Απόφαση του Συμβουλίου

της 17ης Οκτωβρίου 2000

σχετικά με τη θέσπιση ρυθμίσεων για τη συνεργασία μεταξύ των μονάδων χρηματοοικονομικών πληροφοριών των κρατών μελών όσον αφορά την ανταλλαγή πληροφοριών

(2000/642/ΔΕΥ)

ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ,

Έχοντας υπόψη:

τη συνθήκη για την Ευρωπαϊκή Ένωση, και ιδίως το άρθρο 34 παράγραφος 2 στοιχείο γ),

την πρωτοβουλία της Δημοκρατίας της Φινλανδίας,

τη γνώμη του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου,

Εκτιμώντας τα ακόλουθα:

(1) Το σχέδιο δράσης για την καταπολέμηση του οργανωμένου εγκλήματος εγκρίθηκε από το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο του Άμστερνταμ στις 16-17 Ιουνίου 1997(1). Το εν λόγω σχέδιο δράσης συνιστά, ιδίως στο σημείο 26 στοιχείο ε), ότι θα πρέπει να βελτιωθεί η συνεργασία μεταξύ των σημείων επαφής των αρμόδιων για την παραλαβή των κοινοποιήσεων ύποπτων συναλλαγών σύμφωνα με την οδηγία 91/308/ΕΟΚ του Συμβουλίου, της 10ης Ιουνίου 1991 για την πρόληψη της χρησιμοποίησης του χρηματοπιστωτικού συστήματος για τη νομιμοποίηση εσόδων από παράνομες δραστηριότητες(2).

(2) Όλα τα κράτη μέλη έχουν συγκροτήσει μονάδες χρηματοοικονομικών πληροφοριών (ΜΧΠ), με αποστολή να συγκεντρώνουν και να αναλύουν πληροφορίες που λαμβάνουν σύμφωνα με τις διατάξεις της οδηγίας 91/308/ΕΟΚ προκειμένου να διαπιστώνουν σχέσεις μεταξύ ύποπτων χρηματοοικονομικών συναλλαγών και συναφών εγκληματικών δραστηριοτήτων, ώστε να προλαμβάνεται και να καταπολεμάται η νομιμοποίηση εσόδων από παράνομες δραστηριότητες.

(3) Η βελτίωση των μηχανισμών ανταλλαγής πληροφοριών μεταξύ των ΜΧΠ είναι ένας από τους στόχους που έχει αναγνωρίσει η ομάδα εμπειρογνωμόνων για τη νομιμοποίηση εσόδων από παράνομες δραστηριότητες, η οποία έχει συσταθεί στα πλαίσια της πολυτομεακής ομάδας για το οργανωμένο έγκλημα, όπως είναι και η βελτίωση της ανταλλαγής πληροφοριών μεταξύ των ΜΧΠ και των ανακριτικών αρχών των κρατών μελών καθώς και η πολυτομεακή οργάνωση των ΜΧΠ, με αξιοποίηση της εμπειρογνωμοσύνης του οικονομικού, του αστυνομικού και του δικαστικού τομέα.

(4) Στα συμπεράσματα του Συμβουλίου του Μαρτίου 1995 επισημαίνεται ότι η ισχυροποίηση των συστημάτων καταπολέμησης της νομιμοποίησης εσόδων από παράνομες δραστηριότητες εξαρτάται από την ύπαρξη στενότερης συνεργασίας μεταξύ των διάφορων αρχών που συμπράττουν στην καταπολέμηση της νομιμοποίησης αυτών των εσόδων.

(5) Στη δεύτερη έκθεση της Επιτροπής προς το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο σχετικά με την υλοποίηση της οδηγίας 91/308/ΕΟΚ επισημαίνονται οι δυσκολίες που φαίνεται να εξακολουθούν να παρεμποδίζουν την επικοινωνία και την ανταλλαγή πληροφοριών μεταξύ ορισμένων μονάδων με διαφορετικό νομικό καθεστώς.

(6) Είναι ανάγκη να υπάρχει στενή συνεργασία μεταξύ των οικείων αρχών των κρατών μελών που συμμετέχουν στον αγώνα κατά της νομιμοποίησης εσόδων από παράνομες δραστηριότητες, και να προβλεφθεί άμεση επικοινωνία μεταξύ των εν λόγω αρχών.

(7) Έχουν ήδη θεσπιστεί με επιτυχία από κράτη μέλη ρυθμίσεις σχετικά με αυτό το θέμα, βασισμένες κυρίως στις αρχές που ορίζονται στο υπόδειγμα μνημονίου συμφωνίας που προτάθηκε από το άτυπο παγκόσμιο δίκτυο ΜΧΠ το οποίο είναι γνωστό ως "ομάδα Egmont".

(8) Τα κράτη μέλη πρέπει να οργανώσουν τις ΜΧΠ κατά τρόπο που να εξασφαλίζεται ότι οι πληροφορίες και τα έγγραφα υποβάλλονται εντός λογικού χρονικού διαστήματος.

(9) Η παρούσα απόφαση δεν επηρεάζει καμία Σύμβαση ή ρύθμιση σχετικά με την αμοιβαία συνδρομή επί ποινικών υποθέσεων μεταξύ δικαστικών αρχών,

ΕΞΕΔΩΣΕ ΤΗΝ ΠΑΡΟΥΣΑ ΑΠΟΦΑΣΗ:

Άρθρο 1

1. Τα κράτη μέλη εξασφαλίζουν ότι οι ΜΧΠ, που συγκροτούνται ή ορίζονται για να παραλαμβάνουν κοινοποιήσεις χρηματοοικονομικών πληροφοριών με στόχο την καταπολέμηση της νομιμοποίησης εσόδων από παράνομες δραστηριότητες, συνεργάζονται για να συγκεντρώνουν, να αναλύουν και να διερευνούν, σύμφωνα με τις εθνικές τους αρμοδιότητες, πληροφορίες σχετικές με κάθε γεγονός που θα μπορούσε να αποτελεί ένδειξη νομιμοποίησης εσόδων από παράνομες δραστηριότητες.

2. Για τους σκοπούς της παραγράφου 1, τα κράτη μέλη εξασφαλίζουν ότι οι ΜΧΠ ανταλλάσσουν, με δική τους πρωτοβουλία ή κατόπιν αιτήσεως, σύμφωνα είτε με τις διατάξεις της παρούσας απόφασης είτε με ήδη συναφθέντα ή μελλοντικά μνημόνια συμφωνίας, τις όποιες πληροφορίες διαθέτουν που μπορεί να έχουν σημασία για την εκ μέρους των ΜΧΠ επεξεργασία, ανάλυση πληροφοριών ή διερεύνηση όσον αφορά συναλλαγές που σχετίζονται με τη νομιμοποίηση εσόδων από παράνομες δραστηριότητες και με τα ενεχόμενα φυσικά ή νομικά πρόσωπα.

3. Στην περίπτωση που ένα κράτος μέλος έχει ορίσει μια αστυνομική αρχή ως την οικεία ΜΧΠ, μπορεί να διαβιβάζει τις πληροφορίες που κατέχει η εν λόγω ΜΧΠ προς ανταλλαγή, σύμφωνα με την παρούσα απόφαση, στην αρχή του κράτους μέλους παραλαβής η οποία έχει οριστεί για τον σκοπό αυτόν και είναι αρμόδια στους τομείς περί των οποίων η παράγραφος 1.

Άρθρο 2

1. Τα κράτη μέλη εξασφαλίζουν ότι για τους σκοπούς της παρούσας οδηγίας οι ΜΧΠ αποτελούν μία και μόνο μονάδα για κάθε κράτος μέλος και ανταποκρίνονται στον παρακάτω ορισμό:"Μια κεντρική εθνική μονάδα η οποία, για την καταπολέμηση της νομιμοποίησης εσόδων από παράνομες δραστηριότητες, είναι υπεύθυνη να παραλαμβάνει, (και, στο βαθμό που επιτρέπεται, να ζητά) να αναλύει και να διαβιβάζει στις αρμόδιες αρχές τις κοινοποιήσεις χρηματοοικονομικών πληροφοριών που αφορούν εικαζόμενα έσοδα από εγκληματικές ενέργειες ή που επιβάλλονται από εθνικούς νόμους ή κανονισμούς."

2. Στη συνάρτηση της παραγράφου 1, κάθε κράτος μέλος δύναται να αποφασίσει τη δημιουργία κεντρικής μονάδας για την παραλαβή ή διαβίβαση πληροφοριών προς ή από αποκεντρωμένους φορείς.

3. Τα κράτη μέλη γνωστοποιούν τη μονάδα που ενεργεί ως ΜΧΠ κατά την έννοια του παρόντος άρθρου. Τα κράτη μέλη κοινοποιούν την πληροφορία αυτή στη Γενική Γραμματεία του Συμβουλίου γραπτώς. Η εν λόγω κοινοποίηση δεν θίγει τις τρέχουσες σχέσεις όσον αφορά τη συνεργασία μεταξύ των ΜΧΠ.

Άρθρο 3

Τα κράτη μέλη μεριμνούν ώστε η εκτέλεση των καθηκόντων των ΜΧΠ στα πλαίσια της παρούσας απόφασης να μην επηρεάζεται από το εσωτερικό τους καθεστώς, και συγκεκριμένα από το αν είναι διοικητικές, αστυνομικές ή δικαστικές αρχές.

Άρθρο 4

1. Κάθε αίτηση που υποβάλλεται στα πλαίσια της παρούσας απόφασης συνοδεύεται από σύντομη έκθεση των σχετικών περιστατικών των οποίων έχει γνώση η αιτούσα ΜΧΠ. Η ΜΧΠ προσδιορίζει στην αίτηση το πώς θα χρησιμοποιηθούν οι ζητούμενες πληροφορίες.

2. Όταν υποβάλλεται αίτηση σύμφωνα με την παρούσα απόφαση, η ΜΧΠ προς την οποία απευθύνεται η αίτηση παρέχει κάθε χρήσιμη πληροφορία, συμπεριλαμβανομένων των διαθέσιμων χρηματοοικονομικών πληροφοριών και των αιτούμενων αστυνομικής φύσεως στοιχείων, χωρίς να χρειάζεται να αποσταλεί επίσημη επιστολή που να ζητεί τις εν λόγω πληροφορίες δυνάμει των ισχυουσών συμβάσεων ή συμφωνιών μεταξύ των κρατών μελών.

3. Μια ΜΧΠ δύναται να αρνηθεί να αποκαλύψει πληροφορίες η κοινολόγηση των οποίων θα μπορούσε να παραβλάψει μια ποινική έρευνα που εκκρεμεί στο κράτος μέλος προς το οποίο απευθύνεται η αίτηση ή, σε έκτακτες περιστάσεις, στην περίπτωση που η κοινολόγηση των πληροφοριών θα ήταν σαφώς δυσανάλογη προς τα θεμιτά συμφέροντα ενός φυσικού ή νομικού προσώπου ή του εν λόγω κράτους μέλους ή απλώς θα προσέκρουε σε βασικές αρχές της εθνικής νομοθεσίας. Κάθε τέτοια άρνηση εξηγείται δεόντως στην αιτούσα την πληροφορία ΜΧΠ.

Άρθρο 5

1. Οι πληροφορίες ή τα έγγραφα που λαμβάνονται δυνάμει της παρούσας απόφασης προορίζονται να χρησιμοποιηθούν για τους σκοπούς που καθορίζονται στο άρθρο 1.

2. Κατά τη διαβίβαση πληροφοριών ή εγγράφων δυνάμει της παρούσας οδηγίας, η διαβιβάζουσα ΜΧΠ μπορεί να επιβάλει περιορισμούς και όρους στη χρησιμοποίηση των πληροφοριών για σκοπούς άλλους εκτός από αυτούς που ορίζονται στην παράγραφο 1. Η αποδέκτρια ΜΧΠ τηρεί αυτούς τους περιορισμούς και όρους.

3. Στην περίπτωση που ένα κράτος μέλος επιθυμεί να χρησιμοποιήσει διαβιβαζόμενες πληροφορίες ή έγγραφα σε ποινικές έρευνες ή διώξεις για τους σκοπούς περί των οποίων το άρθρο 1 παράγραφος 1, το διαβιβάζον κράτος μέλος δεν μπορεί να αρνηθεί τη συγκατάθεσή του για τη χρησιμοποίηση αυτή, εκτός εάν η άρνηση αυτή βασίζεται σε περιορισμούς που επιβάλλει η εθνική νομοθεσία του ή σε όρους που αναφέρονται στο άρθρο 4 παράγραφος 3. Η τυχόν άρνηση συγκατάθεσης αιτιολογείται δεόντως.

4. Οι ΜΧΠ λαμβάνουν όλα τα αναγκαία μέτρα, συμπεριλαμβανομένων των μέτρων ασφαλείας, για να εξασφαλίζουν ότι οι πληροφορίες που υποβάλλονται δυνάμει της παρούσας απόφασης δεν είναι προσπελάσιμες από άλλες αρχές, οργανισμούς ή υπηρεσίες.

5. Οι παρεχόμενες πληροφορίες προστατεύονται, σύμφωνα με τη σύμβαση του Συμβουλίου της Ευρώπης, της 28ης Ιανουαρίου 1981, για την προστασία του ατόμου από την αυτοματοποιημένη επεξεργασία πληροφοριών προσωπικού χαρακτήρα, και λαμβανομένης υπόψη της σύστασης αριθ. R(87)15 του Συμβουλίου της Ευρώπης, της 15ης Σεπτεμβρίου 1987, που ρυθμίζει τη χρησιμοποίηση δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα στον αστυνομικό τομέα, από κανόνες εμπιστευτικότητας και προστασίας δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα τουλάχιστον ίδιους με αυτούς που ισχύουν δυνάμει της εθνικής νομοθεσίας που εφαρμόζεται στην αιτούσα ΜΧΠ.

Άρθρο 6

1. Οι ΜΧΠ, μπορούν, εντός των ορίων του εφαρμοστέου εθνικού δικαίου και χωρίς να απαιτείται σχετική αίτηση, να ανταλλάσσουν σχετικές πληροφορίες.

2. Το άρθρο 5 εφαρμόζεται σε σχέση με τις πληροφορίες που διαβιβάζονται δυνάμει του παρόντος άρθρου.

Άρθρο 7

Τα κράτη μέλη προβλέπουν και συμφωνούν κατάλληλους και προστατευμένους διαύλους επικοινωνίας μεταξύ ΜΧΠ.

Άρθρο 8

Η παρούσα απόφαση εφαρμόζεται χωρίς να θίγονται οι υποχρεώσεις των κρατών μελών έναντι της Europol, όπως αυτές ορίζονται στη Σύμβαση Europol.

Άρθρο 9

1. Στο βαθμό που το επίπεδο συνεργασίας μεταξύ των ΜΧΠ, όπως εκφράζεται σε μνημόνια συμφωνίας που έχουν ήδη συναφθεί ή πρόκειται να συναφθούν μεταξύ αρχών των κρατών μελών, συμβιβάζεται με την παρούσα απόφαση ή προχωρεί πέρα από τις διατάξεις της, δεν θίγεται από την παρούσα απόφαση. Όταν η παρούσα απόφαση προχωρεί πέρα από τις διατάξεις τυχόν μνημονίου συμφωνίας που έχει συναφθεί μεταξύ αρχών κρατών μελών, η παρούσα απόφαση αντικαθιστά τα εν λόγω μνημόνια εντός δύο ετών από την έναρξη ισχύος της.

2. Τα κράτη μέλη εξασφαλίζουν ότι είναι σε θέση να συνεργάζονται πλήρως σύμφωνα με τις διατάξεις της παρούσας απόφασης εντός τριών ετών το αργότερο από την έναρξη ισχύος της απόφασης.

3. Το Συμβούλιο θα αξιολογήσει τη συμμόρφωση των κρατών μελών με την παρούσα απόφαση εντός τεσσάρων ετών από την έναρξη ισχύος της και μπορεί να αποφασίσει να συνεχίσει τις αξιολογήσεις αυτές σε τακτική βάση.

Άρθρο 10

Η παρούσα απόφαση εφαρμόζεται στο Γιβραλτάρ. Για το σκοπό αυτό, παρά τις διατάξεις του άρθρου 2, το Ηνωμένο Βασίλειο μπορεί να γνωστοποιήσει στη Γενική Γραμματεία του Συμβουλίου μία ΜΧΠ στο Γιβραλτάρ.

Άρθρο 11

Η παρούσα απόφαση αρχίζει να ισχύει στις 17 Οκτωβρίου 2000.

Λουξεμβούργο, 17 Οκτωβρίου 2000.

Για το Συμβούλιο

Ο Πρόεδρος

É. Guigou

(1) ΕΕ C 251 της 15.8.1997, σ. 1.

(2) ΕΕ L 166 της 28.6.1991, σ. 77.