Πρωτοβουλία της Δημοκρατίας της Φινλανδίας με σκοπό την έκδοση κανονισμού του Συμβουλίου ο οποίος καθορίζει τις υποχρεώσεις μεταξύ των κρατών μελών για την επανεισδοχή υπηκόων τρίτων χωρών

(1999/C 353/05)

ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ,

Έχοντας υπόψη:

τη συνθήκη για την ίδρυση της Ευρωπαϊκής Κοινότητας, και ιδίως το άρθρο 63 παράγραφος 3 στοιχείο β),

την πρωτοβουλία της Δημοκρατίας της Φινλανδίας,

τη γνώμη του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου(1),

Εκτιμώντας τα ακόλουθα:

(1) η κοινοτική πολιτική μετανάστευσης στον τομέα που αναφέρεται στο άρθρο 63 παράγραφος 3 στοιχείο β) της συνθήκης περιλαμβάνει μέτρα σχετικά με τον επαναπατρισμό παράνομα διαμενόντων, και τούτο απαιτεί τη λήψη μέτρων για την επανεισδοχή εν γένει·

(2) η σύνοδος του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου του Τάμπερε στις 15 και 16 Οκτωβρίου 1999 συμφώνησε ότι, μεταξύ των στοιχείων που θα συμπεριληφθούν στην ανάπτυξη κοινής πολιτικής στον τομέα του ασύλου και της μετανάστευσης, θα πρέπει να δοθεί προσοχή στους κανόνες περί επανεισδοχής μεταξύ των κρατών μελών·

(3) ο παρών κανονισμός αναπτύσσει περαιτέρω το κεκτημένο του Σένγκεν κατά την έννοια του πρωτοκόλλου για την ενσωμάτωση του κεκτημένου του Σένγκεν στο πλαίσιο της Ευρωπαϊκής Ένωσης, ιδίως ενόψει του γεγονότος ότι τα κράτη μέλη υποχρεούνται, σύμφωνα με το άρθρο 23 της σύμβασης, της 19ης Ιουνίου 1990, για την εφαρμογή της συμφωνίας του Σένγκεν, να απομακρύνουν τους υπηκόους τρίτων χωρών που ευρίσκονται παρανόμως στο έδαφός τους προς τις χώρες καταγωγής τους ή προς άλλη τρίτη χώρα στην οποία μπορούν να εισέλθουν νομίμως·

(4) είναι επομένως σκόπιμο να προσδιορισθεί ποιο κράτος μέλος υποχρεούται να απομακρύνει τους εν λόγω υπηκόους τρίτων χωρών·

(5) θα πρέπει να παραμένει, ωστόσο, προτεραιότητα του εν λόγω κράτους μέλους να απομακρύνει τους υπηκόους τρίτων χωρών που ευρίσκονται παρανόμως στο έδαφός του προς τις χώρες καταγωγής τους ή προς άλλη τρίτη χώρα στην οποία έχουν το δικαίωμα να εισέλθουν·

(6) είναι επίσης σκόπιμο να προσδιορισθεί ποιο κράτος μέλος υποχρεούται να δεχθεί εκ νέου υπηκόους τρίτων χωρών για τους σκοπούς της εφαρμογής συμφωνίας επανεισδοχής που έχει συναφθεί από την Κοινότητα·

(7) ο παρών κανονισμός θα πρέπει να μην θίγει τις υποχρεώσεις των κρατών μελών που απορρέουν από διεθνείς συμφωνίες για την έκδοση και τη διέλευση·

(8) εφόσον διαβιβάζονται δεδομένα προσωπικού χαρακτήρα δυνάμει του παρόντος κανονισμού, η διαδικασία, το περιεχόμενο και ο τρόπος χρησιμοποίησης των πληροφοριών αυτών πρέπει να συμφωνούν με την οδηγία 95/46/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 24ης Οκτωβρίου 1995, σχετικά με την προστασία των ατόμων έναντι της επεξεργασίας δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα και σχετικά με την ελεύθερη κυκλοφορία των εν λόγω δεδομένων(2).

(9) τα αναγκαία μέτρα εφαρμογής του παρόντος κανονισμού θεσπίζονται σύμφωνα με την απόφαση 1999/468/ΕΚ του Συμβουλίου, της 28ης Ιουνίου 1999, για τον καθορισμό των όρων άσκησης των εκτελεστικών αρμοδιοτήτων που ανατίθενται στην Επιτροπή(3),

ΕΞΕΔΩΣΕ ΤΟΝ ΠΑΡΟΝΤΑ ΚΑΝΟΝΙΣΜΟ:

Άρθρο 1

Σκοπός και πεδίο εφαρμογής

1. Ο σκοπός του παρόντος κανονισμού είναι να καθορίσει τις υποχρεώσεις μεταξύ των κρατών μελών για την επανεισδοχή υπηκόων τρίτων χωρών.

2. Ο παρών κανονισμός εφαρμόζεται σε περιπτώσεις όπου ένας υπήκοος τρίτης χώρας δεν πληροί ή δεν πληροί πλέον τις ισχύουσες προϋποθέσεις εισόδου ή διαμονής στο έδαφος ενός κράτους μέλους.

3. Οι διατάξεις του παρόντος κανονισμού, εξαιρέσει των άρθρων 7 και 10, ισχύουν επίσης και όταν ένα κράτος μέλος δέχεται εκ νέου υπήκοο τρίτης χώρας βάσει συμφωνίας επανεισδοχής της Κοινότητας ή άλλων παρόμοιων διακανονισμών.

4. Ο παρών κανονισμός δεν εφαρμόζεται σε υπόκοο τρίτης χώρας, του οποίου το δικαίωμα διαμονής στο έδαφος ενός κράτους μέλους απορρέει από τη συνθήκη ή τη συμφωνία για τον Ευρωπαϊκό Οικονομικό Χώρο.

5. Τίποτα στον παρόντα κανονισμό δεν εμποδίζει ένα κράτος μέλος από το να απομακρύνει υπήκοο τρίτης χώρας, ο οποίος δεν πληροί ή δεν πληροί πλέον, τους ισχύοντες όρους εισόδου ή διαμονής στο έδαφος του εν λόγω κράτους μέλους, στη χώρα καταγωγής του ή σε άλλη τρίτη χώρα στην οποία έχει το δικαίωμα να εισέλθει.

Άρθρο 2

Ορισμοί

Για τους σκοπούς του παρόντος κανονισμού, νοούνται ως:

α) "υπήκοος τρίτης χώρας": πρόσωπο το οποίο δεν είναι πολίτης της Ένωσης, δυνάμει του άρθρου 17 της συνθήκης.

β) "άδεια διαμονής": μια απόφαση των αρμόδιων αρχών ενός κράτους μέλους, η οποία επιτρέπει σε υπήκοο τρίτης χώρας να διαμένει στο έδαφός του, εξαιρουμένων των θεωρήσεων και των αδειών προσωρινής διαμονής οι οποίες χορηγούνται κατά την εξέταση αίτησης παροχής ασύλου ή χορήγησης άδειας διαμονής.

γ) "θεώρηση": μια απόφαση ενός κράτους μέλους με σκοπό να επιτρέψει σε υπήκοο τρίτης χώρας να εισέλθει στο έδαφός του, ή στο έδαφος όλων των κρατών μελών τα οποία δεσμεύονται από τη σύμβαση για την εφαρμογή της συμφωνίας του Σένγκεν. Δεν περιλαμβάνεται η θεώρηση διέλευσης ούτε η θεώρηση διέλευσης αεροδρομίου.

Άρθρο 3

Κριτήρια επανεισδοχής

Τα αναφερόμενα στα άρθρα 4 έως 10 κριτήρια εφαρμόζονται με τη σειρά κατά την οποία απαριθμούνται προκειμένου να καθορισθεί ποιο κράτος μέλος υποχρεούται να δεχθεί εκ νέου υπήκοο τρίτης χώρας σύμφωνα με τον παρόντα κανονισμό.

Άρθρο 4

Έγκυρη άδεια διαμονής

Εάν ο υπήκοος τρίτης χώρας έχει στην κατοχή του έγκυρη άδεια διαμονής, το κράτος μέλος που εξέδωσε την εν λόγω άδεια, έχει υποχρέωση επανεισδοχής του υπηκόου αυτού.

Άρθρο 5

Έγκυρη θεώρηση

Εάν ο υπήκοος τρίτης χώρας έχει στην κατοχή του έγκυρη θεώρηση, το κράτος μέλος που εξέδωσε την εν λόγω θεώρηση, έχει υποχρέωση επανεισδοχής του υπηκόου αυτού.

Άρθρο 6

Πλείονες του ενός έγκυρες άδειες διαμονής ή θεωρήσεις

Εάν ο υπήκοος τρίτης χώρας έχει στην κατοχή του περισσότερες από μια έγκυρες άδειες διαμονής ή θεωρήσεις που έχουν εκδοθεί από διαφορετικά κράτη μέλη, υποχρέωση επανεισδοχής έχουν τα κράτη μέλη κατά την εξής σειρά:

α) το κράτος μέλος που εξέδωσε την άδεια διαμονής που δίνει δικαίωμα διαμονής μεγαλύτερης διάρκειας, ή, όταν η διάρκεια ισχύος σε όλες τις άδειες είναι η ίδια, το κράτος μέλος που εξέδωσε την άδεια διαμονής με τη μεταγενέστερη ημερομηνία λήξεως·

β) το κράτος μέλος που εξέδωσε τη θεώρηση με τη μεταγενέστερη ημερομηνία λήξεως, εφόσον οι διάφορες θεωρήσεις είναι του ιδίου τύπου, εάν επιτρέπουν σε υπήκοο τρίτης χώρας να εισέλθει στο έδαφος ενός κράτους μέλους ή στο έδαφος όλων των κρατών μελών, τα οποία δεσμεύονται από τη σύμβαση που αναφέρει το άρθρο 2 στοιχείο γ)·

γ) το κράτος μέλος που εξέδωσε τη θεώρηση με τη μεγαλύτερη διάρκεια προσωρινής διαμονής, εφόσον πρόκειται για θεωρήσεις διαφορετικού τύπου, ή, όταν η διάρκεια προσωρινής διαμονής είναι η ίδια, το κράτος μέλος που εξέδωσε τη θεώρηση με τη μεταγενέστερη ημερομηνία λήξεως.

Άρθρο 7

Άδεια διαμονής ή θεώρηση που έχει λήξει

1. Η υποχρέωση επανεισδοχής που αναφέρεται στα άρθρα 3, 4, 5 και 6 ισχύει και όταν ένας υπήκοος τρίτης χώρας είναι κάτοχος ενός ή περισσοτέρων αδειών διαμονής που έχουν λήξει πριν από διάστημα μικρότερο των δύο ετών ή μιας ή περισσοτέρων θεωρήσεων που έχουν λήξει πριν από διάστημα μικρότερο των έξι μηνών.

2. Σε περίπτωση άδειας παραμονής ή θεώρησης η οποία έχει εκδοθεί από κράτος μέλος με σκοπό να επιτρέψει σε υπήκοο τρίτης χώρας να εισέλθει στο έδαφός του, η αναφερόμενη στην παράγραφο 1 υποχρέωση εφαρμόζεται μόνον εάν ο υπήκοος τρίτης χώρας εισήλθε στο έδαφος του κράτους μέλους το οποίο εξέδωσε την άδεια διαμονής ή τη θεώρηση κατά τη διάρκεια της ισχύος τους· ο τελευταίος αυτός όρος δεν εφαρμόζεται σε περίπτωση θεώρησης εκδοθείσας από κράτος μέλος με σκοπό να επιτρέψει σε υπήκοο τρίτης χώρας να εισέλθει στο έδαφος όλων των κρατών μελών τα οποία δεσμεύονται από τη σύμβαση που αναφέρεται στο άρθρο 2 στοιχείο γ).

3. Η υποχρέωση επανεισδοχής που αναφέρεται στην παράγραφο 1, ισχύει μόνον ενόσω ο υπήκοος τρίτης χώρας δεν έχει εγκαταλείψει το έδαφος των κρατών μελών.

Άρθρο 8

Παράνομη είσοδος

1. Εάν μπορεί να αποδειχθεί ότι ένας υπήκοος τρίτης χώρας έχει διαβεί παράνομα τα σύνορα κράτους μέλους διά ξηράς, θαλάσσης ή αέρος, προερχόμενος από τρίτη χώρα, το εν λόγω κράτος μέλος έχει υποχρέωση επανεισδοχής του υπηκόου αυτού.

2. Το αναφερόμενο στην παράγραφο 1 κράτος μέλος παύει να έχει την υποχρέωση αυτή, ωστόσο, εάν αποδειχθεί ότι ο υπήκοος τρίτης χώρας παρέμεινε τουλάχιστον έξι μήνες σε άλλο κράτος μέλος πριν διαπιστωθεί ότι ο εν λόγω υπήκοος δεν πληροί ή δεν πληροί πλέον τις ισχύουσες προϋποθέσεις εισόδου ή διαμονής. Στην περίπτωση αυτή, το τελευταίο αυτό κράτος μέλος έχει υποχρέωση επανεισδοχής του υπηκόου αυτού.

Άρθρο 9

Υποχρεώσεις ελέγχων στα εξωτερικά σύνορα

1. Υποχρέωση επανεισδοχής έχει το κράτος μέλος που είναι υπεύθυνο για τον έλεγχο της εισόδου του υπηκόου τρίτης χώρας στο έδαφος των κρατών μελών.

2. Παρά την παράγραφο 1, εάν υπήκοος τρίτης χώρας, αφού εισήλθε νομίμως σε κράτος μέλος στο οποίο ο εν λόγω υπήκοος δεν υπόκειται σε υποχρέωση θεώρησης, εισέλθει σε άλλο κράτος μέλος στο οποίο επίσης δεν υπόκειται σε υποχρέωση θεώρησης, το τελευταίο αυτό κράτος μέλος υποχρεούται για την επανεισδοχή του.

Άρθρο 10

Εκτέλεση της επιστροφής

Εάν ένα κράτος μέλος έχει αρχίσει να εκτελεί τα αναγκαία μέτρα ούτως ώστε ο υπήκοος τρίτης χώρας να επιστρέψει στη χώρα καταγωγής του ή σε άλλη χώρα στην οποία έχει το δικαίωμα να εισέλθει, το κράτος μέλος αυτό έχει υποχρέωση επανεισδοχής, ενόσω ο εν λόγω υπήκοος δεν έχει εγκαταλείψει το έδαφος των κρατών μελών.

Άρθρο 11

Απόδειξη της εισόδου

1. Για τους σκοπούς των άρθρων 8 και 9, η είσοδος στο έδαφος των κρατών μελών μπορεί να αποδειχθεί αδιαμφισβήτητα με τα εξής μέσα:

α) σφραγίδα εισόδου που επιτίθεται στο ταξιδιωτικό έγγραφο από την αρμόδια αρχή ενός κράτους μέλους·

β) σφραγίδα εξόδου τρίτου κράτους ομόρου προς κράτος μέλος, λαμβάνοντας υπόψη τη διαδρομή και την ημερομηνία διέλευσης των συνόρων·

γ) εισιτήρια, τα οποία μπορούν να πιστοποιήσουν τυπικά την είσοδο·

δ) κάρτα επιβίβασης/αποβίβασης, στην οποία εμφαίνεται η ημερομηνία εισόδου στο έδαφος ενός κράτους μέλους.

2. Η είσοδος στο έδαφος των κρατών μελών μπορεί επίσης να διαπιστωθεί με ενδείξεις. Η ύπαρξη ενδείξεων συνιστά τεκμήριο εισόδου.

Άρθρο 12

Προθεσμίες για την επανεισδοχή

1. Η αίτηση επανεισδοχής υποβάλλεται στις αρμόδιες αρχές του κράτους μέλους προς το οποίο απευθύνεται η αίτηση το αργότερο εντός έξι μηνών αφότου οι αρμόδιες αρχές του αιτούντος κράτους μέλους πληροφορηθούν ότι ο υπήκοος τρίτης χώρας ενδέχεται να ευρίσκεται παράνομα στο έδαφος του.

2. Το κράτος μέλος προς το οποίο απευθύνεται η αίτηση απαντά το συντομότερο δυνατό και, πάντως, το πολύ εντός ενός μηνός, στις αιτήσεις επανεισδοχής οι οποίες του απευθύνονται. Εάν δεν υπάρξει απάντηση εντός αυτής της προθεσμίας, θεωρείται ότι η αίτηση γίνεται δεκτή.

3. Το κράτος μέλος προς το οποίο απευθύνεται η αίτηση δέχεται αμελλητί και, πάντως, το πολύ εντός ενός μηνός, τους υπηκόους τρίτων χωρών των οποίων η επανεισδοχή έχει συμφωνηθεί. Η προθεσμία αυτή μπορεί να παραταθεί σε περίπτωση ανάγκης κατόπιν αιτήσεως του αιτούντος κράτους μέλους προκειμένου να ικανοποιηθούν νομικές απαιτήσεις ή να επιλυθούν πρακτικές δυσχέρειες.

Άρθρο 13

Διέλευση

Ένα κράτος μέλος επιτρέπει τη διέλευση υπηκόων τρίτης χώρας εάν ζητηθεί από άλλο κράτος μέλος και εφόσον είναι εξασφαλισμένες η αποδοχή από το κράτος μέλος το οποίο ευθύνεται για την επανεισδοχή και η διέλευση μέσω άλλου κράτους μέλους, εφόσον απαιτείται.

Άρθρο 14

Δαπάνες

1. Όλες οι δαπάνες μεταφοράς οι οποίες διενεργούνται σε σχέση με την επανεισδοχή έως τα σύνορα του κράτους μέλους το οποίο έχει την υποχρέωση επανεισδοχής, επιβαρύνουν το κράτος μέλος το οποίο αιτείται την επανεισδοχή, εφόσον δεν είναι δυνατόων να εισπραχθούν από το συγκεκριμένο πρόσωπο ή μεταφορέα.

2. Τα κράτη μέλη επιβαρύνονται τις δαπάνες σε σχέση με τη συνδρομή που παρέχουν οι αρχές τους κατά τη διέλευση μέσω του εδάφους τους.

Άρθρο 15

Προστασία των δεδομένων

1. Όσον αφορά τα δεδομένα προσωπικού χαρακτήρα που πρέπει να διαβιβασθούν προκειμένου να εφαρμοσθεί ο παρών κανονισμός, οι πληροφορίες αυτές μπορούν να αφορούν μόνον τα εξής:

α) στοιχεία του προς επανεισδοχή προσώπου και, ενδεχομένως, των μελών της οικογενείας του (επώνυμο, τυχόν πατρώνυμο, όνομα, τυχόν προηγούμενα ονόματα, παρωνύμια ή ψευδώνυμο, άλλα ονόματα με τα οποία είναι γνωστό, ημερομηνία και τόπο γεννήσεως, φύλο, τρέχουσα και τυχόν προγενέστερη ιθαγένεια)·

β) διαβατήριο, δελτίο ταυτότητας και άλλα έγγραφα ταυτότητας ή ταξιδιωτικά έγγραφα και laissez-passer (αριθμό, διάρκεια ισχύος, ημερομηνία εκδόσεως, εκδούσα αρχή, τόπο εκδόσεως, κ.λ.π.)·

γ) άλλα στοιχεία απαραίτητα για τον προσδιορισμό των προς επανεισδοχή προσώπων, ή προκειμένου να ελεγχθεί εάν πληρούνται οι όροι επανεισδοχής σύμφωνα με τον παρόντα κανονισμό, όπως δακτυλικά αποτυπώματα και φωτογραφίες·

δ) ενδιαμέσους σταθμούς και διαδρομές

ε) εκδοθείσες άδειες διαμονής ή θεωρήσεις.

2. Τα δεδομένα που διαβιβάσθηκαν και εν συνεχεία σβήσθηκαν από τη διαβιβάζουσα αρχή πρέπει να σβησθούν και από την αποδέκτρια αρχή εντός έξι μηνών αφότου τα δεδομένα δεν είναι πλέον αναγκαία για τους σκοπούς του παρόντος κανονισμού.

Άρθρο 16

Εκτελεστικά μέτρα

Τυχόν περαιτέρω μέτρα τα οποία απαιτούνται για την εφαρμογή του παρόντος κανονισμού, θεσπίζονται σύμφωνα με το άρθρο 17 και περιλαμβάνουν ιδίως:

α) τη διαδικασία αμοιβαίας κοινοποίησης και τις σχετικές πρακτικές πτυχές·

β) τις πληροφορίες που πρέπει να περιλαμβάνονται στις αιτήσεις επανεισδοχής και διέλευσης·

γ) τα έγγραφα και τις ενδείξεις για το τεκμήριο που απαιτείται για την επανεισδοχή και την αξία που αποδίδεται στο υλικό αυτό·

δ) τον καθορισμό των αρχών που είναι αρμόδιες για την εφαρμογή του παρόντος κανονισμού·

ε) τις ρυθμίσεις περί δαπανών, και

στ) γενικά εκτελεστικά μέτρα σχετικά με τη χρήση του προτύπου ταξιδιωτικού εγγράφου το οποίο επισυνάπτεται στη σύσταση του Συμβουλίου, της 30ής Νοεμβρίου 1994, σχετικά με την καθιέρωση ενός ενιαίου τύπου ταξιδιωτικού εγγράφου για την απομάκρυνση/απέλαση υπηκόων τρίτων χωρών(4).

Άρθρο 17

Διαχειριστική επιτροπή

1. Η Επιτροπή επικουρείται από διαχειριστική επιτροπή.

2. Οσάκις γίνεται αναφορά στο παρόν άρθρο, εφαρμόζεται η διαδικασία της διαχειριστικής επιτροπής που θεσπίζεται στο άρθρο 4 της απόφασης 1999/468/ΕΚ του Συμβουλίου.

Η περίοδος που αναφέρεται στο άρθρο 4 παράγραφος 3 της απόφασης 1999/468/ΕΚ, είναι τρεις μήνες.

3. Η επιτροπή θεσπίζει τον εσωτερικό της κανονισμό.

Άρθρο 18

Έναρξη ισχύος

Ο παρών κανονισμός αρχίζει να ισχύει την επομένη ημέρα από τη δημοσίευσή του στην Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων.

Ο παρών κανονισμός είναι δεσμευτικός ως προς όλα τα μέρη του και ισχύει άμεσα στα κράτη μέλη, σύμφωνα με τη συνθήκη για την ίδρυση της Ευρωπαϊκής Κοινότητας.

Έγινε στις ...

Για το Συμβούλιο

Ο Πρόεδρος

(1) Γνώμη η οποία διατυπώθηκε στις ... (δεν δημοσιεύθηκε ακόμη στην Επίσημη Εφημερίδα).

(2) ΕΕ L 281 της 23.11.1995, σ. 31.

(3) ΕΕ L 184 της 17.7.1999, σ. 23.

(4) ΕΕ C 274 της 19.9.1996, σ. 18.