Κοινή στρατηγική του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου

της 19ης Ιουνίου 2000

για την περιοχή της Μεσογείου

(2000/458/ΚΕΠΠΑ)

ΤΟ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ,

Έχοντας υπόψη τη συνθήκη για την Ευρωπαϊκή Ένωση, και ιδίως το άρθρο 13 παράγραφος 2,

ΘΕΣΠΙΖΕΙ ΤΗΝ ΠΑΡΟΥΣΑ ΚΟΙΝΗ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗ:

ΜΕΡΟΣ Ι

ΤΟ ΟΡΑΜΑ ΤΗΣ ΕΕ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΕΡΙΟΧΗ ΤΗΣ ΜΕΣΟΓΕΙΟΥ

1. Η περιοχή της Μεσογείου είναι στρατηγικής σημασίας για την ΕΕ. Το να είναι ευημερής, δημοκρατική, σταθερή και ασφαλής η περιοχή αυτή, με ανοιχτή προοπτική προς την Ευρώπη, είναι προς το συμφέρον της ΕΕ και όλης της Ευρώπης.

2. Η περιοχή της Μεσογείου συνεχίζει να αντιμετωπίζει πολιτικές, οικονομικές, δικαστικές, οικολογικές και κοινωνικές προκλήσεις. Για να ξεπεραστούν αυτές οι περίπλοκες και ποικίλες προκλήσεις, η ΕΕ και οι μεσογειακοί εταίροι πρέπει να εργάζονται ομού, με κοινό όραμα, ευαισθησία και αλληλοσεβασμό.

3. Αρχή της μεσογειακής πολιτικής της ΕΕ είναι η εταιρική σχέση, η οποία θα πρέπει να υποστηρίζεται ενεργά και από τις δύο πλευρές. Η ΕΕ θα εργασθεί με τους μεσογειακούς της εταίρους με σκοπό να αναπτυχθούν σχέσεις καλής γειτονίας, να βελτιωθεί η ευημερία, να εξαλειφθεί η φτώχεια, να προωθηθούν και να προστατευθούν όλα τα ανθρώπινα δικαιώματα και οι θεμελιώδεις ελευθερίες, η δημοκρατία, η χρηστή διακυβέρνηση και το κράτος δικαίου, να ευνοηθεί η πολιτιστική και θρησκευτική ανεκτικότητα, να αναπτυχθεί η συνεργασία με την κοινωνία των πολιτών, συμπεριλαμβανομένων των ΜΚΟ. Για να γίνουν αυτά, η ΕΕ θα στηρίζει τις προσπάθειες των μεσογειακών εταίρων προς επίτευξη των στόχων της ευρωμεσογειακής εταιρικής σχέσης, θα χρησιμοποιεί τις διμερείς της σχέσεις προκειμένου να επιτύχει την εκπλήρωση των στόχων αυτών και θα συμβάλλει στη δημιουργία ειρηνικού περιβάλλοντος στη Μέση Ανατολή.

4. Η παρούσα κοινή στρατηγική στηρίζεται στην ευρωμεσογειακή εταιρική σχέση που καθιερώθηκε με τη διακήρυξη της Βαρκελώνης και στο συνακόλουθο κεκτημένο της, στη δήλωση του Βερολίνου, καθώς και στη μακρόχρονη πολιτική της Ευρωπαϊκής Ένωσης έναντι της Μεσογείου με τις διμερείς και περιφερειακές της συνιστώσες.

5. Η ΕΕ είναι πεπεισμένη ότι η επιτυχής έκβαση της ειρηνευτικής διαδικασίας στη Μέση Ανατολή, σε όλα της τα σκέλη, και η επίλυση άλλων συγκρούσεων της περιοχής αποτελούν σημαντικές προϋποθέσεις για την επίτευξη ειρήνης και σταθερότητας στη Μεσόγειο. Λόγω των συμφερόντων της στην περιοχή και των παλαιών και στενών της σχέσεων με τις χώρες που την αποτελούν, η Ένωση φιλοδοξεί να διαδραματίσει πλήρως το ρόλο της στη θεμελίωση της σταθερότητας και της ανάπτυξης στη Μέση Ανατολή. Η συνεργασία που έχει ήδη αρχίσει στα πλαίσια της διαδικασίας της Βαρκελώνης αποτελεί καθοριστικό στοιχείο προκειμένου να τεθούν τα θεμέλια για την μετά την ειρήνευση περίοδο. Γι' αυτό, η Ένωση θα στηρίζει τις προσπάθειες που καταβάλλουν τα μέρη προκειμένου να εφαρμοσθούν οι ειρηνευτικές συμφωνίες. Εν προκειμένω, η υιοθέτηση του Ευρωμεσογειακού Χάρτη για την Ειρήνη και τη Σταθερότητα, στόχος ο οποίος προϋπήρχε της θέσπισης της παρούσας στρατηγικής, θα πρέπει να αποτελέσει καθοριστικό παράγοντα για τη μετά την ειρήνευση διαδικασία στην περιοχή της Μεσογείου.

6. Έχοντας κατά νου τη ζωτική σημασία που έχει η περιοχή της Μεσογείου για την ΕΕ, και με σκοπό να ενισχυθεί περισσότερο η μεσογειακή διάσταση της Ένωσης, το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο θεσπίζει την παρούσα κοινή στρατηγική, η οποία καλύπτει όλες τις σχέσεις της ΕΕ με το σύνολο των εταίρων της στη διαδικασία της Βαρκελώνης, καθώς και με τη Λιβύη. Δεν καλύπτει όμως τις διμερείς σχέσεις της Ευρωπαϊκής Ένωσης με τις υποψήφιες προς ένταξη στην ΕΕ μεσογειακές χώρες, δεδομένου ότι αυτές καλύπτονται από τη διαδικασία ένταξης. Ενώ η Ευρωπαϊκή Ένωση θα εξακολουθήσει να διαδραματίζει πλήρως το ρόλο της στην ειρηνευτική διαδικασία στη Μέση Ανατολή σύμφωνα με κεκτημένο της, συμπεριλαμβανομένης της δήλωσης του Βερολίνου, η παρούσα κοινή στρατηγική θα καλύψει τη συμβολή της ΕΕ στην εδραίωση της ειρήνης στη Μέση Ανατολή μόλις επιτευχθεί μία συνολική ειρηνευτική συμφωνία.

ΜΕΡΟΣ ΙΙ

ΣΤΟΧΟΙ

7. Η πολιτική της Ευρωπαϊκής Ένωσης έναντι της περιοχής της Μεσογείου έχει τους εξής στόχους:

- να σημειωθεί σημαντική και συγκεκριμένη πρόοδος στην επίτευξη των στόχων της διακήρυξης της Βαρκελώνης και του συνακόλουθου κεκτημένου της, δηλαδή:

- να καθιερωθεί κοινός χώρος ειρήνης και σταθερότητας μέσω εταιρικής σχέσης πολιτικής και ασφάλειας,

- να δημιουργηθεί χώρος κοινής ευημερίας μέσω οικονομικής και χρηματοοικονομικής εταιρικής σχέσης,

- να καθιερωθεί εταιρική σχέση σε κοινωνικά, πολιτιστικά και σχετικά με τον άνθρωπο θέματα: ανάπτυξη του ανθρώπινου δυναμικού, προώθηση της αλληλοκατανόησης των πολιτισμών καθώς και των ανταλλαγών μεταξύ των κοινωνιών των πολιτών·

- να προβάλλονται οι βασικές αξίες της ΕΕ και των κρατών μελών της, στις οποίες περιλαμβάνονται και τα ανθρώπινα δικαιώματα, η δημοκρατία, η χρηστή διακυβέρνηση, η διαφάνεια και το κράτος δικαίου,

- να ενθαρρύνονται και να βοηθούνται οι μεσογειακοί εταίροι να αναπτύξουν ελεύθερο εμπόριο με την ΕΕ και μεταξύ τους, σύμφωνα με τα οριζόμενα στη Διακήρυξη της Βαρκελώνης, οικονομική μετάβαση και προσέλκυση περισσότερων επενδύσεων στην περιοχή,

- να ενισχυθεί η συνεργασία στον τομέα της Δικαιοσύνης και των Εσωτερικών Υποθέσεων, όπως τονίσθηκε στο Ευρωπαϊκό Συμβούλιο του Τάμπερε,

- να επιδιώκεται ο διάλογος μεταξύ κοινωνιών και πολιτισμών, προκειμένου να καταπολεμηθεί η μισαλλοδοξία, ο ρατσισμός και η ξενοφοβία.

8. Στο επίπεδο των θεμάτων ασφάλειας, η ΕΕ σκοπεύει να κάνει χρήση της αναπτυσσόμενης Κοινής Ευρωπαϊκής Πολιτικής Ασφάλειας και Άμυνας προκειμένου να εξετάσει με ποιο τρόπο θα ενισχυθεί, μαζί με τους μεσογειακούς της εταίρους, η συνεργασία για την ασφάλεια στην περιοχή.

9. Ήδη στο παρελθόν, η Ένωση είχε ενεργό ρόλο στις προσπάθειες για την επίτευξη δίκαιης, συνολικής και σταθερής ειρήνης, καθώς και για τη σταθερότητα και την ανάπτυξη της Μέσης Ανατολής. Η Ένωση κρίνει ότι η συνεργασία που έχει ήδη ξεκινήσει στα πλαίσια της διαδικασίας της Βαρκελώνης αποτελεί καθοριστικό παράγοντα για να τεθούν οι βάσεις της "μετά την ειρήνευση εποχής". Στα πλαίσια της παρούσας κοινής στρατηγικής, και λαμβάνοντας υπόψη την παράγραφο 6, η Ευρωπαϊκή Ένωση θέτει τους ακόλουθους στόχους:

- να προωθούνται οι συνθήκες εκείνες που θα βοηθήσουν τα μέρη να εφαρμόζουν τις συμφωνίες που έχουν συνάψει μεταξύ τους,

- να αναπτυχθούν οι βάσεις των σχέσεων καλής γειτονίας και να ενθαρρύνονται τα μέρη να αναπτύξουν την περιφερειακή συνεργασία,

- να βοηθηθεί η εδραίωση της ειρήνης στην περιοχή, συμπεριλαμβανομένης της οικονομικής ολοκλήρωσης και της αλληλοκατανόησης των κοινωνιών των πολιτών.

10. Προκειμένου να ενισχυθεί η αποτελεσματικότητα, η εμβέλεια και η προβολή των δράσεων και πρωτοβουλιών της ΕΕ στην περιοχή, θα επιδιωχθεί η επίτευξη των ακόλουθων γενικών στόχων:

- να ενταθεί ο συντονισμός, η συνοχή και η συμπληρωματικότητα και να εξασφαλισθεί η συνέργεια μεταξύ των διαφόρων υφιστάμενων περιφερειακών και υποπεριφερειακών δραστηριοτήτων, μέσων και παρεμβάσεων της ΕΕ και των κρατών μελών της,

- να διασφαλισθεί η συμπληρωματικότητα της μεσογειακής πολιτικής της ΕΕ με τις πολιτικές της έναντι άλλων εταίρων.

ΜΕΡΟΣ ΙΙΙ

ΤΟΜΕΙΣ ΔΡΑΣΗΣ ΚΑΙ ΣΥΓΚΕΚΡΙΜΕΝΕΣ ΠΡΩΤΟΒΟΥΛΙΕΣ

11. Μαζί με τους μεσογειακούς της εταίρους, η ΕΕ θα αναλάβει τη συνολική επανεξέταση της διαδικασίας της Βαρκελώνης προκειμένου να την αναζωογονήσει και να της δώσει μεγαλύτερο προσανατολισμό προς τη δράση και τα αποτελέσματα.

12. Η Ευρωπαϊκή Ένωση θα προσπαθήσει να φέρει εις πέρας τις ακόλουθες συγκεκριμένες πρωτοβουλίες, δίχως όμως να θίγεται η δυνατότητά της να προτείνει και νέες, οι οποίες μπορεί, ανάλογα με την περίπτωση, να λαμβάνουν υπόψη ειδικές καταστάσεις και ανάγκες των ενδιαφερόμενων χωρών, περιοχών και υποπεριοχών.

Πολιτική και ασφάλεια

13. Η ΕΕ θα ενισχύσει το διάλογο σε θέματα πολιτικής και ασφάλειας με τους μεσογειακούς της εταίρους σε όλα τα επίπεδα: σε διμερή βάση, με τους επιμέρους μεσογειακούς εταίρους, στο πλαίσιο της Βαρκελώνης, συμπεριλαμβανομένου του Ευρωμεσογειακού Χάρτη Ειρήνης και Σταθερότητας όταν θα τεθεί σε ισχύ, και σε άλλα πολυμερή πλαίσια προκειμένου:

- να βρεθεί κοινό πεδίο σε θέματα ασφάλειας ώστε να δημιουργηθεί κοινός χώρος ειρήνης και σταθερότητας,

- να εκπονηθούν μέτρα ανάπτυξης της εταιρικής σχέσης, με την προώθηση, κυρίως, τακτικών διαβουλεύσεων και ανταλλαγής πληροφοριών με τους μεσογειακούς εταίρους,

- να παρέχεται έγκαιρη και κατάλληλη πληροφόρηση σχετικά με πρωτοβουλίες που θα μπορούσαν να ενδιαφέρουν άλλους άλλους μεσογειακούς εταίρους,

- να ενδυναμωθεί η συνεργασία στον τομέα των παγκόσμιων προκλήσεων κατά της ασφάλειας, όπως η τρομοκρατία, το οργανωμένο έγκλημα και το εμπόριο ναρκωτικών,

- να επιδιωχθούν από κοινού ενδεχόμενοι διακανονισμοί για την πρόληψη των συγκρούσεων, τη διαχείριση των κρίσεων και τη μετά τη λήξη της σύγκρουσης αποκατάσταση, συμπεριλαμβανομένης της ενθάρρυνσης της ειρηνικής διευθέτησης των συγκρούσεων και διαφορών, μεταξύ άλλων με δικαστικά μέσα,

- να ερευνηθούν οι δυνατότητες αντιμετώπισης του προβλήματος των ναρκών ξηράς κατά προσωπικού στην περιοχή της Μεσογείου με τη συνεργασία στον τομέα της δράσης κατά των ναρκών, στην οποία περιλαμβάνονται και η άρση ναρκοπεδίων, η ευαισθητοποίηση στον κίνδυνο που παρουσιάζουν οι νάρκες και η βοήθεια στα θύματα, με σκοπό την προβολή των στόχων της σύμβασης της Οτάβα,

- να προωθηθεί η υπογραφή και η επικύρωση από τους μεσογειακούς εταίρους όλων των μέσων μη διάδοσης, συμπεριλαμβανομένων των NPT, CWC, BWC και CTBT,

- να επιδιωχθεί να καταστεί η Μέση Ανατολή εκατέρωθεν και πραγματικά ελεγχόμενη ζώνη, η οποία δεν θα διαθέτει όπλα μαζικής καταστροφής, πυρηνικά, χημικά και βιολογικά όπλα καθώς και τα συστήματα παράδοσής τους.

Ως προς το θέμα αυτό, η ΕΕ θα λάβει υπόψη της τις περαιτέρω εξελίξεις της Κοινής Ευρωπαϊκής Πολιτικής Ασφάλειας και Άμυνας.

Δημοκρατία, ανθρώπινα δικαιώματα και κράτος δικαίου

14. Στα πλαίσια της διαδικασίας της Βαρκελώνης και στις διμερείς της σχέσεις με τους μεσογειακούς εταίρους, η ΕΕ:

- θα προωθεί ενεργά την ενίσχυση των δημοκρατικών θεσμών και του κράτους δικαίου, ιδιαίτερα με τον πολιτικό διάλογο και την υποστήριξη της δικαστικής μεταρρύθμισης, τη δημιουργία θεσμών, καθώς και την ελευθερία της έκφρασης, κυρίως με την ενδυνάμωση των ανεξάρτητων μέσων ενημέρωσης,

- θα στηρίζει και θα ενθαρρύνει τις προσπάθειες προώθησης της χρηστής διακυβέρνησης,

- θα τονίσει τη σημασία προβολής και προστασίας των ανθρωπίνων δικαιωμάτων και των θεμελιωδών ελευθεριών για όλους, μεταξύ άλλων, με τη στήριξη κυβερνητικών και μη φορέων στην περιοχή, με την εκπαίδευση, παρακολούθηση, επίκληση και συνειδητοποίησή τους στο θέμα των ανθρωπίνων δικαιωμάτων,

- στα πλαίσια του Χάρτη των Ηνωμένων Εθνών και της Οικουμενικής Διακήρυξης των Δικαιωμάτων του Ανθρώπου, θα υποστηρίζει την προσχώρηση στα σχετικά με τα ανθρώπινα δικαιώματα διεθνή μέσα, συμπεριλαμβανομένης της πλήρους εφαρμογής των ατομικών, πολιτιστικών, οικονομικών, πολιτικών και κοινωνικών δικαιωμάτων, χωρίς διακρίσεις όσον αφορά τη φυλή, το φύλλο, τη γλώσσα ή τη θρησκεία,

- θα λάβει μέτρα για να πείσει όλους τους μεσογειακούς εταίρους να καταργήσουν τη θανατική ποινή, σύμφωνα με τις συμφωνημένες κατευθυντήριες γραμμές της ΕΕ.

Ειρήνη στη Μέση Ανατολή

15. Η ΕΕ, λαμβάνοντας υπόψη την παράγραφο 6 της παρούσας κοινής στρατηγικής:

- θα παρέχει την πραγματογνωμοσύνη της, θα υποβάλλει ιδέες και θα προσφέρει τις υπηρεσίες της και τη βοήθειά της στα βασικά μέρη της ειρηνευτικής διαδικασίας, προκειμένου να διευκολύνει τη σύναψη ειρηνευτικών συμφωνιών και να βοηθάει στην προετοιμασία της "μετά την ειρήνευση εποχής" στη Μέση Ανατολή,

- θα προωθήσει ενεργά την επίτευξη προόδου στην πολυμερή προσέγγιση της ειρηνευτικής διαδικασίας, στηριζόμενη επίσης στη συνέργια της διαδικασίας της Βαρκελώνης. Η ΕΕ θα προσφέρει την εμπειρογνωμοσύνη της, όποτε της ζητηθεί, και σε βασικά θέματα, όπως η ύδρευση και οι πρόσφυγες,

- στα πλαίσια συνολικής διευθέτησης και κατόπιν αιτήσεως των βασικών μερών, θα εξετάσει το θέμα της συμμετοχής των κρατών μελών στην επί τόπου εφαρμογή των διακανονισμών ασφάλειας,

- θα συμβάλει στην απαιτούμενη διεθνή δέσμευση προκειμένου να υλοποιηθεί και να εδραιωθεί η ειρήνη στη Μέση Ανατολή, κυρίως με την υποστήριξη της περιφερειακής οικονομικής συνεργασίας και ολοκλήρωσης και τη διεύρυνση των εμπορικών ροών,

- θα επιδιώξει την ενίσχυση της σταθερότητας στη Μέση Ανατολή μέσω της συνεργασίας για την ασφάλεια και τη συμβολή της στην εφαρμογή του Ευρωμεσογειακού Χάρτη Ειρήνης και Σταθερότητας, ευθύς ως αυτός θεσπισθεί και τεθεί σε ισχύ.

Οικονομικά και χρηματοοικονομικά θέματα

16. Η ΕΕ:

- θα εργασθεί με ενεργό ρυθμό για την εφαρμογή των ευρωμεσογειακών συμφωνιών σύνδεσης, κυρίως προωθώντας περαιτέρω την προοδευτική ελευθέρωση του εμπορίου σε όλους τους τομείς που ενδιαφέρουν τους εταίρους, σύμφωνα με τους όρους της διακήρυξης της Βαρκελώνης,

- θα καταβάλει κάθε προσπάθεια προκειμένου να επιταχυνθεί η σύναψη και η εφαρμογή των υπόλοιπων συμφωνιών σύνδεσης,

- θα υποστηρίξει τη λήψη μέτρων που θα αποβλέπουν στο να καταστεί ελκυστικότερη η περιοχή για τους επενδυτές, ιδιαίτερα με τη δημιουργία ευρύτερης αγοράς, την ενθάρρυνση της ευθυγράμμισης των πολιτικών που έχουν σχέση με την ενιαία αγορά της Ευρωπαϊκής Ένωσης, τη βελτίωση του κανονιστικού πλαισίου, την εξασφάλιση της δίκαιης και ίσης μεταχείρισης των επενδυτών και τη μεγαλύτερη ευαισθητοποίηση εντός της ΕΕ σχετικά με τις επενδυτικές δυνατότητες στην περιοχή,

- θα ενθαρρύνει και θα στηρίζει την υποπεριφερειακή συνεργασία, όπως εντός της Ένωσης του Αραβικού Μαγκρέμπ, σε πλαίσιο που θα οδηγεί στην ευρύτερη περιφερειακή συνεργασία,

- θα ενθαρρύνει και θα στηρίζει τις προσπάθειες των μεσογειακών εταίρων να αυξηθεί το εμπόριο από Νότο σε Νότο, ιδιαίτερα μέσω εμπορικών συμφωνιών από Νότο σε Νότο, και την προοδευτική εναρμόνιση των κανόνων καταγωγής,

- θα βοηθάει τους μεσογειακούς εταίρους να ενισχύσουν την ικανότητα διαμόρφωσης κατάλληλων εμπορικών πολιτικών και ενεργούς συμμετοχής σε εμπορικές διαπραγματεύσεις, ιδιαίτερα όσον αφορά την ανάπυυξη της Ευρωμεσογειακής Ζώνης Ελεύθερων Συναλλαγών και τις μελλοντικές διαπραγματεύσεις στα πλαίσια του ΠΟΕ,

- θα ενθαρρύνει την ελευθέρωση των τρεχουσών πληρωμών προκειμένου να ελευθερωθούν πλήρως οι κινήσεις των κεφαλαίων το συντομότερο δυνατόν. Θα προωθήσει επίσης το ευρώ ως το νόμισμα στο οποίο θα γίνονται οι συμβάσεις και οι διακανονισμοί του μεσογειακού εμπορίου,

- θα υποστηρίξει τη διασύνδεση της υποδομής μεταξύ των μεσογειακών εταίρων, καθώς και μεταξύ αυτών και της ΕΕ, με βάση την εμπειρία των διευρωπαϊκών δικτύων μεταφορών, ενέργειας και τηλεπικοινωνιών,

- θα ενθαρρύνει τις πολιτικές που ενισχύουν τον ρόλο του ιδιωτικού τομέα και την προώθηση των μικρών και μεσαίων επιχειρήσεων στις χώρες των μεσογειακών εταίρων, κυρίως των ΜΜΕ που είναι προσανατολισμένες στις εξαγωγές, ως ένα από τα αποτελεσματικότερα μέσα για την αύξηση των θέσεων εργασίας,

- θα φροντίσει να ληφθεί δεόντως υπόψη ο στόχος δημιουργίας οικονομίας της αγοράς με κοινωνικό χαρακτήρα, όπου περιλαμβάνονται τα βασικά εργασιακά πρότυπα και η προώθηση της ισότητας των δύο φύλων.

17. Η ΕΕ θα ενθαρρύνει την προσχώρηση όλων των εταίρων, με τους κατάλληλους όρους, στον ΠΟΕ.

18. Η ΕΕ θα μεγιστοποιήσει τις επιπτώσεις της χρηματοδοτικής συνεργασίας μέσα από τον προϋπολογισμό της ΕΕ, κυρίως με το πρόγραμμα Meda, και μέσα από την ΕΤΕπ., με τα ακόλουθα μέτρα:

- η Ευρωπαϊκή Κοινότητα και τα κράτη μέλη θα συντονίζουν τις αντίστοιχες στρατηγικές τους για τη χρηματοδοτική και αναπτυξιακή συνεργασία, τα προγράμματα και τις δράσεις υπέρ των μεσογειακών εταίρων, και θα συνεργάζονται επίσης με άλλους δωρητές, προκειμένου να εξασφαλίζουν συνοχή, συμπληρωματικότητα και, όπου χρειάζεται, συγχρηματοδότηση,

- η Ευρωπαϊκή Ένωση θα ενισχύσει τον οικονομικό διάλογο με τους μεσογειακούς εταίρους, κυρίως στο πλαίσιο του προγραμματισμού της οικονομικής βοήθειας, προκειμένου να προωθηθεί η ταχύτερη οικονομική μετάβαση, η υγιής φορολογική και νομισματική πολιτική και η διαρθρωτική μεταρρύθμιση,

- η Επιτροπή θα εξασφαλίσει ότι χρησιμοποιούνται με συνοχή και άλλοι πόροι του κοινοτικού προϋπολογισμού που διατίθενται υπέρ των μεσογειακών εταίρων. Θα επιδιωχθεί ένας καλύτερος συντονισμός με άλλα σχετικά κοινοτικά προγράμματα (πέμπτο πρόγραμμα-πλαίσιο Ε & Α, με το οποίο επιβεβαιώνεται ο διεθνής ρόλος της κοινοτικής έρευνας με τους εταίρους της, Synergy, Life, Interreg ΙΙΙ).

19. Η ΕΕ θα προωθήσει όσο το δυνατόν πιο ολοκληρωμένες στρατηγικές για τους υδάτινους πόρους και πολιτικές διαχείρισης των υδάτων στην περιοχή της Μεσογείου.

Περιβάλλον

20. Η ΕΕ θα εξασφαλίσει ότι θα ληφθεί υπόψη η ανάγκη προώθησης μιας καλύτερης ενσωμάτωσης περιβαλλοντικών προβληματισμών με σκοπό τη βιωσιμότητα της οικονομικής ανάπτυξης.

Κοινωνικά και πολιτιστικά θέματα

21. Πέραν της συνεργασίας στο πλαίσιο της Ευρωμεσογειακής Εταιρικής Σχέσης, η ΕΕ:

- θα λαμβάνει όλα τα απαραίτητα μέτρα προκειμένου να διευκολύνεται και να ενθαρρύνεται η συμμετοχή της κοινωνίας των πολιτών καθώς και η περαιτέρω ανάπτυξη των ανθρώπινων ανταλλαγών μεταξύ της ΕΕ και των μεσογειακών εταίρων. Οι ΜΚΟ θα ενθαρρύνονται να συμμετέχουν στη συνεργασία σε διμερές και περιφερειακό επίπεδο. Ιδιαίτερη προσοχή θα αποδίδεται στα μέσα ενημέρωσης και τα πανεπιστήμια,

- θα στηρίζει τις προσπάθειες για την προώθηση της συνεργασίας σε κοινωνικά θέματα, συμπεριλαμβανόμενης της προώθησης ίσων ευκαιριών για τους άντρες και τις γυναiκες, καθώς και για την ενίσχυση του κοινωνικού διαλόγου,

- θα ενθαρρύνει τις προσπάθειες για τη βελτίωση της εκπαίδευσης και της επαγγελματικής κατάρτισης, ιδίως για τους νέους και τις γυναίκες, με σκοπό να ενισχυθεί η ενσωμάτωσή τους στις αγορές εργασίας. Στη συνάρτηση αυτή, θα βελτιωθεί η περιφερειακή συνεργασία με την ανταλλαγή των καλύτερων πρακτικών, τη μεταφορά τεχνογνωσίας και τη δημιουργία υποδομής.

Δικαιοσύνη και Εσωτερικές Υποθέσεις

22. Στηριζόμενη στο κεκτημένο της διαδικασίας της Βαρκελώνης και επιπλέον στα συμπεράσματα του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου του Τάμπερε, η ΕΕ:

- θα ενεργεί σύμφωνα με τη σύμβαση της Γενεύης για τους πρόσφυγες και άλλα σχετικά μέσα και θα προωθεί την πλήρη τήρησή τους από τους μεσογειακούς εταίρους,

- θα μελετήσει την απλοποίηση και την επιτάχυνση των διαδικασιών για την έκδοση των θεωρήσεων,

- θα προωθήσει τον εντοπισμό των αντιστοιχιών μεταξύ των διαφόρων νομικών συστημάτων, έτσι ώστε να επιλύονται προβλήματα αστικού δικαίου που αφορούν τους ιδιώτες: κληρονομικό και οικογενειακό δίκαιο, συμπεριλαμβανομένου του διαζυγίου,

- θα προωθήσει τη διαφάνεια και τη μεγαλύτερη προβλεψιμότητα των νομικών συστημάτων των εταίρων, έτσι ώστε να ενθαρρύνονται οι ξένες επενδύσεις καθώς και οι νόμιμοι μετανάστες να ασκούν δραστηριότητες υπέρ της κοινής ανάπτυξης με τις χώρες καταγωγής τους,

- θα εξασφαλίσει ότι οι κανόνες μεταφοράς των κερδών θα ελευθερωθούν και ότι θα βρεθούν λύσεις για την αποφυγή της διπλής φορολόγησης, ιδίως για τους νομίμους μετανάστες και όσους έχουν διπλή ιθαγένεια,

- θα αναπτύξει μηχανισμούς αποτελεσματικής συνεργασίας για την καταπολέμηση των δικτύων παράνομης μετανάστευσης, συμπεριλαμβανόμενης της εμπορίας ανθρώπων, μεταξύ άλλων, με τον καθορισμό διακανονισμών επανεισδοχής όσον αφορά τους οικείους υπηκόους και τους υπηκόους τρίτων χωρών, αλλά και τα πρόσωπα που στερούνται ιθαγένειας,

- θα αρχίσει συνομιλίες προκειμένου να δημιουργηθούν σύγχρονα και αποτελεσματικά συστήματα μεθοριακού ελέγχου, προσφέροντας, μεταξύ άλλων, πρόσβαση σε εκπαιδευτικά προγράμματα και ανταλλαγές υπαλλήλων,

- θα συνεργάζεται με τους μεσογειακούς εταίρους για την αντιμετώπιση του μεταναστευτικού ζητήματος, λαμβάνοντας πλήρως υπόψη την οικονομική, κοινωνική και πολιτιστική πραγματικότητα που αντιμετωπίζουν οι χώρες εταίροι. Η προσέγγιση αυτή θα απαιτεί την καταπολέμηση της φτώχειας, τη βελτίωση των συνθηκών διαβίωσης και των ευκαιριών εργασίας, την πρόληψη των συγκρούσεων, την εδραίωση των δημοκρατικών κρατών και την εξασφάλιση του σεβασμού των ανθρωπίνων δικαιωμάτων,

- θα αναπτύξει μια κοινή προσέγγιση για να εξασφαλίζεται η κοινωνική ενσωμάτωση των υπηκόων των μεσογειακών εταίρων, οι οποίοι διαμένουν νομίμως σε ένα κράτος μέλος για ορισμένο χρονικό διάστημα και διαθέτουν μακροχρόνια άδεια διαμονής, με στόχο να προσεγγίσει στο εν λόγω κράτος μέλος το νομικό τους καθεστώς το καθεστώς των πολιτών της ΕΕ,

- θα ανταλλάσσει πληροφορίες και στατιστικές με τους μεσογειακούς εταίρους για τις μεταναστευτικές ροές.

23. Η ΕΕ θα αναπτύξει περαιτέρω τη συνεργασία της με τους μεσογειακούς εταίρους για την καταπολέμηση του οργανωμένου εγκλήματος, συμπεριλαμβανομένων της εμπορίας ναρκωτικών και της νομιμοποίησης εσόδων από παράνομες δραστηριότητες, ιδίως με:

- την παροχή βοήθειας για την εκπαίδευση μελών των δικαστικών αρχών και των αρχών επιβολής του νόμου, δίνοντας έμφαση στην ενημέρωση για το κεκτημένο της Ένωσης στον τομέα του οργανωμένου εγκλήματος,

- την προσφορά συνεργασίας στους μεσογειακούς εταίρους για την ανάπτυξη του αναγκαίου νομικού, θεσμικού και δικαστικού πλαισίου για την αποτελεσματική δίωξη των εγκλημάτων αυτών, και για την ανάπτυξη μηχανισμών συνεργασίας για την καταπολέμηση του διασυνοριακού εγκλήματος.

Η ΕΕ θα εξακολουθήσει να ενθαρρύνει τους μεσογειακούς εταίρους να προσχωρήσουν στις διεθνείς συμβάσεις των Ηνωμένων Εθνών για την τρομοκρατία, και να ακολουθούν την αρχή ότι η καταπολέμηση της τρομοκρατίας πρέπει να στηρίζεται σταθερά στις αρχές του διεθνούς δικαίου και το σεβασμό των ανθρώπινων δικαιωμάτων.

ΜΕΡΟΣ IV

ΟΡΓΑΝΑ ΚΑΙ ΜΕΣΑ

Γενικές διατάξεις

24. Η παρούσα κοινή στρατηγική εφαρμόζεται από τα όργανα και τους οργανισμούς της ΕΕ, όπου το καθένα ενεργεί μέσα στα όρια των αρμοδιοτήτων που του έχουν ανατεθεί από τις συνθήκες, και σύμφωνα με τη διαδικασία που εφαρμόζεται βάσει των συνθηκών αυτών.

25. Όσον αφορά τα θέματα της παρούσας κοινής στρατηγικής που εμπίπτουν στο πλαίσιο της ΚΕΠΠΑ της Ένωσης, ο Γενικός Γραμματέας του Συμβουλίου/Ύπατος Εκπρόσωπος της ΚΕΠΠΑ, στηριζόμενος από τον ειδικό απεσταλμένο για την ειρηνευτική διαδικασία στη Μέση Ανατολή, επικουρεί το Συμβούλιο και την Προεδρία στην εφαρμογή της, καθώς και των πράξεων που εκδίδονται βάσει αυτής. Με την επιφύλαξη των αρμοδιοτήτων της δυνάμει της ΣΕΚ, η Επιτροπή συμμετέχει πλήρως σύμφωνα με τα άρθρα 18 και 27 της ΣΕΕ.

26. Το Συμβούλιο και η Επιτροπή εξασφαλίζουν, σύμφωνα με το άρθρο 3 της ΣΕΕ, τη συνοχή, την ενότητα και την αποτελεσματικότητα της δράσης της Ένωσης. Η αποτελεσματικότητα της παρούσας κοινής στρατηγικής θα βελτιστοποιηθεί εξασφαλίζοντας τη μεγαλύτερη δυνατή συνοχή ανάμεσα στα διάφορα μέσα και τομείς δραστηριοτήτων που αναλαμβάνει η Ένωση, και ανάμεσα στις δραστηριότητες της Ένωσης και εκείνες των κρατών μελών. Η Ένωση θα εξασφαλίζει τη συμπληρωματικότητα ανάμεσα στη μεσογειακή της πολιτική και τις άλλες πολιτικές.

27. Τα κράτη μέλη συμβάλλουν στους στόχους της παρούσας κοινής στρατηγικής χρησιμοποιώντας, με τον κατάλληλο και συντονισμένο τρόπο, όλα τα σχετικά όργανα και μέσα που διαθέτουν. Οι τρέχουσες ρυθμίσεις με τις οποίες τα κράτη μέλη αναγνωρίζουν κράτη, αποφασίζουν για την προσχώρηση ενός κράτους σε διεθνή οργανισμό, ή αποφασίζουν για τη διατήρηση και τη σύναψη διμερών διπλωματικών και άλλων σχέσεων (όπως, πολιτικών, αθλητικών και πολιτιστικών διμερών σχέσεων) δεν θίγονται από την παρούσα κοινή στρατηγική.

Το Συμβούλιο, η Επιτροπή και τα κράτη μέλη

28. Το Συμβούλιο, η Επιτροπή και τα κράτη μέλη:

- θα αναθεωρήσουν, σύμφωνα με τις αρμοδιότητες και τις δυνατότητές τους, τις υφιστάμενες δράσεις, προγράμματα, μέσα και πολιτικές εκτός από τη διακήρυξη της Βαρκελώνης και τις πράξεις εφαρμογής της, προκειμένου να εξασφαλίσουν τη συνοχή τους με την παρούσα κοινή στρατηγική και, όπου εμφανίζονται ασυμβατότητες, θα προβαίνουν στις απαραίτητες προσαρμογές στη συντομότερη ημερομηνία αναθεώρησης,

- χρησιμοποιούν πλήρως και με τον κατάλληλο τρόπο τα υφιστάμενα όργανα και μέσα καθώς και όλα τα σχετικά προγράμματα της ΕΕ και των κρατών μελών προκειμένου να αναπτύξουν και να διατηρήσουν, για το σκοπό αυτό, μία ενδεικτική καταγραφή των πόρων της Ένωσης, της Κοινότητας και των κρατών μελών, με τους οποίους θα εφαρμοστεί η παρούσα κοινή στρατηγική.

Συντονισμός

29. Τα κράτη μέλη καταβάλλουν επιπλέον προσπάθειες για να συντονίζουν τις δράσεις τους έναντι της περιοχής της Μεσογείου, καθώς και εντός περιφερειακών και διεθνών οργανισμών, όπως το Συμβούλιο της Ευρώπης, ο ΟΗΕ, ο ΟΑΣΕ και οι διεθνείς χρηματοδοτικοί οργανισμοί· στο συντονισμό αυτό, λαμβάνεται δεόντως υπόψη η κοινοτική αρμοδιότητα.

30. Τα κράτη μέλη, τα οποία συμμετέχουν σε άλλα φόρα, που αναλαμβάνουν, είτε ως κύριο στόχο τους είτε ως παράπλευρη δραστηριότητα, δραστηριότητες που σχετίζονται με τη Μεσόγειο, το πράττουν με τρόπο συνεκτικό προς τους στόχους της παρούσας κοινής στρατηγικής.

31. Οι αντιπρόσωποι των κρατών μελών και της Επιτροπής στους μεσογειακούς εταίρους λαμβάνουν πλήρως υπόψη τους την παρούσα κοινή στρατηγική κατά τον επιτόπιο συντονισμό των δραστηριοτήτων τους.

32. Το Συμβούλιο, η Επιτροπή και τα κράτη μέλη εργάζονται για την επίτευξη μιας αποτελεσματικότερης συνεργασίας με τους περιφερειακούς και διεθνείς οργανισμούς, και επιδιώκουν μαζί με άλλες χώρες που έχουν παρόμοια αντιμετώπιση των θεμάτων, την επίτευξη των στόχων της παρούσας κοινής στρατηγικής.

Εφαρμογή και επισκόπηση

33. Το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο ζητεί από το Συμβούλιο:

- να εξασφαλίσει ότι κάθε νέα Προεδρία θα υποβάλλει στο Συμβούλιο, στο πλαίσιο του γενικού της προγράμματος, προτεραιότητες για την εφαρμογή της παρούσας κοινής στρατηγικής, βασισμένες στους στόχους του μέρους ΙΙ και λαμβάνοντας δεόντως υπόψη τους τομείς δράσης του μέρους ΙΙΙ,

- να επισκοπεί και να αξιολογεί τη δράση της Ένωσης στο πλαίσιο της παρούσας κοινής στρατηγικής και να υποβάλλει στο Ευρωπαϊκό Συμβούλιο έκθεση για την πρόοδο της επίτευξης των στόχων, τουλάχιστον μία φορά το έτος,

- να επισκοπεί την κατάσταση στην περιοχή της Μεσογείου και την κατάσταση της συνεργασίας των μεσογειακών εταίρων για την εφαρμογή της παρούσας κοινής στρατηγικής, και να διατυπώνει σχετική εκτίμηση στην έκθεσή του προς το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο,

- εφόσον χρειάζεται, να υποβάλλει στο Ευρωπαϊκό Συμβούλιο συστάσεις για την τροποποίηση των μερών ΙΙ και ΙΙΙ της παρούσας κοινής στρατηγικής.

34. Η Επιτροπή συμβάλλει στα ανωτέρω στο πλαίσιο των αρμοδιοτήτων της.

Συνεργασία με τους μεσογειακούς εταίρους

35. Η Ευρωπαϊκή Ένωση και τα κράτη μέλη εργάζονται σε στενή συνεργασία με τους μεσογειακούς εταίρους για την εφαρμογή της παρούσας κοινής στρατηγικής, ιδίως μέσα από συμφωνίες σύνδεσης και την Ευρωμεσογειακή Επιτροπή για τη διαδικασία της Βαρκελώνης, καθώς και εξετάζοντας συστάσεις και προβληματισμούς που εκφράζουν οι μεσογειακοί εταίροι.

ΜΕΡΟΣ V

Διάρκεια

36. Η παρούσα κοινή στρατηγική εφαρμόζεται από την ημερομηνία της δημοσίευσής της για μία αρχική περίοδο τεσσάρων ετών. Μπορεί να παραταθεί, να αναθεωρηθεί και, εάν χρειάζεται, να προσαρμοστεί από το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο κατόπιν συστάσεως του Συμβουλίου.

Δημοσίευση

37. Η παρούσα κοινή στρατηγική δημοσιεύεται στην Επίσημη Εφημερίδα.

Santa Maria da Feira, 19 Ιουνίου 2000.

Για το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο

Ο Πρόεδρος

A. Guterres

Δήλωση του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου για την κοινή στρατηγική στην περιοχή της Μεσογείου

Το Συμβούλιο αποφασίζει με ειδική πλειοψηφία όταν υιοθετεί κοινές δράσεις, κοινές θέσεις ή λαμβάνει οποιαδήποτε άλλη απόφαση εντός του πεδίου του τίτλου V της συνθήκης για την Ευρωπαϊκή Ένωση (Κοινή Εξωτερική Πολιτική και Πολιτική Ασφάλειας), με βάση την κοινή στρατηγική.

Πράξεις που εκδίδονται εκτός του πεδίου του τίτλου V της συνθήκης για την Ευρωπαϊκή Ένωση εξακολουθούν να εκδίδονται σύμφωνα με τις κατάλληλες διαδικασίες λήψης των αποφάσεων που προβλέπονται στις σχετικές διατάξεις των συνθηκών, συμπεριλαμβανομένων της συνθήκης για την ίδρυση της Ευρωπαϊκής Κοινότητας και του τίτλου VI της συνθήκης για την Ευρωπαϊκή Ένωση.

Με την ευκαιρία της θέσπισης της κοινής στρατηγικής της Ευρωπαϊκής Ένωσης για την περιοχή της Μεσογείου, το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο επιβεβαιώνει ότι η Ευρωπαϊκή Ένωση θα εξακολουθήσει να στηρίζει τις προσπάθειες των μερών για τη σύναψη και, στη συνέχεια, την εφαρμογή των ειρηνευτικών συμφωνιών. Προς τούτο, η Ευρωπαϊκή Ένωση βασίζεται στις αρχές που ορίζονται στη δήλωση του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου του Βερολίνου, τον Μάρτιο του 1999.

Καλεί το Συμβούλιο, επικουρούμενο από τον Γενικό Γραμματέα/Ύπατο Εκπρόσωπο της ΚΕΠΠΑ, με τη βοήθεια του ειδικού απεσταλμένου της ΕΕ για την ειρηνευτική διαδικασία, και την Επιτροπή, να μελετήσουν ποιες δυνατότητες στήριξης της σταθερότητας στη Μέση Ανατολή προσφέρει η διαδικασία της Βαρκελώνης, να εργάζονται για την ενίσχυση της προβολής των θέσεων της Ένωσης και να προτείνουν συγκεκριμένες πρωτοβουλίες οι οποίες θα ευνοούν την ανάπτυξη της περιοχής στο "μετά την ειρήνευση" πλαίσιο. Σχετική έκθεση διαβιβάζεται στο Ευρωπαϊκό Συμβούλιο.