ΣΥΣΤΑΣΗ ΤΟΥ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ ΣΥΣΤΗΜΙΚΟΥ ΚΙΝΔΥΝΟΥ

της 2ας Δεκεμβρίου 2021

σχετικά με τη μεταρρύθμιση των αμοιβαίων κεφαλαίων της χρηματαγοράς

(ΕΣΣΚ/2021/9)

(2022/C 129/01)

ΤΟ ΓΕΝΙΚΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΤΟΥ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ ΣΥΣΤΗΜΙΚΟΥ ΚΙΝΔΥΝΟΥ,

Έχοντας υπόψη τη Συνθήκη για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης,

Έχοντας υπόψη τον κανονισμό (ΕΕ) αριθ. 1092/2010 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 24ης Νοεμβρίου 2010, σχετικά με τη μακροπροληπτική επίβλεψη του χρηματοοικονομικού συστήματος της Ευρωπαϊκής Ένωσης και τη σύσταση Ευρωπαϊκού Συμβουλίου Συστημικού Κινδύνου (1) και ιδίως το άρθρο 3 παράγραφος 2 στοιχεία β) και δ) και τα άρθρα 16 και 18,

Έχοντας υπόψη την απόφαση ΕΣΣΚ/2011/1 του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου Συστημικού Κινδύνου, της 20ής Ιανουαρίου 2011, για τη θέσπιση του εσωτερικού κανονισμού του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου Συστημικού Κινδύνου (2), και ιδίως το άρθρο 18,

Έχοντας υπόψη τον κανονισμό (ΕΕ) 2017/1131 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 14ης Ιουνίου 2017, για τα αμοιβαία κεφάλαια της χρηματαγοράς (3),

Εκτιμώντας τα ακόλουθα:

(1) Η αναταραχή στις χρηματαγορές κατά την εκδήλωση της πανδημίας της νόσου COVID-19 αποκάλυψε επίμονες συστημικές ευπάθειες σε ορισμένους υποτομείς των αμοιβαίων κεφαλαίων χρηματαγοράς (ΑΚΧΑ) ιδιωτικού χρέους. Αυτό απαιτεί επαναξιολόγηση συγκεκριμένων πτυχών των κανονιστικών μεταρρυθμίσεων μετά την παγκόσμια χρηματοπιστωτική κρίση.

(2) Η παγκόσμια χρηματοπιστωτική κρίση του 2008 κατέδειξε ότι τα ΑΚΧΑ είναι ευάλωτα στον πιστωτικό κίνδυνο και σε μεγάλο όγκο εξαγορών. Αυτή η ευπάθεια συνεπάγεται ότι μπορούν να εξαπλώσουν ή να εντείνουν τους κινδύνους σε ολόκληρο το χρηματοπιστωτικό σύστημα. Η σύσταση ΕΣΣΚ/2012/1 του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου Συστημικού Κινδύνου (4) συνέστησε στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή να αντιμετωπίσει τις εν λόγω ευπάθειες. Ειδικότερα, το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο Συστημικού Κινδύνου (ΕΣΣΚ) συνέστησε μετάβαση σε μεταβλητή καθαρή αξία στοιχείων ενεργητικού για όλα τα ΑΚΧΑ, ενισχυμένες απαιτήσεις ρευστότητας, ευρύτερη δημοσιοποίηση, καθώς και ενισχυμένη υποβολή στοιχείων και ανταλλαγή πληροφοριών.

(3) Ο κανονισμός (ΕΕ) 2017/1131 (στο εξής ο «κανονισμός για τα ΑΚΧΑ») θεσπίζει κανόνες οι οποίοι έχουν σχεδιαστεί για να καταστήσουν τα ΑΚΧΑ ανθεκτικότερα και να περιορίσουν τους διαύλους μετάδοσης που επισημάνθηκαν κατά τη διάρκεια της παγκόσμιας χρηματοπιστωτικής κρίσης. Επιβάλλει άμεσες υποχρεώσεις στα ΑΚΧΑ και τους διαχειριστές τους σε όλη την Ένωση. Το ΕΣΣΚ ανέλυσε το περιεχόμενο του κανονισμού για τα ΑΚΧΑ βάσει των διατάξεων της σύστασης ΕΣΣΚ/2012/1 και διαπίστωσε ότι αυτός συμμορφώνεται σε μεγάλο βαθμό με τις διατάξεις της (5).

(4) Με την εκδήλωση της πανδημίας της νόσου COVID-19, καθώς οι επενδυτές αναζητούσαν απεγνωσμένα μετρητά (6), ορισμένα ΑΚΧΑ με επενδύσεις σε χρεόγραφα ιδιωτικού τομέα παρουσίασαν σοβαρές πιέσεις ρευστότητας όταν βρέθηκαν αντιμέτωπα με υψηλά επίπεδα εξαγορών από επενδυτές, σε συνδυασμό με την έλλειψη ρευστότητας στις χρηματαγορές ιδιωτικού χρέους. Αυτό οδήγησε σε ανησυχίες μήπως οι πιέσεις ρευστότητας στα εν λόγω ΑΚΧΑ εντείνουν τις συνέπειες από το πλήγμα της πανδημίας της νόσου COVID-19 σε άλλα μέρη του χρηματοπιστωτικού συστήματος. Η κατάσταση ήταν ιδιαίτερα σοβαρή στις Ηνωμένες Πολιτείες και την Ένωση. Στη βελτίωση της κατάστασης αυτής συνέβαλαν τα έκτακτα μέτρα που ελήφθησαν από το Ευρωσύστημα, το Ομοσπονδιακό Αποθεματικό Σύστημα και την Τράπεζα της Αγγλίας, βάσει των αντίστοιχων αρμοδιοτήτων τους νομισματικής πολιτικής.

(5) Οι πιέσεις ρευστότητας που παρατηρήθηκαν στα ΑΚΧΑ αντικατοπτρίζουν μια υποκείμενη ένταση μεταξύ δύο βασικών οικονομικών λειτουργιών που επιτελούν τα ΑΚΧΑ για το χρηματοπιστωτικό σύστημα και την πραγματική οικονομία: i) τη βραχυπρόθεσμη χρηματοδότηση εκδοτών, κυρίως τραπεζών και μη χρηματοπιστωτικών επιχειρήσεων και ii) τη χρήση τους ως μέσων διαχείρισης μετρητών από τους επενδυτές. Η ένταση προκύπτει από το γεγονός ότι τα ΑΚΧΑ, τα οποία παρέχουν σε πρώτη ζήτηση ρευστότητα σε επενδυτές, συχνά εκλαμβάνονται ως μέσα που προσομοιάζουν σε μετρητά, ενώ τα μέσα στα οποία τα ίδια επενδύουν δεν παρέχουν αξιόπιστη ρευστότητα, ιδίως σε περιόδους έντασης οπότε και ενδέχεται να πρέπει να τα πωλήσουν. Τούτο συμβαίνει ιδίως στην περίπτωση των ΑΚΧΑ που επενδύουν πρωτίστως σε εμπορικά χρεόγραφα και πιστοποιητικά καταθέσεων [ΑΚΧΑ καθαρής αξίας ενεργητικού χαμηλής μεταβλητότητας (ΚΑΕ χαμηλής μεταβλητότητας) και κυμαινόμενης καθαρής αξίας ενεργητικού (κυμαινόμενης ΚΑΕ)]), καθώς αυτά τα περιουσιακά στοιχεία κατά κανόνα διακρατούνται μέχρι τη λήξη τους και δεν επωφελούνται από δευτερογενείς αγορές μεγάλου βάθους (7).

(6) Η ευρωπαϊκή αγορά βραχυπρόθεσμων χρεογράφων έχει κατακερματιστεί και αποτελείται από τέσσερα βασικά τμήματα: την αγορά ευρωπαϊκών διαπραγματεύσιμων εμπορικών χρεογράφων (NEU-CP), την αγορά εμπορικών χρεογράφων σε ευρώ (Euro-CP), την αγορά λοιπών εθνικών εμπορικών χρεογράφων και πιστοποιητικών καταθέσεων και την αγορά κρατικών βραχυπρόθεσμων γραμματίων. Αυτός ο κατακερματισμός και η έλλειψη πληροφοριών σχετικά με τις εν λόγω αγορές, ιδίως τις δευτερογενείς εξωχρηματιστηριακές αγορές, υπονομεύουν την αξιολόγηση του μεγέθους και της ρευστότητάς τους, τα οποία είναι σημαντικά για τη δυνατότητα των ΑΚΧΑ να ικανοποιούν αιτήματα υψηλόποσων εξαγορών μέσω της πώλησης περιουσιακών στοιχείων, εάν είναι απαραίτητο (8).

(7) Η παρούσα σύσταση συνεισφέρει στην προσεχή επανεξέταση των ΑΚΧΑ από την Επιτροπή το 2022 με σκοπό την αντιμετώπιση των επίμονων συστημικών ευπαθειών σε ορισμένους υποτομείς των ΑΚΧΑ ιδιωτικού χρέους. Σκοπός της είναι να ανταποκριθεί στον σκοπό της σύστασης ΕΣΣΚ/2012/1 για μείωση των χαρακτηριστικών που προσομοιάζουν με τραπεζικές καταθέσεις και που παρέχονται από ορισμένα ΑΚΧΑ μέσω της εξαγοράς τους στην ονομαστική αξία στο πλαίσιο του ισχύοντος κανονισμού για τα ΑΚΧΑ. Έχει καταρτιστεί στο πλαίσιο ευρύτερων εργασιών για τη μεταρρύθμιση των ΑΚΧΑ που διεξάγονται σε διεθνές επίπεδο και σε άλλες χώρες της ΕΕ. Ειδικότερα, η παρούσα σύσταση έχει ενημερωθεί από την ανατροφοδότηση που περιήλθε στην Ευρωπαϊκή Αρχή Κινητών Αξιών και Αγορών (ΕΚΧΑΑ) ως απάντηση στη διαβούλευσή της για τη μεταρρύθμιση των ΑΚΧΑ. Συνάδει επίσης με τις προτάσεις του Συμβουλίου Χρηματοπιστωτικής Σταθερότητας (ΣΧΣ), παρότι δεν προβλέπει την υποχρέωση των ΑΚΧΑ να διαθέτουν κεφαλαιακά αποθέματα ασφαλείας ή ελάχιστα διαθέσιμα για την απορρόφηση ζημιών/κινδύνων (9). Το ΕΣΣΚ θεωρεί ότι οι εν λόγω απαιτήσεις ιδίων κεφαλαίων δεν είναι αναγκαίες, εφόσον μειωθούν τα χαρακτηριστικά των ΑΚΧΑ που προσομοιάζουν με εκείνα ιδρυμάτων λήψης καταθέσεων και αυξηθούν τα χαρακτηριστικά των ΑΚΧΑ που προσομοιάζουν με εκείνα άλλων επενδυτικών οργανισμών.

(8) Η σύσταση Α έχει σχεδιαστεί με σκοπό τη μείωση των επιπτώσεων από την εφαρμογή ορίων. Στοχεύει, ιδίως, στην εξάλειψη των απρόβλεπτων συνεπειών που απορρέουν από δύο κανονιστικές απαιτήσεις. Πρώτον, ο κανονισμός για τα ΑΚΧΑ προβλέπει ότι τα ΑΚΧΑ ΚΑΕ χαμηλής μεταβλητότητας μπορούν να αποτιμούν ορισμένα περιουσιακά στοιχεία με τη μέθοδο αποσβεσμένου κόστους, εφόσον η απορρέουσα ΚΑΕ παραμένει εντός ανώτατου ορίου 20 μονάδων βάσης από ΚΑΕ υπολογιζόμενη βάσει της μεθόδου αποτίμησης σε αγοραίες τιμές ή της μεθόδου αποτίμησης βάσει υποδείγματος θεωρητικών τιμών σε όλα τα περιουσιακά στοιχεία. Αυτό το όριο παρέχει το πλεονέκτημα της πρώτης κίνησης στους επενδυτές, καθώς μπορούν να εξαγοράσουν τα μερίδιά τους σε ΚΑΕ που δεν αποτυπώνει την αποτίμηση σε αγοραίες τιμές για ορισμένα περιουσιακά στοιχεία. Επειδή αυτή η ρύθμιση ενδέχεται να δημιουργήσει κίνητρα για την απόσυρση των επενδυτών, πρέπει να εξαλειφθεί. Αντ’ αυτού, η ΚΑΕ των ΑΚΧΑ ΚΑΕ χαμηλής μεταβλητότητας πρέπει να είναι κυμαινόμενη. Με την εξάλειψη του ορίου θα τροποποιηθεί ένα σημαντικό χαρακτηριστικό των ΑΚΧΑ ΚΑΕ χαμηλής μεταβλητότητας και, συνεπώς, αυτό ενδέχεται επίσης να επηρεάσει τις επιλογές των επενδυτών που μέχρι στιγμής ενδιαφέρονται για τη σχετική σταθερότητα της ΚΑΕ. Παράλληλα, η σύσταση Β επιδιώκει την ενίσχυση των απαιτήσεων ρευστότητας για τα ΑΚΧΑ ΚΑΕ χαμηλής μεταβλητότητας, με σκοπό τη σχετική μείωση του κινδύνου και της μεταβλητότητάς τους σε σύγκριση με τα βραχυπρόθεσμα ΑΚΧΑ κυμαινόμενης ΚΑΕ. Δεύτερον, σε περίπτωση παραβίασης άλλων ορίων οι διαχειριστές των ΑΚΧΑ ΚΑΕ χαμηλής μεταβλητότητας και των ΑΚΧΑ σταθερής καθαρής αξίας ενεργητικού δημόσιου χρέους (σταθερής ΚΑΕ δημόσιου χρέους) οφείλουν να αξιολογούν και να τεκμηριώνουν την ενδεδειγμένη πορεία δράσης. Αυτό ενδέχεται να περιλαμβάνει τη χρήση συγκεκριμένων εργαλείων διαχείρισης ρευστότητας (LMT), όπως η επιβολή τελών ρευστότητας στους επενδυτές και η χρήση ορίων εξαγοράς. Με την εκδήλωση της πανδημίας της νόσου COVID-19 ένα από αυτά τα όρια ενδέχεται να οδήγησε κάποιους επενδυτές σε εξαγορές ενόψει της αυτόματης επιβολής των εν λόγω δράσεων. Κατά συνέπεια, πρέπει να εξαλειφθούν. Η εξάλειψη αυτών των ορίων θα διευκόλυνε επίσης τη χρήση από τα ΑΚΧΑ ΚΑΕ χαμηλής μεταβλητότητας και τα ΑΚΧΑ σταθερής ΚΑΕ δημόσιου χρέους των διατάξεων του κανονισμού για τα ΑΚΧΑ οι οποίες τους παρέχουν τη δυνατότητα να παραβιάζουν προσωρινά τις απαιτήσεις ρευστότητας υπό συγκεκριμένες προϋποθέσεις, σύμφωνα με το άρθρο 24 παράγραφος 2 του εν λόγω κανονισμού.

(9) Η σύσταση Β έχει σχεδιαστεί για τον περιορισμό του μετασχηματισμού της ρευστότητας των ΑΚΧΑ και τη βελτίωση της αντιστοίχισης μεταξύ περιουσιακού στοιχείου και υποχρέωσης. Οι υψηλότερες απαιτήσεις ρευστότητας για τα ΑΚΧΑ κυμαινόμενης ΚΑΕ και τα ΑΚΧΑ ΚΑΕ χαμηλής μεταβλητότητας, τα οποία αποτελούνται από περιουσιακά στοιχεία ημερήσιας και εβδομαδιαίας ωρίμανσης (ληκτότητας) και στοιχεία ενεργητικού δημόσιου χρέους, εξασφαλίζουν μεγαλύτερη και πιο διαφοροποιημένη ρευστότητα στο χαρτοφυλάκιο και μειώνουν τον κίνδυνο τα ΑΚΧΑ να αποσταθεροποιήσουν τις ευρύτερες χρηματαγορές σε συνθήκες έντασης στην αγορά. Για τη διασφάλιση επαρκούς διαθεσιμότητας των στοιχείων ενεργητικού δημόσιου χρέους, αυτά μπορούν να έχουν μεγαλύτερη ληκτότητα από τα περιουσιακά στοιχεία εβδομαδιαίας ωρίμανσης. Παρότι τούτο μπορεί να αυξήσει τον κίνδυνο ληκτότητας, μειώνει επίσης τον κίνδυνο ρευστότητας. Ο κανονισμός για τα ΑΚΧΑ παρέχει κάποια ευελιξία στους διαχειριστές των ΑΚΧΑ οι οποίοι ενδέχεται να παραβιάσουν τις απαιτήσεις ρευστότητας τους για λόγους που δεν υπόκεινται στον έλεγχό τους. Ωστόσο, η ευελιξία σε ατομικό επίπεδο ενδέχεται να μην επαρκεί στην περίπτωση έντασης σε επίπεδο αγοράς. Στις εν λόγω περιπτώσεις πρέπει επίσης να επιτρέπεται ρητά στους διαχειριστές των ΑΚΧΑ να κάνουν χρήση των ρευστών διαθεσίμων τους για να καλύψουν τις εξαγορές και να διακρατούν λιγότερα περιουσιακά στοιχεία εβδομαδιαίας ωρίμανσης και στοιχεία ενεργητικού δημόσιου χρέους από όσα συνήθως απαιτούνται. Οι αρμόδιες εθνικές αρχές πρέπει να έχουν την εξουσία να καθορίζουν για το σύνολο των ΑΚΧΑ υπό τη δικαιοδοσία τους ή για υποσύνολο αυτών ένα χρονικό όριο που θα ορίζει την περίοδο κατά τη διάρκεια της οποίας τα ΑΚΧΑ μπορούν κατ’ επιλογή να διακρατούν λιγότερα ρευστά διαθέσιμα από όσα συνήθως απαιτούνται. Έτσι, θα διασφαλίζεται η συστημική απόκριση στις εξελίξεις σε επίπεδο αγοράς. Ο συντονισμός από την Ευρωπαϊκή Αρχή Κινητών Αξιών και Αγορών (ΕΚΧΑΑ) κατά τη διάρκεια αυτής της διαδικασίας θα συνέβαλλε στην αποφυγή στρεβλώσεων στο πλαίσιο της ενιαίας αγοράς.

(10) Η σύσταση Γ έχει σχεδιαστεί για την αύξηση της διαθεσιμότητας και την προτροπή χρήσης LMT τα οποία επιβάλλουν στους επενδυτές που προβαίνουν σε εξαγορά (και εγγραφή) τα έξοδα των αντίστοιχων εξαγορών (και εγγραφών) τους. Η σύσταση ΕΣΣΚ/2017/6 του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου Συστημικού Κινδύνου (10) προβλέπει ότι η σχετική νομοθεσία της Ένωσης πρέπει να καταστήσει τα LMT διαθέσιμα σε όλους τους τύπους επενδυτικών οργανισμών, περιλαμβανομένων των ΑΚΧΑ. Περαιτέρω, όλα τα ΑΚΧΑ πρέπει να έχουν διαθέσιμο τουλάχιστον ένα LMT, όπως εισφορές για την αποτροπή της απομείωσης αξίας, τέλη ρευστότητας ή, στην περίπτωση των ΑΚΧΑ με κυμαινόμενη ΚΑΕ, την προσαρμοζόμενη τιμολόγηση, η οποία μπορεί να επιβάλλει τα έξοδα εξαγοράς (και εγγραφής) συναλλαγής στους αποχωρούντες (ή εισερχόμενους) επενδυτές αντίστοιχα. Επιπλέον, θα πρέπει να καθοριστεί δέσμη κριτηρίων προς ενσωμάτωση στη σχετική νομοθεσία της Ένωσης με σκοπό τη γενικότερη διευκόλυνση της χρήσης των LMT. Κατά την ανάθεση στην ΕΚΧΑΑ του καθήκοντος να καθορίσει αυτά τα κριτήρια και να παρέχει επιπλέον καθοδήγηση, η Επιτροπή θα πρέπει να απαιτήσει να μην θεσπιστεί καμία επίπτωση ορίου.

(11) Η σύσταση Δ έχει σχεδιαστεί για την ενίσχυση της παρακολούθησης και των ασκήσεων προσομοίωσης καταστάσεων κρίσης. Έτσι θα παρέχεται στα εθνικά όργανα και στα όργανα της Ένωσης καλύτερη ενημέρωση για τον εντοπισμό συστημικών ευπαθειών στον τομέα των ΑΚΧΑ συνολικά. Πρώτον, η τακτική υποβολή στοιχείων θα πρέπει να ενισχυθεί με αύξηση της συχνότητάς της και παροχή περισσότερων πληροφοριών στην επενδυτική βάση των ΑΚΧΑ. Δεύτερον, οι αρμόδιες εθνικές αρχές θα πρέπει να μπορούν να ανταλλάσσουν με όργανα της Ένωσης που έχουν εντολή χρηματοπιστωτικής σταθερότητας δεδομένα παραγόμενα από την τακτική υποβολή στοιχείων και την ειδική υποβολή στοιχείων σε περίπτωση κρίσης. Στο πλαίσιο της εν λόγω σύστασης η ανταλλαγή δεδομένων μεταξύ των κεντρικών τραπεζών και των αρμόδιων εθνικών αρχών θα συνεισφέρει επίσης στην ικανότητα των αρχών να αξιολογούν τους κινδύνους. Τέλος, οι υφιστάμενες εσωτερικές ασκήσεις προσομοίωσης καταστάσεων κρίσης που διεξάγονται από μεμονωμένα ΑΚΧΑ θα πρέπει να συμπληρώνονται από ασκήσεις προσομοίωσης σε όλη την Ένωση. Προκειμένου να διασφαλιστεί ομοιόμορφη εφαρμογή των σεναρίων και επικύρωση των αποτελεσμάτων, η ΕΚΧΑΑ πρέπει να συντονίζει τις ασκήσεις σε συνεργασία με τις αρμόδιες εθνικές αρχές. Βάσει αυτών των αποτελεσμάτων η ΕΚΧΑΑ πρέπει να δημοσιεύει την αξιολόγησή της για τους κινδύνους χρηματοπιστωτικής σταθερότητας.

(12) Για τη συνολική αντιμετώπιση των ευπαθειών που απορρέουν από τον τομέα των ΑΚΧΑ, τα μέτρα που ορίζονται σε αυτήν τη σύσταση πρέπει να εφαρμοστούν ως δέσμη.

(13) Το ΕΣΣΚ θεωρεί ότι ο κανονισμός για τα ΑΚΧΑ πρέπει να επανεξεταστεί περαιτέρω πέντε έτη μετά την έναρξη ισχύος των νέων διατάξεων, προκειμένου να αξιολογηθούν τόσο η βελτίωση της ανθεκτικότητας των ΑΚΧΑ με βάση τις νομοθετικές μεταρρυθμίσεις όσο και η μείωση των διαύλων μετάδοσης. Αυτή η επανεξέταση πρέπει να καλύπτει την προσαρμογή των απαιτήσεων ρευστότητας και να αξιολογήσει εάν είναι αναγκαία επιπλέον εργαλεία με μακροπροληπτική δράση,

ΕΞΕΔΩΣΕ ΤΗΝ ΠΑΡΟΥΣΑ ΣΥΣΤΑΣΗ:

ΕΝΟΤΗΤΑ 1

ΣΥΣΤΑΣΕΙΣ

Σύσταση A – Μείωση των επιπτώσεων ορίων

Συνιστάται στην Επιτροπή να προτείνει:

1. η σχετική νομοθεσία της Ένωσης να πρέπει να απαιτεί από όλα τα όλα αμοιβαία κεφάλαια χρηματαγοράς (ΑΚΧΑ) καθαρής αξίας ενεργητικού χαμηλής μεταβλητότητας (ΚΑΕ χαμηλής μεταβλητότητας) να έχουν κυμαινόμενη καθαρή αξία ενεργητικού·

2. να καταργηθούν τα κανονιστικά όρια του άρθρου 34 παράγραφος 1 στοιχεία α) και β) του κανονισμού (ΕΕ) 2017/1131 (στο εξής ο «κανονισμός για τα ΑΚΧΑ»).

Σύσταση Β – Περιορισμός του μετασχηματισμού ρευστότητας

Συνιστάται στην Επιτροπή να προτείνει, η σχετική νομοθεσία της Ένωσης:

1. να πρέπει να ενσωματώνει νέες απαιτήσεις ρευστότητας για τα ΑΚΧΑ κυμαινόμενης καθαρής αξίας ενεργητικού (κυμαινόμενης ΚΑΕ) και τα ΑΚΧΑ ΚΑΕ χαμηλής μεταβλητότητας, τα οποία αποτελούνται από περιουσιακά στοιχεία ημερήσιας και εβδομαδιαίας ωρίμανσης και στοιχεία ενεργητικού δημόσιου χρέους·

2. να πρέπει να επιτρέπει στους μεμονωμένους διαχειριστές ΑΚΧΑ να προβαίνουν σε ενέργειες που συμβάλλουν στη διακράτηση λιγότερων περιουσιακών στοιχείων εβδομαδιαίας ωρίμανσης και λιγότερων στοιχείων ενεργητικού δημόσιου χρέους από όσα συνήθως απαιτούνται εάν: α) επικρατούν εξελίξεις σε επίπεδο αγοράς που επηρεάζουν αρνητικά τα στοιχεία ενεργητικού που διακρατούνται από τα ΑΚΧΑ ή τους κατόχους μεριδίων ΑΚΧΑ· και β) οι διαχειριστές ΑΚΧΑ ενημερώσουν αμέσως τις εθνικές αρμόδιες αρχές (ΕΑΑ) σχετικά.

3. να πρέπει να εξουσιοδοτήσει τις ΕΑΑ να καθορίζουν χρονικό όριο που θα ορίζει την περίοδο στη διάρκεια της οποίας τα ΑΚΧΑ που τελούν υπό την εποπτεία τους θα μπορούν κατ’ επιλογή τους να διακρατούν λιγότερα περιουσιακά στοιχεία εβδομαδιαίας ωρίμανσης και στοιχεία ενεργητικού δημόσιου χρέους από όσα απαιτούνται κατά τα οριζόμενα στην παράγραφο 2 σε περίπτωση εξελίξεων στην αγορά που επηρεάζουν αρνητικά περισσότερα ΑΚΧΑ·

4. να πρέπει να προβλέπει ότι η Ευρωπαϊκή Αρχή Κινητών Αξιών και Αγορών (ΕΚΧΑΑ) συντονίζει τη δράση που αναλαμβάνουν οι ΕΑΑ όταν ενεργούν κατά τα οριζόμενα στην παράγραφο 3, προκειμένου να διασφαλιστεί η ομοιόμορφη εφαρμογή του μέτρου σε όλη την Ένωση.

Σύσταση Γ – Επιβολή στους επενδυτές που προβαίνουν σε εξαγορά και εγγραφή των εξόδων των εξαγορών και εγγραφών τους

Συνιστάται στην Επιτροπή να προτείνει, η σχετική νομοθεσία της Ένωσης:

1. να πρέπει να απαιτεί την ενσωμάτωση στα ιδρυτικά έγγραφα των ΑΚΧΑ και σε τυχόν άλλες προσυμβατικές πληροφορίες τουλάχιστον ενός από τα ακόλουθα εργαλεία διαχείρισης ρευστότητας (LMT): α) εισφορές για την αποτροπή της απομείωσης αξίας· β) τέλη ρευστότητας· γ) προσαρμοζόμενη τιμολόγηση για τα ΑΚΧΑ με κυμαινόμενη καθαρή αξία ενεργητικού (ΚΑΕ)·

2. να πρέπει να επιβάλει στην ΕΚΧΑΑ τον καθορισμό δέσμης κριτηρίων προς ενσωμάτωση στη σχετική νομοθεσία της Ένωσης με σκοπό τη διευκόλυνση της χρήσης των LMT από τους διαχειριστές των ΑΚΧΑ υπό οποιεσδήποτε συνθήκες της αγοράς, καθώς και την παροχή σχετικής καθοδήγησης.

Σύσταση Δ – Ενίσχυση της παρακολούθησης και των ασκήσεων προσομοίωσης καταστάσεων κρίσης

Συνιστάται στην Επιτροπή να προτείνει, η σχετική νομοθεσία της Ένωσης:

1. να πρέπει να ενσωματώνει διατάξεις που έχουν ως σκοπό την ενίσχυση της έγκαιρης ανταλλαγής δεδομένων τα οποία απορρέουν από την τακτική υποβολή στοιχείων των ΑΚΧΑ στις ΕΑΑ τους·

2. να πρέπει να επιβάλλει στην ΕΚΧΑΑ τον συντονισμό και, εφόσον κρίνεται αναγκαίο, την εναρμόνιση των ad hoc αιτημάτων των ΕΑΑ προς τα ΑΚΧΑ για παροχή δεδομένων σε περιόδους έντασης οφειλόμενης σε εξελίξεις στην αγορά·

3. να πρέπει να ενσωματώνει διατάξεις με σκοπό να διασφαλίζεται η ανταλλαγή των δεδομένων των ως άνω παραγράφων 1 και 2 μεταξύ των ΕΑΑ και των οργάνων της Ένωσης που έχουν εντολή χρηματοπιστωτικής σταθερότητας·

4. να πρέπει να προβλέπει ότι η ΕΚΧΑΑ, σε συνεργασία με τις ΕΑΑ, εκκινεί και συντονίζει ασκήσεις προσομοίωσης καταστάσεων κρίσης για τα ΑΚΧΑ σε όλη την Ένωση· αναπτύσσει σενάρια και παραμέτρους για ένα επαρκές σύστημα ασκήσεων προσομοίωσης καταστάσεων κρίσης για τα ΑΚΧΑ σε όλη την Ένωση σε συνεργασία με το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο Συστημικού Κινδύνου (ΕΣΣΚ)· δημοσιεύει αξιολόγηση της επίδρασης των εν λόγω σεναρίων στον τομέα των ΑΚΧΑ, περιλαμβανομένης της ενδεχόμενης μετάδοσης σε άλλους συμμετέχοντες στην αγορά· και, όπου κρίνεται σκόπιμο, συντονίζει τις εποπτικές ενέργειες προς εφαρμογή των ως άνω διατάξεων.

ΕΝΟΤΗΤΑ 2

ΕΦΑΡΜΟΓΗ

1. Ορισμοί

1. Για τους σκοπούς της παρούσας σύστασης ισχύουν οι ακόλουθοι ορισμοί: α) «αμοιβαία κεφάλαια της χρηματαγοράς»: οργανισμοί συλλογικών επενδύσεων της Ένωσης, οι οποίοι υπόκεινται σε ρύθμιση και εποπτεία, έχουν ως πρωταρχικό σκοπό να διατηρούν το κεφάλαιό τους και παράλληλα να παρέχουν αποδόσεις βάσει των επιτοκίων της χρηματαγοράς, επενδύοντας σε μέσα της χρηματαγοράς ή σε καταθέσεις σε πιστωτικά ιδρύματα, και εδρεύουν, βρίσκονται υπό διαχείριση ή προωθούνται εμπορικά στην Ένωση· β) «κανονισμός για τα ΑΚΧΑ»: ο κανονισμός (ΕΕ) 2017/1131 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 14ης Ιουνίου 2017, για τα αμοιβαία κεφάλαια της χρηματαγοράς· γ) «εργαλεία διαχείρισης ρευστότητας» (LMT): εργαλεία που συνδράμουν τα ΑΚΧΑ και τους διαχειριστές τους στη διαχείριση των αιτημάτων εξαγοράς με τον πλέον κατάλληλο και αποτελεσματικό τρόπο ανά πάσα στιγμή, ιδίως υπό συνθήκες έντασης στην αγορά· δ) «ΑΚΧΑ καθαρής αξίας ενεργητικού χαμηλής μεταβλητότητας» ή «ΑΚΧΑ ΚΑΕ χαμηλής μεταβλητότητας»: το ΑΚΧΑ καθαρής αξίας ενεργητικού χαμηλής μεταβλητότητας όπως ορίζεται στο άρθρο 2 σημείο 12) του κανονισμού (ΕΕ) 2017/1131· ε) «ΑΚΧΑ κυμαινόμενης καθαρής αξίας ενεργητικού» ή «ΑΚΧΑ κυμαινόμενης ΚΑΕ»: το ΑΚΧΑ κυμαινόμενης καθαρής αξίας ενεργητικού όπως ορίζεται στο άρθρο 2 σημείο 13) του κανονισμού (ΕΕ) 2017/1131· στ) «στοιχεία ενεργητικού δημόσιου χρέους»: τα μέσα χρηματαγοράς τα οποία απαριθμούνται στο άρθρο 17 παράγραφος 7 του κανονισμού για τα ΑΚΧΑ, έχουν νόμιμη λήξη ή εναπομένουσα διάρκεια σύμφωνα με τα οριζόμενα στο άρθρο 10 παράγραφος 1 στοιχείο β) του εν λόγω κανονισμού, προκειμένου για τα βραχυπρόθεσμα ΑΚΧΑ, και το άρθρο 10 παράγραφος 2 του ίδιου κανονισμού, προκειμένου για τα πρότυπα ΑΚΧΑ, και ευθυγραμμίζονται με το κυρίαρχο νόμισμα επενδύσεων του επιμέρους ΑΚΧΑ· ζ) «ΑΚΧΑ σταθερής καθαρής αξίας ενεργητικού δημόσιου χρέους» ή «ΑΚΧΑ σταθερής ΚΑΕ δημόσιου χρέους»: το ΑΚΧΑ σταθερής καθαρής αξίας ενεργητικού δημόσιου χρέους όπως ορίζεται στο άρθρο 2 σημείο 11) του κανονισμού (ΕΕ) 2017/1131· η) «κεντρικές τράπεζες»: οι κεντρικές τράπεζες όπως ορίζονται στο άρθρο 4 παράγραφος 1 σημείο 46) του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 575/2013 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (11)· θ) «νέες απαιτήσεις ρευστότητας»: οι απαιτήσεις που απαριθμούνται στα κριτήρια συμμόρφωσης για την επιμέρους σύσταση Β παράγραφος 1 ι) «αρμόδια αρχή»: η αρμόδια αρχή του ΑΚΧΑ όπως ορίζεται στο άρθρο 2 σημείο 17) του κανονισμού για τα ΑΚΧΑ· ια) «όρια εξαγοράς»: εργαλείο διαχείρισης ρευστότητας με σκοπό την αποτροπή των επενδυτών του αμοιβαίου κεφαλαίου από την απόσυρση μέρους του κεφαλαίου τους για ορισμένο χρονικό διάστημα· ιβ) «αναστολή των εξαγορών»: εργαλείο διαχείρισης ρευστότητας με σκοπό την αποτροπή των επενδυτών του αμοιβαίου κεφαλαίου από την απόσυρση του συνόλου του κεφαλαίου τους για ορισμένο χρονικό διάστημα· ιγ) «τέλη ρευστότητας»: χρεώσεις καταβλητέες στο αμοιβαίο κεφάλαιο, οι οποίες εφαρμόζονται σε μεμονωμένους συναλλασσόμενους επενδυτές με σκοπό την προστασία των απομενόντων επενδυτών από τα έξοδα που σχετίζονται με τις αγορές ή τις πωλήσεις περιουσιακών στοιχείων ΑΚΧΑ λόγω μεγάλου όγκου εισροών ή εκροών. Οι εν λόγω χρεώσεις δεν απορρέουν συγκεκριμένα από τα συνδεδεμένα έξοδα συναλλαγών, αλλά αντιθέτως αποτελούν εφάπαξ (ή κλιμακωτά) τέλη που επισημαίνεται εκ των προτέρων. Τα τέλη ρευστότητας δεν περιλαμβάνουν καμία προσαρμογή στην τιμή των μετοχών του κεφαλαίου (π.χ. ΚΑΕ)· ιδ) «προσαρμοζόμενη τιμολόγηση»: εργαλείο διαχείρισης ρευστότητας το οποίο εφαρμόζει προσαρμογή απομείωσης αξίας στην ΚΑΕ αμοιβαίου κεφαλαίου με σκοπό τη μετακύλιση στους επενδυτές που εξαγοράζουν ή αγοράζουν μετοχές των εξόδων ρευστότητας που απορρέουν από καθαρές εισροές ή εκροές από το εν λόγω αμοιβαίο κεφάλαιο· ιε) «εισφορές για την αποτροπή της απομείωσης αξίας»: χρεώσεις καταβλητέες στο αμοιβαίο κεφάλαιο, οι οποίες εφαρμόζονται σε μεμονωμένους συναλλασσόμενους επενδυτές με σκοπό την προστασία των απομενόντων επενδυτών από τα έξοδα που σχετίζονται με τις αγορές ή τις πωλήσεις περιουσιακών στοιχείων ΑΚΧΑ λόγω μεγάλου όγκου εισροών ή εκροών. Η εισφορά για την αποτροπή της απομείωσης αξίας δεν περιλαμβάνει καμία προσαρμογή στην τιμή των μετοχών του κεφαλαίου (π.χ. ΚΑΕ)· ιστ) «όργανα της Ένωσης που έχουν εντολή χρηματοπιστωτικής σταθερότητας»: i. η Ευρωπαϊκή Αρχή Τραπεζών· ii. η Ευρωπαϊκή Αρχή Ασφαλίσεων και Επαγγελματικών Συντάξεων· iii. η Ευρωπαϊκή Αρχή Κινητών Αξιών και Αγορών· iv. το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο Συστημικού Κινδύνου· v. η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα· vi. ο Ενιαίος Εποπτικός Μηχανισμός· vii. το Ενιαίο Συμβούλιο Εξυγίανσης· ιζ) «περιουσιακά στοιχεία ημερήσιας ωρίμανσης»: επιλέξιμα μέσα της χρηματαγοράς, τα οποία εκδίδονται από φορείς του ιδιωτικού ή δημόσιου τομέα κατά το άρθρο 10, παράγραφοι 1 και 2, του κανονισμού για τα ΑΚΧΑ και τα οποία λήγουν εντός μίας ημέρας, συμφωνίες αγοράς και επαναπώλησης με δυνατότητα καταγγελίας με προειδοποίηση μίας εργάσιμης ημέρας ή μετρητά αναλήψιμα με προειδοποίηση μίας εργάσιμης ημέρας, κατά το άρθρο 24 παράγραφος 1 σημείο γ) του κανονισμού για τα ΑΚΧΑ· ιη) «περιουσιακά στοιχεία εβδομαδιαίας ωρίμανσης»: επιλέξιμα μέσα της χρηματαγοράς, τα οποία εκδίδονται από φορείς του ιδιωτικού ή δημόσιου τομέα κατά το άρθρο 10, παράγραφοι 1 και 2, του κανονισμού για τα ΑΚΧΑ και τα οποία λήγουν εντός μίας εβδομάδας, συμφωνίες αγοράς και επαναπώλησης με δυνατότητα καταγγελίας με προειδοποίηση πέντε εργάσιμων ημερών ή μετρητά αναλήψιμα με προειδοποίηση πέντε εργάσιμων ημερών, κατά το άρθρο 24 παράγραφος 1 σημείο ε) του κανονισμού για τα ΑΚΧΑ·

2. Κριτήρια εφαρμογής

1. Για τους σκοπούς εφαρμογής της παρούσας σύστασης ισχύουν τα ακόλουθα κριτήρια: α) κατά την εφαρμογή θα πρέπει να λαμβάνεται δεόντως υπόψη η αρχή της αναλογικότητας, ενόψει του σκοπού και του περιεχομένου της παρούσας σύστασης· β) η σύσταση καλύπτει όλα τα ΑΚΧΑ, όπως αυτά ορίζονται· γ) το κανονιστικό αρμπιτράζ θα πρέπει να αποφεύγεται· δ) στο παράρτημα παρατίθενται συγκεκριμένα κριτήρια συμμόρφωσης με την παρούσα σύσταση.

2. Ο αποδέκτης καλείται να υποβάλει στο ΕΣΣΚ και στο Συμβούλιο εκθέσεις σχετικά με τις ενέργειες στις οποίες προβαίνει προς συμμόρφωση με την παρούσα σύσταση ή να αιτιολογεί επαρκώς τυχόν αποχή του από οποιαδήποτε ενέργεια. Οι σχετικές εκθέσεις θα πρέπει να περιέχουν κατ’ ελάχιστον: α) πληροφορίες για το ουσιαστικό περιεχόμενο και το χρονοδιάγραμμα των ενεργειών· β) λεπτομερή αιτιολόγηση τυχόν αδράνειας ή παρέκκλισης από την παρούσα σύσταση, περιλαμβανομένων τυχόν καθυστερήσεων.

3. Χρονοδιάγραμμα ενεργειών προς εφαρμογή των συστάσεων

Σύμφωνα με το άρθρο 17 παράγραφος 1 του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 1092/2010, ο αποδέκτης πρέπει να ενημερώσει το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, το Συμβούλιο, την Επιτροπή και το ΕΣΣΚ για τις ενέργειες που πραγματοποιήθηκαν ως απάντηση στην παρούσα σύσταση και να παράσχει αιτιολόγηση για οποιαδήποτε αδράνεια. Ο αποδέκτης οφείλει να υποβάλει την εν λόγω ενημέρωση έως τις 31 Δεκεμβρίου 2023

4. Παρακολούθηση και αξιολόγηση

1. Η γραμματεία του ΕΣΣΚ: α) θα συνδράμει τον αποδέκτη, διασφαλίζοντας τον συντονισμό της παροχής στοιχείων και σχετικών υποδειγμάτων και διευκρινίζοντας, όπου είναι απαραίτητο, τη διαδικασία και το χρονοδιάγραμμα ενεργειών προς εφαρμογή των επιμέρους συστάσεων της παρούσας· β) θα ελέγχει τις ενέργειες στις οποίες προβαίνει ο αποδέκτης προς εφαρμογή των επιμέρους συστάσεων της παρούσας, θα τον συνδράμει εφόσον το ζητά και θα υποβάλλει σχετική έκθεση στο γενικό συμβούλιο.

2. Το γενικό συμβούλιο θα αξιολογεί τις ενέργειες και τις αιτιολογίες του αποδέκτη και, ανάλογα με την περίπτωση, μπορεί να κρίνει αν υφίσταται παράλειψη συμμόρφωσης με την παρούσα σύσταση εκ μέρους του αποδέκτη ή παράλειψη επαρκούς αιτιολόγησης τυχόν αποχής του από οποιαδήποτε ενέργεια.

Φρανκφούρτη, 2 Δεκεμβρίου 2021. Ο Προϊστάμενος της Γραμματείας του ΕΣΣΚ, εξ ονόματος του γενικού συμβουλίου του ΕΣΣΚ, Francesco MAZZAFERRO

(1) ΕΕ L 331 της 15.12.2010, σ. 1.

(2) ΕΕ C 58 της 24.2.2011, σ. 4.

(3) ΕΕ L 169 της 30.6.2017, σ. 8.

(4) Σύσταση ΕΣΣΚ /2012/1 του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου Συστημικού Κινδύνου της 20ής Δεκεμβρίου 2012 για τα αμοιβαία κεφάλαια της χρηματαγοράς (ΕΕ C 146 της 25.5.2013, σ. 1).

(5) Βλ. «Compliance assessment of the implementation of the Recommendation of the European Systemic Risk Board of 20 December 2012 on money market funds (ESRB/2012/1)» [Αξιολόγηση συμμόρφωσης σχετικά με την εφαρμογή της σύστασης του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου Συστημικού Κινδύνου της 20ής Δεκεμβρίου 2012 για τα αμοιβαία κεφάλαια της χρηματαγοράς (ΕΣΣΚ/2012/1)], Μάρτιος 2019, διαθέσιμη στον ιστότοπο του ΕΣΣΚ στη διεύθυνση www.esrb.europa.eu

(6) Βλ. «Holistic Review of the March Market Turmoil» (Ολιστική εξέταση της αναταραχής στις χρηματαγορές τον Μάρτιο), ΣΧΣ, 17 Νοεμβρίου 2020, διαθέσιμη στον ιστότοπο του ΣΧΣ στη διεύθυνση www.fsb.org

(7) Βλ. Ενημερωτικό σημείωμα για τις συστημικές ευπάθειες και τις προκαταρκτικές εκτιμήσεις πολιτικής για τη μεταρρύθμιση των αμοιβαίων κεφαλαίων της χρηματαγοράς (ΑΚΧΑ), Ιούλιος 2021, διαθέσιμο στον ιστότοπο του ΕΣΣΚ στη διεύθυνση www.esrb.europa.eu

(8) Βλ. Οικονομικό σκεπτικό και αξιολόγηση της σύστασης του ΕΣΣΚ της 2ας Δεκεμβρίου 2021 για τα αμοιβαία κεφάλαια της χρηματαγοράς, διαθέσιμο στον ιστότοπο του ΕΣΣΚ.

(9) Βλ. Προτάσεις πολιτικής για την ενίσχυση της ανθεκτικότητας των αμοιβαίων κεφαλαίων χρηματαγοράς, ΣΧΣ, 11 Οκτωβρίου 2021, διαθέσιμες στον ιστότοπο του ΣΧΣ στη διεύθυνση www.fsb.org

(10) Σύσταση ΕΣΣΚ /2017/6 του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου Συστημικού Κινδύνου, της 7ης Δεκεμβρίου 2017, σχετικά με τους κινδύνους ρευστότητας και μόχλευσης των επενδυτικών οργανισμών (ΕΕ C 151 της 30.4.2018, σ. 1).

(11) Κανονισμός (ΕΕ) αριθ. 575/2013 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 26ης Ιουνίου 2013, σχετικά με τις απαιτήσεις προληπτικής εποπτείας για πιστωτικά ιδρύματα και επιχειρήσεις επενδύσεων και την τροποποίηση του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 648/2012 (ΕΕ L 176 της 27.6.2013, σ. 1).