ΕπίσημηΕφημερίδα τωνΕυρωπαϊκων Κοινοτήτων5
38CL0779
Αριθ.L229/30 ΕπίσημηΕφημερίδα τωνΕυρωπαϊκών Κοινοτήτων 30.8.80
ΟΔΗΓΊΑ ΤΟΥΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ
της15ηςΙουλίου1980
όσοναφοράτιςοριακέςτιμέςκαιτιςκαθοδηγητικές τιμέςποιότηταςτηςατμόσφαιρας γιατο
διοξείδιοτουθείουκαιτααιωρούμενα σωματίδια
(80/779/ΕΟΚ)
ΤΟΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΤΩΝΕΥΡΩΠΑΪΚΩΝ ΚΟΙΝΟΤΗΤΩΝ ,
Έχονταςυπόψη:
τησυνθήκηνιατηνίδρυσητηςΕυρωπαϊκής Οικονομικής
Κοινότητας ,καιιδίωςταάρθρα100και235,
τηνπρότασττηςΕπιτροπής ,πουαπαιτούνται γιατοσκοπόαυτοδενπροβλέπονται
απότησυνθήκη,πρέπειναγίνειπροσφυγή στοάρθρο
235τηςσυνθήκης *
ότιπρέπει,μεστόχοκυρίωςτηνπροστασία τηςυγείας
τουανθρώπου ,νακαθορισθούν γι'αυτούςτουςδύο
ρυπαντέςοριακέςτιμέςτωνοποίωνηυπέρβαση δεν
πρέπειναεπιτρέπεται στηνεπικράτεια τωνκρατών
μελώνκατάτηδιάρκειακαθορισμένων χρονικών
περιόδων ότιοιτιμέςαυτέςθαπρέπειναβασίζονται
στααποτελέσματα τωνεργασιώνστοπλαίσιοτηςΠα­
γκόσμιαςΟργάνωσης Υγείας,ιδίωςόσοναφοράτιςσχέ­
σειςδόσης/αποτελέσματος ,πουεξετάζονται ταυτόχρονα
γιατοδιοξείδιοτουθείουκαιτααιωρούμενα σωμα­
τίδια'
ότι,παράταλαμβανόμενα μέτρα,ητήρησητωνοριακών
τιμώνμπορείναμηνείναιδυνατήσεορισμένες ζώνες'
ότι,γιατολόγοαυτό,πρέπειναεπιτρέπονται στακράτη
μέληπεριορισμένες χρονικάπαρεκκλίσεις ,μετονόρο
ότιτακράτηαυτάθαυποβάλλουν στηνΕπιτροπήπρο­
γράμματαγιατηνπροοδευτική βελτίωσητηςποιότητας
τουαέρασ'αυτέςτιςζώνες'
ότιπρέπειεπίσηςναορισθούνκαθοδηγητικές τιμέςπου
θαχρησιμεύσουν γιατηνμακροπρόθεσμη πρόληψηστον
τομέατηςυγείαςκαιτηςπροστασίας τουπεριβάλλοντος
καιοιοποίεςθααποτελέσουν σημείααναφοράς γιατη
θέσπισηειδικώνκαθεστώτων στοεσωτερικότωνζωνών
πουκαθορίζουν τακράτημέλη*
ότιταμέτραπουλαμβάνονται δυνάμειτηςπαρούσας
οδηγίαςπρέπειναείναιαπόοικονομική άποψηπραγμα­
τοποιήσιμα καινασυμβιβάζονται μεμιαισόρροπηανά­
πτυξη1
ότιπρέπειναθεσπισθεί κατάλληλος έλεγχοςτης
ποιότητας τηςατμόσφαιρας ,καιιδιαίτερατηςτήρησης
τωνοριακώντιμώνότιτακράτημέληυποχρεούνται να
ιδρύσουνσταθμούςμέτρησης ,αποστολήτωνοποίωνθα
είναιηπαροχήτωνστοιχείων πουαπαιτούνται γιατην
εφαρμογήτηςοδηγίας'
ότι,επειδήστακράτημέληεφαρμόζονται διαφορετικές
μέθοδοιδειγματοληψίας καιανάλυσης ,πρέπειναεπιτρέ­
πεται,κάτωαπόορισμένες προϋποθέσεις ,ηχρησιμο­τηγνώμητουΕυρωπαϊκού Κοινοβουλίου ('),
τηγνώμητηςΟικονομικής καιΚοινωνικής Επιτροπής
O,
Εκτιμώντας :
ότιταπρογράμματα δράσηςτωνΕυρωπαϊκών Κοι­
νοτήτωνσεθέματαπεριβάλλοντος του1973(3)και1977
(4)προβλέπουν ότιπρέπειναδοθείπροτεραιότητα στη
λήψημέτρωνκατάτουδιοξειδίουτουθείουκαιτωναιω­
ρούμενωνσωματιδίων λόγωτηςτοξικότητάς τουςκαι
τηςκατάστασης τωνγνώσεωνσχετικάμετιςεπιπτώσεις
τουςττηνυγείατουανθρώπου καιστοπεριβάλλον
ότιοποιαδήποτε ασυμφωνία μεταξύτωνδιατάξεων που
ήδηΕφαρμόζονται ήπουβρίσκονται στοστάδιοτηςπρο­
ετοιμασίας σταδιάφορακράτημέληόσοναφοράτοδιο­
ξείδιοτουθείουκαιτααιωρούμενα σωματίδια στον
αέραμπορείναοδηγήσει στηδημιουργία άνισων
συνθηκών ανταγωνισμού και,συνεπώς,ναέχειάμεση
επίπτωσηστηλειτουργία τηςκοινήςαγοράς'ότι,γιατο
λόγοαυτό,πρέπειναεπιτευχθεί στοντομέααυτόηπρο­
σέγγισητωννομοθετικών διατάξεων πουπροβλέπεται
στοάρθρο100τηςσυνθήκης '
ότιαιααπότιςβασικέςαποστολές τηςΕυρωπαϊκής
Οικονομικής Κοινότητας είναιναπροάγειτηναρμονική
ανάπτυξητωνοικονομικών δραστηριοτήτων στοσύνολο
τηςΚοινότητας καιτησυνεχήκαιισόρροπηεπέκτασή
τους.αποστολήπουδενμπορείνανοηθείχωρίςκαταπο­
λέμησητηςρύπανσης ,βελτίωσητηςποιότητας ζωήςκαι
προστασία τουπεριβάλλοντος· ότι,επειδήοιεξουσίες
C)ΕΕαριθ.C83της4.4.1977,σ.44.
(2)ΕΕαριθ.C204της30.8.1976,σ.34.
(3)ΕΕαριθ.C112της20.12.1973,σ.1.
(')ΕΕαριθ.C139της13.6.1977,σ.1.

6 ΕπίσημηΕφημερίδα τωνΕυρωπαϊκων Κοινοτήτων
πουαναφέρονται στοπαράρτημα IIγιακαθορισμένες
χρονικέςπεριόδουςκαιοιοποίεςπροορίζονται ναχρησι­
μεύσουν :
—γιατηνμακροπρόθεσμη πρόληψησεθέματαυγείας
καιπροστασίας τουπεριβάλλοντος ,
—ωςσημείααναφοράς γιατηθέσπισηειδικών
καθεστώτων στοεσωτερικό ζωνώνπουκαθορίζουν
τακράτημέλη.
Άρνρο3ποίησημεθοόωνδειγματοληψίας καιμέτρησηςδιαφορε­
τικώναπότιςμεθόδουςαναφοράς πουπροβλέπει η
οδηγία "
ότι,εξαιτίαςτηςεφαρμογής εκμέρουςορισμένων
κρατώνμελώνιδιαίτερων μεθόδωνδειγματοληψίας και
ανάλυσηςπουδενείναιεύκολονασυσχετισθούν μετις
μεθόδουςαναφοράς ,είναιαναγκαίο νακαθορίσει η
οδηγίαδιαφορετικές οριακέςτιμέςπουπρέπεινα
τηρούνται σεπερίπτωση εφαρμογής τωνμεθόδων
αυτώνότι,επιπλέον ,ταενδιαφερόμενα κράτημέλη
πρέπειναεκτελούν,σεσειράαντιπροσωπευτικών
σταθμών,παράλληλες μετρήσεις εφαρμόζοντας ,εκτός
απότιςδικέςτουςμεθόδουςμέτρησης ,τιςμεθόδουςανα­
φοράς'ότιηΕπιτροπή ,έχονταςυπόψηαυτέςτιςπαράλ­
ληλεςμετρήσειςκαιτηνανάγκηαποφυγήςμεροληπτικών
διατάξεων ,θαπρέπειναυποβάλεινέεςπροτάσεις *
ότι,σεσυνάρτηση μετηντεχνικήκαιεπιστημονική
πρόοδοπουσημειώνεται στοντομέααυτό,είναιεπι­
θυμητήημεταγενέστερη ανάπτυξητωνμεθόδωνανα­
φοράςγιατηδειγματοληψία καιτηνανάλυσηπουαναφέ­
ρονταιστηνπαρούσαοδηγία "ότι,προκειμένου ναδιευ­
κολυνθείηδιεξαγωγή τωναπαραίτητων προςτοσκοπό
αυτόεργασιών ,πρέπειναπροβλεφθεί διαδικασία πουνα
καθιερώνει στενήσυνεργασία μεταξύτωνκρατώνμελών
καιτηςΕπιτροπής σταπλαίσιατηςεπιτροπήςγιατην
προσαρμογή στηντεχνικήκαιεπιστημονική πρόοδο,1.Μετηνεπιφύλαξη τωνκατωτέρω διατάξεων ,τα
κράτημέληλαμβάνουν τακατάλληλα μέτραώστε,από
την1ηΑπριλίου 1983,οισυγκεντρώσεις διοξειδίου του
θείουκαιαιωρούμενων σωματιδίων στηνατμόσφαιρα
ναμηνυπερβαίνουν τιςοριακέςτιμέςπουπροβλέπονται
στοπαράρτημα I.
2.Στηνπερίπτωση πουένακράτοςμέλοςκρίνειότιοι
συγκεντρώσεις διοξειδίου τουθείουκαιαιωρούμενων
σωματιδίων στηνατμόσφαιρα είναιδυνατό,παράτα
μέτραπουέχουνληφθεί,ναυπερβούν,μετάαπότην1η
Απριλίου1983,σεορισμένεςζώνες,τιςοριακέςτιμέςπου
προβλέπονται στοπαράρτημα I,τοκράτοςαυτόενη­
μερώνεισχετικάτηνΕπιτροπήπριναπότην1ηΟκτω­
βρίου1982.
Τοκράτοςμέλοςδιαβιβάζει ταυτόχρονα στηνΕπιτροπή
προγράμματα μεστόχοτηνπροοδευτική βελτίωσητης
ποιότηταςτουατμοσφαιρικού αέραστιςζώνεςαυτές.Τα
προγράμματα αυτά,πουέχουνκαταρτισθεί μεβάση
κατάλληλα στοιχείασχετικάμετηφύση,τηνπροέλευση
καιτηνεξέλιξητηςρύπανσης ,περιγράφουν ιδιαίτερατα
μέτραπουέχουνήδηληφθείήπουπρόκειται να
ληφθούν,καθώςκαιτιςδιαδικασίες πουεφαρμόζονται ή
πουπρόκειταιναεφαρμοσθούν απότοκράτοςμέλος.
Στόχοςτωνμέτρωνκαιτωνδιαδικασιών αυτώνπρέπει
ναείναιημείωση,στοεσωτερικό αυτώντωνζωνών,των
συγκεντρώσεων διοξειδίου τουθείουκαιαιωρούμενων
σωματιδίων στηνατμόσφαιρα σεεπίπεδακατώτερα ή
ίσαπροςταεπίπεδατωνοριακώντιμώνπουπροβλέ­
πονταιστοπαράρτημα I,τοσυντομότερο δυνατόνκαι,
τοαργότερο ,μέχριτην1ηΑπριλίου1993.ΕΞΕΔΩΣΕ ΤΗΝΠΑΡΟΥΣΑ ΟΔΗΓΙΑ :
Άράρο1
Αντικείμενο τηςπαρούσαςοδηγίαςείναιoκαθορισμός
οριακώνημών(παράρτημα I)καικαθοδηγητικών τιμών
(παράρτημα II)γιατοδιοξείδιοτουθείουκαιτααιωρού­
μενασωματίδια στηνατμόσφαιρα ,καθώςκαιoκαθο­
ρισμόςτωνόρωνεφαρμογής τωντιμώναυτώνμεστόχο
τηβελτίωση :
—τηςπροστασίας τηςυγείαςτουανθρώπου ,
—τηςπροστασίας τουπεριβάλλοντος .
Άρΰρο2Άρνρο4
1.Ως«οριακέςτιμές»νοούνται :
—οισυγκεντρώσεις διοξειδίου τουθείουκαιαιωρού­
μενωνσωματιδίων πουεξετάζονται ταυτόχρονα
σύμφωνα μετονπίνακαAτουπαραρτήματος I
καθώς,και
—οισυγκετρώσεις αιωρούμενων σωματιδίων πουεξετά­
ζονταιχωριστάσύμφωνα μετονπίνακαBτου
παραρτήματος I,
οιοποίεςδενπρέπειναυπερβαίνονται στοσύνολοτης
επικράτειας τωνκρατώνμελώνκατάτηδιάρκειακαθο­
ρισμένων χρονικών περιόδων καισύμφωνα μετις
συνθήκεςπουορίζονταισταακόλουθα άρθρα,μεστόχο
κυρίωςτηνπροστασία τηςυγείαςτουανθρώπου .
2.Ως«καθοδηγητικές τιμές»νοούνταιοισυγκεντρώ­
σειςδιοξειδίου τουθείουκαιαιωρούμενων σωματιδίων1.Στιςζώνεςόπουτοενδιαφερόμενο κράτοςμέλος
κρίνειότιείναιαναγκαίοναπεριορισθεί ήναπροληφθεί
ηπροβλεπόμενη αύξησητηςρύπανσηςαπόδιοξείδιοτου
θείουκαιαιωρούμενα σωματίδια ,ρύπανσηπουοφεί­
λεταικυρίωςστηναστικήήβιομηχανική ανάπτυξη ,το
κράτοςμέλοςκαθορίζει ,λαμβάνοντας ωςσημείοανα­
φοράςτιςκαθοδηγητικές τιμέςπουπροβλέπονται στο
παράρτημα II,τιμέςπουπρέπειναείναιχαμηλότερες
απότιςοριακέςτιμέςτουπαραρτήματος I.
2.Στιςζώνεςτηςεπικράτειάς τουόπουτοκράτος
μέλοςκρίνειότιπρέπειναδοθείιδιαίτερηπροστασία
στοπεριβάλλον ,τοενδιαφερόμενο κράτοςμέλοςκαθο­
ρίζειτιμέςπουείναιγενικάχαμηλότερες απότις
καθοδηγητικές τιμέςτουπαραρτήματος II.
3.Τακράτημέληενημερώνουν τηνΕπιτροπήσχετικά
μετιςτιμές,τιςπροθεσμίες καιταχρονοδιαγράμματα

ΕπίσημηΕφημερίδα τωνΕυρωπαϊκων Κοινοτήτων 7
Άρύρο10 πουέχουνκαθορίσειγιατιςζώνεςπουαναφέρονται στις
παραγράφους 1και2,καθώςκαισχετικάμετα
κατάλληλα μέτραπουενδεχόμενα έχουνλάβει.
Άoι/οο5
Εκτόςαπότιςδιατάςειςπουαναφέρονται στοάρθρο3
παράγραφος 1καιστοάρθρο4παράγραφος 1,τακράτη
μέλη,ενδιαφερόμενα γιατηλήψησυμπληρωματικών
προφΛακτικών μέτρωνγιατηδιασφάλιση τηςπροστα­
σίαςτηςυγείαςκαιτουπεριβάλλοντος ,επιδιώκουν να
πλησιάσουν τιςκαθοδηγητικές τιμέςτουπαραρτήματος
IIεκείόπουοισυγκεντρώσεις πουμετρούνται υπερβαί­
νουντιςτιμέςαυτές.
Αρ&ρο6
Ταοατημε/.ηιδρυουνσταθμούς μέτρησης ,αποστολή
τωνοποίωνείναιναπαρέχουνταστοιχείαπουαπαι­
τούνταιγιατηνεφαρμογή τηςπαρούσαςοδηγίας,ιδιαί­
τεραστιςζώνεςεκείνεςόπουμπορείνασημειωθεί προ­
σέγγισηήυπέρβαση τωνοριακώντιμώνπουπροβλέ­
πονταιστοάρθρο3παράγραφος 1,καθώςκαιστιςζώνες
πουαναφέρονται στοάρθρο3παράγραφος 2'οι
σταθμοίπρέπειναεγκατασταθούν σεχώρουςόπουη
ρύπανσηθεωρείται ότιείναιμεγαλύτερη καιόπουοι
συγκεντρώσεις πουμετρούνται είναιαντιπροσωπευτικές
τωντοπικώνσυνθηκών .
Άονρο71.-Γιατηνεφαρμογή τηςπαρούσας οδηγίας,τακράτη
μέληχρησιμοποιούν είτετιςμεθόδουςαναφοράςγιατη
δειγματοληψία καιτηνανάλυσηπουαναφέρονται στο
παράρτημα III,είτεοποιαδήποτε άλλημέθοδοδειγμα­
τοληψίαςκαιανάλυσης σχετικάμετηνοποίααποδει­
κνύουνστηνΕπιτροπήσετακτικάχρονικάδιαστήματα :
—είτεότιημέθοδοςαυτήεξασφαλίζει ικανοποιητική
συσχέτιση τωναποτελεσμάτων μετααποτελέσματα
πουλαμβάνονται κατάτηνεφαρμογή τηςμεθόδου
αναφοράς ,
—είτεότιοιμετρήσειςπουγίνονταιπαράλληλα μετη
μέθοδοαναφοράς σεμιασειράαντιπροσωπευτικών
σταθμών ,πουέχουνεπιλεγείσύμφωνα μετιςδιατά­
ξειςτουάρθρουβ,αποδεικνύουν ότιυπάρχεισταθερή
λογικάσχέσημεταξύτωναποτελεσμάτων πουλαμβά­
νονταιεφαρμόζοντας αυτήτημέθοδοκαιτωναποτε­
λεσμάτωνπουλαμβάνονται εφαρμόζοντας τημέθοδο
αναφοράς .
2.Μετηνεπιφύλαξη τωνδιατάξεων τηςπαρούσας
οδηγίας,ένακράτοςμέλοςμπορείεπίσηςναχρησιμο­
ποιήσει,ενώαναμένεται ηαπόφασητουΣυμβουλίου
σχετικάμετιςπροτάσεις τηςΕπιτροπής πουαναφέ­
ρονταιστηνπαράγραφο 4,τιςμεθόδουςδειγματοληψίας
καιανάλυσης πουπροβλέπονται στοπαράρτημα IV,
καθώςκαιτιςτιμέςπουσυνδέονται μετιςμεθόδους
αυτέςκαιπουκαθορίζονται επίσηςστοπαράρτημα IV,
αντίγιατιςοριακέςτιμέςπουπροβλέπονται στο
παράρτημα I.
3.Τοκράτοςμέλοςπουαποφασίζει ναεφαρμόσει τις
διατάξειςτηςπαραγράφου 2πρέπειναπραγματοποιήσει
παράλληλες μετρήσεις σεμιασειράαντιπροσωπευτικών
σταθμώνμέτρησης ,πουέχουνεπιλεγείσύμφωναμετις
διατάξειςτουάρθρου6,γιαναδιαπιστωθεί ηαντίστοιχη
αυστηρότητα τωνοριακώντιμώνπουορίζονται στο
παράρτημα IVκαιστοπαράρτημα I.Τααποτελέσματα
αυτώντωνπαράλληλων μετρήσεων ,συμπεριλαμβανο­
μένωνιδιαίτερατωνπεριπτώσεων κατάτιςοποίες
σημειώθηκε υπέρβαση τωνοριακώντιμώνπουορίζονται
στοπαράρτημα Iκαθώςκαιτωνσυγκεντρώσεων που
έχουνμετρηθεί,ανακοινώνονται τακτικάστηνΕπιτροπή,
τουλάχιστο δύοφορέςτοέτος,γιανασυμπεριληφθούν
στηνετήσιαέκθεσηπουπροβλέπεται στοάρθρο8.
4.HΕπιτροπή ,μετάτηνπάροδοπέντεετώναλλά
μέσασεέξιέτηαπότηλήξητηςπροθεσμίας των24
μηνώνπουαναφέρεται στοάρθρο15παράγραφος 1,
υποβάλλει στοΣυμβούλιο έκθεσησχετικάμετααποτε­
λέσματατωνπαράλληλων μετρήσεων πουέχουνεκτε­
λεσθείδυνάμειτηςπαραγράφου 3και,λαμβάνοντας
υπόψηκυρίωςαυτάτααποτελέσματα καιτηνανάγκη
αποφυγής μεροληπτικών διατάξεων ,υποβάλλει προτά­
σειςσχετικάμετηνπαράγραφο 2καιτοπαράρτημα IV.
HΕπιτροπή ,στηνέκθεσήτηςπουπροβλέπεται στο
άρθρο8,αναφέρειανδιαπίστωσε σημαντικές καιεπανα­
λαμβανόμενες υπερβάσεις τωνοριακώντιμώντουπα­
ραρτήματος I.1.Αποτηνέναρξηισχύοςτηςπαρούσας οδηγίας,τα
κράττμέληενημερώνουν τηνΕπιτροπή ,τοαργότεροέξι
μήνεςμετάτοτέλος(31Μαρτίου)τηςετήσιαςπεριόδου
αναφοράς ,σχετικάμετιςπεριπτώσεις υπέρβασης των
οριακώντιμώνπουπροβλέπονται στοπαράρτημα Iκαι
σχετικάμετιςσυγκεντρώσεις πουέχουνκαταγραφεί .
2.Γνωστοποιούν επίσηςστηνΕπιτροπή ,τοαργότερο
έναέτοςμετάτοτέλοςτηςετήσιαςπεριόδουαναφοράς ,
τουςλόγουςαυτώντωνυπερβάσεων ,καθώςκαιταμέτρα
πουέλαβαν -νιανααποφευχθεί ηεπανάληψή τους.
3.Επιπλέον ,τακράτημέληανακοινώνουν στηνΕπι­
τροπή,ύστερααπόαίτησητης,πληροφορίες σχετικάμε
τιςσυγκεντρώσεις διοξειδίου τουθείουκαιαιωρούμενων
σωματιδίων στιςζώνεςπουέχουνκαθορίσεισύμφωναμε
τοάρ-3ρο4παράγραφοι 1και2.
Αρνρο8
HΕπιτροπήδημοσιεύει κάθεχρόνοσυνοπτική έκθεση
σχετικάμετηνεφαρμογήτηςπαρούσαςοδηγίας.
Αρνρο9
Hεφαρμογή τωνμέτρωνπουλαμβάνονται δυνάμειτης
παρούσας οδηγίαςδενπρέπειναέχειωςσυνέπεια
αισθητήυποβάθμιση τηςποιότητας τουαέραεκείόπου
τοεπίπεδορύπανσηςαπόδιοξείδιοτουθείουκαιαιωρού­
μενασωματίδια ,τηστιγμήτηςθέσηςσεισχύτηςοδη­
γίας,είναιχαμηλόσεσχέσημετιςοριακέςτιμέςπου
προβλέπονται στοπαράρτημα I.

8 ΕπίσημηΕφημερίδα τωνΕυρωπαϊκων Κοινοτήτων
Άσνρο14 5.HΕπιτροπήεκτελεί,σεεπιλεγμένους τόπουςστα
κράτηαέληκαισεσυνεργασία μεαυτά,μελέτεςδειγμα­
τοληψίας καιανάλυσης ,αφενός,τουδιοξειδίου του
θείουκαι,αφετέρου ,τουμαύρουκαπνούκαιτωναιωρού­
μενωνσωματιδίων .Οιμελέτεςαυτέςέχουνστόχοκυρίως
ναπροωθήσουν τηνεναρμόνιση τωνμεθόδωνδειγμα­
τοληψίαςκαιανάλυσηςαυτώντωνρυπαντών .
Άρνρο111.Στηνπερίπτωση πουγίνεταιπροσφυγή στηδιαδι­
κασίαπουορίζεταιστοπαρόνάρθρο,ηεπιτροπήσυγκα­
λείταιαπότονπρόεδρότης,είτεμεδικήτουπρωτο­
βουλίαείτεύστερααπόαίτησητουαντιπροσώπου ενός
κράτουςμέλους.
2.Oεκπρόσωπος τηςΕπιτροπής υποβάλλει στηνεπι­
τροπήσχέδιοτωνμέτρωνπουπρέπειναληφθούν .Hεπι­
τροπήγνωμοδοτεί σχετικάμετοσχέδιοαυτόμέσασε
προθεσμία πουμπορείνακαθορίζειoπρόεδροςανάλογα
μετονεπείγονταχαρακτήρα τουθέματος .Hεπιτροπή
αποφασίζει μεπλειοψηφία 41ψήφων.Οιψήφοιτων
κρατώνμελώνσταθμίζονται σύμφωνα μετιςδιατάξεις
τουάρθρου148παράγραφος 2τηςσυνθήκης .Oπρό­
εδροςδενμετέχειστηνψηφοφορία .
3.HΕπιτροπήεγκρίνειταμέτραπουπροτείνονται
εφόσονείναισύμφωναμετηγνώμητηςεπιτροπής .
Ότανταπροτεινόμενα μέτραδενείναισύμφωναμετη
γνώμητηςεπιτροπής ήελλείψειγνώμης,ηΕπιτροπήυπο­
βάλλειχωρίςκαθυστέρηση ,στοΣυμβούλιο ,πρόταση
σχετικάμεταμέτραπουπρέπειναληφθούν .ΤοΣυμ­
βούλιοαποφασίζει μεειδικήπλειοψηφία .
ΑντοΣυμβούλιο δεναποφασίσει μέσασεπροθεσμία
τριώνμηνώναπότηνημερομηνία υποβολήςτηςπρό­
τασηςτηςΕπιτροπής ,ταπροτεινόμενα μέτραεγκρί­
νονταιαπότηνΕπιτροπή .1.Πριναποτονκαθορισμό ,σεμεθοριακές περιοχές,
τιμώνγιατιςσυγκεντρώσεις διοξειδίου τουθείουκαι
αιωρούμενων σωματιδίων στηνατμόσφαιρα σύμφωναμε
τοάρθρο4παράγραφοι 1και2,τακράτημέληπροβαί­
νουνσεσχετικέςδιαβουλεύσεις .HΕπιτροπήμπορείνα
παρίσταται σ'αυτέςτιςδιαβουλεύσεις .
2.Σεπερίπτωση υπέρβασης ήκινδύνουυπέρβασης των
οριακώντιμώντουπαραρτήματος Iήτωντιμώνπου
προβλέπονται στοάρθρο4παράγραφοι 1και2εξαιτίας
σημαντικής ρύπανσηςπουπροέρχεται ήπουμπορείνα
προέρχεται απόέναάλλοκράτοςμέλοςκαιεφόσονοι
τιμέςαυτέςέχουναποτελέσει ,σύμφωνα μετηνπαρά­
γραφο 1,αντικείμενο προηγούμενων διαβουλεύσεων ,τα
ενδιαφερόμενα κράτημέληδιαβουλεύονται μεστόχοτην
εξομάλυνση τηςκατάστασης .HΕπιτροπήμπορείνα
παρίσταται σ'αυτέςτιςδιαβουλεύσεις .
Άρνρο12Άσπρο15
Hδιαδικασία τωνάρθρων13και14,πουαποβλέπει στην
προσαρμογή τηςπαρούσας οδηγίαςστηντεχνική
πρόοδο,αναφέρεται στημεταγενέστερη ανάπτυξη των
μεθόδωναναφοράςγιατηδειγματοληψία καιτηνανά­
λυσηπουπροβλέπονται στοπαράρτημα III.Hπροσαρ­
μογήαυτήδενπρέπειναέχειωςαποτέλεσμα τηνάμεση
ήέμμεσητροποποίηση τωνεφαρμοζόμενων τιμώνσυ­
νκέντρωσης πουορίζονταισταπαραρτήματα IκαιII.1.Τακράτημέληθέτουνσεισχύτιςαναγκαίες νομο­
θετικές,κανονιστικές καιδιοικητικές διατάξειςγιατη
συμμόρφωσή τουςπροςτηνπαρούσαοδηγίασεπρο­
θεσμία24μηνώναπότηνκοινοποίησή τηςκαιενημερώ­
νουναμέσωςτηνΕπιτροπή .
2.Τακράτημέληανακοινώνουν στηνΕπιτροπήτακεί­
μενατωνδιατάξεων εσωτερικού δικαίουπουθεσπίζουν
στοντομέαπουκαλύπτεται απότηνπαρούσαοδηγία.
Άρνρο16
Ασνρο13 Hπαρούσαοδηγίααπευθυνεται στακράτημέλη.
1.Γιατουςσκοπούςτουάρθρου12,συνιστάται επι­
τροπή"Ίατηνπροσαρμογή τηςπαρούσας οδηγίαςστην
επιστημονική καιτεχνικήπρόοδο,πουστοεξήςκαλείται
·<επιτροπή »,ηοποίααπαρτίζεται απόαντιπροσώπους
τωνκρατώνμελώνκαιπροεδρεύεται απόεκπρόσωπο της
Επιτροπής .
2.Hεπιτροπήθεσπίζειτονεσωτερικό κανονισμό της.Βρυξέλλες ,15Ιουλίου1980.
ΓιατοΙνμβονλιο
OΠρόεδρος
J.SANTER

ΕπίσημηΕφημερίδα τωνΕυρωπαϊκων Κοινοτήτων 9
ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ I
ΟΡΙΑΚΕΣ ΤΙΜΕΣΠΑΤΟΔΙΟΞΕΙΔΙΟ ΤΟΥΘΕΙΟΥΚΑΙΤΑΑΙΩΡΟΥΜΕΝΑ ΣΩΜΑΤΙΔΙΑ
(όπωςμετρούνται μετημέθοδοτουμαύρουκαπνού)
ΠΙΝΑΚΑΣ A
Οριακέςτιμέςγιατοδιοξείδιοτουϋείου(εκφρασμένες σεμ^/πι5)μετιςσυνάφειεςτιμέςγιατααιωρούμε­
νασωματίδια [όπωςμετρούνται μετημέθοδοτουμαυρουκαπνού(*)],εκφασμένες σεμε/ιη'
Περίδοςαναφοράς ΟριακήτιμήγιατοδιοξείδιοτουθείουΣυναφήςτιμήγιατααιωρούμενα σωματίδια
Έτος80
(διάμεσοςτωνκαθημερινών μέσων
τιμώνπουλαμβάνονται στηδιάρ­
κειατουέτους)>40
(διάμεσοςτωνκαθημερινών μέσων
τιμώνπουλαμβάνονται στηδιάρ­
κειατουέτους)
120
(διάμεσοςτωνκαθημερινών μέσων
τιμώνπουλαμβάνονται στηδιάρ­
κειατουέτους)«S40
(διάμεσοςτωνκαθημερινών μέσων
τιμώνπουλαμβάνονται στηδιάρ­
κειατουέτους)
Χειμώνας
(1Οκτωβρίου έως
31Μαρτίου)130
(διάμεσοςτωνκαθημερινών μέσων
τιμώνπουλαμβάνονται στηδιάρ­
κειατουχειμώνα)>60
(διάμεσοςτωνκαθημερινών μέσων
τιμώνπουλαμβάνονται στηδιάρ­
κειατουχειμώνα)
180
(διάμεσοςτωνκαθημερινών μέσων
τιμώνπουλαμβάνονται στηδιάρ­
κειατουχειμώνα)<60
(διάμεσοςτωνκαθημερινών μέσων
τιμώνπουλαμβάνονται στηδιάρ­
κειατουχειμώνα)
Έτος
(αποτελείται απόμονάδες
περιόδωνμέτρησης
24ωρών)2500
(98οεκατοστημόριο όλωντωνκα­
θημερινών μέσωντιμώνπουλαμβά­
νονταιστηδιάρκειατουέτους)>150
(98οεκατοστημόριο όλωντωνκα­
θημερινών μέσωντιμώνπουλαμβά­
νονταιστηδιάρκειατουέτους)
350O
(98οεκατοστημόριο όλωντωνκα­
θημερινώνμέσωντιμώνπουλαμβά­
νονταιστηδιάρκειατουέτους)<150
(98οεκατοστημόριο όλωντωνκα­
θημερινώνμέσωντιμώνπουλαμβά­
νονταιστηδιάρκειατουέτους)
(!)Τααποτελέσματα τωνμετρήσεων μαύρουκαπνούσύμφωναμετημέθοδοτουΟΟΣΑ,έχουνμετατραπεί
σεσταθμικέςμονάδες,όπωςαυτόπεριγράφεται απότονΟΟΣΑ(βλέπεπαράρτημα III).
(:)Τακράτημέληπρέπειναλαμβάνουν όλατακατάλληλα μέτραγιαναδιασφαλίσουν ότιητιμήαυτήδεν
θαξεπερνιέται γιαπερισσότερες απότρειςσυνεχόμενες ημέρες.Επιπλέον ,τακράτημέληπρέπεινα
καταβάλλουν προσπάθειες γιαναπρολαμβάνουν καιναμειώνουντέτοιεςυπερβάσεις τηςτιμήςαυτής.

10 ΕπίσημηΕφημερίδα τωνΕυρωπαϊκών Κοινοτήτων
ΠΙΝΑΚΑΣ B
Οριακέςτιμέςγιατααιωρούμενα σωματίδια [όπωςμετρούνται μετημέθοδοτουμαυρουκαπνού(')Ι,
εκφρασμένες σεμε/m5
Περίοδοςαναφοράς Οριακήτιμήγιατααιωρούμενα σωματίδια
Έτος 80
(διάμεσοςτωνκαθημερινών μέσωντιμώνπουλαμβάνονται στη
διάρκειατουέτους)
Χειμώνας
(ÎΟκτωβρίου έως31Μαρτίου)130
(διάμεσοςτωνκαθημερινών μέσωντιμώνπουλαμβάνονται στη
διάρκειατουχειμώνα)
Έτος
(αποτελείται απόμονάδεςπεριό­
δωνμέτρησηςτων24ωρών)2500
(98οεκατοστημόριο όλωντωνκαθημερινών μέσωντιμώνπου
λαμβάνονται στηδιάρκειατουέτους)
(:)Τααποτε/χσματατωνμετρήσεων μαύρουκαπνούσύμφωναμετημέθοδοτουΟΟΣΛέχουνμετατραπεί
σεσταθμικέςμονάδες,όπωςαυτόπεριγράφεται απότονΟΟΣΑ(βλέπεπαράρτημα III).
(:)Τακράτημέληπρέπειναλαβάνουνόλατακατάλληλα μέτραγιαναδιασφαλίσουν ότιητιμήαυτήδεν
δαξεπερνιέται γιαπερισσότερες απότρειςσυνεχόμενες ημέρες.Επιπλέον ,τακράτημέληπρέπεινα
καταβάλλουν προσπάθειες γιαναπρολαμβάνουν καιναμειώνουντέτοιεςυπερβάσεις τηςτιμήςαυτής.

ΕπίσημηΕφημερίδα τωνΕυρωπαϊκών Κοινοτήτων1
ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ II
ΚΑΘΟΔΗΓΗΤΙΚΈΣ ΤΙΜΕΣΠΑΤΟΔΙΟΞΕΙΔΙΟ ΤΟΥΘΕΙΟΥΚΑΙΤΑΑΙΩΡΟΥΜΕΝΑ ΣΩΜΑΤΙΔΙΑ
(όπωςμετρούνται μετημέθοδοτουμαύρουκαπνού)
ΠΙΝΑΚΑΣ A
(Καθοδηγητικές τιμέςγιατοδιοξείδιοτουθειου,εκφρασμένες σεΜ^ΠΙ1)
Περίοδοςαναφοράς Καθοδηγητική τιμήγιατοδιοξείδιοτουθείου
Έτος 40έως60
(αριθμητικός μέσοςτωνκαθημερινών μέσωντιμώνπουλαμβά­
νονταιστηδιάρκειατουέτους)
24ώρες 100έως150
(καθημερινή μέσητιμή)
ΠΙΝΑΚΑΣ B
Καθοδηγητικές τιμέςγιατααιωρούμενα σωματίδια [όπωςμετρούνται μετημέθοδοτουμαύρουκα¬
πνού(')),εκφασμένες σεΜ^ΠΙ1
Περίοδοςαναφοράς Καθοδηγητική τιμήγιατααιωρούμενα σωματίδια
Έτος 40έως60
(αριθμητικός μέσοςτωνκαθημερινών μέσωντιμώνπουλαμβά­
νονταιστηδιάρκειατουέτους)
24ώρες 100έως150
(καθημερινή μέσητιμή)
(-)Τααποτελέσματα τωνμετρήσεων μαύρουκαπνούσυμφωνάμετημέθοδοτουΟΟΣΑέχουνμετατραπεί
σεσταθμικέςμονάδες,όπωςαυτόπεριγράφεται απότονΟΟΣΑ(βλέπεπαράρτημα ΠΙ).

12 ΕπίσημηΕφημερίδα τωνΕυρωπαϊκών Κοινοτήτων
ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ III
ΜΕΘΟΔΟΙ ΑΝΑΦΟΡΑΣ ΠΑΤΗΔΕΙΓΜΑΤΟΛΗΨΙΑ ΚΑΙΑΝΑΛΥΣΗ ΠΟΥΠΡΕΠΕΙ ΝΑΧΡΗΣΙΜΟ­
ΠΟΙΟΥΝΤΑΙ ΣΤΟΠΛΑΙΣΙΟ ΤΗΣΟΔΗΓΙΑΣ ΑΥΤΗΣ
A.ΔΙΟΞΕΙΔΙΟ ΤΟΥΘΕΙΟΥ
Hμέθοδοςαναφοράςδειγματοληψίας γιατονπροσδιορισμό τουδιοξειδίουτουθείουχρησιμοποιεί τον
εξοπλισμό πουπεριγράφεται στοδιεθνέςπρότυποISO-4219,πρώτηέκδοση1979/09/15.ηπερίοδοςδειγμα­
τοληψίαςείναικανονικά24ώρες.
Hμέθοδοςαναφοράςγιατηνανάλυσηείναιημέθοδοςπουπεριγράφεται λεπτομερειακά στοπαράρτημα V
καιπουβασίζεταιστοσχέδιοτουδιεθνούςπροτύπουISODP-6767 ,αναθεώρηση Φεβρουαρίου 1979:
«Ποιότητατηςατμόσφαιρας —Προσδιορισμός τηςσυγκέντρωσης μάζαςτουδιοξειδίου τουθείουστην
ατμόσφαιρα τουπεριβάλλοντος —Μέθοδοςτετραχλωροϋδραγυρικού άλατος(TCM)/παραροζανιλίνης ».H
αναλυτική μέθοδοςαυτήβασίζεταιστηναρχήτηςχρωματογραφικής αντίδρασης μεπαραροζανιλίνη .
B.ΑΙΩΡΟΥΜΕΝΑ ΣΩΜΑΤΙΔΙΑ
Γιατονπροσδιορισμό τουμαυρουκαπνούκαιτημετατροπή τουσεσταθμικές μονάδες,θεωρείται ως
μέθοδοςαναφοράς ημέθοδοςπουέχειπροτυποποιήσει ηομάδαεργασίαςτουΟΟΣΑγιατιςμεθόδους
μέτρησηςτηςατμοσφαιρικής ρύπανσηςκαιτιςτεχνικέςέρευνας(1964).
Γιατιςπαραπάνω μεθόδουςπουέχουντυποποιηθεί απότονISOκαιτονΟΟΣΑαντίστοιχα ,τακείμενα
τωνμεταφράσεων πουέχουνδημοσιευθεί απότουςοργανισμούς αυτούςθαθεωρούνται αυθεντικά ,καθώς
καιτακείμενατωνάλλωνμεταφράσεων πουηΕπιτροπήθαθεωρήσειότισυμφωνούν μεαυτά.

ΕπίσημηΕφημερίδα τωνΕυρωπαϊκών Κοινοτήτων 13
ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ IV
ΟΡΙΑΚΕΣ ΤΙΜΕΣΠΑΤΟΔΙΟΞΕΙΔΙΟ ΤΟΥΘΕΙΟΥΚΑΙΤΑΑΙΩΡΟΥΜΕΝΑ ΣΩΜΑΤΙΔΙΑ (ΟΠΩΣ
ΜΕΤΡΟΥΝΤΑΙ ΜΕΜΙΑΣΤΑΘΜΙΚΗ ΜΕΘΟΔΟ ),ΠΟΥΕΦΑΡΜΟΖΟΝΤΑΙ ΣΤΟΠΛΑΙΣΙΟ ΤΟΥΑΡ­
ΘΡΟΥ10ΠΑΡΑΓΡΑΦΟΣ 2
ΠΙΝΑΚΑΣ A
Οριακέςτιμέςγιατοδιοξείδιοτουθειου,εκφρασμενες σεμε/πι5
Περίοδοςαναφοράς Οριακήτιμήγιατοδιοξείδιοτουθείου
Έτος 140
(αριθμητικός μέσοςτωντριακοντάλεπτων τιμώνπουλαμβάνο­
νταιστηδιάρκειατουέτους)
Έτος
(αποτελείται απόμονάδεςτρια­
κοντάλεπτων περιόδων μέ­
τρησης)400
(95οεκατοστημόριο όλωντωντριακοντάλεπτων τιμώνπου
λαμβάνονται στηδιάρκειατουέτους)
ΠΙΝΑΚΑΣ B
Οριακέςτιμέςγιατααιρούμενα σωματίδια |όπωςμετρούνται μετησταθμικήμέθοδοπουπεριγράφεται
στοτμήμαίί)παρακάτω ],εκφασμένες σεμg/mî
Περίοδοςαναφοράς Οριακήτιμήγιατααιωρούμενα σωματίδια
Έτος 150
(αριθμητικός μέσοςτωνκαθημερινών μέσωντιμώνπουλαμβά­
νονταιστηδιάρκειατουέτους)
Έτος
(αποτελείται απόμονάδεςπε­
ριόδωνμέτρησης24ωρών)300
(95οεκατοστημόριο όλωντωνκαθημερινών μέσωντιμώνπου
λαμβάνονται στηδιάρκειατουέτους)
Οιμέθοδοιδειγματοληψίας καιανάλυσηςπουεφαρμόζονται στοπλαίσιοτουάρθρου10παράγραφος 2
είναι:
ilΓιατοδιοξείδιοτουθείου
—Μένοόο;δειγματοληψίας
Χρησιμοποιούνται σταθμοίμέτρησης πουεπιτρέπουν «τυχαίαδειγματοληψία »,ενταγμένοι σε
κάναβοτουτύπουπουδίνεταιστοσχήμα 1.Σεκάθεσημείοτουκανάβουλαμβάνονται ετήσιατουλά­
χιστον13δείγματαανάμεσαστις8π.μ.καιστις4μ.μ.τιςεργάσιμεςημέρες.Ταδιάφοραδείγματα
συλλέγονται κατάτριακοντάλεπτες περιόδους μεσυνεχήμέτρηση,σεκανονικάδιαστήματα στη
διάρκειατουέτους,π.χ.μετονεξήςτρόπο:
Τηνπρώτηημέραλαμβάνονται δείγματαστασημεία«α»τουσχήματος 1,τηδεύτερηημέραστα
σημεία«6»,τηντρίτηστασημεία«γ»καιτηντέταρτηστασημεία«δ».Hδειγματοληψία αυτή
επαναλαμβάνεται γιακάθεσημείοσεδιαστήματα τεσσάρωνεβδομάδων γιαδιάφορεςτριακοντά­
λεπτεςπεριόδουςπουεπιλέγονται τυχαία.
—Περίοδοςεκτίμησης : Έναέτος.
—Αριθμόςσημείων : 16σεκάναβο.
—Διάρκειαδειγματοληψίας :30λεπτάσυνεχώςανάμεσαστις8π.μ.καιστις4μ.μ.,τιςεργά­
σιμεςημέρες.
—Αριθμόςδειγμάτωνανάσημείο:Τουλάχιστον 13.
—Συνολικόςαριθμόςδειγμάτων :Τουλάχιστον 208.

4 ΕπίσημηΕφημερίδα τωνΕυρωπαϊκων Κοινοτήτων
α β α β
y δ y δ
α β α β
y δ γ δ
«-1km-»·
Ζχήμαΐ
Διάγραμμα δειγματοληψίας
—Μένοδοςανάλυσης
Hμέθοδοςαναφοράς τουπαραρτήματος III.Εφαρμόζεται ηδιαδικασία τουάρθρου10παράγρα­
φος1.
ii)Γιατααιωρούμενα σωματίδια
—Μέ&οδοςδειγματοληψίας
t.Τααιωρούμενα σωματίδια συλλέγονται πάνωσεφίλτρομεμβράνης ήγυάλινωνινών.
2.Hδιάταξηδειγματοληψίας αποτελείται από:
—έναφίλτρο,
—έναυποστήριγμα φίλτρου,
—μίααντλία,και
—ένανογκομετρικό μετρητήαερίου.
3.Στηδιάταξηδειγματοληψίας δενπεριλαμβάνεται συσκευήδιαχωρισμού τωνσωματιδίων .
4.Hδιάρκειατηςδειγματοληψίας είναι24ώρες.
5.Τοφίλτροπροστατεύεται απότηνάμεσηαπόθεσησωματιδίων μεκαθίζησηκαιαπότηνάμεση
επίδρασητωνατμοσφαιρικών συνθηκών .
6.Ταφίλτραπουχρησιμοποιούνται πρέπειναέχουναπόδοσηανώτερηαπό99°/ογιασωματίδια με
αεροδυναμική διάμετρο0,3μπι.
7.Hταχύτητατουαέραστηνεπιφάνειατουφίλτρουπεριλαμβάνεται μεταξύ33και55cm/sec.H
ελάττωση τηςταχύτητας στηδιάρκειατηςδειγματοληψίας δενπρέπειναξεπερνάτο5°/οαν
χρησιμοποιούνται φίλτραγυάλινωνινών,ήτο25%ανχρησιμοποιούνται φίλτραμεμβράνης .
8.Oαριθμόςτωνδειγματοληψιών στηδιάρκειατουέτουςπρέπειναείναιτουλάχιστον 100καινα
κατανέμεται ομοιόμορφα στηδιάρκειατηςπεριόδουαυτής.
—Μέ&οδοςανάλ.νσης
α)Hανάλυσηγίνεταιμεζύγιση.
β)1.Ταφίλτραμεμβράνης προετοιμάζονται ,πρινκαιμετάαπότηδειγματοληψία ,μεέκθεσησε
σταθερήθερμοκρασία μεταξύ90και1000Cγιαδύοώρεςκαικατόπιντοποθετούνται σε
ξηραντήρα γιαδύοώρεςπριναπότηζύγισητους.
2.Ταφίλτραγυάλινωνινώνπροετοιμάζονται ,πρινκαιμετάαπότηδειγματοληψία ,μεέκθεση
γιαπερίοδο24ωρώνσεατμόσφαιρα 20°Cκαι50ο/οσχετικήςυγρασίαςπριναπότηζύγιση
τους.

ΕπίσημηΕφημερίδα τωνΕυρωπαϊκών Κοινοτήτων 15
ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ V
ΜΕΘΟΔΟΣ ΑΝΑΦΟΡΑΣ ΠΑΤΗΝΑΝΑΛΥΣΗ ΤΟΥΔΙΟΞΕΙΔΙΟΥ ΤΟΥΘΕΙΟΥ
Ποιότητατηςατμόσφαιρας —Προσδιορισμός τηςσυγκέντρωσης μάζαςτουδιοξειδίουτουθείουστηνατμό­
σφαιρατουπεριβάλλοντος —Μέθοδοςτετραχλωροϋδραργυρικού άλατος(TCM)παραροζανιλίνης
1. ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΟ
Τοσχέδιοαυτόδιεθνούςπροτύπουορίζειμιαφασματοφωτομετρική μέθοδογιατονπροσδιο­
ρισμότηςσυγκέντρωσης μάζαςτουδιοξειδίουτουθείουστηνατμόσφαιρα τουπεριβάλλοντος .
Τοπρότυποπεριλαμβάνει μέθοδοδειγματοληψίας καιμέθοδοανάλυσης .
2. ΠΕΔΙΟΕΦΑΡΜΟΓΗΣ
Μετημέθοδοπουπεριγράφεται στοπρότυποαυτό,είναιδυνατόςoπροσδιορισμός τωνσυ­
γκεντρώσεων τουδιοξειδίουτουθείουστηνατμόσφαιρα ,από7έως1150μg/m\
Σημείωση
Ανπρόκειταιναπροσδιοριστούν υψηλότερες συγκεντρώσεις ,είναιδυνατόναληφθούνκλά­
σματατουδιαλύματος δείγματοςήμικρότεραδείγματααέρααπόό,τικαθορίζονται στοπρό­
τυποαυτό.Στηνπερίπτωση αυτή,ηαπόδοσηαπορρόφησης τουσυστήματος πρέπεινακαθορι­
στείγιατουςόγκουςκαιτιςσυγκεντρώσεις πουεξετάζονται .
Οιπαρεμβολές απόταβαρέαμέταλλα,ταοξείδιατουαζώτου,τοόζονκαιτιςαναγμένες ενώ­
σειςτουθείου(π.χ.υδρόθειοκαιμερκαπτάνες )εξαλείφονται ήελαχιστοποιούνται .Δενυπάρ­
χουνπαρεμβολές απότοθειικόοξύκαιταθειικάάλατα.Καμίαπαρεμβολή λόγωτριοξειδίου
τουθείουδενέχειδιαπιστωθεί πειραματικά ,εφόσονηένωσηαυτήείναιπιθανόναενυδατώ­
νεταιπροςθειικόοξύμέσαστοαπορροφητικό διάλυμα.
3. ΑΡΧΗ
Έναμετρημένο δείγμααέραλαμβάνεται διαμέσουδιαλύματος τετραχλωροϋδραργυρικού
νατρίου(TCM)καιτοδιοξείδιοτουθείουπουβρίσκεταιστοναέρααπορροφάται "μεσχημα­
τισμόενόςσύμπλοκου διχλωροθειωδοϋδραργυρικού άλατος.
Στοδιάλυμαδείγματος προστίθεται διάλυμασουλφαμικού οξέοςγιατηνεξουδετέρωση του
νιτρώδουςανιόντοςπουσχηματίζεται απόταοξείδιατουαζώτουπουυπάρχουνστοναέρα.Στο
διάλυμακατόπινπροστίθενται διαλύματαφορμαλδεΰδης καιυδροχλωρικής παραροζανιλίνης
πουπεριέχειφωσφορικό οξύ,έτσιώστεναληφθείρΗίδομε1,6±0,1.
Hπαραροζανιλίνη ,ηφορμαλδεΰδη καιτοδιθειώδεςανιόναντιδρούνγιανασχηματίσουν το
έντοναχρωματισμένο μεθυλοσουλφονικό οξύτηςπαραροζανιλίνης ,πουσυμπεριφέρεται ως
διχρωματικός δείκτης(λmax=548nmσερΗ1,6±0,1).
Hσυγκέντρωση τουδιοξειδίου τουθείουλαμβάνεται απόμιακαμπύληβαθμολόγησης πουπρο­
κύπτειμεδάσητααέριαμείγματαβαθμολόγησης (6.3.1).Ανάλογαμετονδιαθέσιμοεξοπλισμό
στοεργαστήριο ,μπορείμερικέςφορέςναείναιχρήσιμη,ωςέλεγχος,ηαντικατάσταση των
αερίωνμειγμάτων βαθμολόγησης απόδιαλύματα διθειώδους νατρίουμεγνωστήσυγκέντρωση .
Hδιαδικασία όμωςαυτήθαέπρεπεναχρησιμοποιείται μόνομετάαπόμιαακριβήβαθμο­
λόγησημεσυσκευήδιαποτισμού .
ΑΝΤΙΔΡΑΣΤΗΡΙΑ 4.
4.1.
4.2.Όλατααντιδραστήρια πρέπειναείναιαναλυτικής ποιότητας (proanalysi).
Ανδενυποδεικνύεται αλλιώς,τονερόπουχρησιμοποιείται πρέπειναείναιαποσταγμένο νερό,
απαλλαγμένο απόοξειδωτικά μέσακαι,κατάπροτίμηση ,ναέχειυποστείδιπλήαπόσταξησε
συσκευήολόκληρηαπόγυαλί.
Απορροφητικό διάλυμα :0,04mole/1τετραχλωροϋδραργυρικού νατρίου(TCM).
Διαλύουμε 10,9gχλωριούχου υδραργύρου (II),4,7gχλωριούχου νατρίουκαι0,07gάλατος
δινατρίουτουαιθυλενοδιαμινο-τετραοξικού οξέος(EDTA)σενερόκαιαραιώνουμε έωςόγκο1
λίτρου.
Τοδιάλυμαείναισταθερόγιααρκετούςμήνεςκαιπρέπεινααπορριφτεί ανσχηματιστεί ίζημα.

16 ΕπίσημηΕφημερίδα τωνΕυρωπαϊκών Κοινοτήτων
Σημαωοεις
1.HποσότητατουEDTAπουπροστίθεται εξαλείφειτιςπιθανέςπαρεμβολές πουοφείλονται
σταβαρέαμέταλλα,έως60μgσιδήρου(III),10μgμαγγανίου (II),10μgχρωμίου(III),10μg
χαλκού(II)και22μ§βαναδίου(V)σε10mlδιαλύματος απορρόφησης .
2.Τοδιάλυμαείναιπολύτοξικόκαιoχειρισμόςτουπρέπειναείναιανάλογος .Μιαμέθοδος
γιαανάκτηση τουυδραργύρου μετάτηνανάλυσηδίνεταιστοπαράρτημα Γ.Αντοδιάλυμα
απορρόφησης έρθεισεεπαφήμετοδέρμα,πρέπειναεκπλυθείμενερόαμέσως.
4.3.Υδροχλωρικό οξυ,1mole/1
Αραιώνουμε 86mlπυκνούυδροχλωρικού οξέος(p=1,19g/ml),έωςόγκο1λίτρου.
4.4 Μητρικόδιάλυμαυδροχλωρικής παραροζανιλίνης ,0,2ο/ο
Διαλύουμε 0,2gυδροχλωρικής παραροζανιλίνης (C19H17N3 HC1)σε100mlυδροχλωρικού
οξέος(4.3).
Σημείωση
Hυδροχλωρική παραροζανιλίνη πουχρησιμοποιείται γιατηνπαρασκευή τουμητρικούδιαλύ­
ματοςπρέπειναέχεικαθαρότητα μεγαλύτερη από95°/ο(βλέπεπαράρτημα Δ)καιναπαρου­
σιάζειμέγιστηαπορρόφηση στα540nmσερυθμιστικό διάλυμαοξικούοξέος—οξικούνατρίου
(0,1mole/1).Επιπλέον,ηαπορρόφηση τουτυφλούαντιδραστηρίου δενπρέπειναξεπερνάτα
0,10όταναυτόπαρασκευάζεται σύμφωναμετηδιαδικασία τουτμήματος6.2.
Τααντιδραστήρια πουδενικανοποιούν τιςαπαιτήσεις αυτέςπρέπεινααπορριφτούν ήνακαθα­
ριστούν.Oκαθαρισμός μπορείναγίνειμεκρυστάλλωση ήεκχύλιση(βλέπεπαράρτημα Δ).
4.5.Φωσφορικό οξύ,3moles/1
Αραιώνουμε 205mlπυκνούφωσφορικού οξέος(p=1,69g/ml)σενερόέωςόγκο1λίτρου.
4.6.Διάλυμααντιδραστηρίου παραροζανιλίνης
Μετηβοήθειασιφωνίουμεταφέρουμε 20mlτουμητρικούδιαλύματος τηςυδροχλωρικής παρα­
ροζανιλίνης (4.4)και25m!φωσφορικού οξέος(4.5)σεογκομετρική φιάλητων250mlκαιαραιώ­
νουμεμενερόώςτηχαραγή.
Τοαντιδραστήριο αυτόείναισταθερόγιααρκετούςμήνες,αναποθηκευτεί σεσκοτεινόχώρο.
4.7.Δοκιμαστικό διάλυμαφορμαλδεύδης
Μετηβοήθειασιφωνίουμεταφέρουμε 5mlδιαλύματος φορμαλδεύδης (HCHO)40°/οσεογκο­
μετρικήφιάλητου1λίτρουκαιαραιώνουμε μενερόώςτηχαραγή.Τοδιάλυμααυτόπαρασκευά­
ζεταικαθημερινά .
4.8.Δοκιμαστικό διάλυμασουλφαμικού οξέος0,6ο/ο
Διαλύουμε 0,6gσουλφαμικού οξέος(NH2SO3H )σε100mlνερού.Τοδιάλυμααυτόείναιστα­
θερόγιαμερικέςημέρεςανπροστατεύεται απότοναέρα.
4.9.Μητρικόδιάλυμαδνθχιώδους νατρίου
Διαλύουμε 0,3gμεταδιθειώδους νατρίου(Na2S2Û5)σε500miαποσταγμένου νερούπουέχει
πρόσφατα βραστείκαιψυχτεί(είναιπροτιμότερο τοδιπλάαποσταγμένο νερόπουέχειαπα­
εριωθεί).Το διάλυμαπεριέχει320ώς400μ^ισοδυνάμου διοξειδίουτουθείουανάml.Προσδιορί­
ζουμετηνπραγματική συγκέντρωση προσθέτοντας περίσσειαιωδίουσεένακλάσματουδιαλύ­
ματοςκαιτιτλοδοτώντας μεπρότυποδιάλυμαθειοθειικού νατρίου(βλέπεπαράρτημα B).
Τοδιάλυμαείναιασταθές .
4.10.Πρότυχοδιάλυμαδνθ-ειήδους νατρίου
Αμέσωςμετάτηντιτλοδότηση τουμητρικούδιαλύματος διθειώδους νατρίου(4.9),μεταφέρουμε
μεσιφώνιο2,0mlτουδιαλύματος σεογκομετρική φιάλητων100mlκαισυμπληρώνουμε ώςτη
χαραγήμετοδιάλυματουτετραχλωροϋδραργυρικού νατρίου(4.2).
Τοδιάλυμααυτόείναισταθερόγια30ημέρεςαναποθηκευτεί στους5°C.Στηθερμοκρασία του
περιβάλλοντος είναισταθερόγιαμίαημέραμόνο.

ΕπίσημηΕφημερίδα τωνΕυρωπαϊκών Κοινοτήτων 17
5. ΕΞΟΠΛΙΣΜΟΣ
5.1.Εξοπλισμός δειγματοληψίας
Oεξοπλισμός πουπρέπειναχρησιμοποιείται γιατηδειγματοληψία ορίζεταιστοISO/DIS4219,
«Ποιότητατηςατμόσφαιρας —Προσδιορισμός τωναέριωνσυστατικών στηνατμόσφαιρα του
περιβάλλοντος —Εξοπλισμός δειγματοληψίας »(σχήμα 1).
Σχήμα1
Διάγραμμαβαθμίδωντουεξοπλισμού δειγματοληψίας
Είσοδος
αέραΑντλίαδειγμα­
τοληψίαςΠροστατευ -Μετρητής
τικόφίλτροαερίουή
ρυθμιστής
ροήςαέραΦίλτρο Φιάλη
σωματιδίων απορ­
καιυποδο-ρόφησης
χέαςφίλ­
τρου
Αντίγιαμετρητήαερίουμπορείναχρησιμοποιηθεί υποδερμικη βελόναωςκρίσιμοστόμιο,μέσα
σεέναδοχείομερυθμιζόμενη θερμοκρασία .Στηνπερίπτωση αυτή,ηαντλίαθαπρέπεινα
μπορείναφτάνειτοεπίπεδοP(j/Pu^0,5,όπουPjκαιPuείναιοιπιέσειςκατάντηκαιανάντη
τηςβελόναςαντίστοιχα (βλέπε5.5).Τοδιάγραμμα τηςδιάταξηςαυτήςδίνεταιστοσχήμα2.
Σχήμα2
Είσοδος Φιάλη Φιάλη Συλ-Μανόμε-Κρίσιμο Μανόμε-Αντλία
αέρα απορ-απορ-λέκτης τρο στόμιο τρο
ρόφησης ρόφησης
5.2.Φιάλεςαπορρόφησης
Οιφιάλεςαπορρόφησης πρέπειναέχουναπόδοσηαπορρόφησης γιατοδιοξείδιοτουθείουίση
με95<Voτουλάχιστον .Παραδείγματα κατάλληλων φιαλώναπορρόφησης δίνονταιστο
παράρτημα A.
Hαπόδοσηαπορρόφησης μεταβάλλεται μετηγεωμετρία τηςφιάλης,τομέγεθοςτωνφυσαλ­
λίδωναερίουκαιτοχρόνοεπαφήςτουςμετοδιάλυμα .Μπορούμε νατηνπροσδιορίσουμε
παρεμβάλλοντας στηδιάταξηδειγματοληψίας μιαδεύτερηφιάληαπορρόφησης σεσειράμετην
πρώτηκαισυσχετίζοντας τηνποσότητατουδιοξειδίουτουθείουπουβρίσκεταιστηνπρώτη
φιάλημετοσύνολοτηςποσότητας τουδιοξειδίου τουθείουστιςδύοφιάλες.Ότανχρησιμο­
ποιούμεμικρούςπροσκρουστήρες (impingers)σύμφωνα μετιςσυνθήκεςπουπεριγράφονται στο
τμήμα6.1,ηαπόδοσηαπορρόφησης είναιανώτερηαπό98°/ο.
Hχρήσημειγμάτων διοξειδίου τουθείουκαιαέραγιαβαθμολόγηση ,όπωςπεριγράφεται στο
τμήμα6.3.1,δίνειαυτόματατηναπόδοσηαπορρόφησης τουσυστήματος .
5.3.Απορροφητής υδοοθΐίου
Είναιγυάλινοςσωλήνας,γεμάτοςμευαλοβάμβακα εμποτισμένο μεδιάλυμαπουπεριέχει0,5ο/ο
θειικόάργυρο(Ag2S04)και2,5°/οόξινοθειικόκάλιο(KHSO4).Oεμποτισμός γίνεταιαναγκά­
ζονταςτοδιάλυμαναπεράσειδύοφορέςμέσααπότοσωλήνακαιξηραίνοντας τονυαλοβάμ­
βακαμεθέρμανσησερεύμααζώτου .
5.4.Φιάλεςδειγματοληψίας
Φιάλεςαπόπολυαιθυλένιο ,των100ml,γιατημεταφοράστοεργαστήριο τωνδιαλυμάτων
απορρόφησης πουέχουνεκτεθεί
5.5.Μανόμετρο
Δύομανόμετρα μεακρίβειαωςτα1000Paγιατημέτρησητωνπιέσεωνότανχρησιμοποιείται
τοκρίσιμοστόμιοαντίγιαμετρητήαερίου.

18 ΕπίσημηΕφημερίδα τωνΕυρωπαϊκών Κοινοτήτων
S.6.Φασματοφωτόμετρο ήχρωματόμετρο
Έναφασματοφωτόμετρο ήχρωματόμετρο κατάλληλο γιαμέτρησητηςαπορρόφησης στα
550nmπερίπτου .Μετοφασματοφωτόμετρο πρέπειναχρησιμοποιείται μήκοςκύματοςίσομε
548nm.Ανχρησιμοποιείται χρωματόμετρο ,τοφίλτροπρέπειναέχειμέγιστηεκπομπήστα
550nmπερίπου.Είναιδυνατόναδημιουργηθούν προβλήματα γιατοτυφλόαντιδραστήριο με
τιςσυσκευέςπουέχουνπλάτοςφασματικής ζώνηςμεγαλύτερο από20nm.
'Οτανμετρούμετηναπορρόφηση πρέπειναχρησιμοποιούμε τοίδιογυάλινοδοχείογιαταδείγ­
ματακαιταπρότυπαδιαλύματα .Ανχρησιμοποιούνται περισσότερα απόέναδοχεία,αυτά
πρέπειναείνειφασματοφωτομετρικά ισοδύναμα .
6. ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑ
β.].Δειγματοληψία
Μεταφέρουμε 10mlτουδιαλύματος TCM(4.2)σεμιαφιάληαπορρόφησης καιτηντοποθε­
τούμεστοσύστημαδειγματοληψίας (σχήμα 1).Στηδιάρκειατηςδειγματοληψίας προστα­
τεύουμετοδιάλυμααπορρόφησης απότοηλιακόφως,καλύπτοντας τηφιάληαπορρόφησης με
ένακατάλληλο περίβλημα όπωςφύλοαλουμινίου ,γιανααποφύγουμε τηδιάσπαση .Hδιάρκεια
καιηπαροχήτηςαναρρόφησης εξαρτιούνται απότησυγκέντρωση τουδιοξειδίου τουθείου
στηνατμόσφαιρα .
Μετουςμικρούςπροσκρουστήρες ,ηπαροχήπρέπειναείναιμεταξύ0,5και1,01/min.Hελά­
χιστηποσότητατουαέραπουαναρροφιέται πρέπειναείναι251.
Γιαναλάβουμετακαλύτερααποτελέσματα ,ηπαροχήκαιηδιάρκειατηςδειγματοληψίας
πρέπειναεκλεγούνώστεναεπιτευχθείαπορρόφηση ίσημε0,5έως3,0μ§(0,2έως1,2μΐστους
250Cκαι101,325kPa)διοξειδίουτουθείουανάmlτουαπορροφητικού διαλύματος .
Ανπιστεύεταιβάσιμαότιηατμόσφαιρα περιέχειυδρόθειο ,αυτόπρέπεινααφαιρεθείμέσωενός
απορροφητή υδροθείου (5.3).Τοποθετούμε τοναπορροφητή ανάμεσαστοφίλτροσωματιδίων
καιστηφιάληαπορρόφησης .
Μετάτηδειγματοληψία ,προσδιορίζουμε τονόγκοτουαέραστονοποίοέγινεαυτήκαισημειώ­
νουμετηνατμοσφαιρική πίεσηκαιθερμοκρασία (7.1,σημείωση).Αντοδείγμαπρέπειναδια­
τηρηθείγιαπερισσότερες από24ώρεςπριναπότηνανάλυση,τοδιατηρούμε στους5°C.
Σημείωση
Αντοδιάλυμαδείγματοςπαρουσιάσει ίζημα,αυτόπιθανώςναοφείλεταιστηναντίδραση του
Hg(II)μεμιααναγμένηένωσητουθείου.Αφαιρούμετοίζημαμεδιήθησηήφυγοκέντριση πριν
απότηνανάλυση .
6.2.Ανάλυση
Αφήνουμεταδείγματαναηρεμήσουν για20λεπτάτουλάχιστον μετάτηδειγματοληψία ,ώστε
ναδιασπαστεί τοπαγιδευμένο όζον.Μεταφέρουμε κατόπιντοδιάλυμαδείγματοςποσοτικάσε
μιαογκομετρική φιάλητων25mlχρησιμοποιώντας 5mlπερίπουνερόγιαέκπλυση .
Προετοιμάζουμε ένατυφλόαντιδραστήριο ,προσθέτοντας 10mlαπορροφητικού διαλύματος
πουδενέχειεκτεθεί(4.2)σεογκομετρική φιάλητων25ml,προσθέτουμε τααντιδραστήρια
όπωςπεριγράφεται παρακάτω καικαταγράφουμε τηναπορρόφηση σεσύγκρισημεαποσταγ­
μένονερό,χρησιμοποιώντας δοχείατων10mm.Συγκρίνουμε τηντιμήαυτήμετηντιμήπου
είχεκαταγραφεί γιατοτυφλόαντιδραστήριο κατάτηνπροετοιμασία τηςκαμπύλης βαθμο­
λόγησης .Διαφοράμεγαλύτερη από10ο/οανάμεσαστιςδύοτιμέςυποδείχνει μόλυνσητουαπο­
σταγμένου νερούήτωναντιδραστηρίων ήακόμηδιάσπασητωντελευταίων αυτών,οπότε
πρέπειναπαρασκευάσουμε πρόσφατα αντιδραστήρια .
Προσθέτουμε 1mlδιαλύματος σουλφαμικού οξέος(4.8)σεκάθεφιάληκαιαφήνουμεγια10
λεπτάτοδιάλυμανααντιδράσει ώστεναεξουδετερωθούν τανιτρικάιόντααπόταοξείδιατου
αζώτου.Κατόπινμεταφέρουμε μεσιφώνιοακριβώς2mlτουδιαλύματος φορμαλδεΰδης (4.7)και
5mlτουαντιδραστηρίου παραροζανιλίνης (4.6)στιςφιάλες.Συμπληρώνουμε ώςτηχαραγήμε
πρόσφατα βρασμένο καιψυγμένοαποσταγμένο νερόκαιτιςτοποθετούμε σεθερμοστατικό
θάλαμοστους20"C.Μετά30έως60λεπτάμετρούμετηναπορρόφηση τουδείγματοςκαιτου
τυφλούαντιδραστηρίου μεαποσταγμένο νερόστοδοχείοαναφοράς .
Δενπρέπεινααφήσουμε τοχρωματισμένο διάλυμαναμείνειστοδοχείο,διότιέναλεπτό
στρώμαχρώματοςθααποτεθείστατοιχώματα .

ΕπίσημηΕφημερίδα τωνΕυρωπαϊκων Κοινοτήτων 19
Ζημειωοη
Προσθέτοντας κατάκαθορισμένα χρονικάδιαστήματα ταδιάφορααντιδραστήρια ,π.χ.ένα
λεπτό,έχουμεκαλύτερηαναπαραγωγισιμότητα τηςανάπτυξηςτωνχρωμάτων .
Ταδιαλύματα μεαπορρόφηση μεγαλύτερη απότηναπορρόφηση τηςυψηλότερης συγκέντρωσης
πουχρησιμοποιείται γιαβαθμολόγηση ,μπορούννααραιωθούν έωςέξιφορέςμετοτυφλόαντι­
δραστήριο ,ώστεναληφθείένδειξησεπλήρηκλίμακα .Hτιμήαυτήπάντωςέχειενδεικτικήαξία
μόνοστόδιάστημα±10°/οτηςπραγματικής τιμήςαπορρόφησης .
ό.3.Βαθμολόγηση
6.3.1.Βανμολόνηση μεμείγμαδιοξειδίουτοννείουκαιαέρα
Ταμείγματαδιοξειδίου τουθειουκαιαέραπροετοιμάζονται συμφωνάμετοπρότυποISO/DIS
6349.
Γιαναχαράξουμε τηνκαμπύληβαθμολόγησης πουέχεισυντεταγμένες τηναπορρόφηση καιτη
συγκέντρωση τουδιοξειδίου τουθείου,χρειαζόμαστε τουλάχιστον τέσσεριςδιαφορετικές συ­
γκεντρώσεις τουδιοξειδίουτουθείουμέσαστοδιάστημαπουορίζεταιστοτμήμα2.
Οιδιαδικασίες δειγματοληψίας καιανάλυσηςπουπεριγράφονται στατμήματα6.1και6.2,αντί­
στοιχα,εφαρμόζονται σεκαθένααπότααέριαμείγματαβαθμολόγησης .Μετρώντας τιςτιμές
απορρόφησης σεσυνάρτηση μετιςδεδομένεςσυγκεντρώσεις διοξειδίουτουθείου,κατασκευά­
ζουμετηνκαμπύληβαθμολόγησης .
6.3.2.Βχύμολόγηοη μεδιώΐυμαδινειώδονς νατρίου
Μετηβοήθειαβαθμολογημένου σιφωνίουμεταφέρουμε διαδοχικά 0,1,0,2,0,3,0,4,0και5,0ml
απότοπρότυποδιάλυμαδιθειώδους νατρίου(4.10)σεμιασειράογκομετρικών φιαλώντων25
ml.Προσθέτουμε σεκάθεφιάληαρκετήποσότηταδιαλύματος τετραχλωροϋδραργυρικού
νατρίου(4.2)ώστεoόγκοςναείναι10mlπερίπου.Μετάπροσθέτουμε τααντιδραστήρια όπως
περιγράφεται στοτμήμα6.2.Μετρούμετιςαπορροφήσεις μεαποσταγμένο νερόστοδοχείο
αναφοράς .Γιαμεγαλύτερη ακρίβειαείναιαπαραίτητο ναχρησιμοποιηθεί λουτρόσταθερήςθερ­
μοκρασίας .Hθερμοκρασία κατάτηβαθμολόγηση δενπρέπειναδιαφέρειαπότηθερμοκρασία
κατάτηνανάλυσηπερισσότερο από±1°C.
Καταστρώνουμε διάγραμμα μετεταγμένες τιςαπορροφήσεις τωνδιαλυμάτων καιτετμημένες τα
mgτουδιοξειδίουτουθείουπουυπολογίζονται σύμφωναμετοπαράρτημα B.Λαμβάνουμε μια
γραμμικήσχέση.Τοσημείοτομήςμετονκάθετοάξονατηςευθείαςγραμμήςπουπροσαρμό­
ζεταιάρισταστασημείαβρίσκεταισυνήθωςμέσασταόριατων0,02μονάδωναπορρόφησης της
ένδειξηςγιατοτυφλόαντιδραστήριο (μηδενικόπρότυπο),ανχρησιμοποιηθούν δοχείατων10
mm.Υπολογίζουμε τοσυντελεστή βαθμολόγησης (ηαντίστροφη κλίσητηςευθείας).Oσυντε­
λεστήςβαθμολόγησης αυτόςμπορείναχρησιμοποιηθεί γιατονυπολογισμό τωναποτελε­
σμάτων,αρκείναμηνυπάρχουνσημαντικές μεταβολέςτηςθερμοκρασίας ήτουρΗ.Συνιστάται
ηλήψηενόςτουλάχιστον δείγματος μάρτυρακατάσειράπροσδιορισμών ώστεναδιασφαλί­
ζεταιηαξιοπιστία τουπαράγοντα αυτού.
7. ΕΚΦΡΑΣΗ ΤΩΝΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΩΝ
7.1.Υπολογισμός
Υπολογίζουμε τησυγκέντρωση μάζαςτουδιοξειδίουτουθείουωςεξής:
SO!£a^ibi
2y
όπου:
S02
fσυγκέντρωση μάζαςτουδιοξειδίουτουθείουσεμg/m\
συντελεστής βαθμολόγησης (βλέπε6.3.2).
απορρόφηση τουδιαλύματος δείγματος .
απορρόφηση τουτυφλούδιαλύματος .
όγκοςτουδείγματοςαέρασεm}.as
ab
V

20 ΕπίσημηΕφημερίδα τωνΕυρωπαϊκών Κοινοτήτων
Σημείωοη
Ανζητείταιησυγκέντρωση μάζαςτουδιοξειδίουτουθείουστιςσυνθήκεςαναφοράς (25°C,
1bar),πρέπεινααντικατασταθεί oόγκοςτουδείγματοςαέρα(V)μετηναντίστοιχη τιμήτου
όγκουκάτωαπότιςσυθήκεςαναφοράς(VR):
οπου:
p=βαρομετρική πίεση,σεbar.
T=θερμοκρασία τουδείγματοςαέρα,σε0C.
7.2.Όριοανίχνευσης
Τοόριοανίχνευσης τουδιοξειδίουτουθείουσε10mlτουδιαλύματος δείγματοςτουTCM
βρίσκεταιμεταξύ0,2και1,0μ§(μεδάσητοδιπλάσιοτηςτυπικήςαπόκλισης ).Αυτόαντιστοιχεί
σεσυγκεντρώσεις μάζαςτουδιοξειδίουτουθείουμεταξύ7και33μ§/ιη3(0,02έως0,011ppm)σε
δείγμααέραίσομε30I(π.χ.δειγματοληψία μιαςώραςμε0,51/min).
7.3..Ακρίβεια
Hακρίβειατηςμεθόδουδενέχειπροσδιοριστεί ακόμημεβεβαιότητα γιατιςδιάφορεςσυ­
γκεντρώσεις διοξειδίουτουθείουκαιηαπόλυτηαπόδοσησυλλογήςδενείναιγνωστήγιατη
μεγάληποικιλίατωνδυνατώνσυστημάτων δειγματοληψίας καιελέγχου.Γιαό,τιαφοράτην
αναπαραγωγισιμότητα ,έχειβρεθείότιησχετικήτυπικήαπόκλισηγιαμιασυγκρίσιμη μέθοδο
μετοTCMείναι17με/ιτι}σεσυγκέντρωση ίσημε1000μ§/πι5(').
8. ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ
(')H.C.McKee,R.E.Childers,O.Saenz:Collaborative StudyofReferenceMethodforDetermi­
nationofSulphurDioxideintheAtmosphere (Pararosaniline Method).ContractCPA70—40,
SwRIProject21—2811.Environmental Protection Agency,ResearchTrianglePark.N.C.,
September 1971.
ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ A
ΥΠΟΔΕΙΓΜΑΤΑ ΑΠΟΡΡΟΦΗΤΩΝ
Μικρόςπροσκρου­
στήρας
(impinger)ΦιάληMuenke
75ml,4οπές,μίαστονπυθμένα,01,5η
καθεμία

ΕπίσημηΕφημερίδα τωνΕυρωπαϊκων Κοινοτήτων 21
ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ B
ΤΙΤΛΟΔΟΤΗΣΗ ΤΟΥΜΗΤΡΙΚΟΥ ΔΙΑΛΥΜΑΤΟΣ ΔΙΘΕΙΩΔΟΥΣ ΝΑΤΡΙΟΥ (4.9)
B.1.Αντιδραστήρια
B.1.1.Μητρικόδιάλυμαιωδίου,0,05moles/l
Ζυγίζουμε 12,7gιωδίου(12)μέσασεποτήριτων250ml,προσθέτουμε ,40gιωδιούχου καλίου
(ΚΙ)και25mlνερού.Αναδεύουμε έωςότουναδιαλυθούν όλακαιμεταφέρουμε τοδιάλυμα
ποσοτικάσεογκομετρική φιάλητου1λίτρου.Αραιώνουμε μενερόώςτηχαραγή.
B.1.2.Δοκιμαστικό όιάλνμαιωδίου,0,005moles/lπερίπου
Αραιώνουμε 50mlτουμητρικούδιαλύματος ιωδίου(B.1.1)μενερόώςτα500ml.
B.1.3.Διάλυμααμύλου(δείκτης),0,2°/ο
Κονιοποιούμε 0,4gδιαλυτούαμύλουκαι0,002gιωδιούχου υδραργύρου (II)(Hgh)(συ­
ντηρητικό),μελίγονερόκαιπροσθέτουμε τονπολτόαργάσε200mlνερούπουβράζει.Συνεχί­
ζουμετοβρασμόέωςότουτοδιάλυμαγίνειδιαυγές,τοψύχουμεκαιτομεταφέρουμε σεμια
φιάλημεγυάλινοπώμα.
B.1.4.Διάλυμαΰειοάειικού νατρίου,0,/moles/lπερίπου
Διαλύουμε 25gθειοθειικού νατρίου(Na2S203.Η20)σε1λίτροπρόσφαταβρασμένου καιαπο­
σταγμένου νερούκαιπροσθέτουμε 0,1gανθρακικού νατρίουστοδιάλυμα.Αφήνουμετοδιά­
λυμαναηρεμήσειγιαμιαημέραπριναπότηντιτλοδότηση .
Γιατηντιτλοδότηση ,ζυγίζουμε 1,5gιωδικούκαλίου(ΚΙ03),μεκαθαρότητα πρότυπηςουσίας,
πουέχειςηρανθείστους180°C,μέσασεογκομετρική φιάλητων500mlκαιαραιώνουμε με
νερόωςτηχαραγή.Μεταφέρουμε μεσιφώνιο50mlτουιωδικούδιαλύματος σεφιάληιωδίου
των500ml.Προσθέτουμε 2gιωδιούχουκαλίουκαι10mlμιαςαραίωσης 1:10πυκνούιδροχλω­
ρικούοξέος.Πωματίζουμε τηφιάλη.Μετάπέντελεπτάτιτλοδοτούμε μετοδιάλυματουθειο­
θειικούνατρίουέωςότουναληφθείέναασθενέςκίτρινοχρώμα.Προσθέτουμε 5mlτουδείκτη
αμύλουκαιολοκληρώνουμε τηντιτλοδότηση .Υπολογίζουμε τημοριακότητα (M)τουδιαλύ­
ματοςθειοθειικού νατρίουωςεξής:
B.Î.5.Διάλυμαάειο-άειικον νατρίου,0,0]moles/lπερίπου
Αραιώνουμε 50,0mlτουδιαλύματος θειοθειικού νατρίου(B.1.4)μενερόωςτα500mlκαιανα­
δεύουμε.Τοδιάλυμαδενείναισταθερόκαιπρέπειναπαρασκευάζεται κάθεημέραπουπρό­
κειταιναχρησιμοποιηθεί ,μεαραίωσητουτιτλοδοτημένου διαλύματος θειοθειικού νατρίου
(B.1.4)
Β.2.Διαδικασία
Προσθέτουμε 25mlνερούσεμιαφιάλητων500mlκαιμεταφέρουμε μεσιφώνιο50mlτου
διαλύματος ιωδίου(B.1.2)σεαυτή(φιάληΑ/τυφλούδιαλύματος ).Μεταφέρουμε μεσιφώνιο25
mlτουμητρικούδιαλύματος διθειώδους νατρίου(4.9)σεμιαδεύτερηφιάλητων500ml,καθώς
και50mlτουδιαλύματος ιωδίου(B.1.2)στηφιάληαυτή(φιάληΒ/δείγματος).Πωματίζουμε τις
φιάλεςκαιαφήνουμε ταδιακύματα νααντιδράσουν γιαπέντελεπτά.Χρησιμοποιώντας
προχοΐδαπουπεριέχειδιάλυμαθειοθειικού νατρίου(B.1.5),τιτλοδοτούμε κάθεφιάληέωςότου
ναληφθείέναασθενέςκίτρινοχρώμα.Κατόπινπροσφθέτουμε 5mlδιαλύματος αμύλου(B.1.3)
καισυνεχίζουμε τηντιτλοδότηση έωςότουεξαφανισθεί τομπλεχρώμα.Υπολογίζουμε τησυ­
γκέντρωση τουδιοξειδίουτουθείουστομητρικόδιάλυμαδιθειώδους νατρίου(4.9)ωςεξής:
,,,,(A-B)xMxKS02^/ml)=i

22 ΕπίσημηΕφημερίδα τωνΕυρωπαϊκων Κοινοτήτων
orov:
A=oόγκοςτουδιαλύματος θειοθειικού νατρίου(B.1.5)πουαπαιτείταιγιατηντιτλοδότηση τουτυφλου
διαλύματος (ml).
B=oόγκοςτουδιαλύματος θειοθειικού νατρίου(B.1.5)πουαπαιτείται γιατηντιτλοδότηση τουδεί­
γματος(ml).
M=ημοριακότητα τουδιαλύματος θειοθειικού νατρίου(=0,01).
K=μικροϊσοδύναμο βάρουςγιατοδιοξείδιοτουθείου(=32,030).
V=oόγκοςτουμητρικούδιαλύματος διθειώδους νατρίουπουχρησιμοποιήθηκε (ml).
Hσυγκέντρωση τουδιοξειδίουτουθείουστοπρότυποδιθειώδεςδιάλυμα(4.10)βρίσκεταιδιαιρώντας το
αποτέλεσμα διά50.
ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ Γ
ΑΠΟΜΑΚΡΥΝΣΗ ΤΟΥΥΔΡΑΡΓΥΡΟΥ ΑΠΟΤΑΔΙΑΛΥΜΑΤΑ ΠΟΥΑΠΟΜΕΝΟΥΝ
Τοπαράρτημα αυτόπεριγράφει μιαμέθοδογιατηναπομάκρυνση τουυδραργύρου απόταδιαλύ­
ματαπουαπομένουν μετάτηχρήσητουαπορροφητικού διαλύματος (4.2).
Γ.1.Αντιδραστήρια
Γ.1.1.Διαλυμαυδροςειδίου τουνατρίου,περίπου400gNaOHανάλίτρο.
Γ.1.2.Υπεροξείδιο τουυδρογόνου Η202,περίπου30°/ο,τεχνικήποιότητα .
Γ.1.3.Θειούχονάτριο(Na2S·9Η20),τεχνικήποιότητα .
Γ.2.Διαδικασία
Συλλέγουμε ταδιαλύματαπουαπομένουνκαιπουηπεριεκτικότητά τουςσεHgείναιπολύ
μεγάληγιανααπορριφτούν στονεροχύτη ,μέσασεδοχείοαπόπολυαιθυλένιο ,μεόγκο501
περίπου .Ότανoόγκοςτωνπαραπάνω διαλυμάτων φθάσειτα401περίπου,προσθέτουμε κατά
σειρά,ενώαναδεύουμε τοδιάλυμαμεφυσαλλίδες αέρα,ένανόγκοδιαλύματος υδροξειδίου του
νατρίου(Γ.1.1)πουεπαρκείγιατηνεξουδετέρωση καιπερίσσεια400ml,100gθειούχουνατρίου
(Γ.1.3)καιμετάδέκαλεπτά,αργά,400mlδιαλύματος υπεροξειδίου τουυδρογόνου (Γ.1.2).
Αφήνουμε σεηρεμίατομείγμαγια24ώρεςκαικατόπιναναρροφούμε καιαπορρίπτουμε το
διαυγέςυγρό.Μεταφέρουμε τουπόλειμμα σεέναάλλοδοχείο.
ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ Δ
ΙΔΙΟΤΗΤΕΣ ΚΑΙΚΑΘΑΡΙΣΜΟΣ ΤΗΣΥΔΡΟΧΛΩΡΙΚΗΣ ΠΑΡΑΡΟΖΑΝΙΛΙΝΗΣ
Δ.1.Δοκιμήκαθαρότητας τουαντιδραστηρίου
Αραιώνουμε 1mlτουδιαλύματος υδροχλωρικής παραροζανιλίνης (PRA)(4.4)μεαποσταγμένο
νερόωςτα100mi.Μεταφέρουμε 5mlσεμιαογκομετρική φιάλητων50mlκαιπροσθέτουμε 5
mlρυθμιστικού διαλύματος οξικούοξέος—οξικούνατρίου0,1M.Αραιώνουμε ωςτηχαραγή
μενερόκαιαναδεύουμε .
Περιμένουμε μιαώρακαικατόπινμετρούμετηναπορρόφηση τουδιαλύματος σεέναφασμα­
τοφωτόμετρο στα540mmσεέναδοχείοτων10mm.
Υπολογίζουμε τησυγκέντρωση τηςπαραροζανιλίνης (PRA)ωςεξής:
o/oPRA=αππορροφηση xK
100mg
όπου:
K=21300.
Ανηκαθαρότητα τηςπαραροζανιλίνης είναιμικρότερηαπό95ο/ο,τοαντιδραστήριο πρέπεινα
καθαριστεί μεχρήσημιαςαπότιςδιαδικασίες πουπεριγράφονται σταΔ.2καιΔ.3.

23 ΕπίσημηΕφημερίδα τωνΕυρωπαϊκών Κοινοτήτων
Δ.2.Καθχφισμός μεεκχύλιση
Σεμιαδιαχωριστική χοάνητων250mlαναμειγνύουμε 100ml6ουτανόλης-1 και100mlHC11M
καιαφήνουμετομείγμαναισορροπήσει .Ζυγίζουμε 0,1gυδροχλωρικής παραροζανιλίνης (PRA)
μέσασεέναποτήρι.Προσθέτουμε 50mlτηςόξινηςστιβάδαςκαιαφήνουμετοδιάλυμανα
ηρεμήσειγιααρκετάλεπτά.Προσθέτουμε 50mlτηςστιβάδαςτης6ουτανόλης-1 σεμιαδιαχωρι­
στικήχοάνητων125ml.Μεταφέρουμε τοόξινοδιάλυμαπουπεριέχειτηχρωστικήουσίαστη
χοάνηκαιεκχυλίζουμε .Hιώδηςακαθαρσία θαπεράσειστηνοργανικήφάση.Μεταφέρουμε
τηνκατώτερη (υδατική)φάσησεμιαάλληδιαχωριστική χοάνηκαιπροσθέτουμε τμήματατων
20m!6ουτανόλης-1 .Κανονικά αυτόαρκείγιανααπομακρυνθεί τομεγαλύτερο μέροςτης
ιώδουςακαθαρσίας πουσυνεισφέρει στοτυφλόαντιδραστήριο .Ανηιώδηςακαθαρσία εμφανί­
ζεταιακόμηστηφάσητης6ουτανόλης-1 μετάαπόπέντεεκχυλίσεις ,πρέπεινααπορρίψουμε την
παρτίδααυτήτηςχρωστικής ουσίας.
Μετάτηντελικήεκχύλισηδιηθούμετηνυδατικήφάσηδιαμέσουενόςπώματοςαπόμπαμπάκι
μέσασεογκομετρική φιάλητων50mlκαισυμπληρώνουμε μεHC11M.Αυτότομητρικόαντι­
δραστήριοθαέχεικιτρινοκόκκινο χρώμα.
Σημείωοη
Ορισμένεςπαρτίδες6ουτανόλης-1 περιέχουνοξειδωτικά μέσαπουδημιουργούν απαίτησηδιο­
ξειδίουτουθείου.Ελέγχουμε ,αναδεύοντας 20ml6ουτανόλης-1 με5mlδιαλύματος ιωδιούχου
καλίου15°/ο.Ανεμφανιστεί κίτρινοςχρωματισμός στηφάσητηςαλκοόλης ,αποστάζουμε πάλι
τη6ουτανόλη-1 απότοοξείδιοτουαργύρου .
Δ.3.Καθαρισμός μεανακρυστάλλωση
Διαλύουμε 1gυδροχλωρικής παραροζανιλίνης σε250mlυδροχλωρικού οξέος2,5M.Αφήνουμε
σεηρεμίατοδιάλυμαγιαδύοώρεςσεθερμοκρασία περιβάλλοντος .Μετάτηδιήθησηηπαρα­
ροζανιλίνη καταβυθίζεται πάλιμεπροσθήκημιαςμικρήςπερίσσειας διαλύματος υδροξειδίου
τουνατρίου2,5M.
Ελέγχουμε τοίζημασεδιηθητικόχωνί(πορώδες3).Τοδιήθημαπρέπειναείναιάχρωμο.Εκπλύ­
νουμετοίζημαμεαποσταγμένο νερόγιανααπομακρύνουμε τηνπερίσσειατουυδροξειδίου του
νατρίουκαιτοχλωριούχο νάτριοπουσχηματίζονται .
Διαλύουμε τοίζημασε70mlμεθανόλης σεκατάσταση βρασμούκαιτελικάπροσθέτουμε 300ml
νερούστους80°C.Αφήνουμετοδιάλυμαναηρεμήσειστηθερμοκρασία τουπεριβάλλοντος .H
παραροζανιλίνη καταβυθίζεται πάλιαργά.Hαπόδοσητηςανακρυστάλλωσης είναι64ο/ο
περίπου.Τοχρώματηςπαραροζανιλίνης σκουραίνει ανάμεσαστους200και205°Cενώαυτή
διασπάται στους285°C.
Βιβλιογραφία
H.G.C.KingandU.G.Pruden:«Thedetermination ofsulphurdioxidewithrosanilinedyes».Ana­
lyst94,43—48(1969).