Απόφαση της Επιτροπής

της 30ής Οκτωβρίου 2002

σχετικά με διαδικασία σύμφωνα με το άρθρο 81 της συνθήκης ΕΚ και το άρθρο 53 της συμφωνίας για τον ΕΟΧ

(COMP/35.587 PO Video Games, COMP/35.706 PO Nintendo Distribution, και COMP/36.321 Omega - Nintendo)

[κοινοποιηθείσα υπό τον αριθμό Ε(2002) 4072]

(Τα κείμενα στην αγγλική, πορτογαλική, ελληνική, γερμανική, ιταλική και σουηδική γλώσσα είναι τα μόνα αυθεντικά)

(Κείμενο που παρουσιάζει ενδιαφέρον για τον ΕΟΧ)

(2003/675/ΕΚ)

Η ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΤΩΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΩΝ ΚΟΙΝΟΤΗΤΩΝ,

Έχοντας υπόψη:

τη συνθήκη για την ίδρυση της Ευρωπαϊκής Κοινότητας,

τη συμφωνία για τον Ευρωπαϊκό Οικονομικό Χώρο,

τον κανονισμό αριθ. 17 του Συμβουλίου, της 6ης Φεβρουαρίου 1962, πρώτο κανονισμό εφαρμογής των άρθρων 85 και 86 της συνθήκης(1), όπως τροποποιήθηκε τελευταία από τον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 1/2003(2), και ιδίως το άρθρο 3 και το άρθρο 15 παράγραφος 2,

την καταγγελία που υπέβαλε η Omega Electro BV στις 28 Νοεμβρίου 1996, σύμφωνα με την οποία υπήρξε παράβαση των άρθρων 81 και 82 της συνθήκης εκ μέρους της Νintendo Netherlands BV και της Νintendo UK Ltd, με την οποία ζητούσε από την Επιτροπή να επιβάλει ένα τέλος στην παράβαση αυτή καθώς και το κατάλληλο πρόστιμο,

την απόφαση της Επιτροπής της 25ης Απριλίου 2000 να κινήσει τη διαδικασία στην παρούσα υπόθεση,

Αφού κάλεσε τις ενδιαφερόμενες επιχειρήσεις να διατυπώσουν τις απόψεις τους επί των αιτιάσεων της Επιτροπής, σύμφωνα με το άρθρο 19 παράγραφος 1 του κανονισμού αριθ. 17 και σύμφωνα με τον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 2842/98 της Επιτροπής, της 22ας Δεκεμβρίου 1998, σχετικά με τις ακροάσεις στο πλαίσιο ορισμένων διαδικασιών κατ' εφαρμογή των άρθρων 85 και 86 της συνθήκης ΕΚ(3),

Έχοντας υπόψη την τελική έκθεση του συμβούλου ακροάσεων στην παρούσα υπόθεση(4),

Κατόπιν διαβούλευσης με τη συμβουλευτική επιτροπή συμπράξεων και δεσποζουσών θέσεων,

Εκτιμώντας τα ακόλουθα:

1. ΤΑ ΠΡΑΓΜΑΤΙΚΑ ΠΕΡΙΣΤΑΤΙΚΑ

1.1. Τα μέρη

(1) Τα μέρη μνημονεύονται στην παρούσα υπόθεση ως εξής: στο κεφάλαιο των πραγματικών περιστατικών γίνεται μνεία των αυτουργών της παράβασης. Στη νομική εκτίμηση, θα γίνει μνεία των πραγματικών αποδεκτών της παρούσας απόφασης.

1.1.1. Ο όμιλος εταιρειών Νintendo

(2) Η βασική μητρική εταιρεία του ομίλου εταιρειών Νintendo είναι η Νintendo Corporation Ltd (στο εξής "NCL"), εταιρεία εισηγμένη στο χρηματιστήριο με έδρα το Κιότο της Ιαπωνίας. Οι δραστηριότητες της Νintendo στον ΕΟΧ επιτελούνται από τις παρακάτω πλήρως ελεγχόμενες θυγατρικές της(5):

- τη Νintendo of Εurope GmbH ("NOE"). Η ΝOE είναι η κύρια θυγατρική της Νintendo στον ΕΟΧ. Συντόνιζε ορισμένες επιχειρηματικές πρακτικές της Νintendo στην Ευρώπη και ενεργούσε ως αποκλειστικός διανομέας της Νintendo στη Γερμανία, τουλάχιστον από τον Ιανουάριο του 1991(6) μέχρι τις 31 Δεκεμβρίου 1997,

- τη Νintendo of America Inc ("NOA"), η οποία, παρότι δεν διένειμε η ίδια προϊόντα της Νintendo στον ΕΟΧ, ήταν επίσης υπεύθυνη για το συντονισμό ορισμένων επιχειρηματικών πρακτικών της Νintendo στη Ευρώπη κατά την περίοδο που καλύπτει η παρούσα απόφαση,

- τη Νintendo Netherlands BV ("NN"). Η ΝΝ ήταν ο αποκλειστικός διανομέας στις Κάτω Χώρες, τουλάχιστον από την 1η Ιανουαρίου 1993(7) μέχρι τις 31 Δεκεμβρίου 1997. Η εταιρεία αυτή ονομάζεται σήμερα Νintendo Benelux BV,

- τη Νintendo France SARL ("NF"). Η ΝF ήταν ο αποκλειστικός διανομέας στη Γαλλία, τουλάχιστον από τις 31 Δεκεμβρίου 1992(8) μέχρι τις 31 Δεκεμβρίου 1997,

- τη Νintendo España SA ("NE"). Η ΝΕ ήταν ο αποκλειστικός διανομέας στην Ισπανία, τουλάχιστον από την 1η Ιανουαρίου 1994(9) μέχρι τις 31 Δεκεμβρίου 1997,

- τη Νintendo Belgium SPRL ("NB") που ήταν ο αποκλειστικός διανομέας στο Βέλγιο και το Λουξεμβούργο, τουλάχιστον από την 1η Ιανουαρίου 1994 μέχρι τον Απρίλιο του 1997(10),

- τη Νintendo UK Ltd ("NUK") που ήταν ο αποκλειστικός διανομέας στο Ηνωμένο Βασίλειο και την Ιρλανδία τουλάχιστον από το Μάρτιο του 1993 μέχρι τις 4 Αυγούστου 1995(11).

(3) Η επωνυμία "Nintendo" είναι δυνατό να αναφέρεται σε όλες τις προαναφερθείσες εταιρείες του ομίλου Νintendo ή σε μία απ' αυτές.

1.1.2. Οι ανεξάρτητοι διανομείς της Νintendo

(4) Σε άλλες περιοχές, η Νintendo είχε ορίσει ανεξάρτητους αποκλειστικούς διανομείς.

(5) Η THE Games Ltd, εμπορικός κλάδος της John Menzies Distribution Limited, η οποία είναι πλήρως ελεγχόμενη θυγατρική της John Menzies plc, ορίστηκε τον Αύγουστο του 1995 ως ανεξάρτητος αποκλειστικός διανομέας στο Ηνωμένο Βασίλειο και την Ιρλανδία, όταν η ΝUK έπαυσε να ασκεί τη δραστηριότητα αυτή (στο εξής αναφέρονται μαζί ως "THE"). Η THE παρέμεινε ο αποκλειστικός διανομέας της Νintendo για την περιοχή αυτή μέχρι τουλάχιστον τις 31 Δεκεμβρίου 1997.

(6) Η Chaves Feist & Cia LDA, η οποία μετονομάστηκε αργότερα σε Soc. Rep. Concentra LDA, και από τον Σεπτέμβριο 2001, Concentra - Produtos para crianças, SA (στο εξής "Concentra") ήταν ο αποκλειστικός διανομέας της Νintendo στην Πορτογαλία, τουλάχιστον από τις 14 Μαΐου 1991 μέχρι τις 31 Δεκεμβρίου 1997(12).

(7) Η Linea GIG. SpA (στο εξής "Linea") ήταν ο αποκλειστικός διανομέας της Νintendo στην Ιταλία, τουλάχιστον από την 1η Οκτωβρίου 1992(13) μέχρι τις 31 Δεκεμβρίου 1997.

(8) Η Bergsala AB (στο εξής "Bergsala") ήταν ο αποκλειστικός διανομέας της Νintendo στη Σουηδία από το 1981, και στη Δανία, Νορβηγία, Φινλανδία και Ισλανδία από το 1986(14).

(9) Η Ιtochu Hellas ΕΠΕ (η οποία στην αλληλογραφία αναφέρεται συχνά ως Ιtochu Hellas Ltd) ήταν ο αποκλειστικός διανομέας της Νintendo στην Ελλάδα τουλάχιστον από τις 14 Μαΐου 1991 μέχρι το Φεβρουάριο του 1997. Το σύνολο των μετοχών της Ιtochu Hellas ΕΠΕ κατείχε πάντοτε η ίδια η Ιtochu Corporation ή θυγατρικές πλήρους ιδιοκτησίας της ίδιας(15). Συνεπώς, η Ιtochu Hellas AE είναι, σε τελική ανάλυση, πλήρως ελεγχόμενη θυγατρική της Ιtochu Corporation (στο εξής "Itochu"). Η έδρα της Ιtochu Corporation βρίσκεται στο Τόκιο, στην Ιαπωνία.

(10) Η Νοrtec ΑΕ (στο εξής "Nortec") ήταν ο αποκλειστικός διανομέας της Νintendo στην Ελλάδα μετά την Ιtochu, τουλάχιστον από τις 4 Απριλίου 1997 μέχρι τις 31 Δεκεμβρίου 1997(16).

(11) Η CD-Contact Data GmbH ήταν ο αποκλειστικός διανομέας της Νintendo στο Βέλγιο και το Λουξεμβούργο τουλάχιστον από τον Απρίλιο του 1997 μέχρι τις 31 Δεκεμβρίου του 1997. Προς τούτο, σύστησε πλήρως ελεγχόμενη θυγατρική, την Contact Data Belgium NV, για τη διανομή των προϊόντων της στην περιοχή αυτή(17) (στο εξής αναφέρεται ως "Contact").

(12) Στις 29 Σεπτεμβρίου 1998, η Αctivision Inc, εταιρεία που έχει συσταθεί σύμφωνα με το δίκαιο της Πολιτείας του Delaware (ΗΠΑ), απέκτησε τον έλεγχο της CD-Contact Data GmbH εξαγοράζοντας όλες τις μετοχές της.

(13) Στη συνέχεια, στις 9 Ιουνίου 1999, η CD-Contact Data GmbH ίδρυσε θυγατρική πλήρους ιδιοκτησίας, τη CD Contact Data BV με έδρα τις Κάτω Χώρες. Όλες οι μετοχές της Contact Data Belgium NV, τις οποίες προηγουμένως κατείχε η CD-Contact Data GmbH, μεταβιβάστηκαν σε αυτή τη νεοσυσταθείσα εταιρεία. Η CD-Contact Data GmbH εξακολουθεί να λειτουργεί ως εταιρεία χαρτοφυλακίου(18).

1.1.3. Omega

(14) Η Omega Electro BV (στο εξής "Omega") είναι μια εταιρεία με έδρα τις Κάτω Χώρες που δραστηριοποιείται στην εισαγωγή και την πώληση ηλεκτρονικών παιχνιδιών. Στις 26 Νοεμβρίου 1996, υπέβαλε καταγγελία δυνάμει του άρθρου 3 παράγραφος 2 στοιχείο β) του κανονισμού αριθ. 17 που αρχικά αφορούσε τη διανομή κασετών και κονσολών παιχνιδιών της Νintendo και περιείχε ποικίλους ισχυρισμούς, όπως μεταξύ άλλων, ότι η Νintendo παρεμπόδιζε το παράλληλο εμπόριο, καθώς και τη δραστηριότητά της σχετικά με την πολιτική διατήρησης της τιμής μεταπώλησης στις Κάτω Χώρες.

1.2. Σχετικές αγορές προϊόντων

(15) Η παρούσα υπόθεση αναφέρεται στις κονσόλες παιχνιδιών και στα βιντεοπαιχνίδια ή τις κασέτες παιχνιδιών, που παρέχουν τη δυνατότητα στους χρήστες να παίζουν παιχνίδια τα οποία εμφανίζονται σε μια οθόνη.

(16) Στην αλληλογραφία των μερών χρησιμοποιείται συχνά ο όρος "υλικός εξοπλισμός" ως συνώνυμο της "κονσόλας παιχνιδιών". Στην παρούσα απόφαση, χρησιμοποιείται σε όλο το κείμενο ο όρος "κονσόλα παιχνιδιών", εξαιρουμένων των σημείων που παρατίθενται κατά λέξη. Ομοίως, στην αλληλογραφία των μερών χρησιμοποιείται συχνά ο όρος "λογισμικό" ως συνώνυμο της "κασέτας παιχνιδιών". Στην παρούσα απόφαση, χρησιμοποιείται σε όλο το κείμενο ο όρος "κασέτα παιχνιδιών", εξαιρουμένων των σημείων που παρατίθενται κατά λέξη.

(17) Κατά το χρόνο της παράβασης, η Νintendo κατασκεύασε διάφορα είδη κονσολών παιχνιδιών (βλέπε πίνακα 1 κατωτέρω) και κασετών παιχνιδιών που χρησιμοποιούνται μαζί με τις κονσόλες. Στο εξής θα αναφέρονται από κοινού ως "τα προϊόντα"(19).

1.2.1. Οι κονσόλες παιχνιδιών

(18) Οι κονσόλες παιχνιδιών είναι ηλεκτρονικές συσκευές αποκλειστικά και ειδικά σχεδιασμένες για βιντεοπαιχνίδια. Η διεπαφή του χρήστη είναι μια απλή επιφάνεια ή μονάδα ελέγχου, όπως το χειριστήριο παιχνιδιού ("joy stick"), που του επιτρέπει να ελέγχει τις κινήσεις των χαρακτήρων στην οθόνη. Οι κονσόλες παιχνιδιών διακρίνονται σε στατικές και φορητές κονσόλες χειρός. Οι γενιές των στατικών κονσολών κατά το χρόνο της παράβασης ονομάζονταν κονσόλες 8-bit, 16-bit, 32-bit and 64-bit, όπου η ανοδική κατάταξη εκφράζει τη βελτίωση της απόδοσης. Οι διάφορες κονσόλες που διετίθεντο στην αγορά κατά τη σχετική με την παρούσα απόφαση περίοδο και οι κατασκευαστές τους εκτίθενται στον πίνακα 1.

ΠΙΝΑΚΑΣ 1

Κονσόλες των μεγαλύτερων παραγωγών κονσολών αποκλειστικά για παιχνίδια κατά την περίοδο που αφορά η παρούσα απόφαση

>ΘΕΣΗ ΠΙΝΑΚΑ>

1.2.1.1. Οι προσωπικοί υπολογιστές και οι κονσόλες παιχνιδιών δεν είναι προϊόντα που μπορούν να αλληλοϋποκατασταθούν

Ζήτηση

(19) Παιχνίδια μπορούν να παιχτούν και στους προσωπικούς υπολογιστές ("Π/Υ") εκτός από τις κονσόλες παιχνιδιών. Ωστόσο, οι Π/Υ δεν μπορούν να θεωρηθούν υποκατάστατο των στατικών κονσολών παιχνιδιών και των κονσολών χειρός για τους εξής λόγους:

(20) Οι Π/Υ και οι κονσόλες παιχνιδιών προορίζονται για την κάλυψη διαφορετικών αναγκών των καταναλωτών:

- ενώ οι Π/Υ είναι εξ ορισμού μηχανήματα πολλαπλών χρήσεων, που αποσκοπούν στην ικανοποίηση ενός ευρέος φάσματος αναγκών, στις οποίες μπορεί να συμπεριληφθεί, αλλά όχι υποχρεωτικά, και το παίξιμο παιχνιδιών(20), οι κονσόλες παιχνιδιών σχεδιάζονται αποκλειστικά, ή τουλάχιστον αυτός είναι ο σκοπός τους, μόνο για τις ανάγκες παιχνιδιού, ιδίως της νεότερης γενιάς,

- επιπλέον, είναι αναμφισβήτητο ότι σε ό,τι αφορά το παίξιμο παιχνιδιών, οι στατικές κονσόλες αποκλειστικά για παιχνίδια έχουν πολύ καλύτερες τεχνικές επιδόσεις και χαρακτηριστικά έναντι των Π/Υ. Σχετικές αναφορές των προέδρων της THE και της Νintendo(21) επαληθεύουν του λόγου το αληθές,

- εξάλλου, σε αντίθεση με τις στατικές κονσόλες παιχνιδιών, οι Π/Υ ως πλατφόρμες παιχνιδιών έχουν μικρή διάρκεια ζωής και δεν μπορούν να χρησιμοποιηθούν για τα πιο πρόσφατα παιχνίδια που διατίθενται στην αγορά εάν δεν γίνουν δαπανηρές πρόσθετες αναβαθμίσεις(22),

- η ανάγκη αναβάθμισης του προσωπικού υπολογιστή τον καθιστά πιο περίπλοκη συσκευή για παιχνίδια σε σχέση με τις κονσόλες παιχνιδιών και, μειώνει την ελκυστικότητα του για τους καταναλωτές που θέλουν μόνο μια πλατφόρμα παιχνιδιού.

(21) Εξάλλου, ο μέσος προσωπικός υπολογιστής είναι πέντε φορές ακριβότερος από μια κονσόλα παιχνιδιών(23).

(22) Με βάση τα παραπάνω στοιχεία, δεν φαίνεται πολύ πιθανό για τους καταναλωτές που αναζητούν μια συσκευή παιχνιδιών να στραφούν στη αγορά προσωπικού υπολογιστή, εξαιτίας της μικρής αλλά διαρκούς αύξησης της τιμής των κονσολών παιχνιδιών. Ισχύει επίσης και το αντίστροφο: οι χρήστες που αναζητούν κάτι περισσότερο από μια συσκευή για να παίζουν παιχνίδια δεν θεωρείται πιθανό να στραφούν στην αγορά κονσόλας παιχνιδιών συνεπεία μικρής αλλά διαρκούς αύξησης της τιμής των προσωπικών υπολογιστών.

(23) Το παραπάνω συμπέρασμα επιβεβαιώνεται και από τα αποτελέσματα έρευνας καταναλωτών: λιγότεροι από το 15 % των καταναλωτών που είχαν ήδη μία στατική κονσόλα και σχεδίαζαν να αγοράσουν άλλη είχαν σκεφθεί να αγοράσουν προσωπικό υπολογιστή για τη χρήση αυτή(24).

Προσφορά

(24) Τα κατάλληλα κριτήρια για την στάθμιση της δυνατότητας υποκατάστασης από την άποψη της προσφοράς είναι εάν εναλλακτικοί προμηθευτές μπορούν να στρέψουν την παραγωγή στα σχετικά προϊόντα και να τα εμπορευθούν βραχυπρόθεσμα χωρίς να υποστούν σημαντικές πρόσθετες δαπάνες ή κινδύνους ανταποκρινόμενοι σε μικρές και σταθερές μεταβολές των τιμών αναφοράς. Στην παρούσα υπόθεση, οι ενδείξεις φανερώνουν ότι ουδέποτε κατασκευαστής προσωπικών υπολογιστών επιχείρησε να εισέλθει στην αγορά κονσολών παιχνιδιών. Διεισδύσεις στην αγορά έγιναν από έναν κατασκευαστή καταναλωτικών ηλεκτρονικών αγαθών (Sony) και από έναν παραγωγό λογισμικού (Microsoft). Πρέπει να σημειωθεί ότι η είσοδος αυτή επηρέασε μόνο την αγορά στατικών κονσολών παιχνιδιών, καθώς και ότι η είσοδος της Microsoft πραγματοποιήθηκε μετά το χρόνο της παράβασης. Ως εκ τούτου, η δυνατότητα υποκατάστασης από την άποψη της ζήτησης δεν συνδέεται με τον ορισμό της αγοράς(25).

(25) Όσον αφορά τις κονσόλες χειρός, ισχύουν τα ίδια επιχειρήματα που διατυπώθηκαν στην αιτιολογική σκέψη 20, τα οποία αποδεικνύουν ότι ούτε οι προσωπικοί ούτε οι φορητοί υπολογιστές μπορούν να τις υποκαταστήσουν. Από την άποψη των αναγκών που εξυπηρετούν, πέραν των παιχνιδιών, οι κονσόλες χειρός (σε αντίθεση με τους προσωπικούς υπολογιστές) είναι φορητές συσκευές. Ο σχεδιασμός τους γίνεται με αποκλειστικό σκοπό να χρησιμοποιούνται για το παίξιμο παιχνιδιών. Επιπλέον, οι Π/Υ είναι 10 με 15 φορές ακριβότεροι από τις κονσόλες χειρός. Η σύγκριση με τους φορητούς υπολογιστές (laptop) δεν πρόκειται να αλλάξει το συμπέρασμα ότι οι κονσόλες χειρός δεν είναι υποκατάστατα των προσωπικών υπολογιστών. Τα laptop είναι φορητοί προσωπικοί υπολογιστές και, ως εκ τούτου, συσκευές πολλαπλής χρησιμότητας που προορίζονται για την ικανοποίηση ενός ευρέος φάσματος αναγκών. Εξάλλου, οι φορητοί υπολογιστές είναι, για ένα δεδομένο επίπεδο απόδοσης, αισθητά ακριβότεροι από του προσωπικούς υπολογιστές. Τούτο οφείλεται κυρίως στο κόστος ορισμένων συστατικών στοιχείων, συγκεκριμένα της οθόνης LCD και του επεξεργαστή που εξοικονομεί ενέργεια. Επιπλέον, οι φορητοί υπολογιστές απαιτούν τη χρησιμοποίηση μικρογραφικών κατασκευαστικών στοιχείων τα οποία επίσης είναι συνήθως ακριβότερα. Εν κατακλείδι, οι Π/Υ και οι φορητοί υπολογιστές δεν αποτελούν υποκατάστατο για τις στατικές κονσόλες παιχνιδιών ούτε για τις κονσόλες χειρός και, ως εκ τούτου, αμφότερες οι συσκευές ανήκουν σε διαφορετικές αγορές(26). Κανένα από τα μέρη δεν αμφισβήτησε το γεγονός ότι οι Π/Υ και οι φορητοί υπολογιστές ανήκουν σε διαφορετική αγορά προϊόντος από τις στατικές κονσόλες παιχνιδιών και τις κονσόλες χειρός.

1.2.1.2. Οι στατικές κονσόλες παιχνιδιών και οι κονσόλες χειρός ανήκουν σε διαφορετικές αγορές προϊόντων

(26) Είναι δυνατό να γίνει διάκριση μεταξύ στατικών κονσολών παιχνιδιών και φορητών κονσολών χειρός. Τα παρακάτω επιχειρήματα ενισχύουν το συμπέρασμα ότι πρέπει να οριστούν χωριστές σχετικές αγορές για τις κονσόλες χειρός και τις στατικές κονσόλες παιχνιδιών.

Ζήτηση

(27) Το κάθε είδος κονσόλας έχει σκοπό να καλύψει διαφορετικές ανάγκες του χρήστη, ιδίως όσον αφορά τη δυνατότητά της να μεταφέρεται. Οι στατικές κονσόλες είναι σχεδιασμένες για να χρησιμοποιούνται σε μία μόνο θέση με μία συνήθη τηλεοπτική συσκευή. Οι κονσόλες χειρός είναι σχεδιασμένες για να χρησιμοποιούνται παντού. Για να χρησιμοποιηθούν οι κονσόλες χειρός το μόνο που χρειάζεται είναι μια κασέτα παιχνιδιού, ενώ οι στατικές κονσόλες πρέπει επιπλέον να συνδεθούν με μια τηλεοπτική συσκευή.

(28) Κάθε είδος έχει ουσιωδώς διαφορετικές τεχνικές δυνατότητες. Οι στατικές κονσόλες παρέχουν καλύτερη ανάλυση εικόνας, περισσότερα χρώματα, μεγαλύτερη υπολογιστική ικανότητα (επιτρέποντας έτσι στους χρήστες να παίζουν πιο εξελιγμένα παιχνίδια) και συχνά παρέχουν τη δυνατότητα συμμετοχής πολλών παικτών στο ίδιο παιχνίδι. Τα παιχνίδια που μπορούν να παιχτούν στις κονσόλες χειρός είναι πολύ λιγότερο εξελιγμένα σε σύγκριση με εκείνα που μπορούν να παιχτούν στις στατικές κονσόλες.

(29) Τα δύο είδη κονσολών εμφανίζουν επίσης ουσιαστικές διαφορές στις τιμές πώλησης. Η τιμή μιας φορητής κονσόλας είναι πολύ χαμηλότερη από την τιμή μιας στατικής κονσόλας. Για παράδειγμα, για την περίοδο 1997/1998, η THE συνιστούσε ως τιμή λιανικής πώλησης για το Ν64, το SNES (με ένα παιχνίδι) και το κλασικό Game-boy 249,99 λίρες στερλίνες (GBP), 79,99 GBP και 39,99 GBP αντίστοιχα. Η συνιστώμενη τιμή λιανικής πώλησης μιας άλλης γραμμής προϊόντος Game-boy (του Game Boy τσέπης) ήταν 49,99 GBP(27). Επομένως η δημοφιλέστερη την εποχή εκείνη στατική κονσόλα παιχνιδιών της Νintendo, η Ν64, ήταν τουλάχιστον πέντε φορές ακριβότερη από την κονσόλα χειρός της ίδιας εταιρείας.

(30) Συνεπώς είναι απίθανο το ενδεχόμενο σημαντικός αριθμός υφιστάμενων ή νέων χρηστών οποιουδήποτε είδους κονσόλας παιχνιδιών να στραφεί στο άλλο είδος εξαιτίας της μικρής διαρκούς αύξησης της τιμής οιουδήποτε από τα δύο είδη.

Προσφορά

(31) Ο ανταγωνισμός ανάμεσα στους προμηθευτές στατικών κονσολών χαρακτηρίζεται από το γεγονός ότι κάθε τρία- τέσσερα χρόνια, εισάγεται στην αγορά μια νέα γενιά στατικών κονσολών πιο προηγμένης τεχνολογίας. Με την εισαγωγή της νέας γενιάς στατικών κονσολών, παρατηρείται κάμψη στις πωλήσεις των λιγότερο εξελιγμένων μοντέλων(28). Το φαινόμενο αυτό δεν έχει γίνει αισθητό στις κονσόλες χειρός(29). Κατά το χρόνο της παράβασης και αργότερα, μόνο η Νintendo παρουσίασε νέο προϊόν, αλλά επρόκειτο απλώς για τη νέα έκδοση της ήδη υφιστάμενης κονσόλας χειρός της εταιρείας. Η καινοτομία του προϊόντος περιορίστηκε αρχικά στη σμίκρυνση του μεγέθους της συσκευής και στην αύξηση των χρωματικών επιλογών στις οποίες διατίθεται στην αγορά.

(32) Σε αντίθεση με ό,τι συνέβη με τις στατικές κονσόλες, στην αγορά των κονσολών χειρός δεν πραγματοποιήθηκε είσοδος νέων κατασκευαστών ούτε κατά το χρόνο της παράβασης, ούτε και έκτοτε μέχρι σήμερα.

(33) Ακόμη πιο αξιοσημείωτο είναι το γεγονός ότι ο μοναδικός ανταγωνιστής της Νintendo, η Sega, είχε ήδη από το 1995 παύσει να είναι βιώσιμος ανταγωνιστής (βλέπε πίνακα 4 και αιτιολογική σκέψη 75). Από τότε κανένα άλλο προϊόν δεν παρουσιάστηκε στην αγορά από άλλη εταιρεία πλην της ίδιας της Νintendo.

(34) Κατά συνέπεια, αφού οι στατικές κονσόλες παιχνιδιών και οι κονσόλες χειρός δεν είναι υποκατάστατα προϊόντα, συνάγεται ότι ανήκουν σε διαφορετικές αγορές προϊόντων. Τα μέρη δεν έχουν αμφισβητήσει το γεγονός ότι οι στατικές κονσόλες παιχνιδιών και οι κονσόλες χειρός ανήκουν σε διαφορετικές αγορές.

1.2.2. Τα παιχνίδια

(35) Η αγορά μιας κονσόλας παιχνιδιών δεν παρέχει από μόνη της τη δυνατότητα στο χρήστη να αρχίσει να παίζει παιχνίδια. Το λογισμικό που παρέχει τη δυνατότητα έναρξης του παιχνιδιού περιέχεται σε κασέτες παιχνιδιών, με τις οποίες τα παιχνίδια μπορούν να χρησιμοποιηθούν άμεσα στις κονσόλες. Αυτές οι κασέτες παιχνιδιών διανέμονται και πωλούνται στους τελικούς χρήστες.

(36) Οι τεχνικές προδιαγραφές για τα μέσα και αυτό καθαυτό το λογισμικό διαφέρουν από το ένα εμπορικό σήμα στο άλλο, καθώς και ανάμεσα στις διάφορες κονσόλες που διακινεί ο ίδιος κατασκευαστής. Έτσι μια κασέτα που περιλαμβάνει παιχνίδι σχεδιασμένο για μια συγκεκριμένη κονσόλα δεν μπορεί να χρησιμοποιηθεί με οποιαδήποτε άλλη κονσόλα(30) και, άπαξ και επιλεγεί ένα συγκεκριμένο είδος κονσόλας, μπορούν να χρησιμοποιηθούν μόνο κασέτες παιχνιδιών συμβατές με την επιλεγείσα κονσόλα.

(37) Συνεπώς, σε περίπτωση μικρής, διαρκούς αύξησης της τιμής μιας συγκεκριμένης κασέτας παιχνιδιών, δεν υπάρχει πιθανότητα ο χρήστης μιας κονσόλας παιχνιδιών να στραφεί σε κασέτα παιχνιδιών συμβατή με διαφορετική κονσόλα. Τούτο οφείλεται στο γεγονός ότι ο χρήστης πρέπει να επωμιστεί όχι μόνο το κόστος της νέας κασέτας, αλλά και το κόστος μιας καινούργιας κονσόλας που θα μπορεί να λειτουργεί με αυτή την κασέτα. Είναι αναμφισβήτητο ότι ο αριθμός των κασετών παιχνιδιών που θα χρειαζόταν να αγοραστούν για να άξιζε τον κόπο η στροφή σε καινούργια κονσόλα είναι απείρως μεγαλύτερος από το μέσο αριθμό κασετών παιχνιδιών που διαθέτει ο μέσος χρήστης μιας κονσόλας παιχνιδιών. Το κόστος της μεταστροφής δεν θα ήταν ενδεχομένως τόσο σημαντικό αν είχε υπάρξει διαλειτουργικότητα μεταξύ των κονσολών παιχνιδιών, αλλά δεν υπήρξε διαλειτουργικότητα μεταξύ των κονσολών διαφορετικών σημάτων ούτε και μεταξύ των κονσολών παιχνιδιών που κατασκεύαζε η Νintendo σε διαφορετικές χρονικές περιόδους(31).

(38) Εν κατακλείδι, τα διαθέσιμα στοιχεία επισημαίνουν την ύπαρξη χωριστών αγορών κασετών παιχνιδιών ανά κονσόλα παιχνιδιών και ανά κατασκευαστή. Δεν είναι, ωστόσο, απαραίτητη η περαιτέρω επακριβής διάκριση των αγορών δεδομένου ότι η Νintendo έχει αποδεχθεί: α) τις πραγματικές και νομικές διαπιστώσεις της Επιτροπής όπως εκτίθενται στην κοινοποίηση αιτιάσεων και β) ότι οι περιορισμοί του ανταγωνισμού που επεσήμανε η Επιτροπή στην κοινοποίηση αιτιάσεων είχαν αισθητό αντίκτυπο επί του ανταγωνισμού κατά την έννοια του άρθρου 81 παράγραφος 1 της συνθήκης ΕΚ(32).

1.2.3. Τα επιχειρήματα της Νintendo όσον αφορά τον ορισμό της αγοράς προϊόντος

(39) Παρότι δεν αμφισβήτησε τα πραγματικά περιστατικά που περιγράφονται στην κοινοποίηση των αιτιάσεων, η Νintendo υποστήριξε έναν ευρύτερο ορισμό των σχετικών αγορών προϊόντος. Ισχυρίζεται ότι ο ανταγωνισμός πραγματοποιείται μεταξύ "συστημάτων" (δηλαδή κονσόλες και κασέτες στο σύνολό τους). Συνεπώς, η σχετική αγορά προϊόντος θα πρέπει να οριστεί ως η αγορά που περιλαμβάνει όλες τις κονσόλες παιχνιδιών και τις συμβατές με αυτές κασέτες παιχνιδιών. Το επιχείρημα της Νintendo είναι διττό.

(40) Πρώτον, ισχυρίζεται ότι ένας κατασκευαστής αποθαρρύνεται να αυξήσει την τιμή των κονσολών, όχι μόνο από την προκύπτουσα απώλεια πωλήσεων κονσολών, αλλά, δεδομένου ότι οι κονσόλες και τα παιχνίδια είναι συμπληρωματικά προϊόντα, και από την ταυτόχρονη απώλεια πωλήσεων συμβατών κασετών παιχνιδιών(33). Αφού από τον ορισμό της σχετικής αγοράς προϊόντος για τις κονσόλες προκύπτει ότι η ελαστικότητα της ζήτησης ως προς την τιμή μεταξύ των κονσολών διαφόρων κατασκευαστών δεν μπορεί να είναι μικρή, συνάγεται επίσης ότι η συναφής απώλεια πωλήσεων κασετών παιχνιδιών λόγω της αύξησης της τιμής των κονσολών θα ήταν επίσης μεγάλη. Η απώλεια κερδών θα ήταν ακόμη μεγαλύτερη διότι τα περιθώρια κέρδους από τις κασέτες παιχνιδιών είναι υψηλά.

(41) Το δεύτερο επιχείρημα της Νintendo είναι ότι εφόσον η αύξηση της τιμής μιας κονσόλας παιχνιδιών οδηγεί σε αύξηση της ζήτησης των ανταγωνιστικών κονσολών και συνεπώς των συμβατών με τις ανταγωνιστικές κονσόλες κασετών παιχνιδιών, οι κονσόλες παιχνιδιών και οι συμβατές κασέτες παιχνιδιών εμπίπτουν στην ίδια αγορά. Η Νintendo υποστηρίζει ακόμη ότι η Επιτροπή έχει αναγνωρίσει ότι οι μεταβολές των τιμών στις κασέτες παιχνιδιών επηρεάζουν τη ζήτηση όσον αφορά τις κονσόλες παιχνιδιών(34).

(42) Η Επιτροπή τονίζει αρχικά ότι ο ορισμός της αγοράς στην παρούσα υπόθεση δεν είναι καθοριστικής σημασίας για τη θεμελίωση της παράβασης. Δεύτερον, η Νintendo χρησιμοποίησε λανθασμένο κριτήριο όσον αφορά τη δυνατότητα υποκατάστασης. Το κριτήριο που πρέπει να εφαρμοστεί για να διαπιστωθεί εάν υπάρχει χωριστή αγορά για ένα προϊόν είναι κατά πόσον οι χρήστες θα στρέφονταν σε ήδη διαθέσιμα υποκατάστατα κατόπιν μικρής αλλά διαρκούς αύξησης στην τιμή του εν λόγω προϊόντος. Ωστόσο, προκειμένου να διαπιστωθεί κατά πόσον οι κασέτες παιχνιδιών που είναι συμβατές με συγκεκριμένη κονσόλα παιχνιδιών ανήκουν στην ίδια αγορά με τις κασέτες παιχνιδιών για διαφορετικές κονσόλες, η Νintendo χρησιμοποιεί ένα κριτήριο που βασίζεται στην υποθετική αύξηση της τιμής των κονσολών παιχνιδιών και όχι των κασετών παιχνιδιών.

(43) Εξάλλου, όσον αφορά το πρώτο επιχείρημα της Νintendo, η Επιτροπή λαμβάνει υπόψη της ότι η Νintendo δέχεται ότι οι σχετικές κονσόλες παιχνιδιών και οι κασέτες παιχνιδιών είναι συμπληρωματικά προϊόντα. Η Επιτροπή εκτιμά ότι το πρώτο επιχείρημα της Νintendo απλώς υποδηλώνει ότι οι στατικές κονσόλες παιχνιδιών ανήκουν σε ενιαία αγορά προϊόντος, άποψη που συμμερίζεται και η Επιτροπή. Εφόσον ευσταθεί το επιχείρημα της Νintendo, τότε το συμπέρασμα μπορεί να είναι απλώς ότι η ισχύς των κατασκευαστών κονσολών στην αγορά ενδεχομένως να μην είναι ιδιαίτερα σημαντική.

(44) Όσον αφορά το δεύτερο επιχείρημα, η Επιτροπή εκτιμά ότι η Νintendo συγχέει την έννοια της δυνατότητας αμοιβαίας υποκατάστασης μεταξύ προϊόντων, που έχει σημασία για τον ορισμό της αγοράς προϊόντος, με την έννοια της συμπληρωματικότητας. Η έννοια της συμπληρωματικότητας μεταξύ δύο προϊόντων δεν συνδέεται με τον ορισμό της αγοράς προϊόντος στην παρούσα υπόθεση, διότι σημαίνει εξ ορισμού ότι υφίσταται θετικός συσχετισμός της ζήτησης των δύο προϊόντων, έτσι ώστε η αύξηση της τιμής του ενός να οδηγήσει σε πτώση της ζήτησης αμφοτέρων των προϊόντων. Παρότι η επίπτωση αυτή μπορεί κάλλιστα να ληφθεί υπόψη από επιχειρήσεις κατά το σχεδιασμό της πολιτικής τιμών για τα προϊόντα τους, δεν έχει σχέση με τους σκοπούς του ορισμού της αγοράς προϊόντος.

(45) Η Επιτροπή εκτιμά ότι για την ορθή ανάλυση της ζήτησης κασετών παιχνιδιών και της αλληλεπίδρασής της με τη ζήτηση κονσολών παιχνιδιών, πρέπει να υπάρξει διάκριση ανάμεσα στους καταναλωτές που κατέχουν ήδη μια κονσόλα παιχνιδιών και τους νέους αγοραστές ή τους καταναλωτές που θέλουν να αντικαταστήσουν μια απαρχαιωμένη κονσόλα.

(46) Όπως αναφέρθηκε στην αιτιολογική σκέψη, οι καταναλωτές που ήδη κατέχουν μια κονσόλα παιχνιδιών θα επιβαρύνονταν με σημαντικό κόστος εάν στρέφονταν σε διαφορετικές κασέτες παιχνιδιών, και βρίσκονται γενικά "εγκλωβισμένοι" τουλάχιστον για διάστημα τριών-τεσσάρων ετών, συνήθως μέχρι να ξεπεραστεί η κονσόλα παιχνιδιών που διαθέτουν. Ο ανταγωνισμός ασκήθηκε ως προς αυτούς τη στιγμή που αποφάσιζαν ποια κονσόλα να αγοράσουν. Η αντίδρασή τους σε μικρή διαρκή αύξηση της τιμής των κασετών παιχνιδιών που είναι συμβατές με την κονσόλα τους θα ήταν περιορισμένη διότι η αγορά ενός μη συμβατού παιχνιδιού σε οικονομική τιμή είναι εύλογη μόνο εάν αγοραστεί ταυτόχρονα η κονσόλα που συνδυάζεται με το καινούργιο παιχνίδι.

(47) Αυτό που συμβαίνει στην πράξη είναι ότι, σύμφωνα με τη ΝOE, "Όταν ένας πελάτης αγοράζει τον υλικό εξοπλισμό - για οποιοδήποτε λόγο - αγοράζει [...] οπωσδήποτε το λογισμικό"(35). Επομένως η Νintendo αναγνωρίζει ότι όσοι καταναλωτές έχουν ήδη αγοράσει κονσόλα δεν αναμένεται να εκδηλώσουν μεταστροφή.

(48) Όσον αφορά τους καταναλωτές που δεν έχουν ακόμη αγοράσει κονσόλα ή έχουν κονσόλα που θεωρείται πλέον απαρχαιωμένη και σκέπτονται να αγοράσουν καινούργια, οι τιμές των κασετών παιχνιδιών ενδέχεται να είναι μία από τις ανταγωνιστικές μεταβλητές που χρησιμοποιούν οι κατασκευαστές κονσολών για να ασκήσουν ανταγωνισμό στην αγορά. Δεν υπάρχουν, ωστόσο, ενδείξεις στο φάκελο που να στοιχειοθετούν τον ισχυρισμό ότι οι τιμές των παιχνιδιών είναι περισσότερο ή λιγότερο σημαντικές από άλλα στοιχεία όπως π.χ. η τιμή της ίδιας της κονσόλας, οι τεχνικές της δυνατότητες, ο χρόνος που μεσολαβεί ανάμεσα στην εμφάνιση των μοντέλων, η διαλειτουργικότητα μεταξύ των διαδοχικών μοντέλων κονσόλας του ίδιου κατασκευαστή, ο αριθμός και το είδος των παιχνιδιών που υπάρχουν γι' αυτή την κονσόλα(36)(37), καθώς και η χρονική στιγμή της εμφάνισης των καινούργιων παιχνιδιών.

(49) Η Νintendo δεν έχει προχωρήσει σε επακριβή υπολογισμό των διαφόρων ειδών ελαστικότητας ως προς την τιμή. Τα διαθέσιμα στοιχεία φανερώνουν, ωστόσο, ότι η ζήτηση τόσο για τις κονσόλες παιχνιδιών όσο και για τις κασέτες παιχνιδιών είναι σχετικά ανελαστική(38). Η χαμηλή ελαστικότητα της ζήτησης τόσο για τις κασέτες όσο και για τις κονσόλες παιχνιδιών αποδεικνύει ότι όταν οι καταναλωτές πάρουν την απόφαση να αγοράσουν δεν θεωρούν την τιμή τον πιο σημαντικό παράγοντα.

(50) Πράγματι, μολονότι οι κασέτες παιχνιδιών συμβατών με την κονσόλα Ν64 είχαν κατά τι υψηλότερη τιμή από τις κασέτες για το Playstation της Sony, για παράδειγμα, η κονσόλα Ν64 πέτυχε τον ταχύτερο ρυθμό πωλήσεων στην ιστορία των παιχνιδιών μετά τη διάθεσή της στην αγορά(39), υποδηλώνοντας ότι η σχετικά υψηλότερη τιμή των κασετών παιχνιδιών για την κονσόλα Ν64 είχε μικρή ή καθόλου επίδραση στην προθυμία των καταναλωτών να αγοράσουν κονσόλα Ν64.

(51) Εφόσον οι καταναλωτές που ήδη κατέχουν μια κονσόλα παιχνιδιών δεν στρέφονται σε υποκατάστατα λόγω μιας μικρής, διαρκούς αύξησης της τιμής των κασετών παιχνιδιών και εφόσον η αύξηση της τιμής των κασετών παιχνιδιών δεν ωθεί ή δεν αρκεί για να ωθήσει τους καταναλωτές που δεν διαθέτουν κονσόλα ή θέλουν να αντικαταστήσουν μια πεπαλαιωμένη κονσόλα να αγοράσουν μια διαφορετική κονσόλα συνάγεται ότι, αντίθετα με το επιχείρημα της Νintendo σχετικά με τον ανταγωνισμό του συστήματος, οι κασέτες παιχνιδιών που είναι συμβατές με μια συγκεκριμένη κονσόλα παιχνιδιών ανήκουν σε διαφορετική αγορά από τις κασέτες που είναι συμβατές με μια άλλη κονσόλα παιχνιδιών.

(52) Εν πάση περιπτώσει, το ζήτημα κατά πόσον ο ανταγωνισμός πραγματοποιείται μεταξύ συστημάτων ή εάν η τιμή των παιχνιδιών έχει σημαντική επίδραση στην απόφαση αγοράς μιας καινούργιας κονσόλας παιχνιδιών μπορεί να παραμείνει ανοικτό, δεδομένου ότι η Νintendo έχει αποδεχθεί πρώτον τις πραγματικές και νομικές διαπιστώσεις της Επιτροπής όπως εκτίθενται στην κοινοποίηση αιτιάσεων και δεύτερον ότι οι περιορισμοί του ανταγωνισμού που επισημαίνει η Επιτροπή στην κοινοποίηση αιτιάσεων είχαν αισθητή επίπτωση στον ανταγωνισμό κατά την έννοια του άρθρου 81 παράγραφος 1 της συνθήκης ΕΚ(40).

1.3. Γεωγραφική εμβέλεια των αγορών

1.3.1. Τεχνική συμβατότητα

(53) Το γεγονός ότι οι στατικές κονσόλες πρέπει να χρησιμοποιούνται σε συνδυασμό με μια τηλεοπτική συσκευή συνεπάγεται ότι ενδεχομένως χρειάζονται προσαρμογή στις διαφορετικές προδιαγραφές των τηλεοπτικών συσκευών. Το σύστημα PAL χρησιμοποιείται σε όλες τις χώρες του ΕΟΧ εκτός της Γαλλίας, όπου χρησιμοποιείται το σύστημα SΕCAM. Σύμφωνα με τη Νintendo(41), οι στατικές κονσόλες που έχουν κατασκευαστεί για να λειτουργούν με το σύστημα SΕCAM δεν λειτουργούν σωστά σε μια χώρα στην οποία χρησιμοποιείται το PAL (και αντίστροφα). Συνεπώς, η ύπαρξη διαφορετικών τηλεοπτικών συστημάτων αποτελεί κατά κάποιον τρόπο τεχνικό φραγμό στο εμπόριο κονσολών. Συνεπώς, όσον αφορά τη γεωγραφική αγορά στατικών κονσολών, πρέπει να διαχωριστεί η Γαλλία από τις υπόλοιπες χώρες του ΕΟΧ.

(54) Εντός του χώρου όπου χρησιμοποιείται το σύστημα PAL, συνάγεται ότι οι κονσόλες Ν 64 μπορούν να λειτουργήσουν οπουδήποτε εντός του ΕΟΧ με λίγες τεχνικές μετατροπές(42). Όσον αφορά τις υπόλοιπες στατικές κονσόλες που παράγει η Νintendo, φαίνεται ότι και αυτές μπορούν να λειτουργήσουν σε οποιαδήποτε από τις χώρες που χρησιμοποιούν το σύστημα PAL, αφού γίνουν μικρές μετατροπές και ενδεχομένως χωρίς καμία μετατροπή(43). Συνεπώς, τουλάχιστον για λόγους συμβατότητας, δεν χρειάζεται περαιτέρω υποδιαίρεση της γεωγραφικής εμβέλειας της αγοράς στο χώρο που εφαρμόζεται το σύστημα PAL στον ΕΟΧ.

(55) Δεδομένου ότι δεν υπάρχει άμεση αλληλεπίδραση μεταξύ των κασετών παιχνιδιών και της τηλεοπτικής οθόνης (και οι δύο συνδέονται μέσω της κονσόλας παιχνιδιών), δεν υπάρχουν ανάλογα προβλήματα τεχνικής συμβατότητας όσον αφορά τις κασέτες παιχνιδιών. Πράγματι τα παιχνίδια για τις κονσόλες SNES λειτουργούν άψογα ανεξάρτητα από τις τηλεοπτικές προδιαγραφές που πληρούν οι κονσόλες(44). Οι κασέτες παιχνιδιών για τις κονσόλες Ν 64 απετέλεσαν αντικείμενο παράλληλου εμπορίου από το Βέλγιο στη Γαλλία(45), ενώ οι κασέτες για την κονσόλα ΝΕS από την Ισπανία στη Γαλλία(46). Στην Ισπανία και το Βέλγιο χρησιμοποιείται το σύστημα PAL, ενώ στη Γαλλία το SΕCAM. Οι κασέτες παιχνιδιών για τις στατικές κονσόλες λειτουργούσαν ασχέτως εάν οι κονσόλες στις οποίες χρησιμοποιούνταν είχαν κατασκευαστεί για το σύστημα SΕCAM ή το σύστημα PAL· επομένως δεν υπήρχαν τεχνικοί φραγμοί για το εμπόριο των προϊόντων αυτών.

(56) Τέλος, οι κονσόλες χειρός είναι πανομοιότυπες από τεχνική άποψη σε ολόκληρο τον κόσμο. Οι κασέτες παιχνιδιών που διακινούνται στο εμπόριο για να χρησιμοποιηθούν με αυτές τις κονσόλες είναι επίσης πανομοιότυπες σε ολόκληρο το κόσμο.

1.3.2. Άλλοι παράγοντες σχετικοί με τον ορισμό της γεωγραφικής αγοράς

(57) Η ΝOE έκρινε απαραίτητο ως μέρος ενός γενικού μέτρου για την αποφυγή του παράλληλου εμπορίου "να επιδιώξει τιμές με απόκλιση μέχρι 10 % για τις συναλλαγές εντός της Ευρώπης υπό ιδανικές συνθήκες"(47), υπονοώντας ότι, προκειμένου να παρεμποδίσει του λιανέμπορους που είναι εγκατεστημένοι σε μια εδαφική περιοχή να στραφούν σε προμηθευτές εγκατεστημένους σε άλλη περιοχή, ήταν απαραίτητο οι αποκλίσεις των τιμών να μην υπερβαίνουν το 10 %. Τούτο σημαίνει ότι οι προμηθευτές διαφορετικών περιοχών δεν συνιστούν πραγματική εναλλακτική πηγή προμήθειας των προϊόντων. Ήδη, και μόνο από αυτό το επιχείρημα, συνάγεται ότι υφίσταται αγορά ΕΟΧ για τα προϊόντα που είναι ταυτόσημα από τεχνική άποψη. Τούτο συνάδει με τη διαπίστωση ότι οι συνθήκες ζήτησης εντός του ΕΟΧ εμφανίζουν μεγάλη ομοιογένεια.

(58) Για να τεκμηριωθεί καλύτερα αυτή η άποψη, πρέπει να σημειωθεί ότι η σύνθεση της προσφοράς προϊόντων σε κάθε σχετική αγορά προϊόντος παρουσιάζει μεγάλες ομοιότητες σε όλες τις χώρες του ΕΟΧ, διότι οι κονσόλες παιχνιδιών της Νintendo, της Sega και της Sony πωλούνται σε όλες τις χώρες του ΕΟΧ και η συντριπτική πλειονότητα των κασετών παιχνιδιών που διατίθενται στην αγορά για τις κονσόλες αυτές πωλείται σε όλες τις χώρες του ΕΟΧ(48). Συχνά μάλιστα τα νέα προϊόντα εισάγονται στην αγορά όλων των χωρών του ΕΟΧ την ίδια ημέρα(49). Τα μερίδια αγοράς της Νintendo, της Sony και της Sega ήταν γενικά παρόμοια σε διάφορες περιοχές του ΕΟΧ και η είσοδος της Sony στην αγορά στατικών κονσολών είχε παρόμοιο αντίκτυπο στα μερίδια αγοράς των μερών σε όλες τις χώρες του ΕΟΧ(50). Συνεπώς, όσον αφορά την προσφορά, δεν υπάρχουν ουσιώδεις διαφορές στις υφιστάμενες συνθήκες ανταγωνισμού στις χώρες του ΕΟΧ.

(59) Εξάλλου, το κόστος μεταφοράς ή άλλοι εμπορικοί φραγμοί δεν αποτελούν σημαντικό εμπόδιο για το εμπόριο των προϊόντων, καθόσον οι κασέτες και οι κονσόλες παιχνιδιών αποτελούσαν σε πολλές περιπτώσεις αντικείμενο παράλληλου εμπορίου μεταξύ διαφόρων ζευγών κρατών μελών. Οι τυχόν φραγμοί στο εμπόριο των προϊόντων θα ήταν ακόμη μικρότεροι για τις κασέτες παιχνιδιών και για τις κονσόλες χειρός από ό,τι για τις στατικές κονσόλες, λόγω του πολύ μικρού όγκου και βάρους των κασετών παιχνιδιών και των κονσολών χειρός, καθώς και λόγω του ότι τα προϊόντα αυτά προφανώς δεν χρειάζονταν καμία προσαρμογή στις τοπικές συνθήκες.

(60) Μπορεί ακόμη να σημειωθεί ότι η ύπαρξη σε ορισμένες χώρες εταιρειών που δραστηριοποιούνταν στην προσφορά προϊόντων παράλληλου εμπορίου για πώληση σε λιανοπωλητές επιβεβαιώνει το γεγονός ότι το παράλληλο εμπόριο και η μεταπώληση προϊόντων παράλληλου εμπορίου στους τελικούς καταναλωτές υπήρξε μια δραστηριότητα με επιχειρηματικό δυναμικό που δεν απαιτούσε σημαντικές μετατροπές των τεχνικών χαρακτηριστικών ή της συσκευασίας των προϊόντων(51). Επίσης, η ύπαρξη εμπόρων που ασκούσαν παράλληλο εμπόριο κατέστησε τις συναλλαγές των αγαθών που προέκυπταν από το παράλληλο εμπόριο πιο διαφανείς και πιο αποδοτικές για τους δυνητικούς αγοραστές(52), περιορίζοντας ακόμη περισσότερο τυχόν κωλύματα που θα παρεμπόδιζαν ενδεχομένως τους εμπόρους να στραφούν σε προμηθευτές εγκατεστημένους σε άλλες περιοχές.

(61) Παρά ταύτα, υπήρχαν σημαντικές διαφορές τιμών μεταξύ των διαφόρων χωρών του ΕΟΧ. Τελικά, η Νintendo δεν ευθυγράμμισε τις τιμές της εντός ορίων που θα παρεμπόδιζαν την άσκηση παράλληλου εμπορίου αλλά, απεναντίας, περιόρισε το παράλληλο εμπόριο. Βάσει των ανωτέρω εκτιμήσεων, οι αναφερθείσες αποκλίσεις τιμών δεν συνεπάγονται διαφορετικές γεωγραφικές αγορές, αλλά τονίζουν απλώς το γεγονός ότι οι παραβάσεις είχαν ως αποτέλεσμα το διαμερισμό της ενιαίας αγοράς.

1.3.3. Δικαιώματα διανοητικής ιδιοκτησίας

(62) Η Επιτροπή εξέτασε το ενδεχόμενο ύπαρξης γεωγραφικών αγορών ευρύτερων από τον ΕΟΧ. Ωστόσο, τούτο δεν ισχύει διότι είναι πολιτική της Νintendo να ασκεί διώξεις κατά των εμπόρων που πραγματοποιούν παράλληλες εισαγωγές των κονσολών παιχνιδιών και των κασετών παιχνιδιών της Νintendo από χώρες εκτός του ΕΟΧ, επικαλούμενη το γεγονός ότι τούτο αποτελεί παραβίαση των δικαιωμάτων διανοητικής ιδιοκτησίας της Νintendo στον ΕΟΧ. Πράγματι, ακολουθώντας τις εντολές της ΝCL, η ΝF απείλησε όλους τους πελάτες της ότι θα προβεί σε δικαστική δίωξη όλων των εμπόρων που πραγματοποιούν, χωρίς τη συναίνεση της Νintendo, παράλληλες εισαγωγές των προϊόντων από χώρες εκτός του ΕΟΧ, καθότι αυτό θα παραβίαζε τα δικαιώματα διανοητικής ιδιοκτησίας της Νintendo. Η καταγγελία της Omega προέκυψε μετά από αγωγές των ΝΝ και ΝCL κατά της Omega για παραπλήσιους λόγους. Η ΝΒ επεδίωξε επίσης δία της δικαστικής οδού να σταματήσει την Ηοrelec να προβαίνει σε εισαγωγές από τις ΗΠΑ(53)

1.3.4. Η γεωγραφική εμβέλεια των αγορών σύμφωνα με την Concentra

(63) Η Concentra υποστηρίζει ότι η πορτογαλική αγορά πρέπει να θεωρηθεί χωριστή αγορά(54). Η Concentra δεν έχει αμφισβητήσει την προαναφερθείσα ανάλυση της Επιτροπής για τις σχετικές αγορές προϊόντος ούτε τα πραγματικά περιστατικά που στηρίζουν αυτή την ανάλυση. Ισχυρίζεται ότι η κατάστασή της ξεχωρίζει μόνο λόγω της ύπαρξης των πορτογαλικών νόμων που θεσπίζουν το δικαίωμα των καταναλωτών να λαμβάνουν πληροφορίες στην πορτογαλική γλώσσα και την υποχρέωση των εταιρειών που ασκούν δραστηριότητες στην Πορτογαλία να παρέχουν πληροφορίες στην πορτογαλική γλώσσα(55).

(64) Η απουσία, ωστόσο, παράλληλου εμπορίου δεν σημαίνει αναγκαστικά ότι υφίστανται χωριστές εθνικές αγορές. Μπορεί κάλλιστα να πρόκειται για περιοχή όπου οι συνθήκες ανταγωνισμού είναι επαρκώς ομοιογενείς ώστε να συνιστούν ενιαία γεωγραφική αγορά.

(65) Το εμπόριο κονσολών στον ΕΟΧ μπορεί να απαιτεί ενδεχομένως διάφορες εργασίες οι οποίες μπορεί να συνίστανται σε μία ή περισσότερες από τις παρακάτω: τοποθέτηση του βύσματος της στατικής κονσόλας, προσθήκη ενός καλωδίου τύπου "scart" για τη σύνδεση της κονσόλας με μια τηλεοπτική συσκευή όπως αυτή χρησιμοποιείται στη χώρα προορισμού και παροχή ενός απλού φυλλαδίου με οδηγίες στην τοπική γλώσσα. Ο φάκελος της Επιτροπής περιλαμβάνει διάφορα έγγραφα προερχόμενα από τα μέρη(56) που υπολογίζουν το κόστος των εργασιών αυτών. Η Concentra δεν αμφισβήτησε τα πραγματικά περιστατικά, ούτε προέβη στην υποβολή συμπληρωματικών στοιχείων. Από τα έγγραφα αυτά καθίσταται προφανές ότι το κόστος αυτό είναι ασήμαντο σε σύγκριση με την αξία της κονσόλας και, σαφώς, δεν παρεμπόδιζε το παράλληλο εμπόριο.

(66) Επομένως παρότι το εμπόριο στις χώρες του ΕΟΧ συνεπάγεται ενδεχομένως κάποιες δαπάνες, οι δαπάνες αυτές δεν ανέρχονται σε επίπεδο που να δικαιολογεί την ύπαρξη χωριστών γεωγραφικών αγορών στην παρούσα υπόθεση.

(67) Η ύπαρξη χωριστής γεωγραφικής αγοράς για την Πορτογαλία αντικρούεται επίσης από το γεγονός ότι, σε αντίθεση με τον ισχυρισμό της Concentra, σε ορισμένες τουλάχιστον περιπτώσεις, το παράλληλο εμπόριο κονσολών παιχνιδιών και κασετών παιχνιδιών στην Πορτογαλία υπήρξε σημαντικό και ουδόλως υπολειπόταν σε σχέση με άλλες περιοχές(57).

(68) Εν κατακλείδι, όσον αφορά τις στατικές κονσόλες, διακρίνονται δύο γεωγραφικές αγορές: αφενός η Γαλλία και αφετέρου οι υπόλοιπες χώρες του ΕΟΧ. Η γεωγραφική αγορά για τις κονσόλες χειρός περιλαμβάνει όλες τις χώρες του ΕΟΧ. Η γεωγραφική εμβέλεια όλων των αγορών για τις κασέτες παιχνιδιών που είναι συμβατές με τις διάφορες κονσόλες της Νintendo περιλαμβάνει επίσης όλες τις χώρες του ΕΟΧ.

1.4. Η κατάσταση ανταγωνισμού στις σχετικές αγορές

1.4.1. Οι αγορές για τις κονσόλες παιχνιδιών

(69) Κατά το διάστημα της παράβασης υπήρχε περιορισμένος μόνον αριθμός σημαντικών προμηθευτών κονσολών αποκλειστικά για παιχνίδια. Συγκεκριμένα, οι Νintendo, Sony και Sega. Η Sony και η Sega, είναι, όπως και η Νintendo, εταιρείες εγκατεστημένες στην Ιαπωνία. Άλλες αποκλειστικές πλατφόρμες παιχνιδιών, όπως οι 3DO, Commodore CD32, Philips CD-i και Αtari Jaguar δεν είχαν σημαντική ισχύ στην αγορά(58).

(70) Κατά το έτος που έληξε στις 31 Μαρτίου 1997 o παγκόσμιος κύκλος εργασιών της Νintendo ήταν 417,6 δισ. ιαπωνικά γιεν (JPY)(59), ο κύκλος εργασιών της Sony από τα παιχνίδια ήταν 419 δισ. JPY(60) και ο κύκλος εργασιών της Sega στο τμήμα εξοπλισμού ευρείας κατανάλωσης ήταν 114,5 δισ. JPY(61). Τα ποσά αυτά ισοδυναμούν με 2990 εκατ. ευρώ, 3001 εκατ. ευρώ και 820 εκατ. ευρώ αντίστοιχα.

(71) Το 1994 η Νintendo κατείχε σημαντικά μερίδια αγοράς σε όλους τους τύπους κονσολών που υπήρχαν τότε στην αγορά, τόσο στη Γαλλία, όσο και σε άλλες χώρες του ΕΟΧ (βλέπε πίνακες 2 και 4 κατωτέρω). Συγκεκριμένα, πριν από τον Σεπτέμβριο του 1995 η Sega και η Νintendo πωλούσαν ουσιαστικά το 100 % όλων των κονσολών αποκλειστικά για παιχνίδια στον ΕΟΧ(62). Στο τέλος Σεπτεμβρίου 1995 η Sony εισήλθε στην (στις) αγορά(-ές) κονσολών αποκλειστικά για παιχνίδια του ΕΟΧ με την κονσόλα 32-bit Sony Playstation και απέκτησε σημαντικό μερίδιο αγοράς. H Sega με τη σειρά της εισήγαγε και αυτή μια κονσόλα 32-bit (Saturn), η οποία είχε μικρότερη επιτυχία. Η Νintendo ανταποκρίθηκε στην πρόκληση αυτή με την κονσόλα Ν64 που εισήχθη στον ΕΟΧ μόλις τον Μάρτιο του 1997. Ωστόσο, σύμφωνα με τις ετήσιες εκθέσεις της Νintendo για τα έτη 1995 και 1996, η εν λόγω εταιρεία παρέμεινε ο μοναδικός μεγαλύτερος παραγωγός προϊόντων οικιακού βίντεο στον κόσμο(63). Το 1997 ο συνολικός παγκόσμιος κύκλος εργασιών της Νintendo υστερούσε κατά τι μόλις από τον κύκλο εργασιών της Sony στον επιχειρηματικό κλάδο των παιχνιδιών.

(72) Σύμφωνα με την Datamonitor(64), το 1997 η αξία των πωλήσεων της Sony στην Ευρώπη όσον αφορά τις στατικές κονσόλες, ανήλθε σε 673 εκατ. δολάρια Ηνωμένων Πολιτειών (USD) ή 530 εκατ. ευρώ σε τιμές λιανικής πώλησης. Ο κύκλος εργασιών της Νintendo από τις κονσόλες στον ΕΟΧ ανήλθε σε [...]* ευρώ περίπου σε εμπορικές τιμές κατά το έτος που έληξε τον Μάρτιο 1998(65). Δεν είναι γνωστός ο κύκλος εργασιών που πραγματοποίησε η Sega μόνο από τις κονσόλες στην Ευρώπη. Ωστόσο, εκτιμάται ευρέως ότι οι πωλήσεις των κονσολών της Sega είναι κατά πολύ χαμηλότερες από τις πωλήσεις της Sony και της Νintendo. Ειδικότερα, ο κύκλος εργασιών της Sega στην Ευρώπη από τις κονσόλες και τα παιχνίδια, κατά το οικονομικό έτος 1996/1997, ήταν 173 εκατ. λίρες στερλίνες (GBP) ή 250 εκατ. ευρώ(66), δηλαδή ο συνολικός κύκλος εργασιών της Sega στον ΕΟΧ ήταν μικρότερος από τις πωλήσεις της Νintendo μόνο στον τομέα των κονσολών. Συνεπώς, το μερίδιο της Νintendo στην(στις) αγορά(-ές) κονσολών αποκλειστικά για παιχνίδια του ΕΟΧ εξακολουθούσε να είναι τουλάχιστον [...]* % το 1997(67).

1.4.1.1. Η αγορά στατικών κονσολών για παιχνίδια

(73) Όπως προκύπτει από τον πίνακα 2, η Νintendo κατείχε σημαντικά μερίδια αγοράς σε όλους τους τύπους στατικών κονσολών για παιχνίδια που υπήρχαν στην αγορά το 1994, τόσο στη γαλλική αγορά στατικών κονσολών, όσο και στην αγορά στατικών κονσολών που περιλαμβάνει άλλες χώρες του ΕΟΧ (εξαιρουμένου του Ηνωμένου Βασιλείου).

ΠΙΝΑΚΑΣ 2

Μερίδια αγοράς της Νintendo και της Sega το 1994 εκφραζόμενα σε όγκο ανά τύπο στατικής κονσόλας και ανά χώρα

>ΘΕΣΗ ΠΙΝΑΚΑ>

Πηγή:

GFK, Nielsen.

(74) Σύμφωνα με αριθμητικά στοιχεία του Screen Digest, το μερίδιο αγοράς της Νintendo το 1997, εάν μετρηθεί βάσει του όγκου των πωλήσεων προηγμένων στατικών κονσολών μόνο, εξαιρουμένων των πωλήσεων της κονσόλας της Νintendo SNES με αρχιτεκτονική 16 bit, ήταν 31 % στη γαλλική αγορά στατικών κονσολών αποκλειστικά για παιχνίδια και 37 % στην αγορά στατικών κονσολών αποκλειστικά για παιχνίδια που περιλαμβάνει όλες τις άλλες χώρες του ΕΟΧ (βλέπε πίνακα 3). Η Ιtochu επιβεβαίωσε ότι η ανταγωνιστική κατάσταση της Νintendo στην Ελλάδα όσον αφορά τις στατικές κονσόλες ήταν παρόμοια με εκείνη που ίσχυε στις άλλες χώρες του ΕΟΧ(68). Συνεπώς, μολονότι η σημασία της Νintendo ως προμηθευτή στατικών κονσολών μειώθηκε ενδεχομένως μετά την είσοδο της Sony στην αγορά ως προμηθευτή στατικών κονσολών, διαπιστώνεται ότι η Νintendo παρέμεινε σημαντικός προμηθευτής στατικών κονσολών στη Γαλλία και σε άλλες χώρες του ΕΟΧ.

ΠΙΝΑΚΑΣ 3

Μερίδιο αγοράς με βάση τον όγκο των πωλήσεων προηγμένων (32 και 64 bit) στατικών κονσολών το 1997((Βλέπε σελίδες 2575-2576. Μέχρι το 1997 οι πωλήσεις των λιγότερο προηγμένων στατικών κονσολών 16 bit δεν αντιπροσώπευαν πλέον σημαντικό ποσοστό των πωλήσεων στατικών κονσολών. Από τον πίνακα που περιέχεται στο έγγραφο της CTW με τίτλο "UK market soars to £890m" (σελίδα 2293) συνάγεται ότι το μερίδιο της Νintendo στην αγορά προηγμένων κονσολών του Ηνωμένου Βασιλείου ήταν μόλις 31,7 %. Το ποσοστό αυτό είναι παραπλήσιο με το ποσοστό που αναφέρεται στον πίνακα 2 για το Ηνωμένο Βασίλειο, αλλά προέρχεται από διαφορετική πηγή, γεγονός που ενισχύει την αξιοπιστία των στοιχείων του πίνακα 2. Από τον ίδιο πίνακα συνάγεται ότι οι πωλήσεις κονσολών 16 bit αντιπροσώπευαν το 6 % περίπου των πωλήσεων κονσολών αποκλειστικά για παιχνίδια στο Ηνωμένο Βασίλειο.))

>ΘΕΣΗ ΠΙΝΑΚΑ>

Πηγή:

Βάσει στοιχείων του Screen Digest. Λόγω της στρογγυλοποίησης, το άθροισμα των στηλών δεν είναι πάντοτε 100 %.

1.4.1.2. Η αγορά κονσολών χειρός για παιχνίδια

(75) Το 1994 η Νintendo κατείχε (βλέπε πίνακα 4) σημαντικό μερίδιο στην αγορά κονσολών χειρός του ΕΟΧ. Έκτοτε, το μερίδιο αγοράς της αυξήθηκε κατά πολύ. Το 1995, η κονσόλα Game Boy της Νintendo καταλάμβανε το [...]* % της αγοράς κονσολών χειρός στη Γερμανία, το [...]* % στην Ισπανία και το [...]* % στη Γαλλία(69). Στο Ηνωμένο Βασίλειο, σύμφωνα με το επιχειρηματικό πρόγραμμα της THE για το 1997/1998, "μετά την εξαφάνιση του Game Gear το Game Boy κυριαρχεί στην αγορά φορητών κονσολών με μερίδιο [...]* %"(70). Ως εκ τούτου, συνάγεται το συμπέρασμα ότι η Νintendo είναι μακράν ο σημαντικότερος προμηθευτής κονσολών χειρός αποκλειστικά για παιχνίδια στην αγορά του ΕΟΧ. Η Ιtochu επιβεβαίωσε πάλι ότι η ανταγωνιστική κατάσταση της Νintendo στην Ελλάδα όσον αφορά τις κονσόλες χειρός ήταν παρόμοια με εκείνη που ίσχυε στις άλλες χώρες του ΕΟΧ(71).

ΠΙΝΑΚΑΣ 4

Μερίδια αγοράς το 1994 σε όγκο για τις κονσόλες χειρός της Νintendo και της Sega ανά χώρα

>ΘΕΣΗ ΠΙΝΑΚΑ>

Πηγή:

GFK, Nielsen.

1.4.2. Οι αγορές κασετών παιχνιδιών

(76) Για κάθε κονσόλα διατίθεται μεγάλη ποικιλία από κασέτες παιχνιδιών για κάθε κονσόλα. Στην πραγματικότητα, ένας από τους κυριότερους παράγοντες που συντελούν στην επιτυχία μιας κονσόλας παιχνιδιών είναι να διατίθεται στην αγορά ένας σημαντικός αριθμός συμβατών παιχνιδιών. Οι κασέτες παιχνιδιών κυκλοφορούν και διακινούνται στο εμπόριο είτε από τον ίδιο τον κατασκευαστή της κονσόλας είτε από τρίτους, που είναι συνήθως εξουσιοδοτημένοι από τους κατασκευαστές παιχνιδιών. Οι τρίτοι κατασκευαστές παιχνιδιών μπορούν να χρησιμοποιούν για τις δικές τους κασέτες παιχνιδιών διαύλους διανομής ανεξάρτητους από εκείνους της Νintendo(72).

(77) Οι κασέτες παιχνιδιών πωλούνται για να χρησιμοποιηθούν στην εγκατεστημένη βάση της κονσόλας παιχνιδιών. Σύμφωνα με την ετήσια έκθεση της Νintendo για το 1997, η παγκόσμια εγκατεστημένη βάση στα τέλη Απριλίου 1997 για τις κονσόλες Game Boy ανερχόταν σε 55 εκατομμύρια τεμάχια, ενώ είχαν πωληθεί 235 εκατομμύρια τεμάχια συμβατών κασετών παιχνιδιών. Οι αντίστοιχοι αριθμοί για τις κονσόλες και τις συμβατές κασέτες παιχνιδιών της SNES ανέρχονταν σε 46 και 359 εκατομμύρια τεμάχια αντίστοιχα(73).

(78) Καθοριστικός παράγοντας του ανταγωνισμού στις διάφορες χωριστές αγορές κασετών παιχνιδιών είναι η ποιότητα των παιχνιδιών, η οποία αποτελεί συνάρτηση της παρουσίας δημοφιλών χαρακτήρων (όπως ο "Μάριο" της Νintendo), της ποιότητας των γραφικών, της μοναδικότητας κάθε παιχνιδιού στο είδος του(74) και της τιμής του σε σύγκριση με τα άλλα παιχνίδια που διατίθενται στην αγορά για τη συγκεκριμένη κονσόλα. Η ζήτηση για συγκεκριμένο παιχνίδι είναι συνήθως σχετικά βραχύβια και περιορίζεται μόλις σε τρεις έως δώδεκα μήνες. Καίτοι δύνανται να υπάρχουν πολλά παιχνίδια συμβατά με συγκεκριμένη κονσόλα σε δεδομένη χρονική στιγμή, οι πωλήσεις παιχνιδιών συχνά συγκεντρώνονται σε πολύ λίγα παιχνίδια που έχουν κυκλοφορήσει πρόσφατα. Σύμφωνα με την THE(75), το [...]* % των πωλήσεων παιχνιδιών πραγματοποιείται από τα εκάστοτε δεκά δημοφιλέστερα παιχνίδια. Μόνο τα πιο επιτυχημένα παιχνίδια μπορούν να έχουν ζήτηση επί αρκετά χρόνια. Από τη στιγμή που θα υποχωρήσει η ζήτηση για συγκεκριμένο παιχνίδι, τα εναπομένοντα αποθέματα εκποιούνται σε χαμηλότερες τιμές, με αποτέλεσμα οι κασέτες παιχνιδιών να διαχωρίζονται σε υψηλής αξίας και σε μικρότερης αξίας προϊόντα. Οι ενδεικτικές τιμές λιανικής πώλησης των οικονομικών παιχνιδιών ανέρχονται στο ήμισυ περίπου των τιμών των υψηλής αξίας παιχνιδιών(76).

(79) Δεν είναι δυνατό να δοθούν ακριβή στοιχεία σχετικά με το μερίδιο αγοράς των προϊόντων της Νintendo στις επί μέρους αγορές παιχνιδιών συμβατών με τις κονσόλες της για όλα τα έτη(77). Ωστόσο, το μέγεθος της Νintendo ως κατασκευαστή παιχνιδιών αντικατοπτρίζεται στο γεγονός ότι κατατάσσεται δεύτερη στον κατάλογο των 20 μεγαλύτερων κατασκευαστών στο Ηνωμένο Βασίλειο για το 1997 που δημοσίευσε η Charttrack(78). Εάν ο κύκλος εργασιών υπολογιστεί με βάση τις συνδυασμένες πωλήσεις κασετών παιχνιδιών για όλους τους τύπους κονσολών αποκλειστικά για παιχνίδια, δηλαδή λαμβάνοντας μια βάση υπολογισμού πολύ ευρύτερη από το συνδυασμένο κύκλο εργασιών των σχετικών αγορών παιχνιδιών συμβατών με τις κονσόλες που παράγει η Νintendo(79), το μερίδιο αγοράς της τελευταίας ανέρχεται σε 18,5 %. Τα μερίδια αγοράς της στις σχετικές αγορές παιχνιδιών συμβατών με τις κονσόλες Νintendo πρέπει επομένως να είναι πολύ μεγαλύτερα, διότι η Νintendo κατασκευάζει μόνο παιχνίδια συμβατά με τις δικές της κονσόλες. Στη Γερμανία το μερίδιο αγοράς της Νintendo, υπολογιζόμενο με βάση τις πωλήσεις όλων των παιχνιδιών για κονσόλες αποκλειστικά για παιχνίδια, ανέρχεται σε 54 %(80).

(80) Η σημασία της Νintendo ως κατασκευαστή παιχνιδιών μπορεί επίσης να καταδειχθεί από τα στοιχεία που παρουσιάζονται στα σημεία 1.4.2.1 έως 1.4.2.3. Από τα στοιχεία αυτά συνάγεται ότι η Νintendo ήταν ο μεγαλύτερος προμηθευτής σε κάθε αγορά για κασέτες συμβατές με τις κονσόλες SNES, N64 και Game Boy που παράγει η ίδια.

1.4.2.1. Η αγορά κασετών παιχνιδιών συμβατών με την κονσόλα SNES

(81) Εάν συνυπολογιστούν οι συνολικές πωλήσεις στην Ευρώπη κασετών παιχνιδιών για κονσόλες αποκλειστικά για παιχνίδια 16 bit, εκ πρώτης όψεως συνάγεται ότι οι πωλήσεις της Νintendo τα έτη 1995 και 1996 αντιστοιχούν σε μερίδιο αγοράς [...]* % και [...]* % αντίστοιχα(81). Ωστόσο, τα ποσοστά αυτά στην πραγματικότητα υποβαθμίζουν το μερίδιο αγοράς της Νintendo στη σχετική αγορά παιχνιδιών συμβατών με τις κονσόλες SNES στον ΕΟΧ. Πρώτον, η Νintendo παράγει μόνο παιχνίδια συμβατά με τις δικές της κονσόλες, ενώ ο ανωτέρω υπολογισμός αφορά τόσο την αγορά παιχνιδιών συμβατών με την κονσόλα SNES, όσο και την αγορά παιχνιδιών συμβατών με την κονσόλα 16 bit της Sega. Ως εκ τούτου, το μερίδιο της Νintendo στην αγορά που είναι σχετική εν προκειμένω, δηλαδή στην αγορά παιχνιδιών συμβατών με την κονσόλα SNES, πρέπει κατ' ανάγκη να είναι υψηλότερο από το μερίδιό της σε μια αγορά μεγαλύτερης εμβέλειας. Δεύτερον, τα ποσοστά για τη συνολική αγορά βασίζονται στις τιμές λιανικής πώλησης, ενώ "το μερίδιο της Νintendo" υπολογίζεται με βάση τον κύκλο εργασιών που πραγματοποιεί η τελευταία σε εμπορικές τιμές: δεν λαμβάνονται υπόψη τα περιθώρια κέρδους των εμπόρων λιανικής πώλησης και των ανεξάρτητων διανομέων.

(82) Σύμφωνα με την Gallup, στο Ηνωμένο Βασίλειο το μερίδιο αγοράς της Νintendo βάσει του όγκου των πωλήσεων στην αγορά παιχνιδιών συμβατών με την κονσόλα SNES ήταν 43,0 % κατά το τρίμηνο που έληξε στις 31 Δεκεμβρίου 1994. Κατά το ίδιο διάστημα, οι σημαντικότεροι ανταγωνιστές της Νintendo στην αγορά αυτή ήταν η Virgin, η Αcclaim, η Ocean και η Sony με μερίδια αγοράς, 9,5 %, 9,1 %, 7,9 % and 4,2 % αντίστοιχα. Το μερίδιο αγορά της Νintendo από πλευράς όγκου πωλήσεων στη διάρκεια του τριμήνου που έληξε στις 31 Μαρτίου 1995 ήταν 29,4 %. Κατά την ίδια περίοδο, τα μερίδια αγοράς της Virgin, της Αcclaim, της Ocean και της Sony ανέρχονταν σε 11,4 %, 9,5 %, 8,5 % και 8,9 % αντίστοιχα(82). Το μερίδιο αγοράς της Νintendo στο Ηνωμένο Βασίλειο παρέμεινε σχετικά σταθερό κατά το χρόνο της παράβασης(83).

1.4.2.2. Η αγορά κασετών παιχνιδιών συμβατών με την κονσόλα Ν64

(83) Στο Ηνωμένο Βασίλειο οι πωλήσεις κασετών παιχνιδιών συμβατών με την κονσόλα Ν64 της Νintendo ανήλθαν σε 63 εκατ. GBP ή 91 εκατ. ευρώ σε τιμές λιανικής πώλησης το 1997(84). Ο κύκλος εργασιών της Νintendo στο Ηνωμένο Βασίλειο το 1997 σε εμπορικές τιμές ήταν [...]* ευρώ κατά το οικονομικό έτος που έληξε το Μάρτιο του 1998(85). Τούτο σημαίνει ότι το μερίδιο αγοράς της Νintendo το 1997 στη αγορά κασετών συμβατών με την κονσόλα Ν64 ήταν τουλάχιστον [...]* %(86). Κατά το δεύτερο εξάμηνο του 1998, αναμενόταν ότι 17 τρίτοι κατασκευαστές παιχνιδιών θα κατασκεύαζαν συνολικά 33 παιχνίδια για την πλατφόρμα Ν64, πέραν όσων διαθέτει η ίδια η Νintendo στην αγορά. Οι σημαντικότεροι από τους κατασκευαστές αυτούς ήταν η Αcclaim και η Ιnfogames με πέντε και έξι παιχνίδια αντίστοιχα(87). Τα στοιχεία αυτά αναφέρονται μόνο στο Ηνωμένο Βασίλειο. Είναι, ωστόσο, αδιαμφισβήτητο ότι το μερίδιο αγοράς των κασετών Ν64 στην αγορά του ΕΟΧ δεν μπορεί να είναι χαμηλότερο.

1.4.2.3. Η αγορά κασετών παιχνιδιών συμβατών με την κονσόλα Game Boy

(84) Σύμφωνα με την Gallup, στο Ηνωμένο Βασίλειο το μερίδιο αγοράς της Νintendo βάσει του όγκου των πωλήσεων στην αγορά παιχνιδιών συμβατών με την κονσόλα Game Boy ήταν 57,0 % κατά το τρίμηνο που έληξε στις 31 Δεκεμβρίου 1994 και 53,6 % κατά το τρίμηνο που έληξε στις 31 Μαρτίου 1995. Οι σημαντικότεροι ανταγωνιστές της στην αγορά αυτή ήταν οι εταιρείες Ocean και Αcclaim. Τα μέσα μερίδια αγοράς των δύο αυτών εταιρειών κατά τα ανωτέρω δύο τρίμηνα ήταν 8 % και 6,3 % αντίστοιχα(88).

1.5. Η διαδικασία

(85) Το Μάρτιο του 1995 η Επιτροπή άρχισε έρευνα στον τομέα των βιντεοπαιχνιδιών (υπόθεση ΙV/35.587 PO Video Games). Tο Σεπτέμβριο του 1995, τα προκαταρκτικά της πορίσματα οδήγησαν την Επιτροπή στο να κινήσει συμπληρωματική διαδικασία έρευνας ειδικά για το σύστημα διανομής της Νintendo (υπόθεση ΙV/35.706 PO Nintendo Distribution). Η υπόθεση ΙV/36.321 Omega - Nintendo προέκυψε από επίσημη καταγγελία βάσει του άρθρου 3 παράγραφος 2 στοιχείο β) του κανονισμού αριθ. 17 που υπέβαλε η Omega το Νοέμβριο του 1996.

1.5.1. Επαφές μεταξύ της Νintendo και της Επιτροπής κατά τη διάρκεια της έρευνας

(86) Τον Ιούνιο του 1995(89), η Επιτροπή απέστειλε αίτημα παροχής πληροφοριών βάσει του άρθρου 11 του κανονισμού αριθ. 17, ζητώντας, μεταξύ άλλων, πληροφορίες σχετικά με τους διανομείς της Νintendo και τις θυγατρικές της στον ΕΟΧ, καθώς και αντίγραφα των επίσημων συμφωνιών διανομής που είχε υπογράψει με όσες από τις ανωτέρω επιχειρήσεις ασκούσαν δραστηριότητες στη Γαλλία, στη Γερμανία, στην Ιταλία και στο Ηνωμένο Βασίλειο. Στην απάντησή της με ημερομηνία 31 Ιουλίου 1995(90), η ΝOE ανέφερε τα ονόματα των βασικών διανομέων και θυγατρικών της Νintendo στον ΕΟΧ και υπέβαλε αντίγραφο της επίσημης συμφωνίας διανομής που είχε υπογράψει με το διανομέα της στην Ιταλία, την εταιρεία Linea. Η ΝOE δήλωσε ότι δεν υπήρχαν συμφωνίες με τις επιχειρήσεις που ασκούσαν δραστηριότητες στις υπόλοιπες χώρες που αναφέρονταν στην αίτηση παροχής πληροφοριών, καθότι οι επιχειρήσεις αυτές ήταν πλήρως ελεγχόμενες θυγατρικές της Νintendo.

(87) Η Επιτροπή ζήτησε επίσης στις 19 Σεπτεμβρίου 1995 αντίγραφο των γενικών όρων και προϋποθέσεων πώλησης της ΝOE(91). Έλαβε την απάντηση ότι οι εν λόγω όροι βρίσκονταν υπό αναθεώρηση και ότι οι νέοι όροι θα υποβάλλονταν στην Επιτροπή μόλις καθίσταντο διαθέσιμα. Σε συμπληρωματική απάντηση προς το αίτημα της 26ης Ιουνίου 1995 βάσει του άρθρου 11, εστάλησαν στην Επιτροπή στις 26 Σεπτεμβρίου 1995 αντίγραφα των επίσημων συμφωνιών διανομής με τους έλληνες και πορτογάλους διανομείς(92). Στις 9 Οκτωβρίου 1995(93) η Επιτροπή απέστειλε αίτημα παροχής πληροφοριών σχετικά με ορισμένους όρους αυτών των συμφωνιών. Στις 20 Νοεμβρίου 1995(94) η Νintendo πληροφόρησε την Επιτροπή ότι αναθεωρούσε τις συμφωνίες διανομής της την εποχή εκείνη και ότι θα διαβίβαζε στην Επιτροπή συγκεκριμένες προτάσεις για τις τυχόν τροποποιήσεις.

(88) Στη συνέχεια, στις 19 Ιανουαρίου 1996(95) πραγματοποιήθηκε σύσκεψη μεταξύ της Επιτροπής και εκπροσώπων της Νintendo. Η Επιτροπή ζήτησε να της περιγραφεί η πολιτική διανομής της Νintendo. Η Νintendo δήλωσε ότι την εποχή εκείνη οι συμφωνίες τελούσαν υπό αναθεώρηση και ότι το τελικό σχέδιο των συμφωνιών θα διαβιβαζόταν στην Επιτροπή μόλις ολοκληρωνόταν. Η Νintendo ανέφερε ότι το κείμενο αυτό θα αποτελούσε την τυποποιημένη συμφωνία και θα χρησιμοποιούνταν από όλους τους διανομείς. Διαβεβαίωσε την Επιτροπή ότι όλες οι ανησυχίες της σχετικά με τις υποχρεώσεις των διανομέων θα αντιμετωπίζονταν στο νέο κείμενο της συμφωνίας διανομής.

(89) Στις 19 Απριλίου 1996(96) η Νintendo υπέβαλε το νέο σχέδιο συμφωνίας για τους ανεξάρτητους διανομείς, σύμφωνα με τα όσα συζητήθηκαν στη σύσκεψη της 19ης Ιανουαρίου 1996. Στις 24 Απριλίου 1996(97) πραγματοποιήθηκε σύσκεψη μεταξύ της Επιτροπής και εκπροσώπων της Νintendo. Κατά τη σύσκεψη αυτή η Επιτροπή ζήτησε διευκρινίσεις για διάφορα ζητήματα, όπως οι όροι σχετικά με τους "εξουσιοδοτημένους εμπόρους" και η κατάσταση των παλαιών συμφωνιών. Η Νintendo πληροφόρησε την Επιτροπή ότι η συμφωνία με τον ιταλό διανομέα είχε λήξει και ότι οι υπόλοιπες συμφωνίες εξακολουθούσαν να ισχύουν. Η Νintendo διευκρίνισε επίσης με την ίδια ευκαιρία ότι ο "εξουσιοδοτημένος έμπορος" μπορούσε ελεύθερα να πραγματοποιεί πωλήσεις σε οποιονδήποτε. Η Νintendo επιβεβαίωσε ότι η νέα συμφωνία είχε εφαρμογή σε ολόκληρο τον ΕΟΧ.

(90) Το αναθεωρημένο σχέδιο συμφωνίας για όλους τους διανομείς του ΕΟΧ εστάλη στην Επιτροπή στις 27 Νοεμβρίου 1996(98). Στη συμφωνία αυτή είχαν ενσωματωθεί τα στοιχεία που συζητήθηκαν κατά τη σύσκεψη της 24ης Απριλίου 1996. Οι συμφωνίες που συνάφθηκαν βάσει αυτής της αναθεώρησης της τυποποιημένης συμφωνίας εφαρμόστηκαν εν τέλει στις αρχές του 1997.

(91) Μετά την καταγγελία της Omega στο τέλος του 1996(99), η Επιτροπή διεύρυνε την έρευνά της. Στις 7 Μαρτίου 1997(100) ζητήθηκε από τη Νintendo, σύμφωνα με το άρθρο 11 του κανονισμού αριθ. 17, να υποβάλει τις συμφωνίες διανομής της με τους ανεξάρτητους αποκλειστικούς διανομείς, καθώς και τους γενικούς όρους και προϋποθέσεις πώλησης και τις συμφωνίες διανομής της με τους πελάτες της στις χώρες στις οποίες οι θυγατρικές της Νintendo ενεργούσαν ως αποκλειστικοί διανομείς κατά την περίοδο 1994-1996.

(92) Στην απάντησή της με ημερομηνία 16 Μαΐου 1997(101) η Νintendo παραδέχθηκε ότι μερικές από τις συμφωνίες διανομής της και μερικοί γενικοί όροι και προϋποθέσεις περιείχαν ορισμένους περιορισμούς του παράλληλου εμπορίου στον ΕΟΧ. Κατά το μέτρο που οι εν λόγω συμφωνίες δεν είχαν λήξει μέχρι την ημερομηνία αυτή, τροποποιήθηκαν για να τερματιστούν οι εν λόγω περιορισμοί. Ειδικότερα, στις 15 Μαΐου 1997(102) η ΝΟΑ έδωσε εντολή στην ΝΕ να διαγραφούν από τους γενικούς όρους και προϋποθέσεις πώλησης οι όροι εκείνοι που απαγόρευαν τις πωλήσεις εκτός της περιοχής της ΝΕ. Επιπλέον, στις 15 Μαΐου 1997 η ΝΟΑ υπενθύμισε εγγράφως στις θυγατρικές της που ήταν εγκατεστημένες σε χώρες του ΕΟΧ τις απαιτήσεις του κοινοτικού δικαίου σχετικά με το παράλληλο εμπόριο εντός του ΕΟΧ(103).

(93) Όπως προαναφέρθηκε(104), η καταγγελία της Omega περιείχε τον ισχυρισμό ότι η Νintendo εφάρμοζε πολιτική διατήρησης των τιμών μεταπώλησης στις Κάτω Χώρες(105). Στην απάντησή της στην καταγγελία της Omega με ημερομηνία 11 Απριλίου 1997, η Νintendo ανέφερε ότι "η Νintendo δεν εφαρμόζει την ενδεικτική τιμή λιανικής πώλησης"(106). Σε επιστολή της Επιτροπής προς τη ΝΟΕ με ημερομηνία 22 Οκτωβρίου 1997 η Επιτροπή πρότεινε να σταλεί εγκύκλιος στους ολλανδούς εμπόρους της Νintendo για να διευκρινιστεί ότι μπορούν να καθορίζουν ελεύθερα τις τιμές μεταπώλησης(107). Στις 30 Οκτωβρίου 1997 η Νintendo συμφώνησε να στείλει την εγκύκλιο αυτή(108).

(94) Στις 23 Δεκεμβρίου 1997 η Νintendo έγραψε στην Επιτροπή ότι είχε υποπέσει στην αντίληψή της "ένα σοβαρό θέμα σχετικά με το παράλληλο εμπόριο στην Κοινότητα"(109). Η Νintendo εξέφρασε την επιθυμία να συνεργαστεί οικειοθελώς με την Επιτροπή, να την ενημερώσει σχετικά με τον τρόπο με τον οποίο είχε χειριστεί ορισμένες πτυχές της πολιτικής της διανομής στην Ευρώπη και να εκθέσει γραπτώς τα σχετικά θέματα. Η Νintendo υπέβαλε εκατοντάδες έγγραφα, τα οποία παρέλαβε η Επιτροπή στις 21 Ιανουαρίου, την 1η Απριλίου και στις 15 Μαίου 1998(110).

(95) Μετά την παραδοχή της, η Νintendo έλαβε επίσης μέτρα που φαίνονται αξιόπιστα για να διασφαλίσει τη συμμόρφωση με το κοινοτικό δίκαιο στο μέλλον. Στα μέτρα αυτά συμπεριλαμβάνονται παρουσιάσεις στα ανώτερα διευθυντικά στελέχη, οι οποίες πραγματοποιήθηκαν στις 25 Φεβρουαρίου 1998, καθώς και τρία σεμινάρια, στα δύο από τα οποία συμμετείχαν όχι μόνο οι θυγατρικές της Νintendo στον ΕΟΧ, αλλά και οι ανεξάρτητοι διανομείς της· επιπλέον η Νintendo έδωσε σχετικές οδηγίες στις θυγατρικές της στον ΕΟΧ. Η Νintendo εξακολουθεί να διοργανώνει τέτοιου είδους παρουσιάσεις(111).

1.5.2. Η αλληλογραφία μεταξύ της THE και της Επιτροπής κατά τη διάρκεια της έρευνας και η ομολογία της THE

(96) Η Επιτροπή απέστειλε επίσημο αίτημα παροχής πληροφοριών στην ΤΗΕ με ημερομηνία 7 Μαρτίου 1997, διότι είχε λάβει πληροφορίες σύμφωνα με τις οποίες οι έμποροι εμποδίζονταν ενδεχομένως να πραγματοποιούν αγορές σε άλλα κράτη μέλη(112). Στην απάντησή της με ημερομηνία 25 Απριλίου 1997 η THE δήλωσε ότι δεν παρεμπόδιζε το παράλληλο εμπόριο εκ μέρους των εμπόρων της και ότι ποτέ δεν αρνήθηκε σε έναν έμπορο την δυνατότητα να προμηθευθεί προϊόντα Νintendo προβάλλοντας το επιχείρημα ότι τα προϊόντα προορίζονταν για εξαγωγή(113).

(97) Ωστόσο, η Επιτροπή έλαβε στη συνέχεια και άλλες πληροφορίες περί παρεμπόδισης του παράλληλου εμπορίου, ιδιαίτερα από το Ηνωμένο Βασίλειο. Κατόπιν τούτου, η Επιτροπή απέστειλε εκ νέου αίτημα παροχής πληροφοριών προς την ΤΗΕ, το οποίο παρελήφθη από την τελευταία στις 10 Οκτωβρίου 1997(114). Από την απαντητική επιστολή της THE της 1ης Δεκεμβρίου 1997(115) προέκυπτε ότι η THE, η Νintendo και ορισμένα άλλα μέρη συμμετείχαν σε παράνομες προσπάθειες παρεμπόδισης του παράλληλου εμπορίου. Στις 13 Ιανουαρίου 1998 η THE αυθόρμητα παρέσχε και άλλα στοιχεία(116).

(98) Η THE έλαβε διάφορα μέτρα για να διασφαλίσει ότι δεν θα επαναληφθούν στο μέλλον παραβάσεις της νομοθεσίας περί ανταγωνισμού. Μεταξύ αυτών των μέτρων περιλαμβάνονταν επίσημο πρόγραμμα συμμόρφωσης με το δίκαιο ανταγωνισμού συνεπαγόμενο εκθέσεις περί συμμόρφωσης, παρουσιάσεις στους διευθύνοντες συμβούλους και οικονομικούς διευθυντές όλων των θυγατρικών της John Menzies, επιτόπιες επισκέψεις και πάγιες εντολές για την αναθεώρηση συμφωνιών ή πρακτικών που θα μπορούσαν να προκαλέσουν προβλήματα ανταγωνισμού.

1.5.3. Επαφές μεταξύ της Επιτροπής και άλλων διανομέων κατά τη διάρκεια της διαδικασίας

(99) Πριν από την κοινοποίηση των αιτιάσεων η Επιτροπή δεν ήλθε σε επαφή με άλλους διανομείς, πλην της Νintendo και της THE, εκτός από την αποστολή αλληλογραφίας σχετικά με την εμπιστευτικότητα ορισμένων εγγράφων που είχε στους φακέλους της η Επιτροπή. Στην εν λόγω αλληλογραφία, που αντηλλάγη στις 9 Ιουνίου 1999 με τις εταιρείες Soc. Rep. Concentra LDA (που σήμερα φέρει την επωνυμία Concentra - Produtos para crianças, SA), τη Linea Gig SpA, τη Νοrtec ΑΕ, την Bergsala AB., την Ιtochu Hellas ΕΠΕ και την CD-Contact Data GmbH, η Επιτροπή ανέφερε επίσης ότι μελετούσε το ενδεχόμενο να κινήσει επίσημη διαδικασία κατά των εταιρειών αυτών (όπως επίσης και κατά της Νintendo και της THE)(117).

1.5.4. Η διοικητική διαδικασία

(100) Στις 25 Απριλίου 2000 η Επιτροπή απέστειλε κοινοποίηση αιτιάσεων στη Νintendo στην Corporation Ltd (με αντίγραφο στη Νintendo of Europe GmbH), στην John Menzies plc (με αντίγραφο στην THE Games Ltd), στην Soc. Rep. Concentra LDA (που σήμερα φέρει την επωνυμία Concentra - Produtos para crianças, SA), στην Linea GIG Spa, στην Νοrtec ΑΕ, στην Bergsala AB, στην Ιtochu Corporation (με αντίγραφο στην Ιtochu Hellas ΕΠΕ) και στην CD-Contact Data GmbH (με αντίγραφο στην Contact-Data Belgium NV).

(101) Κανένα από τα μέρη δεν ζήτησε ακρόαση σύμφωνα με τον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 2842/98 και, επομένως, δεν διοργανώθηκε καμία επίσημη ακρόαση.

1.6. Γεγονότα στο Ηνωμένο Βασίλειο και την Ιρλανδία

(102) Ξεκινώντας από το Ηνωμένο Βασίλειο και την Ιρλανδία, η συμπεριφορά της Νintendo και των ανεξάρτητων διανομέων της θα περιγραφεί λεπτομερώς στη συνέχεια. Τα περιστατικά παρατίθενται για κάθε περιοχή ξεχωριστά και, εφόσον κρίνεται απαραίτητο, για τα διάφορα μέρη που δραστηριοποιήθηκαν κατά καιρούς στα εδάφη αυτά.

1.6.1. Τα γεγονότα που αφορούν τη ΝUK

(103) Τουλάχιστον από το Μάρτιο του 1993(118) μέχρι τις 4 Αυγούστου 1995(119) αποκλειστικός διανομέας της Νintendo για το Ηνωμένο Βασίλειο και την Ιρλανδία ήταν η ΝUK.

(104) Οι εμπορικές τιμές στο Ηνωμένο Βασίλειο ήταν χαμηλές σε σύγκριση με την Γερμανία και προϊόντα προερχόμενα από παράλληλες εξαγωγές προσφέρονταν σε γερμανούς λιανοπωλητές σε τιμές χαμηλότερες από αυτές που προσέφερε η ΝOE(120). Η ύπαρξη σημαντικού παράλληλου εμπορίου στη Γερμανία και σε άλλες χώρες του ΕΟΧ το 1994 και το 1995 είναι ενδεικτική της διαφοράς τιμών(121).

(105) Σε αρκετές επιστολές που εστάλησαν τον Απρίλιο και το Μάιο του 1995, η ΝΟΕ ζήτησε από τον [...]*(122) [...]* να δώσει εντολές σε όλες τις θυγατρικές της Νintendo διότι: "Οι γκρίζες εισαγωγές αρχίζουν να γίνονται πραγματικά μεγάλο πρόβλημα [...] Από την πλευρά σας απαιτούνται οι ακόλουθες αποφάσεις: [ ... ] Β. Πρέπει να δοθεί αυστηρή εντολή σε όλες τις θυγατρικές [...] - ώστε να παύσουν οι σχέσεις με πελάτες για τους οποίους είναι γνωστό ότι εξάγουν ή είναι πιθανό να εξάγουν προϊόντα σε άλλες χώρες. Το Ηνωμένο Βασίλειο [...] δεν αντιμετωπίζει το θέμα αυτό με την απαραίτητη προσοχή [...] πρέπει να σταματήσουμε αυτές τις γκρίζες εξαγωγικές δραστηριότητες λαμβάνοντας αμέσως όλα τα δυνατά μέτρα [...] Αγαπητέ [...]*, θα παρακαλούσα να δώσετε εντολές [...] σε όλες τις θυγατρικές [...] προκειμένου να σταματήσουν οι γκρίζες εξαγωγές και να τεθούν άμεσα υπό έλεγχο οι μεγαλύτεροι αριθμοί με όλους τους πελάτες"(123).

(106) Οι εντολές που ζήτησε η ΝΟΕ διευκρινίσθηκαν περαιτέρω σε επιστολή της ΝOE προς τη ΝOA της 19ης Απριλίου 1995(124). Από τα προτεινόμενα στην εν λόγω επιστολή μέτρα που περιελάμβαναν· διακοπή προμηθειών στους πελάτες που πραγματοποιούσαν εξαγωγές, αγορά αποθεμάτων προερχόμενων από το παράλληλο εμπόριο από τους εμπόρους λιανικής πώλησης, και συντονισμό των εμπορικών τιμών, τα πιο επιτυχημένα - που αποτέλεσαν και πάγια επιχειρηματική πρακτική σε ολόκληρο τον ΕΟΧ - ήταν εκείνα που αποσκοπούσαν στην εξάλειψη του παράλληλου εμπορίου στην πηγή του· αυτά αποτελούσαν πάγια επιχειρηματική πρακτική εντός του ΕΟΧ. Ειδικότερα, οι ζητηθείσες εντολές ήταν:

"I. Αυστηρές εντολές προς όλες τις θυγατρικές να λάβουν όλα τα απαραίτητα μέτρα για να σταματήσουν οι γκρίζες εξαγωγές.

Τούτο σημαίνει:

1. Διακοπή των προμηθειών προς τους πελάτες και ιδιαίτερα τους διανομείς που δεν είναι ασφαλείς και καθαροί κατά 100 %.

2. Έλεγχος των παραγγελιών των τακτικών πελατών πριν από την αποστολή των εμπορευμάτων για να διασφαλιστεί ότι οι ποσότητες συμφωνούν με τις δυνατότητες των πελατών.

II. Άδεια προς τις θυγατρικές να αγοράζουν τα προϊόντα των γκρίζων εισαγωγών και να τα επιστρέφουν στις χώρες της Ευρώπης από τις οποίες προέρχονται στην τιμή αγοράς που καταβάλλεται στον εισαγωγέα/πελάτη, εφόσον η ελάχιστη ποσότητα υπερβαίνει τα 500/1000 τεμάχια αντίστοιχα.

III. Ανταλλαγή πληροφοριών μεταξύ των θυγατρικών σχετικά με τα εξής:

- χαμηλότερη τιμή των προϊόντων και διαθέσιμες ποσότητες σε μειωμένες τιμές,

- νέα τεμάχια που προβλέπεται να πωληθούν σε μειωμένες τιμές σε τακτικούς πελάτες.[...]

Δ. Συντονισμός τιμών και διαθεσιμότητας προϊόντων στην Ευρώπη

Σύμφωνα με την πρόταση/το σχέδιό σας [δηλάδη της ΝΟΑ] πρέπει να στοχεύσουμε [...]

II. Τιμολόγηση

1. Να επιδιώξουμε τιμές με απόκλιση μέχρι 10 % στο εμπόριο εντός της Ευρώπης υπό ιδανικές συνθήκες [...].

2. Όσον αφορά την παραγόμενη σήμερα σειρά προϊόντων, πρέπει να προσπαθήσουμε να μειώσουμε τις άνω του 10 % διαφορές στο 15 % το πολύ, όταν είναι αναπόφευκτες λόγω ανειλημμένων δεσμεύσεων.

3. Σύγκριση τιμών με τις τιμές κατασκευαστή για όλα τα βασικά προϊόντα. [...]

Ωστόσο, τα παραπάνω μπορούν να εφαρμοστούν επιτυχώς μόνο εάν μια εταιρεία/ένα άτομο αναλάβει την πρωτοβουλία και το συντονισμό."(sic)

(107) Στις 22 Μαΐου 1995, λίγο μετά την κατάρτιση του σχεδίου, η ΝΟΑ. ανέφερε τα εξής σε επιστολή προς την ΝUK: "Κατά τις συσκέψεις μας με άλλους ευρωπαίους διανομείς μάθαμε ότι το πρόβλημα της γκρίζας αγοράς αυξήθηκε πολύ τον τελευταίο χρόνο και σχεδόν δεν επέτρεψε στους διανομείς και στις θυγατρικές μας να πωλήσουν τα αποθέματά τους στις αγορές τους"(125). Από το απόσπασμα αυτό συνάγεται σαφώς ότι το "πρόβλημα" του παράλληλου εμπορίου συζητείτο όχι μόνο εντός του ομίλου Νintendo, αλλά και με τους τότε ανεξάρτητους διανομείς της Νintendo. Ειδικότερα, σε σύσκεψη μεταξύ της Bergsala και της ΝΟΑ που πραγματοποιήθηκε κατά την έκθεση Ε3 μια εβδομάδα περίπου πριν από τις 22 Μαΐου 1995, η Bergsala συζήτησε με τη ΝΟΑ τα προβλήματα που αντιμετώπιζε η Bergsala λόγω των μεγάλων ποσοτήτων γκρίζων προϊόντων που είχε προμηθεύσει στη Σουηδία η [...]*, εταιρεία εγκατεστημένη στο Ηνωμένο Βασίλειο που πραγματοποιούσε παράλληλες εξαγωγές. Κατόπιν τούτου, η ΝΟΑ ζήτησε από την ΝUK στην ίδια επιστολή της 20ής Μαΐου 1995 που προαναφέρεται "να διευκρινίσει εάν η Νintendo πωλεί προϊόντα της στη [...]* ή σε πελάτη που συναλλάσσεται με την τελευταία." (sic)(126).

1.6.2. Τα γεγονότα που αφορούν την ΤΗΕ

(108) Στις 4 Αυγούστου 1995 η Νintendo χορήγησε στην THE(127) την αποκλειστική διανομή στο Ηνωμένο Βασίλειο και στην Ιρλανδία. H THE παρέμεινε αποκλειστικός διανομέας της Νintendo για την εν λόγω αγορά τουλάχιστον μέχρι τις 31 Δεκεμβρίου 1997. Η Νintendo παρέμεινε παρούσα στο Ηνωμένο Βασίλειο μέσω της πλήρως ελεγχόμενης θυγατρικής της Νintendo Services Ltd. Ωστόσο, η θυγατρική αυτή δεν είχε άμεση ευθύνη για την διανομή των προϊόντων στο Ηνωμένο Βασίλειο.

1.6.2.1. Οι επίσημες συμφωνίες διανομής μεταξύ της Νintendo και της THE

(109) Μέχρι την 1η Ιανουαρίου 1998, η THE είχε συνάψει τρεις διαδοχικές συμφωνίες με τη Νintendo(128). Βάσει καθεμιάς αυτών των συμφωνιών, η ΤΗΕ ανελάμβανε την υποχρέωση να αγοράζει τα προϊόντα αποκλειστικά από τη Νintendo και η Νintendo με τη σειρά της δεσμεύθηκε ότι θα πωλεί τα προϊόντα μόνο στην ΤΗΕ εντός του Ηνωμένου Βασιλείου και της Ιρλανδίας. Τα καλυπτόμενα προϊόντα ήταν κατασκευαζόμενες από την Νintendo κονσόλες για παιχνίδια και οι κασέτες παιχνιδιών που κατασκεύαζε η Νintendo γι' αυτές τις κονσόλες.

(110) Μέχρι την 1η Ιανουαρίου 1997 οι συμφωνίες περιείχαν διατάξεις βάσει των οποίων η ΤΗΕ μπορούσε να πωλεί τα προϊόντα μόνο σε ορισμένες κατηγορίες πελατών, συγκεκριμένα δε σε εμπόρους λιανικής πώλησης που εξειδικεύονται στις λιανικές πωλήσεις προς τους καταναλωτές(129). Το παράλληλο εμπόριο περιορίστηκε σοβαρά συνεπεία των διατάξεων αυτών, διότι απαγορεύθηκε η μεταπώληση των προϊόντων από τους πελάτες της ΤΗΕ σε άλλους εμπόρους, συμπεριλαμβανομένων των εγκατεστημένων εκτός του Ηνωμένου Βασιλείου. Όπως αποδεικνύεται κατωτέρω, η διάταξη αυτή εφαρμόστηκε στην πράξη για να εμποδίσει τις παράλληλες εξαγωγές από τους πελάτες της ΤΗΕ.

(111) Οι διάφορες διαδοχικές επίσημες συμφωνίες διανομής μεταξύ της ΤΗΕ και της Νintendo έδωσαν φαινομενικά στην ΤΗΕ το δικαίωμα να εξάγει τα προϊόντα σε οποιαδήποτε χώρα εκτός της περιοχής που κάλυπτε η ίδια, αλλά της απαγορεύθηκε να αναζητά ενεργά εξαγωγικές πωλήσεις. Τα πραγματικά περιστατικά δείχνουν ότι εκ των πραγμάτων το δικαίωμα αυτό δεν είχε κανένα νόημα, καθότι η Νintendo ανάγκαζε την THE να λαμβάνει μέτρα για την παρεμπόδιση των εξαγωγών από την περιοχή της (για περισσότερες λεπτομέρειες βλέπε κατωτέρω αιτιολογικές σκέψεις 162 έως 169).

1.6.2.2. "Η εμπορική πολιτική της THE Games έναντι των εξουσιοδοτημένων πελατών"

(112) Στην επιστολή της με ημερομηνία 1η Δεκεμβρίου 1997 η THE υπέβαλε στην Επιτροπή αντίγραφο της "εμπορικής πολιτικής της THE Games έναντι των εξουσιοδοτημένων πελατών", όπου εκτίθενται διάφορες αρχές της πολιτικής της(130). Ειδικότερα:

1. "η THE Games προτίθεται να πωλεί προϊόντα μόνο σε εταιρείες οι οποίες διαθέτουν τα προϊόντα απ' ευθείας σε τελικούς καταναλωτές (δηλαδή επιχειρήσεις λιανικού εμπορίου, εταιρείες ταχυδρομικών παραγγελιών, επιχειρήσεις πωλήσεων με καταλόγους)" [...]·

2. "η THE games θα παραπέμπει κατ' αρχάς στον τοπικό διανομέα τους εμπόρους λιανικής πώλησης από περιοχές εκτός του Ηνωμένου Βασιλείου και της Ιρλανδίας που την έχουν προσεγγίσει, αλλά εάν ο έμπορος υποβάλλει ξανά παραγγελίες δεν θα αρνηθεί να τις εκτελέσει". Όπως αναφέρεται, ο εμπορικός λόγος που υπαγορεύει την πολιτική αυτή είναι ότι "Η πρακτική πώλησης προϊόντων του Ηνωμένου Βασιλείου σε επιχείρηση λιανικής πώλησης σε περιοχή εκτός του Ηνωμένου Βασιλείου και της Ιρλανδίας δεν είναι επιθυμητή πρακτική [...]"·

3. "η THE Games δεν θα πωλεί προϊόντα σε άλλους χονδρεμπόρους ή υποδιανομείς". Ο αναφερόμενος εμπορικός λόγος που υπαγορεύει την πολιτική αυτή είναι ότι "Εάν πωλούσαμε [δηλαδή η THE] προϊόντα Νintendo σε χονδρεμπόρους, αυτοί εξ ορισμού είτε θα πωλούσαν τα προϊόντα σε επιχειρήσεις λιανικού εμπορίου του Ηνωμένου Βασιλείου είτε σε επιχειρήσεις λιανικού εμπορίου εκτός της περιοχής μας [...]". Η THE αναγνωρίζει μέσω της αιτιολόγησης της τρίτης αρχής της πολιτικής της ότι οι πωλήσεις προς χονδρεμπόρους και υποδιανομείς θα αποτελούσαν επίσης παράβαση της πρώτης και της δεύτερης αρχής της πολιτικής της.

(113) Η THE παραδέχεται επίσης ότι η πολιτική της περιόριζε το παράλληλο εμπόριο(131). Σύμφωνα με την THE, η λογική που υπαγόρευε αυτές τις πολιτικές καθίσταται προφανής στην αλληλογραφία της με την [...]* και την [...]*, που αναφέρονται στις αιτιολογικές σκέψεις 114, 135 και 158. Δεδομένου ότι η αλληλογραφία της THE με την [...]* φέρει ημερομηνία 14 Αυγούστου 1995, συνάγεται το συμπέρασμα ότι η THE είχε καθορίσει την πολιτική της πριν από την ημερομηνία αυτή(132).

1.6.2.3. Οι ενέργειες της ΤΗΕ κατά της [...]*

(114) Μια από τις πρώτες ενέργειες στις οποίες προέβη η ΤΗΕ αφού ανέλαβε τη διανομή των προϊόντων αφορούσε μια εταιρεία με την επωνυμία [...]*. H [...]* είχε την έδρα της στο Ηνωμένο Βασίλειο και εμπορευόταν χονδρικώς τα προϊόντα, ανήκε δε στον όμιλο [...]*, μια αλυσίδα καταστημάτων λιανικής πώλησης. Προμήθευε τα καταστήματα της [...]*, αλλά ενεργούσε και ως ανεξάρτητη εταιρεία χονδρικού εμπορίου. Σε επιστολή της 14ης Αυγούστου 1995 η ΤΗΕ έγραψε τα εξής στην [...]*: "Η ΤΗΕ Games έχει οριστεί αποκλειστικός διανομέας των καινουργών προϊόντων της Νintendo στο Ηνωμένο Βασίλειο προς 'εξουσιοδοτημένους εμπόρους' (δηλαδή κατάλληλους εμπόρους λιανικής πώλησης). Βάσει των όρων αυτής της συμφωνίας, δεν έχουμε τη δυνατότητα να προμηθεύουμε άλλους ενδιάμεσους διανομείς. Ως εκ τούτου, μολονότι με χαρά μας εφοδιάζουμε την [...]* με προϊόντα της Νintendo εκ μέρους των καταστημάτων λιανικής πώλησης της [...]*, δεν μπορούμε να εφοδιάζουμε την [...]* με προϊόντα της Νintendo βάσει οποιασδήποτε άλλης διευθέτησης"(133). Από επιστολή της [...]* προς την THE με ημερομηνία 25 Αυγούστου 1995, προκύπτει ότι είχε καταστεί σαφές στην [...]* ότι η THE "δεν επιθυμούσε πλέον να ενεργεί η [...]* ως διανομέας του προϊόντος αυτού σε οποιονδήποτε άλλο πελάτη μας εκτός από την [...]*."(134).

1.6.2.4. Η επιδείνωση των επιχειρηματικών σχέσεων μεταξύ της ΤΗΕ και της Νintendo

(115) Τον Φεβρουάριο του 1996 η ΤΗΕ ξεκίνησε μια εκστρατεία προώθησης των προϊόντων της, στο πλαίσιο της οποίας η ΤΗΕ προσέφερε τα προϊόντα της σε τιμές πολύ χαμηλότερες από ό,τι άλλοι διανομείς της Νintendo. Ως εκ τούτου, οι παράλληλες εξαγωγές από το Ηνωμένο Βασίλειο έγιναν ακόμη συμφερότερη πηγή προμηθειών. Οι τιμές της ΤΗΕ στο πλαίσιο της προώθησης διαφημίστηκαν επίσης στο εμπορικό περιοδικό CTW στις 19 Φεβρουαρίου 1996 και αποκαλούνταν "The Big Deal". Η ΤΗΕ δικαιολόγησε τις μειώσεις των τιμών επικαλούμενη την ανταγωνιστικότητα της αγοράς λιανικής πώλησης του Ηνωμένου Βασιλείου, τη μη ικανοποιητική θέση που κατείχε στους χώρους έκθεσης των καταστημάτων και την πρόθεσή της να παρατείνει τον κύκλο ζωής των προϊόντων SNES και Game Boy(135).

(116) Οι τιμές που προσέφερε η ΤΗΕ ήταν πολύ χαμηλότερες από τις τιμές που επικρατούσαν σε άλλες χώρες του ΕΟΧ όπως η Γερμανία(136), η Ιταλία(137), οι Κάτω Χώρες(138), η Ελλάδα(139), η Γαλλία(140) και η Ισπανία(141). Η διαφορά τιμής σε σχέση με τις κονσόλες για παιχνίδια που διετίθεντο στη Γερμανία κυμαινόταν από 20 % έως 31 % και για τις κασέτες παιχνιδιών από 4 % έως 65 %(142). Σε σύγκριση με τις τιμές χονδρικής που χρέωνε η Linea, οι εμπορικές τιμές των κονσολών SNES που προσέφεραν οι έμποροι οι οποίοι πραγματοποιούσαν παράλληλες εισαγωγές ήταν χαμηλότερες κατά 18 %. Οι διαφορές των τιμών χονδρικής των κασετών παιχνιδιών συμβατών με την κονσόλα SNES κυμαίνονταν από 3 % έως 30 % και των κασετών παιχνιδιών συμβατών με την κονσόλα Game Boy κυμαίνονταν από 13 % έως 39 %(143). Οι τιμές καταναλωτή των παιχνιδιών SNES στο Ηνωμένο Βασίλειο ήταν χαμηλότερες κατά 7 % έως 66 % σε σχέση με τις Κάτω Χώρες, κατά 26 % για την προσφορά πακέτου κονσόλας Game Boy με μια κασέτα παιχνιδιού και κατά 35 % περίπου για την προσφορά πακέτου με δύο παιχνίδια συμβατά με την κονσόλα Game Boy(144). Οι έμποροι που πραγματοποιούσαν παράλληλες εξαγωγές από το Ηνωμένο Βασίλειο προσέφεραν τις κονσόλες Game-boy σε ισπανούς εμπόρους λιανικής πώλησης σε τιμές χαμηλότερες κατά 18 % από την τιμή χονδρικής της ΝΕ(145). Το πακέτο μιας κονσόλας Game-boy με ένα συμβατό παιχνίδι προσφερόταν στο εμπόριο σε τιμές χαμηλότερες μέχρι και κατά 35 % από τη χαμηλότερη τιμή που χρέωνε η ΝΕ στους πελάτες της για το ίδιο πακέτο(146). Οι διαφορές των τιμών λιανικής πώλησης για τις κασέτες παιχνιδιών Game-boy ήταν 46 % και για τις κασέτες παιχνιδιών SNES οι διαφορές των τιμών λιανικής πώλησης κυμαίνονταν από 10 % έως 39 %(147). Η Bergsala εκτιμούσε ότι, συνολικά, τα προϊόντα που προέρχονταν από παράλληλες εισαγωγές πωλούνταν σε τιμές λιανικής πώλησης χαμηλότερες κατά 10 % έως 30 % σε σχέση με τα προϊόντα που προμήθευε η ίδια η Bergsala στους εμπόρους λιανικής πώλησης(148). Σύμφωνα με τη ΝOE(149), πραγματοποιήθηκαν σημαντικές γκρίζες εισαγωγές από το Ηνωμένο Βασίλειο στη Δανία, στη Νορβηγία και στη Φινλανδία. Εξάγεται λοιπόν το συμπέρασμα ότι οι τιμές στις χώρες αυτές όπου έγιναν παράλληλες εισαγωγές ήταν επίσης υψηλότερες από ό,τι στο Ηνωμένο Βασίλειο(150). Αυτές οι διαφορές τιμών προφανώς υπήρχαν για σημαντικό χρονικό διάστημα(151). Λόγω των χαμηλότερων τιμών στο Ηνωμένο Βασίλειο υπήρχαν κίνητρα για το παράλληλο εμπόριο των προϊόντων από το Ηνωμένο Βασίλειο προς άλλες αγορές του ΕΟΧ.

(117) Σε επιστολή της 22ας Φεβρουαρίου 1996 που απέστειλε στη ΝOE η ελληνική εταιρεία διανομής της Νintendo, η Ιtochu, η τελευταία ανέφερε ότι οι τιμές που χρέωνε η ΤΗΕ στους εμπόρους λιανικής πώλησης του Ηνωμένου Βασιλείου ήταν χαμηλότερες από τις τιμές με τις οποίες προμηθευόταν η ίδια η Ιtochu προϊόντα από τη Νintendo και ότι, ως αποτέλεσμα αυτής της κατάστασης, "οποιοσδήποτε έλληνας λιανοπωλητής μπορεί να προμηθευθεί προϊόντα από το Ηνωμένο Βασίλειο και να 'ανταγωνισθεί' τον τοπικό διανομέα της Νintendo· όλα αυτά δε, με τις ευλογίες της Νintendo"(152).

(118) Δύο ημέρες μετά την έναρξη της εκστρατείας "Big Deal", την 21η Φεβρουαρίου 1996, ο [...]* της ΝΟΑ, παρενέβη άμεσα στο ζήτημα. Η ΤΗΕ διαβεβαίωσε τη ΝΟΑ ότι: "δεν έχουμε την πρόθεση να προμηθεύουμε εμπορεύματα στην Ευρώπη"(153). Ομοίως, η ΤΗΕ απηύθυνε παρόμοιες διαβεβαιώσεις στους ομολόγους της σε άλλες χώρες του ΕΟΧ. Η ΤΗΕ ανέφερε: "Μπορώ να σας δώσω τις ακόλουθες πληροφορίες σχετικά με τις τιμές που προσφέρουμε στους εμπόρους λιανικής πώλησης στο Ηνωμένο Βασίλειο και μόνο για πώληση εντός του Ηνωμένου Βασιλείου" (η υπογράμμιση του συντάκτη του παρόντος) και "θα προσπαθήσουμε με κάθε μέσο να εμποδίσουμε την άφιξη προϊόντων στην Ευρώπη"(154).

1.6.2.5. Ο εμπορικός αποκλεισμός της ΤΗΕ από τη Νintendo

(119) Η ΤΗΕ δεν μπόρεσε να πείσει τη Νintendo, διότι στις 27 Φεβρουαρίου 1996 ο [...]* της ΝΟΑ και [...]* της ΝCL, έδωσε τις ακόλουθες εντολές στον [...]* της Νintendo Services Ltd: "η ΝCL είναι ιδιαίτερα ανήσυχη από το γεγονός ότι η THE Games Limited ακολουθεί επιθετική πολιτική μάρκετινγκ για τον υλικό εξοπλισμό και το λογισμικό των προϊόντων Super NES και Game Boy, κατά παράβαση διαφόρων όρων της συμφωνίας διανομής. [...] Παρακαλείσθε να μη δέχεστε παραγγελίες για προϊόντα από την ΤΗΕ μέχρις ότου αξιολογηθούν τα αποτελέσματα της τρέχουσας πολιτικής μάρκετινγκ της ΤΗΕ και επιλυθεί το ζήτημα ικανοποιητικά για την ΝCL"(155). O [...]* ενημέρωσε στη συνέχεια την THE για τις εντολές αυτές και διευκρίνισε στην ΤΗΕ "ότι οι παραγγελίες αυτές δεν θα εκτελεστούν μέχρις ότου διαπιστώσει [...]* εάν τα αποθέματα από το Ηνωμένο Βασίλειο διοχετεύθηκαν σε άλλες ευρωπαϊκές χώρες"(156). Τουλάχιστον κατά την εποχή αυτή, η ΝΟΑ προφανώς πίστευε ότι η έγγραφη συμφωνία της με την ΤΗΕ συνεπαγόταν ότι η ΤΗΕ έπρεπε να παρεμποδίζει τις εξαγωγές από την περιοχή που κάλυπτε. Στην αλληλογραφία της με την Επιτροπή, η ΝOA παραδέχθηκε και αυτό το στοιχείο(157).

(120) Η ενέργεια αυτή της Νintendo είχε σημαντικές επιπτώσεις στις επιχειρηματικές δραστηριότητες της ΤΗΕ. Οι πέντε παραγγελίες που δεν εκτελέστηκαν αφορούσαν [...]* μονάδες κονσολών παιχνιδιών και [...]* κασέτες παιχνιδιών συνολικής αγοραστικής αξίας περίπου [...]* GBP(158). Οι ποσότητες αυτές αντιπροσώπευαν περίπου το [...]* % αντίστοιχα του αναμενόμενου όγκου των πωλήσεων της ΤΗΕ κατά το έτος 1996-1997(159). Μια ακόμη αγορά που επρόκειτο να κάνει η ΤΗΕ, αξίας περίπου [...]* GBP, επίσης επηρεάστηκε. Σύμφωνα με την ΤΗΕ, οι παραγγελίες αυτές ήταν απαραίτητες για να καλυφθεί η ζήτηση των πελατών, που υπερέβαινε τα διαθέσιμα αποθέματα. Η έλλειψη αποθεμάτων μπορούσε να θέσει σε κίνδυνο τις σχέσεις της ΤΗΕ με σημαντικούς και ισχυρούς πελάτες. Στην πραγματικότητα, την εποχή εκείνη η ΤΗΕ θεώρησε ότι κινδύνευε να χάσει τη συμφωνία διανομής(160).

(121) Όπως ήταν αναμενόμενο, η ΤΗΕ έγραψε στις 5 Μαρτίου 1996 στον [...]* της ΝΟΑ ότι "δεν θα επαναληφθεί, [...] γ. έχουμε λάβει όλα τα δυνατά μέτρα για να διασφαλίσουμε ότι κανένα προϊόν δεν θα φθάσει σε χώρα εκτός της περιοχής που έχουμε την άδεια να καλύπτουμε"(161).

(122) Η ΝΟΑ πραγματοποίησε έρευνα μεταξύ των ευρωπαίων διανομέων της για να ελέγξει εάν πράγματι η ΤΗΕ είχε λάβει μέτρα. Όταν έγιναν γνωστά τα αποτελέσματα της έρευνας, στις 20 Μαρτίου 1996 πραγματοποιήθηκε σύσκεψη μεταξύ [...]* της ΝΟΑ, συγκεκριμένα [...]*, εκπροσώπων της ΝΟΕ, συγκεκριμένα του [...]*, και της ΤΗΕ. Τα μέτρα που έλαβε η ΤΗΕ προφανώς ικανοποίησαν (αρχικά) τη Νintendo. Ως εκ τούτου, η Νintendo ήρε την αναστολή εκτέλεσης των παραγγελιών της ΤΗΕ. Ο εμπορικός αποκλεισμός της ΤΗΕ από τη Νintendo διήρκεσε από τις 26 Φεβρουαρίου 1996 έως τις 21 Μαρτίου 1996(162).

1.6.2.6. Άσκηση και άλλων πιέσεων προς την ΤΗΕ

(123) Εκτός από τη διανομή των προϊόντων της Νintendo στο Ηνωμένο Βασίλειο και την Ιρλανδία, η ΤΗΕ απέκτησε ταυτόχρονα το δικαίωμα να "προμηθεύει την [...]* προκειμένου η τελευταία να διανέμει τα προϊόντα στη Νότιο Αφρική, μόνο μέχρις ότου η ΝCL ορίσει έναν διανομέα για τη χώρα αυτή"(163). Η ΝLC δεν είχε ορίσει διανομέα για τη Νότιο Αφρική μέχρι τον Απρίλιο του 1996. Η ΤΗΕ σκόπευε να κατοχυρώσει τα δικαιώματα αυτά σε μόνιμη βάση και να τα επεκτείνει σε άλλες αφρικανικές χώρες.

(124) Λίγο μετά τις 21 Μαρτίου 1996, όταν έληξε ο εμπορικός αποκλεισμός της THE από τη Νintendo, η ΝΟΕ έλεγξε το κατά πόσον είχαν μειωθεί οι παράλληλες εξαγωγές από το Ηνωμένο Βασίλειο. Την 1η Απριλίου 1996 η ΝΟΕ απέστειλε το ίδιο ερωτηματολόγιο στους "Διανομείς και τις θυγατρικές της Νintendo" [σχετικά με τις] "Πραγματικές προσφορές γκρίζων προϊόντων, ιδίως από το Ηνωμένο Βασίλειο και τις ΗΠΑ", [με στόχο τη] "βελτίωση του συντονισμού των επιχειρηματικών δραστηριοτήτων της Νintendo"(164). Το ερωτηματολόγιο ζητούσε πληροφορίες σχετικά με "προσφορές στις αγορές σας που διαφέρουν πολύ από τις δικές σας προσφορές σχετικά με τα εξής: Α. προϊόν [με] [...] ιδιαίτερη έμφαση σε προϊόντα σύμφωνα με το συνημμένο άρθρο του CTW. Β. Τιμές - συγκρίσεις τιμών: 1. Με τις δικές σας εμπορικές τιμές 2. Σύγκριση τιμών λιανικής πώλησης"(165). Στο άρθρο του CTW και στις διαφημίσεις της THE, που επίσης επισυνάφθηκαν στο ερωτηματολόγιο αυτό, περιγράφονται λεπτομερώς οι μειώσεις τιμών που προσφέρονταν στους εμπόρους λιανικής του Ηνωμένου Βασιλείου για ορισμένα προϊόντα Νintendo και παράλληλα προσδιορίζεται σαφώς η THE ως ο άμεσα υπεύθυνος διανομέας για αυτή την τιμολογιακή πολιτική. Επομένως, το ερωτηματολόγιο συνέδεε σαφώς την ύπαρξη χαμηλών τιμών στο Ηνωμένο Βασίλειο με παράλληλες εξαγωγές από το Ηνωμένο Βασίλειο προς άλλα εδάφη του ΕΟΧ και προσδιόριζε την THE ως τον υπεύθυνο για την κατάσταση αυτή διανομέα. Η απάντηση έπρεπε να σταλεί αυθημερόν. Εκτός από τις θυγατρικές της Νintendo, απάντησαν και οι ανεξάρτητοι διανομείς της Νintendo, Linea, Concentra και Ιtochu(166). Η Linea προσέθεσε επίσης στην απάντησή της αντίγραφο προσφοράς που είχε υποβάλει η [...]* σε έναν πελάτη της.

(125) H έρευνα αυτή είχε άμεσες συνέπειες. Σε επιστολή της 1ης Απριλίου 1996 η ΝΟΕ έγραψε στους [...]* της ΝΟΑ, σχετικά με τις "Γκρίζες εξαγωγές από το Ηνωμένο Βασίλειο - μη αποτελεσματικός έλεγχος από την ΤΗΕ - Δικαιώματα που ζητά η ΤΗΕ για εξαγωγές στη Νότιο Αφρική (και ενδεχομένως σε άλλες χώρες). [...] Στο μεταξύ ήλεγξα την κατάσταση που επικρατεί σε όλες σχεδόν τις ευρωπαϊκές χώρες και διαπίστωσα τα ακόλουθα: Α. Οι γκρίζες εξαγωγές αποτελούν γενικό φαινόμενο και βασίζονται ιδιαίτερα στις νέες ειδικές προσφορές της ΤΗΕ σύμφωνα με το συνημμένο άρθρο του CTW, τεύχος 3, 19 Φεβρουαρίου 1996. [...] Δ. Έντονη σύσταση: [...] 6. Δεν πρέπει επ' ουδενί να τους χορηγηθεί άδεια να πραγματοποιούν εξαγωγές σε οποιαδήποτε χώρα [...]"(167). Η ΝΟΕ θεώρησε ότι η συμπεριφορά της ΤΗΕ πρέπει να έχει συνέπειες βραχυπρόθεσμα και ζήτησε από τη ΝΟΑ να λάβει άμεσα μέτρα.

(126) Προφανώς, η ΤΗΕ αντιλήφθηκε ότι για να αποκτήσει τα δικαιώματα διανομής στη (Νότιο) Αφρική έπρεπε προηγουμένως να διασκεδάσει τις ανησυχίες της ΝΟΕ. Η ΤΗΕ έγραψε στη ΝΟΕ στις 11 Απριλίου 1996: "θα επιθυμούσαμε να αποκτήσουμε τα δικαιώματα διανομής των προϊόντων της Νintendo στην Αφρική. [...]. Σκόπευα να υποβάλω επισήμως στους [...]* το αίτημά μας για την απόκτηση της άδειας διανομής. Ωστόσο, αποφάσισα να αναβάλω το θέμα μέχρι να συναντηθούμε [...]"(168).

1.6.2.7. Οι ανησυχίες της Νintendo και οι αντιδράσεις της ΤΗΕ

(127) Οι ανησυχίες της Νintendo αφορούσαν διάφορες πτυχές της επιχειρηματικής συμπεριφοράς της ΤΗΕ και, μεταξύ άλλων, την τιμολογιακή πολιτική της ΤΗΕ και την αδυναμία της να ελέγξει τους πελάτες που πραγματοποιούσαν εξαγωγές. Η ΝΟΕ διαμαρτυρήθηκε για τα θέματα αυτά σε επιστολές της προς την ΤΗΕ με ημερομηνία 4 Απριλίου 1996(169) και προς τη ΝΟΑ με ημερομηνία 1 Απριλίου 1996(170). Η επιστολή της ΝΟΕ προς την ΤΗΕ με ημερομηνία 4 Απριλίου 1996 ξεκινά αναφέροντας τα εξής: "Όπως συμφωνήσαμε, είναι κοινή μας επιθυμία να συνεργαστούμε για να μεγιστοποιήσουμε το αμοιβαίο όφελος και για το συμφέρον της συνολικής ευρωπαϊκής αγοράς της Νintendo"(171), γεγονός που υποδηλώνει ότι η ΤΗΕ και η ΝΟΕ είχαν συμφωνήσει να λύσουν τη διαφορά τους και ότι η ΝΟΕ αντιπροσώπευε τα συμφέροντα όλων των υπολοίπων ευρωπαίων διανομέων. Το ότι η ΝΟΕ αντιπροσώπευε και τα συμφέροντα άλλων μερών συνάγεται επίσης από το γεγονός ότι η επιστολή αυτή προς την ΤΗΕ περιείχε διάγραμμα ροής(172) που απεικόνιζε τις ροές του παράλληλου εμπορίου που η ΝΟΕ θεωρούσε ότι υφίσταται και τα ονόματα και τον τόπο εγκατάστασης διαφόρων εταιρειών παράλληλου εμπορίου. Οι εν λόγω εταιρείες ήταν εγκατεστημένες στο Βέλγιο, στις Κάτω Χώρες, στο Ηνωμένο Βασίλειο, στη Γερμανία, στη Σουηδία, στην Ιταλία, στη Γαλλία, στην Αυστρία και στην Ελβετία. Συνεπώς, η ΤΗΕ πρέπει να γνώριζε ότι η ΝΟΕ αναζητούσε μια λύση όχι μόνον για να παύσουν οι παράλληλες εισαγωγές στη δική της αγορά (Γερμανία), αλλά και στον υπόλοιπο ΕΟΧ, συμπεριλαμβανομένων των περιοχών που κάλυπταν άλλοι ανεξάρτητοι αποκλειστικοί διανομείς.

(128) Στην ίδια επιστολή η ΝΟΕ χρησιμοποίησε πληροφορίες που είχε συλλέξει μέσω του ερωτηματολογίου που είχε αποστείλει την 1η Απριλίου 1996 στις θυγατρικές και τους ανεξάρτητους διανομείς του ΕΟΧ για να στηρίξει την κριτική της κατά της ΤΗΕ. Μεταξύ αυτών συμπεριλαμβάνονταν πληροφορίες που παρέσχε η Linea στην απάντησή της προς τη ΝΟΕ της 1ης Απριλίου 1996(173).

1.6.2.8. Η συμπεριφορά της ΤΗΕ στον τομέα της τιμολόγησης

(129) Όσον αφορά την τιμολογιακή πολιτική της ΤΗΕ, η ΝΟΕ διαμαρτυρήθηκε στους [...]* της ΝΟΑ σε επιστολή της 1ης Απριλίου 1996(174), ότι η ΤΗΕ: "προσφέρει τις χαμηλότερες τιμές από όλους"(175) καθότι "Οι χαμηλές τιμές στο Ηνωμένο Βασίλειο και οι χαμηλές τιμές των γκρίζων εξαγωγών οδηγούν αναγκαστικά σε μείωση των περιθωρίων κέρδους [...] σε άλλες χώρες"(176). Επιπλέον, υποστήριξε ότι οι χαμηλές τιμές της ΤΗΕ μπορούν να οδηγήσουν σε "υπονόμευση του ευρωπαϊκού συντονισμού: - προϊόν, - τιμή"(177). Σύμφωνα με τη ΝΟΕ, "Δεν μπορεί να τους επιτραπεί να [...] θέτουν σε κίνδυνο ολόκληρη την ευρωπαϊκή αγορά λόγω της διαρροής προϊόντων προς άλλες ευρωπαϊκές χώρες σε τιμές που κανένας άλλος δεν μπορεί να καταλάβει ή να προσφέρει"(178). Η ΝΟΕ επέμεινε επίσης ότι "η ΤΗΕ πρέπει να ελέγξει την αγορά και τους πελάτες της - κάτι που προφανώς δεν πράττει επί του παρόντος"(179). Ωστόσο, η THE δεν αύξησε τις τιμές της(180).

1.6.2.9. Ο εκ μέρους της THE έλεγχος των εξαγωγών των πελατών της

(130) Όσον αφορά την κριτική της ΝΟΕ για την τιμολογιακή πολιτική της ΤΗΕ, στις 11 Απριλίου 1996 η ΤΗΕ διευκρίνισε στη ΝΟΕ τα εξής: "Κατανοώ απόλυτα τα προβλήματα που δημιουργεί η διαφορετική τιμολόγηση για τις υπόλοιπες χώρες της Ευρώπης, όπου η αγορά σαφώς μπορεί να δεχθεί πολύ υψηλότερες τιμές από ό,τι η αγορά του Ηνωμένου Βασιλείου. [...] Είμαι βέβαιος ότι, εάν συνεργαστούμε στενά, μπορούμε να ελέγξουμε καλύτερα την κατάσταση με τις γκρίζες εισαγωγές και να βρούμε έναν πολύ καλύτερο τρόπο απομόνωσης των προϊόντων και των τιμών μας εντός των ορίων του Ηνωμένου Βασιλείου, μειώνοντας κατ' αυτόν τον τρόπο τις επιπτώσεις που έχει η διαφορά των τιμών στην υπόλοιπη Ευρώπη"(181). Είναι σαφές ότι η ΤΗΕ δεσμεύθηκε να συνεργαστεί στενά με τη ΝΟΕ για τον έλεγχο των εξαγωγών από την περιοχή που κάλυπτε. "Είμαι (ΤΗΕ) αποφασισμένος να κάνουμε ό,τι μπορούμε για να εξαλείψουμε/περιορίσουμε τις γκρίζες εισαγωγές από το Ηνωμένο Βασίλειο προς τις υπόλοιπες χώρες της Ευρώπης. [...]"(182).

(131) Σε επιστολή προς την ΤΗΕ(183) της 1ης Απριλίου 1996 η ΝΟΕ έθεσε συγκεκριμένα ερωτήματα σχετικά με τις προμήθειες προς ορισμένες γνωστές εταιρείες παράλληλου εμπορίου. Στην απάντησή της προς τη ΝΟΕ με ημερομηνία 11 Απριλίου 1996 η ΤΗΕ ανέφερε τα μέτρα που είχε ήδη λάβει για να ελέγξει την κατάσταση και ειδικότερα τα μέτρα που είχε λάβει έναντι τεσσάρων πελατών της ([...]*, [...]*, [...]* και [...]*) και υποσχέθηκε ότι θα υποβάλει έκθεση προόδου σε σύσκεψη μεταξύ της ΝΟΕ και της ΤΗΕ στο εγγύς μέλλον(184). Κατόπιν αιτήματος της ΝΟΕ, η ΤΗΕ διερεύνησε επίσης το κατά πόσον η ίδια ή οι πελάτες της είχαν προμηθεύσει προϊόντα στις εταιρείες [...]*, [...]* και [...]*, τρεις εταιρείες που ήταν γνωστό ότι ασχολούνταν με το παράλληλο εμπόριο. Η ΤΗΕ διαβεβαίωσε τη ΝΟΕ(185) ότι δεν είχε προμηθεύσει ποτέ τις εταιρείες αυτές. Η ΤΗΕ υπέθεσε ότι οι εταιρείες αυτές είχαν προμηθευτεί προϊόντα από τους προαναφερθέντες πελάτες της και ότι, συνεπώς, καθότι είχε λάβει μέτρα κατά των εταιρειών αυτών, το πρόβλημα είχε ήδη αντιμετωπιστεί. Συνεπώς, στις 11 Απριλίου 1996 η ΤΗΕ είχε αρχίσει να συνεργάζεται στενά με τη ΝΟΕ για να γίνει αυστηρότερος ο έλεγχος των παράλληλων εξαγωγών από την περιοχή που κάλυπτε.

1.6.2.10. Τα μέτρα που έλαβε η ΤΗΕ κατά των πελατών της που πραγματοποιούσαν εξαγωγές

(132) Τα μέτρα που έλαβε η ΤΗΕ κατά των πελατών της που πραγματοποιούσαν εξαγωγές συνοψίζονται καλά από την ίδια την ΤΗΕ σε επιστολή της προς τον [...]* της ΝΟΑ της 24ης Μαΐου 1996: "Μπορώ να σας αναφέρω ότι η ΤΗΕ έχει προβεί σε πολλές ενέργειες από τον Ιανουάριο/Φεβρουάριο του τρέχοντος έτους για να σταματήσει τις γκρίζες εξαγωγές προϊόντων από το Ηνωμένο Βασίλειο προς την αγορά της ηπειρωτικής Ευρώπης. Οι βασικές μας ενέργειες στο θέμα αυτό ήταν είτε η πλήρης διακοπή είτε ο πραγματικός έλεγχος/περιορισμός της προμήθειας προϊόντων στην αγορά του Ηνωμένου Βασιλείου προς ορισμένους αμφίβολους εμπόρους λιανικής πώλησης. Δεν πωλούμε πλέον προϊόντα σε όποιον δεν μπορεί να αποδείξει ότι ασκεί καλή τη πίστει και εντός του Ηνωμένου Βασιλείου δραστηριότητες λιανικού εμπορίου/ταχυδρομικών παραγγελιών. [...] Οι εμπλεκόμενες εταιρείες με τις οποίες έχουμε περιορίσει τις συναλλαγές μας είναι οι: [...]*, [...]*(186), [...]* και [...]* και λίγες ακόμη. Απέδειξα ότι οι εταιρείες αυτές προμηθεύουν προϊόντα στην υπόλοιπη Ευρώπη μέσω εταιρειών όπως η [...]* και η [...]* και για το λόγο αυτόν τους διαγράψαμε από το πελατολόγιό μας"(187). Κατά την ίδια περίοδο η ΤΗΕ διέκοψε επίσης τις συναλλαγές της με μια εταιρεία με την επωνυμία [...]* "η οποία υποπτευόμαστε ότι διοχετεύει προϊόντα εκτός του Ηνωμένου Βασιλείου"(188).

(133) Οι ενέργειες αυτές ισοδυναμούσαν με μια συστηματική επιχειρηματική πολιτική. Όπως διαπιστώνεται από μεταγενέστερη αλληλογραφία, η ΤΗΕ εφάρμοσε πιστά αυτή την επιχειρηματική πολιτική καθόλη τη διάρκεια του 1996. Σε τηλεομοιοτυπία της 20ής Ιανουαρίου 1997 η ΤΗΕ έγραψε τα εξής στην ΝΝ: "Κατά τους τελευταίους δώδεκα μήνες επιδιώξαμε ενεργά να διασφαλίσουμε ότι προμηθεύουμε μόνο 'καλόπιστους' εμπόρους λιανικής πώλησης του Ηνωμένου Βασιλείου(189). Ελέγχουμε επίσης όλες τις παραγγελίες από εμπόρους λιανικής πώλησης για να επαληθεύσουμε ότι οι ποσότητες ανταποκρίνονται στον αριθμό καταστημάτων λιανικής πώλησης που διαθέτουν"(190).

(134) Η Επιτροπή έχει στη διάθεσή της την αλληλογραφία μεταξύ της ΤΗΕ και της [...]*, της [...]* και [...]*, τρεις από τις εταιρείες στις οποίες αναφέρεται η ΤΗΕ στην παράγραφο 132(191). Η αλληλογραφία αυτή επιβεβαιώνει το γεγονός ότι η ΤΗΕ έλαβε πράγματι μέτρα κατά των εταιρειών αυτών είτε κατά τη διάρκεια είτε αμέσως μετά τον εμπορικό αποκλεισμό της από τη Νintendo. Ειδικότερα, από τα δύο κατωτέρω παραδείγματα σχετικά με την [...]* και την [...]* συνάγεται σαφώς ότι i) η ΤΗΕ προσπάθησε ενεργά να εντοπίσει τις εταιρείες που πραγματοποιούσαν παράλληλες εξαγωγές· ii) το έπραττε συγκρίνοντας τις παραγγελίες μεμονωμένων πελατών με το δυναμικό τους στις λιανικές πωλήσεις στο Ηνωμένο Βασίλειο· iii) η ΤΗΕ επικαλέστηκε τη συμφωνία της με τη Νintendo για να δικαιολογήσει τα μέτρα που έλαβε κατά των πελατών της που πραγματοποιούσαν εξαγωγές· iv) η υποχρέωση που επιβλήθηκε στους πελάτες της να πωλούν μόνο λιανικώς στο Ηνωμένο Βασίλειο αποτελούσε στην πραγματικότητα απαγόρευση των εξαγωγών και ν) η απαγόρευση επιβλήθηκε με την αναστολή των προμηθειών.

(135) Η αλληλογραφία μεταξύ της THE και της [...]*(192), εταιρείας παράλληλου εμπορίου, φανερώνει επίσης ότι η THE ασκούσε αποτελεσματικό έλεγχο στις εταιρείες του παράλληλου εμπορίου το 1996 και το 1997(193). Για παράδειγμα, στις 30 Απριλίου 1996 η [...]* έγραψε τα εξής στην THE: "αναφέρατε ότι ανησυχούσατε ότι τα αποθέματα πωλούνταν και ότι η SEGA Αμερικής [εννοεί τη ΝOA, λαμβάνοντας υπόψη τα συμφραζόμενα της επιστολής] σας είχε επιπλήξει μάλλον αυστηρά. Σας πληροφορούμε ότι τα αποθέματα που έχουμε αγοράσει από εσάς θα πωληθούν στο Ηνωμένο Βασίλειο" (sic)(194). Παρεμφερή περιστατικά συνέβησαν και κατά τη διάρκεια του 1997 (βλέπε αιτιολογική σκέψη 158).

[...]*

(136) Τα γεγονότα που αφορούν την [...]* συνοψίζονται από την ΤΗΕ σε επιστολή προς τον [...]* της ΝΟΑ με ημερομηνία 4 Απριλίου 1996(195).

"1. Ο [...]* έκανε μεγάλες παραγγελίες για ορισμένα προϊόντα, σε ποσότητες που φαίνονται υπερβολικές για τα τρία καταστήματα λιανικής πώλησης που διαθέτει.

2. Οι παραγγελίες αυτές μειώθηκαν στο κατάλληλο επίπεδο για τα τρία καταστήματά του λιανικής πώλησης.

3. Ο [...]* μίλησε με τον [...]* (της ΤΗΕ) σχετικά με τη μείωση της παραγγελίας από μέρους μας και ο [...]* υποψιάστηκε ότι τούτο οφειλόταν στις εξαγωγικές του δραστηριότητες. [...]

5. Ο [...]* (της ΤΗΕ) [...] εν τέλει συγκέντρωσε στοιχεία που αποδεικνύουν ότι ο [...]* σχετιζόταν με τη [...]* που εξήγαγε προϊόντα(196).

6. Διευκρινίστηκε στον [...]* ότι μπορεί να υποβάλλει παραγγελίες ανάλογες με τις δραστηριότητές του στον τομέα του λιανικού εμπορίου, εφόσον μπορούμε να προμηθεύουμε μόνο καλόπιστους εμπόρους λιανικής πώλησης.

7. Ο [...]* υπέβαλλε καθημερινά παραγγελίες που έφθαναν το ανώτατο όριο που είχε τεθεί για τις παραγγελίες του. Μόλις διαπιστώθηκε τούτο, διακόψαμε τις συναλλαγές μαζί του. [...](197)".

(137) Η ΤΗΕ επικαλέστηκε τη συμφωνία διανομής που είχε υπογράψει με τη Νintendo για να δικαιολογήσει τη διακοπή των προμηθειών. Σε επιστολή της ΤΗΕ προς τους δικηγόρους της [...]* με ημερομηνία 28 Μαρτίου 1996, η ΤΗΕ διευκρίνισε τα εξής: "Η ΤΗΕ Games έχει συνάψει συμφωνία διανομής με τη Νintendo. Ωστόσο, είμαστε εξουσιοδοτημένοι να προμηθεύουμε μόνο καλόπιστους εμπόρους λιανικής πώλησης στο Ηνωμένο Βασίλειο. [...] Ενώ η [...]* διαθέτει τρία καταστήματα λιανικής πώλησης, η ποσότητα των παραγγελιών που έχουμε λάβει υποδηλώνει ότι δεν διοχετεύονται στην αγορά όλα τα προϊόντα μέσω αυτών των καταστημάτων. [...] Η ΤΗΕ Games με χαρά της θα προμήθευε την [...]*, εάν ήμασταν βέβαιοι ότι όλα τα προϊόντα προορίζονται για λιανική πώληση. Είμαι βέβαιος ότι θα εκτιμήσετε την δέσμευση μας να τηρήσουμε την συμφωνία που έχουμε συνάψει με τον διανομέα μας. Ελπίζω ότι ο πελάτης σας μπορεί να μας παράσχει τις κατάλληλες διαβεβαιώσεις και ότι μπορούμε να αποκαταστήσουμε τις εμπορικές μας σχέσεις"(198) (η υπογράμμιση του συντάκτη του παρόντος). Από την απάντηση των νομικών συμβούλων της [...]*, με ημερομηνία 19 Απριλίου 1996(199) συνάγεται ότι η [...]* ήταν διατεθειμένη να αναλάβει μια δέσμευση για το σκοπό αυτόν. Εν τέλει η ΤΗΕ ζήτησε από την [...]* στις 23 Απριλίου 1996 να δεσμευθεί γραπτώς(200) ότι τα προϊόντα θα πωλούντο μόνο σε καταναλωτές από καταστήματα που θα εγκρίνονταν από την ΤΗΕ και ότι δεν θα πωλούντο στη [...]* ή σε οποιοδήποτε άλλο πρόσωπο για το οποίο η [...]* γνώριζε ή είχε υπόνοιες ότι θα αγόραζε τα προϊόντα για να τα μεταπωλήσει. Ο [...]*, εκ μέρους της [...]*, υποχρεώθηκε να δεσμευθεί ότι δεν θα αγόραζε προϊόντα από την [...]* στο μέλλον. Οι δεσμεύσεις αυτές δόθηκαν και η ΤΗΕ άρχισε και πάλι να της προμηθεύει προϊόντα το αργότερο από τις 28 Ιουνίου 1996(201).

[...]*

(138) Στις 26 Μαρτίου 1996 η [...]* έγραψε στην ΤΗΕ ότι λόγω "των πρόσφατων προβλημάτων που αντιμετωπίσατε [η ΤΗΕ] με ορισμένους πελάτες, δηλαδή με τις εταιρείες που γνωρίζετε ότι πραγματοποιούν εξαγωγές στην Ευρώπη [...] η [...]* θα εγγυηθεί στην THE Games ότι δεν θα πωλήσει χονδρικώς σε καμία χώρα της Ευρώπης τα αποθέματά της [...] Πιστεύω ότι μπορούμε να ξεκινήσουμε και πάλι άμεσα τις συναλλαγές μας [...]"(202) (η υπογράμμιση του συντάκτη του παρόντος).

(139) Η ΤΗΕ επικαλέστηκε και πάλι την επίσημη συμφωνία διανομής της για να δικαιολογήσει τα μέτρα που έλαβε. Η ΤΗΕ εξήγησε στη [...]* την 1η Απριλίου 1996 ότι: "Η συμφωνία διανομής που έχουμε υπογράψει με τη Νintendo είναι απολύτως σαφής και ακριβής ως προς το ότι μας επιτρέπεται να πωλούμε τα προϊόντα μας μόνο σε εμπόρους λιανικής πώλησης με αλυσίδα καταστημάτων και σε καλόπιστα ανεξάρτητα καταστήματα ηλεκτρονικών παιχνιδιών στην αγορά του Ηνωμένου Βασιλείου. Επιπλέον, μπορούμε να προμηθεύουμε προϊόντα σε γνωστές εταιρείες ταχυδρομικών παραγγελιών και σε εμπόρους λιανικής πώλησης που διαθέτουν τα προϊόντα τους μέσω καταλόγου [...]. Δεν έχουμε το δικαίωμα να πωλούμε τα προϊόντα μας είτε σε χονδρεμπόρους είτε σε διανομείς εντός της αγοράς του Ηνωμένου Βασιλείου. [...] Διάβασα με ενδιαφέρον την επιστολή που μου απευθύνατε και παρακαλώ να μου αποστείλετε περισσότερες λεπτομέρειες σχετικά με τον όμιλό σας αλυσίδας καταστημάτων λιανικής πώλησης και τις εταιρείες σας ταχυδρομικών παραγγελιών που θα θέλατε να προμηθεύσετε με τα προϊόντα μας"(203).

1.6.2.11. Οι συνέπειες των μέτρων της ΤΗΕ στην αγορά

(140) Στις 29 Μαΐου 1996 η ΝΟΕ απηύθυνε και πάλι επιστολή "Προς όλους τους διανομείς και τις θυγατρικές της Νintendo που είναι εγκατεστημένοι στον ΕΟΧ" [με] "Θέμα: Όγκος 'γκρίζων' εισαγωγών στη χώρα σας [...] Χρειαζόμαστε επειγόντως πληροφορίες - που θα εξεταστούν από τα ανώτερα διευθυντικά στελέχη - σχετικά με τις μεταφορτώσεις προϊόντων από τη μια χώρα στην άλλη ('γκρίζες εισαγωγές') εκτός του ελέγχου και της επιρροής της Νintendo"(204). Στην επιστολή αυτή ζητήθηκε από όλες τις θυγατρικές και τους ανεξάρτητους διανομείς να παράσχουν λεπτομερή στοιχεία σχετικά με τον όγκο του παράλληλου εμπορίου των προϊόντων κατά τα έτη 1994, 1995 και 1996, τα ακριβή τεμάχια προϊόντων αυτού του εμπορίου, καθώς και να προσδιορίσουν τον όγκο και τις χώρες προέλευσης χωριστά για κάθε τεμάχιο προϊόντων του παράλληλου εμπορίου και τις διαφορές τιμής στο λιανικό εμπόριο μεταξύ των τεμαχίων που προέρχονταν από το παράλληλο εμπόριο και των ίδιων προϊόντων όταν πωλούνταν από τον ίδιο τον διανομέα. Στην εν λόγω