EL Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης L 170/1

ΑΠΌΦΑΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΉΣ

της 25ης Ιανουαρίου 2012

σχετικά με το μέτρο SA.14588 (C 20/09) που έθεσε σε εφαρμογή το Βέλγιο υπέρ του φορέα De Post — La Poste (νυν «bpost»)

[κοινοποιηθείσα υπό τον αριθμό Ε(2012) 178]

(Τα κείμενα στη γαλλική και στην ολλανδική γλώσσα είναι τα μόνα αυθεντικά)

(Κείμενο που παρουσιάζει ενδιαφέρον για τον ΕΟΧ)

(2012/321/ΕΕ)

Η ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ,

Έχοντας υπόψη τη Συνθήκη για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης, και ιδίως το άρθρο 108 παράγραφος 2 πρώτο εδάφιο (1),

Έχοντας υπόψη τη συμφωνία για τον Ευρωπαϊκό Οικονομικό Χώρο, και ιδίως το άρθρο 62 παράγραφος 1 στοιχείο α),

Αφού κάλεσε τους ενδιαφερόμενους να υποβάλουν τις παρατηρήσεις τους σύμφωνα με τα εν λόγω άρθρα (2) και αφού έλαβε υπόψη τις παρατηρήσεις αυτές,

Εκτιμώντας τα ακόλουθα:

1. ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑ

1.1. ΑΠΟΦΑΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΤΟΥ 2003 ΠΟΥ ΑΚΥΡΩΘΗΚΕ ΑΠΟ ΤΟ ΠΡΩΤΟΔΙΚΕΙΟ

(1) Τον Δεκέμβριο του 2002, οι βελγικές αρχές κοινοποίησαν (3) στην Επιτροπή μία αύξηση κεφαλαίου υπέρ του βελγικού ταχυδρομικού φορέα De Post — La Poste (Βελγικά Ταχυδρομεία) (εφεξής «DPLP», νυν «bpost (4)»). Στο πλαίσιο προκαταρκτικής εξέτασης, η Επιτροπή αποφάσισε, στις 23 Ιουλίου 2003 (5), να μην εγείρει αντιρρήσεις έναντι του κοινοποιηθέντος μέτρου. Στην απόφασή της, η Επιτροπή αποφάνθηκε ότι η εν λόγω αύξηση κεφαλαίου, όπως και τα λοιπά μέτρα υπέρ των DPLP που διαπιστώθηκαν στο πλαίσιο της προκαταρκτικής εξέτασης, δεν είχαν ως συνέπεια υπεραντιστάθμιση των καθαρών δαπανών της επιχείρησης στην εκτέλεση της αποστολής της δημόσιας υπηρεσίας από το 1992 έως το 2002.

(2) Στις 27 Νοεμβρίου 2003, η Deutsche Post AG και η βελγική θυγατρική της DHL International (6) προσέβαλαν την απόφαση της Επιτροπής ενώπιον του Πρωτοδικείου. Στις 10 Φεβρουαρίου 2009, το Πρωτοδικείο ακύρωσε την απόφαση της Επιτροπής, κρίνοντας ότι η αυτή η τελευταία είχε αποφασίσει να μην εγείρει αντιρρήσεις παρά την ύπαρξη σοβαρών δυσχερειών που θα έπρεπε να την είχαν οδηγήσει στο να κινήσει επίσημη διαδικασία εξέτασης.

(3) Τον Απρίλιο του 2009, το Βέλγιο άσκησε αναίρεση (7) (C-148/2009) ενώπιον του Δικαστηρίου κατά της ακύρωσης εκ μέρους του Πρωτοδικείου της απόφασης της Επιτροπής της 23ης Ιουλίου 2003 να μην εγείρει αντιρρήσεις.

(4) Στις 22 Σεπτεμβρίου 2011, το Δικαστήριο απέρριψε την αίτηση αναιρέσεως που υποβλήθηκε από το Βέλγιο, διαπιστώνοντας ότι το Πρωτοδικείο είχε ορθώς ακυρώσει την απόφαση της Επιτροπής το 2003.

1.2. ΚΑΤΑΓΓΕΛΙΑ ΣΧΕΤΙΚΑ ΜΕ ΤΗΝ ΕΝΙΣΧΥΣΗ ΥΠΕΡ ΤΗΣ ΔΙΑΝΟΜΗΣ ΤΥΠΟΥ

(5) Το 2005, πολλές βελγικές ιδιωτικές εταιρείες διανομής τύπου κατέθεσαν καταγγελία (8), δυνάμει των κανόνων σχετικά με τις συμπράξεις και τις κρατικές ενισχύσεις, έναντι συμφωνίας για τη διανομή τύπου, η οποία συνάφθηκε μεταξύ των βελγικών αρχών και των DPLP. Η εν λόγω συμφωνία αναθέτει στα DPLP την αποστολή δημόσιας υπηρεσίας σχετικά με τη διανομή τύπου σε ολόκληρο το Βέλγιο και καθορίζει τις τιμές της εν λόγω υπηρεσίας, καθώς και την αντιστάθμιση την οποία δικαιούνται τα DPLP, λόγω των πρόσθετων δαπανών που συνεπάγεται η εκτέλεση της εν λόγω αποστολής. Η καταγγελία αφορά κυρίως τις τιμές των υπηρεσιών που προτείνονται από τα DPLP, για τις οποίες οι καταγγέλλοντες πιστοποιούν ότι είναι τόσο χαμηλές ώστε αποκλείουν στην πράξη κάθε απόπειρα ανταγωνισμού.

(6) Σχετικά με τους κανόνες που εφαρμόζονται στις κρατικές ενισχύσεις, οι υπηρεσίες της Επιτροπής απέρριψαν την καταγγελία, εφόσον η προκαταρκτική εξέταση επέτρεψε να διαπιστωθεί η έλλειψη υπεραντιστάθμισης των πρόσθετων καθαρών δαπανών που προκύπτουν από την εν λόγω δημόσια υπηρεσία. Πάντως, τον Μάιο του 2009, οι καταγγέλλοντες αμφισβήτησαν αυτή την προκαταρκτική θέση, υπέβαλαν συμπληρωματικές πληροφορίες και ζήτησαν από την Επιτροπή να προβεί σε διεξοδική έρευνα.

1.3. ΤΕΤΑΡΤΗ «ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΤΙΚΗ ΣΥΜΒΑΣΗ» (2005-2010)

(7) Η εξέταση της καταγγελίας σχετικά με την αντιστάθμιση που χορηγήθηκε για τη διανομή τύπου επέτρεψε στην Επιτροπή να ανακαλύψει ότι το 2005 είχε συνάψει με τα DPLP μία «διαχειριστική σύμβαση», μη κοινοποιηθείσα, που προέβλεπε την καταβολή αντιστάθμισης για υπηρεσίες γενικού οικονομικού συμφέροντος (ΥΓΟΣ). Κατόπιν τούτου, η Επιτροπή κίνησε αυτεπαγγέλτως (9) τη διαδικασία και απηύθυνε αίτηση πληροφοριών στο Βέλγιο τον Απρίλιο του 2007.

(8) Τον Δεκέμβριο του 2007, οι βελγικές αρχές απάντησαν ότι θεωρούσαν ότι η αντιστάθμιση των ΥΓΟΣ δεν αποτελούσε κρατική ενίσχυση, εφόσον τηρούντο και οι τέσσερις προϋποθέσεις που αναφέρονταν στην υπόθεση Altmark (10). Μεταγενέστερα, κοινοποίησαν πληροφορίες σχετικά με την τέταρτη διαχειριστική σύμβαση και ειδικότερα με το σύστημα αναλυτικής λογιστικής που χρησιμοποιείται για τον υπολογισμό της αντιστάθμισης η οποία καταβάλλεται από το κράτος.

(9) Στη συνέχεια, τα μέτρα που προβλέπονται στην αυτεπάγγελτη διαδικασία, καθώς και οι καταγγελίες, περιλήφθηκαν στην επίσημη διαδικασία εξέτασης C20/09 που κινήθηκε στις 23 Ιουλίου 2009.

1.4. ΑΠΟΦΑΣΗ ΚΙΝΗΣΗΣ ΤΗΣ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑΣ

(10) Λαμβανομένης υπόψη της ακύρωσης της απόφασης της Επιτροπής, της 23ης Ιουλίου 2003, από το Πρωτοδικείο, και αφού εξέτασε τις πληροφορίες που υποβλήθηκαν από τις βελγικές αρχές σχετικά με τα εν λόγω μέτρα, η Επιτροπή αποφάσισε, στις 13 Ιουλίου 2009, να κινήσει την επίσημη διαδικασία εξέτασης που προβλέπεται στο άρθρο 108 παράγραφος 2 της ΣΛΕΕ (11).

(11) Η απόφαση της Επιτροπής για την κίνηση της διαδικασίας δημοσιεύθηκε στην Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Η Επιτροπή κάλεσε τους ενδιαφερομένους να της υποβάλουν τις παρατηρήσεις τους.

1.5. ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΕΙΣ ΤΩΝ ΒΕΛΓΙΚΩΝ ΑΡΧΩΝ ΣΧΕΤΙΚΑ ΜΕ ΤΗΝ ΑΠΟΦΑΣΗ ΚΙΝΗΣΗΣ ΤΗΣ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑΣ

(12) Οι βελγικές αρχές υπέβαλαν τις παρατηρήσεις τους στις 13 Αυγούστου 2009 και τις συμπλήρωσαν με άλλες παρατηρήσεις στις 10 Σεπτεμβρίου 2009, 12 Οκτωβρίου 2009, 23 Απριλίου 2010, 26 Απριλίου 2010, 19 Οκτωβρίου 2010, 19 Νοεμβρίου 2010, 21 Δεκεμβρίου 2010, 18 Ιανουαρίου 2011, 17 Φεβρουαρίου 2011, 2 Μαρτίου 2011, 29 Μαρτίου 2011, 11 Απριλίου 2011, 10 Μαΐου 2011, 27 Μαΐου 2011, 14 Ιουνίου 2011, 10 Αυγούστου 2011, 26 Αυγούστου 2011, 7 Οκτωβρίου 2011, 14 Δεκεμβρίου 2011, 19 Δεκεμβρίου 2011, 20 Δεκεμβρίου 2011 και 26 Δεκεμβρίου 2011. Ανέφεραν ότι άσκησαν αναίρεση στις 22 Απριλίου 2009 κατά της απόφασης του Πρωτοδικείου της 10ης Φεβρουαρίου 2009 και υπέβαλαν διευκρινίσεις σχετικά με την αντιστάθμιση δημοσίων υπηρεσιών και άλλων μέτρων ad hoc υπέρ των DPLP.

1.6. ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΕΙΣ ΕΚ ΜΕΡΟΥΣ ΤΡΙΤΩΝ ΣΧΕΤΙΚΑ ΜΕ ΤΗΝ ΑΠΟΦΑΣΗ ΚΙΝΗΣΗΣ ΤΗΣ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑΣ ΚΑΙ ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΕΙΣ ΕΚ ΜΕΡΟΥΣ ΤΩΝ ΒΕΛΓΙΚΩΝ ΑΡΧΩΝ ΣΧΕΤΙΚΑ ΜΕ ΤΙΣ ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΕΙΣ ΤΩΝ ΤΡΙΤΩΝ

(13) Η Deutsche Post AG και η DHL International NV/S.A. υπέβαλαν τις παρατηρήσεις τους στις 28 Αυγούστου 2009.

(14) Η Vlaamse Federatie van Persverspreiders («εφεξής VFP», η φλαμανδική ομοσπονδία διανομέων τύπου) και η Prodipresse («ένωση επαγγελματικών διανομής τύπου») υπέβαλαν τις παρατηρήσεις τους στις 28 Αυγούστου 2009.

(15) Η Belgische Distributiedienst B.V.B.A («εφεξής BD», ανταγωνίστρια των DPLP στην αγορά διανομής τύπου) υπέβαλε τις παρατηρήσεις της στις 28 Αυγούστου 2009.

(16) Η Association belge des éditeurs de quotidiens A.S.B.L υπέβαλε τις παρατηρήσεις της στις 28 Αυγούστου 2009.

2. ΛΕΠΤΟΜΕΡΗΣ ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ ΤΗΣ ΕΝΙΣΧΥΣΗΣ

2.1. ΝΟΜΙΚΟ ΚΑΘΕΣΤΩΣ ΚΑΙ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ ΤΩΝ DPLP

(17) Τα Βελγικά Ταχυδρομεία υπάγονταν στο κράτος («Régie des Postes») μέχρι το 1992, αφ’ ότου απετέλεσαν χωριστό νομικό πρόσωπο (αυτόνομη δημόσια επιχείρηση — («entreprise publique autonome»). Το 2000, τα Βελγικά Ταχυδρομεία άλλαξαν νομικό καθεστώς για να καταστούν ανώνυμη εταιρεία δημοσίου δικαίου («société anonyme de droit public»).

(18) Το 2010, τα DPLP πραγματοποίησαν έσοδα εκμετάλλευσης ύψους 2 318 εκατ. ευρώ και κέρδη εκμετάλλευσης ύψους 319 εκατ. ευρώ. Στα τέλη του 2010, απασχολούσαν 33 616 άτομα. Συγκριτικά, το 2002 απασχολούσαν 42 000 μισθωτούς. Οι δαπάνες προσωπικού αντιπροσωπεύουν το 65 % των συνολικών δαπανών εκμετάλλευσης.

(19) Μειοψηφική συμμετοχή ύψους 50 % μείον ένα μερίδιο κατέχει ο ιδιώτης επενδυτής CVC Capital Partners. Το βελγικό κράτος είναι πλειοψηφικός μέτοχος.

2.2. ΣΥΝΘΕΣΗ ΤΩΝ ΕΝΛΟΓΩ ΚΡΑΤΙΚΏΝ ΜΕΤΡΩΝ

2.2.1. Αποστολές δημόσιας υπηρεσίας κατά τη διάρκεια της περιόδου 1992-2010

(20) ΤΑ DPLP είχαν αποστολή δημόσιας υπηρεσίας βάσει του ταχυδρομικού νόμου (12) και τεσσάρων διαχειριστικών συμβάσεων καθ’ όλη τη διάρκεια της περιόδου που συνδέεται με την έρευνα, ήτοι από το 1992 έως το 2010.

2.2.1.1. Υποχρεώσεις δημόσιας υπηρεσίας που καθορίστηκαν στις διαχειριστικές συμβάσεις

(21) Οι συμβάσεις προβλέπουν κανόνες και λεπτομέρειες εκτέλεσης των καθηκόντων των DPLP στο πλαίσιο της εκτέλεσης των δραστηριοτήτων του δημοσίου συμφέροντος και καθορίζουν την οικονομική παρέμβαση του βελγικού κράτους.

(22) Από της συστάσεώς τους το 1992, τα DPLP υπέγραψαν με το βελγικό κράτος τέσσερις διαχειριστικές συμβάσεις που καλύπτουν τις ακόλουθες περιόδους (13): (1) πρώτη σύμβαση: από 14.9.1992 έως 31.12.1996· (2) δεύτερη σύμβαση: από 1.1.1997 έως 23.9.2002· (3) τρίτη σύμβαση: από 24.9.2002 έως 23.9.2005· (4) τέταρτη σύμβαση: από 24.9.2005 έως 23.9.2010· σύμβαση που παρατάθηκε εν αναμονή της νέας σύμβασης.

(23) Οι διαχειριστικές συμβάσεις θεσπίζουν κατάλογο αποστολών δημόσιας υπηρεσίας. Οι αποστολές δημόσιας υπηρεσίας που προβλέπονται από το βελγικό κράτος στην ισχύουσα διαχειριστική σύμβαση είναι οι ακόλουθες: (14) Ταχυδρομικές υπηρεσίες i) Καθολική ταχυδρομική υπηρεσία ii) Διανομή ημερήσιου τύπου iii) Διανομή περιοδικών iv) Διανομή εκλογικών εντύπων v) Ειδικά τιμολόγια για ενώσεις μη κερδοσκοπικού χαρακτήρα vi) Ταχυδρομικές αποστολές επιστολών που υπόκεινται σε καθεστώς ταχυδρομικής ατέλειας (βασιλική αλληλογραφία και άλλη ειδική αλληλογραφία) vii) Διεθνείς ταχυδρομικές υπηρεσίες viii) Διεθνής ταχυδρομική μεταφορά δεμάτων Χρηματοοικονομικές υπηρεσίες ix) Αποδοχή καταθέσεων σε μετρητά σε τρεχούμενο ταχυδρομικό λογαριασμό x) Έκδοση ταχυδρομικών ενταλμάτων xi) Πληρωμή κατ’ οίκον συντάξεων ή επιδομάτων γήρατος, επιζώντων και αναπηρίας xii) Πληρωμή εξόδων παράστασης στο πλαίσιο εκλογών xiii) Λογιστική καταχώρηση πόρων και προστίμων οδικής κυκλοφορίας xiv) Υπηρεσίες που αφορούν άδειες αλιείας Πώληση γραμματοσήμων xv) Πώληση γραμματοσήμων Άλλες δημόσιες υπηρεσίες xvi) Κοινωνικός ρόλος του ταχυδρόμου xvii) Κατάλληλη ενημέρωση του κοινού xviii) Εκτύπωση και παράδοση ηλεκτρονικών μηνυμάτων xix) Υπηρεσίες πιστοποίησης μηνυμάτων xx) Παροχή υπηρεσιών στους ορκωτούς λογιστές xxi) Διάθεση χαρτοσήμων και ανάλογων αξιών xxii) Συνεργασία στη διανομή εκλογικού υλικού

2.2.2. Εξέταση κρατικών μέτρων στο πλαίσιο της έρευνας

(24) Από το 1992 έως το 2010, τα DPLP έλαβαν κρατική στήριξη με τη μορφή ποικίλων μέτρων: (1) ανάληψη του κόστους των συντάξεων: μετά τη μεταρρύθμιση του συνταξιοδοτικού συστήματος που πραγματοποιήθηκε το 1997, το κράτος αποδέσμευσε τα DPLP από τις συνταξιοδοτικές τους δεσμεύσεις, ποσού ύψους 3,8 δισεκατ. ευρώ· (2) ετήσια αντιστάθμιση των δαπανών εκτέλεσης υποχρεώσεων δημόσιας υπηρεσίας (15), για συνολικό ποσό ύψους 5,2 δισεκατ. ευρώ για την περίοδο 1992-2010· (3) εισφορές κεφαλαίων: δύο το 1997 (62 εκατ. ευρώ), μία το 2003 (297,5 εκατ. ευρώ) και μία το 2006 (40 εκατ. ευρώ)· (4) φορολογικές απαλλαγές: απαλλαγή από το φόρο εταιρειών, τον φόρο ακινήτων και από άλλους έμμεσους και τοπικούς φόρους· (5) μεταβίβαση ακινήτων: το 1992, 63 ακίνητα, αξίας ύψους 112,2 εκατ. ευρώ μεταβιβάστηκαν στα DPLΡ· (6) εγγύηση που χορηγήθηκε από το κράτος το 2004, έναντι προμήθειας εγγύησης 0,25 %, για δάνειο ύψους 100 εκατ. ευρώ.

2.2.2.1. Ανάληψη του κόστους των συντάξεων

(25) Το 1992, η «Régie des Postes» μετατράπηκε με νόμο σε αυτόνομη δημόσια επιχείρησης (EPA), καλούμενη «De Post-La Poste». Τα DPLP, ως διάδοχος της «Régie des Postes», απέκτησε τα περιουσιακά στοιχεία και το προσωπικό αυτής της τελευταίας. Η αλλαγή αυτή προκάλεσε σημαντική ανατροπή στο επιχειρησιακό μοντέλο: (1) αντίθετα από τη «Régie des Postes», που η διαχείρισή ήταν υπό την ευθύνη και με την καθοδήγηση του αρμόδιου υπουργού, τα DPLP διαχειριζόταν στο εξής το διοικητικό τους συμβούλιο και η επιτροπή διαχείρισης, ενώ η κυβέρνηση δεν διατηρούσε παρά εξουσία εποπτείας για την επιβολή του νόμου και της διαχειριστικής σύμβασης (16)· (2) Τα DPLP ήταν, καταρχήν, υπεύθυνα για την οικονομική ισορροπία τους, ενώ ο ετήσιος προϋπολογισμός της «Régie des Postes» μέχρι τότε καταρτιζόταν από τον αρμόδιο υπουργό, ο οποίος τον υπέβαλε προς έγκριση στο Κοινοβούλιο, στο παράρτημα του προϋπολογισμού του δικού του υπουργείου.

(26) Έτσι, το 1992, τα DPLP ανέλαβαν 43 747 υπαλλήλους, καθώς και τη νομική προστασία τους στον τομέα της ασφάλειας της θέσης εργασίας, των συντάξεων και των αποδοχών (άρθρο 33 του νόμου της 21ης Μαρτίου 1991).

(27) Το 2008, τα DPLP απασχολούσαν ακόμη περίπου 23 500 μονίμους υπαλλήλους (το καθεστώς των οποίων ήταν αντίστοιχο με εκείνο των δημοσίων υπαλλήλων), που αντιπροσώπευαν περίπου τα 2/3 του συνόλου του προσωπικού τους, όπως αναφέρεται παρακάτω. Πίνακας 1 Καθεστώτα απασχόλησης των DPLP

(28) Στο διάστημα μεταξύ 1972 και 1996, οι συντάξεις καταβλήθηκαν δυνάμει ενός διανεμητικού συστήματος. Σύμφωνα με το σύστημα αυτό, τα DPLP επέστρεφαν στο κράτος το ποσό των συντάξεων που καταβλήθηκαν από αυτά στους συνταξιοδοτημένους υπαλλήλους (17) για τα συνταξιοδοτικά δικαιώματα που είχαν σωρευθεί από το 1972, έτος κατά το οποίο τα Βελγικά Ταχυδρομεία κατέστησαν οικονομική οντότητα χωριστής λογιστικής εντός του κράτους («Régie des Postes»).

(29) Δεν είχε γίνει καμία αλλαγή στο σύστημα χρηματοδότησης των συντάξεων μέχρι τη μεταρρύθμιση των συντάξεων του 1997. Η εν λόγω μεταρρύθμιση συνίσταται στην ευθυγράμμιση του συστήματος συντάξεων του πρώτου πυλώνα που εφαρμόζεται στο μόνιμο προσωπικό των DPLP με εκείνο του ιδιωτικού τομέα: από το 1997, τα DLPL όφειλαν να καταβάλουν στον εθνικό οργανισμό κοινωνικών ασφαλίσεων (ONSS) συνεισφορά για τις συντάξεις σε ποσοστό 8,86 % των μισθών.

(30) Παράλληλα, το κράτος δέχτηκε να αναλάβει τις συνταξιοδοτικές υποχρεώσεις που σώρευσαν τα DPLP, ύψους 3,8 δισεκατ. ευρώ.

2.2.2.2. Ετήσια αντιστάθμιση του κόστους εκτέλεσης των υποχρεώσεων δημόσιας υπηρεσίας

(31) Κάθε σύμβαση προέβλεπε την καταβολή ετήσιας αντιστάθμισης από το κράτος για την εκτέλεση των καθηκόντων δημόσιας υπηρεσίας που καθορίστηκαν στην εν λόγω σύμβαση.

(32) Στις τρεις πρώτες συμβάσεις, η αντιστάθμιση καθορίστηκε βάσει της πραγματικής διαφοράς μεταξύ των δαπανών και των εσόδων των αποστολών δημόσιας υπηρεσίας. Η τέταρτη διαχειριστική σύμβαση προβλέπει την καταβολή στην επιχείρηση μιας καθορισμένης αμοιβής που υπολογίζεται βάσει της αναμενόμενης διαφοράς μεταξύ των δαπανών που καλύπτουν τα DPLP και των εσόδων που προέρχονται από τους χρήστες των δημοσίων υπηρεσιών. Ωστόσο, η αντιστάθμιση υπόκειται σε ανώτατο όριο που καθορίζεται στις διαχειριστικές συμβάσεις (18).

(33) Οι δημόσιες υπηρεσίες για τις οποίες τα DPLP εξουσιοδοτούνται να λαμβάνουν αποζημίωση του κράτους, σύμφωνα με την ισχύουσα διαχειριστική σύμβαση (19), είναι οι ακόλουθες: Ταχυδρομικές υπηρεσίες ii) Διανομή ημερήσιου τύπου iii) Διανομή περιοδικών iv) Διανομή εκλογικών εντύπων v) Ειδικά τιμολόγια για ενώσεις μη κερδοσκοπικού χαρακτήρα vi) Ταχυδρομικές αποστολές επιστολών που υπόκεινται σε καθεστώς ταχυδρομικής ατέλειας (βασιλική αλληλογραφία και άλλη ειδική αλληλογραφία) Χρηματοπιστωτικές υπηρεσίες ix) Αποδοχή καταθέσεων σε μετρητά σε τρεχούμενο ταχυδρομικό λογαριασμό x) Έκδοση ταχυδρομικών ενταλμάτων xi) Πληρωμή κατ’ οίκον συντάξεων ή επιδομάτων γήρατος, επιζώντων και αναπηρίας xiii) Λογιστική καταχώρηση πόρων και προστίμων οδικής κυκλοφορίας xiv) Υπηρεσίες που αφορούν άδειες αλιείας Πώληση γραμματοσήμων xv) Πώληση γραμματοσήμων Άλλες δημόσιες υπηρεσίες xvi) Κοινωνικός ρόλος του ταχυδρόμου xx) Παροχή υπηρεσιών στους ορκωτούς λογιστές xxi) Διάθεση χαρτοσήμων και ανάλογων αξιών

(34) Πρέπει να σημειωθεί ότι η καθολική ταχυδρομική υπηρεσία δεν μπορεί να οδηγήσει σε αντιστάθμιση, σύμφωνα με τις τρεις τελευταίες διαχειριστικές συμβάσεις (20). Παρότι η διανομή του τύπου μπορεί γενικά να ενταχθεί στο πλαίσιο της καθολικής υπηρεσίας, σύμφωνα με την οδηγία 97/67/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 15ης Δεκεμβρίου 1997, σχετικά με τους κοινούς κανόνες για την ανάπτυξη της εσωτερικής αγοράς κοινοτικών ταχυδρομικών υπηρεσιών και τη βελτίωση της ποιότητας των παρεχόμενων υπηρεσιών (21), οι ειδικές αποστολές (διανομή εφημερίδων και περιοδικών) που οδηγούν σε αντιστάθμιση δυνάμει των διαχειριστικών συμβάσεων καθορίστηκαν από τις βελγικές αρχές σύμφωνα με τα κριτήρια που τις διακρίνουν από την καθολική ταχυδρομική υπηρεσία. Τα κριτήρια αυτά είναι: 1) οι στόχοι της αποστολής, που υπερβαίνουν τους στόχους της καθολικής υπηρεσίας, 2) οι ειδικοί όροι που προβλέπονται στις εν λόγω συμβάσεις και 3) οι ειδικές διατάξεις στον τομέα της τιμολόγησης, που διαφέρουν από εκείνες οι οποίες εφαρμόζονται για την τιμολόγηση της καθολικής υπηρεσίας.

(35) Στόχοι της αποστολής: οι βελγικές αρχές θεωρούν ότι είναι ιδιαίτερα σημαντικό να διασφαλιστεί η ευρεία διανομή γραπτού τύπου για το σύνολο της επικράτειας του Βελγίου, ώστε να αυξηθεί το επίπεδο ενημέρωσης και η πολυμορφία των απόψεων και να ενθαρρυνθεί η συμμετοχή του κοινού στην πολιτική συζήτηση.

(36) Η σύμβαση καθορίζει ειδικούς όρους εκμετάλλευσης: Η ειδική υπηρεσία διανομής του τύπου, που επιβάλλεται στα DPLP και οδηγεί σε αντιστάθμιση, υπερβαίνει την κλασική υπηρεσία διανομής που περιλαμβάνεται στην καθολική υπηρεσία. Υπόκειται σε μια σειρά αυστηρών όρων για τα σχέδια ποιότητας και τα αποτελέσματα, που αφορούν την ώρα της διανομής (για παράδειγμα, διανομή πριν από τις 7:30 π.μ.), τη συχνότητα, τις επιλογές διανομής για τους εκδότες, την ευελιξία που παρέχεται στους εκδότες όσον αφορά τον όγκο, καθώς και τη συνεχή παροχή υπηρεσιών (περιλαμβανομένου ενός αυστηρού ορισμού των περιπτώσεων ανωτέρας βίας).

(37) Ειδική τιμολόγηση: Τα τιμολόγια της αποστολής διανομής τύπου που οδηγούν σε αντιστάθμιση καθορίζονται στο πλαίσιο τριμερών διαπραγματεύσεων (βελγικό κράτος/DPLP/τομέας του τύπου) και δεν είναι απαραίτητο να εγκριθούν από την κανονιστική αρχή, αντίθετα από ό,τι ισχύει στις τιμολογήσεις της καθολικής δημόσιας υπηρεσίας. Ενώ τα τιμολόγια της καθολικής δημόσιας υπηρεσίας βασίζονται στις δαπάνες, τα τιμολόγια της ειδικής αποστολής διανομής τύπου που συνδέονται με αντιστάθμιση είναι σημαντικά χαμηλότερα, κατά τρόπο ώστε να καταστεί δυνατή η επίτευξη των επιδιωκόμενων στόχων.

(38) Οι δημόσιες υπηρεσίες που αναφέρονται στη σκέψη (33) μπορούν να λάβουν αντιστάθμιση για την παροχή δημόσιας υπηρεσίας. Οι αντισταθμίσεις για την παροχή δημόσιας υπηρεσίας που όντως καταβάλλονται για κάθε οικονομικό έτος είναι οι ακόλουθες: Πρώτη διαχειριστική σύμβαση Έτος Ποσό (σε EUR) 1992 (22) 91 720 000 1993 351 327 000 1994 322 138 000 1995 368 308 000 1996 314 205 000 Δεύτερη διαχειριστική σύμβαση Έτος Ποσό (σε EUR) 1997 208 934 000 1998 228 629 000 1999 213 788 000 2000 216 282 000 2001 224 269 000 2002 194 559 000 Τρίτη διαχειριστική σύμβαση Έτος Ποσό (σε EUR) 2003 175 554 000 2004 247 606 000 2005 254 825 000 Τέταρτη διαχειριστική σύμβαση Έτος Ποσό (σε EUR) 2006 299 729 000 2007 306 396 000 2008 315 683 000 2009 321 244 000 2010 325 735 000

2.2.2.3. Εισφορές κεφαλαίων:

(39) Εισφορές κεφαλαίων το 1997: Τα DPLP έλαβαν δύο εισφορές κεφαλαίων, μη κοινοποιηθεισών, για συνολικό ποσό ύψους 62 εκατ. ευρώ. Οι βελγικές αρχές επεσήμαναν ωστόσο στη συνέχεια, ότι οι πόροι αυτοί αποτελούσαν στην πραγματικότητα αναβληθείσες αντισταθμίσεις για την παροχή δημόσιας υπηρεσίας που δεν είχαν καταβληθεί εγκαίρως στα DPLP.

(40) Εισφορές κεφαλαίων το 2003: οι βελγικές αρχές προέβησαν σε μία εισφορά κεφαλαίου υπέρ των DPLP, ύψους 297,5 εκατ. ευρώ. Ισχυρίζονται ότι η εν λόγω εισφορά πραγματοποιήθηκε με όρους αποδεκτούς για έναν ιδιώτη επενδυτή που δραστηριοποιείται σε συνήθεις συνθήκες οικονομίας της αγοράς· ως εκ τούτου, σύμφωνα με την αρχή του ιδιώτη επενδυτή στην οικονομία της αγοράς, η εισφορά αυτή δεν θα συνιστούσε κρατική ενίσχυση.

(41) Εισφορές κεφαλαίων το 2006: οι βελγικές αρχές προέβησαν σε νέα εισφορά κεφαλαίου ύψους 40 εκατ. ευρώ. Ισχυρίζονται ότι η εν λόγω εισφορά ήταν σύμφωνη με την αρχή του ιδιώτη επενδυτή στην οικονομία της αγοράς, εφόσον πραγματοποιήθηκε με τους ίδιους όρους οι οποίοι εφαρμόζονται στους ιδιώτες επενδυτές (pari passu).

2.2.2.4. Φορολογικές απαλλαγές:

(42) Μέχρι την 31η Δεκεμβρίου 2005, χορηγήθηκε στα DPLP απαλλαγή από τον φόρο εταιρειών.

(43) Κατά τη διάρκεια της περιόδου της έρευνας, έτυχαν απαλλαγής του φόρου ακίνητης περιουσίας για τα κτίρια που χρησιμοποιούνται στο πλαίσιο της εκτέλεσης δημοσίων υπηρεσιών, που αντιπροσωπεύει πλεονέκτημα ύψους […] (23) σε […] ευρώ ετησίως. Εάν ο φόρος αυτός είχε καταβληθεί, το κόστος των προϊόντων (δημόσιας υπηρεσίας και εμπορικών προϊόντων) που παράγονται στα κτίρια αυτά θα ήταν αναλογικά υψηλότερο.

(44) Τα DPLP τυγχάνουν επίσης απαλλαγής από άλλους έμμεσους και δημοτικούς φόρους. Οι βελγικές αρχές δεν είναι σε θέση να εκτιμήσουν την ακριβή αξία του πλεονεκτήματος αυτού, αλλά αναφέρουν ότι το εν λόγω μέτρο εμπίπτει στο πεδίο εφαρμογής των κανόνων de minimis.

(45) Οι φορολογικές απαλλαγές είναι προγενέστερες της έναρξης ισχύος της Συνθήκης ΕΚ του 1958 και διατηρήθηκαν χωρίς σημαντικές τροποποιήσεις. Ενώ έληξε η απαλλαγή από τον φόρο εταιρειών στις 31 Δεκεμβρίου 2005, τα δύο τελευταία μέτρα εξακολουθούν να παραμένουν σε ισχύ.

2.2.2.5. Μεταβίβαση ακινήτων

(46) Το 1992, το βελγικό κράτος μεταβίβασε στα DPLP 63 ακίνητα, χωρίς αντιπαροχή (24). Ο εν λόγω φορέας τα χρησιμοποιούσε ήδη, έστω και αν από νομική άποψη ανήκαν στο κράτος. Η συνολική αξία των εν λόγω αγαθών ανερχόταν σε 112,2 εκατ. ευρώ (25). Τα ακίνητα αυτά ήταν χωριστά από τα αρχικά στοιχεία ενεργητικού, στα οποία προστέθηκαν, που είχαν διαχωριστεί από αγαθά που ανήκαν στο κράτος όταν τα Βελγικά Ταχυδρομεία κατέστησαν κρατικός οργανισμός («Régie des Postes») με χωριστή νομική προσωπικότητα το 1971. Η «Régie des Postes» κατείχε ήδη νομίμως τα στοιχεία ενεργητικού που είχαν εγγραφεί στον ισολογισμό της. Τα πρόσθετα αυτά ακίνητα που μεταβιβάστηκαν το 1992 επρόκειτο, αντίθετα, να αντισταθμίσουν την επιβάρυνση για τις συντάξεις, που εξακολουθούσε να παραμένει σε βάρος των DPLP, κατά τη στιγμή που ο εν λόγω φορέας από κρατικός οργανισμός κατέστη αυτόνομη δημόσια επιχείρηση.

(47) Οι βελγικές αρχές προβάλλουν το επιχείρημα ότι η μεταβίβαση αυτών των ακινήτων εντασσόταν αποκλειστικά στο πλαίσιο μιας εσωτερικής αναδιοργάνωσης αγαθών που ανήκουν στο κράτος και δεν αποτελούσε πλεονέκτημα. Σύμφωνα με τις αρχές αυτές, τα ακίνητα αυτά είχαν ήδη χρησιμοποιηθεί από τα Βελγικά Ταχυδρομεία προτού αυτά μετατραπούν σε DPLP το 1992 (και κατά συνέπεια είχαν χρησιμοποιηθεί από τη «Régie des Postes»).

2.2.2.6. Κρατική εγγύηση

(48) Δόθηκε η δυνατότητα στα DPLP να ζητήσουν κρατική εγγύηση για τον δανεισμό, με προμήθεια εγγύησης ύψους 0,25 %.

(49) Κατά την περίοδο που καλύπτει η έρευνα, η εν λόγω εγγύηση χρησιμοποιήθηκε μία μόνο φορά, για δάνειο ύψους 100 εκατ. ευρώ που συνάφθηκε με την Ευρωπαϊκή Τράπεζα Επενδύσεων (ΕΤΕπ). Η συμφωνία που υπογράφηκε μεταξύ των DPLP και της ΕΤΕπ στις 22 Δεκεμβρίου 2004 επέτρεψε στα DPLP να χρησιμοποιήσουν την πιστωτική διευκόλυνση της ΕΤΕπ μέχρι τις 10 Ιουνίου 2008. Χρησιμοποιώντας τη διευκόλυνση αυτή, τα DPLP ζήτησαν ποσό ύψους 100 εκατ. ευρώ στις 8 Νοεμβρίου 2007, το οποίο πράγματι έλαβαν στις 5 Δεκεμβρίου 2007. Τα DPLP δεσμεύτηκε να εξοφλήσουν το δάνειο σε 11 ίσες ετήσιες δόσεις, ύψους περίπου 9,09 εκατ. ευρώ. Η πρώτη δόση πρέπει να καταβληθεί στις 5 Δεκεμβρίου 2012 και η τελευταία στις 5 Δεκεμβρίου 2022. Οι τόκοι καταβάλλονται ανά τρίμηνο (5 Δεκεμβρίου, 5 Μαρτίου, 5 Σεπτεμβρίου). Το επιτόκιο καθορίζεται βάσει του επιτοκίου Euribor, προθεσμίας τριών μηνών, μείον 37 μονάδες βάσης.

3. ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ ΤΩΝ ΛΟΓΩΝ ΠΟΥ ΟΔΗΓΗΣΑΝ ΣΤΗΝ ΚΙΝΗΣΗ ΤΗΣ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑΣ ΤΟ 2009

(50) Βάσει της απόφασης Altmark (26), η Επιτροπή έκρινε ότι οι αντισταθμίσεις για την παροχή δημόσιας υπηρεσίας που καταβλήθηκαν από το 1992, καθώς και οι φορολογικές απαλλαγές, οι εισφορές κεφαλαίων, η κρατική εγγύηση και η μεταβίβαση ακινήτων που αναφέρονται παραπάνω, ενδέχεται να αποτελούσαν ενίσχυση κατά την έννοια του άρθρου 107 παράγραφος 1 της ΣΛΕΕ.

(51) Οι κρατικές ενισχύσεις που συνίστανται σε αντισταθμίσεις του κόστους των υποχρεώσεων καθολικής υπηρεσίας μπορούν να κηρυχθούν συμβιβάσιμες βάσει του άρθρου 106 παράγραφος 2 της ΣΛΕΕ, εφόσον είναι αναγκαίες για την εκτέλεση των εν λόγω υπηρεσιών και δεν επηρεάζουν την ανάπτυξη των συναλλαγών σε βαθμό αντίθετο προς το συμφέρον της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

(52) Στην απόφαση κίνησης της διαδικασίας του 2009, η Επιτροπή διερωτήθηκε σχετικά με την αναγκαιότητα και την αναλογικότητα των μέτρων ενίσχυσης που χορηγήθηκαν στα DPLP για την εκτέλεση των καθηκόντων δημόσιας υπηρεσίας.

(53) Όσον αφορά τον υπολογισμό της υπεραντιστάθμισης δυνάμει του άρθρου 106 παράγραφος 2 της ΣΛΕΕ, η Επιτροπή έκρινε ότι το σύνολο των εσόδων και εξόδων που συνδέονται με τις υποχρεώσεις παροχής δημόσιας υπηρεσίας θα έπρεπε να ληφθούν υπόψη, εξασφαλίζοντας την απουσία υπεραντιστάθμισης για τις αποστολές δημόσιας υπηρεσίας. Για τους σκοπούς του υπολογισμού αυτού, πρέπει να ελεγχθεί η ευστάθεια της λογιστικής μεθόδου που εφαρμόστηκε για τον καθορισμό των δαπανών που συνδέονται με τις υπηρεσίες γενικού οικονομικού συμφέροντος, καθώς και να ληφθεί υπόψη το σύνολο του καθαρού κόστους της δημόσιας υπηρεσίας και των πρόσθετων ενισχύσεων που χορηγήθηκαν υπό οποιαδήποτε μορφή.

(54) Όσον αφορά τη χρηματοδότηση των συντάξεων των μονίμων υπαλλήλων από το κράτος, η Επιτροπή διερωτάται σε ποιο βαθμό το να απαλλαγούν από τις υποχρεώσεις τους στον τομέα των συντάξεων, έθετε τα DPLP σε συγκρίσιμη κατάσταση με εκείνη των ανταγωνιστών τους όσον αφορά τις εισφορές κοινωνικής ασφάλισης.

(55) Σύμφωνα με την προσέγγιση που ακολούθησε η Επιτροπή στην απόφασή της σχετικά με τη δημόσια χρηματοδότηση του κόστους των συντάξεων των υπαλλήλων των γαλλικών Ταχυδρομείων (27), έπρεπε να εξεταστεί εάν το εν λόγω μέτρο ενίσχυσης συμβιβάζεται με το άρθρο 107 παράγραφος 3 στοιχείο γ) της ΣΛΕΕ και για το σκοπό αυτό, να προσδιοριστεί σε ποιο βαθμό οι δαπάνες κοινωνικής ασφάλισης που κατέβαλαν τα DPLP αφού προηγουμένως είχαν απαλλαγεί των υποχρεώσεων αυτών, ήταν συγκρίσιμες με εκείνες που επιβαρύνουν τους ανταγωνιστές τους.

4. ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΕΙΣ ΤΩΝ ΕΝΔΙΑΦΕΡΟΜΕΝΩΝ ΜΕΡΩΝ

4.1. ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΕΙΣ ΤΩΝ VFP ΚΑΙ PRODIPRESSE

(56) Στις 28 Αυγούστου 2009, η VFP και η Prodipresse υπέβαλαν παρατηρήσεις σχετικά με το σύστημα διανομής του τύπου που εφαρμόστηκε από τα DPLP.

(57) Σύμφωνα με την καταγγελία που είχαν υποβάλει νωρίτερα, η VFP και η Prodipresse υπογράμμισαν τις στρεβλώσεις του ανταγωνισμού λόγω των χαμηλών τιμών που εφάρμοσαν τα DPLP για τη διανομή του τύπου, αποτρέποντας οποιοδήποτε ανταγωνισμό εκ μέρους άλλων επιχειρηματιών στην αγορά.

(58) Ανέφεραν ότι οι τιμές που εφαρμόστηκαν από τα DPLP είχαν καθοριστεί στο πλαίσιο τριμερών διαπραγματεύσεων μεταξύ των DPLP, των εκδοτών και του κράτους. Οι απώλειες που υπέστησαν τα DPLP εξαιτίας αυτών των χαμηλότερων τιμών στην αγορά, κατά τη γνώμη τους, αντισταθμίστηκαν από το κράτος στο πλαίσιο της αντιστάθμισης των ΥΓΟΣ. Εάν τα DPLP είναι ο άμεσος αποδέκτης της ενίσχυσης αυτής, οι εκδότες εφημερίδων επωφελήθηκαν επίσης από την ενίσχυση, με έμμεσο τρόπο.

(59) Η VFP και η Prodipresse θεωρούν ότι τα DPLP θα μπορούσαν να τύχουν υπεραντιστάθμισης για το σύστημα διανομής του τύπου, την οποία θα χρησιμοποιούσαν για τη χρηματοδότηση των λοιπών δραστηριοτήτων τους.

4.2. ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΕΙΣ ΤΗΣ ΒΕΛΓΙΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ ΕΚΔΟΤΩΝ ΕΦΗΜΕΡΙΔΩΝ

(60) Στις 28 Αυγούστου 2009, η βελγική ένωση εκδοτών εφημερίδων υπέβαλε τις παρατηρήσεις της. Με την ευκαιρία αυτή, υπογράμμισε τη σημασία, από άποψη δημοκρατικότητας και ισότητας, ενός αποτελεσματικού συστήματος διανομής εφημερίδων για το σύνολο της βελγικής επικράτειας, σε ενιαίες και λογικές τιμές που επιτρέπουν στους συνδρομητές των ημερήσιων εφημερίδων να τις παραλαμβάνουν νωρίς το πρωί.

4.3. ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΕΙΣ ΤΗΣ DEUTSCHE POST AG ΚΑΙ ΤΗΣ DHL INTERNATIONAL

(61) Στις 28 Αυγούστου 2009, η Deutsche Post AG και η DHL International υπέβαλαν τις παρατηρήσεις τους. Επέμειναν στην ανάγκη να εξεταστεί η ανάληψη των υποχρεώσεων των DPLP στον τομέα των συντάξεων, και ιδίως να εξασφαλιστεί η συμβατότητα του εν λόγω μέτρου με την προηγούμενη πρακτική, να ελεγχθεί η συμβατότητα των εισφορών κεφαλαίων με την αγορά, να επαληθευτεί η συμβατότητα της κατανομής του κόστους με την απόφαση Chronopost και, τέλος, να εξεταστεί η μεταβίβαση ακινήτων.

4.4. ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΕΙΣ ΤΗΣ BELGISCHE DISTRIBUTIEDIENST NV/BELGIQUE DIFFUSION SA

(62) Στις 28 Αυγούστου 2009, η Belgische Distributiedienst NV/Belgique Diffusion SA («BD»), που ανήκει στον όμιλο TNT, υπέβαλε τις παρατηρήσεις της. Η BD είναι ανταγωνίστρια των DPLP και ιδίως της θυγατρικής τους, Deltamedia, που διανέμει τον τύπο, ασκώντας δραστηριότητα στην αγορά διανομής των ημερήσιων εφημερίδων και περιοδικών. Σύμφωνα με την καταγγελία που είχε προηγηθεί, η BD υπογράμμισε ότι τα DPLP εφάρμοζαν τιμές χαμηλότερες του κόστους όσον αφορά τη διανομή των ημερήσιων εφημερίδων. Σύμφωνα με την BD, οι απώλειες που υπέστησαν τα DPLP χρηματοδοτήθηκαν από τις δημόσιες επιδοτήσεις. Οι χαμηλές τιμές θα καθιστούσαν δύσκολο οποιονδήποτε ανταγωνισμό απέναντι στα DPLP.

(63) Σύμφωνα με την BD, τα DPLP παραβίασαν την οδηγία 92/50/ΕΟΚ του Συμβουλίου, της 18ης Ιουνίου 1992, για τον συντονισμό των διαδικασιών σύναψης δημόσιων συμβάσεων υπηρεσιών (28), καθώς και το άρθρο 7 της οδηγίας 97/67/ΕΚ. Η BD διερωτήθηκε επίσης σχετικά με την ύπαρξη ενίσχυσης δυνάμει του άρθρου 107 παράγραφος 1 της ΣΛΕΕ, καθώς και το συμβιβάσιμο της αντιστάθμισης του κόστους που συνδέεται με τις ΥΓΟΣ, σύμφωνα με το άρθρο 106 παράγραφος 2 της ΣΛΕΕ.

(64) Διερωτάται εάν η διανομή των ημερήσιων εφημερίδων θα μπορούσε να χαρακτηριστεί ως ΥΓΟΣ, δεδομένου ότι, στα περισσότερα κράτη μέλη, η δραστηριότητα αυτή είναι ανοικτή στον ανταγωνισμό, χωρίς εμπλοκή του ταχυδρομικού φορέα.

(65) Η BD διερωτάται επίσης εάν μια επιδότηση που προορίζεται αποκλειστικά για τον ταχυδρομικό φορέα, συνιστά το καταλληλότερο μέσο για τη στήριξη της διανομής των ημερήσιων εφημερίδων, σε αντίθεση με τη βοήθεια στους εκδότες που θα μπορούσαν να προμηθευτούν τις υπηρεσίες διανομής από την ελεύθερη αγορά, πράγμα που θα επέτρεπε σε διαφορετικούς παρόχους να ανταγωνίζονται μεταξύ τους.

(66) Η BD προβληματίζεται σχετικά με την ανάγκη των δαπανών, ακόμα και αν η αποστολή διανομής των ημερήσιων εφημερίδων που ανατέθηκε στα DPLP έπρεπε να εγκριθεί. Κατά την άποψή της, τα DPLP καλύπτουν πολύ υψηλότερες δαπάνες από εκείνες των λοιπών φορέων, πράγμα που αυξάνει το αναγκαίο επίπεδο επιδοτήσεων. Υπό την έννοια αυτή, οι επιδοτήσεις δεν είναι ούτε αναλογικές ούτε αιτιολογούνται.

(67) Τέλος, η BD θεωρεί ότι οι δαπάνες των DPLP που καλύπτονται από το κράτος θα μπορούσαν να περιλαμβάνουν επενδυτικές δαπάνες που δεν είναι αναγκαίες για την παροχή της ΥΓΟΣ, δεδομένου ότι τα DPLP θα μπορούσαν να είχαν αξιοποιήσει τις υποδομές που συγκροτήθηκαν για άλλες υπηρεσίες. Οι εκστρατείες προώθησης εμπορικών προϊόντων θα μπορούσαν επίσης να χρηματοδοτούνται μέσω της δημόσιας επιδότησης.

5. ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΕΙΣ ΤΩΝ ΒΕΛΓΙΚΩΝ ΑΡΧΩΝ

5.1. ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΕΙΣ ΤΩΝ ΒΕΛΓΙΚΩΝ ΑΡΧΩΝ ΣΧΕΤΙΚΑ ΜΕ ΤΗΝ ΑΝΑΛΗΨΗ ΤΟΥ ΚΟΣΤΟΥΣ ΤΩΝ ΣΥΝΤΑΞΕΩΝ

(68) Οι βελγικές αρχές υποστηρίζουν ότι, σύμφωνα με την προσέγγιση που ακολουθήθηκε στην υπόθεση Combus (29), η ανάληψη υποχρέωσης καταβολής συντάξεων δεν συνιστά κρατική ενίσχυση, δεδομένου ότι ελαφρύνει τα Βελγικά Ταχυδρομεία από αφύσικη επιβάρυνση και όχι μία συνήθη επιβάρυνση του προϋπολογισμού μιας επιχείρησης.

(69) Μια τέτοια αφύσικη επιβάρυνση θα συνεπαγόταν υψηλότερο μισθολογικό κόστος για το μόνιμο προσωπικό και έλλειψη ευελιξίας σε επιχειρησιακό επίπεδο που θα απέτρεπε τα DPLP να μειώσουν στον επιθυμητό βαθμό τον αριθμό των μονίμων υπαλλήλων του προσωπικού τους.

(70) Οι βελγικές αρχές ορίζουν τρεις αιτίες ανεπαρκούς ευελιξίας: (1) την ασφάλεια απασχόλησης των μονίμων υπαλλήλων· (2) την απουσία εσωτερικής κινητικότητας· (3) την έλλειψη πρόσβασης σε προσωρινή ανεργία.

(71) Ασφάλεια απασχόλησης των μονίμων υπαλλήλων: Τα DPLP ισχυρίζονται ότι το μόνιμο προσωπικό τους έχει de facto δεσμευτεί για αόριστο χρόνο. Τα DPLP δεν είναι σε θέση να θέσουν τέλος στις συμβάσεις του μονίμου προσωπικού τους, εκτός αν συντρέχουν σοβαροί λόγοι ή ανεπαρκείς επιδόσεις. Ακόμα και στην περίπτωση αυτή, η διαδικασία απόλυσης υπόκειται σε ιδιαίτερα επαχθείς απαιτήσεις.

(72) Εξάλλου, το Συμβούλιο της Επικρατείας («Conseil d’État» — βελγικό διοικητικό δικαστήριο αρμόδιο για τους μονίμους υπαλλήλους, ενώ οι επί συμβάσει υπάλληλοι εμπίπτουν στην αρμοδιότητα των εργατοδικείων), έτεινε στο να ευνοήσει το μόνιμο προσωπικό, καθορίζοντας ένα αυστηρό πρότυπο για τον καθορισμό του «βάσιμου λόγου». Απορρέει ότι τα DPLP δεν είναι σε θέση να απολύσουν το μόνιμο προσωπικό τους, είτε ατομικά είτε συλλογικά, για οικονομικούς ή τεχνικούς λόγους.

(73) Κατά συνέπεια, η καταγγελία μιας σύμβασης εργασίας δεν αποτελεί διαχειριστικό εργαλείο που να επιτρέπει αναπροσαρμογή της σύνθεσης του προσωπικού σε συνάρτηση με τις επιχειρησιακές ανάγκες προσωπικού. Επίσης, η αδυναμία απολύσεων για λόγους οικονομικούς περιορίζει αισθητά τα μέσα που διαθέτουν τα DPLP για την επίλυση προβλημάτων, όπως η ανεπαρκής κινητικότητα ή οι υψηλότεροι μισθοί και τα πλεονεκτήματα του μονίμου προσωπικού σε σχέση με εκείνα που επικρατούν στην αγορά. Επιπλέον, το μόνιμο προσωπικό δεν δικαιούται να ζητήσει αυτόματη μετακίνηση προς τη δημόσια διοίκηση και ούτε τα DPLP έχουν τη δυνατότητα να επιβάλουν μια τέτοια μετακίνηση.

(74) Αυτό σημαίνει ότι η μείωση του μονίμου προσωπικού περιορίζεται κυρίως σε εθελούσια αποχώρηση, πολύ περιορισμένη και στις «φυσικές» αποχωρήσεις.

(75) Απουσία εσωτερικής κινητικότητας: πέρα από την ανικανότητα των DPLP να μειώσουν το μόνιμο προσωπικό στους τομείς όπου η ζήτηση υπηρεσιών μειώθηκε, οι δυνατότητες που διαθέτουν για την αναδιάταξη του μόνιμου προσωπικού στο πλαίσιο της οργάνωσής τους, λαμβανομένων υπόψη των αναγκών τους, υπόκεινται σε αυστηρούς περιορισμούς.

(76) Στοιχεία όπως η γλωσσική ομάδα, τα προσόντα, η αρχαιότητα και η λειτουργική ταξινόμηση καθιστούν τα DPLP σε μεγάλο βαθμό ανίκανα για την αναδιάταξη του προσωπικού τους, το οποίο απασχολείται σε τομείς όπου οι ανάγκες σε προσωπικό μειώνονται, π.χ. λόγω της μείωσης του παραδοσιακού ταχυδρομείου προς όφελος τομέων όπου υπάρχουν ελλείψεις προσωπικού, ιδίως λόγω του γεγονότος των συνταξιοδοτήσεων ή της αύξησης της ζήτησης.

(77) Με άλλα λόγια, λόγω των δυσκαμψιών του «κανονισμού υπηρεσιακής κατάστασης», τα DPLP είναι σε μεγάλο βαθμό ανίκανα να προβούν σε αναδιάταξη του μονίμου προσωπικού σε συνάρτηση με τις ανάγκες τους ή να εξισορροπήσουν το επίπεδο μεταξύ των τομέων δραστηριότητας με πλεονάζον προσωπικό και εκείνων με έλλειψη προσωπικού. Παραδόξως, για να ανταποκριθούν στις διαπιστωθείσες ανάγκες στους τομείς με έλλειψη προσωπικού, τα DPLP πρέπει να προσλάβουν έκτακτους ή συμβασιούχους υπαλλήλους, διατηρώντας συγχρόνως το πλεονασματικό μόνιμο προσωπικό στους τομείς με πλεονάζον προσωπικό.

(78) Έλλειψη πρόσβασης σε προσωρινή ανεργία: επιπλέον, τα DPLP δεν δύνανται να θέσουν το μόνιμο προσωπικό τους σε προσωρινή ανεργία («οικονομική ανεργία»), όπως μπορούν να το πράξουν οι επιχειρηματίες του ιδιωτικού τομέα σε περίπτωση έλλειψης αντικειμένου εργασίας.

(79) Υψηλότερο μισθολογικό κόστος: όταν η «Régie des Postes» κατέστη αυτόνομη δημόσια επιχείρηση το 1992 και μετονομάστηκε σε DPLP, το μόνιμο προσωπικό είχε μισθούς και πλεονεκτήματα σαφώς ανώτερα του επί συμβάσει προσωπικού του ιδιωτικού τομέα. Από το 1992, οι αυτόματες αυξήσεις μισθών που συνδέονται με την αρχαιότητα και η σημαντική διαπραγματευτική ισχύς των συνδικαλιστικών οργανώσεων συνέβαλαν στη διατήρηση των μισθών και των πλεονεκτημάτων σε αυτά τα συγκριτικά υψηλότερα επίπεδα.

(80) Εξάλλου, το μόνιμο προσωπικό, πέρα από τους υψηλότερους μισθούς και τα πλεονεκτήματα σε σχέση με τους συμβασιούχους, επωφελείται από επιπλέον 4 έως 11 αμειβόμενες ημέρες άδειας (30), πράγμα που αυξάνει τις δαπάνες που βαρύνουν τα DPLP. Τα στοιχεία αυτά που χαρακτηρίζουν το μόνιμο προσωπικό δυσχέραναν τη διατήρηση εκ μέρους των DPLP του κόστους μονάδας του μόνιμου προσωπικού, το οποίο είναι αισθητά ανώτερο από εκείνο των συμβασιούχων υπαλλήλων του ιδιωτικού τομέα.

(81) Από την επανένταξη του μόνιμου προσωπικού της «Régie des Postes» το 1992, οι διευθύνοντες τα DPLP αναγνώρισαν ότι το προσωπικό αυτό, με το υψηλότερο μισθολογικό κόστος και τις επιχειρησιακές δυσκαμψίες, αποτελούσε διαρθρωτικό μειονέκτημα που ήταν όλο και πιο δύσκολο να διαχειριστούν, σε συνάρτηση με την πρόοδο της απελευθέρωσης της ταχυδρομικής αγοράς. Κατά συνέπεια, τα DPLP έπαυσαν να προσλαμβάνουν μόνιμο προσωπικό το 1998. Οι συνήθεις αποχωρήσεις που ουσιαστικά συνίστανται σε συνταξιοδοτήσεις οδήγησαν σε μείωση του προσωπικού, σε απόλυτους αριθμούς, το οποίο έφτασε σε 23 538 εργαζομένους το 2008.

(82) Επειδή η μείωση του μόνιμου προσωπικού εξαρτάται κατά κύριο λόγο από το ποσοστό των «φυσικών» αποχωρήσεων στο πλαίσιο της πυραμίδας των ηλικιών, η πρόοδος ήταν αργή και κατά πάσα πιθανότητα θα έπρεπε να διατηρηθεί μέχρι το 2030, ήτοι πολύ μετά την πλήρη απελευθέρωση της ταχυδρομικής αγοράς, όπως φαίνεται στον πίνακα που ακολουθεί. Πίνακας 2 Εξέλιξη των μονίμων υπαλλήλων των DPLP

(83) Συνεπώς, οι βελγικές αρχές θεωρούν ότι το μόνιμο προσωπικό των DPLP αποτελεί σοβαρό μειονέκτημα σε επιχειρησιακό επίπεδο και από πλευράς κόστους έναντι των ιδιωτών επενδυτών και ότι το κράτος ελάφρυνε τα DPLP από αφύσικη επιβάρυνση την οποία δεν φέρουν οι ανταγωνιστές τους.

(84) Σύμφωνα με τις βελγικές αρχές, το μέτρο δεν αποτελεί κρατική ενίσχυση, και η γραμμή που ακολουθείται από την Επιτροπή στην απόφαση κίνησης της διαδικασίας, σύμφωνα με προηγούμενες υποθέσεις που αφορούν συνταξιοδοτικά καθεστώτα [EDF (31), La Poste (Γαλλία) (32), Royal Mail (33)], κατά συνέπεια, δεν είναι αναγκαία στην περίπτωση των DPLP.

(85) Ωστόσο, οι βελγικές αρχές προβάλλουν το επιχείρημα ότι η ενδεχόμενη εφαρμογή μιας τέτοιας μεθόδου στα DPLP οδηγεί στο συμπέρασμα ότι το μερίδιο των δαπανών κοινωνικής ασφάλισης, ως ποσοστό του μισθολογικού κόστους που επιβαρύνει τα DPLP ισοδυναμεί με εκείνο των ανταγωνιστών του.

5.2. ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΕΙΣ ΤΩΝ ΒΕΛΓΙΚΩΝ ΑΡΧΩΝ ΣΧΕΤΙΚΑ ΜΕ ΤΗΝ ΕΤΗΣΙΑ ΑΝΤΙΣΤΑΘΜΙΣΗ ΤΟΥ ΚΟΣΤΟΥΣ ΔΗΜΟΣΙΑΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑΣ

(86) Οι βελγικές αρχές ανακοίνωσαν τα λογιστικά στοιχεία των DPLP και εξέθεσαν τις αρχές αναλυτικής λογιστικής (34) που εφαρμόζονται από τα DPLP.

(87) Καταρχάς ισχυρίζονται ότι η αντιστάθμιση δημόσιας υπηρεσίας που καταβάλλεται ετησίως δεν συνιστά ενίσχυση, εφόσον είναι σύμφωνη με τη νομολογία Altmark.

(88) Στη συνέχεια, θεωρούν ότι εάν η αντιστάθμιση δημόσιας υπηρεσίας συνιστά ενίσχυση, είναι συμβιβάσιμη, δεδομένου ότι δεν συνιστά υπέρμετρη αντιστάθμιση των καθαρών δαπανών που επιβαρύνουν τα DPLP στο πλαίσιο της εκτέλεσης των καθηκόντων δημόσιας υπηρεσίας. Οι υπολογισμοί που παρουσιάζονται από τις βελγικές αρχές αποκαλύπτουν, σύμφωνα με τις ίδιες, υποαντιστάθμιση του κόστους που φέρουν τα DPLP.

(89) Τέλος, οι βελγικές αρχές αναφέρουν ότι ορισμένα από τα μέτρα συνιστούν υφιστάμενη ενίσχυση. Στο πλαίσιο αυτό, γίνεται αναφορά στο τμήμα που εξετάζει υφιστάμενες ενισχύσεις [σκέψεις 6.3.2 και επόμενες].

5.3. ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΕΙΣ ΤΩΝ ΒΕΛΓΙΚΩΝ ΑΡΧΩΝ ΣΧΕΤΙΚΑ ΜΕ ΤΙΣ ΕΙΣΦΟΡΕΣ ΚΕΦΑΛΑΙΩΝ

5.3.1. Εισφορές κεφαλαίων το 1997

(90) Με επιστολή τους προς την Επιτροπή της 12ης Αυγούστου 2009, οι βελγικές αρχές ανέφεραν ότι πρέπει να θεωρηθούν οι εισφορές κεφαλαίων που πραγματοποιήθηκαν το 1997, συνολικού ύψους 62 εκατ. ευρώ, ως μεταγενέστερη αντιστάθμιση υποχρεώσεων παροχής δημόσιας υπηρεσίας.

5.3.2. Εισφορές κεφαλαίων το 2003 και το 2006

(91) Σύμφωνα με τις βελγικές αρχές, οι αυξήσεις κεφαλαίου που πραγματοποιήθηκαν το 2003 και το 2006 βασίζονταν αμφότερες σε ένα στρατηγικό σχέδιο (35), του οποίου ο απώτατος στόχος ήταν να βελτιωθεί η ανταγωνιστικότητα και η αποδοτικότητα της επιχείρησης στο πλαίσιο της σταδιακής απελευθέρωσης της αγοράς των ταχυδρομείων.

(92) Το στρατηγικό αυτό σχέδιο αποσκοπούσε στην επίτευξη δύο βασικών στόχων: (1) βελτίωση της παραγωγικότητας για να εξασφαλιστεί η ανταγωνιστικότητα και η αποδοτικότητα σε περιβάλλον πιο ελεύθερης αγοράς· (2) εξέλιξη των DPLP προς μια λογική αγοράς, με άνοιγμα του κεφαλαίου της στους ιδιώτες επενδυτές, δηλαδή την επίτευξη και διατήρηση της απόδοσης στο απαιτούμενο για την προσέγγιση ιδιωτών επενδυτών επίπεδο και απελευθερώνοντας δυναμικό της επιχείρησης σε ό,τι αφορά την αποδοτικότητα.

(93) Εισφορές κεφαλαίων το 2003: Σύμφωνα με τις βελγικές αρχές, η αύξηση κεφαλαίου το 2003 στόχευε στην αύξηση των ιδίων κεφαλαίων των DPLP όσον αφορά τις σημαντικές χρηματοοικονομικές δεσμεύσεις που είχαν αναλάβει, ενόψει ιδίως της κατασκευής τεσσάρων νέων κέντρων διαλογής και του εκσυγχρονισμού ενός υπάρχοντος κέντρου, της βελτιστοποίησης των διαδρομών διανομής αλληλογραφίας και του αυτοματισμού.

(94) Επιπλέον, οι βελγικές αρχές ισχυρίστηκαν ότι τα κεφάλαια που εισέρευσαν κάλυπταν επίσης τις δαπάνες προσωπικού που προκύπτουν από τη μείωση του αριθμού των εργαζομένων που συνδέεται με ένα σύστημα πρόωρης συνταξιοδότησης, τη μείωση του χρόνου εργασίας και την αύξηση των νέων μελών του προσωπικού.

(95) Τα μέτρα αυτά είχαν προσφέρει εύλογη βεβαιότητα όσον αφορά την αύξηση της αποδοτικότητας για την περίοδο 2003-2007, ανταποκρινόμενα στις προσδοκίες των ιδιωτών επενδυτών. Έτσι, το βελγικό κράτος, ως μοναδικός μέτοχος των DPLP το 2003, είχε γνώμονα τις προοπτικές αποδοτικότητας, σε μία λογική που σεβόταν πλήρως την αρχή του ιδιώτη επενδυτή που δραστηριοποιείται σε οικονομία της αγοράς, όταν αποφάσισε να πραγματοποιήσει επένδυση κεφαλαίων.

(96) Εξάλλου, στις 5 Αυγούστου 2009, οι βελγικές αρχές ισχυρίστηκαν ότι οι προβλέψεις αποδοτικότητας έδειχναν ότι η εισφορά κεφαλαίων πραγματοποιήθηκε υπό όρους οι οποίοι συνάδουν προς την αρχή του ιδιώτη επενδυτή σε συνθήκες οικονομίας της αγοράς, δεδομένου ότι η αναμενόμενη απόδοση υπερέβαινε την απαιτούμενη από ιδιώτη επενδυτή. Οι προβλέψεις αυτές δεν ήταν αβάσιμες, εφόσον η πραγματική αποδοτικότητα που σημειώθηκε από το 2003 έως το 2008 ήταν σαφώς μεγαλύτερη από την αναμενόμενη αποδοτικότητα.

(97) Οι βελγικές αρχές διευκρίνισαν ότι η εισφορά κεφαλαίου το 2003 και η ακύρωση των απαιτήσεων του δημοσίου στους λογαριασμούς των DPLP το 2005 δεν συνδέονταν καθόλου. Η ακύρωση αυτή, που πραγματοποιήθηκε σε άλλη χρονική στιγμή, συνιστούσε συνήθη λογιστική πράξη, δεδομένου ότι το κράτος είχε διευκρινίσει σαφώς ότι οι εν λόγω απαιτήσεις δεν θα καταβάλλονταν στα DPLP. Τα τελικά ποσά που ακυρώθηκαν στο πλαίσιο της εξυγίανσης του ισολογισμού το 2005 διέφεραν των ποσών της εισφοράς κεφαλαίων το 2003 και των ζημιών που σωρεύθηκαν στο τέλος του έτους 2002.

(98) Εισφορές κεφαλαίων το 2006: οι βελγικές αρχές προβάλλουν το επιχείρημα ότι η εν λόγω εισφορά κεφαλαίων ήταν σύμφωνη με την αρχή του ιδιώτη επενδυτή σε οικονομία της αγοράς, εφόσον πραγματοποιήθηκε επί ίσοις όροις (pari passu) με εκείνους που εφαρμόζονται σε ιδιώτη επενδυτή, ήτοι την Post Invest Europe SA που επένδυσε 300 εκατ. ευρώ. Νέες μετοχές αναλήφθηκαν από το κράτος και τον ιδιώτη επενδυτή, πράγμα που επέτρεψε στον νέο επενδυτή να εξασφαλίσει το 50 % των μετοχών μείον μία μετοχή, ενώ το κράτος διατήρησε το 50 % των μετοχών συν μία μετοχή (36).

(99) Για τον υπολογισμό της τιμής των νέων μετοχών, η τράπεζα επενδύσεων στην οποία απευθύνθηκαν οι βελγικές αρχές έκρινε ότι η συνολική αξία των DPLP κυμαινόταν μεταξύ […] και […] ευρώ. Το κράτος επέλεξε τελικά το ποσό […] ευρώ για το σύνολο της επιχείρησης πριν από τις εισφορές κεφαλαίων. Οι βελγικές αρχές αναγνωρίζουν ότι τα μεταγενέστερα αποτελέσματα των DPLP υπερέβησαν τις υποθέσεις που διατυπώθηκαν κατά την εκτίμηση.

(100) Σύμφωνα με τις βελγικές αρχές, η υλοποίηση του σχεδίου είχε επιτρέψει να καταστούν τα DPLP ένας από τους πλέον αποτελεσματικούς οργανισμούς της Ευρώπης. Τα DPLP θα είχαν πραγματοποιήσει σημαντική πρόοδο όσον αφορά την αποδοτικότητα, την αποτελεσματικότητα (37) και την ποιότητα, διατηρώντας παράλληλα ένα εύλογο επίπεδο τιμών που χρεώνονται στους πελάτες.

5.4. ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΕΙΣ ΤΩΝ ΒΕΛΓΙΚΩΝ ΑΡΧΩΝ ΣΧΕΤΙΚΑ ΜΕ ΤΙΣ ΦΟΡΟΛΟΓΙΚΕΣ ΑΠΑΛΛΑΓΕΣ

(101) Στη δήλωσή τους της 12ης Αυγούστου 2009, οι βελγικές αρχές παραδέχτηκαν ότι τα DPLP δεν είχαν υπαχθεί στο καθεστώς του φόρου εταιρειών αλλά του φόρου εισοδήματος (ήτοι, φορολόγηση νομικών προσώπων) μέχρι την 27η Δεκεμβρίου 2005. Ωστόσο, ισχυρίζονται ότι κατά την περίοδο 2003-2005, τα DPLP δεν υπάχθηκε σε αυτό το φορολογικό καθεστώς: πράγματι, εάν είχε υπαχθεί στο φόρο εταιρειών, θα είχε επίσης την ευχέρεια να μεταφέρει τις ζημίες που σημειώθηκαν κατά το παρελθόν και δεν θα όφειλε καταβολή φόρου εταιρειών κατά τη διάρκεια αυτής της περιόδου.

(102) Ισχυρίζονται επιπλέον ότι τα DPLP χρειάστηκε να καταβάλουν τους φόρους εισοδήματος, ύψους 2 εκατ. ευρώ κατά την περίοδο 2003-2005.

(103) Από το οικονομικό έτος 2006, ο DLPL χρειάστηκε να καταβάλουν φόρο εταιρειών χωρίς να είναι σε θέση να μεταφέρουν τις προγενέστερες ζημίες τους. Οι βελγικές αρχές αξιολογούν τη «θυσιασθείσα» πίστωση φόρου κατά την ημερομηνία αυτή σε 51,87 εκατ. ευρώ.

(104) Συμπεραίνουν λοιπόν ότι τα DPLP δεν αποκόμισαν καθαρό κέρδος από την απαλλαγή από το φόρο εταιρειών πριν από το 2006.

(105) Οι βελγικές αρχές διευκρινίζουν ότι τα DPLP επωφελούνται απαλλαγής από τον έγγειο φόρο εισοδήματος από ακίνητα που χρησιμοποιούνται για την εκτέλεση υπηρεσίας δημοσίου συμφέροντος.

(106) Εκτίμησαν το καθαρό όφελος των DPLP, που κατά την άποψή τους δεν αντιπροσωπεύει παρά μικρό μόνο μέρος του πρόσθετου κόστους το οποίο επωμίζονται, λαμβάνοντας υπόψη την υποχρέωση να διατηρήσουν ένα ταχυδρομικό δίκτυο που χαρακτηρίζεται από εδαφική πυκνότητα αυστηρά καθορισμένη, υποχρέωση η οποία δεν υπόκειται σε καμία άλλη αποζημίωση.

(107) Οι βελγικές αρχές εξηγούν ότι τα DPLP επωφελούνται από ορισμένες απαλλαγές έμμεσων φόρων και φόρων τοπικής αυτοδιοίκησης. Ισχυρίζονται ότι οι απαλλαγές αυτές έχουν καθαρή επίπτωση de minimis.

5.5. ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΕΙΣ ΤΩΝ ΒΕΛΓΙΚΩΝ ΑΡΧΩΝ ΣΧΕΤΙΚΑ ΜΕ ΤΗ ΜΕΤΑΒΙΒΑΣΗ ΑΚΙΝΗΤΩΝ

(108) Στη δήλωσή τους της 12ης Αυγούστου 2009, οι βελγικές αρχές επιβεβαίωσαν ότι ορισμένα ακίνητα είχαν μεταβιβαστεί στα DPLP κατά τη στιγμή της μετατροπής τους σε αυτόνομη δημόσια επιχείρηση. Τα εν λόγω κτίρια χρησιμοποιούνταν ήδη από τα DPLP από το 1971 και ήταν απαραίτητα για την εκτέλεση της αποστολής της ταχυδρομικής υπηρεσίας.

(109) Οι βελγικές αρχές ισχυρίζονται ότι η μεταβίβαση αυτών των ακινήτων δεν προσέφερε κανένα πλεονέκτημα στα DPLP, εφόσον τα χρησιμοποιούσαν ήδη στο πλαίσιο της αποστολής τους δημόσιας υπηρεσίας. Με άλλα λόγια, σύμφωνα με τις βελγικές αρχές, επρόκειτο για αναδιοργάνωση δημόσιων αγαθών.

5.6. ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΕΙΣ ΤΩΝ ΒΕΛΓΙΚΩΝ ΑΡΧΩΝ ΣΧΕΤΙΚΑ ΜΕ ΤΙΣ ΚΡΑΤΙΚΕΣ ΕΓΓΥΗΣΕΙΣ ΔΑΝΕΙΩΝ

(110) Στη δήλωσή τους της 12ης Αυγούστου 2009, οι βελγικές αρχές υποστηρίζουν ότι τα DPLP δεν απολαύουν αυτομάτως κρατικής εγγύησης για τα δάνειά τους. Εάν τα DPLP έπρεπε να ζητήσουν μια τέτοια εγγύηση, θα έπρεπε να λάβουν έγκριση των βελγικών αρχών και να καταβάλουν ετήσια προμήθεια εγγύησης ύψους 0,25 % στο δημόσιο.

(111) Κατά τη διάρκεια της εξεταζόμενης περιόδου, τα DPLP δεν χρησιμοποίησαν παρά μία μόνο φορά την κρατική εγγύηση.

(112) Οι βελγικές αρχές θεωρούν ότι η προμήθεια εγγύησης ύψους 0,25 % είναι κατάλληλη σε σχέση με την οικονομική κατάσταση των DPLP και την περιορισμένη πιθανότητα μη επιστροφής εκ μέρους των DPLP. Θεωρούν εξάλλου ότι οι τιμές της αγοράς για αντίστοιχο δάνειο, ελλείψει κρατικής εγγύησης, θα ήταν έως 40 μονάδες βάσης υψηλότερες.

5.7. ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΕΙΣ ΤΩΝ ΒΕΛΓΙΚΩΝ ΑΡΧΩΝ ΣΧΕΤΙΚΑ ΜΕ ΤΙΣ ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΕΙΣ ΠΟΥ ΥΠΕΒΑΛΑΝ ΤΑ ΕΝΔΙΑΦΕΡΟΜΕΝΑ ΜΕΡΗ

(113) Στη δήλωσή τους της 12ης Οκτωβρίου 2009, οι βελγικές αρχές υποστηρίζουν ότι μόνον οι δηλώσεις των BD και FVP/Prodipresse περιέχουν καθοριστικά στοιχεία. Τα στοιχεία αυτά αφορούν κυρίως την προηγμένη διανομή εφημερίδων και περιοδικών.

(114) Οι βελγικές αρχές ισχυρίζονται ότι, σε αντίθεση με αυτό που υπογραμμίζει η BD, η ανάθεση της παροχής μη αποκλειστικών ταχυδρομικών υπηρεσιών (όπως η διανομή του τύπου) δεν εμπίπτει στο πεδίο εφαρμογής της κανονιστικής ρύθμισης της Ένωσης για τις δημόσιες συμβάσεις [οδηγία 2004/18/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (38)].

(115) Εξάλλου, ισχυρίζονται ότι η διανομή των εφημερίδων και περιοδικών, που αποτελεί υπηρεσία γενικού οικονομικού συμφέροντος, δεν παραβιάζει τις διατάξεις της Ένωσης για την απελευθέρωση της ταχυδρομικής αγοράς.

(116) Οι βελγικές αρχές αναφέρουν επίσης ότι η ανάθεση αυτή δεν συνεπάγεται λήψη αυθαίρετων αποφάσεων. Σύμφωνα με τις βελγικές αρχές, τα DPLP είναι η μόνη επιχείρηση που μπορεί να εκτελεί τους όρους και τις υποχρεώσεις που επιβάλλονται στον παρέχοντα υπηρεσίες αυτού του είδους.

(117) Οι βελγικές αρχές ισχυρίζονται ότι, αντίθετα απ’ ό,τι ισχυρίζεται η BD, τα DPLP δεν επωφελήθηκαν κατά τη διάρκεια της περιόδου 2002-2008 από υπεραντιστάθμιση των δαπανών που συνδέονται με την εκτέλεση της υπηρεσίας τους διανομής εφημερίδων και περιοδικών.

(118) Οι εν λόγω αρχές δεν συμμερίζονται τη γνώμη της FVP/Prodipresse σύμφωνα με την οποία τα DPLP έχουν διογκώσει τις επενδύσεις τους και τις επιπλέον δαπάνες που συνδέονται με την επέκταση της εθνικής κάλυψης που πέρασε από 82 σε 100 %. Επειδή το 18 % αφορά κυρίως απομακρυσμένες περιοχές, οι δαπάνες προσωπικού των DPLP αυξήθηκαν κατά μη αναλογικό τρόπο και τα DPLP έπρεπε να αποκτήσουν οχήματα μεταφοράς για μεγάλες αποστάσεις, που χαρακτηρίζονται από υψηλό κόστος απόσβεσης.

(119) Τέλος, οι βελγικές αρχές ισχυρίζονται ότι οι δαπάνες διαφημιστικής εκστρατείας δεν λήφθηκαν υπόψη κατά τον υπολογισμό της αποζημίωσης που έλαβε από το κράτος για την προηγμένη διανομή του τύπου.

(120) Η BD αναφέρει ότι τα DPLP προφανώς δεν έχουν αποδοτικότητα σε συνάρτηση με το κόστος. Οι βελγικές αρχές αμφισβητούν το επιχείρημα αυτό, τονίζοντας ότι δεν λαμβάνεται πλήρως υπόψη το πρόσθετο υψηλό κόστος που συνδέεται με την προηγμένη διανομή του τύπου και ότι παραβλέπονται οι σημαντικές προσπάθειες που καταβάλλονται από τα DPLP για τον έλεγχο των δαπανών τους και την αύξηση της παραγωγικότητάς τους.

(121) Σύμφωνα με την BD, το κόστος της Deltamedia είναι χαμηλότερο από εκείνο των DPLP. Η κατάσταση αυτή, σύμφωνα με τις βελγικές αρχές, οφείλεται στα ακόλουθα στοιχεία: α) η Deltamedia δεν προτείνει εθνική κάλυψη· β) η Deltamedia συνεργάζεται με ανεξάρτητους διανομείς· γ) η υπηρεσία που παρέχει η Deltamedia είναι απλοποιημένη, δεδομένου ότι συνεργάζεται με περιορισμένο αριθμό εκδοτών σε έναν και μόνο δημοσιογραφικό όμιλο· δ) οι εκδότες παραδίδουν τις εφημερίδες αμέσως μετά την εκτύπωση στα σημεία διανομής.

5.8. ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΕΙΣ ΤΩΝ ΒΕΛΓΙΚΩΝ ΑΡΧΩΝ ΣΧΕΤΙΚΑ ΜΕ ΤΗΝ ΥΦΙΣΤΑΜΕΝΗ ΕΝΙΣΧΥΣΗ

(122) Στη δήλωσή τους της 21ης Δεκεμβρίου 2010, οι βελγικές αρχές αναφέρουν ότι ορισμένα από τα μέτρα που καλύπτονται από την έρευνα αποτελούν υφιστάμενες ενισχύσεις.

(123) Πρώτον, οι βελγικές αρχές προβάλλουν το επιχείρημα ότι οι φορολογικές απαλλαγές που διέθεταν τα DPLP είναι προγενέστερες από την προσχώρηση του Βελγίου στην Ευρωπαϊκή Ένωση και συνεπώς, αποτελούν υφιστάμενες ενισχύσεις.

(124) Δεύτερον, οι βελγικές αρχές ισχυρίζονται ότι η ετήσια επιδότηση που καταβάλλεται στα DPLP ξεκίνησε πριν από το 1999, ήτοι πριν από την απελευθέρωση της ταχυδρομικής αγοράς και κατά συνέπεια αποτελεί υφιστάμενη ενίσχυση. Ομοίως, οι εισφορές κεφαλαίων που πραγματοποιήθηκαν πριν από το 1999 δεν θα πρέπει, εφόσον συνιστούν κρατικές ενισχύσεις, να θεωρούνται υφιστάμενες ενισχύσεις.

(125) Τρίτον, οι βελγικές αρχές διατείνονται, εξαιτίας της προθεσμίας παραγραφής δέκα ετών, ότι όλα τα μέτρα που έχουν εγκριθεί έως τις 13 Ιουλίου 1999 (δηλαδή δέκα έτη πριν από την κίνηση της επίσημης διαδικασίας στην παρούσα υπόθεση) αποτελούν υφιστάμενες ενισχύσεις, δεδομένου ότι η ακύρωση από το Πρωτοδικείο που προηγήθηκε είχε επίσης ως αποτέλεσμα την ακύρωση του συνόλου των προγενέστερων πράξεων έρευνας της Επιτροπής. Αντίθετα, ισχυρίζονται ότι, εφόσον η Επιτροπή κίνησε την πρώτη πράξη έρευνας τον Δεκέμβριο του 2002, δεν θα πρέπει να περιλαμβάνονται στην έρευνα μέτρα τα οποία τέθηκαν σε εφαρμογή πριν από τον Δεκέμβριο του 1992. Αυτό αφορά τη μεταβίβαση ακινήτων και την πρώτη ετήσια επιδότηση που χορηγήθηκε το 1992.

6. ΕΚΤΙΜΗΣΗ

6.1. ΠΡΟΚΑΤΑΡΚΤΙΚΕΣ ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΕΙΣ ΣΧΕΤΙΚΑ ΜΕ ΤΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΑΝΑΛΥΤΙΚΗΣ ΛΟΓΙΣΤΙΚΗΣ ΤΩΝ DPLP

(126) Το άρθρο 14 της οδηγίας 97/67/ΕΚ, όπως τροποποιήθηκε από την οδηγία 2008/6/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 20ής Φεβρουαρίου 2008, για την τροποποίηση της οδηγίας 97/67/ΕΚ σχετικά με την πλήρη υλοποίηση της εσωτερικής αγοράς κοινοτικών ταχυδρομικών υπηρεσιών (39) (τρίτη ταχυδρομική οδηγία) απαιτεί από τους φορείς παροχής ταχυδρομικών υπηρεσιών να τηρούν ξεχωριστούς λογαριασμούς στα εσωτερικά λογιστικά συστήματά τους, ώστε να γίνεται σαφής διάκριση μεταξύ των διάφορων υπηρεσιών και προϊόντων που αποτελούν μέρη της καθολικής υπηρεσίας και εκείνων που δεν αποτελούν μέρη της. Η λογιστική τους πρέπει να επηρεάζει άμεσα τις άμεσες δαπάνες των προϊόντων και να επηρεάζει άμεσα ή έμμεσα τις κοινές δαπάνες και ιδίως να καταλογίσει με τον κατάλληλο τρόπο τις αναγκαίες κοινές δαπάνες για την εξασφάλιση παροχής τόσο καθολικής όσο και μη καθολικής υπηρεσίας. Η αναλυτική λογιστική των DPLP συνίσταται σε μία μέθοδο λογιστικής οργάνωσης κατά δραστηριότητες (CPA), που καταλογίζει το σύνολο των εξόδων λειτουργίας, έως το επίπεδο του αποτελέσματος προ τόκων και φόρων (EBIT), στα διάφορα προϊόντα, σύμφωνα με τη μέθοδο συνολικής κατανομής του κόστους (FDC). Η αναλυτική λογιστική καλύπτει το σύνολο των εξόδων λειτουργίας και τις οργανικές οντότητες των DPLP. Το 2009, τα εμπορικά προϊόντα αντιπροσώπευαν το […]% του κύκλου εργασιών των DPLP, έναντι […]% για τα προϊόντα που συνδέονται με τη δημόσια υπηρεσία.

(127) Η μέθοδος αναλυτικής λογιστικής περιλαμβάνει τρία επίπεδα: τους πόρους, τις δραστηριότητες και τα προϊόντα. Στοχεύει στον προσδιορισμό του μέρους των δαπανών που συνδέονται με κάθε προϊόν.

(128) Οι δαπάνες χωρίζονται σε 398 διαφορετικά είδη δαπανών και 3 954 κέντρα ευθύνης. Για λογιστικούς σκοπούς, ομαδοποιήθηκαν σε 34 ομάδες πόρων και 108 ομάδες κωδικών. Υπάρχουν 986 διαφορετικές δραστηριότητες.

(129) Οι δαπάνες των πόρων καταλογίζονται στις δραστηριότητες ανάλογα με τη φύση τους: οι «άμεσοι πόροι» συνδέονται άμεσα με μια ειδική δραστηριότητα ενώ οι «έμμεσοι πόροι» συμβάλλουν στην επίτευξη πολλών δραστηριοτήτων και θα πρέπει να καταλογίζονται μέσω μεθόδων κατανομής, ανάλογα με το βαθμό χρήσης του εν λόγω πόρου για κάθε δραστηριότητα. Τέλος, η συνολική συμβολή στη δραστηριότητα περιλαμβάνει τα γενικά έξοδα που δεν μπορούν να καταλογισθούν σε ειδικές δραστηριότητες· συνεπώς, τα έξοδα αυτά καταλογίζονται ομοιόμορφα στο σύνολο των προϊόντων, βάσει της προσαυξημένης τιμής κόστους.

(130) Οι 986 διαφορετικές δραστηριότητες αποτελούν τα συστατικά στοιχεία της αλυσίδας αξίας κάθε προϊόντος. Ένα μέρος του κόστους που συνδέεται με μια συγκεκριμένη δραστηριότητα επηρεάζει προϊόντα σε συνάρτηση με τη χρήση της εν λόγω δραστηριότητας σε κάθε προϊόν. Το κόστος των μη λειτουργικών δραστηριοτήτων καταρχάς επηρεάζει τις δραστηριότητες εκμετάλλευσης που συνδέονται άμεσα με τα προϊόντα.

(131) Στο τελευταίο στάδιο της διαδικασίας, οι δαπάνες των δραστηριοτήτων τελικά χρεώνονται για κάθε προϊόν, σύμφωνα με μία μέθοδο κατανομής, συνήθως με βάση τον όγκο. Με άλλα λόγια, όλα τα προϊόντα που χρησιμοποιούν μια δραστηριότητα καταγράφονται λογιστικά με μέρος του κόστους της δραστηριότητας αυτής, που αναλογεί στον όγκο της χρήσης της.

(132) Η Επιτροπή θεωρεί ότι η μέθοδος αναλυτικής λογιστικής που εφαρμόζεται σήμερα από τα DPLP είναι ικανοποιητική, δεδομένου ότι επηρεάζει σε επαρκές επίπεδο και με ορθό τρόπο όλες τις δαπάνες. Πάντως, η Επιτροπή διαπιστώνει ότι τα DPLP ανέπτυξαν τη μέθοδο αυτή σταδιακά· μπορεί λοιπόν να εξαχθεί το συμπέρασμα ότι τα λογιστικά δεδομένα που χρονολογούνται από την έναρξη της περιόδου που καλύπτει η έρευνα, ακόμη και αν συνολικά είναι αξιόπιστα, δεν είναι τόσο εμπεριστατωμένα όσο τα δεδομένα του σημερινού λογιστικού συστήματος.

(133) Τον Μάρτιο 2011, οι βελγικές αρχές υπέβαλαν στην Επιτροπή μια αναδρομική τροποποίηση της μεθόδου αναλυτικής λογιστικής των DPLP, ενόψει μιας διαφορετικής κατανομής ορισμένων δαπανών μεταξύ των εμπορικών δραστηριοτήτων και των δραστηριοτήτων δημόσιας υπηρεσίας. Η προβλεπόμενη από τις βελγικές αρχές τροποποίηση αφορά το τελευταίο στάδιο κατανομής των δαπανών, όταν τα προϊόντα καταγράφονται λογιστικά μαζί με τις δαπάνες, ανάλογα με τον όγκο χρήσης για κάθε δραστηριότητα.

(134) Η τροποποίηση αλλάζει τη μέθοδο κατανομής των εξόδων εκμετάλλευσης την οποία εφάρμοζαν μέχρι τώρα τα DPLP. Μετά από την τροποποίηση αυτή, ορισμένες δαπάνες που σχετίζονται με εμπορικά προϊόντα θα περνούσαν στη σφαίρα των δημοσίων υπηρεσιών, πράγμα που θα διεύρυνε τη βάση των δαπανών των δημοσίων υπηρεσιών. Λόγω του γεγονότος αυτού, οι δημόσιες υπηρεσίες θα κάλυπταν ετησίων δαπάνες ύψους […] ευρώ που αυτή τη στιγμή συνδέονται με εμπορικά προϊόντα. Οι άλλες πτυχές της μεθόδου αναλυτικής λογιστικής παραμένουν αμετάβλητες.

(135) Οι βελγικές αρχές αναφέρουν ότι λόγω της φύσης τους, οι δαπάνες ορισμένων δραστηριοτήτων καθορίζονται σε ένα συγκεκριμένο επίπεδο, σε συνάρτηση με τις ανάγκες δημόσιας υπηρεσίας. Με άλλα λόγια, το κόστος των δραστηριοτήτων αυτών που χρησιμοποιούνται για παροχή δημοσίων υπηρεσιών θα παρέμενε αμετάβλητο ακόμη και αν κανένα εμπορικό προϊόν δεν χρησιμοποιούσε τις εν λόγω δραστηριότητες. Στο βαθμό που αναμένεται ότι ένα εμπορικό προϊόν δεν προκάλεσε την εν λόγω δραστηριότητα, το προϊόν δεν θα πρέπει να απορροφήσει το κόστος εκμετάλλευσης που συνδέεται με την εν λόγω δραστηριότητα, ακόμα και αν τη χρησιμοποιεί.

(136) Μολονότι οι βελγικές αρχές ισχυρίζονται ότι η αναθεωρηθείσα μεθοδολογία είναι συμβατή με την οδηγία 97/67/ΕΚ, η απόφαση Chronopost (40) και το κοινοτικό πλαίσιο για τις κρατικές ενισχύσεις υπό μορφή αντιστάθμισης για παροχή δημόσιας υπηρεσίας (41) (εφεξής «το πλαίσιο για τις ΥΓΟΣ»), δεδομένου ότι επηρεάζει στα προϊόντα τα άμεσα αποδόσιμα έξοδα και ένα μέρος των κοινών εξόδων και αντικατοπτρίζει καλύτερα τις πραγματικές δαπάνες που συνδέονται με τις υποχρεώσεις παροχής δημόσιας υπηρεσίας, η Επιτροπή θεωρεί ότι η νέα αυτή επιχειρηματολογία δεν μπορεί να γίνει δεκτή για λόγους τυπικούς, οικονομικούς και νομικούς.

(137) Από τυπική άποψη, η προτεινόμενη μέθοδος δεν χρησιμοποιείται στην πράξη στο πλαίσιο της εσωτερικής λογιστικής των DPLP, αλλά συνίσταται κυρίως σε μία τροποποίηση εκ των υστέρων παλαιότερων δεδομένων. Η αναθεωρημένη μέθοδος δεν έλαβε έγκριση της ρυθμιστικής αρχής ως βάση τιμολόγησης και ούτε χρησιμοποιείται από το κράτος για τον υπολογισμό της αντιστάθμισης των ΥΓΟΣ. Η αναθεωρημένη μέθοδος φαίνεται λοιπόν να αποτελεί μια θεωρητική παρουσίαση που εκπονήθηκε για τους σκοπούς της παρούσας διαδικασίας για τις κρατικές ενισχύσεις. Από οικονομική άποψη, δεν μπορεί να υποτεθεί, όσον αφορά τον καθορισμό της τιμής εσωτερικής μεταβίβασης, ότι τα εμπορικά προϊόντα δεν θα έπρεπε να επιβαρύνονται με τμήμα του κόστους των πόρων που χρησιμοποιούν (σύμφωνα με τη μέθοδο αυτή, για παράδειγμα, τα εμπορικά προϊόντα δεν θα συνέβαλαν στην κάλυψη των δαπανών της διανομής από τους ταχυδρόμους, έστω και εάν αυτοί οι τελευταίοι διανέμουν επίσης εμπορικά προϊόντα). Τέλος, με νομικούς όρους, μία τέτοια τροποποίηση δεν φαίνεται να συνάδει με το άρθρο 14 παράγραφος 3 σημείο β) στοιχείο iv) της οδηγίας 97/67/ΕΚ, στην απόφαση Chronopost (42) και με το πλαίσιο για τις ΥΓΟΣ του 2005 (43), που όλα αυτά απαιτούν τα κοινά στοιχεία κόστους να καταλογίζονται με τον τρόπο που αντιστοιχεί στις εμπορικές δραστηριότητες.

(138) Ως εκ τούτου, η Επιτροπή δεν θα βασίσει την εκτίμησή της στους τροποποιημένους λογαριασμούς, αλλά στα επικυρωμένα δεδομένα αναλυτικής λογιστικής, σύμφωνα με την οδηγία 97/67/ΕΚ, από το βελγικό ινστιτούτο ταχυδρομικών υπηρεσιών και τηλεπικοινωνιών (το IBPT, που αποτελεί την αρμόδια βελγική κανονιστική αρχή για τον τομέα των ταχυδρομείων (44), που έχουν κοινοποιηθεί προηγουμένως και που βασίζονται στη μέθοδο αναλυτικής λογιστικής που εφαρμόζεται επίσημα από τα DPLP.

6.2. ΕΚΤΙΜΗΣΗ ΤΗΣ ΑΝΑΛΗΨΗΣ ΤΟΥ ΚΟΣΤΟΥΣ ΤΩΝ ΣΥΝΤΑΞΕΩΝ

6.2.1. Ύπαρξη ενίσχυσης κατά την έννοια του άρθρου 107 παράγραφος 1 της ΣΛΕΕ

(139) Το άρθρο 107 παράγραφος 1 της ΣΛΕΕ προβλέπει ότι «ενισχύσεις που χορηγούνται υπό οποιαδήποτε μορφή από τα κράτη ή με κρατικούς πόρους και που νοθεύουν ή απειλούν να νοθεύσουν τον ανταγωνισμό διά της ευνοϊκής μεταχειρίσεως ορισμένων επιχειρήσεων ή ορισμένων κλάδων παραγωγής είναι ασυμβίβαστες με την εσωτερική αγορά, κατά το μέτρο που επηρεάζουν τις μεταξύ κρατών μελών συναλλαγές, εκτός αν οι συνθήκες ορίζουν άλλως».

(140) Ένα μέτρο συνιστά κρατική ενίσχυση κατά την έννοια του άρθρου 107 παράγραφος 1 της ΣΛΕΕ, εφόσον πληρούνται σωρευτικά οι τέσσερις ακόλουθες προϋποθέσεις: i) να προσφέρει πλεονέκτημα στο δικαιούχο· ii) να νοθεύει ή απειλεί να νοθεύσει τον ανταγωνισμό διά της ευνοϊκής μεταχειρίσεως ορισμένων επιχειρήσεων· iii) να χορηγείται από το κράτος ή με κρατικούς πόρους· iv) να δύναται να επηρεάσει τις μεταξύ κρατών μελών συναλλαγές.

6.2.1.1. Πλεονέκτημα και επιλεκτικότητα

(141) Βάσει της προσέγγισης που υιοθετήθηκε στην απόφαση Combus (45), οι βελγικές αρχές προβάλλουν το επιχείρημα ότι οι δεσμεύσεις σε θέματα συντάξεων συνιστούσαν αντικανονική επιβάρυνση την οποία δεν όφειλαν να χρηματοδοτήσουν οι ανταγωνιστές και ως εκ τούτου, ότι η ανάληψη από το κράτος δεν συνιστά ενίσχυση.

(142) Προβάλλουν κυρίως το επιχείρημα ότι, λόγω της έλλειψης ευελιξίας που χαρακτηρίζει το καθεστώς του μονίμου προσωπικού, δεν ήταν δυνατόν για τα DPLP να μειώσει το ποσοστό που αντιπροσωπεύει αυτή η κατηγορία προσωπικού, παρόλο που είναι πολύ πιο επαχθής από το υποθετικό προσωπικό που αποτελείται από εργαζομένους με λιγότερο ευνοϊκές συμβάσεις.

(143) Πρέπει καταρχάς να υπενθυμιστεί ότι εν γένει η απόφαση Combus δεν έχει επιβεβαιωθεί από το Δικαστήριο. Αντίθετα, η νομολογία του Δικαστηρίου αντικρούει την υπόθεση σύμφωνα με την οποία η αντιστάθμιση ενός διαρθρωτικού μειονεκτήματος θα απέκλειε κάθε χαρακτηρισμό ως ενισχύσεως. Επομένως, απορρέει από την πάγια νομολογία του Δικαστηρίου ότι η ύπαρξη ενίσχυσης πρέπει να αξιολογηθεί με βάση τις επιπτώσεις και όχι τις αιτίες ή τους στόχους της κρατικής παρέμβασης (46). Επίσης, το Δικαστήριο έκρινε ότι η έννοια της ενίσχυσης καλύπτει τα πλεονεκτήματα που παρέχουν οι δημόσιες αρχές τα οποία, υπό διάφορες μορφές, ελαφρύνουν τις επιβαρύνσεις που κανονικά βαρύνουν τον προϋπολογισμό μιας επιχείρησης (47).

(144) Εξάλλου, το Δικαστήριο ανέφερε ότι οι δαπάνες που σχετίζονται με τις αμοιβές των εργαζομένων βαρύνουν, εκ της φύσεώς τους, τον προϋπολογισμό των επιχειρήσεων, ανεξάρτητα από το εάν αυτές οι δαπάνες απορρέουν ή όχι από νόμιμες υποχρεώσεις ή από συλλογικές συμβάσεις (48). Ως προς αυτό, το Δικαστήριο διαπίστωσε πως το γεγονός ότι τα κρατικά μέτρα στοχεύουν στην αντιστάθμιση των πρόσθετων δαπανών δεν μπορεί να τα απαλλάξει από το χαρακτήρα ενίσχυσης (49).

(145) Επιπλέον, μπορεί να σημειωθεί ότι το ανταγωνιστικό πλαίσιο στο οποίο εντασσόταν η Combus ήταν διαφορετικό από εκείνο των DPLP. Η Combus έπρεπε να διεξάγει τις δραστηριότητές της στον τομέα των μεταφορών επί εμπορικής βάσης και να λειτουργεί στην αγορά σε συνθήκες ανταγωνισμού παρόμοιες με αυτές των ιδιωτικών εταιρειών λεωφορείων. Μετά από διαδικασία υποβολής προσφορών, οι οργανισμοί δημόσιων συγκοινωνιών εκχωρούν τις δραστηριότητές τους στον τομέα των μεταφορών με λεωφορεία σε ιδιωτικές και δημόσιες επιχειρήσεις. Σύμφωνα με τους κανόνες για την ανάθεση συμβάσεων, οι συμβάσεις ανατίθενται στην «πλέον συμφέρουσα από οικονομική άποψη προσφορά», ανεξάρτητα από το αν ο υποψήφιος αποτελεί δημόσια ή ιδιωτική επιχείρηση. Καθ’ όλη τη διάρκεια της περιόδου αξιολόγησης, τα DPLP είχαν μια ευρέως μονοπωλιακή θέση όπου οι οικονομικές πιέσεις ασκούνταν με εντελώς διαφορετικό τρόπο. Επιπλέον, αντίθετα με την υπόθεση Combus, το Βέλγιο δεν έχει, στην περίπτωση αυτή, εγκρίνει καμία νομοθετική διάταξη με σκοπό την κατάργηση ή την προσαρμογή του ειδικού εργασιακού καθεστώτος που εφαρμόζεται στους υπαλλήλους των DPLP ή του τρόπου που αποκτούν τα συνταξιοδοτικά τους δικαιώματα.

(146) Κατά συνέπεια, η Επιτροπή εκτιμά ότι οι πραγματικές διαφορές μεταξύ της υπόθεσης Combus και της επίμαχης υπόθεσης δικαιολογούν διαφορετικό συμπέρασμα στην παρούσα υπόθεση.

(147) Προκειμένου να διαπιστωθεί κατά πόσον τα εν λόγω μέτρα περιλαμβάνουν στοιχεία κρατικής ενίσχυσης, πρέπει να καθοριστεί εάν τα μέτρα αυτά παρέχουν οικονομικό πλεονέκτημα στα DPLP, εφόσον τους επιτρέπουν την αποφυγή δαπανών που θα έπρεπε κανονικά να επιβαρύνουν τους οικονομικούς τους πόρους και κατά τον τρόπο αυτό απέτρεψαν τις δυνάμεις της αγοράς να παράγουν τα συνήθη αποτελέσματά τους. Μία ενίσχυση συνίσταται στην ελάφρυνση των δαπανών που βαρύνουν υπό κανονικές συνθήκες τον προϋπολογισμό των επιχειρήσεων, λαμβανομένης υπόψη της φύσης ή της οικονομίας του υπό εξέταση συστήματος δαπανών. Αντίστροφα, θα μπορούσε να ορισθεί η έννοια της «ειδικής δαπάνης», η οποία θα συνίστατο σε μία συμπληρωματική επιβάρυνση σε σχέση με τις συνήθεις επιβαρύνσεις. Η άρση μιας τέτοιας ειδικής δαπάνης δυνάμει μιας νομοθετικής διάταξης δεν θα παρείχε πλεονέκτημα στον δικαιούχο και, ως εκ τούτου, δεν θα συνιστούσε κρατική ενίσχυση.

(148) Με βάση τη νομολογία του Δικαστηρίου όσον αφορά την ανάλυση της επιλεκτικότητας που συνεπάγεται σύγκριση με ένα πλαίσιο αναφοράς για την εξακρίβωση της συμμόρφωσης ή μη συμμόρφωσης με τη «φύση και την οικονομία του συστήματος» ειδικής μεταχείρισης ορισμένων επιχειρήσεων ή ορισμένων κλάδων παραγωγής, σε κανονική κατάσταση της αγοράς από διαρθρωτική άποψη, ο χαρακτηρισμός της «κανονικής» ή «ειδικής» δαπάνης συνεπάγεται τον καθορισμό ενός πλαισίου αναφοράς ή σύγκρισης, με στόχο τον εντοπισμό των επιχειρήσεων που βρίσκονται σε κατάσταση από νομικής και πραγματικής απόψεως, συγκρίσιμη όσον αφορά τον στόχο που επιδιώκουν τα υπό εξέταση μέτρα.

(149) Ωστόσο, δεν φαίνεται δυνατό να καθοριστεί ένα εξωγενές πλαίσιο αναφοράς το οποίο να επιτρέπει τον προσδιορισμό μιας «συνήθους» συνεισφοράς που θα επωμίζονται επιχειρήσεις οι οποίες βρίσκονται σε νομική και πραγματική κατάσταση συγκρίσιμη με αυτή των DPLP, όσον αφορά τον επιδιωκόμενο στόχο του επίμαχου μέτρου. Ειδικότερα, οι ανταγωνιστές των DPLP είναι επιχειρήσεις ιδιωτικού δικαίου που δραστηριοποιούνται σε ανταγωνιστικές αγορές, ενώ τα DPLP επωφελήθηκαν από νόμιμο μονοπώλιο κατά την περίοδο στην οποία αναφέρεται η αξιολόγηση, πριν από την πλήρη απελευθέρωση το 2011.

(150) Κατά συνέπεια, για να διαπιστωθεί η ύπαρξη πλεονεκτήματος κατά την έννοια του άρθρου 107 παράγραφος 1 της Συνθήκης, η Επιτροπή πρέπει να εξετάσει την κατάσταση των DPLP και να συγκρίνει τις κοινωνικές εισφορές πριν και μετά την ανάληψη του κόστους των συντάξεων.

(151) Από το νόμο της 6ης Ιουλίου 1971 και έως τη μεταρρύθμιση των συντάξεων του 1997, τα DPLP επιβαρύνθηκαν με το σύνολο του κόστους συνταξιοδότησης και κοινωνικών επιβαρύνσεων των υπαλλήλων τους. Υπό τις συνθήκες αυτές, η Επιτροπή θεωρεί ότι οι δαπάνες αυτές αποτελούν μέρος των συνήθων δαπανών που τα DPLP θα έπρεπε να χρηματοδοτήσουν από ιδίους πόρους, λαμβάνοντας υπόψη τη νομική και πραγματική θέση τους στην ταχυδρομική αγορά του Βελγίου.

(152) Όπως η ανάληψη του κόστους των συντάξεων που πραγματοποιήθηκε το 1997 και που αποτελεί αντικείμενο της έρευνας επέτρεψε στα DPLP να μην επιβαρυνθούν με δαπάνες τις οποίες κανονικά όφειλαν να χρηματοδοτήσουν από ιδίους πόρους, τα υπό εξέταση μέτρα παρέχουν στον φορέα πλεονέκτημα κατά την έννοια του άρθρου 107 παράγραφος 1 της Συνθήκης.

(153) Το εν λόγω πλεονέκτημα είναι επιλεκτικό, εφόσον αφορά μόνον τα DPLP.

6.2.1.2. Κρατικοί πόροι

(154) Η ανάληψη του κόστους των συντάξεων χρηματοδοτήθηκε από το κράτος, το οποίο ανέλαβε τις ευθύνες των DPLP όσον αφορά τις συντάξεις.

(155) Δεδομένου ότι το κράτος καταβάλλει απευθείας τις συντάξεις στο αποχωρήσαν προσωπικό των DPLP από ίδιο προϋπολογισμό, χρησιμοποιεί σαφώς κρατικούς πόρους.

6.2.1.3. Στρέβλωση του ανταγωνισμού και επηρεασμός των συναλλαγών μεταξύ κρατών μελών

(156) Τα μέτρα που παρουσιάζονται ανωτέρω μπορούν να επηρεάσουν τις συναλλαγές μεταξύ κρατών μελών, δεδομένου ότι τα DPLP δραστηριοποιούνται σε ανοιχτές στον ανταγωνισμό αγορές, όπως οι υπηρεσίες παράδοσης δεμάτων, που χαρακτηρίζονται από σημαντικές διασυνοριακές συναλλαγές. Στην αγορά των δεμάτων, αντιμετωπίζουν ανταγωνισμό από επιχειρήσεις που ασκούν δραστηριότητες σε άλλα κράτη μέλη, όπως οι UPS, FedEx ή επίσης η TNT Express. Τα DPLP ασκούν επίσης δραστηριότητες στην αγορά διανομής τύπου, στην οποία δραστηριοποιούνται ή μπορούν να δραστηριοποιηθούν επιχειρήσεις άλλων κρατών μελών. Τα DPLP δεν είχαν ποτέ αποκλειστικότητα για τη διανομή δεμάτων, εφόσον και άλλες επιχειρήσεις πρότειναν ορισμένες υπηρεσίες διανομής δεμάτων (50) ή άλλες ειδικές ταχυδρομικές υπηρεσίες ήδη από τις αρχές της δεκαετίας του 1990 (51). Επίσης, τα DPLP είναι παρόντα στην αγορά χρηματοπιστωτικών υπηρεσιών (ταχυδρομικοί τρεχούμενοι λογαριασμοί, λογαριασμοί ταμιευτηρίου και υπηρεσίες πληρωμών), όπου αντιμετωπίζουν τον ανταγωνισμό φορέων οι οποίοι προτείνουν χρηματοπιστωτικά προϊόντα, όπως των τραπεζών και των χρηματοπιστωτικών φορέων. Οι τρεχούμενοι λογαριασμοί και οι λογαριασμοί ταχυδρομικού ταμιευτηρίου που χρησιμοποιούνται για σκοπούς τόσο πληρωμής όσο και αποταμίευσης, ανταγωνίζονται τους τραπεζικούς τρεχούμενους λογαριασμούς και λογαριασμούς αποταμίευσης. Ο τραπεζικός τομέας είχε ήδη ανοίξει στον ανταγωνισμό πριν από το 1992 και χαρακτηριζόταν από εκτεταμένες συναλλαγές μεταξύ των κρατών μελών. Τράπεζες διαφόρων κρατών μελών είναι εγκατεστημένες στο Βέλγιο πριν από το 1992: την εποχή εκείνη, πράγματι, υπήρχαν πάνω από 70 αλλοδαπά χρηματοπιστωτικά ιδρύματα στο έδαφός του (52).

(157) Βάσει των ανωτέρω, είναι σαφές ότι οποιοδήποτε κρατικό μέτρο το οποίο παραχωρεί στα DPLP οικονομικό πλεονέκτημα ενδέχεται να επηρεάσει τις συναλλαγές μεταξύ κρατών μελών.

(158) Για τους λόγους που εκτίθενται στις αιτιολογικές σκέψεις 141 έως 157, η Επιτροπή θεωρεί ότι η ανάληψη του κόστους των συντάξεων συνιστά ενίσχυση κατά την έννοια του άρθρου 107 παράγραφος 1 της ΣΛΕΕ.

6.2.2. Αξιολόγηση του συμβιβάσιμου της ανάληψης του κόστους των συντάξεων με την εσωτερική αγορά, κατά την έννοια του άρθρου 107 παράγραφος 3 στοιχείο γ)

(159) Στο πλαίσιο της μεταρρύθμισης των συντάξεων του 1997, η επιστροφή στο κράτος εκ μέρους των DPLP του καθαρού ετήσιου συνταξιοδοτικού κόστους παραχώρησε τη θέση της σε μία εξοφλητικού χαρακτήρα συνεισφορά που εναρμόνιζε τις δαπάνες των συντάξεων που επιβαρύνουν τα DPLP με τις αντίστοιχες των ανταγωνιστών τους. Ελλείψει της μεταρρύθμισης αυτής, το επίπεδο του κόστους των συντάξεων θα συνέχιζε να αυξάνεται αισθητά κατά τα επόμενα έτη, ιδίως λόγω της επιδείνωσης του δείκτη μεταξύ ενεργών υπαλλήλων (εισφέροντες) και μη ενεργών υπαλλήλων (δικαιούχοι) κατόπιν της αποφάσεως των DPLP να μην προσλάβουν πλέον μονίμους υπαλλήλους.

(160) Δεδομένου ότι οι παρεκκλίσεις που προβλέπονται στο άρθρο 107 παράγραφος 2 και στο άρθρο 107 παράγραφος 3 στοιχεία α) και β) της ΣΛΕΕ προφανώς δεν εφαρμόζονται και ότι το Βέλγιο δεν επικαλέστηκε το άρθρο 106 παράγραφος 2 της ΣΛΕΕ σχετικά με τη συμβατότητα της ανάληψης του κόστους των συντάξεων υπέρ των DPLP, η Επιτροπή θα εξετάσει εάν αυτή η ανάληψη μπορεί να κηρυχθεί συμβατή δυνάμει του άρθρου 107 παράγραφος 3 στοιχείο γ) της ΣΛΕΕ, το οποίο προβλέπει ότι οι ενισχύσεις για την προώθηση της αναπτύξεως ορισμένων οικονομικών δραστηριοτήτων ή οικονομικών περιοχών, εφόσον δεν αλλοιώνουν τους όρους των συναλλαγών κατά τρόπο που θα αντέκειτο προς το κοινό συμφέρον δύνανται να θεωρηθούν ότι συμβιβάζονται με την εσωτερική αγορά.

(161) Καταρχάς, η Επιτροπή θα εξετάσει τον βαθμό στον οποίο η ανάληψη του συνόλου των συνταξιοδοτικών δαπανών πληροί έναν στόχο κοινού συμφέροντος και είναι απαραίτητο για τον σκοπό αυτό, πριν εξεταστεί η αναλογικότητα του εν λόγω μέτρου να σταθμιστούν οι θετικές και οι αρνητικές επιπτώσεις της ενίσχυσης.

6.2.2.1. Η απελευθέρωση του τομέα ταχυδρομικών υπηρεσιών αποτελεί σημαντικό στόχο κοινού συμφέροντος

(162) Το δίκαιο της Ένωσης ενθάρρυνε μια όλο και μεγαλύτερη απελευθέρωση του ταχυδρομικού τομέα από το 1992 με την έκδοση της Πράσινης Βίβλου, η οποία κατέληξε στη συνέχεια στην έκδοση τριών οδηγιών, ήτοι: i) της οδηγίας 97/67/ΕΚ, ii) της οδηγίας 2002/39/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 10ης Ιουνίου 2002, για την τροποποίηση της οδηγίας 97/67/ΕΚ όσον αφορά το περαιτέρω άνοιγμα των κοινοτικών ταχυδρομικών υπηρεσιών στον ανταγωνισμό (53) και iii) της οδηγίας 2008/6/ΕΚ. Έγινε επίσης δεκτό ότι η απελευθέρωση των ταχυδρομικών υπηρεσιών σε επίπεδο ΕΕ μπορεί να διαδραματίσει σημαντικό ρόλο στο πλαίσιο της στρατηγικής της Λισαβόνας για την ανάπτυξη και την απασχόληση.

(163) Κατά συνέπεια, πρέπει όχι μόνο να εξασφαλιστεί η παροχή βασικών ταχυδρομικών υπηρεσιών, όπως εκφράζεται στην έννοια της υποχρέωσης παροχής καθολικής υπηρεσίας, αλλά και να εφαρμοστεί με ισότιμους όρους για τον κατεστημένο φορέα, τους ανταγωνιστές που είναι ήδη παρόντες και τους νεοεισερχομένους.

(164) Στην απόφαση σχετικά με τα γαλλικά ταχυδρομεία, ήδη, η Επιτροπή αναγνώρισε ότι η δημιουργία ίσων όρων όσον αφορά τις εισφορές της κοινωνικής ασφάλισης για τον κατεστημένο φορέα και τους ανταγωνιστές του αποτελεί βασική προϋπόθεση για θεμιτό ανταγωνισμό στον τομέα των ταχυδρομείων. Έκρινε ότι η ανάληψη των υποχρεώσεων χρηματοδότησης των συντάξεων των υπαλλήλων που επιβλήθηκε στα γαλλικά ταχυδρομεία ήταν συμβιβάσιμη με την εσωτερική αγορά, εφόσον οι δημόσιες επιδοτήσεις εγγυώνται ίσους συντελεστές κοινωνικών εισφορών για τα γαλλικά ταχυδρομεία και τους ανταγωνιστές τους. Η Επιτροπή προτίθεται να ακολουθήσει στην προκειμένη περίπτωση την ίδια λογική με εκείνη που εφαρμόζεται στο κεφάλαιο 6.3 της εν λόγω απόφασης που πρέπει να θεωρείται εφαρμοστέα εν προκειμένω, στο βαθμό που είναι κατάλληλη.

6.2.2.2. Ανάγκη κάλυψης του κόστους των συντάξεων

(165) Η Επιτροπή θεωρεί ότι η μετατροπή των DPLP το 1992 ήταν αναγκαία για την προώθηση του ανταγωνισμού στην αγορά ταχυδρομικών υπηρεσιών: το μέτρο αυτό πράγματι έθεσε τα DPLP και τους ανταγωνιστές τους επί ίσοις όροις όσον αφορά τη νομική μορφή (και επομένως, εξαφάνισε την απεριόριστη κρατική εγγύηση της οποίας επωφελούντο τα DPLP μέχρι τότε, ως δημόσια επιχείρηση).

(166) Ωστόσο, ούτε το βελγικό κράτος ούτε η «Régie des Postes» δεν είχαν σωρευμένα αποθέματα που να αντιστοιχούν στις σωρευθείσες δεσμεύσεις σχετικά με τις συνταξιοδοτικές υποχρεώσεις. Κατά τη σύστασή τους, το 1992, τα DPLP συνέχισαν να αναλαμβάνουν τις συνταξιοδοτικές υποχρεώσεις, αλλά κανένα αντίστοιχο στοιχείο ενεργητικού δεν καταχωρίστηκε στη λογιστική τους για την κάλυψή τους.

(167) Συνεπώς, η καταβολή των συντάξεων προοδευτικά κατέστη εξαιρετικά επαχθής για τα DPLP, εφόσον η ηλικία συνταξιοδότησης πλησίαζε για πολλούς υπαλλήλους. Παρότι λήφθηκαν μέτρα (βελτίωση της παραγωγικότητας, προοδευτική μείωση του προσωπικού χάρη στη φυσιολογική αποχώρηση προσωπικού, αναπροσαρμογή των μισθών) για τη βελτίωση της κατάστασης αυτής, αυτό δεν ήταν επαρκές για την επίτευξη βιώσιμης ισορροπίας όσον αφορά τα οικονομικά των DPLP (βλέπε παρακάτω πίνακα 1).

(168) Αυτό οφειλόταν ιδίως στο ότι η μετατροπή σε επιχείρηση ιδιωτικού δικαίου συνεπαγόταν επίσης για τα DPLP το να μην προσλαμβάνουν μονίμους υπαλλήλους και συμβασιούχους υπαλλήλους (που υπάγονται στη γενική σύμβαση εργασίας και τις διατάξεις του εργατικού δικαίου). Κατά συνέπεια, τα DPLP θα έπρεπε, μετά το 1997, να χρηματοδοτήσουν από ίδια έσοδα συγχρόνως τις συνταξιοδοτικές δαπάνες των συνταξιούχων μονίμων υπαλλήλων και τις κοινωνικές εισφορές που αφορούν την ασφάλιση σύνταξης των συμβασιούχων υπαλλήλων.

(169) Η αρνητική τάση των ταμειακών ροών των DPLP πρόκειται να επιδεινωθεί με την πάροδο των ετών, δεδομένου ότι οι πληρωμές υψηλότερων συντάξεων πρόκειται να υπερβούν τα έσοδα που προέρχονται από τις δραστηριότητές τους (βλέπε πίνακα 3). Πίνακας 3 Προσομοιώσεις των ταμειακών ροών των DPLP που πραγματοποιήθηκαν από τις βελγικές αρχές το 1996

(170) Είναι αδιαμφισβήτητο ότι τα DPLP θα αντιμετώπιζαν πολύ υψηλότερο κόστος εάν όφειλαν να χρηματοδοτούν τις συντάξεις του συνόλου των συνταξιούχων μονίμων υπαλλήλων από τους ίδιους πόρους τους μετά το 1997. Είναι προφανές ότι, ελλείψει ενίσχυσης, η μετάβαση από το νομικό καθεστώς δημόσιας διοίκησης σε εκείνο της ιδιωτικής επιχείρησης θα είχε διακυβευθεί.

(171) Εξάλλου, μία πλήρης αναχρηματοδότηση του κόστους των συντάξεων μέσω αύξησης των εσόδων από τις νομοθετικά ρυθμιζόμενες ταχυδρομικές αποστολές θα οδηγούσε σε εξαιρετικά υψηλές τιμές αποστολής και σε δυνητικά πολύ σημαντική μείωση του αριθμού των αποστελλόμενων επιστολών, σε βαθμό που η προσφορά καθολικής ταχυδρομικής υπηρεσίας θα διακυβευόταν.

(172) Εξάλλου, η Επιτροπή είναι της γνώμης ότι τα υπό εξέταση μέτρα είναι προσαρμοσμένα στο στόχο του κοινοτικού συμφέροντος στον οποίο σκοπούν. Κανένα άλλο μέσο δεν θα μπορούσε να ανταποκριθεί στο ζήτημα αυτό με αποτελεσματικότερο τρόπο. Στους τομείς που εμπίπτουν στο πεδίο των ΥΓΟΣ, θα μπορούσαν ασφαλώς να είχαν εκχωρηθεί αντισταθμίσεις δημόσιας υπηρεσίας, αλλά μία τέτοια προσέγγιση δεν θα ήταν μακροπρόθεσμα βιώσιμη, λόγω του ειδικού διαρθρωτικού χαρακτήρα του προβλήματος.

(173) Λαμβανομένων υπόψη των στόχων απελευθέρωσης των αγορών ταχυδρομικών υπηρεσιών, που συνίστανται ιδίως στην εγγύηση μιας προσφοράς καθολικών ταχυδρομικών υπηρεσιών καλής ποιότητας σε προσιτές τιμές, και δεδομένου του στόχου της προώθησης του θεμιτού ανταγωνισμού, η ανάληψη του κόστους των συντάξεων συνιστούσε αναγκαίο μέτρο.

6.2.2.3. Αναλογικότητα της ανάληψης του κόστους των συντάξεων

(174) Η απόφαση για τα γαλλικά ταχυδρομεία περιλαμβάνει την εκτίμηση, εκ μέρους της Επιτροπής, της αναλογικότητας των μέτρων ενίσχυσης που συνδέονται με την κάλυψη των δαπανών για τις συντάξεις που βαρύνουν τους κατεστημένους φορείς του ταχυδρομικού τομέα, όπου εξακολουθούν να απασχολούνται δημόσιοι υπάλληλοι υπό όρους που συμφωνήθηκαν την εποχή που αποτελούσαν μονοπώλιο. Η αναλογικότητα πρέπει να αξιολογηθεί σε σχέση με τη δημιουργία δίκαιων όρων σε αγορές ανοιχτές στον ανταγωνισμό (παραδείγματος χάρη αλληλογραφία, δέματα και χρηματοπιστωτικές υπηρεσίες). Ο κατεστημένος φορέας οφείλει να καταβάλει εισφορές κοινωνικής ασφάλισης αντίστοιχες με εκείνες των ανταγωνιστών του.

(175) Επειδή οι συμβασιούχοι των DPLP βρίσκονται από νομική άποψη στην ίδια κατάσταση με τους μισθωτούς οποιασδήποτε ιδιωτικής επιχείρησης, αντίθετα από το μόνιμο προσωπικό που εμπίπτει σε καθεστώς αντίστοιχο με εκείνο των δημοσίων υπαλλήλων, μία σύγκριση των εισφορών που καταβάλλουν τα DPLP για κάθε κατηγορία εργαζομένων επιτρέπει να ελεγχθεί εάν ο εν λόγω φορέας ικανοποιεί, από τότε που απαλλάσσεται του κόστους των συντάξεων, την προϋπόθεση σχετικά με την πληρωμή κοινωνικών εισφορών αντίστοιχων με εκείνες των ανταγωνιστών του.

(176) Ο συνοπτικός πίνακας που ακολουθεί παρουσιάζει λεπτομερώς τις δαπάνες κοινωνικής ασφάλισης που καταβάλλουν τα DPLP για το μόνιμο προσωπικό τους και τους συμβασιούχους: Κόστος κοινωνικής ασφάλισης που πραγματοποιείται και καταβάλλεται από τα DPLP Μόνιμο προσωπικό Συμβασιούχοι Συνεισφορά των DPLP στο σύστημα κοινωνικής ασφάλισης, εκ της οποίας 8,86 % για συντάξεις […] % […] % Δαπάνες που καλύφθηκαν απευθείας από τα DPLP […] % […] % Ασθενείας και αναπηρίας […] % […] % Οικογενειακά επιδόματα […] % — Συμβολή στην καταβολή των αποζημιώσεων (54) […] % Διαρθρωτική μείωση (55) […] % ΣΥΝΕΙΣΦΟΡΑ ΤΟΥ ΕΡΓΟΔΟΤΗ συνολικά […] % […] % ΣΥΝΕΙΣΦΟΡΕΣ ΤΩΝ ΕΡΓΑΖΟΜΕΝΩΝ […] % […] % Συνεισφορά του εργαζομένου στο γενικό σύστημα κοινωνικής ασφάλισης […] % […] %

(177) Όπως φαίνεται στον ανωτέρω πίνακα, το επίπεδο της συνεισφοράς των DPLP στο βελγικό σύστημα κοινωνικής ασφάλισης (ποσοστό ονομαστικής αξίας των μισθολογικών δαπανών) είναι σαφώς κατώτερο του ποσοστού της συνεισφοράς των ιδιωτικών επιχειρήσεων ([…]% έναντι […]%).

(178) Ωστόσο, εάν ληφθούν υπόψη οι άμεσες δαπάνες που βαρύνουν τον εργοδότη για τους σκοπούς της σύγκρισης των πραγματικών συντελεστών κοινωνικών εισφορών, τα δύο ποσοστά είναι πανομοιότυπα, και μάλιστα ελαφρά ανώτερα για τους μονίμους υπαλλήλους των DPLP […]% έναντι […]%).

(179) Διαπιστώνεται επίσης ότι οι συνεισφορές που καταβάλλονται από τους εργαζομένους είναι πανομοιότυπες στις δύο περιπτώσεις ([…]% έναντι […]%).

(180) Ο χαμηλότερος ονομαστικός συντελεστής της εισφοράς κοινωνικής ασφάλισης που καταβλήθηκε από τα DPLP για τους μονίμους υπαλλήλους οφείλεται στην εξαίρεση ορισμένων εισφορών κοινωνικής ασφάλισης που δεν εφαρμόζονται στους μονίμους υπαλλήλους (παραδείγματος χάρη επαγγελματικές ασθένειες, ανεργία, εργατικά ατυχήματα). Πάντως, τα ίδια τα DPLP καλύπτουν άμεσα το κόστος των εισφορών που τυγχάνουν απαλλαγής λόγω του ειδικού καθεστώτος του μονίμου προσωπικού τους. Η προσέγγιση αυτή συνεπάγεται υψηλό άμεσο κόστος για τα DPLP.

(181) Όσον αφορά τη συνεισφορά των ίδιων των εργαζομένων, που θα έπρεπε επίσης να ληφθεί υπόψη, εφόσον οι εργαζόμενοι οφείλουν να καταβάλουν την εν λόγω συνεισφορά με βάση τον μισθό που καταβάλλεται από τον εργοδότη (συνεπώς, συνεισφορά που συνεπάγεται κόστος για αυτόν τον τελευταίο), είναι ελαφρώς υψηλότερη για το μόνιμο προσωπικό από ό,τι για τους συμβασιούχους.

(182) Οι βελγικές αρχές και τα DPLP διαβίβασαν πληροφορίες που καταδεικνύουν ότι οι άμεσες συνεισφορές παρέμειναν εν γένει σταθερές με την πάροδο του χρόνου.

(183) Μολονότι οι άμεσες δαπάνες τις οποίες φέρουν άμεσα τα DPLP ([…]%) δεν αντιστοιχούν απόλυτα με τις κοινωνικές εισφορές, πρέπει να ληφθεί υπόψη το γεγονός ότι οι εν λόγω δαπάνες δεν είναι εθελοντικές εισφορές, αλλά απορρέουν απευθείας από το ειδικό καθεστώς των μονίμων υπαλλήλων και κατά συνέπεια επιβάλλονται στα DPLP. Ως εκ τούτου, φαίνεται λογικό να εξομοιωθούν με τις λοιπές υποχρεωτικές δαπάνες κοινωνικής ασφάλισης ως προς την προέλευση και τον σκοπό τους.

(184) Συνεπώς, πρέπει να ληφθούν υπόψη αυτές οι άμεσες δαπάνες για τον υπολογισμό των πραγματικών κοινωνικών εισφορών των DPLP. Ο συνολικός συντελεστής εισφορών κοινωνικής ασφάλισης που θα προκύψει θα είναι ελαφρώς υψηλότερος για το μόνιμο προσωπικό των DPLP ([…]%) από ό,τι για το προσωπικό επιχειρήσεων του ιδιωτικού τομέα ([…]%).

6.2.2.4. Κριτήριο εξισορρόπησης της ανάληψης του κόστους των συντάξεων

(185) Η μεταρρύθμιση του συνταξιοδοτικού καθεστώτος που εφαρμόζεται στα DPLP σηματοδότησε ένα σημαντικό στάδιο για την προσαρμογή της επιχείρησης στη σταδιακή απελευθέρωση, όπως και ενόψει της πλήρους απελευθέρωσης της βελγικής αγοράς ταχυδρομικών υπηρεσιών, η οποία διαδραματίζει σημαντικό ρόλο στο πλαίσιο της στρατηγικής της Λισαβόνας για την ανάπτυξη και την απασχόληση.

(186) Στην απόφαση για την «La Poste», η Επιτροπή ανέφερε ότι η απελευθέρωση του τομέα ταχυδρομικών υπηρεσιών θα μπορούσε να είναι δυσχερέστερη εάν δεν είχαν εγκριθεί τα μεταρρυθμιστικά προγράμματα των συντάξεων (σε σύγκριση με εκείνα που πραγματοποιήθηκαν στο Βέλγιο).

(187) Η Επιτροπή θεωρεί επίσης ότι τα υπό εξέταση μέτρα, ακόμη και αν δεν αφορούν ένα ειδικό καθεστώς όσον αφορά τις παροχές που καταβάλλονται στους συνταξιούχους, επιτρέπουν να καταστεί βιώσιμος ένας μηχανισμός χρηματοδότησης τον οποίο οι ιστορικές εξελίξεις κατέστησαν παρωχημένο. Η Επιτροπή εκτιμά ότι τα εν λόγω μέτρα εγγράφονται, ως εκ τούτου, στο γενικότερο πλαίσιο της μεταρρύθμισης των συστημάτων συνταξιοδότησης των κρατών μελών, μιας μεταρρύθμισης την οποία υποστηρίζουν ταυτόχρονα το Συμβούλιο και η Επιτροπή.

(188) Οι αρνητικές επιπτώσεις του μέτρου φαίνονται περιορισμένες δεδομένου ότι, λόγω του παρελθόντος των DPLP και των δραστηριοτήτων τους, είναι προφανές ότι μεγάλο μέρος των υποχρεώσεών τους σε θέματα συντάξεων αφορά τις δραστηριότητες του προστατευόμενου τομέα, όπου η νόθευση του ανταγωνισμού είναι από τη φύση την περιορισμένη.

(189) Το επίμαχο μέτρο θα μπορούσε θεωρητικά να επιτρέψει στα DPLP να διατηρήσουν δεσπόζουσα θέση. Ωστόσο, η Επιτροπή θεωρεί ότι ο κίνδυνος αυτός είναι μικρός διότι τα μέτρα περιορίζονται στην εναρμόνιση των εισφορών που καταβάλλουν τα DPLP με εκείνες των ανταγωνιστών τους.

(190) Από όσα προαναφέρθηκαν προκύπτει ότι οι αρνητικές επιπτώσεις της ενίσχυσης που χορηγήθηκε στα DPLP είναι περιορισμένες, σε σχέση με τις θετικές επιπτώσεις του μέτρου.

(191) Δεδομένου ότι τα μέτρα περιορίζονται σε ό,τι είναι απολύτως απαραίτητο για τη δημιουργία ίσων όρων ανταγωνισμού όσον αφορά τις κοινωνικές εισφορές και τον τερματισμό στρέβλωσης του ανταγωνισμού που ζημίωνε τα DPLP, δεν αλλοιώνουν τους όρους των συναλλαγών σε μέτρο που αντίκειται στο κοινό συμφέρον.

(192) Κατά συνέπεια, η Επιτροπή είναι της γνώμης ότι το μέτρο ανάληψης του κόστους των συντάξεων που υιοθετήθηκε το 1997 μπορεί να θεωρηθεί ως ενίσχυση συμβιβάσιμη με την εσωτερική αγορά κατά την έννοια του άρθρου 107 παράγραφος 3 στοιχείο γ) της ΣΛΕΕ, δεδομένου ότι τα DPLP δεν είναι σε καλύτερη θέση σε σχέση με άλλες επιχειρήσεις όσον αφορά το κόστος κοινωνικής ασφάλισης του μόνιμου προσωπικού τους.

6.3. ΕΚΤΙΜΗΣΗ ΤΗΣ ΑΝΤΙΣΤΑΘΜΙΣΗΣ ΔΗΜΟΣΙΑΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑΣ ΚΑΙ ΑΛΛΑ ΜΕΤΡΑ

6.3.1. Ύπαρξη ενίσχυσης κατά την έννοια 107 παράγραφος 1 της ΣΛΕΕ

6.3.1.1. Πλεονέκτημα και επιλεκτικότητα

(193) Όσον αφορά την αντιστάθμιση του κόστους της δημόσιας υπηρεσίας, η απόφαση Altmark (56) καθορίζει τα κριτήρια που πρέπει να πληροί μια δημόσια παρέμβαση ώστε να μπορεί να θεωρηθεί ως αντιστάθμιση υποχρεώσεων δημόσιας υπηρεσίας και να μην χαρακτηριστεί ως κρατική ενίσχυση κατά την έννοια του άρθρου 107 παράγραφος 1 της ΣΛΕΕ.

(194) Στην προκειμένη περίπτωση, αυτά τα κριτήρια, και ειδικότερα το τέταρτο κριτήριο, δεν πληρούνται: η επιλογή των DPLP δεν πραγματοποιήθηκε στο πλαίσιο μιας διαδικασίας σύναψης δημόσιας σύμβασης. Επιπλέον, οι βελγικές αρχές δεν απέδειξαν ότι το επίπεδο της αντιστάθμισης είχε καθοριστεί βάσει ανάλυσης των δαπανών στις οποίες θα προέβαινε μια μέση επιχείρηση, με χρηστή διαχείριση και κατάλληλα μέσα για την εκτέλεση των υποχρεώσεων δημόσιας υπηρεσίας που της ζητήθηκαν και η Επιτροπή δεν διαθέτει καμία ένδειξη ή πληροφορίες που να δείχνουν ότι το τέταρτο κριτήριο πληρούται.

(195) Επειδή από τις ετήσιες αντισταθμίσεις δεν έχει επωφεληθεί παρά μία μόνον επιχείρηση και τέθηκαν συμπληρωματικοί πόροι στη διάθεση της εν λόγω επιχείρησης, το μέτρο προσέφερε επιλεκτικό πλεονέκτημα στα DPLP.

(196) Εισφερθέντα κεφάλαια το 1997: οι βελγικές αρχές παραδέχτηκαν ότι οι εισφορές κεφαλαίων που πραγματοποιήθηκαν το 1997, ύψους 62 εκατ. ευρώ, αποτελούν στην πραγματικότητα την καθυστερημένη πληρωμή μιας αντιστάθμισης ΥΓΟΣ που οφειλόταν για το έτος 1996. Οι εισφορές αυτές πρέπει επομένως να αξιολογηθούν στις ίδιες βάσεις με τις ετήσιες αντισταθμίσεις. Εφόσον οι επιμέρους όροι που ορίζονται στην απόφαση Altmark δεν πληρούνται, το μέτρο προσέφερε επιλεκτικό πλεονέκτημα στα DPLP.

(197) Εισφερθέντα κεφάλαια το 2003: οι βελγικές αρχές δήλωσαν ότι η εισφορά κεφαλαίων που πραγματοποιήθηκε το 2003 (297,5 εκατ. ευρώ) ήταν σύμφωνη προς την αρχή του ιδιώτη επενδυτή στην οικονομία της αγοράς, και επομένως, δεν αποτελούσε κρατική ενίσχυση. Κατά την άποψή τους, η εν λόγω εισφορά κεφαλαίων είχε στόχο την αύξηση των ιδίων κεφαλαίων των DPLP για την κατασκευή και τον εκσυγχρονισμό των κέντρων διαλογής, τη βελτιστοποίηση των διαδρομών διανομής αλληλογραφίας και τον αυτοματισμό. Τα κεφάλαια που εισέρευσαν αποσκοπούσαν επίσης στην κάλυψη δαπανών προσωπικού που προέκυψαν από τη μείωση του αριθμού των εργαζομένων η οποία συνδέεται με ένα σύστημα πρόωρης συνταξιοδότησης, τη μείωση του χρόνου εργασίας και την αύξηση των μισθών των νέων μελών του προσωπικού.

(198) Για να καταδείξουν ότι η εν λόγω εισφορά κεφαλαίων ήταν σύμφωνη προς την αρχή του ιδιώτη επενδυτή στην οικονομία της αγοράς, οι βελγικές αρχές πραγματοποίησαν προβλέψεις αποδοτικότητας στο πλαίσιο του στρατηγικού τους σχεδίου, πράγμα που οδήγησε σε ένα επίπεδο αποδοτικότητας ανώτερο του κόστους του κεφαλαίου που θα απαιτούσε ένας ιδιώτης επενδυτής.

(199) Οι προβλέψεις και ο υπολογισμός των κερδών εκ μέρους των βελγικών αρχών έχουν χαρακτήρα προσανατολισμένο στο μέλλον, είναι πολύ αναλυτικές και συνάδουν με τη μέθοδο που θα χρησιμοποιούσε ένας ιδιώτης επενδυτής: 1. η αποδοτικότητα υπολογίστηκε χρησιμοποιώντας τη μέθοδο των μελλοντικών ταμειακών ροών που έχουν αναχθεί στην παρούσα αξία, που λαμβάνει υπόψη τη μελλοντική ανάπτυξη της επιχείρησης και την ικανότητα των επενδύσεων να μπορούν να αποφέρουν οικονομικό όφελος και ταμειακές ροές για τους μετόχους· 2. τρία διαφορετικά σενάρια: ένα αισιόδοξο σενάριο, ένα απαισιόδοξο σενάριο και το πιθανότερο σενάριο, που τελικά επιλέχτηκε για την αξιολόγηση της ευαισθησίας των προβλέψεων· 3. οι προβλέψεις δείχνουν αύξηση του περιθωρίου κέρδους σε […] % το 2007 (βλέπε πίνακα 4) και ένα ποσοστό εσωτερικής απόδοσης που υπολογίζεται σε […] % για την περίοδο 2003-2012 (βλέπε πίνακα 5), δηλαδή ποσοστό υψηλότερο από εκείνο του […] % που προσδιορίστηκε από ανεξάρτητο εμπειρογνώμονα (Τράπεζα Degroof) ως το περιθώριο κέρδους που οι ιδιώτες επενδυτές του ταχυδρομικού τομέα θα έκριναν κατάλληλο. Πίνακας 4 Προβλέψεις εκ των προτέρων σχετικά με τα κέρδη από την περίοδο 2003-2007 που πραγματοποίησαν οι βελγικές αρχές […] (Πηγή: Βελγικές αρχές) Πίνακας 5 Υπολογισμός του εσωτερικού ποσοστού απόδοσης εκ των προτέρων που πραγματοποιήθηκε από τις βελγικές αρχές για το πιθανότερο σενάριο […] (Πηγή: Βελγικές αρχές)

(200) Μπορεί επίσης να σημειωθεί ότι η στιβαρότητα των προβλέψεων επικυρώθηκε γενικά από τα χρηματοοικονομικά αποτελέσματα που επιτεύχθηκαν κατά τα επόμενα έτη (βλέπε πίνακα 6). Λόγω της αύξησης της αποδοτικότητας, τα DPLP άρχισαν τη διανομή μερισμάτων από το 2007. Πίνακας 6 Κέρδη εκ των υστέρων για την περίοδο 2003-2007 […] (Πηγή: Βελγικές αρχές)

(201) Τα αποτελέσματα που σημειώθηκαν σε δεκαετή περίοδο είναι επίσης σύμφωνα με τις προβλέψεις του 2003, δεδομένου ότι το ποσοστό εσωτερικής απόδοσης εκ των υστέρων θα έπρεπε να ανέλθει σε […] %, ήτοι ένα επίπεδο ανώτερο εκείνου του […]% που προβλέφθηκε το 2003.

(202) Παρόλο που η απόδοση της επένδυσης η οποία πραγματοποιήθηκε από το βελγικό κράτος φαίνεται επαρκής για την επιβεβαίωση της τήρησης, βάσει της εν λόγω επένδυσης, της αρχής του ιδιώτη επενδυτή σε οικονομία αγοράς, πρέπει να επισημανθεί ότι τα αναμενόμενα έσοδα, που χρησιμεύουν ως βάση για την αξιολόγηση της αποδοτικότητας, περιελάμβαναν, κρατικές ενισχύσεις και, ιδίως, τις ετήσιες αντισταθμίσεις που καταβλήθηκαν στα DPLP.

(203) Ωστόσο, τα εν λόγω μέτρα κρατικής ενίσχυσης έχουν σαφώς διαφορετικούς στόχους και δεν έχουν καμία χρονολογική σχέση με την εισφορά κεφαλαίων που πραγματοποιήθηκε το 2003.

(204) Επιπλέον, η αβεβαιότητα που ενδέχεται να ανακύψει, για έναν ιδιώτη επενδυτή, από τη μη κοινοποιηθείσα ενίσχυση υπέρ των DPLP μετριάστηκε από τη ρητή έγκριση της εισφοράς κεφαλαίων που χορηγήθηκε από την Επιτροπή με βάση την απόφασή της του 2003. Κατά τη στιγμή της υλοποίησης της επένδυσης, κάθε ιδιώτης επενδυτής με καλές προοπτικές απόδοσης θα είχε πιθανότατα αναλάβει τον κίνδυνο να πραγματοποιήσει την εν λόγω επένδυση μετά την έγκριση της θετικής απόφασης της Επιτροπής, έστω και αν η εν λόγω απόφαση δεν είχε ακόμη οριστικό χαρακτήρα. Για τη λήψη της απόφασης αυτής, ένας ιδιώτης επενδυτής δεν θα είχε αναμείνει πολλά χρόνια δηλαδή μέχρι την ημερομηνία έκδοσης της απόφασης του Πρωτοδικείου και του Δικαστηρίου. Κατά συνέπεια, η μεταγενέστερη ακύρωση της απόφασης αυτής αποτελεί ένα γεγονός που δεν ήταν προβλέψιμο τη στιγμή που πραγματοποιήθηκε η επένδυση, αλλά θα πρέπει να φαινόταν απίθανο, δεδομένου ότι οι αποφάσεις της Επιτροπής θεωρούνται ως νόμιμες όσο δεν έχουν ακυρωθεί.

(205) Συνεπώς, η Επιτροπή θεωρεί ότι η εισφορά κεφαλαίων που πραγματοποιήθηκε το 2003 μπορεί να θεωρηθεί ότι συνάδει με την αρχή του ιδιώτη επενδυτή στην οικονομία της αγοράς και δεν συνιστά κρατική ενίσχυση κατά την έννοια του άρθρου 107 παράγραφος 1 της ΣΛΕΕ.

(206) Εισφορά κεφαλαίων το 2006: οι βελγικές αρχές ανέφεραν ότι η εισφορά κεφαλαίων που πραγματοποιήθηκε το 2006 (ύψους 40 εκατ. ευρώ) ήταν σύμφωνη με την αρχή του ιδιώτη επενδυτή σε οικονομία της αγοράς και επομένως δεν αποτελούσαν κρατική ενίσχυση.

(207) Η εισφορά αυτή πραγματοποιήθηκε βάσει των ίδιων όρων με εκείνους που εφαρμόζονται σε ιδιώτη επενδυτή: η αύξηση κεφαλαίου των DPLP συστάθηκε από το Δημόσιο (ύψους 40 εκατ. ευρώ) και από την Post Invest Europe (μέχρι ποσού 300 εκατ. ευρώ), σε τιμή ισοδύναμη ανά μετοχή (pari passu). Η Post Invest Europe ήταν τότε εξωτερικός επενδυτής που δεν είχε καμία σχέση με τα DPLP ή με το βελγικό κράτος.

(208) Επιπλέον, η τιμή έκδοσης των μετοχών καθορίστηκε σωστά. Για τον υπολογισμό της τιμής των νέων μετοχών που έχουν εκδοθεί, η Τράπεζα Επενδύσεων προς την οποία στράφηκαν οι βελγικές αρχές έκρινε ότι η συνολική αξία των DPLP κυμαινόταν μεταξύ […] και […] ευρώ. Το κράτος τελικά επέλεξε το ποσό των […] ευρώ για το σύνολο της επιχείρησης πριν από τις εισφορές κεφαλαίων. Οι υποθέσεις σχετικά με το επίπεδο απόδοσης και τον κίνδυνο με βάση ένα κοινό επιχειρηματικό σχέδιο στηρίχτηκαν σε διαπιστώσεις που συνδέονται με τη βελτιστοποίηση των κερδών μακροπρόθεσμα. Τα αποτελέσματα που σημειώθηκαν στη συνέχεια από τα DPLP, μετά την αύξηση κεφαλαίου του 2006 (βλέπε παρακάτω) επιβεβαιώνουν επίσης την ισχύ των υποθέσεων και των παραμέτρων που λήφθηκαν υπόψη κατά τη στιγμή της απόφασης για επένδυση. Πίνακας 7 Αποτελέσματα των DPLP για το διάστημα μεταξύ 2006 και 2010 […] (Πηγή: Βελγικές αρχές)

(209) Η Επιτροπή θεωρεί ότι η εισφορά κεφαλαίων που πραγματοποιήθηκε το 2006 ύψους 40 εκατ. ευρώ, συνάδει σαφώς προς τη συμπεριφορά ιδιώτη επενδυτή σε οικονομία της αγοράς και ως εκ τούτου δεν συνιστά κρατική ενίσχυση.

(210) Η απαλλαγή από τον φόρο εταιρειών, αν και ενδέχεται να προσδώσει πλεονέκτημα στα DPLP, λόγω του γεγονότος μιας ενδεχόμενης μείωσης του ποσού της οφειλόμενης φορολογίας, αν όχι της απαλλαγής της, δεν παρήγαγε κανένα συγκεκριμένο πλεονέκτημα. Πράγματι, από το 1992 έως το 2005, έτος κατά το οποίο η εν λόγω απαλλαγή καταργήθηκε, το σωρευτικό αποτέλεσμα των DPLP μετά τη φορολογία ήταν αρνητικό. Παρότι το καθαρό αποτέλεσμα, υπήρξε, για ορισμένα έτη, θετικό, η έκπτωση φόρου που θα είχε μεταφερθεί από το ένα έτος στο άλλο θα είχε επιτρέψει στα DPLP να μην πληρώνουν φόρο, ακόμη και αν είχαν υπαχθεί στο καθεστώς φόρου εταιρειών. Κατά συνέπεια, αυτή η απαλλαγή δεν εξετάζεται λεπτομερέστερα στην παρούσα απόφαση.

(211) Οι απαλλαγές φόρου ακίνητης περιουσίας και τοπικών φόρων, αντίθετα, τοποθετούν τα DPLP σε ευνοϊκότερη θέση από εκείνη των λοιπών επιχειρήσεων, εφόσον τα απαλλάσσουν από υποχρεώσεις που θα έπρεπε κανονικά να επωμισθούν. Κατά συνέπεια, οι απαλλαγές αυτές τους προσφέρουν επιλεκτικό πλεονέκτημα.

(212) Οι βελγικές αρχές ισχυρίστηκαν ότι η μεταβίβαση ακινήτων αποτελούσε μια εσωτερική αναδιοργάνωση κρατικών περιουσιακών στοιχείων, εφόσον τα DPLP τότε ανήκαν εξολοκλήρου στο κράτος. Ωστόσο, η μεταβίβαση ακινήτων έθεσε στη διάθεση των DPLP νέα στοιχεία ενεργητικού που προηγουμένως ανήκαν στο κράτος. Τα DPLP χρησιμοποιούσαν ήδη τα κτίρια αυτά ενώ ανήκαν στο κράτος, αλλά δεν είχαν την κυριότητά τους. Η μεταβίβαση του νόμιμου τίτλου ιδιοκτησίας έδωσε στα DPLP, χωριστή επιχείρηση από το κράτος, δικαιώματα κυριότητας επί των ακινήτων. Συνεπώς, τα DPLP απέκτησαν πρόσθετους πόρους σε σχέση με την κατάσταση που επικρατούσε πριν από τη μεταβίβαση. Κατά συνέπεια, το εν λόγω μέτρο τους παρέχει επιλεκτικό πλεονέκτημα.

(213) Ελλείψει κρατικής εγγύησης, τα DPLP δεν θα μπορούσαν να είχαν λάβει δάνειο βάσει των ίδιων όρων. Οι βελγικές αρχές έκριναν ότι οι τιμές της αγοράς θα ήταν έως 40 μονάδες βάσης υψηλότερες, ενώ η προμήθεια εγγύησης που καταβλήθηκε στο κράτος ήταν 25 μονάδες βάσης.

(214) Σύμφωνα με την ανακοίνωση της Επιτροπής για την εφαρμογή των άρθρων 87 και 88 της Συνθήκης ΕΚ στις κρατικές ενισχύσεις με τη μορφή εγγυήσεων (57) [σημείο 3.2. δ)], «η ανάληψη του κινδύνου θα πρέπει κανονικά να ανταμείβεται με μια κατάλληλη προμήθεια εγγύησης επί του ποσού επί του οποίου παρέχεται εγγύηση ή αντεγγύηση. Σε περίπτωση που η τιμή που καταβλήθηκε για την εγγύηση είναι τουλάχιστον ίση με την αντίστοιχη προμήθεια αναφοράς που εφαρμόζεται στις χρηματοπιστωτικές αγορές, η εγγύηση δεν περιλαμβάνει στοιχεία ενίσχυσης. Εάν στις χρηματοπιστωτικές αγορές δεν εφαρμόζονται αντίστοιχες προμήθειες αναφοράς, το συνολικό χρηματοοικονομικό κόστος του δανείου που καλύπτεται από την εγγύηση, συμπεριλαμβανομένου του επιτοκίου του δανείου και της προμήθειας εγγύησης θα πρέπει να συγκριθεί με την αγοραία τιμή παρόμοιου μη εγγυημένου δανείου». Δεδομένου ότι η προμήθεια εγγύησης δεν φαίνεται να συνάδει προς την αγορά, η κρατική εγγύηση επέτρεψε στα DPLP να επιτύχουν χρηματοδότηση με κόστος κατώτερο από εκείνο που θα έπρεπε κανονικά να επωμισθούν.

(215) Ως εκ τούτου, το μέτρο χορήγησε επιλεκτικό πλεονέκτημα στα DPLP που ισοδυναμεί με τη διαφορά μεταξύ του επιτοκίου που θα έπρεπε να καταβάλουν τα DPLP ελλείψει κρατικής εγγύησης και του πραγματικού επιτοκίου συν την προμήθεια εγγύησης. Το πλεονέκτημα που επιτεύχθηκε ήταν, κάθε έτος, 15 μονάδες βάσης στο αποπληρωτέο κεφάλαιο. Συνεπώς, το πλεονέκτημα μπορεί να εκτιμάται σε 1,5 εκατ. ευρώ για όλη τη διάρκεια του δανείου.

6.3.1.2. Ύπαρξη κρατικών πόρων

(216) Η ετήσια αντιστάθμιση των ΥΓΟΣ χρηματοδοτήθηκε από τον προϋπολογισμό του βελγικού κράτους, σύμφωνα με τις διαδοχικές συμβάσεις διαχείρισης που συνάφθηκαν μεταξύ των DPLP και του βελγικού κράτους. Σύμφωνα με τις πληροφορίες που κοινοποιήθηκαν από το βελγικό κράτος, οι εισφορές κεφαλαίων που έγιναν το 1997 αντιπροσωπεύουν de facto αντιστάθμιση ΥΓΟΣ και κατά συνέπεια πρέπει να περιλαμβάνονται στο μέρος αυτό της απόφασης.

(217) Οι φορολογικές απαλλαγές είχαν ως αποτέλεσμα τη μείωση των φορολογικών εσόδων του κράτους, λόγω της μείωσης των εσόδων που θα πραγματοποιούσε το κράτος ελλείψει των εν λόγω απαλλαγών. Κατά συνέπεια, συνεπάγονται μεταβίβαση κρατικών πόρων που συνίσταται σε απώλεια εσόδων για το βελγικό κράτος.

(218) Τα ακίνητα που μεταβιβάστηκαν στα DPLP ανήκαν προηγουμένως στο κράτος. Το κράτος εκχώρησε την κυριότητα στα DPLP, μειώνοντας κατά τον τρόπο αυτό τα δικά του στοιχεία ενεργητικού και αυξάνοντας τα στοιχεία ενεργητικού των DPLP. Κατά συνέπεια, το μέτρο αποτελεί μεταφορά κρατικών πόρων.

(219) Η εγγύηση για το δάνειο χορηγήθηκε από το κράτος το οποίο ανέλαβε κινδύνους από τον προϋπολογισμό του χωρίς αντάλλαγμα· ως εκ τούτου, συνιστά κρατικούς πόρους με τη μορφή διαφυγόντων εσόδων.

(220) Σύμφωνα με την απόφαση Preussen Elektra (58), τα έσοδα από τις υπηρεσίες διανομής ταχυδρομείου δεν αποτελούν κρατικούς πόρους, δεδομένου ότι οι τιμές που καταβλήθηκαν από τους χρήστες χρηματοδοτήθηκαν από ιδίους πόρους, που διαφεύγουν του κρατικού ελέγχου.

(221) Ωστόσο, όσον αφορά την αξιολόγηση της συμβατότητας, τα έσοδα αυτά είναι σε άμεση σχέση με την παροχή μιας υπηρεσίας γενικού συμφέροντος στον ταχυδρομικό τομέα και, κατά συνέπεια, πρέπει να ληφθούν υπόψη, σύμφωνα με το σημείο 17 των κατευθυντήριων γραμμών σχετικά με τις ΥΓΟΣ και το άρθρο 7 της οδηγίας 97/67/ΕΚ, για τον καθορισμό της αναγκαιότητας και της αναλογικότητας της αντιστάθμισης.

6.3.1.3. Στρέβλωση του ανταγωνισμού και επηρεασμός των συναλλαγών μεταξύ κρατών μελών

(222) Τα μέτρα μπορούν να επηρεάσουν τις συναλλαγές μεταξύ κρατών μελών για τους ίδιους λόγους με εκείνους που αναφέρονται στην αιτιολογική σκέψη 156 ανωτέρω.

6.3.1.4. Ανακεφαλαιωτικός πίνακας των μέτρων ενισχύσεων

(223) Για τους λόγους που εκτίθενται στις αιτιολογικές σκέψεις (193) έως (222), τα ακόλουθα μέτρα συνιστούν κρατικές ενισχύσεις κατά την έννοια του άρθρου 107 παράγραφος 1 της ΣΛΕΕ: α) ετήσια αντιστάθμιση ΥΓΟΣ (1992-2010)· β) εισφορές κεφαλαίου που πραγματοποιηθήκαν το 1997· γ) απαλλαγή από τον φόρο ακίνητης περιουσίας (1992-2005)· δ) μεταφορά των κτιρίων το 1992· ε) εγγύηση που χορήγησε το κράτος το 2004.

6.3.2. Υφιστάμενη ενίσχυση κατά την έννοια του άρθρου 108 παράγραφος 1 της ΣΛΕΕ

(224) Ορισμένα από τα μέτρα που εξετάζονται στην προκειμένη περίπτωση θα μπορούσαν να θεωρηθούν ως υφιστάμενες ενισχύσεις κατά την έννοια του άρθρου 108 παράγραφος 1 της ΣΛΕΕ.

6.3.2.1. Απαλλαγές από τον φόρο εισοδήματος και από τον φόρο ακίνητης περιουσίας

(225) Οι απαλλαγές από τον φόρο επιχειρήσεων και από τον φόρο ακίνητης περιουσίας χορηγήθηκαν στα DPLP όταν ανήκαν στη δημόσια διοίκηση, δηλαδή πριν το 1971, και είναι προγενέστερες της προσχώρησης του Βελγίου στην ΕΟΚ. Αυτές δεν μεταβλήθηκαν έκτοτε. Τα μέτρα αυτά, συνεπώς, συνιστούν υφιστάμενες ενισχύσεις.

(226) Η απαλλαγή από τον φόρο επιχειρήσεων καταργήθηκε το 2005, ενώ η απαλλαγή από τον φόρο ακίνητης περιουσίας εξακολουθεί να εφαρμόζεται.

6.3.2.2. Απελευθέρωση της ταχυδρομικής αγοράς

(227) Σύμφωνα με τις βελγικές αρχές, όλα τα προγενέστερα μέτρα από την απελευθέ