Κοινή θέση του Συμβουλίου

της 13ης Απριλίου 2000

για τη διάσκεψη αναθεώρησης του 2000 των συμβαλλομένων μερών της συνθήκης περί μη διαδόσεως πυρηνικών όπλων

(2000/297/ΚΕΠΠΑ)

ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ,

Έχοντας υπόψη:

τη συνθήκη για την Ευρωπαϊκή Ένωση, και ιδίως το άρθρο 15,

Εκτιμώντας τα ακόλουθα:

(1) Η Ευρωπαϊκή Ένωση αποδίδει ιδιαίτερη σημασία στη συνθήκη περί μη διαδόσεως πυρηνικών όπλων (ΝΡΤ) ως ακρογωνιαίο λίθο του συστήματος για τη μη διάδοση των πυρηνικών όπλων και την ουσιαστική θεμελίωση της επιδίωξης του πυρηνικού αφοπλισμού.

(2) Στις 25 Ιουλίου 1994, το Συμβούλιο εξέδωσε την απόφαση 94/509/ΚΕΠΠΑ σχετικά με την κοινή δράση και σχετικά με την προετοιμασία της διάσκεψης του 1995 των συμβαλλομένων κρατών της συνθήκης για την αποτροπή της διάδοσης των πυρηνικών όπλων(1).

(3) Στις 23 Απριλίου 1998, το Συμβούλιο καθόρισε την κοινή θέση 98/289/ΚΕΠΠΑ σχετικά με την προετοιμασία της δεύτερης προπαρασκευαστικής επιτροπής για τη διάσκεψη αναθεώρησης του 2000 των συμβαλλομένων μερών της συνθήκης περί μη διαδόσεως πυρηνικών όπλων(2).

(4) Η διάσκεψη αναθεώρησης και επέκτασης του 1995 μεταξύ των συμβαλλομένων μερών της συνθήκης περί μη διαδόσεως πυρηνικών όπλων, εξέδωσε αποφάσεις για την απεριόριστη επέκταση της συνθήκης περί μη διαδόσεως πυρηνικών όπλων, για τις αρχές και τους στόχους της μη πυρηνικής διάδοσης και του αφοπλισμού, για την ενίσχυση της διαδικασίας αναθεώρησης της εν λόγω συνθήκης, καθώς και ένα ψήφισμα για τη Μέση Ανατολή.

(5) Η προπαρασκευαστική επιτροπή για τη διάσκεψη αναθεώρησης του 2000 για την ΝΡΤ πραγματοποίησε τρεις συνόδους, στη Νέα Υόρκη, από τις 7 έως τις 18 Απριλίου 1997, στη Γενεύη, από τις 27 Απριλίου έως τις 8 Μαΐου 1998, και στη Νέα Υόρκη, από τις 10 έως τις 21 Μαΐου 1999.

(6) Στις 29 Απριλίου 1997, το Συμβούλιο εξέδωσε την κοινή δράση 97/288/ΚΕΠΠΑ σχετικά με τη συμβολή της Ευρωπαϊκής Ένωσης στην επαύξηση της διαφάνειας των ελέγχων των εξαγωγών πυρηνικού υλικού(3).

(7) Βάσει διαπραγματευτικών οδηγιών, οι οποίες εγκρίθηκαν από το Συμβούλιο την 1η Δεκεμβρίου 1997, υπεγράφησαν το πρόσθετο πρωτόκολλο της συμφωνίας ελέγχου μεταξύ των κρατών μελών της Ευρωπαϊκής Κοινότητας Ατομικής Ενέργειας (Ευρατόμ), που δεν διαθέτουν πυρηνικά όπλα, της Ευρατόμ και του Διεθνούς Οργανισμού Ατομικής Ενέργειας (ΔΟΑΕ), το πρόσθετο πρωτόκολλο της συμφωνίας εγγυήσεων μεταξύ της Γαλλίας, της Ευρατόμ και του ΔΟΑΕ, και το πρόσθετο πρωτόκολλο της συμφωνίας εγγυήσεων μεταξύ του Ηνωμένου Βασιλείου, της Ευρατόμ και του ΔΟΑΕ.

(8) Τα μέρη της Ευρωπαϊκής Ένωσης, τα οποία υπογράφουν τα προαναφερόμενα πρόσθετα πρωτόκολλα, δήλωσαν ως στόχο ότι η διαδικασία κύρωσης θα πρέπει να ολοκληρωθεί το συντομότερο δυνατόν.

(9) Υπό το φως των αποτελεσμάτων της διάσκεψης αναθεώρησης και επέκτασης του 1995 καθώς και των αποτελεσμάτων και των συστάσεων της προπαρασκευαστικής επιτροπής για τη διάσκεψη αναθεώρησης του 2000 για τη ΝΡΤ, είναι σκόπιμο να αναπροσαρμοστούν και να αναπτυχθούν περαιτέρω οι στόχοι της κοινής θέσης 98/289/ΚΕΠΠΑ καθώς και οι πρωτοβουλίες που αναλαμβάνονται δυνάμει αυτής.

(10) Η κοινή θέση 98/289/ΚΕΠΠΑ θα πρέπει επομένως να καταργηθεί και να αντικατασταθεί από την παρούσα κοινή θέση,

ΥΙΟΘΕΤΕΙ ΤΗΝ ΠΑΡΟΥΣΑ ΚΟΙΝΗ ΘΕΣΗ:

Άρθρο 1

Στόχος της Ευρωπαϊκής Ένωσης είναι η ενίσχυση του διεθνούς συστήματος για τη μη διάδοση των πυρηνικών όπλων με τη συμβολή στην επιτυχή έκβαση της διάσκεψης αναθεώρησης του 2000 της συνθήκης περί μη διαδόσεως πυρηνικών όπλων (ΝΡΤ).

Άρθρο 2

1. Ενόψει του στόχου που αναφέρονται στο άρθρο 1, η Ευρωπαϊκή Ένωση:

α) συνεχίζει τις προσπάθειες για να πείσει τα κράτη τα οποία δεν είναι ακόμη συμβαλλόμενα μέρη της ΝΡΤ, και ιδίως αυτά που παρέχουν διευκολύνσεις εκτός εγγυήσεων, να προσχωρήσουν στη συνθήκη αυτή, το συντομότερο δυνατό·

β) ενθαρρύνει τη συμμετοχή στη διάσκεψη αναθεώρησης του 2000 για τη ΝΡΤ·

γ) συμβάλλει στη διαρθρωμένη και ισόρροπη αναθεώρηση της λειτουργίας της ΝΡΤ, στη διάσκεψη αναθεώρησης του 2000, συμπεριλαμβανομένων της υλοποίησης των πρωτοβουλιών των συμβαλλομένων κρατών δυνάμει της συνθήκης, καθώς και του εντοπισμού των τομέων στους οποίους, και μέσω των οποίων, θα πρέπει να επιδιωχθεί στο μέλλον περαιτέρω πρόοδος·

δ) βοηθάει, κατά τη διάσκεψη αναθεώρησης του 2000 για την ΝΡΤ και στις τρεις κύριες επιτροπές της, στη διαμόρφωση συναίνεσης για ουσιώδη θέματα, λαμβανομένων υπόψη των ουσιαστικών τριών συνόδων της προπαρασκευαστικής επιτροπής, και έχοντας κατά νου τη θεμελιώδη σημασία των αποφάσεων και του ψηφίσματος που εγκρίθηκαν από τη διάσκεψη του 1995 για την αναθεώρηση και επέκταση, συγκεκριμένα για τις αρχές και τους στόχους της μη διάδοσης πυρηνικών όπλων και του αφοπλισμού.

2. Με βάση το πλαίσιο που θεσπίστηκε με τη συνθήκη και με τις αρχές και τους στόχους που διατυπώθηκαν από τη διάσκεψη του 1995 για την αναθεώρηση και επέκταση, η Ευρωπαϊκή Ένωση πιστεύει ότι η περαιτέρω μελέτη για τα ουσιώδη αυτά θέματα μπορεί να περιλαμβάνει, μεταξύ άλλων:

α) την ταχεία έναρξη ισχύος της συνθήκης για την πλήρη απαγόρευση των πυρηνικών δοκιμών, με την άνευ καθυστερήσεως και άνευ όρων επικύρωσή της, ειδικά από τα 44 κράτη των οποίων η επικύρωση απαιτείται προκειμένου να τεθεί σε ισχύ η συνθήκη·

β) την άμεση έναρξη και την ταχεία περάτωση των διαπραγματεύσεων, κατά τη διάσκεψη για τον αφοπλισμό στη Γενεύη, σχετικά με την άνευ διακρίσεων, πολυμερή και διεθνώς και αποτελεσματικά επιβεβαιώσιμη συνθήκη για την απαγόρευση της παραγωγής σχάσιμου υλικού για πυρηνικά όπλα ή άλλα πυρηνικά εκρηκτικά συστήματα. Όσο εκκρεμεί η σύναψη της εν λόγω συνθήκης, η Ευρωπαϊκή Ένωση καλεί όλα τα κράτη που δεν το έχουν ήδη πράξει, να σταματήσουν την παραγωγή σχάσιμου υλικού για πυρηνικά όπλα ή άλλα πυρηνικά εκρηκτικά συστήματα·

γ) την κατάρτιση μιας ad hoc ομάδας εργασίας στα πλαίσια της διάσκεψης για τον αφοπλισμό βάσει του θέματος 1 της ημερήσιας διάταξης με τίτλο "παύση του αγώνα δρόμου για πυρηνικά όπλα και πυρηνικός αφοπλισμός", εφόσον υπάρξει συναίνεση σχετικά με την εντολή της ομάδας αυτής·

δ) την ανάπτυξη ελεύθερων από πυρηνικούς εξοπλισμούς ζωνών και την καθιέρωση ζωνών ελεύθερων από όπλα μαζικής καταστροφής, βάσει διακανονισμών που επιτεύχθηκαν ελεύθερα μεταξύ των κρατών στην ενδιαφερόμενη περιοχή·

ε) τη συνέχιση της εξέτασης όσον αφορά το θέμα των εγγυήσεων ασφαλείας για τα κράτη μέρη στην ΝΡΤ που δεν έχουν πυρηνικά όπλα·

στ) την υπογραφή και επικύρωση από τα κράτη που διαθέτουν πυρηνικά όπλα των πρωτοκόλλων σχετικά με τις ελεύθερες από πυρηνικούς εξοπλισμούς ζώνες, αναγνωρίζοντας ότι οι εγγυήσεις ασφαλείας που βασίζονται στη συνθήκη είναι διαθέσιμες στις ζώνες αυτές·

ζ) την υπογράμμιση της σημασίας της λήψης μέτρων από τα ενδιαφερόμενα κράτη ώστε να τεθούν σε ισχύ οι εγγυήσεις που προβλέπονται από τις συνθήκες αυτές και τα πρωτόκολλά τους·

η) την αύξηση της διαφάνειας ως εκούσιου μέτρου οικοδόμησης εμπιστοσύνης, προκειμένου να δοθεί μεγαλύτερη στήριξη στην πρόοδο του αφοπλισμού·

θ) την έκκληση προς τα κράτη που διαθέτουν πυρηνικά όπλα, όπως συμφωνήθηκε στη διάσκεψη κορυφής των G7/Ρ8 που πραγματοποιήθηκε στη Μόσχα στις 19-20 Απριλίου 1996, να θέσουν το σκάσιμο υλικό που χαρακτηρίζεται ως μη πλέον απαιτούμενο για αμυντικούς σκοπούς υπό κατάλληλο διεθνή έλεγχο διασφαλίσεων και φυσικής προστασίας·

ι) την εφαρμογή της αρχής του αμετάκλητου στην υπόδειξη όλων των μέτρων που λαμβάνονται στον τομέα του ελέγχου των πυρηνικών όπλων και του αφοπλισμού, και ως συμβολή, στη διατήρηση και την ενίσχυση της διεθνούς ειρήνης, της ασφάλειας και της σταθερότητας, λαμβάνοντας υπόψη τις προϋποθέσεις αυτές·

ια) την απαίτηση να τεθεί σύντομα σε ισχύ και να υλοποιηθεί εγκαίρως η συνθήκη Start ΙΙ, και το πρωτόκολλό της και να επιταχυνθεί η έναρξη των διαπραγματεύσεων για τη συνθήκη Start ΙΙΙ, με την προοπτική να μειωθούν ακόμη περισσότερο οι στρατηγικοί πυρηνικοί εξοπλισμοί και να γίνει έλεγχος της αποξήλωσης των πυρηνικών κεφαλών που προορίζονται για τον αφοπλισμό, δυνάμει της εν λόγω συνθήκης·

ιβ) την επαναβεβαίωση της σημασίας της συνθήκης για τον περιορισμό των αντιβαλλιστικών πυραύλων, ως ακρογωνιαίου λίθου της στρατηγικής σταθερότητας·

ιγ) την υπογράμμιση της σπουδαιότητας των μη στρατηγικών πυρηνικών εξοπλισμών στο πλαίσιο των προσπαθειών μείωσης των πυρηνικών εξοπλισμών·

ιδ) την έκκληση προς όλα τα κράτη που δεν διαθέτουν πυρηνικά όπλα να συνάψουν συμφωνίες με τον ΔΟΑΕ, όσο το δυνατόν πιο σύντομα, ώστε να ανταποκριθούν στις απαιτήσεις του άρθρου ΙΙΙ της ΝΡΤ·

ιε) την επιβεβαίωση των διατάξεων της απόφασης του τελικού εγγράφου της διάσκεψης αναθεώρησης και επέκτασης του 1995 για τις αρχές και τους στόχους (μέρος Ι) σχετικά με τις εγγυήσεις·

ιστ) την περαιτέρω έκκληση προς όλα τα κράτη που έχουν ήδη συνάψει συμφωνίες εγγυήσεων να συνάψουν και να θέσουν σε ισχύ πρόσθετα πρωτόκολλα με τον ΔΟΑΕ, το συντομότερο δυνατόν, με στόχο τη σύντομη εφαρμογή ενισχυμένου συστήματος διασφαλίσεων και την μετέπειτα ενσωμάτωσή του στα ήδη υφιστάμενα μέτρα διασφαλίσεων·

ιζ) την έκκληση προς τους προμηθευτές πυρηνικών υλικών να συνεχίσουν τις προσπάθειες της ομάδας πυρηνικών προμηθευτών και της επιτροπής Zangger για την αύξηση της διαφάνειας και την ενίσχυση του διαλόγου και της συνεργασίας μεταξύ όλων των ενδιαφερομένων μερών·

ιη) την έκκληση προς όλα τα κράτη με πυρηνικά υλικά στο έδαφός τους να διατηρούν και να βελτιώνουν ως δει, τους διακανονισμούς τους για την λογιστική των πυρηνικών υλικών, την ασφάλεια και τη φυσική προστασία, εφαρμόζοντας τα κατάλληλα διεθνώς εγκεκριμένα πρότυπα·

ιθ) την έκκληση προς όλα τα κράτη να λαμβάνουν μέτρα ώστε να διασφαλίζουν ότι οι εξαγωγές ευαίσθητων υλικών, εξοπλισμού και τεχνολογιών, θα υπόκεινται σε κατάλληλο σύστημα επιτήρησης και ελέγχου, διευκολύνοντας τη συνεργασιακή τεχνολογική ανάπτυξη με την παροχή εμπιστοσύνης εκ μέρους των προμηθευτών ότι, τα προϊόντα, η τεχνολογία και τα υλικά θα χρησιμοποιούνται μόνο για ειρηνικούς σκοπούς·

κ) την έκκληση προς τα κράτη που δεν το έχουν ακόμη πραγματοποιήσει, να προσχωρήσουν στη σύμβαση φυσικής προστασίας, να υιοθετήσουν σχετικά βασικά πρότυπα φυσικής προστασίας και ασφάλειας και να εισαγάγουν και να ενισχύσουν τα κατάλληλα μέτρα και τη νομοθεσία για την καταπολέμηση του παράνομου εμπορίου πυρηνικών και άλλων ραδιενεργών υλικών·

κα) την υπογράμμιση της σημασίας της συνέχισης της διεθνούς συνεργασίας, προκειμένου να ενισχυθεί η ασφάλεια στον πυρηνικό τομέα, η ασφαλής διαχείριση των αποβλήτων και η προστασία από τις ακτινοβολίες, και καλώντας τα κράτη τα οποία δεν το έχουν ακόμη επιτελέσει, να προσχωρήσουν όσο το δυνατόν πιο σύντομα σε όλες τις σχετικές συμβάσεις και να υλοποιήσουν πλήρως τις υποχρεώσεις τους που απορρέουν από τις εν λόγω συμβάσεις.

Άρθρο 3

Η δράση της Ευρωπαϊκής Ένωσης, για τους σκοπούς του άρθρου 2, περιλαμβάνει:

α) διαβήματα της προεδρίας, όπου ενδείκνυται, υπό τους όρους του άρθρου 18 της συνθήκης για την Ευρωπαϊκή Ένωση, με στόχο την προώθηση της καθολικότητας της ΝΡΤ·

β) διαβήματα της προεδρίας, υπό τους όρους του άρθρου 18 της συνθήκης για την Ευρωπαϊκή Ένωση, με στόχο την ενθάρρυνση της συμμετοχής στη διάσκεψη αναθεώρησης του 2000 για την ΝΡΤ·

γ) διαβήματα της προεδρίας, υπό τους όρους του άρθρου 18 της συνθήκης για την Ευρωπαϊκή Ένωση, προς τα συμβαλλόμενα κράτη στην ΝΡΤ, για να ζητηθεί η υποστήριξή τους προς τους στόχους που εκτίθενται στο άρθρο 2·

δ) την επιδίωξη συμφωνίας των κρατών μελών για σχέδια προτάσεων επί ουσιωδών θεμάτων τα οποία θα υποβληθούν εξ ονόματος της Ευρωπαϊκής Ένωσης προς εξέταση από τα συμβαλλόμενα κράτη στη ΝΡΤ, και τα οποία ενδέχεται αργότερα να αποτελέσουν τη βάση αποφάσεων της διάσκεψης αναθεώρησης του 2000 για την ΝΡΤ·

ε) δηλώσεις της προεδρίας εξ ονόματος της Ευρωπαϊκής Ένωσης κατά τη γενική συζήτηση και τις συζητήσεις στις τρεις κύριες επιτροπές.

Άρθρο 4

Η κοινή θέση 98/289/ΚΕΠΠΑ καταργείται.

Άρθρο 5

Η παρούσα κοινή θέση παράγει αποτελέσματα από την ημερομηνία της υιοθέτησής της.

Άρθρο 6

Η παρούσα κοινή θέση δημοσιεύεται στην Επίσημη Εφημερίδα.

Λουξεμβούργο, 13 Απριλίου 2000.

Για το Συμβούλιο

Ο Πρόεδρος

A. Vara

(1) ΕΕ L 205 της 8.8.1994, σ. 1.

(2) ΕΕ L 129 της 30.4.1998, σ. 1.

(3) ΕΕ L 120 της 12.5.1997, σ. 1.