*****

ΑΠΟΦΑΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ

της 22ας Ιουλίου 1982

σχετικά με τις ενισχύσεις που χορήγησε η κυβέρνηση του Βελγίου σε επιχείρηση του τομέα χάρτου

(Τα κείμενα στη γαλλική και την ολλανδική γλώσσα είναι τα μόνα αυθεντικά)

(82/670/ΕΟΚ)

Η ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΤΩΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΩΝ ΚΟΙΝΟΤΗΤΩΝ,

Έχοντας υπόψη:

τη συνθήκη περί ιδρύσεως της Ευρωπαϊκής Οικονομικής Κοινότητος, και ιδίως το άρθρο 93 παράγραφος 2 πρώτο εδάφιο,

αφού έταξε, σύμφωνα με τις διατάξεις του εν λόγω άρθρου, στους ενδιαφερόμενους προθεσμία να υποβάλουν τις παρατηρήσεις τους και αφού έλαβε υπόψη τις παρατηρήσεις αυτές,

Εκτιμώντας:

ότι οι ενισχύσεις που χορήγησε η βελγική κυβέρνηση σε επιχείρηση του τομέα χάρτου έλαβε τη μορφή επιδοτημένου δανείου 1,076 δισεκατομμυρίων FB που προορίζεται να χρηματοδοτήσει επενδυτικό πρόγραμμα 1,314 δισεκατομμυρίων FB και τη μορφή δύο επιστρεφόμενων προκαταβολών συνολικού ύψους 510 εκατομμυρίων FB·

ότι οι ενισχύσεις αυτές συνδέονται ειδικότερα με την πραγματοποίηση πράξεων αναδιαρθρώσεως που περιλαμβάνουν το κλείσιμο δύο μονάδων εκμεταλλεύσεως επί συνόλου πέντε και την παύση παραγωγής χαρτόμαζας εις όφελος της ενισχύσεως παραγωγής ειδικών χαρτιών·

ότι η ενίσχυση που χορήγησε η βελγική κυβέρνηση έλαβε, επίσης, τη μορφή λήψεως συμμετοχής εκ μέρους του εκτελεστικού της περιφέρειας Βαλλωνίας εκ 2,35 δισεκατομμυρίων FB, που έχει σαν κύριο στόχο τη διάσωση της επιχειρήσεως, η οποία ευρίσκεται σε ιδιαίτερα δυσχερή οικονομική κατάσταση·

ότι η Επιτροπή απευθύνθηκε στην κυβέρνηση του Βελγίου, στις 23 Ιουλίου 1980, υπενθυμίζοντάς της τις υποχρεώσεις που απορρέουν από τις διατάξεις του άρθρου 93 παράγραφος 3 όσον αφορά την εκ των προτέρων κοινοποίηση των σχεδίων ενισχύσεων·

ότι, με επιστολή της 6ης Φεβρουαρίου 1981, η κυβέρνηση του Βελγίου απήντησε στην αίτηση της Επιτροπής και της κοινοποίησε τις ενισχύσεις που αποφασίστηκαν στις 17 Ιουλίου 1980 από το εκτελεστικό της περιφέρειας Βαλλωνίας υπέρ της εν λόγω επιχειρήσεως·

ότι η Επιτροπή αποφάσισε, στις 10 Μαρτίου 1981, να κινήσει τη διαδικασία του άρθρου 93 παράγραφος 2 όσον αφορά τις ενισχύσεις αυτές, τάσσοντας στην κυβέρνηση του Βελγίου προθεσμία μέχρι τις 10 Απριλίου 1981 για να υποβάλει τις παρατηρήσεις της·

ότι μόνο μετά από υπενθύμιση της Επιτροπής, στις 22 Ιουνίου 1981, η κυβέρνηση του Βελγίου διαβίβασε τις παρατηρήσεις της στην Επιτροπή στις 24 Αυγούστου 1981· ότι, επομένως, η Επιτροπή έλαβε τις παρατηρήσεις αυτές εκτός της ταχθείσας προθεσμίας·

ότι, στο πλαίσιο των διαβουλεύσεων με τους ενδιαφερόμενους, οι κυβερνήσεις τριών Κρατών μελών συμμερίζονται τις ανησυχίες της Επιτροπής σχετικά με τις ενισχύσεις που χορήγησε η βελγική κυβέρνηση και έχουν τη γνώμη ότι οι ενισχύσεις αυτές μπορούν να οδηγήσουν σε στρεβλώσεις του ανταγωνισμού, αλλοιώνοντας τους όρους των συναλλαγών κατά τρόπο αντίθετο προς το κοινό συμφέρον ·

ότι, με την ευκαιρία αυτή, δύο επαγγελματικές οργανώσεις και μία επιχείρηση του ίδιου τομέα εναντιώνονται στη χορήγηση των κρατικών ενισχύσεων, ειδικότερα στον συγκεκριμένο τομέα όπου υφίσταται υπερεπάρκεια παραγωγής·

ότι η ενίσχυση της βελγικής κυβερνήσεως είναι, στη συγκεκριμένη περίπτωση, φύσεως τέτοιας που να επηρεάζει τις συναλλαγές μεταξύ των Κρατών μελών και να νοθεύει ή να απειλεί να νοθεύσει τον ανταγωνισμό κατά την έννοια του άρθρου 92 παράγραφος 1 της συνθήκης ΕΟΚ, ευνοώντας την εν λόγω επιχείρηση ή την παραγωγή της·

ότι η ωφελούμενη από την ενίσχυση επιχείρηση βρισκόταν τη στιγμή της παρεμβάσεως της κυβερνήσεως του Βελγίου σε ιδιαίτερα δυσχερή οικονομική κατάσταση, πράγμα που φαινόταν να αποκλείει κάθε δυνατότητα προσφυγής στην αγορά μη επιδοτούμενων κεφαλαίων · ότι η επιχείρηση υφίστατο πράγματι διαρκώς ζημίες από το 1975, το μέσο ύψος των οποίων ήταν 350 εκατομμύρια FB κατ' ετος · ότι τούτο αντιστοιχεί σε απώλεια 30 εκατομμυρίων FB το μήνα, από τα οποία 25 περίπου συνιστούσαν τα χρηματοδοτικά βάρη·

ότι με ανάληψη συμμετοχής 2,35 δισεκατομμυρίων FB σε επιχείρηση της οποίας το κεφάλαιο και το αποθεματικό αντιστοιχούν σε 1,25 δισεκατομμύρια FB η κυβέρνηση του Βελγίου, στην πραγματικότητα, εισφέρει χρηματικούς πόρους σε μία επιχείρηση που δεν θα μπορούσε να τις αποκτήσει με διαφορετικό τρόπο· ότι, εξάλλου, το κρίσιμο πρόβλημα που αποτελεί το μέγεθος των οικονομικών βαρών λύθηκε κατά μεγάλο μέρος και η επιχείρηση μπόρεσε έτσι να ξεφύγει από την επισφαλή οικονομική κατάσταση·

ότι η απαγόρευση των ενισχύσεων που διατυπώνεται στο άρθρο 92 παράγραφος 1 της συνθήκης ΕΟΚ μπορεί να εφαρμοστεί στις εισφορές κεφαλαίου που πραγματοποιούνται τόσο από το κράτος όσο και από την τοπική αυτοδιοίκηση ή άλλους δημόσιους φορείς. ότι το άρθρο 92 παράγραφος 1 της συνθήκης ΕΟΚ προβλέπει ότι κατ ' αρχήν δεν συμβιβάζονται με την κοινή αγορά οι ενισχύσεις που πληρούν τα κριτήρια του άρθρου αυτού· ότι οι παρεκκλίσεις ως προς αυτό το ασυμβίβαστο, που προβλέπονται στο άρθρο 92 παράγραφος 3 της συνθήκης ΕΟΚ, διευκρινίζουν τους στόχους που επιδιώκονται προς το συμφέρον της Κοινότητας και όχι προς το συμφέρον αποκλειστικά του δικαιούχου της ενισχύσεως· ότι οι παρεκκλίσεις αυτές πρέπει να ερμηνεύονται αυστηρά κατά την εξέταση κάθε προγράμματος ενισχύσεως περιφερειακής ή τομεακής σκοπιμότητας, ή κάθε ατομικής περιπτώσεως εφαρμογής των γενικών καθεστώτων ενισχύσεων καί, ειδικότερα, να εφαρμόζονται μόνο στις περιπτώσεις που η Επιτροπή μπορεί να διαπιστώσει ότι, χωρίς την ενίσχυση, μόνη της η λειτουργία της αγοράς δεν θα επέτρεπε αυτή η ίδια στις δικαιούχους επιχειρήσεις να υιοθετήσουν συμπεριφορά που θα μπορούσε να συμβάλει στην υλοποίηση ενός από τους στόχους που επιδιώκουν οι παρεκκλίσεις αυτές·

ότι η χορήγηση του πλεονεκτήματος των εν λόγω παρεκκλίσεων σε ενισχύσεις που δεν συνεπάγονται τέτοιο αντιστάθμισμα θα είχε ως συνέπεια να επηρεασθούν οι συναλλαγές μεταξύ των Κρατών μελών και να νοθευθεί ο ανταγωνισμός χωρίς αυτό να δικαιολογείται με κανέναν τρόπο από το κοινοτικό συμφέρον και θα είχε ακόμη ως συνέπεια τη χορήγηση αδικαιολόγητων πλεονεκτημάτων σε ορισμένα Κράτη μέλη·

ότι, όταν εφαρμόζει τις προαναφερόμενες αρχές κατά την εξέταση των συγκεκριμένων περιπτώσεων ενισχύσεων, η Επιτροπή οφείλει να βεβαιώνεται ότι υφίσταται, εκ μέρους της δικαιούχου επιχειρήσεως, αντιστάθμισμα που δικαιολογεί τη χορήγηση της ενισχύσεως, με την έννοια ότι η ενίσχυση είναι αναγκαία για να προωθηθεί η υλοποίηση ενός από τους στόχους στους οποίους αναφέρεται το άρθρο 92 παράγραφος 3 της συνθήκης ΕΟΚ· ότι, όταν δεν μπορεί να αποδειχθεί αυτό, είναι φανερό ότι η ενίσχυση δεν συμβάλλει στην πραγματοποίηση των στόχων που επιδιώκουν οι παρεκκλίσεις, αλλά χρησιμεύει για να αυξήσει την οικονομική δύναμη της σχετικής επιχειρήσεως·

ότι, όσον αφορά τις παρεκκλίσεις που προβλέπονται στην παράγραφο 3 περιπτώσεις α και γ του άρθρου 92 της συνθήκης ΕΟΚ σχετικά με τις ενισχύσεις που προορίζονται να ευνοήσουν ή να διευκολύνουν την ανάπτυξη ορισμένων περιοχών, πρέπει να θεωρηθεί ότι το σύνολο των ζωνών στις οποίες υπάρχει μονάδα εκμεταλλεύσεως της δικαιούχου επιχειρήσεως δεν αποτελεί περιοχές στις οποίες επικρατεί «ασυνήθως χαμηλό βιοτικό επίπεδο » η «σοβαρή υποαπασχόληση» κατά την έννοια της παρεκκλίσεως της περιπτώσεως α της παραγράφου 3 του άρθρο 92·

ότι, όσον αφορά τις παρεκκλίσεις του άρθρου 92 παράγραφος 3 περίπτωση β της συνθήκης ΕΟΚ, η εν λόγω ενίσχυση δεν περιέχει κανένα στοιχείο που να την χαρακτηρίζει ως σχέδιο «κοινού ευρωπαϊκού ενδιαφέροντος» η που να μπορεί να θεραπεύσει κάποια « σοβαρή διαταραχή της οικονομίας» ενός Κράτους μέλους, η προώθηση της οποίας να δικαιολογεί παρέκκλιση βάσει του άρθρου 92 παράγραφος 3 περίπτωση β της συνθήκης ΕΟΚ, δηλαδή από το ασυμβίβαστο των ενισχύσεων που προβλέπεται από το άρθρο 92 παράγραφος 1 της συνθήκης ΕΟΚ· ότι το Βέλγιο αποτελεί τμήμα των κεντρικών περιφερειών της Κοινότητας, δηλαδή εκείνων οι οποίες δεν υφίστανται, σε κοινοτικό πλαίσιο, τα πιο σοβαρά οικονομικά και κοινωνικά προβλήματα, ενώ ταυτόχρονα αποτελούν περιοχές στις οποίες ο κίνδυνος υπερβολικών ενισχύσεων είναι ιδιαίτερα άμεσος και όπου, περισσότερο από παντού, κάθε ενίσχυση θα μπορούσε να επηρεάσει τις συναλλαγές μεταξύ των Κρατών μελών· ότι, εξάλλου, σύμφωνα με τις πληροφορίες που είναι διαθέσιμες για την κοινωνική και οικονομική κατάσταση στο Βέλγιο, δεν υπάρχει κανένα στοιχείο που να επιτρέπει το συμπέρασμα ότι υφίσταται σοβαρή διαταραχή της οικονομίας του, έτσι όπως ορίζεται από τη συνθήκη· ότι η παρέμβαση της κυβερνήσεως του Βελγίου δεν έχει ως σκοπό να αντιμετωπίσει μία τέτοια κατάσταση ·

ότι, όσον αφορά τις παρεκκλίσεις που προβλέπονται στην παράγραφο 3 περίπτωση γ του άρθρου 92 της συνθήκης ΕΟΚ υπέρ των «ενισχύσεων για την προώθηση της αναπτύξεως ορισμένων οικονομικών δραστηριοτήτων», η βιομηχανία χάρτου εντός της Κοινότητας αντιμετώπισε ήδη στο παρελθόν σοβαρό ανταγωνισμό εκ μέρους των παραγωγών που είναι εγκατεστημένοι σε τρίτες χώρες και οι οποίοι απολαύουν ιδιαίτερα ευνοϊκών συνθηκών παραγωγής· ότι ο ανταγωνισμός αυτός μπορεί ακόμη να αυξηθεί στο άμεσο μέλλον όταν η Κοινότητα θα πρέπει να δέχεται προς εισαγωγή περισσότερα προϊόντα χαρτοποιίας προελεύσεως ορισμένων από τις χώρες αυτές στο πλαίσιο των ελεύθερων συναλλαγών που θα είναι ολοκληρωτικές την 1η Ιανουαρίου 1984·

ότι είναι προς το συμφέρον της Κοινότητας να προσαρμοστούν οι βιομηχανίες χαρτοποιίας στη νέα αυτή κατάσταση, ιδίως μειώνοντας στο σύνολο της παραγωγής τους το τμήμα που αναφέρεται στη χαρτόμαζα και προσανατολιζόμενες προς την παραγωγή ειδικών χαρτιών·

ότι δεν μπορεί να γίνει αποδεκτό, κάθε φορά που η Κοινότητα προβαίνει σε δασμολογική αναδιάρθρωση, να επικαλούνται οι βιομηχανίες που υφίστανται τον αντίκτυπο κάποια ευνοϊκή προδιάθεση του κράτους ώστε να λαμβάνουν ενισχύσεις· ότι τούτο δεν ισχύει όταν ο εν λόγω τομέας έχει ανάγκη ριζικής αναδιαρθρώσεως που δεν αποσκοπεί αποκλειστικά στην αντιμετώπιση αυξανόμενου ανταγωνισμού· ότι, στη συγκεκριμένη περίπτωση, είναι πράγματι προς το κοινό συμφέρον να προσανατολιστεί η βιομηχανία χαρτοποιίας προς προϊόντα που περιλαμβάνουν υψηλή προστιθέμενη αξία και στα οποία η πρώτη ύλη, στο σύνολο της τιμής παραγωγής, καταλαμβάνει μικρότερο τμήμα από όσο για τη χαρτόμαζα· ότι για την κατηγορία των ειδικών χαρτιών οι παραγωγοί απολαύουν, εξάλλου, ενός πλεονεκτήματος που είναι η εγγύτητα των αγορών καταναλώσεως·

ότι, στη συγκεκριμένη περίπτωση, οι χορηγούμενες ενισχύσεις υπό τη μορφή επιδοτημενων πιστώσεων και επιστρεφόμενων προκαταβολών συνδέονται με την πραγματοποίηση ενός επενδυτικού προγράμματος που επιτρέπει την ενίσχυση της παραγωγής ειδικών χαρτιών, η ικανότητα παραγωγής των οποίων θα ανέλθει από 82 000 τόνους σε 100 000 τόνους το 1983· ότι ενίσχυση αυτή της παραγωγής ειδικών χαρτιών καθιστά δυνατή την πλήρη εγκατάλειψη της παραγωγής χαρτόμαζας που είναι 42 000 τόνοι, οδηγώντας σε κλείσιμο δύο μονάδες εκμεταλλεύσεως επί συνόλου πέντε μονάδων· ότι αυτή η πράξη αναδιαρθρώσεως ανταποκρίνεται στο συμφέρον της Κοινότητας, όσον αφορά τον τομέα χάρτου όπως ορίζεται ανωτέρω και ότι οι χορηγούμενες από την κυβέρνηση του Βελγίου ενισχύσεις που ήταν αναγκαίες για να καταστεί δυνατή η πράξη αυτή περιλαμβάνει ένα αντιστάθμισμα που πηγάζει από το συμφέρον αυτό·

ότι, εξάλλου, στη συγκεκριμένη περίπτωση οι ενισχύσεις της βελγικής κυβερνήσεως που αποσκοπούν στην αναδιάρθρωση της δικαιούχου επιχειρήσεως δεν μπορούν να αλλαιώσουν τους όρους των συναλλαγών κατά τρόπο αντίθετο προς το κοινό συμφέρον·

ότι, υπό τις συνθήκες αυτές, οι ενισχύσεις που χορηγούνται από την κυβέρνηση του Βελγίου με τη μορφή επιδοτημένων πιστώσεων και επιστρεφόμενων καταβολών μπορούν να τύχουν της εφαρμογής των διατάξεων περί παρεκκλίσεως·

ότι, αντίθετα, η ενίσχυση που χορηγήθηκε από την κυβέρνηση του Βελγίου υπό τη μορφή λήψεως συμμετοχής στο κεφάλαιο της ωφελούμενης επιχειρήσεως δεν συνδέεται άμεσα με την αναδιάρθρωση της επιχειρήσεως· ότι πρόκειται για ενίσχυση διασώσεως που προορίζεται να επιτρέψει στην επιχείρηση να αντιμετωπίσει τις οικονομικές υποχρεώσεις της·

ότι μια τέτοια ενίσχυση, που προορίζεται να επιτρέψει τη διατήρηση σε δραστηριότητα μονάδων παραγωγής, είναι φύσεως τέτοιας που να βλάπτει με σοβαρό τρόπο τις συνθήκες ανταγωνισμού, γιατί η ελεύθερη λειτουργία της αγοράς θα απαιτούσε κανονικά το κλείσιμο της επιχειρήσεως επιτρέποντας έτσι στους περισσότερο αποδοτικούς ανταγωγιστές να αναπτυχθούν·

ότι η κυβέρνηση του Βελγίου δεν απέδειξε και η Επιτροπή δεν διαπίστωσε στη συμπεριφορά της επιχειρήσεως την ύπαρξη αντισταθμίσματος, σε κοινοτικό επίπεδο, το οποίο θα μπορούσε να δικαιολογήσει την ενίσχυση που χορήγησε η κυβέρνηση του Βελγίου ·

ότι, ως εκ τούτου, οι ενισχύσεις που χορηγήθηκαν από την κυβέρνηση του Βελγίου υπό τη μορφή λήψεως συμμετοχής δεν πληρούν τους αναγκαίους όρους για να τύχουν μιας των παρεκκλίσεων που προβλέπονται στην παράγραφο 3 του άρθρου 92 της συνθήκης ΕΟΚ,

ΕΞΕΔΩΣΕ ΤΗΝ ΠΑΡΟΥΣΑ ΑΠΟΦΑΣΗ:

Άρθρο 1

Οι ενισχύσεις υπό τη μορφή επιδοτημένων πιστώσεων και επιστρεφόμενων προκαταβολών που χορηγήθηκαν από την κυβέρνηση του Βελγίου σε επιχείρηση του τομέα χαρτοποιίας θεωρούνται ότι συμβιβάζονται με την κοινή αγορά.

Αντιθέτως, οι ενισχύσεις υπό τη μορφή λήψεως συμμετοχής εκ μέρους της κυβερνήσεως του Βελγίου στην ίδια επιχείρηση είναι ασυμβίβαστες με τις διατάξεις του άρθρου 92 της συνθήκης ΕΟΚ.

Άρθρο 2

Το Βασίλειο του Βελγίου ενημερώνει την Επιτροπή, εντός προθεσμίας 3 μηνών από την κοινοποίηση της παρούσας απόφασης, σχετικά με τα μέτρα που έχει λάβει για να αποφύγει ώστε οι ενισχύσεις για τις οποίες γίνεται λόγος στο άρθρο 1 δεύτερο εδάφιο να συνεχίσουν να έχουν συνέπειες που οδηγούν σε στρέβλωση του ανταγωνισμού στο μέλλον.

Άρθρο 3

Η παρούσα απόφαση απευθύνεται στο Βασίλειο του Βελγίου.

Έγινε στις Βρυξέλλες, στις 22 Ιουλίου 1982.

Για την 'Επιτροπή

Frans ANDRIESSEN

Μέλος της Επιτροπής