ΕΙΔΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ αριθ . 1/87 για την ΠΟΙΟΤΗΤΑ ΤΗΣ ΕΠΙΣΙΤΙΣΤΙΚΗΣ ΒΟΗΘΕΙΑΣ Συμφωνία των προϊόντων της επισιτιστικής βοήθειας με τα ισχύοντα πρότυπα ποιότητας, ποσότητας, συσκευασίας, χρόνου και τόπου συνοδευόμενη από τις απαντησεισ τησ επιτροπησ ( 87/C 219 /01 ) ( Παρατηρήσεις στα πλαίσια του άρθρου 206α, παρ.^4, της συνθήκης ΕΟΚ )

ΠΙΝΑΚΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΩΝ

Σημεία

1.Εισαγωγή1.1 -1.5

2.Εφαρμοζομένα πρότυπα2.1 -2.17

Συμφωνίες προμήθειας2.4 -2.7

Πληρότητα των συμφωνιών2.4

Εφαρμόσιμο των συμφωνιών2.5 -2.7

Νομοθεσία για τη συγκέντρωση της βοήθειας2.8 -2.17

Πεδίο εφαρμογής2.8

Πολύπλοκος χαρακτήρας2.9 -2.10

Ομοιογένεια2.11

Περιεχόμενο2.12-2.17

Συσκευασία2.12-2.14

Ενδείξεις2.15

Μεταφορά2.16-2.17

3.ίΕλεγχος της εφαρμογής των κανόνων3.1 -3.42

Μη ειδικοί έλεγχοι3.3 -3.21

Καταλληλότητα των μη ειδικών ελέγχων3.3 -3.8

ίΕλλειψη επαρκούς αποδεικτικής αξίας3.3 -3.7

ίΕλλειψη υπολογισμού των ιδιαίτερων απαιτήσεων της επισιτιστικής βοήθειας3.8

Αλληλοσυμπλήρωση με τους ειδικούς ελέγχους3.9 -3.21

ίΕγκριση του παρασκευαστή3.9 -3.12

ίΕλεγχος της παρασκευής3.13-3.19

ίΕλεγχος της ποιότητας κατά τη διάρκεια ή εν όψει της φόρτωσης3 .20-3.21

Ειδικοί έλεγχοι3.22-3.42

ίΕγκριση των υπερθεματιστριών επιχειρήσεων3.22

ίΕλεγχος ποιότητας πραγματοποιούμενος από τον υπερθεματιστή3.23-3.24

ίΕλεγχος ποιότητας πραγματοποιούμενος με πρωτοβουλία του οργανισμού παρέμβασης κατά τη διάρκεια ή εν όψει της φόρτωσης3.25-3.28

ίΕλεγχος που ζητείται από τον δικαιούχο3.29

ίΕλεγχοι χρηματοδοτούμενοι από την επιτροπή3.30-3.32

Κοινές κρίσεις για τους ελέγχους εν όψει της φόρτωσης3.33-3 .39

Η φόρτωση, αποφασιστικό στάδιο του ποιοτικού ελέγχου3.33-3 .34

Απόδοση υπερβολικής αξίας στα πιστοποιητικά ανάληψης ή συμφωνίας κατά τη φόρτωση3.35-3.39

ίΕλεγχος και παρακολούθηση της εκτέλεσης για στάδια μετά τη φόρτωση

3.40-3.42

4.Ευθύνες και εγγυήσεις4.1 -4.54

ίΑνιση αξία των διαφόρων σταδίων παράδοσης από άποψη ποιότητας4.1 -4.4

Υποχρεώσεις, εγγυήσεις και κυρώσεις στα διάφορα στάδια4.5 -4.18

Υποχρεώσεις των επιχειρηματιών4 .5 -4.8

Υποχρέωση του υπερθεματιστή να εκτελέσει τη βοήθεια4.5

Υποχρέωση του υπερθεματιστή να επανεκτελέσει τη βοήθεια που εκτελέστηκε ελαττωματικά4.6

Υποχρεώσεις του οργανισμού παρέμβασης4.7 -4.8

Ασφάλειες4.9 -4.11

Ασφάλιση σιτηρών που λαμβάνονται από απόθεμα παρέμβασης4.9

Ασφάλιση θαλάσσιας μεταφοράς των προϊόντων που παραδίδονται CIF

4.10

Ασφάλιση μεταφοράς στην περίπτωση παραδοτέου στον τόπο προορισμού4.11

Εγγυήσεις4.12-4.14

Εγγύηση συμμετοχής στο διαγωνισμό4.12

Εγγύηση παράδοσης4.13

Εγγύηση για προκαταβολή4.14

Οικονομική ευθύνη των επιχειρηματιών4.15-4.17

Οικονομική ευθύνη του υπερθεματιστή4.15

Κράτηση στην πληρωμή του υπερθεματιστή και αντίστοιχη εγγύηση4.16

Απόρριψη από την Επιτροπή μιας δαπάνης που έχει γίνει από έναν οργανισμό παρέμβασης4.17

Εγγύηση της Κοινότητας4.18

Συγκριτική εκτίμηση σε σχέση με τον στόχο ποιότητας4.19-4.54

Ποιός είναι δικαιούχος της εγγύησης;4.19-4.23

Εγγυήσεις από την αρχή ως το τέλος της διαδικασίας ή εγγυήσεις που καλύπτουν μόνο ένα στάδιο της εκτέλεσης των ενισχύσεων4.24-4.26

Εγγυήσεις πού εφαρμόζονται άμεσα ή μέσω ενός τρίτου4.27-4.33

Εγγύηση για διατήρηση της αξίας της βοήθειας ή κύρωση αποτρεπτικού χαρακτήρα4.34-4.36

ίΕκταση της οικονομικής ευθύνης και καθορισμός των υποχρεώσεων4.37-4.50

Πολύ συχνά, ο δικαιούχος της εγγύησης δεν τη θέτει σε ενέργεια4.39-4.42

Οι υποχρεώσεις του επιχειρηματία δεν είναι αρκετά αυστηρές4.43-4.50

Εγγύηση της Κοινότητας : τελευταία ή πρώτη;4.51-4.54

5.Σκέψεις για μεταρρύθμιση του συστήματος5.1 -5.24

Απλούστευση και επιτάχυνση των διαδικασιών5.1 -5.11

Υπερπήδηση των πολιτικών περιπλοκών της επισιτιστικής βοήθειας5.1

ίΕμπνευση από τις πιο απλές υπάρχουσες διαδικασίες5.2 -5.4

Τριγωνικές πράξεις5.2

Βοήθεια σε ελαιούχα προϊόντα5.3

Επείγουσες ενισχύσεις ( άρθρα 950 του προϋπολογισμού και 137 της σύμβασης της Λομέ ΙΙ)5.4

Προτάσεις για μεταρρύθμιση5.5 -5.11

Εξασφάλιση συνοχής των εγγράφων διαχείρισης5.12-5.14

Καλύτερος καθορισμός των ελέγχων και των ευθυνών5.15-5.24

Ο έλεγχος της εκτέλεσης είναι απαραίτητος, είτε υπάρχει νομική ευθύνη είτε όχι5.15

Ανάγκη ύπαρξης χωριστών ελέγχων στα διάφορα στάδια εκτέλεσης των ενισχύσεων5.16

Χωρίς ακριβή καθορισμό των ευθυνών, οι καλύτεροι έλεγχοι δεν χρησιμεύουν σε τίποτα5.17

Σύναψη περισσοτέρων συμβάσεων με υποχρέωση ύπαρξης αποτελέσματος

5.18-5.20

Καθιέρωση διαδικασίας παραλαβής προϊόντων παρουσία εκπροσώπων των ενδιαφερομένων μερών από την οποία θα εξαρτάται η πληρωμή του υπερθεματιστή5.21

Αναθεώρηση της έννοιας των ασφαλιστηρίων συμβάσεων5 .22-5.24

6.Συμπέρασμα6.1 -6.3

Παραρτήματα

σελίδες

Παράρτημα 1:Καταγραφή και περιγραφή των ελαττωματικών παραδόσεων που διαπιστώθηκαν από το Συνέδριο25-34

Παράρτημα 2:Διαφορές μεταξύ του καθεστώτος διακίνησης των σιτηρών και του καθεστώτος διακίνησης των γαλακτοκομικών προϊόντων οι οποίες θα μπορούσαν να έχουν επίπτωση στην ποιότητα της βοήθειας35-37

Παράρτημα 3:Λεξιλόγιο38-41

Απαντήσεις της επιτροπής42-52

17 . 8 . 87Αριθ . C 219 / 1 . ΕΙΣΑΓΩΓΗ

1.1 . ^Η επισιτιστική βοήθεια δεν μπορεί να ικανοποιήσει σωστά τις ανάγκες για τις οποίες έχει αποφασιστεί παρά μόνον αν φθάσει στον προορισμό της κατά την ημερομηνία και στην ποσότητα που έχει προβλεφθεί, και αν το είδος, τα χαρακτηριστικά και η συσκευασία των προϊόντων είναι ικανοποιητικά και σύμφωνα με τα προβλεπόμενα . Αυτό ελέγχεται σε σύγκριση με τη συμφωνία προμήθειας και την ισχύουσα νομοθεσία . Ωστόσο τα νομοθετικά κείμενα δεν μπορούν να προβλέψουν όλες τις περιπτώσεις και δεν θα μπορέσουν ποτέ να αντικαταστήσουν την κοινή λογική και την φανερή πραγματικότητα .

1.2 . ^Οι πράξεις που καταλήγουν στη διανομή της βοήθειας είναι πολυάριθμες, πολυσύνθετες και λεπτές από πολιτική άποψη :

( α)περιλαμβάνουν δραστηριότητες μεταποίησης, συσκευασίας, διακίνησης, αποθήκευσης, μεταφοράς και ανάλυσης των προϊόντων;

( β)το Συμβούλιο, η Επιτροπή, αλλά και πλήθος άλλων φορέων, οι οποίοι δρουν στο έδαφος της Κοινότητας και έξω από αυτό, αποτελούν τους κρίκους μιας μακριάς αλυσίδας αρμοδιοτήτων;

( γ)η διαθεσμική ισορροπία μέσα στην κοινότητα και οι σχέσεις της με τα κράτη μέλη διαμορφώνονται λαμβάνοντας υπόψη την συνολική πολιτική στην αναπτυξιακή βοήθεια και την κοινή γεωργική πολιτική .

1.3 .^ Σε μια ειδική έκθεση που εγκρίθηκε στις 30 Οκτωβρίου 1980, το Ελεγκτικό Συνέδριο είχε ήδη διατυπώσει συνολική εκτίμηση για το σύστημα διαχείρισης της επισιτιστικής βοήθειας . Η παρούσα έκθεση εμβαθύνει αυτή την ανάλυση σε ό,τι αφορά τη συμφωνία των παραδιδόμενων προϊόντων με τα πρότυπα που απαιτούνται από το δίκαιο και την κοινή λογική . Το Συνέδριο κατέγραψε όλες τις περιπτώσεις στις οποίες διαπίστωσε μη ικανοποιητικά στοιχεία, περίπου 90, οι οποίες αφορούσαν άλλοτε μια μεμονωμένη παρτίδα και άλλοτε μια σειρά παρτίδων, αφενός κατά τη διάρκεια των ελεγκτικών αποστολών του που πραγματοποιήθηκαν από το 1981 μέχρι το 1985 σε περισσότερες από 20 χώρες, και αφετέρου χάρη σε μια έρευνα των περιπτώσεων που χειρίστηκε η υπηρεσία αμφισβητήσεων για την επισιτιστική βοήθεια της γενικής διεύθυνσης ανάπτυξης της Επιτροπής . Οι περιπτώσεις αυτές ταξινομούνται και περιγράφονται στο παράρτημα 1 .

1.4 . ^Ο αριθμός των παρτίδων(1 ) επισιτιστικής βοήθειας που παραδόθηκαν κατά τη διάρκεια της εξεταζόμενης περιόδου ( 1976-85 ) είναι σημαντικός . Μπορούμε να τις εκτιμήσουμε σε 8^000 περίπου . Από την πλευρά τους οι

90 περιπτώσεις ελαττωματικών παραδόσεων που αναφέρονται στο παράρτημα 1 αντιπροσωπεύουν αριθμό παρτίδων

που είναι δύσκολο να μετρηθούν αλλά είναι της τάξης των 200 έως 400 . Πάντως το θέμα δεν είναι τόσο να εκτιμηθεί η αντιπροσωπευτικότητα αυτών των μερικών εκατοντάδων παρτίδων σε σχέση με τις 8^000 όσο να χρησιμοποιηθεί το

δείγμα αυτό για ανάλυση των αιτιών των ελαττωμάτων και για υπόδειξη λύσεων . Τα κενά και οι αντιφάσεις του ισχύοντος συστήματος, που αποτελούν τις αιτίες αυτών των αδυναμιών, επισημάνθηκαν στο επίπεδο :

( α)των εφαρμοζομένων προτύπων;

( β)των πραγματοποιουμένων ελέγχων;

( γ)και των χρησιμοποιουμένων εγγυήσεων .

Η έκθεση ολοκληρώνεται με συστάσεις για μεταρρύθμιση του συστήματος .

1.5 .^ Η παρούσα έκθεση απεστάλη για πρώτη φορά από το Ελεγκτικό Συνέδριο στην Επιτροπή στις 8 Ιανουαρίου 1987, για να της δοθεί η δυνατότητα να διατυπώσει τις απαντήσεις της . Μερικές μέρες νωρίτερα είχε τεθεί σε ισχύ ο νέος βασικός κανονισμός σχετικά με την πολιτική και τη διαχείριση της επισιτιστικής βοήθειας ( κανονισμός ( ΕΟΚ ) αριθ . 3972/86 του Συμβουλίου, που δημοσιεύτηκε στην Επίσημη Εφημερίδα στις 30 Δεκεμβρίου 1986 ). Είναι προφανές ότι όλες οι παρατηρήσεις που υπάρχουν στην έκθεση αφορούν πράξεις προγενέστερες από την έναρξη ισχύος του κανονισμού ( ΕΟΚ ) αριθ . 3972/86, δηλ . της 2ας Ιανουαρίου 1987 . Ωστόσο το Συνέδριο παρατηρεί ότι οι μεταρρυθμίσεις που θεσπίστηκαν με το νέο κανονισμό, και οι οποίες πρόκειται σύντομα να ολοκληρωθούν με την αναμόρφωση και ενοποίηση των διαδικασιών συγκέντρωσης των προϊόντων - έχει ήδη καταρτιστεί το σχέδιο κανονισμού από την Επιτροπή - συμπίπτουν σε πολλά σημαντικά σημεία με τις συστάσεις του .

2 . ΕΦΑΡΜΟΖΟΜΕΝΑ ΠΡΟΤΥΠΑ

2.1 . ^Στη βάση κάθε προμήθειας επισιτιστικής βοήθειας βρίσκεται μια συμφωνία προμήθειας . Η Κοινότητα αναλαμβάνει να παραδώσει μια ορισμένη ποσότητα ενός ορισμένου προϊόντος . Ο δικαιούχος αναλαμβάνει να τηρήσει ορισμένους όρους για την παραλαβή και τη χρησιμοποίηση του προϊόντος και να δώσει λογαριασμό για τη χρησιμοποίηση αυτή . Η συμφωνία αυτή, την οποία καταρτίζει και διαπραγματεύεται η γενική διεύθυνση ανάπτυξης ( ΓΔ VΙΙΙ ), καθορίζει τα δικαιώματα και τις υποχρεώσεις του δικαιούχου .

2.2 .^ Η επισιτιστική βοήθεια διέπεται από ένα νομοθετικό σύνολο :

( α)το μόνο κείμενο με απόλυτα γενική εφαρμογή είναι ο κανονισμός ( ΕΟΚ ) αριθ . 3331/82 του Συμβουλίου της 3ης Δεκεμβρίου 1982(2 ) για την πολιτική και τη διαχείριση της επισιτιστικής βοήθειας, ο οποίος ίσχυε μέχρι την 1η Ιανουαρίου 1987;

( β)υπάρχουν δύο κανονισμοί με τις εκτελεστικές διατάξεις για τη συγκέντρωση των προϊόντων :

ι(i)ο κανονισμός ( ΕΟΚ ) αριθ . 1974/80 της Επιτροπής της 22ας Ιουλίου 1980 ( σιτηρά και ρύζι)(3)(4 );

( ii)ο κανονισμός ( ΕΟΚ ) αριθ . 1354/83 της Επιτροπής της 17ης Μαΐου 1983 ( αποβουτυρωμένο γάλα σε σκόνη, βούτυρο και βουτυρέλαιο)(5)(6 );

( γ)εξάλλου, η επισιτιστική βοήθεια υπόκειται σε διάφορους κανονισμούς της γεωργικής πολιτικής, όχι μόνο στην περίπτωση που η βοήθεια πρέπει να ληφθεί από τα αποθέματα παρέμβασης, αλλά και όταν πρόκειται να συγκεντρωθεί από την ευρωπαϊκή αγορά;

( δ)η βοήθεια πρέπει επίσης να συμβιβάζεται με το δίκαιο των κρατών μελών, για παράδειγμα ορισμένους υγειονομικούς κανόνες;

( ε)κάθε ενέργεια πρέπει να εκτελείται σύμφωνα με έναν αντίστοιχο κανονισμό συγκέντρωσης και μια αντίστοιχη προκήρυξη διαγωνισμού, που καταρτίζονται από τη γενική διεύθυνση γεωργίας ( ΓΔ VI ) και εγκρίνονται από την Επιτροπή έπειτα από γνωμοδότηση μιας επιτροπής διαχείρισης .

2.3 . ^Το ετήσιο πρόγραμμα καθορίζεται από :

( α)τον προϋπολογισμό, όπου εγκρίνονται οι πιστώσεις κατά κατηγορία προϊόντων;

( β)τον κανονισμό του Συμβουλίου με τον οποίο καθορίζονται οι κανόνες εφαρμογής, για το αντίστοιχο έτος, ( συνολικές παραδοτέες ποσότητες κατά κατηγορία προϊόντων, αναλυτικός κατάλογος των προϊόντων που μπορεί να αποτελέσουν αντικείμενο επισιτιστικής βοήθειας, κατάλογος των χωρών και των οργανισμών που μπορούν να λάβουν τη βοήθεια ) ( καθεστώς που ίσχυε μέχρι τα τέλη του 1986 );

( γ)τις ιδιαίτερες χορηγήσεις βοήθειας, που αποφασίζονται μεμονωμένα από την Επιτροπή .

ΣΥΜΦΩΝΙΕΣ ΠΡΟΜΗΘΕΙΑΣ

Πληρότητα των συμφωνιών

2.4 . ^Οι συμφωνίες προμήθειας(7 ) αναφέρουν το είδος του προϊόντος, την ποσότητα, τη συσκευασία, και μερικές φορές τις ενδείξεις που θα πρέπει να φέρει η συσκευασία . Ωστόσο :

( α)δεν αναφέρουν τίποτε για την περίδο παράδοσης, για την οποία γίνονται ανεπίσημες ρυθμίσεις μεταξύ Επιτροπής και δικαιούχου . Υπάρχουν άλλοι χορηγοί που δεν διστάζουν να δεσμευτούν για την περίοδο παράδοσης στις δικές τους συμφωνίες . Αυτή η απουσία σαφούς διάταξης για την περίοδο παράδοσης δίνει αφορμή για καθυστερημένες συγκεντρώσεις;

( β)επίσης ο λιμένας φόρτωσης για μια παράδοση FOB(8 ) δεν αναφέρεται ποτέ μέσα στις συμφωνίες . Οι συμμετέχοντες στο διαγωνισμό επιλέγουν μονομερώς το λιμένα φόρτωσης . Τούτο μπορεί να αυξήσει τα έξοδα θάλασσιας μεταφοράς για τον δικαιούχο . Και σε αρκετές περιπτώσεις παράδοσης CIF(9 ), δεν διευκρινίζεται μέσα στη συμφωνία ο λιμένας εκφόρτωσης;

( γ)τέλος, οι συμφωνίες περιορίζονται γενικά στον ορισμό του είδους του προϊόντος χωρίς άλλη προδιαγραφή . Τούτο μπορεί να έχει σαν συνέπεια την προμήθεια ενός

προϊόντος που δεν ανταποκρίνεται στις ακριβείς τοπικές ανάγκες . Στο θέμα αυτό παρουσιάζει ενδιαφέρον η περίπτωση 240 τόνων βουτυρελαίου που παραδόθηκαν το 1983 στο Παγκόσμιο Επισιτιστικό Πρόγραμμα ( ΠΕΠ ) για το Μαρόκο : το ποσοστό αερόβιων μικροοργανισμών ήταν ανώτερο από το μέγιστο επιτρεπόμενο από τη μαροκινή νομοθεσία . Τέτοιου είδους εθνικοί κανόνες θα μπορούσαν να καταστούν δεσμευτικοί μόνο με την συμπερίληψή τους στη συμφωνία και στον κανονισμό συγκέντρωσης . Οι οργανισμοί παρέμβασης και οι υπερθεματιστές δεν δεσμεύονται, πράγματι, από τη νομοθεσία της δικαιούχου χώρας .

Εφαρμόσιμο των συμφωνιών

2.5 . ^Με την ευρεία έννοια, συμφωνία προμήθειας είναι η επίσημη επιστολή που υπογράφεται από τα δύο μέρη, ενώ προηγείται και ακολουθεί λιγότερο επίσημη αλληλογραφία, μέσα στην οποία υπάρχουν στοιχεία καθορισμού της βοήθειας ( περίοδος παράδοσης ). Η ΓΔ VIII καθορίζει τις ενέργειες και συνάπτει τις συμφωνίες προμήθειας, κατόπιν δε διαβιβάζει αίτηση συγκέντρωσης(10 ) στη ΓΔ VI, η οποία προβαίνει ή ζητά από τους οργανισμούς παρέμβασης να προβούν στη συγκέντρωση της βοήθειας, καταρτίζοντας τον κανονισμό συγκέντρωσης( 11 ) και την προκήρυξη διαγωνισμού(12 ).

2.6 . ^Συχνά συμβαίνει ο χρόνος που προβλεπόταν για την παράδοση, και που υποδεικνύεται από την ΓΔ VIII στη ΓΔ VI, να μην τηρείται λόγω της βραδύτητας της συγκέντρωσης . Και κυρίως ορισμένες προδιαγραφές των συμφωνιών πρέπει να μεταγραφούν από τη ΓΔ VIII στην αίτηση συγκέντρωσης για να διαβιβαστούν στη ΓΔ VI και να ενσωματωθούν στον κανονισμό συγκέντρωσης . Η πείρα δείχνει ότι αυτά τα τρία έγγραφα έχουν μερικές φορές αντιφάσεις :

( α)για 15^000 τόνους καλαμποκιού στη Μοζαμβίκη, η συμφωνία προέβλεπε την ανάληψη στο λιμένα εκφόρτωσης, ενώ ο κανονισμός συγκέντρωσης την προέβλεπε για το λιμένα φόρτωσης, σύμφωνα με την αίτηση συγκέντρωσης;

( β)για την παράδοση στο Λίβανο το 1983 ( πρόγραμμα 1982 ) 250 τόνων σογιελαίου μέσω της UNRWA(13 ), υπήρξε αντίφαση μέσα στην επίσημη επιστολή, πράγμα που δημιουργούσε ασάφειες για τον τόπο διαχωρισμού των εξόδων, ιδίως των εξόδων εκφόρτωσης, και κυρίως τον τόπο μεταβίβασης όλων των ευθυνών για το εμπόρευμα από τον υπερθεματιστή στο δικαιούχο . Σύμφωνα με μία ερμηνεία, η μεταβίβαση γινόταν στο λιμένα φόρτωσης, ενώ σύμφωνα με μια άλλη στο λιμένα εκφόρτωσης . Η προκήρυξη διαγωνισμού, με τον ορισμό του σταδίου παράδοσης ως CIF, χωρίς άλλη διευκρίνιση, τοποθετούσε την ανάληψη στο λιμένα φόρτωσης, σύμφωνα με τη σημασία που αποδίδεται κατά τις εμπορικές συνήθειες;

( γ)για 500 τόνους αποβουτυρωμένου γάλακτος σε σκόνη που χορηγήθηκαν στο Μαυρίκιο και παραδόθηκαν το 1982 χωρίς βιταμίνες, η συμφωνία προέβλεπε την ύπαρξη βιταμινών . Η αίτηση συγκέντρωσης παρέλειπε τη μνεία αυτή;

( δ)στην περίπτωση 5^000 τόνων αποβουτυρωμένου γάλακτος σε σκόνη που ήταν πολύ παλιό και παραδόθηκε στην Ινδία το 1982, η συμφωνία προέβλεπε γάλα σκόνη το πολύ 6 μηνών κατά τη φόρτωση . Ο κανονισμός συγκέντρωσης επέτρεπε μέχρι εννιάμιση μηνών . Η ΓΔ VI πρόβαλε το επιχείρημα ότι τα αποθέματα δεν επέτρεπαν να χορηγηθεί πιο πρόσφατη σκόνη γάλακτος . Στην πραγματικότητα, σε καμιά στιγμή τα αποθέματα σκόνης κάτω των 6 μηνών δεν έπεσαν κάτω από 5^515 τόνους . Και υπήρχε η δυνατότητα να συγκεντρωθούν οι 5^000 τόνοι μόνο από δύο κράτη μέλη ( Ηνωμένο Βασίλειο 3^140 τόνοι; Δανία 1^900 τόνοι; το υπόλοιπο, δηλ . 475 τόνοι, υπήρχε στην Ομοσπονδιακή Δημοκρατία της Γερμανίας ).

2.7 . ^Τέτοιες καταστάσεις παρουσιάζονται μερικές φορές επειδή κανένα έγγραφο δεν αποτελεί την κοινή βασική αναφορά για όλα τα ενδιαφερόμενα μέρη . Η συμφωνία δεσμεύει τον δικαιούχο και την Κοινότητα . Ο κανονισμός συγκέντρωσης απευθύνεται στον οργανισμό παρέμβασης και στον υπερθεματιστή . Πρόκειται λοιπόν για δύο χωριστά έγγραφα, που καταρτίζονται από δύο χωριστές γενικές διευθύνσεις . Η συνάφεια αυτών των δύο εγγράφων, που θα έπρεπε να εξασφαλίζεται με ένα τρίτο συνδετικό έγγραφο, δηλαδή την αίτηση συγκέντρωσης, δεν τηρείται πάντοτε .

Νομοθεσία για τη συγκέντρωση της βοήθειας

Πεδίο εφαρμογής

2.8 . ^Οι κανόνες για τη συγκέντρωση της βοήθειας έχουν καθοριστεί για τα σιτηρά ( κανονισμός ( ΕΟΚ ) αριθ . 1974/80(14 ) και για τα γαλακτοκομικά ( κανονισμός ( ΕΟΚ ) αριθ . 1354/83(15 ), αλλά δεν υπάρχει το αντίστοιχο των κανονισμών αυτών για τα φυτικά έλαια, ούτε για τη ζάχαρη και τα λοιπά προϊόντα . Αυτο το σοβαρό κενό καλύπτεται με τις διατάξεις που παρεμβάλλονται μεμονωμένα σε κάθε προκήρυξη διαγωνισμού που αφορά τα προϊόντα αυτά, πράγμα που δεν μπορεί να αντικαταστήσει έναν κανονισμό μόνιμης αξίας που είναι αποτέλεσμα ώριμης επεξεργασίας . Οι παραδόσεις στον τόπο προορισμού εφαρμόζονται για όλες τις κατηγορίες προϊόντων; ωστόσο ο κανονισμός ( ΕΟΚ ) αριθ . 1974/80 για τη συγκέντρωση σιτηρών δεν τις αναφέρει .

Πολύπλοκος χαρακτήρας

2.9 . ^Η συγκέντρωση της επισιτιστικής βοήθειας χαρακτηρίζεται από την επανάληψη, μέσα σε κείμενα ειδικότερης εφαρμογής, διατάξεων με μόνιμη και γενική ισχύ . Βέβαια

για τα σιτηρά που παραδίδονται στα στάδια FOB ή CIF, και για τα γαλακτοκομικά, οι κανόνες συγκέντρωσης έχουν κωδικοποιηθεί . Για τα υπόλοιπα όμως επαναλαμβάνονται σε κάθε κανονισμό συγκέντρωσης ή προκήρυξη διαγωνισμού, με τους ίδιους όρους ( είδος των ποιοτικών ελέγχων, κατάλογο των εγγράφων που θα πρέπει να παραδώσει ο υπερθεματιστής για να πληρωθεί, κανόνες σχετικά με τη συσκευασία, υποχρέωση για την κατάθεση εγγύησης, κλπ .). Αντίθετα, ο διαχωρισμός των γενικών κανόνων και των ειδικών διατάξεων σε διαφορετικά κείμενα δεν θα πρέπει να φθάνει σε παράλογο σημείο : η εξήγηση για μια λανθασμένη ένδειξη σε σάκους γάλακτος ήταν ότι υπήρχε ειδικός κανονισμός που απαιτούσε την ένδειξη στη Δημοκρατία της Τυνησίας, η οποία συμπλήρωνε την ένδειξη Δωρεά της Ευρωπαϊκής Οικονομικής Κοινότητας την οποία όριζε με γενικό τρόπο ο κανονισμός ( ΕΟΚ ) αριθ . 1354/83(16 ) για τη συγκέντρωση των γαλακτοκομικών προϊόντων . Οι σάκοι έφεραν μόνο την ένδειξη, κι αυτή αντικανονικά συντετμημένη, δωρεά της ΕΟΚ.

2.10 .^ ίΑλλου είδους περιπλοκή : ορισμένες διατάξεις που αφορούν τη γεωργική πολιτική εφαρμόζονται στην επισιτιστική βοήθεια αλλά σε διαφορετικό βαθμό ανάλογα με την περίπτωση . Οι κανόνες ποιότητας και συσκευασίας που απαιτούνται για την είσοδο στα αποθέματα παρέμβασης είναι πολυάριθμοι, και εφαρμόζονται και στην επισιτιστική βοήθεια όταν το προϊόν προέρχεται από τα αποθέματα παρέμβασης . Εξάλλου ορισμένοι από τους κανόνες αυτούς εφαρμόζονται σε ένα μέρος των προϊόντων επισιτιστικής βοήθειας που συγκεντρώνονται από την αγορά ( γαλακτοκομικά προϊόντα ).

Ομοιογένεια

2.11 . ^Ο κανονισμός ( ΕΟΚ ) αριθ . 1974/80(17 ) ( σιτηρά ) και ο κανονισμός ( ΕΟΚ ) αριθ . 1354/83(18 ) ( γαλακτοκομικά ) παρουσιάζουν πολλές διαφορές που μπορεί να έχουν επίπτωση στα προβλήματα ποιότητας, τα οποία - κατά το μεγαλύτερο μέρος τους - δεν έχουν καμία αιτιολόγηση που να έχει σχέση με τη φύση των προϊόντων ( βλ . παράρ -

τημα 2 ).

Περιεχόμενο

Συσκευασία

2.12 . ^Για το βουτυρέλαιο, δεν επιβάλλεται καμιά προδιαγραφή για το σχήμα των δοχείων, ούτε για το πάχος ή το βάρος της λαμαρίνας από την οποία κατασκευάζονται . Η πείρα έχει δείξει σε μεγάλο βαθμό ότι ο πιο συνηθισμένος τύπος, χωρητικότητας 5 κιλών, δεν είναι αρκετά γερός . Οι έλεγχοι αντοχής των χαρτοκιβωτίων που περιέχουν τα δοχεία αυτά δεν επαρκούν . Είναι δε συνηθισμένο φαινόμενο να φθάνουν τα χαρτοκιβώτια φθαρμένα και ανοιγμένα . Η προδιαγραφή για χρησιμοποίηση κόλλας ανθεκτικής στην υγρασία δεν εξασφαλίζει την αντοχή της στο χρόνο . Δεν προβλέπεται η περίδεση των χαρτοκιβωτίων με στεφάνια ( τσέρκια ). Η Επιτροπή δεν θα επιτύχει την πρόληψη των περιπτώσεων φθοράς παρά μόνο με τεχνικές προδιαγραφές που θα καθοριστούν έπειτα από έρευνα των ζημιών .

2.13 . ^Για τους σάκους γάλακτος σε σκόνη, ο κανονισμός ( ΕΟΚ ) αριθ . 1354/83(19 ) παραπέμπει απλώς στις διατάξεις του κανονισμού ( ΕΟΚ ) αριθ . 625/78(20 ) της Επιτροπής της 30ής Μαρτίου 1978 για τη δημόσια αποθεματοποίηση του αποβουτυρωμένου γάλακτος σε σκόνη μέσα στην Κοινότητα . Οι συνθήκες σε υπερπόντιες χώρες δεν επιτρέπουν να αρκεστούμε στις συσκευασίες που προβλέπονται για την Ευρώπη.

2.14 . ^Ο κανονισμός ( ΕΟΚ ) αριθ . 1354/83(21 ) προβλέπει για το βιταμινούχο γάλα τη δυνατότητα αποστολής σε σακουλάκια 1 ή 2 κιλών που τοποθετούνται σε δεύτερη συσκευασία των 20 κιλών . Αυτός ο τύπος είναι καλύτερος αλλά χρησιμοποιείται ελάχιστα και έχει σαφώς υποσκελιστεί από εκείνον που έχουν υιοθετήσει η Ελβετία και οι Ηνωμένες Πολιτείες : δοχεία 2 έως 5 κιλών .

Ενδείξεις

2.15 . ^ίΟσον αφορά τις ενδείξεις στις συσκευασίες, ορισμένα κενά μπορούν να καταλογιστούν στους υπερθεματιστές, όπως όταν λείπει η ένδειξη Δωρεά της Ευρωπαϊκής Οικονομικής Κοινότητας στ ... ( όνομα της χώρας ), ή η ημερομηνία παραγωγής του προϊόντος . Αντίθετα, το ότι δεν προβλέπονται οι οδηγίες χρήσης και η ημερομηνία λήξης για την κατανάλωση των γαλακτοκομικών προϊόντων είναι παράλειψη της νομοθεσίας .

Μεταφορά

2.16 . ^Ο όρος κοινοτικός λιμένας φόρτωσης που έχει τακτική σύνδεση με τη χώρα προορισμού, τον οποίο προσπαθούσε να επιβάλει η ΓΔ VIII στις αιτήσεις της για συγκέντρωση στο στάδιο FOB, αναφερόταν συχνά στους κανονισμούς συγκέντρωσης με την ελλιπή διατύπωση κοινοτικός λιμένας. Επομένως η επιλογή του λιμένα αφηνόταν στον υπερθεματιστή, και ο δικαιούχος ήταν μερικές φορές υποχρεωμένος να ναυλώσει ειδικά πλοίο για τη μεταφορά από το λιμένα αυτό . Στον κανονισμό ( ΕΟΚ ) αριθ . 1354/83(22 ) για τα γαλακτοκομικά προστέθηκε μια νέα ρήτρα : ο λιμένας αυτός επιλέγεται με βάση την ύπαρξη σύνδεσης με τη χώρα προορισμού κατά την περίοδο φόρτωσης που καθορίζεται στην προκήρυξη του διαγωνισμού . Η σύνδεση αυτή μπορεί να περιλαμβάνει μία μόνο μεταφόρτωση σε άλλο λιμένα της Κοινότητας . Η ρήτρα αυτή, η οποία λείπει από τον κανονισμό ( ΕΟΚ ) αριθ . 1974/80(23 ) για τα σιτηρά, μπαίνει σε κάθε κανονισμό συγκέντρωσης που αφορά παράδοση σιτηρών FOB . Πάντως ο υπερθεματιστής είναι αυτός που επιλέγει μονομερώς το λιμένα φόρτωσης . Η επιλογή αυτή μπορεί να επηρεάσει τα έξοδα στα οποία υποβάλλεται ο δικαιούχος εξίσου, ή ίσως και περισσότερο από όσο εκείνα στα οποία θα πρέπει να υποβληθεί ο υπερθεματιστής, και μπορεί να έχει σαν συνέπεια τη μείωση της καθαρής οικονομικής αξίας της βοήθειας .

2.17 . ^Κατά τον ίδιο τρόπο, οι απαιτήσεις σχετικά με την ποιότητα από υγειονομική πλευρά και την ηλικία των πλοίων διατυπώνονται μόνο για το στάδιο CIF, και όχι για τη ρήτρα παράδοσης στον προορισμό . Η Επιτροπή θα πρέπει να βρει τον τρόπο να αποκλείσει τους πολυάριθμους ασυνεί -

δητους εφοπλιστές των οποίων οι τιμές φαίνονται ανταγωνιστικές μόνο χάρη σε ριψοκίνδυνες συνθήκες μεταφοράς με πλοία ελεεινής κατάστασης, ή χάρη σε πρακτικές ντάμπιγκ που χρησιμοποιούνται από ορισμένες χώρες .

3.ΕΛΕΓΧΟΣ ΤΗΣ ΕΦΑΡΜΟΓΗΣ ΤΩΝ

ΚΑΝΟΝΩΝ

3.1 . ^Για την εξασφάλιση της ποιότητας και της συμφωνίας της επισιτιστικής βοήθειας με τους κανόνες υπάρχουν οι εξής έλεγχοι :

( α)διαδικασία έγκρισης του υπερθεματιστή;

( β)διαδικασία έγκρισης του παρασκευαστή του προϊόντος;

( γ )έλεγχος της παρασκευής του προϊόντος;

( δ)υγειονομικός έλεγχος από το κράτος μέλος;

( ε)έλεγχος για την αποδοχή στα αποθέματα παρέμβασης;

( στ)ποιοτικός έλεγχος από τον υπερθεματιστή;

( ζ)τελωνειακός έλεγχος της ποσότητας;

( η)ποιοτικός έλεγχος εν όψει της φόρτωσης, με πρωτοβουλία του οργανισμού παρέμβασης;

( θ)ποιοτικός έλεγχος από τον δικαιούχο εν όψει της φόρτωσης;

και ενδεχομένως

( ι)έλεγχος κατά την εκφόρτωση;

( ια)έλεγχος κατά την άφιξη στον προορισμό .

3.2 . ^Ορισμένοι έλεγχοι γίνονται ειδικά για την επισιτιστική βοήθεια; τέτοιοι είναι όσοι αναφέρονται στο ( α ), ( στ ), ( η ), ( θ ) και, όταν υφίστανται, ( ι ) και (ια ). Οι ενέργειες για την επισιτιστική βοήθεια υπόκεινται στους άλλους ελέγχους που γίνονται δυνάμει του κοινού δικαίου των κρατών μελών ή της Κοινότητας . Αυτό ισχύει για τους ελέγχους που αναφέρονται στο ( δ ), ( ε ) και ( ζ ). Ανάλογα με την περίπτωση, οι έλεγχοι που αναφέρονται στο ( β ) και ( γ ) μπορεί να είναι ειδικοί ή όχι .

Μη ειδικοί ελεγχοί

Καταλληλότητα των μη ειδικών ελέγχων

ίΕλλειψη επαρκούς αποδεικτικής αξίας

3.3 . ^Η αποδεικτική αξία των μη ειδικών ελέγχων επιδέχεται μερικές φορές αμφισβητήσεις . Οι έλεγχοι αυτοί δεν πραγματοποιούνται παρουσία εκπροσώπων των ενδιαφερομένων, δηλαδή ο δικαιούχος δεν συμμετέχει στον ή ούτε

καν παρευρίσκεται . Αφετέρου, εκτός από τον τελωνειακό έλεγχο, όλοι οι άλλοι είναι παρωχημένοι κατά τη φόρτωση . ίΕνα πιστοποιητικό ποιότητας γρήγορα χάνει την αξία του . Αυτό ισχύει για τους υγειονομικούς ελέγχους που πραγματοποιούνται από τα κράτη μέλη σύμφωνα με τους δικούς τους κανόνες . Εξάλλου τα αποτελέσματα αυτών των υγειονομικών ελέγχων στα κράτη μέλη διαψεύδονται μερικές φορές από μεταγενέστερους ελέγχους .

3.4 . ^Τα προϊόντα που λαμβάνονται από αποθέματα παρέμβασης υπόκεινται στους κανόνες και τους ελέγχους αποδοχής στα αποθέματα παρέμβασης, όταν αυτοί υπάρχουν, πράγμα που δεν συμβαίνει πάντα :

( α)όσον αφορά τα σιτηρά, δεν προβλέπεται να ελέγχονται 100^% πριν από την αποδοχή στα αποθέματα . Πρέπει να γίνεται ανάλυση δειγμάτων, που λαμβάνονται παρουσία εκπροσώπων των ενδιαφερομένων, από εγκεκριμένο εργαστήριο μόνο στην περίπτωση που δεν μπορεί να επιτευχθεί συμφωνία ως προς την ποιότητα και τα χαρακτηριστικά του προσφερόμενου σιτηρού . Αντίθετα, σε περίπτωση συμφωνίας δεν προβλέπεται ανάλυση από εργαστήριο;

( β)για τα γαλακτοκομικά, ένας πρώτος έλεγχος πραγματοποιείται με τη διαδικασία έγκρισης του παρασκευαστή, κι ένας δεύτερος με τους ελέγχους κατά τη διάρκεια της παρασκευής . Αυτό όμως δεν εφαρμόζεται για το βούτυρο, που παράγεται από πολύ σημαντικό αριθμό γεωργών και συνεταιρισμών . Κατά την είσοδο στο απόθεμα γίνεται δειγματοληπτικός έλεγχος που αποσκοπεί στην επαλήθευση της τήρησης των ποιοτικών προδιαγραφών . Επιπλέον, το βούτυρο υποβάλλεται σε δοκιμαστική αποθήκευση 2 μηνών, η οποία αν αποβεί αρνητική συνεπάγεται την απόρριψή του .

3.5 . ^Από τους ελέγχους του Συνεδρίου για την ποιότητα των προϊόντων σε απόθεμα, δημιουργούνται αμφιβολίες για το αν πραγματοποιούνται αυτές οι επαληθεύσεις ( βλ . ετήσια έκθεση για το οικονομικό έτος 1985, κεφάλαιο 4 ). Εξάλλου θα πρέπει να γίνουν τρεις παρατηρήσεις :

( α)άπαξ και γίνει ένα προϊόν δεκτό στα αποθέματα, η νομοθεσία δεν προβλέπει μεταγενέστερους περιοδικούς ελέγχους;

( β)κατά το χρόνο της συγκέντρωσης, το προϊόν μπορεί να έχει αλλοιωθεί;

( γ)οι περιπτώσεις κακής ποιότητας είναι οι πιο συχνές όταν το προϊόν προέρχεται από τα αποθέματα παρέμβασης .

3.6 . ^Η Επιτροπή ανησύχησε σε σημείο που αποφάσισε να προβεί σε συστηματική χρηματοδότηση ελέγχων που καλύπτουν ακριβώς τις παραδόσεις από αποθέματα παρέμβασης, οι οποίοι έφεραν αξιοσημείωτο αποτέλεσμα ( σημείο 3.30 παρακάτω ), πράγμα που αποδεικνύει ότι οι έλεγχοι που προηγούνται από την εισδοχή στα αποθέματα παρέμβασης δεν επαρκούν .

3.7 . ^Ο τελωνειακός έλεγχος των ποσοτήτων που προβλέπεται πριν από τη φόρτωση δεν καλύπτει περισσότερο από 0,8^%, 1^% ή 2^% των συνολικών εξαγόμενων ποσοτήτων( 24 ).

ίΕλλειψη υπολογισμού των ιδιαίτερων απαιτήσεων της επισιτιστικής βοήθειας

3.8 . ^Οι απαιτήσεις σχετικά με την επισιτιστική βοήθεια είναι αυστηρότερες από τους κανόνες του κοινού δικαίου . Για τα σιτηρά και το ρύζι τα καθοριζόμενα πρότυπα ποιότητας μερικές φορές ανώτερα από τους ελάχιστους όρους που απαιτούνται για την εισδοχή στην παρέμβαση . Οι σάκοι για τη σκόνη γάλακτος είναι μερικές φορές διαφορετικοί από εκείνους που προβλέπουν τα νομοθετικά κείμενα της κοινής γεωργικής πολιτικής, και για τα σιτηρά, τα οποία συνήθως αποθηκεύονται χύμα, η τοποθέτηση σε σάκους αποτελεί μέρος της δραστηριότητας συγκέντρωσης . Τέλος οι ενδείξεις της συσκευασίας αποτελούν ιδιαιτερότητα της επισιτιστικής βοήθειας . ίΕτσι οι μη ειδικοί έλεγχοι, ακόμη κι αν ήταν πάντοτε αξιόπιστοι, δεν θα μπορούσαν να επαρκέσουν, διότι δεν λαμβάνουν υπόψη τις ιδιαίτερες απαιτήσεις της επισιτιστικής βοήθειας . Πράγματι, η νομοθεσία δεν ρυθμίζει πάντοτε την αλληλοσυμπλήρωσή τους με τους ειδικούς ελέγχους .

Αλληλοσυμπλήρωση με τους ειδικούς ελέγχους

ίΕγκριση του παρασκευαστή

3.9 . ^Δεν υπάρχει διαδικασία έγκρισης για τα σιτηρά . Για τα γαλακτοκομικά προϊόντα το θέμα είναι αρκετά πολύπλοκο :

( α)η παρασκευή μπορεί να περιλαμβάνει δύο φάσεις :

( i)πρώτη φάση : παρασκευή του βουτύρου ή του αποβουτυρωμένου γάλακτος σε σκόνη;

( ii)δεύτερη φάση ( ενδεχόμενη ): μεταποίηση του βουτύρου σε βουτυρέλαιο;

( β)σύμφωνα με τις συνήθεις μεθόδους, ο εμπλουτισμός της σκόνης γάλακτος με βιταμίνες γίνεται κατά τη διάρκεια της παρασκευής της και επομένως δεν μπορεί να διαχωρισθεί απ^αυτήν .

3.10 .^ Για την πρώτη φάση της παρασκευής, οι ισχύουσες διατάξεις δεν έχουν πάντοτε την ίδια έκταση εφαρμογής :

( α)όταν το προϊόν αγοράζεται από την αγορά, το άρθρο 3, παράγραφος 3 του κανονισμού ( ΕΟΚ) αριθ . 1354/83(25 ) παραπέμπει στη διαδικασία έγκρισης με σκοπό την εισδοχή στα αποθέματα παρέμβασης . Προσθέτει όμως : εγκρίνονται μόνον οι επιχειρήσεις που διαθέτουν τεχνικές εγκαταστάσεις κατάλληλες για την εκπλήρωση των υποχρεώσεων που προβλέπονται στον παρόντα κανονισμό, δηλ . που προβλέπονται ειδικά για την επισιτιστική βοήθεια;

( β)για τις περιπτώσεις που τα προϊόντα επισιτιστικής βοήθειας λαμβάνονται από τα αποθέματα παρέμβασης, επωφελούνται αυτόματα από τη διαδικασία έγκρισης με σκοπό την εισδοχή στα αποθέματα . Αυτό όμως δεν σημαίνει εκπλήρωση των υποχρεώσεων που προσιδιάζουν στην επισιτιστική βοήθεια . Εφόσον η νομοθεσία για την επισιτιστική βοήθεια είναι πιο αυστηρή από τη γενική νομοθεσία υπάρχει κενό .

17 . 8 . 87Αριθ . C 219/3.11 .^ Η έγκριση του παρασκευαστή προϊόντων δεύτερης μεταποίησης δεν ρυθμίζεται πιο ομοιόμορφα από τα νομοθετικά κείμενα :

( α)για το βουτυρέλαιο ( που παρασκευάζεται σχεδόν αποκλειστικά για την επισιτιστική βοήθεια ), η διαδικασία έγκρισης είναι ειδική και περιλαμβάνει την απαίτηση για τεχνικές εγκαταστάσεις κατάλληλες για την εκπλήρωση των υποχρεώσεων που προσδιάζουν στην επισιτιστική βοήθεια;

( β)στην περίπτωση εμπλουτισμού του αποβουτυρωμένου γάλακτος σε σκόνη με βιταμίνες, ο κανονισμός δεν περιλαμβάνει διάταξη ανάλογη με εκείνη για το βουτυρέλαιο . Το κενό αυτό φαίνεται να προέρχεται από απλή παράλειψη .

3.12 .^ Σε περίπτωση παράβασης των όρων της έγκρισης γίνεται η ανάκλησή της, προσωρινά ή οριστικά . Αυτό το μάλλον πολύπλοκο σύνολο καταλήγει σε ένα νομικό κατασκεύασμα που στερείται ομοιογένεια και βεβαιότητα . Αποτέλεσμα είναι κυρίως οι παρασκευαστές/προμηθευτές επισιτιστικής βοήθειας από αποθέματα παρέμβασης να ξεφεύγουν από τους όρους έγκρισης σχετικά με την επισιτιστική βοήθεια .

ίΕλεγχος της παρασκευής

3.13 .^ ίΟσον αφορά τα γαλακτοκομικά, ο έλεγχος κατά την παρασκευή είναι ειδικός και συστηματικός μόνο για το βουτυρέλαιο και τον εμπλουτισμό του αποβουτυρωμένου γάλακτος σε σκόνη με βιταμίνες . Για το βούτυρο, ο έλεγχος παρασκευής δεν προβλέπεται από την κοινοτική νομοθεσία . Για τη σκόνη γάλακτος, ο κανονισμός ( ΕΟΚ ) αριθ . 1354/83(26 ) επεκτείνει και στα προϊόντα που αγοράζονται από την αγορά τον έλεγχο παρασκευής που προβλέπεται για τα προϊόντα που προσκομίζονται στην παρέμβαση .

3.14 .^ Εφόσον οι έλεγχοι αυτοί της πρώτης φάσης παρασκευής προβλέπονται από κανονισμό της κοινής γεωργικής πολιτικής, δεν είναι ειδικοί για τον τομέα της επισιτιστικής βοήθειας . Είναι περιοδικοί, συχνοί όπως διευκρινίζει αυτός ο κανονισμός, αλλά όχι συστηματικοί, δηλ . δεν πραγματοποιούνται για όλες τις παρτίδες . Επομένως σε καμιά περίπτωση δεν μπορεί να θεωρηθεί ότι παρέχουν εγγύηση ποιότητας για κάθε προμήθεια επισιτιστικής βοήθειας .

3.15 .^ Η εξακρίβωση του αν οι χρησιμοποιούμενες πρώτες ύλες είναι αποκλειστικά το γάλα ή τα εγκεκριμένα συστατικά του γάλακτος δεν μπορεί να γίνει παρά μόνο κατά τη διάρκεια της παρασκευής . Πράγματι τα εργαστήρια δηλώνουν ότι είναι αδύνατο, με τις υπάρχουσες αναλύσεις, να διαπιστωθεί εκ των υστέρων με βεβαιότητα αν το βουτυρέλαιο δεν περιέχει φυτικές λιπαρές ουσίες . Από άποψη κόστους παραγωγής, η υποκατάσταση του βουτύρου από φυτικά έλαια είναι πολύ δελεαστική : το 1986 τα φυτικά έλαια στοίχιζαν περίπου 1^100 ECU/τόνο και το βούτυρο 3^100 ECU . Οι ίδιες εκτιμήσεις ισχύουν και για το αποβουτυρωμένο γάλα σε σκόνη και τον ορό γάλακτος σε σκόνη .

3.16 .^ Στο στάδιο έγκρισης των επιχειρήσεων λαμβάνονται προφυλάξεις . Για το αποβουτυρωμένο γάλα σε σκόνη, το εργαστήριο παραγωγής μπορεί να λάβει έγκριση μόνο αν αναλάβει τη δέσμευση να τηρεί διαρκώς βιβλία για την

καταχώρηση της προέλευσης των πρώτων υλών, των ποσοτήτων που επεξεργάζεται και παράγει, της μεθόδου παρασκευής και της αναγνώρισης των παρτίδων που έχουν παραχθεί . Επίσης, για την παρασκευή του βουτυρελαίου : Εγκρίνονται μόνον οι επιχειρήσεις που διαθέτουν...χώρους που επιτρέπουν την απομόνωση και την αναγνώριση ενδεχόμενων αποθεμάτων μη βουτυρικών λιπαρών ουσιών .

3.17 .^ Αλλά ακόμη κι αν στις εγκαταστάσεις υπάρχει σαφής διαχωρισμός των αποθηκών και των αλυσίδων παραγωγής για τα εγκεκριμένα προϊόντα από εκείνες που υπάρχουν για τα άλλα προϊόντα, θα έπρεπε πάλι να ελέγχεται μήπως γίνονται δόλιες παρεμβάσεις κατά τη διάρκεια της παρασκευής και μήπως γίνονται απάτες στην τήρηση των βιβλίων . Για να είναι αποτελεσματικοί αυτοί οι έλεγχοι, αφού δεν είναι συστηματικοί, θα έπρεπε τουλάχιστον να είναι αιφνιδιαστικοί και να γίνονται σε οποιαδήποτε χρονική στιγμή . Το Ελεγκτικό Συνέδριο είχε ήδη την ευκαιρία, κατά τη διάρκεια ελέγχου σε μια επιχείρηση που παρασκεύαζε βουτυρέλαιο, να ανακαλύψει μέσα στις εγκατα-στάσεις της μεγάλο αριθμό κενών βαρελιών φυτικού ελαίου . Για να εξακριβωθεί η χρήση αυτού του ελαίου, θα έπρεπε είτε να ήταν κανείς παρών κατά τη χρησιμοποίησή του είτε να αναλάβει επισταμένη επαλήθευση των εμπορικών εγγράφων . Από την Επιτροπή είχε επισημανθεί ένας υπερθεματιστής που είχε διαπράξει μια τέτοια απάτη στις παραδόσεις που έγιναν το 1976 και το 1977, χωρίς να επιβληθούν οικονομικές κυρώσεις κατά την εκκαθάριση . Μια αποστολή του Συνεδρίου στην Ινδονησία ανακάλυψε μια περίπτωση σκόνης γάλακτος που δικαιολογούσε παρόμοια υποψία ενσωμάτωσης φυτικών ουσιών .

3 .18 .^ Το άρθρο 7 του κανονισμού ( ΕΟΚ ) αριθ . 1354/83(27 ) ορίζει πολύ γενικά ότι : Τα κράτη μέλη λαμβάνουν τα απαραίτητα μέτρα για να διασφαλίζουν ... την απουσία άλλων λιπαρών ουσιών, εκτός από τις βουτυρικές, στα προϊόντα που αποτελούν αντικείμενο χορήγησης στα πλαίσια της επισιτιστικής βοήθειας . Ο υπερθεματιστής αναλαμβάνει τη δέσμευση, σε περίπτωση που το προϊόν λαμβάνεται από αποθέματα παρέμβασης, να παρασκευάζει το βουτυρέλαιο που πρόκειται να χορηγηθεί αποκλειστικά με το βούτυρο που αποσύρεται για το σκοπό αυτό από τον οργανισμό παρέμβασης . ίΟλα αυτά παρέχουν θεωρητική μόνο εγγύηση .

3.19 .^ Προ πάντων αυτοί οι έλεγχοι κατά τη διάρκεια της παρασκευής είναι σε πολλές περιπτώσεις ανεπαρκείς . Καλύπτουν πράγματι την παρασκευή του προϊόντος απο-κλειστικά από τις πρώτες ύλες που υποτίθεται ότι χρησιμοποιούνται και τις ποσότητες που παράγονται, την συμφωνία της συσκευασίας και της επισήμανσης, αλλά δεν περιλαμβάνουν γενικά χημική και βακτηριολογική ανάλυση του προϊόντος .

ίΕλεγχος ποιότητας κατά τη διάρκεια ή εν όψει της φόρτωσης

3.20 .^ Για τα σιτηρά, ο έλεγχος αυτός είναι πάντα υποχρεωτικός . Δεν συμβαίνει το ίδιο με τα γαλακτοκομικά, για τα οποία ο έλεγχος ποιότητας είναι υποχρεωτικός μόνο :

( α)όταν το προϊόν αγοράζεται από την αγορά;

(β)κατά τον εμπλουτισμό της σκόνης γάλακτος με βιταμίνες ή την μεταποίηση του βουτύρου σε βουτυρέλαιο .

Έτσι για ένα προϊόν πρώτης μεταποίησης - βούτυρο, αποβουτυρωμένο γάλα σε σκόνη χωρίς προσθήκη βιταμινών - προερχόμενο από αποθέματα παρέμβασης, κατά κανόνα δεν προβλέπεται κανένας έλεγχος πριν από τη φόρτωση .

3.21 .^ Βέβαια όταν ο δικαιούχος δεν εκπροσωπείται στη φόρτωση ενός φορτίου παραδοτέου FOB ή CIF για να επιδώσει στον υπερθεματιστή το πιστοποιητικό ανάληψης ( το οποίο πρέπει να βεβαιώνει την σύμφωνη ποιότητα του εμπορεύματος ), ο οργανισμός παρέμβασης πρέπει να τον υποκαταστήσει και να χορηγήσει πιστοποιητικό με το ίδιο περιεχόμενο όπως και το πιστοποιητικό ανάληψης . Αυτό σημαίνει έλεγχο της συμφωνίας του εμπορεύματος, ακόμη και στην περίπτωση γαλακτοκομικού προϊόντος που προέρχεται από τα αποθέματα παρέμβασης . Αντίθετα, στην περίπτωση FOB ή CIF όπου εκπροσωπείται ο δικαιούχος και δεν έχει ζητήσει έλεγχο, και στην περίπτωση παραδο-τέου στον προορισμό, για το οποίο το πιστοποιητικό δεν χρειάζεται να επιδοθεί κατά τη φόρτωση, δεν υπάρχει έλεγχος ποιότητας εν όψει της φόρτωσης .

Ειδικοί έλεγχοι

Έγκριση των υπερθεματιστριών επιχειρήσεων

3.22 .^ Κάθε χορήγηση επισιτιστικής βοήθειας σε γαλακτοκομικά προϊόντα μπορεί να γίνει μόνο από εγκεκριμένη επιχείρηση, είτε παρασκευάζει το προϊόν είτε ασχολείται απλώς με την εμπορία του ή τη μεταφορά του . Για τα σιτηρά δεν προβλέπεται τέτοια έγκριση του προμηθευτή . Η παράλειψη αυτή επέτρεψε στον ίδιο υπερθεματιστή να παραδώσει διαδοχικά 15^000 τόνους καλαμποκιού που δεν ανταποκρινόταν στις προδιαγραφές στη Μοζαμβίκη, 8^000 τόνους στη Μπουρκίνα Φάσο και αρκετές άλλες παρτίδες καλαμποκιού με ποιότητα που προκάλεσε διαμαρτυρία των δικαιούχων .

Έλεγχος ποιότητας πραγματοποιούμενος από τον υπερθεματιστή

3.23 .^ Για τα σιτηρά ο υπερθεματιστής δεν είναι υποχρεωμένος να διενεργήσει ελέγχους του εμπορεύματος που του παραδίδεται . Για τα γαλακτοκομικά οφείλει να εξακριβώσει τις ποσότητες που τίθενται στη διάθεσή του και την ποιότητα της συσκευασίας . Ούτε λέξη για την ποιότητα των προϊόντων, εκτός από το βουτυρέλαιο, για το οποίο οι ενδιαφερόμενοι μπορούν, προτού δεσμευτούν, να εξετάσουν το βούτυρο . Δεν υπάρχει κανένας λόγος που να δικαιολογεί αυτή τη διαφορά μεταχείρισης .

3.24 .^ Εννοείται βέβαια ότι τίποτε δεν εμποδίζει τον υπερθεματιστή να προβεί σε ελέγχους ποιότητας . Οι έλεγχοι αυτοί όμως θα εβάρυναν τον ίδιο . Δεν αισθάνεται όμως τόσο την ανάγκη τους όσο στο πλαίσιο εμπορικών πράξεων, όπου αυτός που αγοράζει έχει προφανές συμφέρον να βεβαιωθεί για την καλή ποιότητα του εμπορεύματος, διότι διαφορετικά θα υπάρξουν κυρώσεις από τον πελάτη του . Σε μια

ενέργεια επισιτιστικής βοήθειας, ο δικαιούχος, που έχει το ρόλο του πελάτη, δεν έχει την εξουσία επιβολής κυρώσεων όπως αυτός που πληρώνει . Εξάλλου ένα φτωχό κράτος δεν έχει τα μέσα να παρέμβει με ισχύ και αποτελεσματικότητα στις ευρωπαϊκές οικονομικές σχέσεις . Επιπλέον υπάρχει μια αντικειμενική δυσχέρεια με την απίθανη μερικές φορές διασπορά των αποθηκών από τις οποίες θα πρέπει να παραληφθεί η ίδια παρτίδα . Σε μια περίπτωση παράδοσης γαλακτοκομικών προϊόντων στην Τυνησία το 1983, 421 τόνοι βουτύρου έπρεπε να παραληφθούν από τρεις διαφορετικές αποθήκες που βρίσκονταν σε δύο μη γειτονικά διαμερίσματα της Γαλλίας, και 1^000 τόνοι γάλακτος σε σκόνη από πέντε διαφορετικές αποθήκες σκορπισμένες σ^ολόκληρη τη Γαλλία .

Έλεγχος ποιότητας πραγματοποιούμενος με πρωτοβουλία του οργανισμού παρέμβασης κατά τη διάρκεια ή εν όψει της φόρτωσης

3.25 .^ Ο ποιοτικός αυτός έλεγχος διενεργείται για τα σιτηρά από εκπροσώπους και των δύο πλευρών : ο υπερθεματιστής και ο αντιπρόσωπος του δικαιούχου προσκαλούνται να λάβουν μέρος σ^αυτήν τη διεργασία . Αυτό δεν προβλέπεται για τα γαλακτοκομικά . Θα πρέπει ακόμη να δοθεί η απόχρωση του λαμβάνω μέρος . Στο γαλλικό κείμενο υπάρχει η λέξη participer . Στα αγγλικά, το take part είναι σωστό αντίστοιχο . Το γερμανικό teilnehmen και το δανικό deltage είναι επίσης ικανοποιητικά . Αντίθετα, το ιταλικό presenziare και το ολλανδικό aanwezig zijn έχουν την πολύ πιο αδύναμη έννοια του assister ( παρίσταμαι ).

3.26 .^ ίΑλλες διαφορές μεταξύ σιτηρών και γαλακτοκομικών είναι οι εξής :

( α)για τα σιτηρά, ο οργανισμός παρέμβασης φροντίζει για τη διενέργεια ( fait proceder ελέγχου που ανατίθεται σε ανεξάρτητο εργαστήριο; για τα γαλακτοκομικά, ελέγχει ο ίδιος, πράγμα που δεν αποτελεί την ίδια εγγύηση αντικειμενικότητας;

( β)οι ελεγχοι διενεργούνται κανονικά στο λιμένα . Ο έλεγχος της εμπλουτισμένης με βιταμίνες σκόνης γάλακτος και του βουτυρελαίου ταυτίζεται με τον έλεγχο παρασκευής, του οποίου οι αδυναμίες έχουν ήδη αναφερθεί . Κατά το χρόνο δε της φόρτωσης, αυτός ο παρωχημένος έλεγχος έχει χάσει ένα μέρος της αξίας του .

3.27 .^ Επανειλημμένα, ορισμένοι οργανισμοί παρέμβασης εφάρμοσαν εσφαλμένα τη νομοθεσία :

( α)για 500 τόνους σκόνης γάλακτος που παραδόθηκαν στην Κίνα το Νοέμβριο του 1981, ο βελγικός οργανισμός δεν προέβη στον επιβεβλημένο έλεγχο συμφωνίας;

( β)ο έλεγχος ποιότητας κατά τη φόρτωση 15^000 τόνων καλαμποκιού που παραδόθηκαν στη Μοζαμβίκη τον Ιούλιο του 1983 από την Επιτροπή διενεργήθηκε από τον ίδιο το γαλλικό οργανισμό παρέμβασης :

ιι(i)κανονικά θα έπρεπε να είχε γίνει από ανεξάρτητα εργαστήρια . Στα πλαίσια της διαδικασίας για

παράβαση που κινήθηκε κατά της Γαλλίας για τη συγκέντρωση αυτή, η Επιτροπή δεν έδωσε σημασία στο θέμα αυτό;

ι(ii)ο οργανισμός έκρινε το εμπόρευμα σύμφωνα με την απαιτούμενη ποιότητα, λαμβάνοντας ως στοιχείο αναφοράς τα ελάχιστα ποιοτικά χαρακτηριστικά για την εισδοχή στην παρέμβαση, τα οποία είναι λιγότερο αυστηρά από τα ποιοτικά πρότυπα που εφαρμόζονται;

( iii)η μόνη δικαιολογία που βρήκε ο οργανισμός παρέμβασης ήταν ότι στον κανονισμό συγκέντρωσης δεν διευκρινιζόταν ότι το καλαμπόκι έπρεπε να είναι κατάλληλο για ανθρώπινη διατροφή . Ο κανονισμός αυτός, που είναι όμοιος με όλους τους προηγούμενους, αναφερόταν όπως και οι άλλοι στην επισιτιστική βοήθεια και στη γενική νομοθεσία της επισιτιστικής βοήθειας που διευκρινίζει, εν ανάγκη, ότι η βοήθεια παρέχεται για ανθρωπιστικούς σκοπούς για να ανυψώσει το επίπεδο διατροφής των δικαιούχων πληθυσμών, πράγμα που αποκλείει κάθε σύγχυση με τη χορήγηση ζωοτροφών .

3.28 .^ Τα πολλά παραδείγματα ελαττωματικής ποιότητας που διαπιστώθηκε σε εμπορεύματα τα οποία καλύπτονταν ωστόσο από βεβαίωση συμφωνίας οδηγούν στη σκέψη ότι πολλές φορές η βεβαίωση αυτή που εκδίδεται από τον οργανισμό παρέμβασης χορηγείται, λόγω της απουσίας του δικαιούχου από τη φόρτωση, χωρίς διεξοδικό έλεγχο .

Έλεγχος που ζητείται από τον δικαιούχο

3.29 .^ Για τα γαλακτοκομικά προϊόντα, ο δικαιούχος μπορεί να απαιτήσει πριν από τη φόρτωση έλεγχο της ποιότητας, της ποσότητας και της συσκευασίας του χορηγούμενου προϊόντος . Εάν ο δικαιούχος αμφισβητήσει τότε την καταλληλότητα του εμπορεύματος, ο οργανισμός παρέμβασης φροντίζει να διενεργηθεί δεύτερος έλεγχος, του οποίου τα αποτελέσματα είναι καθοριστικά . Για τα σιτηρά, τα νομοθετικά κείμενα δίνουν μόνο στον δικαιούχο τη δυνατότητα να συμμετάσχει στον έλεγχο ποιότητας που διενεργείται με τη φροντίδα του οργανισμού παρέμβασης . Μπορεί να αμφβισβητήσει το αποτέλεσμά του . Τούτο οδηγεί σε δεύτερο έλεγχο, καθοριστικό, που διενεργείται υποχρεωτικά από άλλο εργαστήριο . Μέχρι πρόσφατα, ο δικαιούχος σπάνια είχε εκπρόσωπο κατά τη φόρτωση . Με τη συμφωνία προμήθειας δεν ενημερωνόταν για την ευχέρεια που του παρείχαν οι κανονισμοί . Και τα έξοδα για τους ελέγχους που ζητούνταν ήταν σε βάρος αυτού που έχανε, πράγμα που μπορούσε να κάνει πολλούς να διστάζουν . Η κατάσταση αυτή όμως μεταβάλλεται τώρα χάρη στους ελέγχους που χρηματοδοτεί η ίδια η Επιτροπή .

Έλεγχοι χρημαδοτούμενοι από την Επιτροπή

3.30 .^ Η Επιτροπή αναλώνει τώρα μεγαλύτερο μέρος ( 64^% των 1,7 εκατ . ECU το 1985 ) των πιστώσεων που προορίζονται για ελέγχους ποιότητας, οι οποίες έμειναν για μεγάλο διάστημα αχρησιμοποίητες ( λιγότερο από 10^% από το

1981 μέχρι το 1983 ). Αποφάσισε, ειδικά για τα γαλακτοκομικά προϊόντα παρέμβασης, να αναμιχθεί στους ελέγχους και να τους χρηματοδοτεί η ίδια πιο συχνά . Το αποτέλεσμα ήταν, κατά την άποψή της, μια σημαντική μείωση των περιπτώσεων διαμαρτυρίας για κακή ποιότητα .

3.31 .^ Από τότε ορισμένοι οργανισμοί παρέμβασης έφεραν προσκόμματα στους ελέγχους αυτούς, επικαλούμενοι την έλλειψη νομικής βάσης που θα παρείχε στην Επιτροπή το δικαίωμα να διενεργεί εξ ονόματός της ελέγχους ποιότητας. Σε απάντηση, η Επιτροπή αποφάσισε να χρηματοδοτεί στο εξής ελέγχους που διενεργούνται όχι πλέον εξ ονόματός της αλλά εξ ονόματος των δικαιούχων και μετά από αίτησή τους, οι δε συμφωνίες προμήθειας τροποποιήθηκαν ώστε να ενημερώνονται οι δικαιούχοι, και η γενική διεύθυνση ανάπτυξης κλήθηκε να ευαισθητοποιήσει τις δικαιούχους χώρες για τη δυνατότητα αυτή . Ακόμη κι αν τα μέτρα αυτά δεν είναι τα μόνα που θα έπρεπε να ληφθούν σχετικά με τον ποιοτικό έλεγχο, θα έπρεπε ήδη να οδηγήσουν σε μεγαλύτερη συμμετοχή του δικαιούχου στην παρακολούθηση της εκτέλεσης της βοήθειας και να μειώσουν αισθητά τον αριθμό των περιπτώσεων κακής ποιότητας . Αλλά και σ^αυτή την περίπτωση παρατηρήθηκε κωλυσιεργία από τους οργανισμούς παρέμβασης, παρά την αναμφισβήτητη νομική βάση, τουλάχιστον για τα γαλακτοκομικά προϊόντα .

3.32 .^ Το Ελεγκτικό Συνέδριο δεν μπορεί παρά να ενθαρρύνει την Επιτροπή να προχωρήσει στην κατεύθυνση των αυξανόμενων ελέγχων, προτείνοντας τροποποίηση των κανονισμών που θα της επιτρέπει χωρίς αμφιβολίες να διενεργεί και ελέγχους εξ ονόματός της .

Κοινές κρίσεις για τους ελέγχους εν όψει της φόρτωσης

Η φόρτωση, αποφασιστικό στάδιο του ποιοτικού ελέγχου

3.33 . ^Σε σχέση με όλους τους ελέγχους που γίνονται σε προηγούμενα στάδια, οι έλεγχοι εν όψει της φόρτωσης έχουν κεφαλαιώδη σημασία . Αποτελούν το τελευταίο δίχτυ που προορίζεται για επαλήθευση της συμφωνίας των προϊόντων, όχι μόνο με τους γενικούς υγειονομικούς κανόνες αλλά και με τις ειδικές προδιαγραφές της σχετικής βοήθειας, όπως συνολικό βάρος, ακριβή χαρακτηριστικά των προϊόντων και της συσκευασίας τους . Η σημασία τους εκτιμάται επίσης σε σχέση με όλες τις φάσεις εκτέλεσης της βοήθειας που ακολουθούν . Για το στάδιο παραδοτέο στον προορισμό(28 ) παρ^όλο που η ποιότητα αξιολογείται οριστικά κατά την άφιξη στον προορισμό, οι έλεγχοι κατά τη φόρτωση έχουν σαν στόχο να αποκλείσουν αμέσως τα εμπορεύματα που δεν θα ήταν σύμφωνα από το στάδιο αυτό . Για τις παρτίδες βοήθειας που χρηματοδοτούνται μόνο μέχρι το λιμένα φόρτωσης(29 ) ή εκφόρτωσης(30 ), που είναι σαφώς περισσότερες, στη φόρτωση χορηγείται η απαλλαγή(31 ) στους ευρωπαίους επιχειρηματίες, ιδίως στον υπερθεματιστή, ο οποίος μπορεί αμέσως μετά να πληρωθεί στο ακέραιο για τις υπηρεσίες του .

3.34 . ^Δεν συνέβαινε πάντοτε το ίδιο . Σύμφωνα με τον παλιό κανονισμό για τους κανόνες συγκέντρωσης των γαλακτοκομικών προϊόντων, τον κανονισμό ( ΕΟΚ ) αριθ . 303/77 της 14ης Φεβρουαρίου 1977(32 ), σε περίπτωση χρη -

ματοδότησης μέχρι το λιμένα εκφόρτωσης η παράδοση γινόταν, και οι κίνδυνοι μεταβιβάζονταν από τον υπερθεματιστή στο δικαιούχο, κατά την εκφόρτωση . Εξάλλου, σε περίπτωση χρηματοδότησης μέχρι το λιμένα φόρτωσης, δεν εφαρμοζόταν η εμπορική έννοια του FOB(33 ) αλλά το FAS(34 ). Η Επιτροπή τροποποίησε αυτό το σύστημα για να ευθυγραμμιστεί με τις τρέχουσες εμπορικές πρακτικές και έννοιες του FOB και του CIF(35)(36 ).

Απόδοση υπερβολικής αξίας στα πιστοποιητικά ανάληψης ή συμφωνίας κατά τη φόρτωση

3.35 . ^Η αποφασιστική νομική αξία που αποδίδεται στους ελέγχους και στην ανάληψη κατά τη φόρτωση δεν είναι ικανοποιητική . Κατά πρώτο λόγο, οι έλεγχοι εν όψει της φόρτωσης παρουσιάζουν κενά και δεν είναι πάντοτε αξιόπιστοι ( βλ . σημεία 3.20, 3.21 και 3.25-3.28 ). Επιπλέον, ο δικαιούχος υφίσταται όλες τις συνέπειες των γεγονότων που μπορεί να συμβούν μετά τη φόρτωση, ακόμη κι όταν η Κοινότητα χρηματοδοτεί μέχρι την εκφόρτωση . Η λήψη αυτή μπορεί να γίνει κατανοητή για τις εμπορικές εξαγω-γές, όπου ο αγοραστής μπορεί να επιβάλει κυρώσεις στον πωλητή για αθέτηση υποχρεώσεων, αρνούμενος να πληρώσει για τα εμπορεύματα ή αλλάζοντας προμηθευτή στο μέλλον . Ο δικαιούχος επισιτιστικής βοήθειας όμως δεν διαθέτει αυτά τα οικονομικά όπλα . ίΕτσι η ευθυγράμμιση των σταδίων παράδοσης της επισιτιστικής βοήθειας με τις εμπορικές πρακτικές χάνει πολύ από την αιτιολόγησή της .

3.36 . ^Υπάρχουν κι άλλα . Το σύστημα έκδοσης των πιστοποιητικών ανάληψης κατά τη φόρτωση στηρίζεται στην υπόθεση ότι τα αποτελέσματα των διενεργούμενων ελέγχων λαμβάνονται και κοινοποιούνται αμέσως στους ενδιαφερόμενους, δίνοντας τη δυνατότητα στο δικαιούχο ( ή στον οργανισμό παρέμβασης ) να εκδώσει με πλήρη επίγνωση τα πιστοποιητικά ανάληψης ( ή συμφωνίας ) αμέσως μετά τη φόρτωση . Η υπόθεση αυτή απέχει πολύ από την πραγματικότητα . Με τους ελέγχους ποιότητας που ανατίθενται από τους οργανισμούς παρέμβασης σε εργαστήρια, κυρίως για γαλακτοκομικά προϊόντα, χρειάζονται πολλές μέρες, ή ακόμη και πολλές εβδομάδες, ώσπου να γίνει η κοινοποίηση των αποτελεσμάτων .

3.37 . ^Το ίδιο συμβαίνει κι όταν ο δικαιούχος είναι αυτός που ζητά ειδικά κάποιον έλεγχο . Από την άποψη αυτή είναι εύγλωττο το χρονοδιάγραμμα αποστολής 1^000 τόνων αποβουτυρωμένου γάλακτος σε σκόνη και 345 τόνων βουτυρελαίου που παραδόθηκαν στην Τυνησία στα πλαίσια του προγράμματος του 1982 :

-λήψη δειγμάτων για λογαριασμό της Τυνησίας :

8.^11.^1983;

-αναλύσεις που ζήτησε η Τυνησία από το Κεντρικό Χημείο Υγιεινής Τροφίμων της Γαλλίας ( Laboratoire central dhygiene alimentaire ):

10.^11.^1983;

-φόρτωση στην Αμβέρσα :

14.^11.^1983;

-έκδοση των πιστοποιητικών ανάληψης :

14.^11.^1983;

-εκφόρτωση στην Τύνιδα :

29.^11.^1983;

-αποτελέσματα των αναλύσεων που είχαν ζητηθεί :

12.^12.^1983,

δηλαδή 28 μέρες μετά την αναχώρηση του πλοίου και μάλιστα 13 μέρες μετά την εκφόρτωση .

3.38 . ^Είναι πραγματικά αδιανόητο να περιμένει ένα πλοίο υπομονετικά τα αποτελέσματα αυτά για να αποπλεύσει . Αρκετά συχνά αποπλέει πριν από τα αποτελέσματα του πρώτου ελέγχου, και βρίσκεται μακριά όταν λαμβάνονται τα αποτελέσματα του δεύτερου καθοριστικού ελέγχου που προβλέπεται από τους κανονισμούς σε περίπτωση αμφισβήτησης του πρώτου .

3.39 . ^Δεν μπορεί επομένως να γίνει δεκτό ότι αυτά τα πιστοποιητικά παραλαβής και συμφωνίας έχουν απαλλακτική αξία χωρίς επιφύλαξη . Θα έπρεπε να περιλαμβάνουν μια ρήτρα συμφωνίας με την επιφύλαξη κρυμμένου ελαττώματος, η οποία μπορεί να αμφισβητηθεί με βάση τα αποτελέσματα ελέγχων που έχουν πραγματική επιστημονική αξία . Εξάλλου η νομολογία σε εμπορικά θέματα, λιγότερο δρακόντεια από τα κοινοτικά νομοθετικά κείμενα για την επισιτιστική βοήθεια, βρίσκεται προς αυτή την κατεύθυνση . Για τις πωλήσεις CIF ή FOB, δέχεται ότι η αποδοχή του εμπορεύματος κατά τη φόρτωση μπορεί να αναθεωρηθεί κατά την άφιξη στον προορισμό αν η κακή ποιότητα δεν ήταν δυνατόν να διαπιστωθεί με συνηθισμένη εξέταση πριν από την θαλάσσια μεταφορά . Οι εμπειρογνώμονες των οργανισμών παρέμβασης αναγνωρίζουν ότι το σημερινό σύστημα ποιοτικών ελέγχων είναι αδύνατο να εφαρμοστεί κατά τη φόρτωση . ίΟπως είναι σήμερα η νομοθεσία, τα πιστοποιητικά ανάληψης και συμφωνίας, αντί να παρέχουν αποτελεσματική εγγύηση προς το συμφέρον του δικαιούχου, έχουν μάλλον σαν αποτέλεσμα την ταχύτερη σύσταση τίτλων που επιτρέπουν στον υπερθεματιστή να αξιώσει την πληρωμή για τις υπηρεσίες του .

Έλεγχος και παρακολούθηση της εκτέλεσης για στάδια μετά τη φόρτωση

3.40 . ^Τα ισχύοντα νομοθετικά κείμενα δεν προβλέπουν κανέναν έλεγχο κατά την εκφόρτωση, όποιο κι αν είναι το στάδιο παράδοσης . Ωστόσο το Συνέδριο παρατήρησε ότι, εδώ και αρκετά χρόνια, καθιερώθηκε σταδιακά μια πρακτική που συνίσταται στο να ζητείται η διενέργεια ελέγχων, αδιακρίτως για όλα τα προϊόντα και με κοινοτική χρηματοδότηση, στις εξής συνθήκες και περιπτώσεις :

( α)για λογαριασμό του δικαιούχου, έχουν γενικευθεί οι έλεγχοι κατά τη φόρτωση;

( β)στα πλαίσια παραδόσεων CIF, έχουν εφαρμοστεί επιλεκτικά έλεγχοι στο λιμένα εκφόρτωσης για παραδόσεις που παρουσιάζαν ιδιαίτερους κινδύνους;

( γ)στα πλαίσια παραδόσεων στον προορισμό, έχουν εφαρμοστεί συστηματικά έλεγχοι στον τόπο προορισμού, όταν το επέτρεπαν οι συνθήκες των πραγμάτων;

( δ)για τις τριγωνικές πράξεις, οι συμβάσεις προβλέπουν σε όλες τις περιπτώσεις ελέγχους κατά την αναχώρηση και κατά την άφιξη των εμπορευμάτων .

Θα έπρεπε να καθορίζονται συστηματικά οι έλεγχοι στον τόπο άφιξης .

3.41 . ^Το να προβλεφθεί σχολαστικά η διαδικασία που θα εφαρμόζεται σ^αυτούς τους ελέγχους θα ήταν ακόμη πιο αναγκαίο για το λόγο ότι οι τοπικές συνθήκες για τη διενέργειά τους είναι πιο αβέβαιες σε χώρες όπου οι ευρωπαϊκοί οργανισμοί παρέμβασης δεν έχουν δικαιοπραξία, όπου η ύπαρξη εξοπλισμένων εργαστηρίων με κύρος είναι μάλλον σπάνια, και όπου οι κυβερνήσεις δεν γνωρίζουν πάντοτε να παίρνουν, για το δικό τους συμφέρον, τις άμεσες προφυλάξεις που θα ήταν επιβεβλημένες :

( α)οι αρχές της Μοζαμβίκης, που βρέθηκαν απροετοίμαστες κατά τη διαπίστωση ελαττώματος στην παράδοση καλαμποκιού το 1983 ( βλ . σημείο 3.27 ) προέβησαν σε πολλούς σποραδικούς ελέγχους, κατά τρόπο που αν και η ατέλεια είναι βέβαια και σοβαρή, ο ακριβής προσδιορισμός της αποδείχθηκε αδύνατος, παρά το ότι στάλθηκε επιτόπου τον Οκτώβριο του 1984 για έρευνα υπάλληλος της Επιτροπής;

( β)στο Μπαγκλαντές, οι δοκιμαστικοί έλεγχοι που γίνονται δεν ακολουθούν τα ίδια ποιοτικά κριτήρια με τους ελέγχους που προβλέπει η Κοινότητα . ίΕτσι κινδυνεύουν να καταστούν ακατάλληλοι για στήριξη διαμαρτυρίας;

( γ)έτσι και η διαμαρτυρία είναι καθυστερημένη, με την αποστολή ελεγκτών επιτόπου δεν μπορεί πλέον να υπολογιστεί η ζημία που έγινε ήδη κατά την εκφόρτωση και η ζημία που προκύπτει επιπλέον λόγω των συνθηκών διακίνησης και αποθήκευσης στη χώρα . Αυτή την παρατήρηση έκανε ο σύμβουλος της Αντιπροσωπείας στην Τυνησία, που πήγε να επιθεωρήσει αλλοιωμένο γάλα σε σκόνη, το οποίο όμως είχαν αποθηκεύσει οι Τυνήσιοι σε ένα πολύ υγρό χώρο . Ο σύμβουλος είχε πάει ήδη την επόμενη μέρα μετά τη διαμαρτυρία των Τυνησίων, που διατυπώθηκε στις 21^Φεβρουαρίου 1984, το γάλα όμως είχε φθάσει σχεδόν τρεις μήνες νωρίτερα .

3.42 . ^Γενικά, ο τρόπος που η Επιτροπή παρακολουθεί την εκτέλεση της βοήθειας από τη φόρτωση μέχρι την τελική διανομή δεν είναι απόλυτα ικανοποιητικός . Δεν είναι φυσιολογικό να μη συγκεντρώνονται τα πιστοποιητικά ανάληψης για έλεγχο σε μια ενιαία υπηρεσία της Επιτροπής . Οι αντιπρόσωποι της Επιτροπής στις δικαιούχους χώρες δεν έχουν επαρκή συμμετοχή στην εκτέλεση της επισιτιστικής βοήθειας επιτόπου, ούτε επαρκή ενημέρωση από την Επιτροπή για τις επικείμενες αφίξεις, έστω κι αν οι υπερθεματιστές είναι υποχρεωμένοι να τους ειδοποιούν για την προβλεπόμενη ημερομηνία άφιξης του πλοίου στο λιμένα εκφόρτωσης . Επιπλέον έχουμε την πενιχρότητα, ή ακόμη την έλλειψη, εκθέσεων εκτέλεσης των παραδόσεων βοήθειας, για τις οποίες ωστόσο έχουν υποχρέωση οι δικαιούχοι βάσει των συμφωνιών προμήθειας - και στο θέμα αυτό, ακόμη και οργανισμοί όπως το Παγκόσμιο Επισιτιστικό Πρόγραμμα ( ΠΕΠ ) δεν είναι άψογοι . Το επιχείρημα ότι, εκτός από την περίπτωση παραδοτέου στον τόπο προορισμού, η μεταφορά πέρα από το λιμένα εκφόρτωσης δεν είναι πλέον ευθύνη της Επιτροπής και ότι η διανομή αυτή καθ^εαυτή δεν είναι ποτέ, θα ήταν σαθρό . Η Κοινότητα δεν μπορεί να αδιαφορεί για την τελική επιτυχία των παρεμβάσεών της .

4.ΕΥΘΥΝΕΣ ΚΑΙ ΕΓΓΥΗΣΕΙΣ

Άνιση αξία των διάφορων σταδίων παράδοσης από άποψη ποιότητας

4.1 . ^Σε κάθε στάδιο παράδοσης αντιστοιχεί διαφορετικός προσδιορισμός και ορισμός των ευθυνών και των εγγυήσεων . Για το λόγο αυτό, τα διάφορα στάδια δεν έχουν την ίδια αξία σχετικά με την απαίτηση ποιότητας .

4.2 . ^Το στάδιο FOB είναι το πιο σταθερό, αφήνει όμως εξ ολοκλήρου στον δικαιούχο το βάρος της οργάνωσης της ναύλωσης πλοίου, της εκφόρτωσης, της χερσαίας μεταφοράς μέχρι τον προορισμό και της ασφάλισης του προϊόντος . Κι αν το στάδιο αυτό ταιριάζει απόλυτα σε ορισμένες χώρες λόγω των διοικητικών και εμπορικών παραδόσεών τους, ένα άλλο στάδιο θα ήταν αναφισβήτητα περισσότερο κατάλληλο για άλλες χώρες στις οποίες τη στιγμή αυτή η Κοινότητα παραδίδει βοήθεια μόνο στο στάδιο FOB . Εξάλλου, το στάδιο FOB, όπως και όλα τα άλλα, παρουσιάζει αδυναμίες στον έλεγχο κατά τη φόρτωση ( βλ . παραπάνω, σημεία 3.35-3 .39 ) που είναι απαράδεκτες .

4.3 . ^Το στάδιο παραδοτέο στον τόπο προορισμού περιλαμβάνει την ισχυρότερη μορφή τεχνικής βοήθειας για όλες τις ενέργειες που πρέπει να οργανωθούν μέχρι την άφιξη στον προορισμό . Μόνο οι ενέργειες διανομής πρέπει να οργανωθούν από τον δικαιούχο . Αυτό το στάδιο επομένως συνιστάται για τις φτωχότερες χώρες και τις ηπειρωτικές χώρες, πράγμα που αντιστοιχεί στα κριτήρια που λαμβάνονται υπόψη τη στιγμή αυτή . Πάντως το στάδιο αυτό θα έπρεπε να βελτιωθεί όσον αφορά τις ενέργειες ποιοτικού ελέγχου και παραλαβής στον προορισμό ( βλ . σημείο 3.40 παραπάνω ), και επίσης όσον αφορά την αναγκαία καθιέρωση μιας πραγματικής διαδικασίας παραλαβής του εμπορεύματος παρουσία εκπροσώπων των ενδιαφερομένων αντιτάξιμη προς όλους, που να διεξάγεται με συμμετοχή της αντιπροσωπείας της Επιτροπής επιτόπου, όπως γίνεται με τις συμβάσεις προμηθειών στα πλαίσια επενδυτικών σχεδίων που χρηματοδοτούνται από την Κοινότητα ( βλ . παρακάτω, σημείο 5.15 ). Η εγκυρότητα αυτού του σταδίου εξαρτάται επομένως από τη δυνατότητα διενέργειας, στη χώρα προορισμού, αναλύσεων σε αξιόπιστα εργαστήρια, προϋπόθεση που δυστυχώς δεν τηρείται πάντοτε .

4.4 . ^Το σύστημα CIF είναι απόλυτα παραδεκτό στα πλαίσια των συνηθισμένων εμπορικών σχέσεων, όπου η πράξη

διεκπεραιώνεται μεταξύ δύο εταίρων οι οποίοι από την αρχή ήταν συμβαλλόμενα μέρη στη σύμβαση, και όπου εκείνος

που παραλαμβάνει το εμπόρευμα διαθέτει συγκεκριμένα όλα τα αναγκαία μέσα για την υπεράσπιση των συμφερόντων του . Το ίδιο σύστημα όμως καθίσταται ακατάλληλο μόλις εφαρμοστεί στην επισιτιστική βοήθεια . Στην περίπτωση αυτή, πράγματι, το δικαιούχο κράτος δεν είναι συμβαλλόμενος, εφόσον η σύμβαση έχει συναφθεί μεταξύ ενός οργανισμού παρέμβασης για λογαριασμό της Κοινότητας και ενός επιχειρηματία . Επιπλέον, δεν είναι καθόλου σε θέση να επιβάλει την τήρηση της σύμβασης . Στην πράξη πρόκειται για τον τάδε ή τον δείνα δημόσιο υπάλληλο, ο οποίος έχει ελάχιστη τριβή με τις πρακτικές του εμπορίου . Του είναι δύσκολο να αμφισβητήσει την ποιότητα του

προϊόντος, η οποία υποτίθεται ότι κρίθηκε ικανοποιητική κατά τη φόρτωση, αφού εκδόθηκε πιστοποιητικό, ακόμη και χωρίς την παρουσία εκπροσώπου του δικαιούχου . Μολονότι του μεταβιβάζεται η κυριότητα κατά την εκφόρτωση, του είναι ακόμη λιγότερο δυνατό να αμφισβητήσει τις λεπτομέρειες της θαλάσσιας μεταφοράς και της ασφάλισης του προϊόντος, εφόσον η διαπραγμάτευσή τους ανατέθηκε αρχικά στον επιχειρηματία . Εξάλλου, για να κάνει χρήση της ασφάλειας θα πρέπει να αποδείξει ότι κάτι συνέβη κατά τη μεταφορά, πράγμα πολύ δύσκολο . Τέλος, με την έννοια CIF δεν υπάρχει αυτόματα επιβάρυνση του προμηθευτή με τα έξοδα εκφόρτωσης, διότι το αν θα συμπεριληφθούν ή όχι τα έξοδα αυτά στο ναυλοσύμφωνο εξαρτάται από τις συνήθειες σε θέματα ναύλωσης . Για ορισμένους λιμένες, οι συνήθειες αυτές τα αποκλείουν γενικά από τα ναυλοσύμφωνα. Η πρόθεση όμως του κοινοτικού νομοθέτη αντιστοιχεί στην πραγματικότητα στο CIF-landed(37 ), στο οποίο περιλαμβάνονται πάντοτε τα έξοδα εκφόρτωσης . Αυτή η ασάφεια υπήρξε πηγή αντιδικιών . Τελικά, για την παράδοση επισιτιστικής βοήθειας σε μια χώρα μακρινή και όχι πολύ ανεπτυγμένη, η χρήση του συστήματος CIF φαίνεται ακατάλληλη, αν ληφθούν υπόψη οι συγκεκριμένες συνθήκες της εφαρμογής του .

Υποχρεώσεις, εγγυήσεις και κυρώσεις στα διάφορα στάδια

Υποχρεώσεις των επιχειρηματιών

Υποχρέωση του υπερθεματιστή να εκτελέσει τη βοήθεια

4.5 . ^Ο υπερθεματιστής έχει υποχρέωση να εκτελέσει το έργο του . Η νομοθεσία προβλέπει για το σκοπό αυτό ότι :

( α)μια προσφορά που υποβάλλεται δεν μπορεί να αποσυρθεί;

( β)ένας υπερθεματιστής δεν μπορεί να αρνηθεί να εκτελέσει τη σύμβασή του;

( γ)ένας υπερθεματιστής δεν μπορεί να αναθέσει υπεργολαβικά τις συμβατικές του υποχρεώσεις;

( δ)σε περίπτωση παράδοσης στο στάδιο FOB, οι υποχρεώσεις του υπερθεματιστή μπορούν να παραταθούν μέχρι 60 μέρες, χωρίς να έχει τη δυνατότητα υπαναχώρησης;

( ε)οι συμμετέχοντες στους διαγωνισμούς αναλαμβάνουν σειρά ποικίλων υποχρεώσεων, που αποσκοπούν όλες στην τήρηση των όρων των διαγωνισμών και της εφαρμοζόμενης νομοθεσίας .

Υποχρέωση του υπερθεματιστή να επανεκτελέσει τη βοήθεια που εκτελέστηκε ελαττωματικά

4.6 . ^Η υποχρέωση εκτέλεσης καλύπτεται από υποχρέωση επανεκτέλεσης όταν η εκτέλεση είναι ελαττωματική . Σε περίπτωση μη σύμφωνης ποιότητας το εμπόρευμα πρέπει να αντικατασταθεί; σε περίπτωση ελλείμματος πρέπει να συμπληρωθεί το συνολικό βάρος .

Υποχρεώσεις του οργανισμού παρέμβασης

4.7 . ^Ακόμη κι αν τα νομοθετικά κείμενα δεν αναφέρουν επίσημα ότι σε θέματα επισιτιστικής βοήθειας οι οργανισμοί παρέμβασης ενεργούν κατ^εντολή της Κοινότητας, οι σχέσεις τους με την Επιτροπή χαρακτηρίζονται από πλήθος υποχρεώσεων έναντί της : υποχρέωση να συμμορφώνονται με τους ορισμούς της νομοθεσίας; υποχρέωση να πληρώνουν τους υπερθεματιστές όταν πληρούνται οι προϋποθέσεις; υποχρέωση να ενημερώνουν την Επιτροπή για τα ενδεχόμενα περιστατικά και συμβάντα κατά τη διάρκεια της διαδικασίας συγκέντρωσης; υποχρέωση να λαμβάνουν προηγουμένως την έγκριση της Επιτροπής σε ορισμένες περιπτώσεις, ιδίως για πρόσθετες δαπάνες που δεν προβλέπονται στη σύμβαση .

4.8 . ^Οι οργανισμοί παρέμβασης έχουν όχι μόνο να εκπληρώσουν τις δικές τους υποχρεώσεις αλλά επίσης, και προ πάντων, να φροντίσουν ώστε οι υπερθεματιστές να εκπληρώσουν τις δικές τους, εν ανάγκη κάνοντας χρήση των εγγυήσεων που υπάρχουν . Εκεί μάλιστα βρίσκεται η βασική τους ευθύνη .

Ασφάλειες

Ασφάλιση σιτηρών που λαμβάνονται από απόθεμα παρέμβασης

4.9 . ^ίΟταν το συγκεντρωμένο εμπόρευμα λαμβάνεται από απόθεμα παρέμβασης, η προσφορά περιλαμβάνει μόνο τα έξοδα μεταφοράς και όχι την τιμή αγοράς του εμπορεύματος που τίθεται στη διάθεση του υπερθεματιστή από τον οργανισμό παρέμβασης . Η δαπάνη για την αξία του προϊόντος διακανονίζεται απευθείας από την Κοινότητα με τον οργανισμό παρέμβασης . Επομένως, είναι σκόπιμο να καλύπτεται με σοβαρή εγγύηση το εμπόρευμα που λαμβάνεται από αποθέματα παρέμβασης . Στην περίπτωση των σιτηρών, η εγγύηση αυτή συνίσταται σε μια ασφάλεια που συνάπτεται από τον υπερθεματιστή και που καλύπτει την αξία του προϊόντος ( την τιμή παρέμβασης ή, ανάλογα με την περίπτωση, την τιμή αναφοράς ). Σε περίπτωση απώλειας, ο ασφαλιστής πρέπει να καταβάλλει την αποζημίωση στον οργανισμό παρέμβασης . Η ασφάλεια, που προβλέπεται από τον κανονισμό ( ΕΟΚ ) αριθ . 1974/80(38 ) για τα στάδια FOB και CIF, καλύπτει το εμπόρευμα από τη στιγμή κατά την οποία ο υπερθεματιστής λαμβάνει το εμπόρευμα από τον οργανισμό παρέμβασης, μέχρι την πραγματική φόρτωση . Πράγματι, μετά τη φόρτωση, ο υπερθεματιστής δεν είναι πλέον υπεύθυνος για το εμπόρευμα και απαλλάσσεται από τις υποχρεώσεις του . Επιπλέον, στην περίπτωση παράδοσης CIF, η ασφάλιση της θαλάσσιας μεταφοράς συνεχίζει την πρώτη αυτή ασφάλιση .

Ασφάλιση θαλάσσιας μεταφοράς των προϊόντων που παραδίδονται CIF

4.10 . ^Για την κάλυψη των κινδύνων που διατρέχει το εμπόρευμα κατά τη θαλάσσια μεταφορά, ο υπερθεματιστής μιας παράδοσης CIF είναι υποχρεωμένος να συνάψει ασφαλιστήρια σύμβαση οπισθογραφημένη εις διαταγήν του δικαι -

17 . 8 . 87Αριθ . C 219/ούχου . Η Επιτροπή, με την καθιέρωση αυτής της υποχρεωτικής ασφάλισης που υπάρχει στους κανονισμούς ( ΕΟΚ ) αριθ . 1974/80(39 ) και 1354/83(40 ) για τις γενικές διαδικασίες συγκέντρωσης των σιτηρών και γαλακτοκομικών προϊόντων, ήθελε να ευθυγραμμίσει τη χρηματοδότηση μέχρι τον λιμένα εκφόρτωσης με την εμπορική έννοια του CIF η οποία προβλέπει μια τέτια ασφάλιση .

Ασφάλιση μεταφοράς στην περίπτωση παραδοτέου στον τόπο προορισμού

4.11 . ^Στην περίπτωση παραδοτέου στον τόπο προορισμού, ο υπερθεματιστής είναι υποχρεωμένος να υπογράφει τις κατάλληλες ασφαλιστήριες συμβάσεις .

Εγγυήσεις

Εγγύηση συμμετοχής στο διαγωνισμό

4.12 . ^Η εγγύηση συμμετοχής στο διαγωνισμό που προβλέπεται τόσο για τα σιτηρά όσο και για τα γαλακτοκομικά προϊόντα, έχει σκοπό να καλύπτει την εκπλήρωση των υποχρεώσεων των συμμετεχόντων στο διαγωνισμό και στη συνέχεια του υπερ εματιστή, ήδη από το στάδιο της υποβολής των προσφορών . η εγγύηση αυτή, επειδή δεν αποβλέπει στην κάλυψη του ίδιου του προϊόντος αλλά στην εκπλήρωση των υποχρεώσεων του υπερθεματιστή, είναι μικρής αξίας σε σχέση με την αξία της προμήθειας . Ο καθορισμός του ποσού της παρουσιάζει δύο συζητήσιμες ιδιαιτερότητες :

( α)πρώτον, για τα γαλακτοκομικά προϊόντα, το ποσό αυτό είναι διαφορετικό για τα προϊόντα που προέρχονται από αποθέματα παρέμβασης και για τα προϊόντα που αγοράζονται στην αγορά της Κοινότητας ( 1^% της τιμής παρέμβασης στην πρώτη περίπτωση, 3^% στη δεύτερη ). Η διαφορά αυτή δεν δικαιολογείται;

( β)δεύτερον, για τα σιτηρά, το ποσό καθορίζεται στον κανονισμό σχετικά με την έναρξη του διαγωνισμού . Αυτή η αδικαιολόγητη διαφορά με τα γαλακτοκομικά προϊόντα και η παραπομπή στους ιδιαίτερους κανονισμούς συγκέντρωσης αποδεικνύουν την τάση να καθορίζονται σε διαδοχικούς κανονισμούς διατάξεις που έχουν στην πραγματικότητα μόνιμη ισχύ . Επιπλέον, στους ιδιαίτερους κανονισμούς, η εγγύηση, που καθορίζεται σε απόλυτη αξία και όχι σε ποσοστά, δεν μπορεί παρά να είναι διαφορετική ανάλογα με το προϊόν και την εποχή, επιπλοκή τελείως περιττή .

Οι συμμετέχοντες στο διαγωνισμό στους οποίους δεν ανατέθηκε η σύμβαση αποδεσμεύονται από την εγγύηση συμμετοχής στο διαγωνισμό . Για τον υπερθεματιστή, η εγγύηση αποσύρεται μόνο όταν αυτός αφού εκπληρώσει τις υποχρεώσεις του μέχρι το καθορισμένο στάδιο πληροί τις προϋποθέσεις για να πληρωθεί . Εντούτοις, όταν είναι σκόπιμο να συσταθεί εγγύηση παράδοσης ( βλ . σημείο 4.13 παρακάτω ) η εγγύηση αυτή, μόλις συσταθεί, συνεχίζει την εγγύηση συμμετοχής στο διαγωνισμό που αμέσως αποδεσμεύεται .

Εγγύηση παράδοσης

4.13 ^Στα σημείο 4.9 είδαμε ότι όταν τα σιτηρά λαμβάνονται από αποθέματα παρέμβασης, συνάπτεται γι^αυτά ασφάλεια . ίΟταν είναι γαλακτοκομικά προϊόντα που συγκεντρώνονται από αποθέματα παρέμβασης, το σύστημα εγγύησης είναι διαφορετικό . Ο υπερθεματιστής πρέπει να συνάψει μια εγγύηση παράδοσης της οποίας το ποσό είναι ίσο με την τιμή παρέμβασης του εν λόγω προϊόντος, προσαυξημένο κατά 10 ^%. Η εγγύηση παράδοσης αποδεσμεύεται όταν ο υπερθεματιστής, αφού εκπληρώσει τις υποχρεώσεις του μέχρι το καθορισμένο στάδιο, πληροί τις προϋποθέσεις για να πληρωθεί .

Εγγύηση για προκαταβολή

4.14 . ^Ο υπερθεματιστής μιας παράδοσης προϊόντων που αγοράζονται στην αγορά της Κοινότητας και που πρέπει να είναι παραδοτέα στον τόπο προορισμού μπορεί, ύστερα από αίτησή του, να λάβει προκαταβολή που μπορεί να φθάσει μέχρι το 90^% του ποσού που πρέπει να πληρωθεί για τα γαλακτοκομικά προϊόντα, και μόνο μέχρι 80^% για τα σιτηρά . Η προκαταβολή όμως μπορεί να πληρωθεί μόνο ύστερα από σύσταση μιας εγγύησης ίσως με την προκαταβολή ή, στην περίπτωση των γαλακτοκομικών προϊόντων, με την προκαταβολή προσαυξημένη κατά 10 ^%. Για τα γαλακτοκομικά προϊόντα, η εγγύηση αποδεσμεύεται μόνο όταν το σύνολο της παρτίδας έχει παραδοθεί και είναι πληρωτέο . Για τα σιτηρά, η εγγύηση αποδεσμεύεται όταν ο υπερθεματιστής έχει παρουσιάσει την απόδειξη μιας παράδοσης σύμφωνα με τις προδιαγραφές του τμήματος που αντιστοιχεί με την προκαταβολή, δηλαδή μέχρι 80^% της παρτίδας . Η τελευταία αυτή λύση παραβαίνει τον ιδιαίτερο χαρακτήρα της σύμβασης . Πράγματι, αν ο υπερθεματιστής δεν είχε λάβει προκαταβολή, δεν θα μπορούσε να ζητήσει πληρωμή έναντι κατ^αναλογία μιας τμηματικής παράδοσης, επειδή το πιστοποιητικό ανάληψης θα μπορούσε να μη χορηγηθεί εφόσον η παράδοση είναι ελλιπής .

Οικονομική ευθύνη των επιχειρηματιών

Οικονομική ευθύνη του υπερθεματιστή

4.15 . ^Στους κανονισμούς προβλέπεται ότι ο υπερθεματιστής αναλαμβάνει όλες τις οικονομικές συνέπειες που συνεπάγεται η μη χορήγηση, εν όλω ή εν μέρει, του εμπορεύματος υπό τους όρους που έχουν καθορισθεί και ότι ο υπερθεματιστής πληρώνεται μόνο κατ^αναλογία προς τις ποσότητες που έχουν παραδοθεί . Η απαίτηση για παράδοση υπό καθορισμένους όρους δίνει τη δυνατότητα να κυρώνεται κάθε παράλειψη και ιδιαίτερα τα ελαττώματα που υπάρχουν στην ποιότητα .

Κράτηση στην πληρωμή του υπερθεματιστή και αντίστοιχη εγγύηση

4.16 . ^Με την επιφύλαξη της δυνατότητας για χορήγηση προκαταβολής στην περίπτωση παραδοτέου στον τόπο προορισμού, ο υπερθεματιστής πληρώνεται μόνο μετά την παροχή των υπηρεσιών του . Σε περίπτωση προκαταβολής, η εγγύηση για προκαταβολή παρέχει εγγύηση αντίστοιχη με την κράτηση στην πληρωμή . Αν μπορούν να γίνονται

τμηματικές πληρωμές για τα γαλακτοκομικά προϊόντα, αυτό συμβαίνει μόνο κατ^αναλογία της κατάτμησης των ίδιων των παραδόσεων . Εννοείται βέβαια ότι η πληρωμή οφείλεται χωρίς επιφύλαξη μόνο στην περίπτωση παράδοσης που είναι σύμφωνη με τις προδιαγραφές .

Απόρριψη από την Επιτροπή μιας δαπάνης που έχει γίνει από έναν οργανισμό παρέμqασης

4.17 ^Η Επιτροπή μπορεί να αρνηθεί την πληρωμή στους οργανισμούς παρέμβασης των δαπανών που προκάλεσαν χωρίς λόγο, ή αντικανονικά, για την εκτέλεση των κοινοτικών ενισχύσεων . Η Επιτροπή μπορεί έτσι να επιβάλλει κυρώσεις σ^έναν οργανισμό παρέμβασης που θα έχει επιτρέψει, χωρίς να αντιδράσει, μια παράδοση που δεν είναι σύμφωνη με τις προδιαγραφές .

Εγγύηση της Κοινότητας

4.18 . ^Ο δικαιούχος συνάπτει συμφωνία μόνο με την Κοινότητα . Είναι εκείνη η οποία έχει αναλάβει να παραδώσει τα προϊόντα του τάδε είδους και ποιότητας, στην τάδε ποσότητα . Είναι προφανές ότι πρέπει να εκπληρώσει τις υποχρεώσεις της .

Συγκριτική εκτίμηση σε σχέση με τον στόχο ποιότητας

Ποιός είναι δικαιούχος της εγγύησης;

4.19 . ^Η υποχρέωση εκτέλεσης της βοήθειας και ενδεχομένως επανεκτέλεσής της, υπάρχει κατά κύριο λόγο υπέρ του δικαιούχου . Η ασφάλιση της θαλάσσιας μεταφοράς σε περίπτωση παράδοσης CIF επίσης . Τέλος και κυρίως η εγγύηση της Κοινότητας .

4.20 . ^Η ασφάλιση των σιτηρών παρέμβασης προστατεύει πρώτον τον οργανισμό παρέμβασης, ο οποίος ενδεχομένως θα λάβει την αποζημίωση, ενώ η ασφάλιση στην περίπτωση παραδοτέου στον τόπο προορισμού είναι υπέρ του υπερθεματιστή και χρησιμεύει μόνο έμμεσα στην καλή εκτέλεση της βοήθειας . ίΕτσι οι περιπτώσεις υποχρεωτικής ασφάλισης του προϊόντος, που φαίνονται εκ πρώτης όψεως να καλύπτουν οι τρεις τους όλα τα στάδια της μεταφοράς, στην πραγματικότητα αποτελούν πολύ άνισες εγγυήσεις, ιδίως για το δικαιούχο .

4.21 . ^Μολονότι η οικονομική ευθύνη του υπερθεματιστή και εκείνη του οργανισμού παρέμβασης έχουν και οι δύο ως στόχο να προστατεύουν τους κοινοτικούς πόρους οι τρεις εγγυήσεις αυτές έχουν διαφορετικό στόχο . Η εγγύηση συμμετοχής στο διαγωνισμό όταν καταπίπτει περιέρχεται μετά από κατακύρωση της σύμβασης στην κυριότητα της Κοινότητας . Αντίθετα, η εγγύηση για προκαταβολή και η εγγύηση παράδοσης έχουν ως στόχο να καλύπτουν τον οργανισμό παρέμβασης που πλήρωσε την προκαταβολή ή παρέδωσε στον υπερθεματιστή ένα προϊόν χωρίς να τον υποχρεώσει να το πληρώσει; εννοείται όμως, μόλις πληρώσει η Κοινότητα στον οργανισμό παρέμβασης την προκαταβολή ή την αξία του προϊόντος, η αντίστοιχη εγγύηση δεν υφίσταται πλέον παρά για το συμφέρον της Κοινότητας .

4.22 . ^ίΟσον αφορά τις υποχρεώσεις των οργανισμών παρέμβασης, οι μεν αποβλέπουν στο να εξασφαλίζεται η καλή εκτέλεση της βοήθειας προς το συμφέρον του δικαιούχου, οι δε στο να προστατεύουν την Κοινότητα, παραδείγματος χάριν η υποχρέωση να λαμβάνεται η έγκριση της Επιτροπής πριν από κάθε πληρωμή επιπρόσθετων δαπανών .

4.23 . ^Αυτή η ποικιλία στόχων που έχουν οι ευθύνες και οι εγγυήσεις είναι σημαντική όταν έρχεται η στιγμή να εκτιμηθεί η συνοχή του συνόλου του συστήματος . Μόνο οι εγγυήσεις που προστατεύουν αποτελεσματικά το δικαιούχο θεωρούνται ως κύριες .

Εγγυήσεις από την αρχή ως το τέλος της διαδικασίας ή εγγυήσεις που καλύπτουν μόνο ένα στάδιο της εκτέλεσης των ενισχύσεων

4.24 . ^Σε παραδόσεις προϊόντων FOB ή CIF που συγκεντρώνονται στην αγορά, η συντήρηση του προϊόντος και η μεταφορά του μέχρι τον τόπο παράδοσης δεν καλύπτονται υποχρεωτικά με ασφάλεια, αντίθετα από μια παράδοση στον τόπο προορισμού . Ακόμη και στην τελευταία αυτή περίπτωση, η υποχρέωση δεν είναι σαφής : πρέπει να συνάπτονται κατάλληλες ασφαλιστήριες συμβάσεις . Θα ήταν ευχής έργο να υπάρχουν διατάξεις περισσότερο σαφείς όσον αφορά την έναρξη ισχύος της εγγύησης και τους κινδύνους που καλύπτονται .

4.25 . ^Εκτός από την ασφάλιση της θαλάσσιας μεταφοράς στην περίπτωση CIF, καμιά εγγύηση δεν προστατεύει την καλή εκτέλεση της βοήθειας πέρα από τον τόπο και την στιγμή της ανάληψης της παράδοσης . Οι εγγυήσεις παύουν να ισχύουν στο λιμένα φόρτωσης για τις παραδόσεις FOB και CIF, και πρέπει να προσφύγει κανείς στην περίπτωση παραδοτέο στον τόπο προορισμού για να καλυφθεί η παράδοση από διάφορες εγγυήσεις μέχρι την άφιξη στον προορισμό . Ιδιαίτερα μόνο στην περίπτωση παραδοτέο στον τόπο προορισμού, η Επιτροπή και ο οργανισμός παρέμβασης διατηρούν μέχρι την άφιξη του εμπορεύματος στον προορισμό μια χρηματική εγγύηση που βαρύνει τον υπερθεματιστή . Η εγγύηση συμμετοχής στο διαγωνισμό κρατείται η ίδια μέχρι το ίδιο στάδιο ( εκτός από την περίπτωση που αναφέρεται στο σημείο 4.12 παραπάνω ).

4.26 . ^Σε όλες τις άλλες περιπτώσεις ( FOB, CIF ), που είναι οι πιο συχνές με μεγάλη διαφορά, το ποσό που οφείλεται στον υπερθεματιστή καταβάλλεται μετά τη φόρτωση, χωρίς να περιμένει να μάθει αν έχει γίνει η εκφόρτωση του εμπορεύματος και λιγότερο ακόμη αν έχει φθάσει στον προορισμό του με καλές συνθήκες . Πράγματι, ο υπερθεματιστής διαθέτει όλα τα έγγραφα που είναι αναγκαία για την πληρωμή αμέσως μετά τη φόρτωση . Και οι εγγυήσεις αποδεσμεύονται με την παρουσίαση αυτών των ίδιων εγγράφων . Είναι πολύ δυσάρεστο να φεύγει έτσι το εμπόρευμα από την Ευρώπη χωρίς καμιά ουσιαστική κράτηση ή εγγύηση μέχρι το στάδιο της παραλαβής στη δικαιούχο χώρα . Και για να έχει νόημα μια τέτοια κράτηση εγγύησης θα έπρεπε να ακολουθείται από μια σοβαρή διαδικασία παραλαβής των εμπορευμάτων κατά την άφιξη τους στον προορισμό .

Εγγυήσεις που εφαρμόζονται άμεσα ή μέσω ενός τρίτου

4.27 . ^Κατά κανόνα, οι εγγυήσεις των οποίων η εφαρμογή εξαρτάται από την καλή θέληση ενός τρίτου έχουν αξία πολύ πιο μικρή από τις εγγυήσεις που εφαρμόζονται άμεσα από το δικαιούχο . ίΕτσι, η κάλυψη των σιτηρών παρέμβασης από ασφάλεια ( σημείο 4.9 παραπάνω ) είναι λιγότερο ισχυρή από ό,τι η κάλυψη των γαλακτοκομικών προϊόντων από μια εγγύηση ( σημείο 4.13 ) που μπορεί να αποδεσμευθεί μόνο ύστερα από ικανοποιητική παροχή υπηρεσιών και που καλύπτει την αξία αυξημένη κατά 10 ^%. Ο οργανισμός παρέμβασης ή η Κοινότητα είναι εκείνοι που εκτιμούν αν πληρούνται οι όροι αποδέσμευσης των εγγυήσεων, ενώ για τις αποζημιώσεις ασφάλειας και οι δύο εξαρτώνται από τις ασφαλιστικές εταιρείες, που κατά κανόνα δεν φείδονται επιχειρημάτων για την μη καταβολή της αποζημίωσης επικαλούμενες μία από τις πολυάριθμες περιοριστικές ρήτρες της σύμβασης .

4 .28 . ^Αυτό αποτελεί τη μεγάλη αδυναμία της ασφάλισης της θαλάσσιας μεταφοράς σε περίπτωση παράδοσης CIF . ίΟταν ο δικαιούχος ζητά αποζημίωση από τις ασφάλειες αυτές συνήθως την αρνούνται . Στην περίπτωση των 15^000 τόνων αραβόσιτου που παραδόθηκαν στη Μοζαμβίκη, κατάφωρη περίπτωση κακής ποιότητας κατά την οποία υπήρχαν επιπλέον και ελλείμματα στην άφιξη, η ασφαλιστική εταιρεία αρνήθηκε να αποζημιώσει . Στην περίπτωση των 974 τόνων σιτάλευρου που αρνήθηκε να παραλάβει το Τζιμπουτί το 1982, ο ασφαλιστής αμφισβήτησε τη ζημία που έγινε, διότι ο δικαιούχος, απερίσκεπτος, είχε αρνηθεί την εκφόρτωση του αμφισβητούμενου εμπορεύματος.

4.29 . ^Στα πλαίσια της συνολικής μεταβίβασης αρμοδιοτήτων για ορισμένες πλευρές της διαχείρισης της επισιτιστικής βοήθειας στους εθνικούς οργανισμούς παρέμβασης, παρουσιάζονται ανάλογες δυσκολίες . Από τη μια πλευρά, οι οργανισμοί παρέμβασης που βρίσκονται μεταξύ της Κοινότητας, του δικαιούχου και του υπερθεματιστή, απέχουν πολύ από το να θεωρούνται πάντοτε και πάνω από όλα ότι έχουν να υπερασπίσουν τα συμφέροντα των δύο πρώτων έναντι του τρίτου . Ορισμένοι από αυτούς αφήνουν μερικές φορές να διαφύγουν εγγυήσεις που μπορούν να χρησιμοποιηθούν εναντίον υπερθεματιστών που αθετούν τις υποχρεώσεις τους .

4.30 . ^Σχετικά με τη χορήγηση 2^000 τόνων σκόνης γάλακτος στην Κίνα το 1980, από του οποίους ο υπερθεματιστής παρέδωσε μόνο 500 τόνους, που δεν συμφωνούσαν εξάλλου με τις προδιαγραφές, ο οργανισμός παρέμβασης αντέδρασε πολύ αργά μπροστά σ^αυτήν την παράλειψη που διαπιστώθηκε ήδη από το Νοέμβριο του 1981 . Μόνο τον Οκτώβριο του 1983 είχε εκδηλώσει στην Επιτροπή την πρόθεσή του να προσάγει τον υπερθεματιστή στο δικαστήριο .

4.31 . ^Εξάλλου, η Επιτροπή υπέστη επανειλημμένες πιέσεις από ένα οργανισμό παρέμβασης που επιθυμούσε να γίνει άρση της κύρωσης που είχε επιβληθεί σε έναν υπερθεματιστή . Ο υπερθεματιστής αυτός είχε φορτώσει την επισιτιστική βοήθεια σε ένα πλοίο που ξεπερνούσε το επιτρεπόμενο όριο ηλικίας . Ισχυριζόταν - ψευδώς - ότι είχε επιλέξει το υπερήλικο αυτό πλοίο ύστερα από αίτηση των πακιστανικών αρχών, ενώ ήταν ύστερα από αίτηση του πακιστανού εφοπλιστή που είχε στην ιδιοκτησία του το πλοίο . Επιπλέον, υπήρχαν ελλείμματα και η κράτηση της εγγύησης συμμετοχής στο διαγωνισμό αποτελούσε ένα καλό μέσο για να επιτευχθεί η συμπλήρωση της παράδοσης από τον υπερθεματιστή . Στις πιέσεις αυτές η Επιτροπή δεν υπέκυψε .

4.32 . ^Σε μια απόφαση της 27ης Νοεμβρίου 1986, το Δικαστήριο έκρινε ότι δεν έσφαλε αναγκαστικά ο υπερθεματιστής όταν εκτελούσε παράδοση σε πλοίο άνω των 15 ετών, παραβαίνοντας έτσι τις νομοθετικές διατάξεις . Επιπλέον, το Δικαστήριο έκρινε ότι έπρεπε να τηρηθεί μια ορισμένη αναλογία μεταξύ της κύρωσης και του σφάλματος, και ότι κατά συνέπεια, σε παραβάσεις αυτού του είδους, έπρεπε να καταπέσει υπέρ της Κοινότητας ένα μέρος μόνο της εγγύησης που κατέθεσε ο υπερθεματιστής . Η βαρύτητα αυτής της θέσης στην πράξη ενισχύει τις διαπιστώσεις του Ελεγκτικού Συνεδρίου όσον αφορά την αναποτελεσματικότητα του σημερινού συστήματος των εγγυήσεων .

4.33 . ^Σε περίπτωση αθέτησης των υποχρεώσεων του υπερθεματιστή ή ακόμη μόνο αμφιβολίας σχετικά με την καλή εκτέλεση, είναι καθήκον πρώτα του οργανισμού παρέμβασης να μην πληρώσει ούτε να αποδεσμεύσει τις εγγυήσεις και να προβεί σε σχετική αναφορά στην Επιτροπή . Αν ένας οργανισμός παρέμβασης πλήρωσε απερίσκεπτα έναν υπερθεματιστή που αθέτησε τις υποχρεώσεις του και αποδέσμευσε τις εγγυήσεις του, η Κοινότητα μπορεί βέβαια, κατά δεύτερο λόγο να αρνηθεί να πληρώσει τον οργανισμό παρέμβασης . Ο άμεσος όμως ( μηνιαίος ) έλεγχος των δαπανών των οργανισμών παρέμβασης είναι περιορισμένος . Οι μηνιαίες δηλώσεις των οργανισμών παρέμβασης γίνονται συνήθως δεκτές όπως είναι . ίΥστερα μόνο από αρκετά χρόνια, κατά την εκκαθάριση των λογαριασμών, η Επιτροπή ελέγχει διεξοδικότερα τις δαπάνες των οργανισμών . Η εκκαθάριση πραγματοποιείται καθυστερημένα και μόνο με δειγματοληψία . Μόνο οι συμπληρωματικές δαπάνες εξετάζονται άμεσα και διεξοδικά και αυτό κατά την εκκαθάριση . Με τις συνθήκες αυτές, η απειλή κύρωσης, συνδεδεμένη με την εκκαθάριση, εμφανίζεται αρκετά μετριασμένη και μακρινή για τους οργανισμούς παρέμβασης και κατά μείζονα λόγο, για τους υπερθεματιστές; πράγματι, αν υποτεθεί ότι έχουν απορριφθεί οι δαπάνες λόγω σφάλματος του υπερθεματιστή, ο οργανισμός παρέμβασης θα έπρεπε να καταβάλει μεγάλες και αβέβαιες προσπάθειες για να λάβει από τον υπερθεματιστή τα αχρεωστήτως καταβληθέντα . Γίνονται τώρα ενέργειες για την κάλυψη της καθυστέρησης των πράξεων εκκαθάρισης .

Εγγύηση για διατήρηση της αξίας της βοήθειας ή κύρωση αποτρεπτικού χαρακτήρα

4.34 . ^Οι υποχρεώσεις και εγγυήσεις μπορεί να έχουν διπλό στόχο : αφενός, μπορεί να αποτελούν απειλή κύρωσης για τον υπερθεματιστή - ενδεχομένως και για τον οργανισμό παρέμβασης - και με την έννοια αυτή αποτελούν λίγο-πολύ ισχυρό κίνητρο για να παρέχονται σωστά οι υπηρεσίες που έχουν καθοριστεί . Αφετέρου, μπορεί να έχουν ως στόχο τη διατήρηση ή την ανασύσταση της οικονομικής αξίας της βοήθειας σε περίπτωση απώλειας ή αλλοίωσης του προϊόντος, ή μη εκτέλεσης της βοήθειας . Οι ισχύουσες όμως υποχρεώσεις και εγγυήσεις δεν ανταποκρίνονται στις δύο αυτές λειτουργίες .

4.35 . ^Αν η υποχρέωση για σωστή εκτέλεση της βοήθειας μαζί με την υποχρέωση για επανεκτέλεση σε περίπτωση α έτησης των υποχρεώσεων, με τον κίνδυνο να μη γίνει

πληρωμή, αποτελεί ένα συναφές σύνολο που έχει ως αποτέλεσμα συγχρόνως να παροτρύνει σε μεγάλο βαθμό τον

υπερθεματιστή να εκτελεί σωστά τη σύμβαση του και να προστατεύει τα κοινοτικά οικονομικά από τον κίνδυνο δαπάνης χωρίς αντάλλαγμα και αν η εγγύηση για παράδοση και η εγγύηση για προκαταβολή αποτελούν για τα οικονομικά του οργανισμού παρέμβασης ή της Κοινότητας μια προστασία σχεδόν απόλυτη, όπως συγχρόνως και μια πραγματική χρηματική απειλή για τον υπερθεματιστή δεν συμβαίνει το ίδιο με τις ασφάλειες και με την εγγύηση συμμετοχής στο διαγωνισμό .

4.36 . ^Οι ασφάλειες προστατεύουν - μέτρια - τα συμφέροντα του ασφαλισμένου, αλλά δεν αποτελούν κίνητρο για τον υπερθεματιστή που συνάπτει τη σύμβαση . Είναι ένα από τα αδύνατα σημεία τους σε σχέση με τις εγγυήσεις . Αντίθετα, η εγγύηση συμμετοχής στο διαγωνισμό έχει επινοηθεί μόνο ως κίνητρο για τον συμμετέχοντα στο διαγωνισμό, και έπειτα για τον υπερθεματιστή να εκπληρώνει τις υποχρεώσεις του, αλλά επειδή αντιπροσωπεύει μόνο ένα χαμηλό ποσοστό της συνολικής αξίας της προμήθειας δεν προστατεύει την οικονομική αξία της βοήθειας αντίθετα από τις άλλες εγγύησεις.Έκταση της οικονομικής ευθύνης και καθορισμός των υπο-χρεώσεων

4.37 . ^Στη θεωρία η οικονομική ευθύνη είναι ένα απόλυτο όπλο : αν η παροχή υπηρεσιών του επιχειρηματία δεν είναι σύμφωνη με τις προδιαγραφές, η Κοινότητα έχει το μέσον να του επιβάλλει κυρώσεις αρνούμενη να του πληρώσει εξ ολοκλήρου ή εν μέρει . Η εγγύηση αυτή ενεργεί σε δύο χρόνους . Σε ένα πρώτο στάδιο η υπηρεσία που δεν έχει σωστά παρασχεθεί πρέπει να επανεκτελεστεί ( βλ . σημείο 4.6 παραπάνω ). Το εμπόρευμα στο οποίο έγιναν αρνητικοί έλεγχοι ποιότητας πρέπει να επιστρέψει πίσω . Η ελλιπής ποσότητα πρέπει να συμπληρωθεί . Σε ένα δεύτερο στάδιο, αν ο υπερθεματιστής επιμένει να αθετεί τις υποχρεώσεις του θα είναι δυνατό να χρησιμοποιούνται οικονομικές κυρώσεις ( μη πληρωμή, κράτηση εγγυήσεων ).

4.38 . ^Στην πράξη, το σύστημα αυτό δεν λειτουργεί καθόλου καλά . Αφενός, η υποχρέωση επανεκτέλεσης δεν εκπληρώνεται συστηματικά . Από όλες τις παραδόσεις που εκτελέστηκαν ελαττωματικά και που καταγράφηκαν, ο υπερθεματιστής μόνο σε δύο περιπτώσεις επανόρθωσε ο ίδιος σε είδος τα ελαττώματα που διαπιστώθηκαν από τις οποίες η μία ύστερα από προμήθεια βουτύρου στο Μπαγκλαντές στην οποία έγινε απάτη . Και αφετέρου, οι οικονομικές κυρώσεις είναι σπάνιες και απέχουν πολύ από το να αντιστοιχούν στις πολυάριθμες περιπτώσεις ελαττωματικής ποιότητας που έχουν διαπιστωθεί . Η κακή αυτή λειτουργία προκύπτει από δύο σημαντικούς λόγους . Ο πρώτος οφείλεται στις παραλείψεις των ίδιων των δικαιούχων των εγγυήσεων . Ο άλλος λόγος όμως οφείλεται σε ελλιπή προσδιορισμό των υποχρεώσεων του επιχειρηματία .

Πολύ συχνά, ο δικαιούχος της εγγύησης δεν τη θέτει σε ενέργεια

4.39 . ^Οι οργανισμοί παρέμβασης αποδέχονται παραδόσεις παρά το γεγονός ότι δεν συμφωνούν με τις προδιαγραφές . Είτε ο οργανισμός παρέμβασης δηλώνει ότι η παράδοση συμφωνεί με τις προδιαγραφές, ενώ δεν συμβαίνει αυτό,

όπως ήταν η περίπτωση για τους 15^000 τόνους αραβόσιτου που παραδόθηκαν στη Μοζαμβίκη το 1983, είτε η φόρτωση του εμπορεύματος έγινε παρά τη διαπίστωση της μη συμφωνίας με τις προδιαγραφές . ίΗταν η περίπτωση των 5^000 τόνων μαλακού σιταριού που είχαν αποσταλεί στο Μπενίν στα πλαίσια του προγράμματος του 1980 παρά τα πιστοποιητικά που κατήγγειλαν την μη συμφωνία . ίΗταν επίσης η περίπτωση των 1^000 τόνων αποβουτυρωμένου γάλακτος σε σκόνη που παραδόθηκαν το 1983 στην Τυνησία : στο τελευταίο αυτό παράδειγμα η έκθεση για τη διαπίστωση της μη συμφωνίας είχε ληφθεί μετά τη φόρτωση ( βλ . σημείο 3.37 παραπάνω ).

4 .40 . ^Οι δικαιούχοι συχνά παραλείπουν να χρησιμοποιήσουν τη δυνατότητα που τους παρέχεται από τους κανονισμούς να συμμετέχουν στους ελέγχους κατά τη φόρτωση ή να τους ζητούν και να αρνούνται στο στάδιο αυτό την ανάληψη του εμπορεύματος . Το ίδιο συχνά αποφεύγουν να υποβάλλουν επίσημη ένσταση παρά τη διαπίστωση αφού φθάσει το εμπόρευμα στον προορισμό ότι είναι σε κακή κατάσταση και δεν ζητούν καν αποζημίωση από τους ασφαλιστές . Διστάζουν να ασκήσουν κριτική για την ποιότητα μιας δωρεάς . Ούτε και ελέγχουν συστηματικά στην άφιξη . Κατά την αποστολή του Συνεδρίου στη Γκάνα, τον Ιανουάριο του 1985, δεν είχε αποσταλεί ακόμη καμιά ένσταση από τις αρχές της Γκάνας στους ασφαλιστές σχετικά με απώλειες ρυζιού που ανέρχονταν συνολικά σε 300 τόνους για τις δύο παρτίδες του προγράμματος 1983, και αυτό πολλούς μήνες μετά την άφιξη των παρτίδων . Η επιτόπου αντιπροσωπεία της Επιτροπής δεν είχε αντιδράσει . Οι αρχές της Τανζανίας, που το 1980 και 1981 είχαν απώλειες σιταριού, σκόνης γάλακτος και βουτυρέλαιου, απέστειλαν την ένστασή τους όχι στους ασφαλιστές αλλά στην Επιτροπή .

4.41 . ^ίΟταν στην καλύτερη περίπτωση, καταβάλλεται αποζημίωση από την ασφάλεια, πρέπει ακόμη να χρησιμοποιείται για την αντικατάσταση των εμπορευμάτων που έχουν υποστεί ζημία ή που έχουν απωλεσθεί . Οι συμφωνίες παράδοσης θα έπρεπε να υπενθυμίζουν αυτή την υποχρέωση . Στην Ινδονησία, ένας ΜΚΟ που είχε αποζημιωθεί, έλαβε το 1984 την έγκριση της Επιτροπής να χρησιμοποιήσει την αποζημίωση για να διοργανώσει ένα σεμινάριο εύρεσης τρόπων για καλύτερη χρησιμοποίηση της επισιτιστικής βοήθειας .

4.42 . ^Πρέπει να αναγνωρίσουμε ότι ακόμη και η απειλή των πλέον επαχθών οικονομικών κυρώσεων δεν αρκεί πάντοτε να κάμψει ορισμένους υπερθεματιστές ιδιαίτερα ισχυρογνώμονες . Για τους 1^500 τόνους αποβουτυρωμένου γάλακτος σε σκόνη που έπρεπε να παραδοθούν στην Κίνα τον Δεκέμβριο του 1981, η απειλή αυτή αφορούσε περίπου 1,3 εκατ . ECU . Εντούτοις, ο υπερθεματιστής αρνήθηκε να παράσχει την υπηρεσία του . Απομένει όμως, σε ακραίες περιπτώσεις αυτού του είδους, το έσχατο όπλο ανάκλησης της έγκρισης . Στην παρούσα περιπτώση, το όπλο αυτό δεν χρησιμοποιήθηκε . Συνήθως, και από ό,τι γνωρίζει το Συνέδριο το όπλο αυτό εξάλλου δεν χρησιμοποιείται ποτέ .

Οι υποχρεώσεις του επιχειρηματία δεν είναι αρκετά αυστηρές

Όρια ανοχής για το βάρος

4.43 . ^Το όριο ανοχής, σχετικά με την ποσότητα σε σιτηρά είναι, ανάλογα με τις περιπτώσεις 2^% για το χύμα φορτίο

κατά τη φόρτωση και 5^% στις συμφωνίες προμήθειας για παράδοση στον προορισμό . Για μια παρτίδα 5^000 τόνων σε σάκους ( συνήθης ποσότητα ) ανεκτό είναι ένα έλλειμμα 250 τόνων που φθάνει στον προορισμό, δηλαδή 5^000 σάκων των 50 χγρ . Αυτά τα όρια συνεχώς καθιστούν προνομιούχα καταχρηστικώς τα συμφέροντα του υπερθεματιστή . Βέβαια, οι υπερθεματιστές πληρώνονται μόνο για τις ποιότητες που πραγματικά παραδόθηκαν όταν όμως τα ελλείμματα είναι μέσα στα όρια που επιτρέπει η Κοινότητα, ο υπερθεματιστής εννοείται ότι έχει εκτελέσει σωστά την παράδοσή του . Η χορήγηση της βοήθειας και επομένως το πρόγραμμα, εννοείται ότι έχουν εκτελεστεί για την ποσότητα που αποφασίστηκε και για την οποία έδωσε υπόσχεση ο υπερθεματιστής . Κατά τη φόρτωση, το όριο ανοχής θα έπρεπε να μειωθεί όσο το δυνατό περισσότερο . Εν ανάγκη ο υπερθεματιστής θα μπορούσε να κληθεί να συμπληρώσει την ποσότητα . Κατά την άφιξη στον προορισμό . Το όριο ανοχής θα έπρεπε σαφώς να είναι χαμηλότερο από εκείνο που γίνεται προς το παρόν δεκτό, επειδή οι συνθήκες μεταφοράς έχουν μάλλον ως αποτέλεσμα να αυξάνουν την υγρασία και επομένως το βάρος .

Περιπτώσεις όπου ο υπερθεματιστής απαλλάσσεται από τις υποχρεώσεις του

4.44 . ^Στην υποχρέωση εκτέλεσης της βοήθειας περιλαμβάνονται δύο εξαιρέσεις άνισης αιτιολόγησης :

( i)ς περι>η πρώτη έχει μια βάση . Ο υπερθεματιστής απαλλάσσεται από τις υποχρεώσεις του όταν ο δικαιούχος κατέστησε αδύνατη την παράδοση σύμφωνα με τους προβλεπόμενους όρους . ίΙσως θα έπρεπε επίσης να διαφοροποιηθεί η εξαίρεση αυτή . Σε πολλές περιπτώσεις, η παράδοση είναι δυνατή με όρους λίγο πολύ αναθεωρημένους, έστω και με τα έξοδα του δικαιούχου;

( ii)για δεύτερη εξαίρεση αξίζει να γίνει μια κριτική εξέταση; είναι η περίπτωση της ανωτέρας βίας . Μια ευρεία ερμηνεία αυτής της έννοιας θα μπορούσε να οδηγήσει στο να περιλαμβάνονται καταστάσεις που καλύπτονται κανονικά από τις ασφάλειες . Βέβαια, η ΕπιτΉοπή προσπαθεί να απορρίπτει την επίκληση της ανωτέρας βίας κάθε φορά που ένας κίνδυνος μπορεί να καλύπτεται από ασφάλεια με λογικούς όρους . Η ίδια νομοθεσία όμως θα έπρεπε να το αποκλείει σε παρόμοια περίπτωση .

Κενά κανόνων σχετικά με την υποχρέωση επανεκτέλεσης

4.45 . ^Για τα γαλακτοκομικά προϊόντα, η υποχρέωση αντικατάστασης ή συμπλήρωσης προβλέπεται τυπικά μόνο όταν ο έλεγχος διενεργείται ύστερα από αίτηση του δικαιούχου, και όχι όταν διενεργείται με πρωτοβουλία του οργανισμού παρέμβασης . Για μια βοήθεια που πρέπει να παραδοθεί CIF, όπου η θαλάσσια μεταφορά βαρύνει τον υπερθεματιστή, προβλέπεται μόνο στην περίπτωση των γαλακτοκομικών προϊόντων ότι σε περίπτωση αδυναμίας ή κακής εκτέλεσης της μεταφοράς, ο υπερθεματιστής, ύστερα από αίτηση του δικαιούχου, προβαίνει σε όλες τις διευθετήσεις που απαιτούνται για την εκτέλεση της μεταφοράς, συμπεριλαμβανομένου και του κλεισίματος της ναύλωσης .

Υποχρέωση παροχής καθορισμένων υπηρεσιών ή υποχρέωση ύπαρξης αποτελέσματος

4.46 . ^Η υποχρέωση παροχής υπηρεσιών που καθορίζονται περιοριστικά περιέχει ένα σημαντικό μειονέκτημα : οι υπηρεσίες αυτές στις περισσότερες περιπτώσεις καθιστούν αδύνατη την επανόρθωση για το θύμα μιας αθέτησης υποχρεώσεων επειδή δεν μπορεί να δοθεί απόδειξη ότι η αθέτηση αυτή αφορούσε όντως μια από τις επιβληθείσες υπηρεσίες .

4.47 . ^Το πιο αποδεικτικό παράδειγμα της αδυναμίας αυτής είναι εκείνο της ασφάλισης του εμπορεύματος κατά τη θαλάσσια μεταφορά στην περίπτωση προμήθειας CIF . Σύμφωνα με τους κανονισμούς ορίζεται ότι η ασφάλεια καλύπτει όλους τους κινδύνους μεταφοράς . Ο δικαιούχος, για να μπορεί να αποζημιωθεί, θα πρέπει επομένως να αποδείξει μια σχέση αιτιότητας μεταξύ των ζημιών που υπέστη το εμπόρευμα και ενός ατυχήματος κατά τη μεταφορά, πράγμα το οποίο συχνά θα είναι δύσκολο, επειδή ο μεταφορέας δεν είναι βέβαια διατεθειμένος να αναφέρει σφάλματα ή ατυχήματα που συνέβησαν ενόσω μετέφερε το εμπόρευμα .

4.48 . ^Εξάλλου, είναι ανακριβές ότι οι ασφαλιστήριες συμβάσεις καλύπτουν όλους τους κινδύνους μεταφοράς . ίΕτσι, επειδή έλειπαν κατά την άφιξη στον προορισμό

23 τόνοι από μία παρτίδα σιταριού, η Επιτροπή αντιλήφθηκε ότι στη Γαλλία οι υπερθεματιστές δεν ασφάλιζαν ποτέ τα ελλείμματα . Στο έγγραφο INCOTERMS σχετικά με τα στάδια παράδοσης το οποίο έχει δημοσιευτεί από το Διεθνές Εμπορικό Επιμελητήριο του Παρισιού, αποκλείεται, εκτός από ρήτρα που αναφέρεται ρητά, η κάλυψη των κινδύνων κλοπής, λεηλασίας, διαρροής, θραύσης, αποκόλλησης, υγρασίας στο αμπάρι, επαφής με άλλα εμπορεύματα, οι οποίοι θεωρούνται ως ειδικοί κίνδυνοι . Οι υπερθεματιστές, έχοντας υπόψη την τιμή των πρόσθετων ρητρών, προτιμούν να συνάπτουν αυτές τις τυποποιημένες περιοριστικές ασφαλιστήριες συμβάσεις . Πρέπει δε να αναγνωρι -

στεί ότι θα ήταν πολύ δαπανηρό να απαιτηθεί η κάλυψη όλων αυτών των ειδικών κινδύνων . Οι ίδιοι οι κανονισμοί, παρόλο που από την μια πλευρά περιλαμβάνουν τη διάταξη σύμφωνα με την οποία απαιτείται η κάλυψη όλων των κινδύνων μεταφοράς, από την άλλη πλευρά φαίνεται να διανοίγουν την οδό μιας επιεικέστερης ερμηνείας αναφέροντας στην αιτιολογία τους την κοινοτική θέληση για μεγαλύτερη ευθυγράμμιση με τις εμπορικές πρακτικές που περιγράφονται στο έγγραφο INCOTERMS .

4.49 . ^Σε παράδοση FOB και ιδίως CIF, ο καταμερισμός των υποχρεώσεων μεταξύ του οργανισμού παρέμβασης, του υπερθεματιστή, και του εφοπλιστή καθιστά τις περισσότερες φορές αδύνατη για το δικαιούχο την επανόρθωση μιας ζημίας, βέβαιης παρόλ^αυτά, που διαπιστώθηκε κατά την εκφόρτωση, επειδή δεν μπορεί να καταλογιστεί με ακρίβεια το σφάλμα ή η απάτη σε ένα από τους τρεις αυτούς μεσάζοντες . Χαρακτηριστική, σχετικά μ αυτό, είναι η περίπτωση των 15^000 τόνων αραβόσιτου που παραδόθη -

καν στη Μοζαμβίκη το 1983, ελλιπείς και ακατάλληλοι για κατανάλωση . Η ασφάλεια και ο οργανισμός παρέμβασης κατόρθωσαν να απαλλαγούν από τις κατηγορίες και ο υπερθεματιστής απολαύει του ευεργετήματος της αμφιβολίας αναμένοντας τα αποτελέσματα μιας έρευνας η οποία έχει αρχίσει στο κράτος μέλος από το Νοέμβριο του 1984 . Μια σειρά ελαττωματικών παραδόσεων του ίδιου προϊόντος σε διάφορες χώρες που εκτελέστηκαν το 1985 αφορά τον

17 . 8 . 87Αριθ . C 219/ίδιο προβληματισμό . Ακόμη και σε περίπτωση κακής παράδοσης στο στάδιο παραδοτέο στον τόπο προορισμού και λόγω ελλείψεως ειδικής διαδικασίας ( βλ . σημείο 3.40 ), είναι πολύ απίθανο μια αντίδραση του δικαιούχου να έχει ως αποτέλεσμα την αντικατάσταση του εμπορεύματος . Κι εδώ ακόμη, ο δικαιούχος προσκρούει στη δυσκολία να παράσχει την απόδειξη και να καταλογίσει με ακρίβεια τις ευθύνες .

4.50 . ^Η Κοινότητα δεν θα βγεί από τα αδιέξοδα αυτά χωρίς αντιστροφή του βάρους των αποδείξεων . Και το αποτέλεσμα μπορεί να επιτευχθεί μόνο με τη θέσπιση μιας πραγματικής υποχρέωσης ύπαρξης αποτελέσματος που να αναλαμβάνει ένας και μοναδικός φορέας ο οποίος έχει απαλλαγεί προηγουμένως από διάφορες υφιστάμενες νομικές υπεκφυγές, εκτός από την περίπτωση ανωτέρας βίας που και η ίδια καθορίζεται με τον πιο αυστηρό τρόπο .

Εγγύηση της Κοινότητας : τελευταία ή πρώτη

4.51 . ^Σύμφωνα με τη συμφωνία που έχει συναφθεί με το δικαιούχο, η Κοινότητα πρέπει να εγγυάται την παράδοση που συμφωνεί με τις προδιαγραφές και σε περίπτωση ελαττωματικής παράδοσης, να δέχεται να αντικαθιστά ή να συμπληρώνει όσο χρειάζεται και να υφίσταται τις οικονομικές συνέπειες αν δεν είναι δυνατή η κάλυψη από καμιά άλλη ασφάλεια .

4.52 . ^Μέχρι πρόσφατα, η Επιτροπή έθετε σαν προϋπόθεση για την επανόρθωση της ζημίας που υπέστη ο δικαιούχος την απόδειξη του σφάλματος ενός επιχειρηματία στον οποίο ανατέθηκε η εκτέλεση της βοήθειας, προστατευόμενη η ίδια πίσω από αυτή την ενδεχόμενη ευθύνη . Στην περίπτωση των 15^000 τόνων αραβόσιτου για τη Μοζαμβίκη, η Επιτροπή ανέστειλε την επανόρθωση της ζημίας που έγινε έως ότου τεθεί ενδεχομένως θέμα ευθύνης του προμηθευτή ή του ασφαλιστή. Η Επιτροπή, σε επιστολή προς τις αρχές της Μοζαμβίκης, αναφέρει : Εφόσον η ευθύνη ( του προμηθευτή ) έχει αναληφθεί, η Επιτροπή θα κάνει το παν για να επιτύχει επανόρθωση της ζημίας που υπέστη η χώρα σας, η ενέργεια όμως αυτή δεν μπορεί να αναληφθεί πριν γίνει γνωστή η συνέχεια που θα επιφυλάξουν οι ασφαλιστές στην προσφυγή την οποία μόνο ο δικαιούχος της βοήθειας μπορεί να υποβάλει . ίΕτσι, δεν προβλέπεται μια τυχόν άμεση επανόρθωση από την Επιτροπή . Εντούτοις, θα ήταν ενδεδειγμένη για ένα λόγο περισσότερο που το συμφωνημένο στάδιο παράδοσης στη συμφωνία προμήθειας με το δικαιούχο ήταν ο λιμένας εκφόρτωσης, με μεταβίβαση των κινδύνων στο δικαιούχο μόνο στο λιμένα αυτό και όχι στο λιμένα φόρτωσης, όπως αφήνει να εννοηθεί το υπόλοιπο της επιστολής που βασίζεται αναμφίβολα στον κανονισμό συγκέντρωσης, που είναι αντιφατικός με τη συμφωνία στο σημείο αυτό . Σε κάποια στιγμή, η Γενική Διεύθυνση Ανάπτυξης, αφού ζήτησε τη γνώμη της νομικής υπηρεσίας, εξέτασε την περίπτωση αντικατάστασης 5^000 τόνων που θεωρήθηκαν ως εκτίμηση ίση με τη ζημία που έγινε, και ύστερα ακολούθησε τη γνώμη της Γενικής Διεύθυνσης Γεωργίας, που πρότεινε να περιμένει η Διεύθυνση αυτή το αποτέλεσμα μιας έρευνας για παράβαση που άρχισε κατά της Γαλλίας . Η έρευνα αυτή επειδή δεν είχε ποτέ αποτελέσματα, η αντικατάσταση έγινε με το χρόνο ολοένα και πιο απίθανη .

4.53 . ^Σε μια περίπτωση ελαττωματικών γαλακτοκομικών προϊόντων που παραδόθηκαν στην Τυνησία το Νοέμβριο

του 1983, η χώρα αυτή θα λάβει αντάλλαγμα από την Κοινότητα μόνο αν μια έρευνα που θα έχει ζητηθεί στο κράτος μέλος καθορίσει αν φέρει την ευθύνη ο υπερθεματιστής ή ο οργανισμός παρέμβασης . Οι υπηρεσίες της Επιτροπής πιστεύουν πράγματι ότι αντικατάσταση του εμπορεύματος θα μπορεί να γίνεται μόνο εφόσον ορίζεται με σαφήνεια ότι αφενός τα προϊόντα δεν αντιστοιχούσαν στην απαιτούμενη ποιότητα κατά τη φόρτωση και ότι αφετέρου η ευθύνη βαρύνει είτε τον υπερθεματιστή, είτε τους ενδιαφερόμενους οργανισμούς . Η κακή όμως ποιότητα πριν από τη φόρτωση είναι ήδη καθορισμένη . ίΟσο για τον τελευταίο όρο, με αυτόν αποκλείεται η ευθύνη της Επιτροπής . Εντούτοις, η Επιτροπή επέτρεψε στο δικαιούχο να μην καταβάλει κεφάλαια που προέρχονταν από πώληση της επισιτιστικής βοήθειας για το τμήμα μιας παρτίδας γάλακτος που υπέστη φθορά . Η απαλλαγή όμως αυτή δεν θα μπορούσε βέβαια να αποτελέσει επανόρθωση της ζημίας που έγινε .

4.54 . ^Το δόγμα της Επιτροπής ίσως είναι εν εξελίξει . Στην περίπτωση του αραβόσιτου που χορηγήθηκε στη Μοζαμβίκη, η γνωμοδότηση της νομικής υπηρεσίας της Επιτροπής, στις 6 Φεβρουαρίου 1985 για πρώτη φορά ενέκρινε καθαρά την αρχή της άμεσης ευθύνης της Κοινότητας σε περίπτωση ελαττωματικής παράδοσης . Τα βασικά αποσπάσματα της γνωμοδότησης αυτής είναι τα εξής :

Φαίνεται βεβαιωμένο ότι η Κοινότητα αθέτησε τις υποχρεώσεις που απορρέουν γι^αυτή από την ανταλλαγή των επιστολών που είχε με τη Μοζαμβίκη με την οποία αναλάμβανε να παραδώσει CIF 15^000 τόνους αραβόσιτου εφόσον ένα σημαντικό τμήμα της προμήθειας αυτής αποδείχθηκε ακατάλληλο για την ανθρώπινη διατροφή . Επειδή δεν φαίνεται να μπορεί να επισημανθεί κατά τον δικαιούχου κανένα σφάλμα που να μπορεί να μειώνει ή να εξαλείφει την ευθύνη της Κοινότητας, προκύπτει ότι η Κοινότητα είναι υποχρεωμένη να προμηθεύσει ποσότητες αντίστοιχες με εκείνες που δεν μπόρεσαν να χρησιμοποιηθούν για την ανθρώπινη διατροφή ....

ίΕτσι σύμφωνα με τη νομική υπηρεσία μόνο ένα σφάλμα του δικαιούχου που έχει συνυπογράψει τη συμφωνία θα μπορούσε να μειώσει ενδεχομένως την κοινοτική ευθύνη . Αντίθετα, δεν διατυπώνεται κανένας όρος σχετικά με την ενδεχόμενη ευθύνη ενός επιχειρηματία-υπερθεματιστή ή οργανισμού παρέμβασης . Η Επιτροπή, η οποία προφανώς εφαρμόζει αυτή τη θεωρία, αποφάσισε πρόσφατα να αντικαταστήσει 240 τόνους βουτυρέλαιου και μια ελαττωματική παρτίδα σκληρού σιταριού που παραδόθηκαν στο Μαρόκο μέσω του ΡΑΜ . Η αντικατάσταση αποφασίστηκε χωρίς να περιμένει η Επιτροπή τα πορίσματα της έρευνας που αποσκοπούσε στην εξακρίβωση των ευθυνών .

5.ΣΚΕΨΕΙΣ ΓΙΑ ΜΕΤΑΡΡΥΘΜΙΣΗ ΤΟΥ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ

Απλούστευση και επιτάχυνση των διαδικασιών

Υπερπήδηση των πολιτικών περιπλοκών της επισιτιστικής βοήθειας

5.1 . ^Η επισιτιστική βοήθεια ενδιαφέρει συγχρόνως την πολιτική της ανάπτυξης και την κοινή γεωργική πολιτική και χρειάζεται προσεκτική επίβλεψη εκ μέρους των κρατών

μελών και του Συμβουλίου λόγω των πολιτικών της συνεπειών . Τα κράτη μέλη, είτε απευθείας, είτε μέσω του Συμβουλίου οργανώθηκαν για να επέμβουν τέσσερις φορές στη διαδικασία διαχείρισης της επισιτιστικής βοήθειας ( ως αρχή αρμόδια για τον προϋπολογισμό, έπειτα μέσω του ετήσιου κανονισμού που καθορίζει τις ποσότητες, μετά μέσω της επιτροπής της επισιτιστικής βοήθειας για κάθε χορήγηση, τέλος για κάθε συγκέντρωση, μέσω μιας διαχειριστικής επιτροπής ). Εντούτοις, θα έπρεπε να μπορεί να μειωθεί αισθητά ο αριθμός των σταδίων της διαδικασίας και ο αριθμός των παρεμβαινόντων σε κάθε στάδιο .

Έμπνευση από τις πιο απλές υπάρχουσες διαδικασίες

Τριγωνικές πράξεις

5.2 . ^Μια τριγωνική πράξη είναι μια επισιτιστική βοήθεια που δεν έχει συγκεντρωθεί στην Ευρώπη, αλλά σε μια χώρα που ανήκει αν είναι δυνατόν στην ίδια γεωγραφική περιφέρεια με τη δικαιούχο χώρα . Το μόνο όργανο που ασκεί διαχείριση και εκτελεί πληρωμές είναι η Γενική Διεύθυνση Ανάπτυξης που συνάπτει συμβάσεις ή επιλέγει τους επιχειρηματίες που είναι επιφορτισμένοι με τη σύναψη συμβάσεων ( ΜΚΟ, επιτόπιες αντιπροσωπείες της Επιτροπής ). Το Συμβούλιο διατηρεί την αρμοδιότητα ελέγχου μέσω της επιτροπής της επισιτιστικής βοήθειας . Η Γενική Διεύθυνση Γεωργίας και οι οργανισμοί παρέμβασης δεν ασκούν κανένα ρόλο, διότι τα προϊόντα που αποτελούν αντικείμενο της βοήθειας δεν έχουν προέλευση από χώρες της ΕΟΚ .

Βοήθεια σε ελαιούχα προϊόντα

5.3 . ^Οι οργανισμοί παρέμβασης έχουν υποσκελιστεί . Η Γενική Διεύθυνση Γεωργίας, συνάπτει η ίδια τις συμβάσεις, ύστερα από μειοδοτικό διαγωνισμό με ανακοίνωση που έχει δημοσιευθεί στην Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων. Η Γενική Διεύθυνση Ανάπτυξης εκτελεί την πληρωμή των υπερθεματιστών . Εντούτοις, παραμέινει η σύνδεση με την κοινή γεωργική πολιτική όταν προβλέπεται, όπως για τα κλασικά προϊόντα ( σιτηρά και γαλακτοκομικά προϊόντα ), η υποχρέωση προμήθειας του εμπορεύματος στην ευρωπαϊκή αγορά, πράγμα που είναι ο κανόνας με πολύ σπάνιες εξαιρέσεις . Το Συμβούλιο έχει μια αρμοδιότητα εποπτείας μέσω της επιτροπής της επισιτιστικής βοήθειας .

Επείγουσες ενισχύσεις ( άρθρα 950 του προϋπολογισμού και 137 της σύμβασης της Λομέ ΙΙ )

5.4 . ^Η διαχείρισή τους ασκείται αποκλειστικά από τη Γενική Διεύθυνση Ανάπτυξης που καθορίζει τους επιχειρηματίες και εκτελεί πληρωμές για τις παρεχόμενες υπηρε-σίες . Η σύνδεση με την κοινή γεωργική πολιτική δεν διακόπτεται λόγω της υποχρέωσης, που παραμένει τις περισσότερες φορές, να γίνεται η προμήθεια του προϊόντος στην ευρωπαϊκή αγορά, οι δε υπερθεματιστές εισπράττουν τότε την επιστροφή κανονικά και υποβάλλουν τις προσφορές τους επιστροφής αφαιρεθείσας . Οι ενισχύσεις αυτές δεν υποβάλλονται σε έγκριση από κ