*****

ΑΠΟΦΑΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ

της 14ης Δεκεμβρίου 1989

σχετικά με τη διαδικασία εφαρμογής του άρθρου 85 της συνθήκης ΕΟΚ

(αριθ. 4/32.202 ΑΡΒ)

(Τα κείμενα στη γαλλική και ολλανδική γλώσσα είναι τα μόνα αυθεντικά)

(90/33/ΕΟΚ)

Η ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΤΩΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΩΝ ΚΟΙΝΟΤΗΤΩΝ,

Έχοντας υπόψη:

τη συνθήκη για την ίδρυση της Ευρωπαϊκής Οικονομικής Κοινότητας,

τον κανονισμό αριθ. 17 του Συμβουλίου της 6ης Φεβρουαρίου 1962, πρώτο κανονισμό εφαρμογής των άρθρων 85 και 86 της συνθήκης (1), όπως τροποποιήθηκε τελευταία από την πράξη προσχώρησης της Ισπανίας και της Πορτογαλίας, και ιδίως το άρθρο 2,

την αίτηση αρνητικής πιστοποίησης της 1ης Δεκεμβρίου 1986, που υπέβαλε η Association Pharmaceutique Belge, με έδρα τις Βρυξέλλες, σχετικά με μια σύμβαση αορίστου διαρκείας για τη διανομή ορισμένων φαρμακευτικών προϊόντων στα φαρμακεία,

το ουσιώδες περιεχόμενο της αίτησης αρνητικής πιστοποίησης που δημοσιεύθηκε (2), σύμφωνα με το άρθρο 19 παράγραφος 3 του κανονισμού αριθ. 17,

Μετά από διαβούλευση με τη Συμβουλευτική Επιτροπή Συμπράξεων και Δεσποζουσών Θέσεων,

Εκτιμώντας ότι:

Ι. ΤΑ ΠΡΑΓΜΑΤΙΚΑ ΠΕΡΙΣΤΑΤΙΚΑ

(1) Την 1η Δεκεμβρίου 1986, η Association Pharmaceutique Belge (στο εξής APB) κοινοποίησε μια τυποποιημένη σύμβαση αόριστης διάρκειας, την οποία έχει συνάψει ή πρόκειται να συνάψει με βέλγους ή αλλοδαπούς παραγωγούς φαρμάκων ή με τους γενικούς αντιπροσώπους των αλλοδαπών παραγωγών στο Βέλγιο στη συνέχεια αποκαλούμενοι «παραγωγοί». Η σύμβαση αυτή αφορά τη διανομή φαρμακευτικών προϊόντων στα φαρμακεία του Βελγίου, προβλέπει δε τη χορήγηση του δικαιώματος επίθεσης ενός ενσήμου στη συσκευασία των φαρμακευτικών προϊόντων για τα οποία έχει πραγματοποιηθεί έλεγχος καταλληλότητας στα εργαστήρια της APB. Από την άλλη μεριά, οι βέλγοι και οι αλλοδαποί παραγωγοί φαρμακευτικών προϊόντων δεσμεύονται να μην εφοδιάζουν με προϊόντα φέροντα το εν λόγω ένσημο παρά μόνο τα φαρμακεία.

Α. Τα μέρη της συμφωνίας

1. Η APB

(2) Η APB υπερασπίζεται τα συμφέροντα των επαγγελματικών φαρμακευτικών ενώσεων και των μελών τους, που ασκούν το επάγγελμα του φαρμακοποιού, και συντονίζει τις δραστηριότητές τους. Το άρθρο 5 παράγραφος 1 των καταστατικών της APB περιορίζει την εγγραφή στις ενώσεις αυτές. Είκοσι οκτώ τέτοιες ενώσεις είναι μέλη της APB, εκπροσωπούν δε 4 696 φαρμακοποιούς, επί συνόλου 5 173 φαρμακοποιών στο Βέλγιο.

(3) Η APB διαθέτει διάφορες υπηρεσίες καθώς και ένα εργαστήριο. Υπεύθυνη για τη λειτουργία του εργαστηρίου είναι η υπηρεσία ελέγχου φαρμάκων «Service de Controle des Medicaments» (στο εξής SCM). Στο εργαστήριο αυτό, το οποίο είναι επίσημα αναγνωρισμένο από τις βελγικές αρχές, αναλύονται κυρίως φαρμακευτικά ιδιοσκευάσματα. Η ανάλυση αυτή, η οποία πραγματοποιείται εν ονόματι όλων των φαρμακοποιών του Βελγίου, εγγυάται των έλεγχο των φαρμάκων που πρόκειται να πωληθούν στους ασθενείς. Ο εν λόγω έλεγχος προστίθεται στους καθιερωμένους ελέγχους που πραγματοποιούνται από κάθε βιομηχανία.

(4) Η SCM αναλύει παράλληλα και τα φαρμακευτικά προϊόντα για τα οποία δεν προβλέπεται κανένας επίσημος έλεγχος. Το 15 % περίπου των αναλύσεων αφορά αυτά ακριβώς τα προϊόντα. Οι περισσότεροι δε από τους ελέγχους αυτούς έχουν σχέση με τις αναλύσεις πριν από την ταξινόμηση των προϊόντων που πρόκειται να φέρουν το σήμα εγγύησης της APB, σύμφωνα με τις διατάξεις της τυποποιημένης σύμβασης. Μετά την ταξινόμηση, η SCM μπορεί να πραγματοποιεί και δειγματοληπτικούς ελέγχους των προϊόντων αυτών. Ωστόσο, η SCM μπορεί να ελέγχει δειγματοληπτικά και άλλα προϊόντα για τα οποία δεν έχει συναφθεί σύμβαση.

(5) Η ανάλυση της SCM επιδιώκει να εγγυηθεί ότι η σύνθεση του εξετασθέντος προϊόντος ανταποκρίνεται στιν ενδείξεις του παραγωγού και στις νομοθετικές και κανονιστικές ρυθμίσεις.

Ως εκ τούτου, ο έλεγχος της SCM είναι έλεγχος καταλληλότητας. Δεν εγγυάται ότι τα αναλυθέντα προϊόντα στα εργαστηριά της έχους τις επωφελείς ιδιότητες που θα διατείνονταν οι παραγωγοί τους.

2. Οι παραγωγοί των φαρμακευτικών προϊόντων

(6) Περί τα τέλη του 1987, η ΑΡΒ είχε συνάψει συμβάσεις τύπους με ( . . . ) (3) παραγωγούς για ( . . . ) φαρμακευτικά προϊόντα. Από τους ( . . . ) βέλγους και ξένους παραγωγούς, οι ( . . . ) παράγουν επίσης φαρμακευτικά ιδιοσκευάσματα.

(7) Όσον αφορά τους αλλοδαπούς παραγωγούς, η ΑΡΒ συνάπτει συμβάσεις τύπους με αυτούς ή με γενικούς αντιπροσώπους στο Βέλγιο. Πρόκειται είτε περί θυγατρικών εταιρειών ή γραφείων του αλλοδαπού παραγωγού, είτε περί ανεξάρτητων διανομέων.

Β. Η αγορά

1. Τα φαρμακευτικά προϊόντα

(8) Σύμφωνα με την ΑΡΒ, τα φαρμακευτικά προϊόντα είναι ουσίες ή συνθέσεις που δεν ανταποκρίνονται στο νόμιμο ορισμό των φαρμάκων. Πρόκειται εν πάση περιπτώσει, περί προϊόντων τα οποία, λόγω της φύσης τους, της χρησιμοποίησης ή της παρουσίασής τους, συμβιβάζονται με την αξιοπρέπεια που απαιτεί η άσκηση του επαγγέλματος του φαρμακοποιού.

(9) Πρέπει ωστόσο να σημειωθεί ότι η εμπορία των φαρμακευτικών προϊόντων δεν γίνεται μόνο στα φαρμακεία. Πράγματι μεγάλο μέρος των προϊόντων αυτών που πωλούνται στο Βέλγιο διατίθενται στα μεγάλα καταστήματα, στα αρωματοπωλεία και σε άλλα ειδικά καταστήματα. Είναι επίσης αξιοσημείωτο ότι τα προϊόντα που πωλούνται μέσω των διαφόρων δικτύων διανομής δεν είναι πάντοτε συγκρίσιμα και απευθύνονται σε διαφορετική πελατεία. Για παράδειγμα, τα φαρμακευτικά προϊόντα που πωλούνται στα σούπερμαρκετ ή στα παντοπωλεία έχουν κατά κανόνα διαφορετική τιμή από αυτά που πωλούνται στα φαρμακεία και απευθύνονται σε διαφορετική πελατεία.

(10) Αφετέρου, ένας φαρμακοποιός είναι ελεύθερος να πωλεί προϊόντα που δεν θεωρούνται ως φαρμακευτικά προϊόντα (για παράδειγμα κτένες, καραμέλες και μπιμπερό), εάν θεωρεί ότι η πώλησή τους δεν θίγει την αξιοπρέπειά του. Επιπλέον, η ΑΡΒ δεν συνήψε τυποποιημένες συμβάσεις για το σύνολο των φαρμακευτικών προϊόντων που πωλούνται στα βελγικά φαρμακεία.

(11) Το κριτήριο λοιπόν της αξιοπρέπειας του φαρμακοποιού δεν φαίνεται καθοριστικό για να προσδιορισθεί η φύση του φαρμακευτικού προϊόντος. Η έννοια «φαρμακευτικά προϊόντα» χρησιμοποιείται κυρίως για να ορίσει ένα ανομοιογενές σύνολο προϊόντων που έχουν σχέση άμεση ή έμμεση με την υγιεινή του σώματος.

(12) Είναι δυνατόν να γίνει μια γενική διάκριση μεταξύ των διαφόρων συνόλων των φαρμακευτικών προϊόντων. Σε γενικές γραμμές, μπορούν να διακριθούν τρεις κατηγορίες τέτοιων προϊόντων: τα είδη ατομικής περιποίησης και τα καλλυντικά, τα διαιτητικά προϊόντα και τα ειδικά τρόφιμα (τρόφιμα για νεογνά και βιταμίνες).

(13) Δεν προβλέπεται ειδική ρύθμιση για τα φαρμακευτικά προϊόντα, ως ειδικής κατηγορίας προϊόντων. Αποτελούν, ωστόσο, αντικείμενο διαφόρων ρυθμίσεων που αφορούν την παραγωγή και την εμπορία τους. Οι νομοθεσίες σχετικά με τα τρόφιμα, τα καλλυντικά ή τα φυτοφαρμακευτικά προϊόντα μπορούν να εφαρμοστούν ανάλογα με το είδος του σχετικού φαρμακευτικού προϊόντος.

2. Η διανομή των φαρμακευτικών προϊόντων στα φαρμακεία

(14) Ο αριθμός των φαρμακείων στο Βέλγιο, που ανέρχεται σήμερα σε 5 173, και η γεωγραφική κατανομή τους καθορίζονται από τις δημόσιες αρχές σε αντιστοιχία με τον αριθμό των κατοίκων. Η εγκατάσταση, η μεταβίβαση ή η συγχώνευση δύο ή περισσοτέρων φαρμακείων εξαρτάται από προηγούμενη άδεια του υπουργείου υγείας και οικογενειακών υποθέσεων. Σημερα δεν χορηγούνται πλέον, παρά μόνον κατ' εξαίρεση, νέες άδειες λειτουργίας φαρμακείων, λόγω της δημογραφικής σταθερότητας στο Βέλγιο.

(15) Για την υπεράσπιση των συμφερόντων τους, οι βέλγοι φαρμακοποιοί σχημάτισαν επαγγελματικές ενώσεις οι οποίες εκπροσωπούνται στην ΑΡΒ, πλην μιας ένωσης που συγκεντρώνει τα φαρμακεία-συνε

ταιρισμούς. Η συνεταιριστική αυτή ένωση, το γραφείο συνεταιριστικών φαρμακείων του Βελγίου (στο εξής Ophaco) έδωσε επίσης την άδεια στο SCM να πραγματοποιεί τους ελέγχους των φαρμάκων και των φαρμακευτικών προϊόντων.

(16) Όλοι οι φαρμακοποιοί του Βελγίου οφείλουν να είναι εγγεγραμμένοι στο σύλλογο φαρμακοποιών, ο οποίος ασκεί πειθαρχικό έλεγχο και εκπροσωπεί το επάγγελμα. Οι κανόνες δεοντολογίας του επαγγέλματος, την τήρηση των οποίων διασφαλίζει ο σύλλογος, απαγορεύουν στους φαρμακοποιούς τη διαφήμιση και τις εκπτώσεις και τους επιβάλλουν να απέχουν από κάθε μορφή αθέμιτου ανταγωνισμού.

(17) Ο τομέας των βελγικών φαρμακείων πραγματοποίησε στη διάρκεια του 1986 κύκλο εργασιών ύψους 57,5 δισεκατομμυρίων βελγικών φράγκων. Το 87 % περίπου του ποσού αυτού προέρχεται από την πώληση φαρμάκων και το 9 % από την πώληση των προϊόντων που αναφέρονται στη σύμβαση. Τα τελευταία χρόνια παρατηρείται πτώση των εσόδων στον τομέα αυτό.

Γ. Η σύμβαση σχετικά με το ένσημο

1. Αιτιολογία

(18) Από το 1885, ο βέλγος φαρμακοποιός είναι υπεύθυνος εκ του νόμου για κάθε προϊόν που πωλεί. Οφείλει λοιπόν να ελέγχει την ποιότητα των ιδιοσκευασμάτων και την καταλληλότητα των βιομηχανικών φαρμάκων προς πώληση. Το σύνολο των βέλγων φαρμακοποιών, συμπεριλαμβανομένων και των μελών του Ophaco, ανέθεσε στη SCM να πραγματοποιεί τον έλεγχο αυτόν, χωρίς βέβαια να απαλάσσονται οι ίδιοι από την προσωπική τους ευθύνη.

(19) Η ευθύνη εκ του νόμου δεν περιορίζεται μόνο στα φάρμακα, αλλά αφορά όλα τα προϊόντα που πωλούνται στα φαρμακεία. Η εντολή προς την SCM επεκτάθηκε λοιπόν και στα φαρμακευτικά προϊόντα. Το σύστημα που τέθηκε σε εφαρμογή με τη σύμβαση σχετικά με το ένσημο επιτρέπει στην SCM να ασκεί προηγούμενο έλεγχο ή/και δειγματοληπτικό έλεγχο των προϊόντων αυτών.

(20) Το εν λόγω σύστημα που θεσπίσθηκε από και για τους φαρμακοποιούς δεν στοιχίζει τίποτα στις εταιρείες παραγωγής, πλην των δαπανών προηγούμενης εξέτασης του φακέλου εγγραφής (10 000 βελγικά φράγκα). Ως αντιστάθμισμα στον έλεγχο της SCM, στην άδεια να θέτει το ένσημο ΑΡΒ καθώς και τη δυνατότητα να πωλεί τα προϊόντα στα φαρμακεία, ο παραγωγός αναλαμβάνει την υποχρέωση να μην πωλεί τα προϊόντα που φέρουν το σήμα εγγύησης παρά μόνο στα φαρμακεία. Είναι ωστόσο ελεύθερος να πωλεί τα προϊόντα αυτά με την ίδια συσκευασία και την ίδια επωνυμία αλλά χωρίς ένσημο μέσω άλλων δικτύων διανομής.

2. Το περιεχόμενο της σύμβασης

(21) Το άρθρο 1 προβλέπει τη χορήγηση στο συμβαλλόμενο παραγωγό του δικαιώματος να επιθέσει στα φαρμακευτικά προϊόντα του το σήμα εγγύησης της ΑΡΒ. Σύμφωνα με το άρθρο 3, ο παραγωγός δεν μπορεί να κάνει χρήση του δικαιώματος αυτού παρά μόνον εφόσον τα προϊόντα του έχουν τύχει της έγκρισης της SCM μετά το σχετικό έλεγχο.

(22) Ως αντιστάθμισμα του δικαιώματος αυτού, το άρθρο 2 ορίζει ότι ο παραγωγός δεν μπορεί να πωλεί τα φαρμακευτικά προϊόντα που φέρουν το σήμα εγγύησης παρά μόνο στα φαρμακεία.

(23) Επιπλέον, το άρθρο 17 υποχρεώνει τον παραγωγό να μην χρησιμοποιεί όρους πώλησης που να δημιουργούν διακρίσεις ή να είναι ασυμβίβαστοι με τις φυσιολογικές δραστηριότητες των φαρμακοποιών. Ο παραγωγός θα θέτει τα προϊόντα του στη διάθεση όλων των φαρμακοποιών μέσω του δικτύου διανομής των χονδρεμπόρων. Κατά την άποψη της ΑΡΒ η προαναφερθείσα υποχρέωση δεν σημαίνει ότι απαγορεύεται στον παραγωγό να πωλεί τα προϊόντα του απευθείας στους φαρμακοποιούς.

(24) Το άρθρο 11 ρυθμίζει τα σχετικά με την επίθεση του ενσήμου ΑΡΒ. Σύμφωνα με το άρθρο αυτό, ο παραγωγός αναλαμβάνει την υποχρέωση να επιθέτει το ένσημο ΑΡΒ σε εμφανή θέση στη συσκευασία και να μην το επικαλύπτει κατά κανέναν τρόπο.

(25) Η ΑΡΒ υποστηρίζει ότι η ρήτρα αυτή έχει σκοπό να εμποδίζει τους παραγωγούς από το να πωλούν εκτός φαρμακείων προϊόντα τα οποία εκ πρώτης όψεως δεν φέρουν ένσημο, η συσκευασία τους όμως θα μπορούσε να φέρει ίχνη της παρουσίας ενσήμου. Αυτή η αμφιλεγόμενη κατάσταση θα μπορούσε να δημιουργήσει στους καταναλωτές πλάνη ως προς την αξία και την καταγωγή του ενσήμου εγγύησης ΑΡΒ και θα επέτρεπε αδίκως στους άλλους διανομείς να επωφελούνται από τους ελέγχους της SCM.

(26) Σύμφωνα με το άρθρο 16, η σύμβαση συνάπτεται για αόριστο χρόνο, εκτός εάν ένα από τα συμβαλλόμενα μέρη αποφασίσει να την καταγγείλει, με προειδοποίηση 12 μηνών.

Δ. Εξέλιξη της διαδικασίας

(27) Το άρθρο 2 παράγραφος 1 της σύμβασης στην αρχική της μορφή, όπως κοινοποιήθηκε την 1η Δεκεμβρίου 1986, υποχρέωνε τον παραγωγό να μην πωλεί τα προϊόντα του (με ή χωρίς ένσημο) μέσω άλλων δικτύων διανομής παρά μόνο μέσω των φαρμακείων.

(28) Η σύμβαση στην αρχική της μορφή αποτέλεσε αντικείμενο κοινοποίησης αιτιάσεων στις 26 Οκτωβρίου 1988. Στην κοινοποίηση αυτή, η Επιτροπή επεσήμανε στην ARB ότι το άρθρο 2 παράγραφος 1 συνιστούσε παραβίαση του άρθρου 85 παράγραφος 1 της συνθήκης, διότι εμπόδιζε τους παραγωγούς να πωλούν τα προϊόντα που αναφέρονται στη σύμβαση μέσω άλλων δικτύων εκτός από τα φαρμακεία, ακόμη και εάν δεν είχε τοποθετηθεί στα εν λόγω προϊόντα το σήμα εγγύησης ΑΡΒ. Η υπό κρίση αποκλειστικότητα πώλησης στα φαρμακεία επηρέαζε όχι μόνον την ελευθερία του παραγωγού να οργανώσει τον τρόπο εμπορίας των προϊόντων του, αλλά περιόριζε επίσης τον ανταγωνισμό μεταξύ φαρμακείων και άλλων διανομέων. Οι τελευταίοι δεν μπορούσαν να εφοδιαστούν άμεσα από τους παραγωγούς. Ως εκ τούτου, τα φαρμακεία προστατεύονταν από κάθε άμεσο ανταγωνισμό των άλλων διανομέων όσον αφορά τη διανομή των προϊόντων της σύμβασης. Η συμφωνία λοιπόν, όπως κοινοποιήθηκε στην αρχική της μορφή, περιόριζε τον ανταγωνισμό στο επίπεδο της διανομής των φαρμακευτικών προϊόντων στο Βέλγιο.

(29) Η αποκλειστικότητα στις πωλήσεις εμπόδιζε επιπλέον να εξαιρεθεί η κοινοποιηθείσα συμφωνία στην αρχική της μορφή, βάσει του άρθρου 85 παράγραφος 3 της συνθήκης. Η αποκλειστικότητα συνεπάγονταν τον περιορισμό της δυνατότητας που είχαν οι καταναλωτές να επιλέξουν μεταξύ των διαφόρων δικτύων διανομής των σχετικών προϊόντων. Η βελτίωση της διανομής που επέφερε ο έλεγχος της SCM από την οποία επωφελήθηκε ο καταναλωτής, δεν είναι σε θέση να αντισταθμίσει τον περιορισμό της επιλογής του. Επιπλέον, η αποκλειστικότητα δεν ήταν απαραίτητη για την επίτευξη της βελτίωσης αυτής.

(30) Μετά τη γνωστοποίηση των αιτιάσεων της 26ης Οκτωβρίου 1988, η ARB τροποποίησε το άρθρο 2 παράγραφος 1 σύμφωνα με τη νέα εκδοχή του άρθρου 2, όπως περιγράφεται ανωτέρω στο σημείο 22, ο παραγωγός είναι ελεύθερος να πωλεί τα ίδια προϊόντα με την ίδια συσκευασία και την ίδια επωνυμία αλλά χωρίς ένσημο εκτός φαρμακείων, μέσω δηλαδή άλλων δικτύων διανομής.

(31) Η ΑΡΒ, τροποποιώντας το άρθρο 2 παράγραφος 1, συμπλήρωσε το άρθρο 11 της σύμβασης με την υποχρέωση του παραγωγού να επιθέτει το ένσημο ΑΡΒ σε εμφανή θέση στη συσκευασία και να μην το επικαλύπτει με κανένα τρόπο.

(32) Η ΑΡΒ υπογράμμισε με την κοινοποίηση της τροποποίησης ότι το άρθρο 11 δεν εμποδίζει ουδόλως τον παραγωγό να πωλεί εκτός φαρμακείων προϊόντα χωρίς ένσημο ή προϊόντα των οποίων η συσκευασία δεν φέρει ίχνη προηγηθείσας παρουσίας ενσήμου.

ΙΙ. ΝΟΜΙΚΗ ΕΚΤΙΜΗΣΗ

(33) Η τυποποιημένη σύμβαση μεταξύ παραγωγών φαρμακευτικών προϊόντων ή των γενικών αντιπροσώπων τους και της ΑΡΒ αποτελεί συμφωνία μεταξύ μιας επιχείρησης και μιας ένωσης που περιλαμβάνει επαγγελματικές οργανώσεις. Η ΑΡΒ υπερασπίζεται τα συμφέροντα των βέλγων φαρμακοποιών, συνάπτοντας δε τη σύμβαση ενεργεί προς το συμφέρον και για λογαριασμό των φαρμακοποιών αυτών. Από τη σύναψη των συμβάσεων με την ΑΡΒ προκύπτει ως εκ τούτου, η βούληση των βέλγων φαρμακοποιών να δεσμευτούν συλλογικά απέναντι σε έναν παραγωγό.

(34) Η τυποποιημένη σύμβαση παρέχει το δικαίωμα στον παραγωγό να επιθέτει το ένσημο εγγύησης ΑΡΒ στα φαρμακευτικά προϊόντα, τα οποία έχουν εγκριθεί μετά από προηγούμενο έλεγχο από την SCM .

(35) Ως αντιστάθμισμα του δικαιώματος αυτού, η τυποποιημένη σύμβαση -όπως τροποποιήθηκε μετά την κοινοποίηση των αιτιάσεων της 26ης Οκτωβρίου 1988- υποχρεώνει τον παραγωγό «να μην πωλεί τα προϊόντα που φέρουν το ένσημο εγγύησης ΑΡΒ παρά μόνο στα φαρμακεία».

(36) Σύμφωνα με τη σύμβαση για το ένσημο, στην τροποποιημένη έκδοσή της, ο παραγωγός, δεν είναι υποχρεωμένος να πωλεί τα προϊόντα του, που έχουν εγκριθεί από την SCM και μπορούν να φέρουν το ένσημο ΑΡΒ, αποκλειστικά στα φαρμακεία. Είναι ελεύθερος να πωλεί τα προϊόντα αυτά στην ίδια συσκευασία και με την ίδια επωνυμία αλλά χωρίς ένσημο μέσω άλλων δικτύων διανομής.

(37) Επιπλέον, σε αντίθεση με την παλαιότερη έκδοση της σύμβασης για το ένσημο, κατά την οποία ο παραγωγός ήταν υποχρεωμένος να μην πωλεί απευθείας ή μέσω αντιπροσώπων τα σχετικά προϊόντα παρά μόνο στα φαρμακεία, η τυποποιημένη σύμβαση στην τροποποιημένη έκδοσή της δεν επιβάλλει καμία υποχρέωση στους χονδρεμπόρους, όσον αφορά τα άμεσα ή έμμεσα δίκτυα διανομής των εν λόγω προϊόντων.

(38) Για τους λόγους αυτούς, η νέα σύμβαση για το ένσημο δεν προβλέπει, -σε αντίθεση με την παλαιότερη για την οποία η Επιτροπή κοινοποίησε τις αιτιάσεις της, λόγω του ότι θέσπιζε σύστημα αποκλειστικής διανομής στα φαρμακεία, εμποδίζοντας την ελεύθερη επιλογή του παραγωγού να οργανώσει τον τρόπο εμπορίας των προϊόντων του- τη διανομή ορισμένων προϊόντων, ειδικότερα των φαρμακευτικών που έχουν ελεγχθεί και εγκριθεί από την ΑΡΒ, μόνο στα φαρμακεία, στο βαθμό που οι παραγωγοί και οι χονδρέμποροι εξακολουθούν να παραμένουν ελεύθεροι να πωλούν τα εν λόγω προϊόντα μέσω άλλων δικτύων διανομής.

(39) Η ΑΡΒ εκπροσωπεί τα συμφέροντα των επαγγελματικών οργανώσεων των φαρμακοποιών και των μελών τους. Αποτελεί ένωση στην οποία έχουν πρόσβαση, σύμφωνα με το καταστατικό της, μόνον οι εν λόγω ενώσεις. Ο περιορισμός αυτός των δυνητικών μελών της ΑΡΒ συνεπάγεται ότι μόνο οι φαρμακοποιοί μπορούν να συμβάλουν και να επωφεληθούν από τον έλεγχο της SCM. (40) Κατά συνέπεια, κάθε άλλη επιχείρηση εκτός των φαρμακείων αποκλείεται εκ των προτέρων από τη συμμετοχή της στο σύστημα της σύμβασης σχετικά με το ένσημο, ακόμη και αν η επιχείρηση αυτή επιθυμεί να συμβάλλει οικονομικά στην ορθή λειτουργία του ελέγχου εγγύησης, που πραγματοποιεί η SCM για τα φαρμακευτικά προϊόντα. Ο περιορισμός αυτός αποτελεί πλεονέκτημα για τους φαρμακοποιούς, εφόσον τους θέτει εκτός ανταγωνισμού. Μόνον οι φαρμακοποιοί μπορούν να χρησιμοποιήσουν το σήμα εγγύησης.

(41) Ωστόσο, τίποτα δεν εμποδίζει τους άλλους διανομείς να δημιουργήσουν το δικό τους σύστημα ελέγχου της ποιότητας. Άλλωστε, η ποιότητα των φαρμακευτικών προϊόντων δεν αποτελεί παρά ένα μέσο ανταγωνισμού μεταξύ άλλων. Από άποψη ανταγωνισμού, οι άλλοι διανομείς απευθύνονται κατά κανόνα σε διαφορετική πελατεία από αυτήν των φαρμακείων και ασκούν διαφορετική πολιτική τιμών.

(42) Υπό τους όρους αυτούς ο περιορισμός του ανταγωνισμού που προκύπτει από τον αποκλεισμό στη συμμετοχή του συστήματος ελέγχου δεν μπορεί να χαρακτηριστεί ως αισθητός. Έτσι δεν πληρούται μια από τις προϋποθέσεις εφαρμογής του άρθρου 85 παράγραφος 1 της συνθήκης.

(43) Μετά τη δημοσίευση στην Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων σύμφωνα με το άρθρο 19 παράγραφος 3 του κανονισμού αριθ. 17 δεν υποβλήθηκαν παρατηρήσεις εκ μέρους τρίτων,

ΕΞΕΔΩΣΕ ΤΗΝ ΠΑΡΟΥΣΑ ΑΠΟΦΑΣΗ:

Άρθρο 1

Η Επιτροπή κρίνει ότι δεν υπάρχει λόγος, με βάση τα στοιχεία που διαθέτει, να παρέμβει βάσει του άρθρου 85 παράγραφος 1 της συνθήκης ΕΟΚ όσον αφορά τη σύμβαση σχετικά με το ένσημο που κοινοποιήθηκε και τροποποιήθηκε από την Association Pharmaceutique Belge.

Άρθρο 2

Η παρούσα απόφαση απευθύνεται στην Association Pharmaceutique Belge.

Βρυξέλλες, 14 Δεκεμβρίου 1989.

Για την Επιτροπή

Leon BRITTAN

Αντιπρόεδρος

(1) ΕΕ αριθ. 13 της 21. 2. 1962, σ. 204/62.

(2) ΕΕ αριθ. C 210 της 16. 8. 1989, σ. 6.

(1) Στο κείμενο της παρούσας απόφασης που δημοσιεύθηκε, ορισμένοι αριθμοί παρελείφθησαν σύμφωνα με τις διατάξεις του άρθρου 21 του κανονισμού αριθ. 17 περί μη αποκαλύψεως επαγγελματικών απορρήτων.