Απόφαση της Επιτροπής

της 14ης Μαρτίου 2001

για την τροποποίηση της απόφασης 2000/418/ΕΚ όσο αφορά το μηχανικώς διαχωριζόμενο κρέας και τη σπονδυλική στήλη των βοοειδών

[κοινοποιηθείσα υπό τον αριθμό Ε(2001) 705]

(Κείμενο που παρουσιάζει ενδιαφέρον για τον ΕΟΧ)

(2001/233/ΕΚ)

Η ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΤΩΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΩΝ ΚΟΙΝΟΤΗΤΩΝ,

Έχοντας υπόψη:

τη συνθήκη για την ίδρυση της Ευρωπαϊκής Κοινότητας,

την οδηγία 89/662/ΕΟΚ του Συμβουλίου, της 11ης Δεκεμβρίου 1989, σχετικά με τους κτηνιατρικούς ελέγχους που εφαρμόζονται στο ενδοκοινοτικό εμπόριο με προοπτική την υλοποίηση της εσωτερικής αγοράς(1), όπως τροποποιήθηκε τελευταία από την οδηγία 92/118/ΕΟΚ(2), και ιδίως το άρθρο 9 παράγραφος 4,

την οδηγία 90/425/ΕΟΚ του Συμβουλίου, της 26ης Ιουνίου 1990, σχετικά με τους κτηνιατρικούς και ζωοτεχνικούς ελέγχους που εφαρμόζονται στο ενδοκοινοτικό εμπόριο ορισμένων ζώντων ζώων και προϊόντων με προοπτική την υλοποίηση της εσωτερικής αγοράς(3), όπως τροποποιήθηκε τελευταία από την οδηγία 92/118/ΕΟΚ, και ιδίως το άρθρο 10 παράγραφος 4,

την οδηγία 97/78/ΕΚ του Συμβουλίου, της 18ης Δεκεμβρίου 1997, για τον καθορισμό των βασικών αρχών σχετικά με την οργάνωση των κτηνιατρικών ελέγχων των προϊόντων προελεύσεως τρίτων χωρών που εισάγονται στην Κοινότητα(4), και ιδίως το άρθρο 22,

Εκτιμώντας τα ακόλουθα:

(1) Η απόφαση 2000/418/ΕΚ της Επιτροπής, της 29ης Ιουνίου 2000, για τη ρύθμιση της χρήσης υλικών που παρουσιάζουν κινδύνους σχετικά με τις μεταδοτικές σπογγώδεις εγκεφαλοπάθειες και για την τροποποίηση της απόφασης 94/474/ΕΚ(5), όπως τροποποιήθηκε από την απόφαση 2001/2/ΕΚ(6) προβλέπει την αφαίρεση και την καταστροφή ορισμένου ειδικού υλικού κινδύνου. Αυτή η απόφαση απαιτεί ήδη την αφαίρεση της σπονδυλικής στήλης των βοοειδών ηλικίας μεγαλύτερης των 30 μηνών στα κράτη μέλη με υψηλά επίπεδα σπογγώδους εγκεφαλοπάθειας των βοοειδών (ΣΕΒ). Επίσης επιβάλει περιορισμούς στην παραγωγή ορισμένων υλικών και ορισμένων τεχνικών σφαγής καθώς και σε ορισμένες εισαγωγές. Επρόκειτο να αναθεωρηθεί όταν προκύψουν νέα επιστημονικά στοιχεία.

(2) Η έκθεση των ανθρώπων σε κινδύνους που προέρχονται από τη ΣΕΒ έχει συνδεθεί σε μεγάλο βαθμό με την κατανάλωση μηχανικώς διαχωριζόμενου κρέατος από οστά του κεφαλιού και της σπονδυλικής στήλης. Για λόγους ελέγχου, η απαγόρεύση της χρήσης οστών του κεφαλιού και της σπονδυλικής στήλης από βοοειδή και αιγοπρόβατα όλων των ηλικιών για την παραγωγή μηχανικώς διαχωριζόμενου κρέατος, πρέπει να επεκταθεί σε όλα τα οστά αυτών των ειδών.

(3) Οι πρόσφατες εξελίξεις όσον αφορά την κατάσταση της ΣΕΒ στην Κοινότητα, οδήγησαν ορισμένα κράτη μέλη να λάβουν πρόσθετα μονομερή μέτρα διαφύλαξης.

(4) Λαμβάνοντας υπόψη αυτήν την κατάσταση, το Συμβούλιο κάλεσε την Επιτροπή να ζητήσει από την επιστημονική συντονιστική επιτροπή (ΕΣΕ) την αξιολόγηση των μονομερών, προσωρινών μέτρων διαφύλαξης που έχουν λάβει ορισμένα κράτη μέλη και να προβεί στις κατάλληλες ενέργειες.

(5) Λαμβάνοντας υπόψη το γεωγραφικό κίνδυνο της ΣΕΒ και την αποτελεσματικότητα των μέτρων για τη μείωση του κινδύνου, η ΕΣΕ έχει επαναλάβει τη σύστασή της να αφαιρείται η σπονδυλική στήλη καθώς και τα γάγγλια της ραχιαίας ρίζας από βοοειδή ηλικίας μεγαλύτερης των 12 μηνών από την τροφική αλυσίδα των ανθρώπων και των ζώων.

(6) Στη γνώμη της στις 20 Φεβρουαρίου 1998 για τον κίνδυνο της ΣΕΒ, η ΕΣΕ δήλωσε ότι η σπονδυλική στήλη και τα γάγγλια της ραχιαίας ρίζας αντιπροσωπεύουν αντίστοιχα το 2,0 % και 3,8 % του συνολικού μολυσματικού φορτίου σε ένα ζώο που έχει μολυνθεί από τη ΣΕΒ. Αναγνώρισε σε αυτή τη γνώμη ότι με βάση τα ποσοτικά στοιχεία, ο εγκέφαλος, ο νωτιαίος μυελός, τα γάγγλια της ραχιαίας ρίζας και τα γασσέρεια γάγγλια αποτελούν τους μεγαλύτερους κινδύνους για την άμεση κατανάλωση από τον άνθρωπο.

(7) Στη γνώμη της στις 14 Απριλίου 2000 για την απόφαση του Ηνωμένου Βασιλείου να άρει την απαγόρευση κατανάλωσης κρέατος με οστά, η ΕΣΕ κατέληξε ότι ο κίνδυνος από τον μυελό των οστών είναι πολύ χαμηλός, αν όχι αμελητέος. Για το λόγο αυτό, η σπονδυλική στήλη και τα γάγγλια της ραχιαίας ρίζας αποτελούν, σύμφωνα με τα στοιχεία που διαθέτουμε σήμερα, λιγότερο από το 4 % του μολυσματικού φορτίου ενός μολυσμένου ζώου. Η ηλικιακή δομή των επιβεβαιωμένων κρουσμάτων ΣΕΒ μειώνει περαιτέρω τον κίνδυνο στα ζώα ηλικίας μικρότερης των 30 μηνών. Η προηγούμενη εμπειρία έδειξε ότι το 99,95 % των κρουσμάτων ΣΕΒ τα οποία είναι περισσότερα από 180000 στην Ευρώπη, εμφανίστηκε σε ζώα ηλικίας μεγαλύτερης των 30 μηνών.

(8) Συνεπώς η σπονδυλική στήλη των βοοειδών ηλικίας μεγαλύτερης των 30 μηνών αποτελεί το μεγαλύτερο κίνδυνο και πρέπει να συνεχιστεί να αφαιρείται και να καταστρέφεται στα κράτη μέλη στα οποία η ΣΕΒ έχει επιβεβαιωθεί σε υψηλό επίπεδο, ακόμα και από ζώα που γεννήθηκαν μετά την αποτελεσματική εφαρμογή της απαγόρευσης των ζωοτροφών. Η σπονδυλική στήλη των βοοειδών ηλικίας μεγαλύτερης των 30 μηνών πρέπει επίσης να αφαιρείται στα κράτη μέλη όπου υπάρχει η πιθανότητα εμφάνισης της ΣΕΒ στα αυτόχθονα βοοειδή αλλά δεν έχει επιβεβαιωθεί ή έχει επιβεβαιωθεί σε χαμηλότερο ή υψηλότερο βαθμό, ανάλογα με την αποτελεσματικότητα των μέτρων για τη μείωση του κινδύνου.

(9) Σε προκαταρκτικά αποτελέσματα από την εφαρμογή σε μεγάλη κλίμακα της δοκιμής ταχείας διάγνωσης, εντοπίστηκαν κρούσματα ΣΕΒ σε βοοειδή που έχουν γεννηθεί σε χώρες στις οποίες προηγουμένως δεν έχει καταγραφεί η ΣΕΒ. Η νεαρή ηλικία μερικών βοοειδών στα οποία διαγνώσθηκε η ΣΕΒ δείχνει ότι τα μέτρα μείωσης του κινδύνου της ΣΕΒ δεν ήταν πλήρως αποτελεσματικά σε όλα τα κράτη μέλη.

(10) Παράλληλα, δημιουργήθηκε η ανάγκη αποκατάστασης της εμπιστοσύνης των καταναλωτών ιδίως στα κράτη μέλη όπου αμφισβητήθηκε η ισχύς των μέτρων για τη μείωση του κινδύνου από το αποτέλεσμα του προγράμματος των δοκιμών.

(11) Η σπονδυλική στήλη μπορεί να αφαιρεθεί στο σημείο πώλησης στον καταναλωτή, επιτρέποντας τη διάθεση στην εγχώρια αγορά σφαγίων ή τμημάτων σφαγίων από βοοειδή που εξακολουθούν να περιέχουν σπονδυλική στήλη. Προκειμένου να αποφευχθεί οποιαδήποτε αναστάτωση της εσωτερικής αγοράς, τέτοια σφάγια που περιέχουν σπονδυλική στήλη πρέπει επίσης να εγκρίνονται για το εμπόριο μεταξύ των κρατών μελών.

(12) Τα κράτη μέλη για τα οποία η επιστημονική αξιολόγηση δείχνει ότι η εμφάνιση της ΣΕΒ σε αυτόχθονα ζώα είναι απίθανη ή τα οποία μπορούν να παρέχουν αποδεικτικά στοιχεία που ενισχύουν την αποτελεσματικότητα των μέτρων για τη μείωση του κινδύνου, μπορούν να υποβάλουν αίτηση εξαίρεσης από την υποχρέωση αφαίρεσης της σπονδυλικής στήλης. Αυτή η εξαίρεση θα δοθεί υπό τον όρο της παρακολούθησης της συνεχούς αποτελεσματικότητας των μέτρων για τη μείωση του κινδύνου μέσω δοκιμών σε ζώα για τον εντοπισμό της ΣΕΒ.

(13) Ο κανονισμός (ΕΚ) 716/96 της Επιτροπής, της 19ης Απριλίου 1996, για τη θέσπιση έκτακτων μέτρων στήριξης της αγοράς βοείου κρέατος στο Ηνωμένο Βασίλειο(7) και ο κανονισμός (ΕΚ) 2777/2000 της Επιτροπής, της 18ης Δεκεμβρίου 2000, περί θεσπίσεως εξαιρετικών μέτρων στήριξης για την αγορά βοείου κρέατος(8) προβλέπουν σχέδια σύμφωνα με τα οποία υγιή βοοειδή ηλικίας μεγαλύτερης των 30 μηνών μπορούν να αγοραστούν για να καταστραφούν αντί να σφαγιαστούν για κατανάλωση από τον άνθρωπο. Είναι αναγκαίο να διασαφηνιστεί ότι η υποχρέωση εξέτασης ορισμένων ομάδων ζώων ισχύει επίσης στον τόπο που αυτά τα ζώα αγοράζονται για να καταστραφούν σύμφωνα με αυτούς τους κανονισμούς.

(14) Τα μέτρα που προβλέπονται στην παρούσα απόφαση είναι σύμφωνα με τη γνώμη της μόνιμης κτηνιατρικής επιτροπής,

ΕΞΕΔΩΣΕ ΤΗΝ ΠΑΡΟΥΣΑ ΑΠΟΦΑΣΗ:

Άρθρο 1

Η απόφαση 2000/418/ΕΚ τροποποιείται ως εξής:

1. Στο άρθρο 7 στοιχείο β) προστίθεται η ακόλουθη φράση:

"Ωστόσο, σφάγια που δεν περιλαμβάνουν άλλο ειδικό υλικό κινδύνου εκτός από τη σπονδυλική στήλη, καθώς και τα γάγγλια της ραχιαίας ρίζας, μπορούν να αποσταλούν σε άλλο κράτος μέλος χωρίς προηγούμενη συμφωνία με το εν λόγω κράτος μέλος."

2. Στο άρθρο 4 διαγράφονται οι λέξεις "του κεφαλιού και η σπονδυλική στήλη".

3. Το παράρτημα Ι τροποποιείται ως εξής:

α) Το σημείο 1 αντικαθίσταται από το ακόλουθο κείμενο:

"1. α) Οι ακόλουθοι ιστοί χαρακτηρίζονται ως ειδικό υλικό κινδύνου σε όλα τα κράτη μέλη και όλες τις περιφέρειες:

i) το κρανίο, συμπεριλαμβανομένων του εγκεφάλου και των οφθαλμών, οι αμυγδαλές, η σπονδυλική στήλη εκτός από τους σπονδύλους της ουράς αλλά συμπεριλαμβανομένων των γαγγλίων της ραχιαίας ρίζας και του νωτιαίου μυελού, βοοειδών ηλικίας μεγαλύτερης των 12 μηνών, και τα έντερα από το δωδεκαδάκτυλο έως τον ορθό βοοειδών κάθε ηλικίας·

ii) το κρανίο, συμπεριλαμβανομένων του εγκεφάλου και των οφθαλμών, οι αμυγδαλές, ο νωτιαίος μυελός αιγοπροβάτων ηλικίας μεγαλύτερης των 12 μηνών ή των οποίων ένας μόνιμος κοπτήρας έχει ανατείλει μέσω των ούλων καθώς και η σπλήνα αιγοπροβάτων κάθε ηλικίας.

β) Εκτός από το ειδικό υλικό κινδύνου που αναφέρεται στο στοχείο α), οι ακόλουθοι ιστοί χαρακτηρίζονται ως ειδικό υλικό κινδύνου στο Ηνωμένο Βασίλειο και στην Πορτογαλία, με εξαίρεση την αυτόνομη περιφέρεια των Αζορών:

- ολόκληρο το κεφάλι, εξαιρουμένης της γλώσσας, συμπεριλαμβανομένων του εγκεφάλου, των οφθαλμών, του γασσερείου γαγγλίου και των αμυγδαλών· ο θύμος αδένας· η σπλήνα και ο νωτιαίος μυελός βοοειδών ηλικίας μεγαλύτερης των έξι μηνών."

β) Στην τρίτη φράση του σημείου 2, διαγράφονται οι λέξεις "στο έδαφος τους".

γ) Προστίθεται το ακόλουθο σημείο 6:

"6. Κατά παρέκκλιση των διατάξεων του σημείου 1 στοιχείο (α) υποστοιχείο (i) μπορεί να ληφθεί απόφαση σύμφωνα με τη διαδικασία που αναφέρεται στο άρθρο 17 της οδηγίας 89/662/ΕΟΚ για να επιτραπεί η χρήση σπονδυλικής στήλης και γαγγλίων της ραχιαίας ρίζας των βοοειδών:

α) που έχουν γεννηθεί, εκτραφεί συνεχώς και σφαγιαστεί σε κράτη μέλη για τα οποία η επιστημονική αξιολόγηση έχει ορίσει ότι η εμφάνιση της ΣΕΒ σε αυτόχθονα βοοειδή είναι πολύ απίθανη ή απίθανη αλλά δεν αποκλείεται ή,

β) που έχουν γεννηθεί ύστερα από την ημερομηνία κατά την οποία εφαρμόστηκε στην πράξη η απαγόρευση χορήγησης πρωτεϊνών θηλαστικών σε μηρυκαστικά, από κράτη μέλη στα οποία έχουν καταγραφεί κρούσματα ΣΕΒ σε αυτόχθονα ζώα ή για τα οποία επιστημονική αξιολόγηση έχει ορίσει ότι είναι πιθανή η εμφάνιση της ΣΕΒ σε αυτόχθονα ζώα.

Το Ηνωμένο Βασίλειο, η Πορτογαλία, η Φινλανδία, η Σουηδία και η Αυστρία μπορεί να επωφεληθούν από αυτή την εξαίρεση με βάση αποδείξεις που έχουν υποβληθεί και αξιολογηθεί προηγουμένως. Άλλα κράτη μέλη μπορούν να υποβάλουν αίτηση για αυτή την εξαίρεση προσκομίζοντας ενισχυτικά αποδεικτικά στοιχεία στην Επιτροπή όσον αφορά τα στοιχεία 6 α) ή β), όπως αρμόζει.

Τα κράτη μέλη που επωφελούνται από αυτή την εξαίρεση εξασφαλίζουν, εκτός από τις απαιτήσεις που έχουν οριστεί στις αποφάσεις 98/272/ΕΚ και 2000/764/ΕΚ, ώστε μια από τις εγκεκριμένες δοκιμές ταχείας διάγνωσης που αναφέρονται στο παράρτημα IVΑ της απόφασης 98/272/ΕΚ να χρησιμοποιείται για την εξέταση όλων των βοοειδών ηλικίας μεγαλύτερης των 30 μηνών:

α) τα οποία πέθαναν στο αγρόκτημα ή κατά τη μεταφορά, αλλά δεν σφαγιάστηκαν για κατανάλωση από τον άνθρωπο, με εξαίρεση τα νεκρά ζώα στις απομακρυσμένες περιοχές όπου η πυκνότητα πληθυσμού των ζώων είναι χαμηλή σε κράτη μέλη όσον η εμφάνιση της ΣΕΒ είναι απίθανη·

β) τα οποία υπόκεινται σε κανονική σφαγή για κατανάλωση από τον άνθρωπο·

γ) τα οποία γεννήθηκαν το πρώτο έτος ύστερα από την ημερομηνία κατά την οποία εφαρμόστηκε στην πράξη η απαγόρεύση χορήγησης πρωτεϊνών θηλαστικών σε μηρυκαστικά και έχουν αγοραστεί για να καταστραφούν σύμφωνα με τους κανονισμούς της Επιτροπής περί θεσπίσεως εξαιρετικών μέτρων στήριξης για την αγορά βοείου κρέατος.

Αυτή η εξαίρεση δεν παρέχεται για να επιτρέψει τη χρήση της σπονδυλικής στήλης και των γαγγλίων της ραχιαίας ρίζας από βοοειδή ηλικίας μεγαλύτερης των 30 μηνών από το Ηνωμένο Βασίλειο και την Πορτογαλία με εξαίρεση την αυτόνομη περιφέρεια των Αζορών.

Εμπειρογνώμονες από την Επιτροπή μπορούν να διεξάγουν επιτόπιους ελέγχους για την περαιτέρω επαλήθευση των αποδεικτικών στοιχείων που έχουν υποβληθεί."

Άρθρο 2

Η παρούσα απόφαση εφαρμόζεται από τις 31 Μαρτίου 2001.

Άρθρο 3

Η παρούσα απόφαση απευθύνεται στα κράτη μέλη.

Βρυξέλλες, 14 Μαρτίου 2001.

Για την Επιτροπή

David Byrne

Μέλος της Επιτροπής

(1) ΕΕ L 395 της 30.12.1989, σ. 13.

(2) ΕΕ L 62 της 15.3.1993, σ. 49.

(3) ΕΕ L 224 της 18.8.1990, σ. 29.

(4) ΕΕ L 24 της 30.1.1998, σ. 9.

(5) ΕΕ L 158 της 30.6.2000, σ. 76.

(6) ΕΕ L 1 της 4.1.2001, σ. 21.

(7) ΕΕ L 99 της 20.4.1996, σ. 14.

(8) ΕΕ L 321 της 19.12.2000, σ. 47.