Απόφαση της Επιτροπής

της 30ής Οκτωβρίου 2002

σχετικά με τις κρατικές ενισχύσεις τις οποίες χορήγησε η Γερμανία στην Schmitz-Gotha Fahrzeugwerke GmbH

C 31/2001 (ex NN 156/99 και N 288/98)

[κοινοποιηθείσα υπό τον αριθμό Ε(2002) 2145]

(Το κείμενο στη γερμανική γλώσσα είναι το μόνο αυθεντικό)

(Κείμενο που παρουσιάζει ενδιαφέρον για τον ΕΟΧ)

(2003/194/ΕΚ)

Η ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΤΩΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΩΝ ΚΟΙΝΟΤΗΤΩΝ,

Έχοντας υπόψη:

τη συνθήκη για την ίδρυση της Ευρωπαϊκής Κοινότητας, και ιδίως το άρθρο 88 παράγραφος 2 πρώτο εδάφιο,

τη συμφωνία για τον Ευρωπαϊκό Οικονομικό Χώρο, και ιδίως το άρθρο 62 παράγραφος 1 στοιχείο α),

Αφού κάλεσε τους ενδιαφερόμενους να υποβάλουν τις παρατηρήσεις τους(1) σύμφωνα με τα προαναφερθέντα άρθρα και αφού έλαβε υπόψη τις εν λόγω παρατηρήσεις,

Εκτιμώντας τα ακόλουθα:

I. ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑ

(1) Με επιστολή της 18ης Μαΐου 1998, η Γερμανία ενημέρωσε την Επιτροπή για τις ενισχύσεις που χορήγησε στην Schmitz-Gotha Fahrzeugwerke GmbH ("Schmitz-Gotha"). Η υπόθεση καταχωρήθηκε υπό τον αριθ. NN 156/99. Με επιστολές της 12ης Ιουνίου 1998, της 21ης Δεκεμβρίου 1999 και της 17ης Μαΐου 2000, η Επιτροπή ζήτησε από τη Γερμανία πρόσθετες πληροφορίες. Η Γερμανία απάντησε με επιστολές της 15ης Οκτωβρίου 1998, της 21ης Ιουλίου 1999, της 27ης Απριλίου 2000, της 1ης Δεκεμβρίου 2000 και της 8ης Ιανουαρίου 2001.

(2) Με επιστολή της 23ης Μαΐου 2001, η Επιτροπή ενημέρωσε τη Γερμανία για την απόφασή της να κινήσει τη διαδικασία σύμφωνα με το άρθρο 88 παράγραφος 2 της συνθήκης ΕΚ για την εν λόγω υπόθεση και να την καταχωρήσει υπό τον αριθ. C 31/2001. Οι παρατηρήσεις της Γερμανίας ελήφθησαν στις 14 και 22 Αυγούστου 2001. Η απόφαση της Επιτροπής για την κίνηση της διαδικασίας δημοσιεύθηκε στην Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων(2). Η Επιτροπή κάλεσε τους ενδιαφερόμενους να υποβάλουν τις παρατηρήσεις τους σχετικά με την εν λόγω ενίσχυση, αλλά δεν έλαβε καμιά απάντηση. Με επιστολή της 1ης Οκτωβρίου 2001 η Επιτροπή έθεσε και άλλες ερωτήσεις στη Γερμανία, στις οποίες η τελευταία απάντησε στις 14 Δεκεμβρίου 2001. Πρόσθετες πληροφορίες ελήφθησαν στις 16 και 28 Μαΐου, καθώς και στις 3 Ιουλίου 2002.

II. ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ

1. Ο αποδέκτης της ενίσχυσης

(3) Αντικείμενο της παρούσας διαδικασίας είναι ορισμένα χρηματοδοτικά μέτρα για την αναδιάρθρωση της Schmitz-Gotha, μιας επιχείρησης που εδρεύει στη Θουριγγία και δραστηριοποιείται στον τομέα της αυτοκινητοβιομηχανίας, και ειδικότερα στον κλάδο των αμαξωμάτων και των ρυμουλκούμενων οχημάτων. Η Schmitz-Gotha είναι η διάδοχη επιχείρηση της Gothaer Fahrzeugwerke GmbH (εφεξής "παλιά εταιρεία"), μιας επιχείρησης που βρισκόταν προηγουμένως υπό κρατικό έλεγχο και η οποία μετά την ιδιωτικοποίησή της το 1994 μεταβιβάσθηκε στη Lintra Beteiligungsholding GmbH ("Lintra-Holding"). Μαζί με άλλες ενισχύσεις, το Δημόσιο χορήγησε στις οκτώ εταιρείες που ανήκαν στη Lintra-Holding ενίσχυση ύψους 175 εκατ. γερμανικών μάρκων (DEM) για την κάλυψη των ζημιών κατά τα έτη 1995 έως 1997, προκειμένου να στηρίξει την ιδιωτικοποίησή τους. Η εν λόγω κρατική ενίσχυση για την κάλυψη των ζημιών εξαντλήθηκε ήδη μέσα στο 1996 και η παλιά εταιρεία εμφάνισε στη συνέχεια ζημιές 12,4 εκατ. DEM. Πρόσθετες ζημιές 7,5 εκατ. DEM αναμένονταν για το 1997. Για το λόγο αυτό το 1996 η ιδιωτικοποίηση της παλιάς εταιρείας θεωρήθηκε αποτυχημένη και η Bundesanstalt für vereinigungsbedingte Sonderaufgaben (εφεξής "BvS") επανέκτησε τον έλεγχο της επιχείρησης και αποφάσισε να συνεχίσει την αναδιάρθρωση με στόχο να προετοιμάσει την πώλησή της. Τελικά, δύο επιχειρήσεις, η Schmitz-Gotha και η Gothaer Fahrzeugtechnik, εξαγόρασαν τμήματα των πάγιων υλικών στοιχείων ενεργητικού της παλιάς εταιρείας που θεωρήθηκαν ότι μπορούσαν να πωληθούν. Τα υπόλοιπα πάγια υλικά στοιχεία του ενεργητικού της προηγούμενης επιχείρησης εκκαθαρίσθηκαν. Υποβλήθηκαν τα ακόλουθα αριθμητικά στοιχεία για την προηγηθείσα εξέλιξη της παλιάς εταιρείας:

>ΘΕΣΗ ΠΙΝΑΚΑ>

(4) Από τους οκτώ δυνητικούς επενδυτές μόνον οι δύο σημερινοί, η Schmitz Cargobull AG (70 %) και η Josef Koch GmbH (30 %), υπέβαλαν κοινή προσφορά για την Schmitz-Gotha. Οι εν λόγω εταιρείες απέκτησαν τα πάγια υλικά στοιχεία ενεργητικού στις 10 Σεπτεμβρίου 1997 στην τιμή του 1 DEM. Στη συνέχεια, ο κ. Koch ανέλαβε μόνος τη διεύθυνση της Schmitz-Gotha. Μετά την εξαγορά, το 1997, η Schmitz-Gotha απασχολούσε 77 άτομα.

2. Η αναδιάρθρωση

(5) Κύριο πρόβλημα της παλιάς εταιρείας στον τομέα της αυτοκινητοβιομηχανίας (και της Schmitz-Gotha πλέον) ήταν η αδυναμία μαζικής βιομηχανικής παραγωγής ανταγωνιστικών προϊόντων, η οποία έκανε την επιχείρηση να εξαρτάται από τις παραγγελίες δύο κυρίως βασικών πελατών. Οι παραγγελίες αφορούσαν την παραγωγή μικρού μόνον αριθμού τεμαχίων. Λαμβανομένου υπόψη του μικρού όγκου παραγωγής, η παραγωγική ικανότητα της επιχείρησης τόσο από υλικοτεχνική άποψη όσο και από άποψη προσωπικού ήταν υπερβάλλουσα, πράγμα που οδηγούσε σε αυξημένα πάγια έξοδα. Η Γερμανία υποστηρίζει ότι η αναδιάρθρωση απαιτούσε επενδύσεις για το διαχωρισμό της υποδομής των δύο διάδοχων επιχειρήσεων, καθώς και για την εξυγίανση, τη συντήρηση, την προμήθεια νέων μηχανημάτων και τη διοικητική μέριμνα για τη δημιουργία αποτελεσματικής μαζικής βιομηχανικής παραγωγής ιδίων προϊόντων.

(6) Πριν από την απόφαση για την κίνηση της διαδικασίας έρευνας αναφέρθηκαν οι ακόλουθες δαπάνες αναδιάρθρωσης:

>ΘΕΣΗ ΠΙΝΑΚΑ>

(7) Το σχέδιο που υποβλήθηκε αρχικά προέβλεπε την εμπορευσιμότητα της επιχείρησης σε δύο-τρία χρόνια, καθώς και την επίτευξη ενός σταθερά θετικού αποτελέσματος εκμετάλλευσης το αργότερο κατά την τέταρτη εταιρική χρήση. Σύμφωνα με το σχέδιο αναδιάρθρωσης, η Schmitz-Gotha θα επικεντρωνόταν στην κατασκευή αμαξωμάτων, ρυμουλκούμενων οχημάτων και διαφόρων ειδικών ρυμουλκούμενων κατασκευών, και θα αναλάμβανε τις μελέτες του ομίλου Schmitz για πελάτες, όπως για παράδειγμα τον γερμανικό στρατό και τις εταιρείες ενοικίασης αυτοκινήτων. Παράλληλα, η Schmitz-Gotha θα στηριζόταν στο εκτεταμένο δίκτυο πωλήσεων των επενδυτών της.

(8) Στις 9 Οκτωβρίου 1997, έναν μήνα μετά την εξαγορά από τους νέους επενδυτές, η Schmitz-Gotha εξαγόρασε έναντι 3,7 εκατ. DEM το 100 % των μετοχών μιας από τις προμηθεύτριες εταιρείες της, της [...](3) - εταιρεία που ίδρυσε και διηύθυνε ο κ. Koch ως διευθύνων σύμβουλος. Παρά την εντολή παροχής πληροφοριών που περιεχόταν στην απόφαση για την κίνηση της διαδικασίας έρευνας και αφορούσε ιδιαίτερα τις συνθήκες εξαγοράς του 100 % των μετοχών της [...]*, η Γερμανία δεν διαβίβασε τη σύμβαση αγοράς ούτε και ακριβή στοιχεία για τους προηγούμενους ιδιοκτήτες της [...]*. Οι πληροφορίες που διαβιβάσθηκαν αναφέρουν απλώς ότι η [...]* βρισκόταν στην κυριότητα τριών ιδιωτών. Τα 2,2 εκατ. DEM της τιμής αγοράς καταβλήθηκαν στις 25 Φεβρουαρίου 1998. Τα υπόλοιπα 1,5 εκατ. DEM θα καταβάλλονταν σε τέσσερις ετήσιες δόσεις των 375000 DEM, σε περίπτωση που η [...]* πραγματοποιούσε ετήσιο λειτουργικό αποτέλεσμα προ φόρων 500000 DEM. Επειδή εθεωρείτο ότι η εταιρεία θα πετύχαινε τα αποτελέσματα που προέβλεπε, αναβλήθηκε η καταβολή του υπολοίπου ποσού ύψους 1,5 εκατ. DEM. Με την καταβολή κάθε δόσης μειωνόταν αντίστοιχα το ποσό της αποπληρωμής. Με την εξαγορά θα εξασφαλιζόταν ο εξορθολογισμός της παραγωγής και η προμήθεια ειδικών εξαρτημάτων για τα οχήματα.

(9)

>ΘΕΣΗ ΠΙΝΑΚΑ>

3. Κρατικά χρηματοδοτικά μέτρα για την αναδιάρθρωση

(10) Αρχικά, η Γερμανία ανέφερε ως κρατική συνεισφορά στην αναδιάρθρωση μετά την εξαγορά του 1997 τα ακόλουθα μέτρα:

ΠΙΝΑΚΑΣ 1

Μέτρα που αναφέρθηκαν αρχικά ως κρατική συνεισφορά

>ΘΕΣΗ ΠΙΝΑΚΑ>

(11) Πέρα απ' αυτά, η παλιά εταιρεία έλαβε το 1997 από την BvS επιχορήγηση ύψους 6,1 εκατ. DEM για την αποζημίωση απολυθέντων εργαζομένων. Κατά την άποψη της Γερμανίας αυτή δεν ήταν ενίσχυση, αφού δικαιούχοι της ενίσχυσης ήταν οι απολυθέντες εργαζόμενοι. Και στην περίπτωση ακόμη που το μέτρο θα θεωρείτο ενίσχυση, η Schmitz-Gotha δεν μπορεί να θεωρηθεί δικαιούχος, δεδομένου ότι η επιχείρηση, σύμφωνα με τη γερμανική νομοθεσία, προσέλαβε όλους τους υπόλοιπους εργαζόμενους. Στην τελευταία περίπτωση, συνεπώς, δικαιούχος πρέπει να θεωρηθεί η παλιά εταιρεία, αφού το μέτρο εξυπηρετούσε τη μείωση του προσωπικού της παλιάς εταιρείας και την εκκαθάριση της επιχείρησης.

4. Χρηματοοικονομική συνεισφορά από άλλες πηγές

(12) Αρχικά, η Γερμανία ανέφερε τα ακόλουθα ποσά ως συνεισφορά του δικαιούχου ή πόρους τρίτων:

ΠΙΝΑΚΑΣ 2

Ποσά που αναφέρθηκαν αρχικά ως ιδιωτική συνεισφορά

>ΘΕΣΗ ΠΙΝΑΚΑ>

5. Πληροφορίες για την αγορά

(13) Η επιχείρηση δραστηριοποιείται στον τομέα της αυτοκινητοβιομηχανίας και ειδικότερα στους κλάδους των αμαξωμάτων και των ρυμουλκούμενων οχημάτων σύμφωνα με την κατάταξη NACE 1.34.20, σε έναν τομέα στον οποίο υπάρχουν ενδοκοινοτικές εμπορικές συναλλαγές. Κατά το 2000 το μερίδιό της στην παραγωγή ρυμουλκούμενων οχημάτων ανερχόταν στο 19 % της γερμανικής και στο 7 % της ευρωπαϊκής αγοράς.

(14) Η Γερμανία επικαλέσθηκε αρχικά ότι για την εξέταση της παραγωγικής ικανότητας της επιχείρησης πρέπει να ληφθεί υπόψη ο αριθμός των εργαζομένων και των εγκαταστάσεων παραγωγής, επειδή η παραγωγή συνίσταται κυρίως σε συναρμολόγηση. Κατά την περίοδο 1997-2001 ο αριθμός των εργαζομένων αυξήθηκε από 77 σε 240, ενώ ο αριθμός των εγκαταστάσεων έμεινε ο ίδιος. Το γεγονός ότι υπάρχουν μεγάλες προθεσμίες παράδοσης στα ρυμουλκούμενα φανερώνει ότι δεν υπάρχει πλεονάζουσα παραγωγική ικανότητα στην αγορά.

6. Απόφαση για την κίνηση της διαδικασίας σύμφωνα με το άρθρο 88 παράγραφος 2 της συνθήκης ΕΚ

(15) Στην απόφαση για την κίνηση της επίσημης διαδικασίας έρευνας τα μέτρα υπό τον αριθ. 1 του πίνακα 1 χαρακτηρίσθηκαν ενισχύσεις, παρά την αντίθετη άποψη της Γερμανίας, επειδή θεωρούνται πλεονέκτημα προς την επιχείρηση, παρόλο που προορίζονται για την απασχόληση μεμονωμένων εργαζομένων. Εμπίπτουν, συνεπώς, στο άρθρο 87 της συνθήκης ΕΚ.

(16) Παρά τα λεγόμενα της Γερμανίας, η επιχορήγηση της BvS ύψους 6,1 εκατ. DEM που περιγράφεται στην αιτιολογική σκέψη 11 χαρακτηρίσθηκε επίσης ενίσχυση, επειδή οι υποχρεώσεις που απορρέουν από την εργατική νομοθεσία ή τις συλλογικές συμβάσεις για την καταβολή αποζημιώσεων απόλυσης θεωρούνται βασικό στοιχείο του συνήθους κόστους που πρέπει να αναλαμβάνει η ίδια η επιχείρηση. Τα μέτρα θεωρήθηκαν ενισχύσεις προς την Schmitz-Gotha, επειδή η Επιτροπή έκρινε ότι καταβλήθηκαν μεν στην παλιά εταιρεία, αλλά μοναδικός στόχος τους ήταν να καταστήσουν δυνατή τη μετέπειτα εξαγορά από τη διάδοχη επιχείρηση. Επειδή δεν υπήρχαν στοιχεία για την κατανομή της εν λόγω επιχορήγησης στις διάδοχες επιχειρήσεις, εκδόθηκε σχετική αίτηση παροχής πληροφοριών.

(17) Κατά την κίνηση της διαδικασίας θεωρήθηκε ότι οι ενισχύσεις εμπίπτουν στις νέες κατευθυντήριες γραμμές που αφορούν τις κρατικές ενισχύσεις για τη διάσωση και την αναδιάρθρωση προβληματικών επιχειρήσεων(4) (εφεξής κατευθυντήριες γραμμές του 1999), επειδή υποτέθηκε ότι μέρος των ενισχύσεων χορηγήθηκε μετά τη δημοσίευση των εν λόγω κατευθυντήριων γραμμών στην Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων.

(18) Επιπλέον, η Επιτροπή κατά την κίνηση της διαδικασίας εξέφρασε επιφυλάξεις για τα ακόλουθα:

α) η πώληση της επιχείρησης στους νέους επενδυτές στην τιμή του 1 DEM περιείχε νέες ενισχύσεις, επειδή δεν ήταν βέβαιο ότι η πώληση έγινε με ανοικτή και άνευ όρων διαδικασία. Εκτός τούτου ήταν ασαφές αν η τιμή ανταποκρινόταν στην τιμή της αγοράς, επειδή η αξία εκκαθάρισης φαινόταν να ανέρχεται σε 4,36 εκατ. DEM·

β) η επιχορήγηση επενδύσεων που χορηγήθηκε με το μέτρο 2 του πίνακα 1 πληρούσε τις προϋποθέσεις του καθεστώτος που ανέφερε η Γερμανία·

γ) η επιχορήγηση που χορηγήθηκε με το μέτρο 1 β) του πίνακα 1 πληρούσε τις προϋποθέσεις του οικείου καθεστώτος·

δ) το σχέδιο αναδιάρθρωσης ήταν κατάλληλο για την αποκατάσταση της μακροπρόθεσμης βιωσιμότητας της Schmitz-Gotha, δεδομένου ότι η δυνητική υποχρέωση που απέρρεε από την αρνητική απόφαση όσον αφορά την προκάτοχο εταιρεία Lintra-Holding, να επιστρέψει ως συνολική οφειλέτρια μαζί με άλλους δικαιούχους ενισχύσεις ύψους 7,1 εκατ. DEM, μπορούσε να ματαιώσει την επίτευξη των στόχων του σχεδίου αναδιάρθρωσης·

ε) παρά τα λεγόμενα της Γερμανίας, η ενίσχυση στρεβλώνει αδικαιολόγητα τον ανταγωνισμό με την αύξηση της παραγωγικής ικανότητας, αφού κατά την περίοδο της αναδιάρθρωσης ο αριθμός των εργαζομένων αυξήθηκε από 77 σε 240·

στ) η ενίσχυση βρισκόταν σε λογική σχέση με το κόστος και τα πλεονεκτήματα της αναδιάρθρωσης, επειδή σύμφωνα με τα στοιχεία της προκαταρκτικής έρευνας οι οικονομικές συνεισφορές για την αναδιάρθρωση δεν κάλυπταν προφανώς τις προαναφερθείσες δαπάνες. Εκτός τούτου, ήταν αμφίβολο κατά πόσον ο αποδέκτης της ενίσχυσης συνέβαλε σημαντικά στην αναδιάρθρωση, με δικούς του πόρους ή με εξωτερική χρηματοδότηση, επειδή τα ακόλουθα ποσά που αναφέρει η Γερμανία δεν μπορούν προφανώς να θεωρηθούν συνεισφορές του αποδέκτη της ενίσχυσης κατά την έννοια των κατευθυντήριων γραμμών:

i) το δάνειο της Vereinsbank, ύψους 2,65 εκατ. DEM (μέτρο 5 του πίνακα 2), που σύμφωνα με τα υπάρχοντα στοιχεία δεν χρησιμοποιήθηκε ποτέ·

ii) το δάνειο της Vereinsbank, ύψους 2,35 εκατ. DEM (μέτρο 7 του πίνακα 2), που αναχρηματοδοτήθηκε προφανώς με ενισχύσεις του προγράμματος της KfW.

Έτσι, παρά τα λεγόμενα της Γερμανίας, οι συνεισφορές του αποδέκτη της ενίσχυσης στην αναδιάρθρωση φαίνονταν να ανέρχονται μόνο σε 4 εκατ. DEM·

ζ) παράλληλα, ήταν αμφίβολο αν οι ενισχύσεις περιορίζονταν στο ελάχιστο απαραίτητο ύψος για την απαιτούμενη αναδιάρθρωση, αφού η Schmitz-Gotha κατά την περίοδο της αναδιάρθρωσης εξαγόρασε το 100 % των μετοχών άλλης επιχείρησης στην τιμή των 3,7 εκατ. DEM.

(19) Λόγω των επιφυλάξεων που εξέφρασε η Επιτροπή σχετικά με τα στοιχεία α) έως γ), ε), στ) σημείο ii) και στοιχείο ζ) εξέδωσε αίτηση παροχής πληροφοριών σύμφωνα με το άρθρο 10 παράγραφος 3 του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 659/1999 του Συμβουλίου, της 22ας Μαρτίου 1999, για τη θέσπιση λεπτομερών κανόνων εφαρμογής του άρθρου 93 της συνθήκης ΕΚ(5).

III. ΟΙ ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΕΙΣ ΤΗΣ ΓΕΡΜΑΝΙΑΣ

(20) Στο πλαίσιο της επίσημης διαδικασίας έρευνας η Γερμανία υπέβαλε τα ακόλουθα νέα ή τροποποιημένα στοιχεία:

(21) Σύμφωνα με τα νέα στοιχεία της Γερμανίας στα μέτρα υπό τον αριθμό 1 του πίνακα 1 αντιστοιχούν άλλα ποσά απ' αυτά που αναφέρθηκαν αρχικά. Σύμφωνα με τα νεώτερα στοιχεία η Schmitz-Gotha έλαβε κατά την περίοδο 1997-2000 επιχορηγήσεις αμοιβών προσωπικού ύψους 527000 DEM. Από το ποσό αυτό τα 43824 DEM χορηγήθηκαν σύμφωνα με την ανακοίνωση της Επιτροπής σχετικά με τις ενισχύσεις ήσσονος σημασίας(6) και ποσό ύψους 351160 DEM χορηγήθηκε στο πλαίσιο εγκεκριμένου καθεστώτος ενισχύσεων(7). Τέλος, ποσό ύψους 131745 DEM χορηγήθηκε στο πλαίσιο γερμανικού νόμου(8), που κατά την άποψη της Γερμανίας δεν συνιστά κρατική ενίσχυση, αλλά γενικό μέτρο που αποσκοπεί στην επανένταξη μεμονωμένων εργαζομένων και συνεπώς δεν ευνοεί την επιχείρηση, αλλά τους επαναπροσλαμβανόμενους εργαζόμενους.

(22) Σχετικά με την κατανομή της επιχορήγησης της BvS ύψους 6,1 εκατ. DEM για την καταβολή αποζημιώσεων σε απολυθέντες εργαζόμενους κατά τη διάρκεια της μετάβασης από την παλιά εταιρεία στη διάδοχη επιχείρηση (αιτιολογική σκέψη 11) η Γερμανία υποστηρίζει ότι με τα περιουσιακά στοιχεία που εξαγόρασε η Schmitz-Gotha μόνον 26 από τους 144 εργαζόμενους δεν προσελήφθησαν στη νέα επιχείρηση και γι' αυτό θα ελάμβαναν αποζημιώσεις απόλυσης ύψους 497000 DEM που χρηματοδοτήθηκαν με την επιχορήγηση της BvS. Όλα τα υπόλοιπα ποσά χρησιμοποιήθηκαν για την εκκαθάριση της παλιάς εταιρείας.

(23) Η επιχορήγηση της BvS, ύψους 3,2 εκατ. DEM (μέτρο 3 του πίνακα 1), δεν χορηγήθηκε το 1999, αλλά το 1998 σύμφωνα με τα στοιχεία της Γερμανίας.

(24) Σχετικά με τη διαδικασία πώλησης η Γερμανία υποστηρίζει ότι λόγω των εκτενών δημοσιευμάτων του τύπου για την κατάρρευση της εταιρείας Lintra-Holdinggesellschaft όλοι οι δυνητικοί ενδιαφερόμενοι γνώριζαν τη σχεδιαζόμενη πώληση των περιουσιακών στοιχείων. Εκτός τούτου, πριν από την πώληση ενημερώθηκαν απευθείας όλες οι σημαντικές επιχειρήσεις της αυτοκινητοβιομηχανίας. Στη συνέχεια, οκτώ επιχειρήσεις εξεδήλωσαν ενδιαφέρον για την αγορά των περιουσιακών στοιχείων και έλαβαν ενημερωτικό υλικό. Τέσσερις από τις επιχειρήσεις αυτές, τελικά, άρχισαν διαπραγματεύσεις, και από αυτές μόνον δύο υπέβαλαν αξιόπιστες προσφορές. Από αυτές η προσφορά της Schmitz/Koch αποδείχθηκε η οικονομικά καλύτερη.

(25) Όσον αφορά την αξία εκκαθάρισης ύψους 4,26 εκατ. DEM σε σχέση με την τιμή πώλησης του 1 DEM, η Γερμανία επισημαίνει ότι η προσδιορισθείσα βάσει έκθεσης εμπειρογνωμόνων ("Forensika-Report") αξία εκκαθάρισης αφορούσε τμήματα περιουσιακών στοιχείων που δεν ήταν ίδια με αυτά που πωλήθηκαν στην Schmitz-Gotha. Εκτός τούτου, πρέπει να ληφθεί υπόψη ότι η συνολική εκκαθάριση απαιτούσε τη διάθεση και άλλων χρηματοοικονομικών πόρων ύψους 15,375 εκατ. DEM και η κεφαλαιακή απόδοση των αντίστοιχων περιουσιακών στοιχείων σε καμιά περίπτωση δεν μπορούσε να είναι θετική λόγω του αρνητικού συνολικού αποτελέσματος. Τέλος, στην αξία εκκαθάρισης των πωληθέντων περιουσιακών στοιχείων πρέπει να ληφθεί υπόψη ότι η παραγωγική ικανότητα στην οποία βασίσθηκε η αξιολόγηση δεν μπόρεσε να αξιοποιηθεί ποτέ πλήρως. Γι' αυτό και η πραγματική αξία ανερχόταν μόνο στο 50 % της προσδιορισθείσας αξίας, από την οποία πάλι τα 2,5 εκατ. DEM έπρεπε να αφαιρεθούν για επείγουσες δαπάνες αναδιάρθρωσης. Γι' αυτό και η αγοραία αξία των περιουσιακών στοιχείων που πωλήθηκαν στην Schmitz-Gotha δεν μπορούσε σε καμιά περίπτωση να είναι μεγαλύτερη από 0 DEM.

(26) Όσον αφορά τη δυνητική υποχρέωση επιστροφής ενισχύσεων ύψους 7,1 εκατ. DEM που χορηγήθηκαν αδικαιολόγητα στη Lintra Holding, η Γερμανία επισημαίνει ότι οι εν λόγω υποχρεώσεις εξοφλήθηκαν με την εκκαθάριση της παλιάς εταιρείας.

(27) Σχετικά με την ενδεχόμενη στρέβλωση του ανταγωνισμού, η Γερμανία υπέβαλε πρόσθετες πληροφορίες για την αγορά με το ακόλουθο περιεχόμενο:

α) το μερίδιο αγοράς της Schmitz-Gotha στον τομέα των ημιρυμουλκούμενων ανερχόταν σε 4,28 % στη Γερμανία και σε 0,2 % στην Κοινότητα·

β) λόγω των τυπικών για τον κλάδο αυτόν της οικονομίας, έντονων, κυκλικών διακυμάνσεων είναι δύσκολο να δοθούν ακριβή στοιχεία για την κατάσταση της παραγωγικής ικανότητας. Ο αριθμός των νέων αδειών κυκλοφορίας κατά την περίοδο 1998-2000 και οι ισχύουσες προθεσμίες παράδοσης που κυμαίνονταν από έξι έως οκτώ μήνες κατά το 1999 δεν επέτρεπαν, ωστόσο, να εξαχθεί το συμπέρασμα ότι υπάρχει πλεονάζουσα παραγωγική ικανότητα στην αγορά. Η αξιοποίηση της παραγωγικής ικανότητας ανήλθε από 80,2 % το 1997 σε 89,2 % το 1999. Κατά την περίοδο 1996-1999 η διάρκεια των παραγγελιών αυξήθηκε από 10,8 εβδομάδες κατά μέσο όρο σε 12,8. Οι μέσοι κύκλοι εργασιών αυξήθηκαν κατά 30 % περίπου μεταξύ 1997 και 2000·

γ) η παραγωγική ικανότητα της επιχείρησης είναι υπερβάλλουσα κατά 50 % περίπου, αλλά δεν μπορούσε να μειωθεί μερικώς. Γι' αυτό και η αύξηση του αριθμού των εργαζομένων οδήγησε απλώς σε καλύτερη αξιοποίηση της υφιστάμενης παραγωγικής ικανότητας.

Η Γερμανία υποστηρίζει, εκτός τούτου, ότι σύμφωνα με τις κατευθυντήριες γραμμές η παραγωγική ικανότητα πρέπει να μετράται ως προς τον τεχνικό εξοπλισμό και γι' αυτό οι προηγούμενες παρατηρήσεις της, ότι η παραγωγική ικανότητα της Schmitz-Gotha είναι καλύτερα να μετράται με τη βοήθεια του αριθμού των εργαζομένων, δεν θα έπρεπε να παρεξηγηθούν. Η Γερμανία τονίζει ότι δεν αυξήθηκε ποτέ η παραγωγική ικανότητα σε τεχνικό εξοπλισμό και ότι συνεχώς αξιοποιούνταν μόνο σε ποσοστό 50 %. Σχετικά με την αύξηση του αριθμού των εργαζομένων αναφέρεται ότι η επιχείρηση εξαγοράσθηκε τον Οκτώβριο του 1997 χωρίς να γίνει ακριβής προσδιορισμός των μελλοντικών παραγγελιών και των εφικτών ποσοτήτων παραγωγής. Γι' αυτό και η σημαντικότερη αύξηση προσωπικού έγινε το 1998, όταν μπόρεσαν να προσδιορισθούν καλύτερα οι ανάγκες σε προσωπικό. Έκτοτε, η αύξηση του αριθμού των εργαζομένων είναι ασήμαντη.

(28) Όσον αφορά την κατάλληλη ίδια συνεισφορά σε σχέση με τις δαπάνες και το όφελος της αναδιάρθρωσης, η Γερμανία έδωσε τα ακόλουθα πρόσθετα στοιχεία σχετικά με τη συνεισφορά του αποδέκτη της ενίσχυσης:

α)

>ΘΕΣΗ ΠΙΝΑΚΑ>

>ΘΕΣΗ ΠΙΝΑΚΑ>

Σημείωση:

Ο πίνακας περιέχει στρογγυλεμένους αριθμούς και αριθμητικά δεν είναι ορθός.

β) στο μέτρο 2 του πίνακα 1, που ανερχόταν αρχικά σε 2,42 εκατ. DEM, αντιστοιχεί άλλο ποσό απ' αυτό που αναφέρθηκε. Αυτό περιλαμβάνει επιχορηγήσεις επενδύσεων ύψους 1,836 εκατ. DEM και επενδυτικό κίνητρο ύψους 362000 DEM στο πλαίσιο εγκεκριμένου καθεστώτος(9), ανέρχεται δηλαδή συνολικά σε 2,198 εκατ. DEM·

γ) σημειώθηκε πλεόνασμα ύψους 14,732 εκατ. DEM που τοποθετήθηκε στο αποθεματικό κεφαλαίου της επιχείρησης. Γι' αυτό και δεν χρειάσθηκε να γίνει χρήση των επιχορηγήσεων του μέτρου 2 του πίνακα 1, ύψους 650000 DEM, καθώς κι ενός δανείου της Vereinsbank (μέτρο 5 του πίνακα 2)·

δ) το μέτρο 7 του πίνακα 2 εξασφαλίσθηκε αποκλειστικά με ασφάλειες της Schmitz-Gotha, καθώς η KfW από την οποία αναχρηματοδοτήθηκε το εν λόγω δάνειο δεν παρέσχε εγγυήσεις καλής εκτέλεσης. Το στοιχείο ενίσχυσης που περιέχεται στο μειωμένο επιτόκιο του 4,25 % (αντί του 5,11 % που αναφέρθηκε αρχικά) ανέρχεται είτε σε 1,69 %, δηλαδή σε 39000 DEM, ή σε 5,69 %, δηλαδή σε 131000 DEM ετησίως, αν εφαρμοσθεί προσαύξηση ύψους 4 % σύμφωνα με την ανακοίνωση της Επιτροπής σχετικά με τη μέθοδο καθορισμού των επιτοκίων αναφοράς και προεξόφλησης(10).

Σύμφωνα με στοιχεία της Γερμανίας, η συνεισφορά του αποδέκτη της ενίσχυσης, με δικούς του πόρους ή με ξένη χρηματοδότηση, ανέρχεται σε 20,692 εκατ. DEM ή στο 75,72 %.

(29) Σύμφωνα με τα τελευταία στοιχεία, οι ενισχύσεις από δημόσιες πηγές ανέρχονταν σε 6,636 εκατ. DEM και ήταν οι ακόλουθες:

ΠΙΝΑΚΑΣ 3

Μέτρα που αναφέρθηκαν μετά την κίνηση της διαδικασίας ως κρατικές συνεισφορές

>ΘΕΣΗ ΠΙΝΑΚΑ>

(30)

>ΘΕΣΗ ΠΙΝΑΚΑ>

IV. ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΗΣ ΕΝΙΣΧΥΣΗΣ

(31) Σύμφωνα με το άρθρο 87 παράγραφος 1 της συνθήκης ΕΚ, ενισχύσεις που χορηγούνται υπό οποιαδήποτε μορφή από τα κράτη ή με κρατικούς πόρους και που νοθεύουν ή απειλούν να νοθεύσουν τον ανταγωνισμό με την ευνοϊκή μεταχείριση ορισμένων επιχειρήσεων ή ορισμένων κλάδων παραγωγής είναι ασυμβίβαστες με την κοινή αγορά. Ενισχύσεις που εμπίπτουν στο άρθρο 87 παράγραφος 1 της συνθήκης ΕΚ και δεν είναι υφιστάμενες ενισχύσεις είναι κατά κανόνα ασυμβίβαστες με την κοινή αγορά, εκτός αν είναι εφαρμοστέες σ' αυτές οι εξαιρέσεις του άρθρου 87 παράγραφοι 2 και 3 της συνθήκης ΕΚ.

1. Κρατική ενίσχυση

(32) Σύμφωνα με τα υπάρχοντα στοιχεία, το μέτρο σύμφωνα με το άρθρο 227 του SGB III, δηλαδή το μέτρο 1α) i) του πίνακα 3, είναι προφανώς γενικό μέτρο. Ακόμη και αν το μέτρο θεωρούνταν ενίσχυση, αυτό δεν θα επηρέαζε το αποτέλεσμα της παρούσας απόφασης και κατά συνέπεια το εν λόγω μέτρο δεν πρέπει να εξετασθεί περαιτέρω. Σύμφωνα με τα υπάρχοντα στοιχεία, από την επιχορήγηση της BvS, ύψους 6,1 εκατ. DEM, χρησιμοποιήθηκαν μόνον 497000 DEM [μέτρο 3α) του πίνακα 3] για πληρωμές απολυθέντων εργαζομένων, τους οποίους ήταν υποχρεωμένη να προσλάβει η Schmitz-Gotha. Το υπόλοιπο ποσό των 5,6 εκατ. DEM χρησιμοποιήθηκε για την εκκαθάριση της παλιάς εταιρείας και γι' αυτό δεν πρέπει να εξετασθεί για την παρούσα απόφαση.

(33) Στη διαδικασία πώλησης του 1997 ενημερώθηκαν όλες οι σημαντικές επιχειρήσεις της αυτοκινητοβιομηχανίας, από τις οποίες οκτώ εκδήλωσαν ενδιαφέρον και δύο τελικά έλαβαν μέρος στο διαγωνισμό. Επίσης, η αξία εκκαθάρισης που προσδιορίσθηκε με την έκθεση Forensika αφορούσε τμήματα περιουσιακών στοιχείων που δεν ήταν ίδια με αυτά που πωλήθηκαν στην Schmitz-Gotha ούτε ελήφθησαν υπόψη πρόσθετες οικονομικές επιβαρύνσεις που είχαν άμεση σχέση με την πώληση. Με τις πρόσθετες πληροφορίες της Γερμανίας σχετικά με τη διαδικασία πώλησης του 1997 ήρθησαν οι αρχικές επιφυλάξεις ότι η πώληση θα μπορούσε να περιέχει στοιχείο ενίσχυσης.

(34) Το άρθρο 87 παράγραφος 1 της συνθήκης ΕΚ είναι εφαρμοστέο σε όλα τα άλλα χρηματοοικονομικά μέτρα της Γερμανίας υπέρ της δικαιούχου επιχείρησης. Η Επιτροπή διαπιστώνει ότι η BvS είναι ομοσπονδιακό ίδρυμα που έχει ως αποστολή, όπως και η προκάτοχός του, η Treuhandanstalt, να ιδιωτικοποιεί κρατικές επιχειρήσεις στην Ανατολική Γερμανία. Η BvS είναι τμήμα της ομοσπονδιακής διοίκησης και λογοδοτεί σ' αυτή. Γι' αυτό και τα μέτρα της BvS θεωρούνται κρατικά. Η Επιτροπή διαπιστώνει περαιτέρω ότι η KfW, η γερμανική τράπεζα ανασυγκρότησης, είναι ίδρυμα δημοσίου δικαίου για το οποίο η Ομοσπονδία φέρει εξ ολοκλήρου την ευθύνη. Γι' αυτό το λόγο και τα μέτρα της KfW πρέπει επίσης να καταλογισθούν στο κράτος.

(35) Με τα εν λόγω μέτρα παρασχέθηκαν οικονομικά πλεονεκτήματα, τα οποία η επιχείρηση δεν θα αποκτούσε από επαγγελματικές πηγές. Πρόκειται, συνεπώς, για κρατικές ενισχύσεις που ενδέχεται να στρεβλώσουν τον ανταγωνισμό. Λόγω της φύσης των μέτρων ενίσχυσης και της ύπαρξης ενδοκοινοτικών εμπορικών συναλλαγών με προϊόντα του τομέα στον οποίο δραστηριοποιούνταν η αποδέκτρια της ενίσχυσης επιχείρηση τα χρηματοοικονομικά μέτρα εμπίπτουν στο άρθρο 87 παράγραφος 1 της συνθήκης ΕΚ.

(36) Σχετικά με το μέτρο 1α) ii) του πίνακα 3 πρέπει να διαπιστώσουμε ότι σύμφωνα με τα υπάρχοντα στοιχεία αυτό είναι σύμφωνο με την ανακοίνωση της Επιτροπής σχετικά με τις ενισχύσεις ήσσονος σημασίας(11), επειδή κατά την οικεία τριετή περίοδο δεν υπερέβη το ποσό των 100000 ευρώ. Ανεξάρτητα από αυτό, η αξιολόγηση της προκειμένης περίπτωσης δεν θα είχε άλλη έκβαση, αν λαμβανόταν υπόψη και το εν λόγω μέτρο.

(37) Σχετικά με την ενίσχυση που χορηγήθηκε στο πλαίσιο εγκεκριμένων καθεστώτων πρέπει να διαπιστώσουμε ότι τα πρόσθετα στοιχεία που υπέβαλε η Γερμανία όσον αφορά τα μέτρα 1β) και 2α) του πίνακα 3 κατάφεραν να άρουν τις επιφυλάξεις της Επιτροπής σχετικά με την ορθή εφαρμογή των εν λόγω καθεστώτων. Επίσης, και όσον αφορά το επενδυτικό κίνητρο ύψους 362000 DEM [μέτρο 2β) του πίνακα 3] που κοινοποιήθηκε μετά την κίνηση της επίσημης διαδικασίας έρευνας διαπιστώνεται βάσει των πληροφοριών που υπάρχουν ότι αυτό είναι σύμφωνο με τις προϋποθέσεις του εν λόγω καθεστώτος. Γι' αυτό και τα μέτρα αυτά δεν πρέπει να εξετασθούν περαιτέρω στην παρούσα απόφαση.

(38) Τα μέτρα υπό τον αριθμό 3 του πίνακα 3, ύψους 4,087 εκατ. DEM, δεν χορηγήθηκαν στο πλαίσιο εγκεκριμένου από την Επιτροπή καθεστώτος και γι' αυτό πρέπει να αξιολογηθούν ως ενισχύσεις ad hoc.

(39) Ιδιαίτερα όσον αφορά το μέτρο 3γ) του πίνακα 3, το δάνειο ύψους 2,35 εκατ. DEM, πρέπει να σημειωθεί ότι αναχρηματοδοτήθηκε από την KfW με μειωμένο επιτόκιο και συνεπώς περιέχει ευνοϊκή μεταχείριση ως προς το επιτόκιο. Όπως εξηγείται παρακάτω, η Schmitz-Gotha έπρεπε να θεωρηθεί προβληματική επιχείρηση κατά το χρόνο χορήγησής του. Γι' αυτό και πρέπει να εφαρμοσθεί εδώ αυξημένο επιτόκιο αναφοράς, για να προσδιορίσουμε το στοιχείο ενίσχυσης αυτής της επιδότησης επιτοκίου που χρηματοδοτήθηκε με δημόσιους πόρους. Σύμφωνα με την ανακοίνωση της Επιτροπής σχετικά με τη μέθοδο καθορισμού των επιτοκίων αναφοράς και προεξόφλησης, μπορεί να εφαρμοσθεί προσαύξηση ύψους 4 % και περισσότερο για τέτοιες περιπτώσεις ιδιαίτερου κινδύνου. Επειδή η Schmitz-Gotha δεν θα έπαιρνε το εν λόγω δάνειο με τους ίδιους όρους χωρίς την αναχρηματοδότηση της KfW, η Επιτροπή εφαρμόζει στην προκειμένη περίπτωση επιτόκιο αναφοράς προσαυξημένο με την ελάχιστη προσαύξηση του 4 %, δηλαδή 9,94 %, για να προσδιορίσει το στοιχείο ενίσχυσης που περιέχεται στο εν λόγω δάνειο. Συνεπώς, το επενδυτικό κίνητρο που περιέχεται στο εν λόγω δάνειο ανέρχεται στην ετήσια προσαύξηση του 5,69 %, δηλαδή σε 131000 DEM ετησίως, και πρέπει να θεωρηθεί ενίσχυση.

(40) Πρέπει επίσης να διαπιστώσουμε ότι η Γερμανία δεν ανταποκρίθηκε στην υποχρέωσή της που απορρέει από το άρθρο 88 παράγραφος 3 της συνθήκης ΕΚ. Για το λόγο αυτό έχουμε εδώ μια παράνομη ενίσχυση. Δεν πρέπει, ωστόσο, αυτό να σημαίνει ότι η ενίσχυση είναι ασυμβίβαστη με την κοινή αγορά. Από το γεγονός αυτό έπεται ότι τα μεμονωμένα μέτρα πρέπει να εξετασθούν περαιτέρω σύμφωνα με άρθρο 87 της συνθήκης ΕΚ.

2. Παρεκκλίσεις από το άρθρο 87 της συνθήκης ΕΚ

(41) Ο σκοπός της ενίσχυσης έγκειται στο να επιτρέψει στον αποδέκτη της να πραγματοποιήσει την αναδιάρθρωση. Επειδή δεν είναι εφαρμοστέα καμιά άλλη από τις παρεκκλίσεις των παραγράφων 2 και 3, λαμβάνεται υπόψη το άρθρο 87 παράγραφος 3 στοιχείο γ).

(42) Στις κατευθυντήριες γραμμές της όσον αφορά τις κρατικές ενισχύσεις για τη διάσωση και την αναδιάρθρωση προβληματικών επιχειρήσεων, η Επιτροπή παρουσίασε διεξοδικά τις προϋποθέσεις της συνιστώμενης αξιοποίησης του περιθωρίου δράσης της σύμφωνα με το άρθρο 87 παράγραφος 3 στοιχείο γ) της συνθήκης ΕΚ. Επειδή από τα στοιχεία που διαβίβασε η Γερμανία στο πλαίσιο της επίσημης διαδικασίας έρευνας προέκυψε ότι όλες οι ενισχύσεις χορηγήθηκαν στον αποδέκτη πριν από τη δημοσίευση των κατευθυντήριων γραμμών του 1999 σχετικά με την αξιολόγηση των κρατικών ενισχύσεων για τη διάσωση και την αναδιάρθρωση προβληματικών επιχειρήσεων, είναι εφαρμοστέες οι κατευθυντήριες γραμμές του 1994(12) σύμφωνα με το σημείο 101 των εν λόγω κατευθυντήριων γραμμών.

(43) Οι κατευθυντήριες γραμμές αναφέρουν ως προϋπόθεση για την επιλεξιμότητα των ενισχύσεων αναδιάρθρωσης το να είναι ο αποδέκτης της ενίσχυσης προβληματική επιχείρηση. Σύμφωνα με το σημείο 2.1 των κατευθυντήριων γραμμών στα τυπικά συμπτώματα μιας προβληματικής επιχείρησης συγκαταλέγονται η μειούμενη αποδοτικότητα ή το αυξανόμενο μέγεθος των ζημιών, ο φθίνων κύκλος εργασιών, η μείωση των εσόδων και η χαμηλή καθαρή αξία του ενεργητικού.

(44) Η Επιτροπή διαπιστώνει ότι η παλιά εταιρεία σημείωνε συνεχώς ζημιές, οι οποίες μόνον κατά το πρώτο έτος μετά την ιδιωτικοποίηση μπόρεσαν να καλυφθούν μερικώς, με την ανάληψη των χρεών από το Δημόσιο. Συνεπώς, η παλιά εταιρεία μπορούσε να χαρακτηρισθεί σαφώς προβληματική. Οι ενισχύσεις χορηγήθηκαν στην επιχείρηση μετά την εξαγορά του 1997. Πρέπει να σημειωθεί ότι η επιχείρηση που εξαγόρασε η Schmitz-Gotha παρουσίαζε προβλήματα, όπως αδυναμία μαζικής βιομηχανικής παραγωγής, υπερβάλλουσα παραγωγική ικανότητα τόσο από τεχνική άποψη όσο και από άποψη προσωπικού, τα οποία συνεπάγονταν αυξημένες πάγιες δαπάνες. Μπορούμε να υποθέσουμε ότι και οι νέοι επενδυτές κληρονόμησαν τα διαρθρωτικά προβλήματα της παλιάς εταιρείας. Εκτός τούτου, προέκυψαν και πρόσθετες δαπάνες λόγω του απαραίτητου διαχωρισμού της υποδομής. Το σχέδιο αναδιάρθρωσης που υποβλήθηκε αρχικά το 1998 προέβλεπε συνεχείς ζημιές για τα πρώτα τρία χρόνια, παρά τη χορήγηση των ενισχύσεων. Γι' αυτό και η Επιτροπή υποθέτει ότι η επιχείρηση μπορούσε να θεωρηθεί προβληματική και μετά την εξαγορά.

(45) Στην απόφασή της για την κίνηση της επίσημης διαδικασίας έρευνας η Επιτροπή εξέφρασε επιφυλάξεις για το κατά πόσον πληρούνταν οι προϋποθέσεις των κατευθυντήριων γραμμών.

α) Αποκατάσταση της βιωσιμότητας

(46) Κατά την κίνηση της διαδικασίας διαπιστώθηκε ότι τα μέτρα στο πλαίσιο του σχεδίου αναδιάρθρωσης ήταν κατά βάση κατάλληλα για να αποκαταστήσουν τη μακροπρόθεσμη βιωσιμότητα της επιχείρησης. Επισημάνθηκε, ωστόσο, ότι η συνδεόμενη με την αναδιάρθρωση υποχρέωση, να εξοφληθούν ενδεχομένως "παλιές ενισχύσεις" ύψους 7,1 εκατ. DEM, έθετε σε κίνδυνο την επίτευξη των στόχων του σχεδίου.

(47) Κατά τη διάρκεια της επίσημης διαδικασίας έρευνας, η Γερμανία δήλωσε στην Επιτροπή ότι οι "παλιές" υποχρεώσεις εξοφλήθηκαν στο μεταξύ από την παλιά εταιρεία. Έτσι, ήρθησαν οι αρχικές αμφιβολίες για την αποκατάσταση της βιωσιμότητας. Αυτό φαίνεται να επιβεβαιώνεται και από την οικονομική εξέλιξη της επιχείρησης, η οποία ήδη το 1999 υπερέβη την πρόβλεψη των 5 εκατ. DEM κατά [...]* εκατ. DEM και έφθασε συνεπώς στα [...]* εκατ. DEM.

b) Πρόληψη στρεβλώσεων του ανταγωνισμού

(48) Η Επιτροπή διαπιστώνει ότι η αγορά στην οποία δραστηριοποιείται η Schmitz-Gotha χαρακτηρίζεται από κυκλικές διακυμάνσεις, εξαιτίας των οποίων είναι δύσκολο να προσδιορισθεί η επακριβής κατάσταση της παραγωγικής ικανότητας. Ωστόσο, λαμβανομένων υπόψη των στοιχείων που υπέβαλε συμπληρωματικά η Γερμανία, φαίνεται ότι δεν υπάρχει πλεονάζουσα παραγωγική ικανότητα. Η Επιτροπή διαπιστώνει επίσης ότι σύμφωνα με τα στοιχεία της Γερμανίας δεν αυξήθηκε η παραγωγική ικανότητα σε τεχνικό εξοπλισμό. Εκτός τούτου, διαπιστώνεται ότι για την αποκατάσταση της βιωσιμότητας ήταν απαραίτητο να αυξηθεί και πάλι η αρχικά δραστικά μειωθείσα παραγωγική ικανότητα σε προσωπικό και ότι στη συνέχεια δεν αυξήθηκε, σε σύγκριση με εκείνο της παλιάς εταιρείας. Γι' αυτό και μπόρεσαν να αρθούν οι αρχικές επιφυλάξεις όσον αφορά τη στρέβλωση του ανταγωνισμού.

g) Λογική σχέση κόστους-οφέλους της αναδιάρθρωσης

(49) Σύμφωνα με τις κατευθυντήριες γραμμές του 1994 οι αποδέκτες της ενίσχυσης πρέπει, κατά κανόνα, να συμβάλουν σημαντικά στο σχέδιο αναδιάρθρωσης, με δικούς τους πόρους ή με ξένη χρηματοδότηση. Η τελευταία νοείται ως χρηματοδότηση υπό τους όρους της αγοράς.

(50) Σύμφωνα με τα υπάρχοντα στοιχεία, οι δαπάνες αναδιάρθρωσης ανέρχονται σε 27,328 εκατ. DEM. Όπως διευκρινίσθηκε, οι περισσότερες δαπάνες που προέκυψαν αφορούσαν επενδύσεις στα πάγια στοιχεία του ενεργητικού της επιχείρησης.

(51) Από τα τελευταία στοιχεία που υποβλήθηκαν προκύπτει ότι οι δαπάνες αυτές χρηματοδοτήθηκαν από τις ακόλουθες πηγές:

ΠΙΝΑΚΑΣ 4

Χρηματοδότηση των δαπανών αναδιάρθρωσης, όπως αναφέρθηκε μετά την κίνηση της διαδικασίας

>ΘΕΣΗ ΠΙΝΑΚΑ>

Σημείωση:

Ο πίνακας περιέχει στρογγυλεμένους αριθμούς και δεν είναι αριθμητικά ορθός.

(52) Η Γερμανία φρονεί ότι το ποσό αυτό περιέχει ίδιες συνεισφορές του αποδέκτη ή ξένη χρηματοδότηση ύψους 20692000 DEM.

(53) Λαμβάνοντας υπόψη τις υπάρχουσες πληροφορίες πρέπει να διαπιστώσουμε τα εξής:

(54) Το μέτρο 4 του πίνακα 4, διάθεση ιδίων κεφαλαίων ύψους 3 εκατ. DEM, μπορεί να θεωρηθεί συνεισφορά του αποδέκτη της ενίσχυσης.

(55) Το δάνειο ύψους 1 εκατ. DEM (μέτρο 6 του πίνακα 4) χορηγήθηκε από ιδιωτική τράπεζα και εξασφαλίσθηκε αποκλειστικά με ασφάλειες του αποδέκτη χωρίς κρατική συμμετοχή. Γι' αυτό και μπορεί να θεωρηθεί συνεισφορά του αποδέκτη της ενίσχυσης.

(56) Το δάνειο της Vereinsbank, ύψους 2,35 εκατ. DEM (μέτρο 7 του πίνακα 2), αναχρηματοδοτήθηκε από την KfW και περιέχει συνεπώς ενισχύσεις με μορφή επιδότησης επιτοκίου. Έτσι, η εν λόγω συνεισφορά δεν μπορεί να θεωρηθεί ότι έγινε υπό τους όρους της αγοράς. Σύμφωνα με την πρακτική της Επιτροπής που αφορά τη λήψη αποφάσεων, ωστόσο, το υπόλοιπο ποσό μετά την αφαίρεση της επιδότησης του επιτοκίου μπορεί να θεωρηθεί συνεισφορά του αποδέκτη της ενίσχυσης, εφόσον σ' αυτό δεν εμπεριέχονται άλλα στοιχεία ενίσχυσης. Επειδή στην προκειμένη περίπτωση το δάνειο εξασφαλίσθηκε αποκλειστικά με ασφάλειες του αποδέκτη της ενίσχυσης, χωρίς τη συμμετοχή του Δημοσίου, το ποσό των 1,96 εκατ. DEM (μέτρο 7 του πίνακα 4) μπορεί να θεωρηθεί συνεισφορά του αποδέκτη.

(57) Σχετικά με το πλεόνασμα ύψους 14,732 εκατ. DEM (μέτρο 8 του πίνακα 4) πρέπει να παρατηρήσουμε ότι τα έσοδα δεν μπορούν να θεωρηθούν κατά κανόνα συνεισφορά του αποδέκτη, επειδή προέκυψαν εμμέσως ή αμέσως με ενισχύσεις που χορηγήθηκαν και το ακριβές τους ποσό δεν μπορεί να προσδιορισθεί επακριβώς όταν καταρτίζεται το σχέδιο αναδιάρθρωσης. Γι' αυτό και το μέτρο 8 δεν μπορεί κατά βάση να ληφθεί υπόψη. Αυτό ισχύει και για το ποσό των 650000 DEM, το οποίο σύμφωνα με στοιχεία της Γερμανίας δεν χρησιμοποιήθηκε από την επιχορήγηση επενδύσεων (μέτρο 2 του πίνακα 3), επειδή το εν λόγω μέτρο θα έπρεπε να θεωρηθεί ενίσχυση οπωσδήποτε. Επειδή η Γερμανία δήλωσε ότι η χορηγηθείσα πίστωση της Vereinsbank, ύψους 2,65 εκατ. DEM (μέτρο 5 του πίνακα 4), δεν χρησιμοποιήθηκε λόγω του πλεονάσματος που προέκυψε, είναι αμφίβολο αν το εν λόγω ποσό μπορεί να θεωρηθεί συνεισφορά του αποδέκτη στην αναδιάρθρωση. Αυτό, ωστόσο, δεν επηρεάζει καθόλου το αποτέλεσμα της έρευνας όσον αφορά τη λογική σχέση κόστους-οφέλους.

(58) Πρέπει, συνεπώς, να διαπιστώσουμε ότι η συνεισφορά του αποδέκτη της ενίσχυσης, με δικούς του πόρους ή με ξένη χρηματοδότηση, ανέρχεται μόνο σε 5,96 εκατ. DEM, παρά την αντίθετη άποψη της Γερμανίας.

(59) Από την άλλη μεριά, σημαντικό μέρος των δαπανών αναδιάρθρωσης στην προκειμένη περίπτωση χρηματοδοτήθηκε με συνεισφορές που δεν μπορούν να θεωρηθούν ούτε συνεισφορά του αποδέκτη ούτε ενισχύσεις, επειδή προέρχονται από το πλεόνασμα που παρουσίασε η επιχείρηση. Ιδιαίτερα λόγω του γεγονότος αυτού, το ποσοστό της αναγνωριζόμενης στον αποδέκτη της ενίσχυσης συνεισφορά στις συνολικές δαπάνες της αναδιάρθρωσης είναι μικρό. Πρέπει όμως να διαπιστώσουμε επίσης ότι η εν λόγω συνεισφορά πλησιάζει κατά προσέγγιση το ποσό των 6,6 εκατ. DEM που χρηματοδοτήθηκε με ενισχύσεις και ότι η Επιτροπή σε προηγούμενες περιπτώσεις που αφορούσαν τα νέα ομόσπονδα γερμανικά κράτη δέχθηκε μεταξύ άλλων και μικρή μάλλον συνεισφορά του αποδέκτη. Γι' αυτό και οι αρχικές αμφιβολίες για το κατά πόσον ο αποδέκτης της ενίσχυσης συνέβαλε αισθητά με ίδιους πόρους στην αναδιάρθρωση μπορούν να θεωρηθούν άνευ αντικειμένου.

(60) Κατά την κίνηση της διαδικασίας εκφράσθηκαν επίσης επιφυλάξεις για το κατά πόσον οι ενισχύσεις περιορίσθηκαν στο ελάχιστο απαραίτητο, όπως προϋποθέτουν οι κατευθυντήριες γραμμές του 1994. Το κριτήριο της αναλογικότητας απαιτεί να περιορίζονται οι ενισχύσεις για την αναδιάρθρωση στο ελάχιστο απαραίτητο, ώστε να περιορισθούν οι στρεβλωτικές τους συνέπειες στον ανταγωνισμό. Αυτό σημαίνει ακόμη ότι δεν πρέπει να επιτρέπουν στον αποδέκτη της ενίσχυσης να χρηματοδοτεί νέες επενδύσεις, οι οποίες δεν είναι απαραίτητες για την αναδιάρθρωση.

(61) Στην αρχή της αναδιάρθρωσης, τον Οκτώβριο του 1997, η Schmitz-Gotha εξαγόρασε την προμηθεύτρια εταιρεία [...]* έναντι 3,7 εκατ. DEM. Τα 2,2 εκατ. DEM της τιμής αγοράς καταβλήθηκαν αμέσως κατά το πρώτο εξάμηνο της αναδιάρθρωσης. Το υπόλοιπο της τιμής αγοράς, αντίθετα, ύψους 1,5 εκατ. DEM, εξοφλήθηκε σε τέσσερις ετήσιες δόσεις που συνδέονταν με την επίτευξη ενός ορισμένου κύκλου εργασιών της [...]*. Η εξαγορά της [...]* πρέπει να αξιολογηθεί ως "νέα επένδυση", η οποία μπορεί να δικαιολογηθεί σύμφωνα με τις κατευθυντήριες γραμμές του 1994, μόνον αν μπορεί να θεωρηθεί απαραίτητη για την αναδιάρθρωση.

(62) Σχετικά με το θέμα αυτό πρέπει να διαπιστώσουμε ότι οι επενδυτές απέκτησαν τα πάγια υλικά στοιχεία έναντι 1 DEM. Ο κ. Koch ήταν ένας από τους επενδυτές και ταυτόχρονα ιδρυτής, εταίρος και διευθύνων σύμβουλος της [...]*, καθώς και μελλοντικός διευθύνων σύμβουλος των δύο εταιρειών. Η Επιτροπή επισημαίνει επίσης για άλλη μια φορά ότι, παρά την εντολή παροχής πληροφοριών, η Γερμανία δεν διαβίβασε τη σύμβαση αγοράς ούτε και ακριβή έγγραφα σχετικά με τις αρχικές ιδιοκτησιακές συνθήκες της [...]*. Γι' αυτό και η Επιτροπή, λαμβάνοντας υπόψη τις άλλες περιστάσεις και τις προφορικά διαβιβασθείσες πληροφορίες, δεν μπορεί να αποκλείσει ότι πριν από την εξαγορά σημαντικό μέρος της [...]* βρισκόταν αμέσως ή εμμέσως στην κυριότητα του κ. Koch ή της οικογένειάς του. Η Γερμανία υποστήριξε ότι η Schmitz-Gotha δεν μπορούσε να παράγει η ίδια τα εξαρτήματα που προμηθευόταν από την [...]* ούτε ήταν σε θέση να βελτιώσει αισθητά τους όρους προμήθειάς τους και συνεπώς κύριος στόχος της εξαγοράς ήταν η μείωση του κόστους παραγωγής. Η Επιτροπή δεν μπορεί να αποκλείσει ότι με την εξαγορά της [...]* σημαντικό ποσό που θα έπρεπε να χρησιμοποιηθεί για τη χρηματοδότηση της αναδιάρθρωσης καταβλήθηκε στην πραγματικότητα σ' έναν από τους νέους επενδυτές. Εν πάση περιπτώσει, η εξαγορά της [...]* δεν ήταν αναγκαία για να εξασφαλισθεί καλή συνεργασία με την [...]*. Επειδή ο κ. Koch ήταν ιδρυτής, εταίρος και διευθύνων σύμβουλος της [...]*, και αργότερα έγινε διευθύνων σύμβουλος της Schmitz-Gotha, φαίνεται απίθανο να μην ήταν δυνατόν να επιτευχθούν καλύτεροι όροι προμήθειας υλικών από την [...]*. Εκτός τούτου, μια ανταγωνιστική επιχείρηση θα έπρεπε κατά βάση να είναι σε θέση να χρηματοδοτεί τις ανάγκες των προμηθειών της στις συνήθεις τιμές της αγοράς, χωρίς κατ' αυτόν τον τρόπο να αντιμετωπίζει οικονομικά προβλήματα.

(63) Οι πληροφορίες που διαβίβασε η Γερμανία δείχνουν ότι η εξαγορά της [...]* ήταν χρήσιμη επένδυση για την επιχείρηση, επειδή οδήγησε σε σοβαρή μείωση του κόστους, η οποία συνέβαλε στο να συντομευτεί η φάση της αναδιάρθρωσης κατά ένα έτος. Αυτό όμως δεν σημαίνει κατ' ανάγκη ότι η επένδυση ήταν απαραίτητη για την υλοποίηση της αναδιάρθρωσης. Αν μια επιχείρηση λάβει ενισχύσεις για τη χρηματοδότηση της αναδιάρθρωσής της, δεν επιτρέπεται κατά βάση να κάνει καμιά επένδυση που αυξάνει την αποδοτικότητά της, επειδή τέτοιες επενδύσεις μειώνουν ταυτόχρονα και την ικανότητα του αποδέκτη της ενίσχυσης να χρηματοδοτήσει την αναδιάρθρωση με δικούς του πόρους. Μόνον αν ετίθετο σε κίνδυνο η επιτυχία της αναδιάρθρωσης συνολικά ή καθυστερούσε αδικαιολόγητα χωρίς την εν λόγω επένδυση, είναι δυνατόν η επένδυση να θεωρηθεί απαραίτητη για την αναδιάρθρωση, επειδή ο σκοπός της ενίσχυσης περιορίζεται στο να αποκαταστήσει την ανταγωνιστικότητα της επιχείρησης μέσα σε εύλογο χρονικό διάστημα. Κάθε επένδυση που υπερβαίνει αυτό που είναι απαραίτητο για την αποκατάσταση της ανταγωνιστικότητας μέσα σε εύλογο χρονικό διάστημα, αναλώνει αναγκαστικά χρηματοοικονομικούς πόρους, οι οποίοι θα έπρεπε να χρησιμοποιηθούν για τις πραγματικά απαραίτητες δαπάνες αναδιάρθρωσης και οι οποίοι κατ' αυτόν τον τρόπο θα μείωναν το απαραίτητο για την αναδιάρθρωση ποσό της ενίσχυσης. Από το γεγονός αυτό έπεται ότι οι επενδύσεις που δεν είναι απαραίτητες για την αναδιάρθρωση κατ' αυτήν την έννοια, συνεπάγονται μια ένταση ενίσχυσης που υπερβαίνει το ελάχιστο απαραίτητο για την αναδιάρθρωση σύμφωνα με το κριτήριο της αναλογικότητας.

(64) Η μείωση του κόστους των προμηθειών από μόνη της δεν μπορεί να δικαιολογήσει την εξαγορά ως απαραίτητη για την αναδιάρθρωση. Εκτός τούτου, επισημαίνεται ότι η Γερμανία ποτέ δεν υποστήριξε ότι χωρίς την εξαγορά της [...]* θα ετίθετο σε κίνδυνο η επιτυχία της αναδιάρθρωσης ή θα καθυστερούσε αδικαιολόγητα. Και χωρίς να ληφθεί υπόψη η εξαγορά της [...]*, ο αρχικός σχεδιασμός προέβλεπε την επίτευξη θετικών αποτελεσμάτων κατά το τέταρτο έτος λειτουργίας της επιχείρησης. Σύμφωνα με τις νεώτερες πληροφορίες, το χρονικό αυτό διάστημα μειώθηκε κατά ένα έτος με την εξαγορά. Ωστόσο, και η επίτευξη κέρδους μετά από τέσσερα χρόνια δεν μπορεί να θεωρηθεί μη εύλογο χρονικό διάστημα για την αναδιάρθρωση. Αντίθετα μάλιστα πρέπει να υποθέσουμε ότι ήδη το αρχικό σχέδιο προέβλεπε ταχεία μάλλον αποκατάσταση της ανταγωνιστικότητας. Γι' αυτό και πρέπει να διαπιστώσουμε ότι και χωρίς την εξαγορά της [...]* θα μπορούσε να γίνει με επιτυχία η αναδιάρθρωση μέσα σε εύλογο χρονικό διάστημα και συνεπώς η εξαγορά δεν ήταν απαραίτητη για την επιτυχία της αναδιάρθρωσης. Η Επιτροπή διαπιστώνει, συνεπώς, ότι η εξαγορά της [...]* δεν ήταν απαραίτητη για την επίτευξη των στόχων του σχεδίου. Εξ αυτού έπεται, ωστόσο, ότι οι πόροι που χρησιμοποιήθηκαν για την εν λόγω εξαγορά θα συνέβαλαν κάπου αλλού στη χρηματοδότηση της αναδιάρθρωσης, προκειμένου κατ' αυτόν τον τρόπο να μειώσουν το απαραίτητο για την αναδιάρθρωση ποσό της ενίσχυσης.

(65) Η τιμή αγοράς των 3,7 εκατ. DEM είναι μέρος των επενδύσεων ύψους 23,8 εκατ. DEM, οι οποίες προβλέπονταν για την αναδιάρθρωση ύψους 27,3 εκατ. DEM. Από το γεγονός ότι η εξαγορά έγινε ήδη στην αρχή της αναδιάρθρωσης και καταβλήθηκαν 2,2 εκατ. DEM ήδη το πρώτο εξάμηνο της αναδιάρθρωσης προκύπτει ότι η επιχείρηση κατείχε ήδη εκείνη την εποχή πλεονάζουσα ρευστότητα ύψους τουλάχιστον 2,2 εκατ. DEM, με την οποία μπορούσε να κάνει επενδύσεις που ήταν απαραίτητες για την αναδιάρθρωση. Το υπόλοιπο ποσό ύψους 1,5 εκατ. DEM καταβλήθηκε στη συνέχεια σε τέσσερις μόνο ετήσιες δόσεις των 375000 DEM. Παρόλο που οι εν λόγω δόσεις πληρώθηκαν πράγματι, πρέπει να διαπιστώσουμε ότι οι δόσεις αυτές ήταν πληρωτέες μόνον εφόσον η [...]* σημείωνε ετήσιο αποτέλεσμα προ φόρων ύψους 500000 DEM. Ακόμη και αν η [...]* φαινόταν κατά το χρόνο της εξαγοράς ως μια κερδοφόρα επιχείρηση, και αργότερα πραγματοποίησε τα προβλεπόμενα αποτελέσματα, η Επιτροπή διαπιστώνει ότι δεν ήταν ακόμη βέβαιο τότε αν η επιχείρηση θα μπορούσε να πραγματοποιήσει πράγματι τα επιδιωκόμενα αποτελέσματα. Γι' αυτό και μπορεί να θεωρηθεί ότι για τους ίδιους λόγους για τους οποίους τα αποθέματα κεφαλαίου που προέκυψαν δεν μπορούν να θεωρηθούν συνεισφορά του αποδέκτη της ενίσχυσης στην αναδιάρθρωση, τα πλεονάσματα ύψους 1,5 εκατ. DEM, με τα οποία χρηματοδοτήθηκε η εξαγορά, δεν ήταν εγγυημένα και συνεπώς δεν αποτελούσαν μέρος της πλεονάζουσας ρευστότητας της επιχείρησης.

(66) Εξ αυτών συμπεραίνει η Επιτροπή ότι χορηγήθηκαν ενισχύσεις ύψους 2,2 εκατ. DEM καθ' υπέρβαση του ελάχιστου απαραίτητου για την αναδιάρθρωση κατά την έννοια των κατευθυντήριων γραμμών. Η Επιτροπή, συνεπώς, θεωρεί ότι η ενίσχυση κατά το μέτρο αυτό, δηλαδή μέχρι ένα ποσό ύψους 2,2 εκατ. DEM, είναι ασυμβίβαστη με την κοινή αγορά σύμφωνα με το άρθρο 87 παράγραφος 1 της συνθήκης ΕΚ.

V. ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ

(67) Η Επιτροπή καταλήγει στο συμπέρασμα ότι οι ενισχύσεις ύψους 2,2 εκατ. DEM που χορηγήθηκαν στην Schmitz-Gotha δεν περιορίζονταν στο ελάχιστο απαραίτητο για την αναδιάρθρωση και κατά συνέπεια δεν πληρούν τα κριτήρια των κατευθυντήριων γραμμών του 1994.

(68) Η Γερμανία χορήγησε τις αντίστοιχες ενισχύσεις παράνομα, κατά παράβαση του άρθρου 88 παράγραφος 3 της συνθήκης ΕΚ. Οι ενισχύσεις ύψους 2,2 εκατ. DEM είναι ασυμβίβαστες με την κοινή αγορά, επειδή δεν πληρούν τους όρους των κατευθυντήριων γραμμών του 1994,

ΕΞΕΔΩΣΕ ΤΗΝ ΠΑΡΟΥΣΑ ΑΠΟΦΑΣΗ:

Άρθρο 1

Οι ενισχύσεις ύψους 1,12 εκατ. ευρώ, τις οποίες χορήγησε η Γερμανία υπέρ της Schmitz-Gotha Fahrzeugwerke GmbH, είναι ασυμβίβαστες με την κοινή αγορά.

Άρθρο 2

1. Η Γερμανία λαμβάνει όλα τα αναγκαία μέτρα για την ανάκτηση από τον δικαιούχο των αναφερομένων στο άρθρο 1 ενισχύσεων που χορηγήθηκαν παράνομα.

2. Η ανάκτηση της ενίσχυσης πραγματοποιείται αμέσως, σύμφωνα με τις διαδικασίες της γερμανικής νομοθεσίας, εφόσον αυτές επιτρέπουν την άμεση και πραγματική εκτέλεση της παρούσας απόφασης. Τα ποσά που πρέπει να ανακτηθούν περιλαμβάνουν και τους τόκους που αναλογούν στο χρονικό διάστημα από τη διάθεση της παράνομης ενίσχυσης στον δικαιούχο μέχρι την πραγματική τους ανάκτηση. Οι τόκοι υπολογίζονται με βάση το επιτόκιο αναφοράς που χρησιμοποιήθηκε για τον υπολογισμό του ισοδύναμου επιδότησης των περιφερειακών ενισχύσεων.

Άρθρο 3

Οι γερμανικές αρχές ενημερώνουν την Επιτροπή εντός δύο μηνών από την κοινοποίηση της παρούσας απόφασης σχετικά με τα μέτρα που έχουν λάβει για να συμμορφωθούν με αυτή.

Άρθρο 4

Η παρούσα απόφαση απευθύνεται στην Ομοσπονδιακή Δημοκρατία της Γερμανίας.

Βρυξέλλες, 30 Οκτωβρίου 2002.

Για την Επιτροπή

Mario Monti

Μέλος της Επιτροπής

(1) ΕΕ C 211 της 28.7.2001, σ. 15.

(2) Βλέπε υποσημείωση 1.

(3) Επιχειρηματικό απόρρητο.

(4) ΕΕ C 288 της 9.10.1999, σ. 2.

(5) ΕΕ L 83 της 27.3.1999, σ. 1.

(6) ΕΕ C 68 της 6.3.1996, σ. 9.

(7) Βλέπε υποσημείωση 3.

(8) Παράγραφοι 217 και 10 του Κοινωνικού Κώδικα III.

(9) Επενδυτικό κίνητρο για τα νέα ομόσπονδα κράτη SG(96) D 3794 της 11ης Απριλίου 1996 (N 494/A/95).

(10) ΕΕ C 273 της 9.9.1997, σ. 3.

(11) Βλέπε υποσημείωση 7. Βλέπε επίσης και τον κανονισμό (EΚ) αριθ. 69/2001 της Επιτροπής, της 12ης Ιανουαρίου 2001, για την εφαρμογή των άρθρων 87 και 88 της συνθήκης ΕΚ στις ενισχύσεις ήσσονος σημασίας (ΕΕ L 10 της 13.1.2001, σ. 30).

(12) ΕΕ C 368 της 23.12.1994, σ. 12.