*****

ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΣ (Ευρατόμ) αριθ. 3954/87 ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ

της 22ας Δεκεμβρίου 1987

για τον καθορισμό των μεγίστων επιτρεπτών επιπέδων ραδιενέργειας στα τρόφιμα και τις ζωοτροφές λόγω πυρηνικού ατυχήματος ή σε περιπτωση εκτάκτου κινδύνου από ακτινοβολίες

ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΤΩΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΩΝ ΚΟΙΝΟΤΗΤΩΝ,

Έχοντας υπόψη:

τη συνθήκη για την ίδρυση της Ευρατόμ, και ιδίως το άρθρο 31,

την πρόταση της Επιτροπής, που διατυπώθηκε μετά τη λήψη της γνώμης ομάδας εμπειρογνωμόνων που όρισε η Επιστημονική και Τεχνική Επιτροπή (1),

τη γνώμη του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου (2),

τη γνώμη της Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής (3),

Εκτιμώντας:

ότι το άρθρο 2 στοιχείο β) της συνθήκης προβλέπει ότι η Κοινότητα πρέπει να θεσπίζει ομοιόμορφους κανόνες ασφαλείας για την προστασία της υγείας του πληθυσμού και των εργαζομένων και να μεριμνά για την εφαρμογή τους, όπως ορίζεται στον δεύτερο τίτλο, κεφάλαιο ΙΙΙ της συνθήκης·

ότι, στις 2 Φεβρουαρίου 1959, το Συμβούλιο εξέδωσε οδηγίες (4) που καθορίζουν βασικούς κανόνες ασφαλείας το κείμενο των οποίων αντικαταστάθηκε από το κείμενο της οδηγίας 80/836/Ευρατόμ (5),όπως τροποποιήθηκε από την οδηγία 84/467/Ευρατόμ (6), και ότι το άρθρο 45 της οδηγίας αυτής προβλέπει ότι τα κράτη μέλη καθορίζουν επίπεδα παρέμβασης σε περίπτωση ατυχημάτων·

ότι μετά το ατύχημα του πυρηνικού σταθμού στο Τσερνομπίλ στις 26 Απριλίου 1986, μεγάλες ποσότητες ραδιενεργών υλικών ελευθερώθηκαν στην ατμόσφαιρα, μολύνοντας τρόφιμα και ζωοτροφές σε υψηλά για την υγεία επίπεδα σε αρκετές ευρωπαϊκές χώρες·

ότι η Κοινότητα θέσπισε μέτρα (7) για να εξασφαλίσει ότι ορισμένα γεωργικά προϊόντα θα εισέρχονται στην Κοινότητα μόνο σύμφωνα με κοινές διαδικασίες οι οποίες προστατεύουν την υγεία του πληθυσμού, διατηρώντας συγχρόνως τον ενιαίο χαρακτήρα της αγοράς και εμποδίζοντας εκτροπές του εμπορίου·

ότι είναι ανάγκη να θεσπισθεί ένα σύστημα το οποίο θα επιτρέπει στην Κοινότητα να καθορίζει, λόγω πυρηνικού ατυχήματος ή σε περίπτωση εκτάκτου κινδύνου από ακτινοβολίες, που υπάρχουν πιθανότητες να προκαλέσει ή έχει προκαλέσει σημαντική ραδιενεργό μόλυνση των τροφίμων και των ζωοτροφών, μέγιστα επιτρεπτά επίπεδα ραδιενεργού μόλυνσης για την προστασία του πληθυσμού·

ότι η Επιτροπή πρέπει να ενημερώνεται για κάθε πυρηνικό ατύχημα ή για περιπτώσεις ασυνήθιστα υψηλών επιπέδων ραδιενέργειας σύμφωνα με την απόφαση του Συμβουλίου της 14ης Δεκεμβρίου 1987 για τις κοινοτικές ρυθμίσεις σχετικά με την ταχεία ανταλλαγή πληροφοριών σε περίπτωση εκτάκτου κινδύνου από ακτινοβολίες (8) ή βάσει της Σύμβασης της 26ης Σεπτεμβρίου 1986 για την έγκαιρη γνωστοποίηση πυρηνικού ατυχήματος·

ότι η Επιτροπή εάν χρειαστεί, θα εκδώσει κανονισμό αμέσως για την εφαρμογή των μεγίστων επιτρεπτών επιπέδων που έχουν προκαθοριστεί·

ότι, με βάση τα στοιχεία που είναι διαθέσιμα σήμερα στον τομέα της προστασίας από ακτινοβολίες, έχουν καθοριστεί παράγωγα επίπεδα αναφοράς τα οποία μπορούν να χρησιμεύσουν ως βάση για τον καθορισμό των μεγίστων επιτρεπτών επιπέδων ραδιενέργειας που θα πρέπει να εφαρμόζονται αμέσως σε περιπτώσεις πυρηνικού ατυχήματος ή εκτάκτου κινδύνου από ακτινοβολίες που υπάρχουν πιθανότητες να προκαλέσει ή έχει προκαλέσει σημαντική ραδιενεργό μόλυνση των τροφίμων και των ζωοτροφών·

ότι αυτά τα μέγιστα επιτρεπτά επίπεδα λαμβάνουν δεόντως υπόψη τις τελευταίες επιστημονικές εξελίξεις που είναι σήμερα διαθέσιμες διεθνώς ενώ ταυτόχρονα ανταποκρίνονται στις ανάγκες καθησύχασης του κοινού και αποφυγής αποκλίσεων από τις διεθνείς ρυθμίσεις·

ότι είναι ωστόσο, απαραίτητο να λαμβάνονται υπόψη οι συγκεκριμένες συνθήκες που επικρατούν και συνεπώς να θεσπισθεί διαδικασία που να επιτρέπει την ταχεία προσαρμογή αυτών των προκαθορισμένων μεγίστων επιτρεπτών επιπέδων ανάλογα με τις περιστάσεις κάθε συγκεκριμένου πυρηνικού ατυχήματος ή κάθε άλλης περίπτωσης εκτάκτου κινδύνου από ακτινοβολίες που υπάρχουν πιθανότητες να προκαλέσει ή έχει προκαλέσει σημαντική ραδιενεργό μόλυνση των τροφίμων και των ζωοτροφών·

ότι η έκδοση για τον καθορισμό των μεγίστων επιτρεπτών επιπέδων θα διαφύλασσε επίσης την ενότητα της κοινής αγοράς και θα εμπόδιζε εκτροπές του εμπορίου μέσα στην Κοινότητα·

ότι, για να διευκολυνθεί η προσαρμογή των μεγίστων επιτρεπτών επιπέδων, πρέπει να προβλεφθούν διαδικασίες που θα επιτρέπουν τη διατύπωση γνώμης εκ μέρους εμπειρογνωμόνων, συμπεριλαμβανομένης της ομάδας εμπειρογνωμόνων που αναφέρεται στο άρθρο 31 της συνθήκης·

ότι η συμμόρφωση με τα μέγιστα επιτρεπτά επίπεδα πρέπει να ελέγχεται κατάλληλα,

ΕΞΕΔΩΣΕ ΤΟΝ ΠΑΡΟΝΤΑ ΚΑΝΟΝΙΣΜΟ:

Άρθρο 1

1. Ο παρών κανονισμός θεσπίζει τη διαδικασία καθορισμού των μέγιστων επιτρεπτών επιπέδων ραδιενεργού μόλυνσης των τροφίμων και των ζωοτροφών που επιτρέπεται να διατεθούν στην αγορά ύστερα από πυρηνικό ατύχημα ή σε περίπτωση έκτακτου κινδύνου από ακτινοβολίες που υπάρχουν πιθανότητες να προκαλέσει ή έχει προκαλέσει σημαντική ραδιενερό μόλυνση των τροφίμων και των ζοωτροφών.

2. Για τους σκοπούς του παρόντος κανονισμού, ως «τρόφιμα» νοούνται τα προϊόντα που προορίζονται να καταναλωθούν από τον άνθρωπο είτε απευθείας είτε μετά από μεταποίηση, και ως « ζωοτροφές» νοούνται τα προϊόντα που προορίζονται αποκλειστικά για τη διατροφή των ζώων.

Άρθρο 2

1. Μόλις πληροφορηθεί επίσημα - είτε σύμφωνα με τις κοινοτικές ρυθμίσεις σχετικά με την ταχεία ανταλλαγή πληροφοριών σε περίπτωση έκτακτου κινδύνου από ακτινοβολίες, ή κατ' εφαρμογή της Σύμβασης ΔΟΑΕ της 26ης Σεπτεμβρίου 1986 για την έγκαιρη γνωστοποίηση πυρηνικού ατυχήματος - ατύχημα ή οποιαδήποτε άλλη κατάσταση εκτάκτου κινδύνου από ακτινοβολίες, όπου η ραδιενέργεια ενδέχεται να φθάσει ή έχει ήδη φθάσει τα μέγιστα επιτρεπτά επίπεδα που αναφέρονται στο παράρτημα, η Επιτροπή θεσπίζει αμέσως, εφόσον αυτό απαιτείται από τις περιπτώσεις, κανονισμό για την εφαρμογή αυτών των μέγιστων επιτρεπτών επιπέδων.

2. Η διάρκεια ισχύος κάθε κανονισμού κατά την έννοια της παραγράφου 1 είναι όσο το δυνατόν πιο περιορισμένη και δεν υπερβαίνει τους τρεις μήνες , με την επιφύλαξη του άρθρου 3 παράγραφος 4.

Άρθρο 3

1. Κατόπιν διαβουλεύσεως με εμπειρογνώμονες, συμπεριλαμβανομένης της Ομάδας Εμπειρογνωμόνων του άρθρου 31, η Επιτροπή υποβάλλει στο Συμβούλιο πρόταση κανονισμού για την προσαρμογή ή την επιβεβαίωση των διατάξεων του κανονισμού που αναφέρεται στο άρθρο 2 παράγραφος 1 σε προθεσμία ενός μηνός από την έκδοσή του.

2. Κατά την υποβολή της πρότασης κανονισμού που αναφέρεται στην παράγραφο 1, η Επιτροπή λαμβάνει υπόψη τους βασικούς κανόνες που έχουν θεσπιστεί κατ' εφαρμογή των άρθρων 30 και 31 της συνθήκης, συμπεριλαμβανομένης της αρχής σύμφωνα με την οποία όλες οι εκθέσεις σε ραδιενέργεια πρέπει να περιορίζονται στο χαμηλότερο λογικά δυνατό επίπεδο, ώστε να λαμβάνονται υπόψη τόσο η προστασία της δημόσιας υγείας όσο και οι οικονομικοί και κοινωνικοί παράγοντες.

3. Το Συμβούλιο, με ειδική πλειοψηφία, λαμβάνει απόφαση για την πρόταση κανονισμού που αναφέρεται στις παραγράφους 1 και 2 εντός της προθεσμίας που ορίζεται στο άρθρο 2 παράγραφος 2.

4. Στην περίπτωση που το Συμβούλιο δεν λάβει απόφαση εντός της προθεσμίας αυτής, τα επίπεδα που ορίζονται στο παράρτημα εξακολουθούν να ισχύουν έως ότου το Συμβούλιο λάβει απόφαση ή η Επιτροπή αποσύρει την πρότασή της διότι οι όροι που αναφέρονται στο άρθρο 2 παράγραφος 1 δεν θα ισχύουν πλέον.

Άρθρο 4

Η περίοδος ισχύος κάθε κανονισμού κατά την έννοια του άρθρου 3 είναι περιορισμένη. Είναι δυνατό να αναθεωρηθεί ύστερα από αίτηση κράτους μέλους ή με πρωτοβουλία της Επιτροπής, σύμφωνα με τη διαδικασία που καθορίζεται στο άρθρο 3.

Άρθρο 5

1. Η Επιτροπή, για να διασφαλίσει ότι με τα μέγιστα επιτρεπτά επίπεδα που καθορίζονται στο παράρτημα λαμβάνονται υπόψη τα εκάστοτε νέα επιστημονικά δεδομένα, ζητεί από καιρού εις καιρό τη γνώμη εμπειρογνωμόνων, συμπεριλαμβανομένης της Ομάδας Εμπειρογνωμόνων του άρθρου 31.

2. Ύστερα από αίτηση κράτους μέλους ή της Επιτροπής, τα μέγιστα επιτρεπτά επίπεδα καθορίζονται στο παράρτημα μπορούν να αναθεωρηθούν ή να συμπληρωθούν, μετά από πρόταση της Επιτροπής προς το Συμβούλιο και σύμφωνα με τη διαδικασία που ορίζεται στο άρθρο 31 της συνθήκης.

Άρθρο 6

1. Δεν πρέπει να διατίθενται στην αγορά τρόφιμα ή ζωοτροφές των οποίων η μόλυνση υπερβαίνει τα μέγιστα επιτρεπτά επίπεδα που καθορίζονται από τον κανονισμό που έχει εκδοθεί βάσει των άρθρων 2 ή 3. Για την εφαρμογή του παρόντος κανονισμού, τα τρόφιμα ή οι ζωοτροφές που εισάγονται από τρίτες χώρες θεωρείται ότι διατίθενται στην αγορά όταν αποτελούν αντικείμενο, στο τελωνειακό έδαφος της Κοινότητας, τελωνειακής διαμετακόμισης.

2. Κάθε κράτος μέλος γνωστοποιεί στην Επιτροπή όλες τις πληροφορίες σχετικά με την εφαρμογή του παρόντος κανονισμού και επισημαίνει ιδιαίτερα τις περιπτώσεις μη τήρησης των ανώτατων επιτρεπτών επιπέδων. Η Επιτροπή διαβιβάζει τις πληροφορίες αυτές στα άλλα κράτη μέλη.

Άρθρο 7

Οι κανόνες για την εφαρμογή του παρόντος κανονισμού και ο κατάλογος των τροφίμων ήσσονος σημασίας μαζί με τα μέγιστα επίπεδα μόλυνσης που θα ισχύουν γι' αυτά, θεσπίζοντας σύμφωνα με τη διαδικασία του άρθρου 30 του κανονισμού (ΕΟΚ) αριθ. 804/68 (1), το οποίο εφαρμόζεται κατ' αναλογίαν. Για το σκοπό αυτό θα συσταθεί ad hoc επιτροπή.

Άρθρο 8

Ο παρών κανονισμός αρχίζει να ισχύει την τρίτη ημέρα από τη δημοσίευσή του στην Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων.

Ο παρών κανονισμός είναι δεσμευτικός ως προς όλα τα μέρη του και ισχύει άμεσα σε κάθε κράτος μέλος.

Βρυξέλλες, 22 Δεκεμβρίου 1987.

Για το Συμβούλιο

Ο Πρόεδρος

N. WILHJELM

(1) ΕΕ αριθ. C 174 της 2. 7. 1987, σ. 6.

(2) Γνώμη που διατυπώθηκε στις 16 Δεκεμβρίου 1987 (δεν έχει ακόμη δημοσιευθεί στην Επίσημη Εφημερίδα).

(3) ΕΕ αριθ. C 180 της 8. 7. 1987,. 1987, σ. 20.

(4) ΕΕ αριθ. 11 της 20. 2. 1959, σ. 221/59.

(5) ΕΕ αριθ. L 246 της 17. 9. 1980, σ. 1.

(6) ΕΕ αριθ. L 265 της 5. 10. 1984, σ. 4.

(7) Κανονισμοί (ΕΟΚ) αριθ. 1707/86 (ΕΕ αριθ. L 146 της 31. 5. 1986, σ. 88), αριθ. 3020/86 (ΕΕ αριθ. L 280 της 1. 10. 1986, σ. 79), αριθ. 624/87 (ΕΕ αριθ. L 58 της 28. 2. 1987, σ. 101), αριθ. 3955/87, Βλέπε σελίδα 14 της παρούσας Επίσημης Εφημερίδας.

(8) Βλέπε σελίδα 76 της παρούσας Επίσημης Εφημερίδας.

(1) ΕΕ αριθ. L 148 της 28. 6. 1968, σ. 13.

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ

ΜΕΓΙΣΤΑ ΕΠΙΤΡΕΠΤΑ ΕΠΙΠΕΔΑ ΓΙΑ ΤΡΟΦΙΜΑ ΚΑΙ ΖΩΟΤΡΟΦΕΣ

(Bq/kg ή Bq/1)

1.2.3.4.5.6 // // // // // // // // Βρεφικές τροφές (1) // Γαλακτοκομικά

προϊόντα (2) (3) // Άλλα τρόφιμα

εκτός από τρόφιμα

ήσσονος σημασίας (4) // Υγρά τρόφιμα (5) // Ζωοτροφές (6) // // // // // // // Ισότοπα του στροντίου κυρίως Sr-90 // // 125 // 750 // // // Ισότοπα του ιωδίου κυρίως I-131 // // 500 // 2 000 // // // Ισότοπα του πλουτωνίου και στοιχείων με μεγαλύτερο ατομικό αριθμό που εκπέμπουν σωματίδια και ιδίως Pu-239, και Am-241 // // 20 // 80 // // // Όλα τα άλλα νουκλείδια, με χρόνο υποδιπλασιασμού μεγαλύτερο από 10 ημέρες, ιδίως Cs-134, Cs-137 (7) // // 1 000 // 1 250 // // // // // // // //

(1) Ως βρεφικές τροφές θεωρούνται τα τρόφιμα που προορίζονται ειδικά για τη διατροφή βρεφών κατά τους τέσσερις έως έξι πρώτους μήνες της ζωής τους, ανταποκρίνονται αφ' εαυτού τους στις ανάγκες διατροφής αυτής της κατηγορίας ανθρώπων και κυκλοφορούν στο λιανικό εμπόριο σε συσκευασίες με σαφή και ευδιάκριτη ένδειξη ότι πρόκειται για τροφή βρεφών. Οι σχετικές τιμές θα καθοριστούν αργότερα.

(2) Ως γαλακτοκομικά προϊόντα θεωρούνται τα προϊόντα που εμπίπτουν στις κλάσεις αριθ. 04.01 και 04.02 του κοινού δασμολογίου και στις αντίστοιχες κλάσεις της συνδυασμένης ονοματολογίας από την 1η Ιανουαρίου 1988.

(3) Το επίπεδο για τα συμπυκνωμένα ή αποξηραμένα προϊόντα θα υπολογίζεται βάσει του έτοιμου για κατανάλωση ανασυσταθέντος προϊόντος.

(4) Τα ήσσονος σημασίας τρόφιμα και τα αντίστοιχα επίπεδα μόλυνσης που θα ισχύουν αυτά θα ορισθούν σύμφωνα με το άρθρο 7.

(5) Υγρά τρόφιμα όπως ορίζονται στα κεφάλαια 20 και 22 του κοινού δασμολογίου και στα αντίστοιχα κεφάλαια της συνδυασμένης ονοματολογίας από την 1η Ιανουαρίου 1988. Οι τιμές υπολογίζονται λαμβάνοντας υπόψη την κατανάλωση νερού της βρύσης, και οι ίδιες τιμές θα πρέπει να εφαρμόζονται στο πόσιμο νερό εφόσον το αποφασίσουν οι αρμόδιες αρχές των κρατών μελών. Οι τιμές για τα υγρά τρόφιμα θα καθοριστούν αργότερα.

(6) Οι τιμές θα καθοριστούν αργότερα.

(7) Ο άνθρακας 14 και το τρίτιο δεν περιλαμβάνονται σ' αυτήν την ομάδα.