορά περισσότερο την αγορά. Το Συμβούλιο του Εδιμβούργου, το Δεκέμβριο του 1992, τόνισε την ανάγκη να υπάρξει εμβάθυνση της συνεργίας τους.

Οι πρόσφατες εξελίξεις στο πλαίσιο της Κοινότητας και του EUREKA δίνουν νέες δυνατότητες και συγκεκριμενοποιούν μια κοινή πρόθεση να διευρυνθεί η συνεργασία η οποία πρέπει να είναι ρεαλιστική και να χρησιμοποιεί μια κατά περίπτωση προσέγγιση.

Η εφαρμογή αυτής της κοινής πολιτικής θα γίνει τηρουμένων των ακολούθων στόχων:

- την κυκλοφορία πληφοφοριών και την ευέλικτη συνεργασία μεταξύ των δύο πλαισίων θα εξασφαλίσει το δίκτυο υπευθύνων των κοινοτικών προγραμμάτων και συντονιστών των σχεδίων EUREKA, που θα έχει δημιουργηθεί προηγουμένως,

- αποτελεσματικότερη χρησιμοποίηση των υφισταμένων συμβουλευτικών δικτύων και δικτύων διάδοσης των πληροφοριών, τόσο από πλευράς Κοινότητας (Κέντρα VALUE, OPET κ.λπ.), όσο και από πλευράς EUREKA και κρατών μελών, ώστε να βελτιωθεί η διαφάνεια έναντι της βιομηχανίας και της έρευνας, ιδιαίτερα δε έναντι των ΜΜΕ.

Εργασίες προανταγωνιστικού χαρακτήρα των σχεδίων EUREKA, τα οποία ανταποκρίνονται στους σχετικούς επιστημονικούς και τεχνολογικούς στόχους, μπορούν να επιλεγούν για να χρηματοδοτηθούν από τα ειδικά προγράμματα της δραστηριότητας, σύμφωνα με τις διαδικασίες αυτών των ειδικών προγραμμάτων. Τα αποτελέσματα των κοινοτικών σχεδίων θα μπορούσαν να ληφθούν υπόψη στα σχέδια EUREKA που είναι πλησιέστερα στην αγορά.

Διεθνείς οργανισμοί και φορείς που ασχολούνται με την επιστήμη και την τεχνολογία

Σκοπός είναι να ενισχυθεί η συνοχή της έρευνας στην Ευρώπη διά στενότερου συντονισμού με τους ευρωπαϊκούς και διεθνείς κυβερνητικούς και μη κυβερνητικούς επιστημονικούς οργανισμούς και με τα δίκτυα ερευνητών που συχνά έχουν συγκροτήσει. Οι σχέσεις της με τους European Science Foundation (ESF), European Organisation for Nuclear Research (CERN), European Space Agency (ESA), Εθροπεαν Μολεψθλαρ Βιολογζ Λαβορατορζ (ΕΜΒΛ), Εθροπεαν Σοθτηερν Οβσερωατορζ (ΕΣΟ), Εθροπεαν Σζνψηροτρον Ραδιατιον Φαψιλιτζ (ΕΣΡΦ), Ινστιτθτε Λαθε & Λανγεωιν (ΙΛΛ) κ.λπ. θα βελτιωθούν ώστε να προσδιορίζουν κοινά συμφέροντα.

Τα κράτη μέλη θα πραγματοποιούν συστηματικότερη ανταλλαγή απόψεων για θέματα επιστήμης και τεχνολογίας στα πλαίσια των διεθνών οργανισμών.

Σε σαφώς καθορισμένες περιπτώσεις, μπορούν να προβλεφθούν δραστηριότητες συνεργασίας με τους σχετικούς ευρωπαϊκούς επιστημονικούς οργανισμούς με σκοπό την αμοιβαία συμμετοχή σε σχέδια κοινού ενδιαφέροντος. Αυτό δεν θα αφορά τα πεδία κύριας δραστηριότητας των εν λόγω οργανισμών αλλά περισσότερο την από κοινού εκμετάλλευση παρεπομένης και συχνά μοναδικής πραγματογνωμοσύνης που προκύπτει από τις κύριες δραστηριότητές τους.

2. Συνεργασία με τις χώρες της Κεντρικής και Ανατολικής Ευρώπης και με τα νέα ανεξάρτητα κράτη της πρώην Σοβιετικής Ένωσης

Κύριος στόχος είναι η συμβολή στη διαφύλαξη του επιστημονικού και τεχνολογικού δυναμικού των εν λόγω χωρών, στον επαναπροσανατολισμό της έρευνας προς τις κοινωνικές ανάγκες και, άρα, στην αναπροσαρμογή των συστημάτων παραγωγής, καθώς και στη βελτίωση της ποιότητας ζωής των κοινωνιών αυτών. Η Κοινότητα θα ωφεληθεί από τη συνεργασία με τις ανατολικοευρωπαϊκές χώρες αποκτώντας πρόσβαση σε ενίοτε πολύ προηγμένα αποτελέσματα της έρευνας στις χώρες αυτές.

Εδώ υπάρχουν τρεις βασικοί στόχοι:

- σταθεροποίηση του δυναμικού Ε & ΤΑ: πρώτον είναι σκόπιμο να διαφυλαχθεί το ανθρώπινο δυναμικό υψηλών προσόντων και οι υπάρχοντες εξοπλισμοί λαμβανομένων υπόψη των μεταρρυθμίσεων που έχουν αρχίσει στις δομές Ε & Τ στις χώρες αυτές.

Ο στόχος είναι να αποφευχθεί η μετάβαση στο εξωτερικό ή η ανάληψη άλλων επαγγελματικών δραστηριοτήτων από μέρους των καλύτερων ερευνητών. Είναι, επομένως, αναγκαίο να προαχθεί επειγόντως η επιστημονική και τεχνική συνεργασία, η οποία πρέπει να αποτελέσει τον καταλύτη σε μια μακροπρόθεσμη δράση: οι επιστήμονες των ανατολικοευρωπαϊκών χωρών θα πρέπει να συμπράξουν σε δραστηριότητες έρευνας αιχμής, παραδείγματος χάρη, στον τομέα των προηγμένων τεχνολογιών για τη δημιουργία της μελλοντικής υποδομής των ανατολικών χωρών. Πρέπει να συναφθούν δεσμοί μεταξύ της έρευνας και της βιομηχανίας ώστε να ευνοηθεί η ένταξη των χωρών αυτών στις ευρωπαϊκές και παγκόσμιες αγορές. Ιδιαίτερη προσοχή θα πρέπει να δοθεί στην ανάπτυξη των ανθρώπινων καθώς και των αυτοματοποιημένων επικοινωνιακών δικτύων Ε & ΤΑ (π.χ. στα πλαίσια του COSINE),

- συμβολή στην επίλυση των ειδικών μεγάλων κοινωνικών, οικονομικών και περιβαλλοντικών προβλημάτων των ανατολικοευρωπαϊκών χωρών με συγκεκριμένες τεχνικές, επιστημονικές και κοινωνικοοικονομικές δράσεις Ε & ΤΑ.

Παραδείγματα:

1. η χρήση των πόρων και οι κύκλοι παραγωγής στην Ανατολική Ευρώπη έχουν προκαλέσει υποβάθμιση του περιβάλλοντος η οποία ξεπερνά τα εθνικά σύνορα και τις ηπείρους. Υπάρχει επείγουσα ανάγκη να εξευρεθεί κοινή λύση σε τομείς όπως είναι η ορθολογική χρήση των ενεργειακών πόρων-

2. για να αναπτυχθεί η υποδομή της πληροφορικής των ανατολικοευρωπαϊκών χωρών σε συμφωνία με την αντίστοιχη της Ευρωπαϊκής Ένωσης, η διεξαγόμενη στον τομέα αυτόν έρευνα πρέπει να είναι συμπληρωματική και συγκλίνουσα-

3. πρέπει να υπάρξει δράση για την καταπολέμηση των προβλημάτων του περιβάλλοντος και της δημόσιας υγείας περιφερειακού και τοπικού χαρακτήρα στα νέα ανεξάρτητα κράτη της πρώην Σοβιετικής Ένωσης, ειδικότερα λόγω σημαντικών ατυχημάτων-

4. Η Ε & ΤΑ πρέπει να βελτιώσει τη γεωργική ανταγωνιστικότητα-

- εντατικοποίηση της συνεργασίας Ε & ΤΑ σε τομείς στους οποίους οι χώρες αυτές έχουν την πρωτοπορία διεθνώς. Ορισμένες από αυτές διαθέτουν πολύ υψηλό επιστημονικό επίπεδο, αλλά το δυναμικό τους δεν έχει πάντα χρησιμοποιηθεί για την τόνωση της οικονομικής ανάπτυξης. Για να ενταχθούν κατά τον καλύτερο τρόπο οι ανατολικοευρωπαϊκές χώρες στον ιστό της διεθνούς αγοράς, θα δοθεί ιδιαίτερη προσοχή στη συμμετοχή σε προκανονιστικές δραστηριότητες σε βιομηχανικούς τομείς, όπως οι τεχνολογίες των πληροφοριών και οι τηλεπικοινωνίες, τα προηγμένα υλικά, η ενέργεια (π.χ. προσφεύγοντας στα "ενεργειακά κέντρα", που έχουν ιδρυθεί στις χώρες αυτές στο πλαίσιο του προγράμματος THERMIE) και στις δραστηριότητες διάδοσης και αξιοποίησης που αναπτύσσονται στη δράση 3.

Οι δράσεις με τις χώρες της Κεντρικής και Ανατολικής Ευρώπης και με τα νέα ανεξάρτητα κράτη της πρώην Σοβιετικής Ένωσης θα διεξαχθούν με:

- ειδικές δράσεις Ε & ΤΑ με τις οποίες θα αντιμετωπισθούν ειδικές ανάγκες και οι οποίες θα τύχουν περαιτέρω επεξεργασίας στο πρόγραμμα εργασίας σε διαβούλευση με τις ενδιαφερόμενες τρίτες χώρες βάσει του αμοιβαίου οφέλους. Σε αυτό περιλαμβάνονται συνοδευτικά μέτρα για την ανάπτυξη των ανθρώπινων πόρων, π.χ. εκπαίδευση σε σχέση με την έρευνα, και διαχείριση Ε & ΤΑ,

- τη διεθνή ένωση για την προαγωγή της συνεργασίας με τους επιστήμονες των νέων ανεξάρτητων κρατών της πρώην Σοβιετικής Ένωσης (INTAS), υπό τον όρο ότι θα υπάρξει νέα συμφωνία μεταξύ των μελών της όσον αφορά τη συνέχισή της. Κοινοτική συμμετοχή στην INTAS μετά τις 31 Δεκεμβρίου 1995 και ότι το Συμβούλιο θα αποφασίσει να επιτρέψει τη συμμετοχή της Κοινότητας,

- το άνοιγμα των ειδικών προγραμμάτων του τέταρτου προγράμματος-πλαισίου για τις χώρες αυτές, και ιδίως τις χώρες που έχουν συνάψει συμφωνία σύνδεσης με την Ευρωπαϊκή Ένωση.

Η εν λόγω δραστηριότητα θα συμπληρώνει τη δραστηριότητα των κρατών μελών και θα εξασφαλισθεί στενή συνεργασία και συνέργεια με τα προγράμματα PHARE και TACIS. Τα προγράμματα αυτά θα μπορούσαν να υποστηρίζουν την καινοτομία, την αναταλλαγή πληροφοριών, την προμήθεια εξοπλισμού, τη συμμετοχή σε άλλα ειδικά προγράμματα. Ταυτόχρονα θα βοηθήσει να αναπτυχθούν συνεργίες μεταξύ των κρατών μελών στον τομέα αυτών, π.χ. με τη διευκόλυνση της ανταλλαγής πληροφοριών.

Επίσης, θα προωθηθεί η περιφερειακή συνεργασία μεταξύ των χωρών της Κεντρικής και Ανατολικής Ευρώπης και των νέων ανεξάρτητων κρατών της πρώην Σοβιετικής Ένωσης.

Όπου είναι δυνατόν, μπορούν να ενθαρρύνονται συνεργίες με διεθνείς πρωτοβουλίες παγκόσμιου ενδιαφέροντος (κλιματικές μεταβολές).

Β. Συνεργασία με τις τρίτες μη ευρωπαϊκές βιομηχανικές χώρες Στόχος είναι να προαχθούν τα συμφέρονται της Κοινότητας, κυρίως, μέσω της αντιστοιχίας μεταξύ των κατευθύνσεων της κοινοτικής βιομηχανικής έρευνας και των ενδεχομένων διεθνών αγορών για τις μελλοντικές εφαρμογές της, ώστε να αυξηθεί η ανταγωνιστικότητα της ευρωπαϊκής βιομηχανίας, και να καταβληθούν βέλτιστες προσπάθειες με την επιδίωξη ή τη διευκόλυνση της πρόσβασης σε επιστημονικές και τεχνολογικές πηγές των συγκεκριμένων χωρών. Εφόσον αυτές οι προηγμένες βιομηχανικές χώρες αναπτύσσουν δραστηριότητες Ε & ΤΑ παρόμοιες ή συμπληρωματικές εκείνων που αναπτύσσονται στην ΕΚ.

Σε άλλες περιπτώσεις, η συνεργασία με τις χώρες αυτές αποτελεί βασική προϋπόθεση για την εκτέλεση μεγάλων ερευνητικών σχεδίων. Σε αυτό το πλαίσιο ακριβώς εντάσσεται η πολυμερής συνεργασία και η διαβούλευση, όπως, επί παραδείγματι, στο πλαίσιο του ΟΟΣΑ ή πολυμερών έργων. Σε αυτά προστίθετται η συμμετοχή σε έρευνες για κατάρτιση διεθνών προτύπων.

Ο διάλογος σε θέματα επιστημονικής πολιτικής με τις προαναφερόμενες χώρες θα εντατικοποιηθεί. Αυτό θα μπορούσε να οδηγήσει σε συνεργασία βάσει τομεακής συμφωνίας ή συμφωνίας επιστημονικής και τεχνικής συνεργασίας ευρύτερης εμβέλειας. Παρόλα αυτά, επειδή οι σχετικές χώρες είναι ταυτοχρόνως και εταίροι της Κοινότητας και ανταγωνιστές, είναι σημαντικό να επιδειχθεί επιλεκτικότητα στους τομείς συνεργασίας και να υπάρξει επικέντρωση σε μερικούς ορθά επιλεγμένους τομείς, σε συνάρτηση με τις κοινοτικές προτεραιότητες.

Αυτή η συνεργασία συνεπάγεται κάποια ευελιξία ως προς τους τρόπους συνεργασίας, η οποία μπορεί να κυμαίνεται από την συνεννόηση έως την ανταλλαγή πληροφοριών και εμπειρογνωμόνων, προγράμματα μεταδιδακτορικών υποτροφιών σε εργαστήρια του εξωτερικού, από κοινού έργα ή μελέτες και, ενδεχομένως, στην αμοιβαία συμμετοχή στα ερευνητικά προγράμματά τους για κάθε σχέδιο ξεχωριστά ή όπως αποφασίσει το Συμβούλιο.

Δεν θα γίνει καμία μεταφορά κεφαλαίων προς μη ευρωπαϊκές βιομηχανικές χώρες. Όσον αφορά τα μεγάλα ερευνητικά σχέδια, μόνον ο συντονισμός και η συμμετοχή στις διερευνητικές φάσεις θα ληφθεί υπόψη για υποστήριξη βάσει της δράσης αυτής.

Αυτό το τμήμα του προγράμματος επίσης βοηθά να υποστηριχθούν οι δράσεις εξωτερικής πολιτικής της Κοινότητας και προσφέρει σε όλα τα κράτη μέλη το πλεονέκτημα της ισότιμης πρόσβασης σε ξένες πηγές επιστήμης και τεχνολογίας.

Θα ενθαρρυνθούν σθεναρά τα μέτρα για τη διευκόλυνση της πρόσβασης στις πληροφορίες αυτές και στη διάδοσή τους.

Γ. Επιστημονική και τεχνολογική συνεργασία με τις αναπτυσσόμενες χώρες Κύριος στόχος της δράσης αυτής είναι να επιτραπεί στις αναπτυσσόμενες χώρες, των οποίων τα επίπεδα ανάπτυξης διαφέρουν πολύ, να συμμετάσχουν στην παραγωγή γνώσεων και καινοτόμων τεχνολογιών για την επίλυση των ειδικών τους προβλημάτων και την επίτευξη αειφόρου οικονομικής ανάπτυξης.

Αυτός ο γενικός στόχος καταλήγει σε δύο στρατηγικές:

1. η μία είναι να αξιοποιηθεί η κατάρτιση και οι σχέσεις που θα δημιουργηθούν ανάμεσα στο ερευνητικό προσωπικό και στους θεσμούς τους προκειμένου να διατηρηθεί και να ενισχυθεί το ερευνητικό και το τεχνολογικό δυναμικό των αναπτυσσομένων χωρών ιδίως σε ό,τι αφορά τους ανθρώπινους πόρους και τους θεσμούς, ενώ θα αποδίδεται μεγάλη προσοχή στην ενίσχυση των δεσμών με τους τομείς που είναι υπεύθυνοι για την ανάπτυξη και τη διανομή των προϊόντων-

2. η άλλη θα είναι να καταστεί δυνατό η ευρωπαϊκή επιστημονική κοινότητα να διατηρήσει και να βελτιώσει την αριστεία στους επιστημονικούς κλάδους που σχετίζονται με τα προβλήματα των αναπτυσσομένων χωρών, τα οποία ειδικότερα είναι το περιβάλλον, τα τρόφιμα και η υγεία.

Προκειμένου να επιτευχθεί αυτός ο γενικός στόχος, θα ενθαρρυνθεί η συνεργασία Βορρά-Νότου, Βορρά-Βορρά και Νότου-Νότου.

Η διάδοση και η χρήση των αποτελεσμάτων της έρευνας θα εφαρμοσθούν σε συνδυασμό με την τρίτη δράση. Εξάλλου η δραστηριότητα αυτή θα διεξαχθεί σε συνεργία με τις υπόλοιπες κοινοτικές πολιτικές που αφορούν την ανάπτυξη και την οικονομική συνεργασία.

Για να υλοποιηθεί ο ανωτέρω στόχος, λαμβανομένης δεόντως υπόψη της αρχής της αειφόρου ανάπτυξης, οι ερευνητικές δραστηριότητες θα στοχεύσουν σε τρεις αλληλένδετους και μείζονος σημασίας τομείς για τις περισσότερες αναπτυσσόμενες χώρες δίνοντας έμφαση, εφόσον χρειάζεται, στις διακλαδικές πλευρές:

- αειφόρος διαχείριση των ανανεώσιμων φυσικών πόρων, στους οποίους περιλαμβάνονται τα δάση, οι ωκεανοί και τα άλλα υδάτινα περιβάλλοντα, το νερό, τα εδάφη και η βιοποικιλομορφία με ιδιαίτερη έμφαση στις αλληλεπιδράσεις τους και στη σχέση διατήρησης και χρήσης, συμπεριλαμβανομένης της περιβαλλοντικής προστασίας. Θα καλυφθούν επίσης τα προβλήματα που συνδέονται άμεσα με τους φυσικούς πόρους, την παραγωγή και την κατανάλωση ενέργειας, τους κοινωνικοικονομικούς και δημογραφικούς παράγοντες και την ανάπτυξη των ανθρώπινων οικισμών,

- βελτίωση της γεωργικής και της αγροβιομηχανικής παραγωγής σε αυτό το πλαίσιο της διατήρησης της βιοποικιλομορφίας και της αειφόρου διαχείρισης των ανανεώσιμων φυσικών πόρων. Αυτό αφορά τους τομείς βελτίωσης των φυτών και την προστασία τους για την καλύτερη προσαρμογή τους στις συνθήκες του περιβάλλοντος και, επομένως, την καλύτερη χρησιμοποίηση των διαθεσίμων γαιών- την κτηνοτροφία με ιδιαίτερη έμφαση στην καλύτερη προστασία των ζώων, τη βελτίωση των φυλών και την αειφόρο παραγωγή ζωοτροφών και τη διατροφή- τον τομέα της υδατοκαλλιέργειας για να διευκολυνθεί η ανάπτυξη της δραστηριότητας αυτής και η ένταξή της στο περιβάλλον- τη βελτίωση της ποιότητας και της ασφάλειας των τροφίμων και των συνθηκών αποθήκευσης και μεταποίησης των προϊόντων, τομείς στους οποίους οι απώλειες στις αναπτυσσόμενες χώρες είναι σημαντικές- την ανάλυση των πολιτικών και των συστημάτων παραγωγής και αγοράς και τις προϋποθέσεις βελτιστοποίησης των αγροτικών συστημάτων του τόπου,

- την υγεία και τον πληθυσμό, με έμφαση στον έλεγχο των ασθενειών που επικρατούν στις αναπτυσσόμενες χώρες, στη διατροφή, στη βελτίωση των συστημάτων υγειονομικής περίθαλψης και στις επιπτώσεις της δημογραφικής εξέλιξης, της μετανάστευσης και της αστικής ανάπτυξης στο περιβάλλον και την υγεία. Αυτό αφορά την έρευνα σχετικά με τα εμβόλια, τη βιολογία των παθογόνων και των φορέων τους, την ανάπτυξη νέων μεθόδων διάγνωσης και τη δημιουργία νέων φαρμάκων- την έρευνα για την υγεία του πληθυσμού και την υγεία ως προς την αναπαραγωγή, τα συστήματα υγειονομικής περίθαλψης και τις μεθόδους επέμβασης, λαμβανομένων υπόψη των ιδιαίτερων περιορισμών και των κοινωνικοοικονομικών συνθηκών των αναπτυσσομένων χωρών.

Οι προτεραιότητες σε κάθε τομέα θα προσδιοριστούν κατά την κατάρτιση του προγράμματος εργασίας σε στενή συνεργασία με τις αναπτυσσόμενες χώρες και τις αρμόδιες υπηρεσίες της Επιτροπής και λαμβάνοντας υπόψη τις δράσεις που έχουν αναλάβει τα σχετικά διεθνή πλαίσια (π.χ. WHO, CGIAR, FAO), διότι το πρόγραμμα θα διαμορφωθεί ανά περιφέρεια (πολλές αναπτυσσόμενες χώρες ταυτόχρονα, π.χ. περιοχή της Μεσογείου), με την ευελιξία που χρειάζεται για να ληφθούν υπόψη τα οικολογικά δημογραφικά υγειονομικά και οικονομικά χαρακτηριστικά τους, καθώς επίσης και οι πολιτικές ανάπτυξης και οικονομικής συνεργασίας της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Αυτή η δράση θα πρέπει επίσης να διευκολύνει τα υψηλής ποιότητας ιδρύματα των αναπτυσσομένων χωρών να συμμετάσχουν σε διεθνείς ερευνητικές δραστηριότητες οι οποίες, από τη φύση τους, είναι παγκόσμιες και πρέπει να αντιμετωπισθούν σε παγκόσμιο και όχι σε περιφερειακό επίπεδο, π.χ. το φαινόμενο του θερμοκηπίου, η ρύπανση, η απερήμωση και ο έλεγχος της ανάπτυξης των πόλεων, οι μεταδοτικές ασθένειες, οι πανδημικές νόσοι, η κοινωνική διάσταση της παροχής υγειονομικής πρόνοιας, και η εκτίμηση και η διατήρηση των φυσικών πόρων.

Δεδομένου ότι τα επίπεδα ανάπτυξης διαφέρουν πολύ σε ορισμένες χώρες, μπορούν να καθοριστούν πρόσθετα θέματα προτεραιότητας αμοιβαίου ενδιαφέροντος σε τομείς όπως είναι οι τεχνολογίες των επικοινωνιών, των πληροφοριών, της βιομηχανίας και των υλικών και η βιοτεχνολογία και να δημιουργηθούν δεσμοί για την ουσιαστική συνεργασία με τις κυβερνητικές ερευνητικές ομάδες και δίκτυα. Θα δοθεί ιδιαίτερη προσοχή στην ανάπτυξη των ανθρώπινων καθώς και των μηχανοργανωμένων δικτύων επικοινωνίας Ε & ΤΑ (π.χ. στα πλαίσια του COSINE). Όπου υπάρχει πεδίο για ουσιαστική συνεργασία, θα πρέπει να εξετασθεί η δυνατότητα να ανοιχθούν και άλλα ειδικά προγράμματα βάσει τομεακής συμφωνίας που θα αποφασισθεί από το Συμβούλιο.

Λαμβάνοντας υπόψη τη συνεταιρική διάσταση αυτής της ερευνητικής δράσης και τη φύση της εταιρικής σχέσης, η δράση θα εκτελεσθεί, κατά βάση, με κοινά έργα επιμερισμένων δαπανών. Στις ιδιαίτερες περιπτώσεις θα μπορούσαν να προβλεφθούν και συντονισμένες δράσεις. Ο ρόλος των συνεργαζόμενων ερευνητικών δικτύων είναι επίσης σημαντικός, καθώς και οι δράσεις που αφορούν την τόνωση της επιστήμης, τις συνεδριάσεις, τα εργαστήρια ή τις διασκέψεις. Οι δραστηριότητες επιμόρφωσης και εκπαίδευσης στη δράση αυτή θα υλοποιηθούν, κατά βάση, με κοινές συμβάσεις έρευνας και με τα σχετικά συνοδευτικά μέτρα, ενώ τα δίκτυα θα αποτελούν, κατά κάποιο τρόπο, ένα μέσο συνεχούς επιμόρφωσης και οι συμβάσεις, ένα πλαίσιο που θα εγγυάται την αξιοποίηση της επιμόρφωσης.

Η συνεργασία με τις αναπτυσσόμενες χώρες θα εφαρμοσθεί σε στενή σχέση με άλλες κοινοτικές πρωτοβουλίες ή άλλους χώρους συνεργασίας, όπως η σύμβαση του Λομέ, η νέα μεσογειακή πολιτική και οι ρυθμίσεις για την τεχνική και χρηματοδοτική βοήθεια προς, και σε οικονομική συνεργασία με τις αναπτυσσόμενες χώρες της Ασίας και της Λατινικής Αμερικής ώστε να υπάρξει αλληλοπροώθηση μεταξύ των προσπαθειών και των αποτελεσμάτων των δράσεων αυτών, αφενός, και συνεργασία στα πλαίσια της κοινοτικής πολιτικής Ε & ΤΑ, αφετέρου.

(1) Απόφαση 10/94 της μεικτής επιτροπής ΕΟΧ που τροποποιεί το πρωτόκολλο 31 της συμφωνίας ΕΟΧ.

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ II

ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΗ ΚΑΤΑΝΟΜΗ ΤΟΥ ΠΟΣΟΥ ΠΟΥ ΚΡΙΝΕΤΑΙ ΑΝΑΓΚΑΙΟ

"" ID="1">Τομέας Α.1

Συνεργασία με άλλους φορείς επιστημονικής και τεχνολογικής συνεργασίας> ID="2">46"> ID="1">Τομέας Α.2

Συνεργασία με χώρες της Κεντρικής και της Ανατολικής Ευρώπης και τα νέα ανεξάρτητα κράτη της πρώην Σοβιετικής Ένωσης> ID="2">232"> ID="1">Τομέας Β

Συνεργασία με μη ευρωπαϊκές εκβιομηχανισμένες τρίτες χώρες> ID="2">30"> ID="1">Τομέας Γ

Συνεργασία με τις αναπτυσσόμενες χώρες> ID="2">232"> ID="1">Σύνολο> ID="2">540 (1)""Η κατανομή μεταξύ των διαφόρων τομέων δεν αποκλείει τη δυνατότητα υπαγωγής ορισμένων σχεδίων σε περισσότερους του ενός τομείς.>

(1) Συμπεριλαμβανομένων::

- 4,5 % το πολύ για δαπάνες προσωπικού και 5,5 % για διοικητικές δαπάνες,

- 4 εκατομμύρια Ecu για τη διάδοση και τη βελτιστοποίηση των αποτελεσμάτων.

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ III

ΣΥΓΚΕΡΙΜΕΝΟΙ ΚΑΝΟΝΕΣ ΕΦΑΡΜΟΓΗΣ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ Το πρόγραμμα θα εκτελεσθεί μέσω έμμεσης δράσης, στην οποία η Κοινότητα έχει χρηματοδοτική συνεισφορά στις δραστηριότητες ΕΤΑ που διενεργούνται από τρίτους ή από ινστιτούντα του ΚΚΕρ σε σύμπραξη με τρίτους:

α) Δράσεις επιμερισμένης δαπάνης:

Έργα ΕΤΑ που εκτελούνται από επιχειρήσεις, ερευνητικά κέντρα και πανεπιστήμια.

Η κοινοτική χρηματοδότηση κανονικά δεν θα υπερβαίνει το 50 % του κόστους του σχεδίου, με προοδευτική διαφοροποίηση προς τα κάτω ανάλογα με το κατά πόσον το έργο πλησιάζει στο στάδιο της εμπορευσιμότητας. Για τα πανεπιστήμια και άλλα ιδρύματα που δεν τηρούν αναλυτικά λογιστικά βιβλία, οι δαπάνες θα αποδίδονται με βάση το 100 % του πρόσθετου κόστους.

Η χρηματοδοτική συνδρομή συμμετεχόντων από χώρες της Κεντρικής και της Ανατολικής Ευρώπης, τα νέα ανεξάρτητα κράτη της πρώην Σοβιετικής Ένωσης και τις αναπτυσσόμενες χώρες μπορεί να υπερβαίνει το 50 %.

β) Δράσεις οι οποίες συνίστανται στο συντονισμό των σχεδίων ΕΤΑ που χρηματοδοτούνται ήδη από κρατικές αρχές ή ιδιωτικούς φορείς. Η κοινοτική συμμετοχή μπορεί να καλύπτει μέχρι και το 100 % του κόστους συντονισμού.

γ) Ειδικά μέτρα του παρόντος προγράμματος:

i) - μέτρα για τη παροχή εργαλείων γενικής χρήσης για ερευνητικά κέντρα, πανεπιστήμια και επιχειρήσεις,

- υποστήριξη της κοινοτικής συμμετοχής στη διερευνητική φάση ενός κοινού σχεδίου. Η χρηματοδότηση της τυχόν λειτουργικής φάσης του σχεδίου πρέπει να καλύπτεται από το σχετικό ειδικό πρόγραμμα.

Η κοινοτική συμμετοχή στα παραπάνω μέτρα μπορεί να καλύπτει μέχρι και το 100 % του κόστους.

ii) - υποστήριξη να διευκολυνθεί η συμμετοχή νομικών προσώπων τρίτων χωρών που αναφέρονται στο παράρτημα I τμήματα Α.2 και Γ, σε ορισμένα ειδικά προγράμματα του προγράμματος-πλαισίου. Ωστόσο, η συμμετοχή αυτή πρέπει, κατά κανόνα, να χρηματοδοτείται από πόρους της οικείας τρίτης χώρας ή από άλλα κοινοτικά μέσα.

δ) Προπαρασκευαστικά, συνοδευτικά και υποστηρικτικά μέτρα, όπως:

- μελέτες για τη στήριξη του παρόντος προγράμματος και την προπαρασκευή μελλοντικών δραστηριοτήτων,

- ενίσχυση των ανταλλαγών πληροφοριών, διασκέψεων, σεμιναρίων, "εργαστηρίων", ή άλλων συνεδριάσεων επιστημονικής ή τεχνικής φύσης, συμπεριλαμβανομένων των συνεδριάσεων διακλαδικού ή πολυεπιστημονικού συντονισμού,

- χρήση εξωτερικής εμπειρογνωμοσύνης, συμπεριλαμβανομένης της πρόσβασης σε βάσεις επιστημονικών δεδομένων,

- επιστημονικές δημοσιεύσεις και δραστηριότητες για τη διάδοση, την προώθηση και την εκμετάλλευση των αποτελεσμάτων, σε συντονισμό με τις δραστηριότητες που εκτελούνται δυνάμει της τρίτης δράσης- οι παράγοντες που θα μπορούσαν να ενθαρρύνουν τη χρήση των αποτελεσμάτων θα λαμβάνονται υπόψη από την έναρξη και καθόλη τη διάρκεια των σχεδίων ΕΤΑ, οι εταίροι των οποίων θα αποτελούν βασικό δίκτυο για τη διάδοση και εκμετάλλευση των αποτελεσμάτων,

- μελέτη και παρακολούθηση των πολιτικών των τρίτων χωρών στους τομείς της επιστήμης και της τεχνολογίας,

- ανάλυση των ενδεχόμενων κοινωνικοοικονομικών συνεπειών και τεχνολογικών κινδύνων που συνδέονται με το πρόγραμμα, η οποία θα συμβάλει επίσης στο πρόγραμμα "Στοχοθετημένη κοινωνικοοικονομική έρευνα",

- εκπαιδευτικές δράσεις σχετικές με την έρευνα που καλύπτει το παρόν πρόγραμμα, με σκοπό τη διευκόλυνση της μεταφοράς τεχνολογίας και την τόνωση των προσόντων που οδηγούν σε απασχόληση,

- ανεξαρτητη αξιολόγηση της διαχείρισης και της εκτέλεσης του προγράμματος και της εφαρμογής των δραστηριοτήτων του,

Η κοινοτική χρηματοδότηση μπορεί να καλύπτει έως και το 100 % του κόστους των μέτρων.