ΕΚΘΕΣΗ ΤΟΥ ΣΥΝΕΔΡΙΟΥ σχετικά με τον έλεγχο της αποτελεσματικότητας της διαχείρισης του Ευρωπαϊκού Νομισματικού Ιδρύματος για το οικονομικό έτος 1994, συνοδευόμενη από την απάντηση του Ιδρύματος (96/C 394/01)

ΠΙΝΑΚΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΩΝ

Σημείο Σελίδα

1. ΕΙΣΑΓΩΓΗ . 1.1-1.4 2

Ο ρόλος του Ιδρύματος . 1.1-1.2 2

Ο εξωτερικός έλεγχος του Ιδρύματος . 1.3 2

Ο έλεγχος που διενεργήθηκε από το Ευρωπαϊκό Ελεγκτικό Συνέδριο . 1.4 2

2. Η ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΤΟΥ ΙΔΡΥΜΑΤΟΣ ΚΑΤΑ ΤΟ 1994 . 2.1-2.5 2

Η διοικητική διαχείριση . 2.1-2.2 2

Η διαχείριση του προϋπολογισμού και οι λογαριασμοί . 2.3-2.5 2

3. Η ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑ ΤΟΥ ΙΔΡΥΜΑΤΟΣ ΚΑΤΑ ΤΟ 1994 . 3.1-3.2 3

Τα έγγραφα εργασίας . 3.1 3

Η ετήσια έκθεση για το 1994 . 3.2 3

4. ΕΚΤΙΜΗΣΗ ΤΗΣ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑΣ ΤΗΣ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΤΟΥ ΕΝΙ ΚΑΤΑ ΤΟ 1994 . 4.1-4.7 3

Οι ιδιαίτερες συνθήκες . 4.1-4.2 3

Τα συστήματα και οι διαδικασίες . 4.3-4.4 3

Τα έξοδα του οικονομικού έτους . 4.5-4.6 3

Συμβολή στην επίτευξη των στόχων . 4.7 4

5. ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑ . 5 4

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑΤΑ . 5

Απάντηση του Ευρωπαϊκού Νομισματικού Ιδρύματος . 6

1. ΕΙΣΑΓΩΓΗ

Ο ρόλος του Ιδρύματος

1.1. Στο άρθρο 109 ΣΤ της συνθήκης για την ίδρυση της Ευρωπαϊκής Κοινότητας, προβλέπεται η ίδρυση του Ευρωπαϊκού Νομισματικού Ιδρύματος (ΕΝΙ). Η κυριότερη αποστολή του εν λόγω Ιδρύματος συνίσταται στην πραγματοποίηση των προπαρασκευαστικών εργασιών που απαιτούνται για το τρίτο στάδιο της ΟΝΕ, δηλαδή τη θέσπιση του Ευρωπαϊκού Συστήματος Κεντρικών Τραπεζών (ΕΣΚΤ), την εφαρμογή ενιαίας νομισματικής πολιτικής και τη δημιουργία ενιαίου νομίσματος. Για να επιτευχθούν αυτά, το Ίδρυμα έχει επίσης ως καθήκον την ενίσχυση του συντονισμού των εθνικών νομισματικών πολιτικών, προκειμένου να βελτιωθεί η σύγκλιση μεταξύ των οικονομιών των κρατών μελών και να εξασφαλιστεί η σταθερότητα των τιμών.

1.2. Οι εργασίες του εκτελούνται, εκτός από τις εργασίες με τη μορφή μελετών που πραγματοποιούνται μέσα στο ίδιο το Ίδρυμα, μέσω μιας δομής υποεπιτροπών και ομάδων εργασίας που συγκροτούνται από εμπειρογνώμονες του Ιδρύματος και των κεντρικών τραπεζών των κρατών μελών και καλύπτουν, συγκεκριμένα, τους τομείς της νομισματικής πολιτικής, της συναλλαγματικής πολιτικής, της τραπεζικής εποπτείας, των συστημάτων πληρωμών και των μακροοικονομικών και νομισματικών στατιστικών. Στο πλαίσιο της εφαρμογής του Ευρωπαϊκού Νομισματικού Συστήματος (ΕΝΣ), τη διαχείριση του οποίου ασκούσε προηγουμένως το Ευρωπαϊκό Ταμείο Νομισματικής Συνεργασίας (ΕΤΝΣ), τα νομισματικά αποθέματα που αφορούν τη δραστηριότητα αυτή τα κατέχει επί του παρόντος το ΕΝΙ.

Ο εξωτερικός έλεγχος του Ιδρύματος

1.3. Όσον αφορά τον εξωτερικό έλεγχο του ΕΝΙ, το άρθρο 17 του καταστατικού ορίζει ότι, αφενός, οι ετήσιοι λογαριασμοί ελέγχονται από ανεξάρτητους εξωτερικούς ελεγκτές, τους οποίους εγκρίνει το συμβούλιο του ΕΝΙ και ότι οι λογαριασμοί εγκρίνονται από το συμβούλιο, και ακολούθως δημοσιεύονται. Για το σκοπό αυτό εκδίδεται πιστοποιητικό από ιδιωτικό γραφείο ελέγχου και δημοσιεύεται μαζί με τους λογαριασμούς. Αφετέρου, στο ίδιο άρθρο διευκρινίζεται ότι οι διατάξεις του άρθρου 188 Γ της συνθήκης (σχετικά με τον έλεγχο που ασκείται από το Ευρωπαϊκό Ελεγκτικό Συνέδριο) «εφαρμόζονται μόνο στην εξέταση της αποτελεσματικότητας της διαχείρισης του ΕΝΙ». Απόρροια των εργασιών ελέγχου για το οικονομικό έτος 1994 αποτέλεσε η παρούσα έκθεση.

Ο έλεγχος που διενεργήθηκε από το Ευρωπαϊκό Ελεγκτικό Συνέδριο

1.4. Το Συνέδριο, εκτός από την οργάνωση και τη δραστηριότητα του εσωτερικού ελέγχου, εξέτασε τις παρακάτω διαδικασίες:

- πρόσληψη και διαχείριση του προσωπικού,

- χορήγηση γραφείων,

- εσωτερικός εξοπλισμός των γραφείων και εγκαταστάσεις,

- εξοπλισμός πληροφορικής,

- έπιπλα και υλικό γραφείου,

- παροχή υπηρεσιών, εξωτερικών εργασιών και ειδικευμένων συμβουλών,

- κατάρτιση του προϋπολογισμού και παρακολούθηση της εκτέλεσής του.

Δεδομένου ότι το ΕΝΙ δεν υπόκειται στις διατάξεις και στις εκτελεστικές διατάξεις του δημοσιονομικού κανονισμού που εφαρμόζεται στο γενικό προϋπολογισμό των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων, το Συνέδριο δεν ήταν υποχρεωμένο να ελέγξει τη συμμόρφωση με τις εν λόγω διατάξεις.

2. Η ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΤΟΥ ΙΔΡΥΜΑΤΟΣ ΚΑΤΑ ΤΟ 1994

Η διοικητική διαχείριση

2.1. Σύμφωνα με τη συνθήκη, το ΕΝΙ δημιουργήθηκε την 1η Ιανουαρίου 1994. Κατά την εποχή εκείνη, η υπόστασή του περιοριζόταν μόνο στον πρόεδρό του, ο οποίος διορίστηκε στις 11 Δεκεμβρίου 1993 και στο συμβούλιό του, το οποίο συνήλθε για πρώτη φορά στις 11 Ιανουαρίου 1994. Η έδρα (Φρανκφούρτη), ορίστηκε κατά το τέλος Οκτωβρίου του 1993 7 η επιλογή του κτιρίου πραγματοποιήθηκε τον Απρίλιο του 1994, η δε ανακαίνισή του περατώθηκε κατά τα τέλη του 1994.

2.2. Κατά την ενδιάμεση αυτή περίοδο, το ΙΜΕ εξασφάλισε τη λειτουργία του καταφεύγοντας, σε μεγάλο βαθμό, στις διοικητικές υπηρεσίες και τις υπηρεσίες λογισμικού της Τράπεζας Διεθνών Διακανονισμών (ΤΔΔ) στην οποία, έως τις 31 Δεκεμβρίου 1993, στεγαζόταν η γραμματεία της Επιτροπής των Διοικητών των Κεντρικών Τραπεζών που διαλύθηκε με τη δημιουργία του ΕΝΙ. Στην αρχή της λειτουργίας του, το ΕΝΙ χρησιμοποιούσε κυρίως το προσωπικό της εν λόγω γραμματείας, στη συνέχεια δε άρχισε να προβαίνει σε προσλήψεις, κυρίως από το προσωπικό της γραμματείας αυτής και των κεντρικών τραπεζών των κρατών μελών, συχνότατα με απόσπαση από τα εν λόγω ιδρύματα. Ο τρόπος αυτός ενέργειας αποτελεί απόρροια του γεγονότος ότι, αφενός, το ΕΝΙ είναι αναγκαίο να διαθέτει προσωπικό με τα απαραίτητα επαγγελματικά προσόντα που να μπορεί να ενεργοποιηθεί αμέσως και, αφετέρου, ότι ο χαρακτήρας της υπόστασης του Ιδρύματος είναι εφήμερος. Κατά τα τέλη του οικονομικού έτους 1994, το προσωπικό που απασχολούσε το Ίδρυμα ανερχόταν σε 126 άτομα.

Η διαχείριση του προϋπολογισμού και οι λογαριασμοί

2.3. Οι αβεβαιότητες που χαρακτηρίζουν το οικονομικό έτος 1994, κατέστησαν ιδιαίτερα δυσχερή την ακριβή εκτίμηση των δαπανών. Συνολικά, βάσει προϋπολογισμού ύψους 28,1 εκατ. ECU, οι πραγματοποιήσεις δαπανών υπήρξαν χαμηλότερες από τις προβλέψεις κατά 5,1 εκατ. ECU, δηλαδή κατά 18 %. Στις κυριότερες κατηγορίες, οι πραγματοποιήσεις δαπανών ήταν χαμηλότερες κατά 23 % για τις επενδύσεις σε ενσώματα αγαθά, κατά 8 % για τις δαπάνες προσωπικού και κατά 17 % για τις λοιπές διοικητικές δαπάνες.

2.4. Το σύνολο των δαπανών που καταλογίστηκαν στο οικονομικό έτος 1994 (βλέπε παράρτημα 1), ανέρχεται σε 18,3 εκατ. ECU, το οποίο αναλύεται σε δαπάνες προσωπικού ύψους 9,1 εκατ. ECU (βλέπε σημείο 4.6), σε λοιπές διοικητικές δαπάνες ύψους 9,0 εκατ. ECU (από τα οποία 6,9 εκατ. ECU για έξοδα πρώτης εγκατάστασης) και σε απόσβεση ενσώματων στοιχείων ενεργητικού ύψους 0,2 εκατ. ECU. Λαμβανομένου υπόψη ενός ποσού εισπραχθέντων τόκων ύψους 0,3 εκατ. ECU, η απόκλιση μεταξύ των δαπανών και των εσόδων του οικονομικού έτους ανέρχεται σε 18,0 εκατ. ECU. Το υπόλοιπο αυτό καλύφθηκε με εισφορές των κεντρικών τραπεζών των κρατών μελών. Πράγματι, οι χορηγήσεις σε κεφάλαιο (615,6 εκατ. ECU) καταβλήθηκαν μόλις στις αρχές του 1995.

2.5. Στον ισολογισμό της 31ης Δεκεμβρίου 1994 του ΕΝΙ (βλέπε πίνακα στο παράρτημα 2) παρουσιάζεται, καταρχήν, το ενεργητικό και το παθητικό που αφορούν τη δραστηριότητα στο πλαίσιο του ΕΝΣ, δηλαδή συνολικό ποσό ύψους 56 576 εκατ. ECU διαθεσίμων σε χρυσό και σε δολάρια, σε αντιστάθμισμα ίσου ποσού σε ECU που εκδόθηκε για τις κεντρικές τράπεζες της Κοινότητας. Αυτά τα διαθέσιμα αντιπροσωπεύουν το 20 % των αποθεμάτων σε χρυσό και σε δολάρια των κεντρικών τραπεζών των κρατών μελών. Στη συνέχεια, στον ισολογισμό παρουσιάζονται τα στοιχεία ενεργητικού και παθητικού που αφορούν τη λειτουργία του Ιδρύματος. Το σύνολο του εν λόγω μέρους του ισολογισμού ανέρχεται σε 20,7 εκατ. ECU, τα κυριότερα δε στοιχεία είναι, στο ενεργητικό, ταμιακά διαθέσιμα ύψους 12,9 εκατ. ECU και ενσώματα στοιχεία ενεργητικού ύψους 6,6 εκατ. ECU, στο δε παθητικό, οφειλές ύψους 3,6 εκατ. ECU, προβλέψεις ύψους 3,9 εκατ. ECU και προκαταβολές που καταβλήθηκαν από τις κεντρικές τράπεζες των κρατών μελών ύψους 13,0 εκατ. ECU.

3. Η ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑ ΤΟΥ ΙΔΡΥΜΑΤΟΣ ΚΑΤΑ ΤΟ 1994

Τα έγγραφα εργασίας

3.1. Εκτός από τα τέσσερα έγγραφα που δημοσιεύθηκαν για το έτος 1994 και την ετήσια έκθεση σχετικά με το έτος 1994, το ΕΝΙ κατάρτισε εσωτερικά και προπαρασκευαστικά έγγραφα εργασίας τα οποία υποβλήθηκαν στο Συμβούλιο, στις υποεπιτροπές και στις ομάδες εργασίας. Εξάλλου, η Διεύθυνση κινητοποιήθηκε ευρέως με την εγκατάσταση της έδρας του Ιδρύματος στη Φρανκφούρτη.

Η ετήσια έκθεση για το 1994

3.2. Η δραστηριότητα του Ιδρύματος κατά το 1994 παρουσιάζεται στην ετήσια έκθεση, η οποία δημοσιεύθηκε σε όλες τις γλώσσες της Ευρωπαϊκής Ένωσης, τον Απρίλιο του 1995. Στην εν λόγω έκθεση πραγματοποιείται καταρχήν, όπως ορίζει το καταστατικό, συνοπτική παρουσίαση της οικονομικής, νομισματικής και χρηματοοικονομικής κατάστασης της Ευρωπαϊκής Ένωσης για την περίοδο 1993-1994. Τέλος, η έκθεση περιλαμβάνει τους ετήσιους λογαριασμούς του Ιδρύματος για το οικονομικό έτος 1994, συνοδευόμενους με πιστοποιητικό των ανεξάρτητων ελεγκτών.

4. ΕΚΤΙΜΗΣΗ ΤΗΣ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑΣ ΤΗΣ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΤΟΥ ΕΝΙ ΚΑΤΑ ΤΟ 1994

Οι ιδιαίτερες συνθήκες

4.1. Καθ' όλη τη διάρκεια του έτους, το Ίδρυμα λειτούργησε υπό πίεση χρόνου προκειμένου να αναπτύξει, το συντομότερο δυνατό, την οργάνωσή του, δηλαδή να προσλάβει το προσωπικό του, να εγκαταστήσει τα γραφεία του, να δημιουργήσει τη διοικητική και λειτουργική δομή του, συνεχίζοντας τις εργασίες για την προετοιμασία της τρίτης φάσης, τις οποίες είχε αρχίσει ήδη η προηγούμενη Επιτροπή των Διοικητών και αναλαμβάνοντας τα νέα καθήκοντα που προβλέπονται στο καταστατικό του.

4.2. Κατά συνέπεια, στο επίπεδο της διαχείρισης, το οικονομικό έτος 1994 χαρακτηρίστηκε από μια κατάσταση που βρίσκεται σε πλήρη εξέλιξη. Η οργάνωση, τα συστήματα και οι διαδικασίες δημιουργήθηκαν καθ' οδόν, προκειμένου να αντιμετωπιστούν οι άμεσες ανάγκες. Αυτό ερμηνεύει το γεγονός ότι συχνά ελήφθησαν προσωρινά μέτρα, τα οποία μεταγενέστερα απαιτείται να διευθετηθούν.

Τα συστήματα και οι διαδικασίες

4.3. Το Συνέδριο εξέτασε τα κυριότερα συστήματα και διαδικασίες διαχείρισης, όπως είχαν τεθεί σε εφαρμογή στο Ίδρυμα το 1994, ιδίως μετά την εγκατάστασή του στη Φρανκφούρτη και ενώ λειτουργούσε με δικά του μέσα. Μολονότι αυτά θα μπορούσαν να θεωρηθούν ως αποδεκτά, λαμβανομένων υπόψη των περιστάσεων, θα μπορούσαν εντούτοις να τελειοποιηθούν από πολλές πλευρές. Για το λόγο αυτό, το Συνέδριο απηύθυνε επιστολή με παρατηρήσεις και συστάσεις στη διεύθυνση του Ιδρύματος, η οποία αφορούσε πολλά στοιχεία της διοικητικής οργάνωσης και του εσωτερικού ελέγχου.

4.4. Οι δειγματοληπτικοί έλεγχοι που διενεργήθηκαν από το Συνέδριο σε φακέλους μεμονωμένων πράξεων στις κυριότερες κατηγορίες δαπανών, κατέστησαν δυνατό να διαπιστωθεί ότι οι διοικητικές υπηρεσίες του ΕΝΙ καταβάλλουν ικανοποιητική προσπάθεια για να εξασφαλίσουν μια καλή σχέση μεταξύ ποιότητας και τιμών. Εντούτοις, τα συστήματα απόδοσης των εξόδων σε βάση κατ' αποκοπή αξίζει να αποτελέσουν το αντικείμενο τακτικής παρακολούθησης, προκειμένου να εκτιμηθεί η επάρκεια των καταβολών κατ' αποκοπή.

Τα έξοδα του οικονομικού έτους

4.5. Στο ποσό των εξόδων του οικονομικού έτους αντικατοπτρίζεται, αφενός, το γεγονός ότι το Ίδρυμα βρισκόταν στη φάση της διάρθρωσης και, αφετέρου, ότι η υπόσταση του ιδίου του ΕΝΙ ήταν βραχύχρονη. Κατ' αυτό τον τρόπο, η υλοποίηση του προϋπολογισμού υπολειπόταν των προβλέψεων, λόγω των καθυστερήσεων που σημειώθηκαν, συγκεκριμένα, στις εργασίες διαρρύθμισης των χώρων (το ήμισυ περίπου του ποσού που δεν χρησιμοποιήθηκε αποτελούσε απόρροια του γεγονότος αυτού, δαπανήθηκε δε κατά το 1995), αλλά, και συνεπεία της επιθυμίας να μην εμποδιστεί η δρομολόγηση του Ιδρύματος μέσω μιας υπερβολικά δεσμευτικής πλαισίωσης από πλευράς προϋπολογισμού. Σύμφωνα με τη συνθήκη, προορισμός του Ιδρύματος είναι να παύσει να υφίσταται μεταξύ της 1ης Ιανουαρίου 1997 και της 1ης Ιανουαρίου 1999. Αυτό επηρρεάζει αναμφισβήτητα την πολιτική κεφαλαιοποίησης των επενδύσεων. Συγχρόνως, οι ετήσιοι λογαριασμοί καταρτίστηκαν με ιδιαίτερη σύνεση, ιδίως όσον αφορά τις προβλέψεις.

4.6. Τα εξόδα του οικονομικού έτου 1994 αναλύονται ως εξής: 49,9 % έξοδα για μισθούς (9,13 εκατ. ECU, από τα οποία 5,74 εκατ. ECU εμφαίνονται στις οικονομικές καταστάσεις ως «λοιπές διοικητικές δαπάνες»), 37,5 % έξοδα πρώτης εγκατάστασης (6,86 εκατ. ECU), 11,4 % διοικητικές δαπάνες (2,09 εκατ. ECU) και 1,2 % έξοδα για αποσβέσεις (0,23 εκατ. ECU). Κατά την κατανομή αυτή, λαμβάνεται υπόψη το γεγονός ότι το Ίδρυμα άρχισε να λειτουργεί με τη στήριξη ανθρώπινων πόρων οι οποίοι, κατά την εποχή εκείνη, ανήκαν ακόμη στην Τράπεζα Διεθνών Διακανονισμών (ΤΔΔ).

Συμβολή στην επίτευξη των στόχων

4.7. Λαμβανομένου υπόψη του γεγονότος της βαθμιαίας συγκρότησής του καθ' όλη τη διάρκεια του έτους 1994, οι εργασίες που πραγματοποιήθηκαν στην ουσία από το Ίδρυμα εκτελέστηκαν κατ' αναλογία με την πρόσληψη του εν ενεργεία προσωπικού. Το ΕΝΙ εξασφάλισε τη συνέχιση των δραστηριοτήτων συνεργασίας που υφίσταντο ήδη μεταξύ των κεντρικών τραπεζών των κρατών μελών. Ορισμένα έγγραφα δημοσιεύθηκαν και άλλα καταρτίστηκαν και υποβλήθηκαν στο Συμβούλιο για έγκριση, συμπεριλαμβανομένου ενός καθοδηγητικού σχεδίου, με το οποίο καθορίζεται ένα πλαίσιο που χαρακτηρίζεται από συνοχή για την εξακολούθηση των προπαρασκευαστικών εργασιών στους διαφόρους τομείς δραστηριοτήτων.

5. ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑ

Το έτος 1994 υπήρξε δυσχερές για το ΕΝΙ, δεδομένου ότι το Ίδρυμα υποχρεώθηκε να αρχίσει να συγκροτείται τη στιγμή κατά την οποία θεωρείτο ότι έπρεπε να αρχίσει να λειτουργεί. Είναι αναμφισβήτητο ότι αυτή η κατάσταση πραγμάτων αντικατοπτρίζεται στη διαχειριστική δραστηριότητα κατά το έτος αυτό. Λαμβανομένης υπόψη της ιδιαιτερότητας αυτής, οι έλεγχοι που διενεργήθηκαν από το Συνέδριο έδωσαν ένα συνολικά ικανοποιητικό αποτέλεσμα. Το Συνέδριο απηύθυνε συστάσεις στη διεύθυνση του Ιδρύματος προκειμένου να βελτιωθούν ορισμένες πλευρές των συστημάτων και διαδικασιών κατά το στάδιο του οριστικότερου σχεδιασμού τους.

Η παρούσα έκθεση εγκρίθηκε από το Ελεγκτικό Συνέδριο κατά τη συνεδρίασή του στο Λουξεμβούργο στις 26 Σεπτεμβρίου 1996.

Για το Ελεγκτικό Συνέδριο

Bernhard FRIEDMANN

Πρόεδρος

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ 1

>ΘΕΣΗ ΠΗΝΑΚΑ>

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ 2

>ΘΕΣΗ ΠΗΝΑΚΑ>

ΑΠΑΝΤΗΣΗ ΤΟΥ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟΥ ΝΟΝΙΣΜΑΤΙΚΟΥ ΙΔΡΥΜΑΤΟΣ

Το Ευρωπαϊκό Νομισματικό Ίδρυμα σημειώνει με ευχαρίστηση ότι η γενική ιδέα της τελικής έκθεσης του Ευρωπαϊκού Ελεγκτικού Συνεδρίου είναι θετική και ότι ελήφθησαν υπόψη οι ιδιαίτερες περιστάσεις του πρώτου έτους λειτουργίας του Ιδρύματος.

Το ΕΝΙ γνωρίζει ότι, λόγω της προσωρινής υποδομής κατά τη διάρκεια της αρχικής περιόδου, τα συστήματα και οι διαδικασίες λειτουργίας είχαν ανάγκη βελτίωσης. Οι παρατηρήσεις και συστάσεις σχετικά με τη διοικητική οργάνωση και τον εσωτερικό έλεγχο που απευθύνθηκαν στη Διοίκηση του Ιδρύματος θεωρήθηκαν ιδιαίτερα χρήσιμες.

ΕΚΘΕΣΗ ΤΟΥ ΣΥΝΕΔΡΙΟΥ σχετικά με τον έλεγχο της αποτελεσματικότητας της διαχείρισης του Ευρωπαϊκού Νομισματικού Ιδρύματος για το οικονομικό έτος 1994, συνοδευόμενη από την απάντηση του Ιδρύματος (96/C 394/01)

ΠΙΝΑΚΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΩΝ

Σημείο Σελίδα

1. ΕΙΣΑΓΩΓΗ . 1.1-1.4 2

Ο ρόλος του Ιδρύματος . 1.1-1.2 2

Ο εξωτερικός έλεγχος του Ιδρύματος . 1.3 2

Ο έλεγχος που διενεργήθηκε από το Ευρωπαϊκό Ελεγκτικό Συνέδριο . 1.4 2

2. Η ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΤΟΥ ΙΔΡΥΜΑΤΟΣ ΚΑΤΑ ΤΟ 1994 . 2.1-2.5 2

Η διοικητική διαχείριση . 2.1-2.2 2

Η διαχείριση του προϋπολογισμού και οι λογαριασμοί . 2.3-2.5 2

3. Η ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑ ΤΟΥ ΙΔΡΥΜΑΤΟΣ ΚΑΤΑ ΤΟ 1994 . 3.1-3.2 3

Τα έγγραφα εργασίας . 3.1 3

Η ετήσια έκθεση για το 1994 . 3.2 3

4. ΕΚΤΙΜΗΣΗ ΤΗΣ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑΣ ΤΗΣ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΤΟΥ ΕΝΙ ΚΑΤΑ ΤΟ 1994 . 4.1-4.7 3

Οι ιδιαίτερες συνθήκες . 4.1-4.2 3

Τα συστήματα και οι διαδικασίες . 4.3-4.4 3

Τα έξοδα του οικονομικού έτους . 4.5-4.6 3

Συμβολή στην επίτευξη των στόχων . 4.7 4

5. ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑ . 5 4

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑΤΑ . 5

Απάντηση του Ευρωπαϊκού Νομισματικού Ιδρύματος . 6

1. ΕΙΣΑΓΩΓΗ

Ο ρόλος του Ιδρύματος

1.1. Στο άρθρο 109 ΣΤ της συνθήκης για την ίδρυση της Ευρωπαϊκής Κοινότητας, προβλέπεται η ίδρυση του Ευρωπαϊκού Νομισματικού Ιδρύματος (ΕΝΙ). Η κυριότερη αποστολή του εν λόγω Ιδρύματος συνίσταται στην πραγματοποίηση των προπαρασκευαστικών εργασιών που απαιτούνται για το τρίτο στάδιο της ΟΝΕ, δηλαδή τη θέσπιση του Ευρωπαϊκού Συστήματος Κεντρικών Τραπεζών (ΕΣΚΤ), την εφαρμογή ενιαίας νομισματικής πολιτικής και τη δημιουργία ενιαίου νομίσματος. Για να επιτευχθούν αυτά, το Ίδρυμα έχει επίσης ως καθήκον την ενίσχυση του συντονισμού των εθνικών νομισματικών πολιτικών, προκειμένου να βελτιωθεί η σύγκλιση μεταξύ των οικονομιών των κρατών μελών και να εξασφαλιστεί η σταθερότητα των τιμών.

1.2. Οι εργασίες του εκτελούνται, εκτός από τις εργασίες με τη μορφή μελετών που πραγματοποιούνται μέσα στο ίδιο το Ίδρυμα, μέσω μιας δομής υποεπιτροπών και ομάδων εργασίας που συγκροτούνται από εμπειρογνώμονες του Ιδρύματος και των κεντρικών τραπεζών των κρατών μελών και καλύπτουν, συγκεκριμένα, τους τομείς της νομισματικής πολιτικής, της συναλλαγματικής πολιτικής, της τραπεζικής εποπτείας, των συστημάτων πληρωμών και των μακροοικονομικών και νομισματικών στατιστικών. Στο πλαίσιο της εφαρμογής του Ευρωπαϊκού Νομισματικού Συστήματος (ΕΝΣ), τη διαχείριση του οποίου ασκούσε προηγουμένως το Ευρωπαϊκό Ταμείο Νομισματικής Συνεργασίας (ΕΤΝΣ), τα νομισματικά αποθέματα που αφορούν τη δραστηριότητα αυτή τα κατέχει επί του παρόντος το ΕΝΙ.

Ο εξωτερικός έλεγχος του Ιδρύματος

1.3. Όσον αφορά τον εξωτερικό έλεγχο του ΕΝΙ, το άρθρο 17 του καταστατικού ορίζει ότι, αφενός, οι ετήσιοι λογαριασμοί ελέγχονται από ανεξάρτητους εξωτερικούς ελεγκτές, τους οποίους εγκρίνει το συμβούλιο του ΕΝΙ και ότι οι λογαριασμοί εγκρίνονται από το συμβούλιο, και ακολούθως δημοσιεύονται. Για το σκοπό αυτό εκδίδεται πιστοποιητικό από ιδιωτικό γραφείο ελέγχου και δημοσιεύεται μαζί με τους λογαριασμούς. Αφετέρου, στο ίδιο άρθρο διευκρινίζεται ότι οι διατάξεις του άρθρου 188 Γ της συνθήκης (σχετικά με τον έλεγχο που ασκείται από το Ευρωπαϊκό Ελεγκτικό Συνέδριο) «εφαρμόζονται μόνο στην εξέταση της αποτελεσματικότητας της διαχείρισης του ΕΝΙ». Απόρροια των εργασιών ελέγχου για το οικονομικό έτος 1994 αποτέλεσε η παρούσα έκθεση.

Ο έλεγχος που διενεργήθηκε από το Ευρωπαϊκό Ελεγκτικό Συνέδριο

1.4. Το Συνέδριο, εκτός από την οργάνωση και τη δραστηριότητα του εσωτερικού ελέγχου, εξέτασε τις παρακάτω διαδικασίες:

- πρόσληψη και διαχείριση του προσωπικού,

- χορήγηση γραφείων,

- εσωτερικός εξοπλισμός των γραφείων και εγκαταστάσεις,

- εξοπλισμός πληροφορικής,

- έπιπλα και υλικό γραφείου,

- παροχή υπηρεσιών, εξωτερικών εργασιών και ειδικευμένων συμβουλών,

- κατάρτιση του προϋπολογισμού και παρακολούθηση της εκτέλεσής του.

Δεδομένου ότι το ΕΝΙ δεν υπόκειται στις διατάξεις και στις εκτελεστικές διατάξεις του δημοσιονομικού κανονισμού που εφαρμόζεται στο γενικό προϋπολογισμό των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων, το Συνέδριο δεν ήταν υποχρεωμένο να ελέγξει τη συμμόρφωση με τις εν λόγω διατάξεις.

2. Η ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΤΟΥ ΙΔΡΥΜΑΤΟΣ ΚΑΤΑ ΤΟ 1994

Η διοικητική διαχείριση

2.1. Σύμφωνα με τη συνθήκη, το ΕΝΙ δημιουργήθηκε την 1η Ιανουαρίου 1994. Κατά την εποχή εκείνη, η υπόστασή του περιοριζόταν μόνο στον πρόεδρό του, ο οποίος διορίστηκε στις 11 Δεκεμβρίου 1993 και στο συμβούλιό του, το οποίο συνήλθε για πρώτη φορά στις 11 Ιανουαρίου 1994. Η έδρα (Φρανκφούρτη), ορίστηκε κατά το τέλος Οκτωβρίου του 1993 7 η επιλογή του κτιρίου πραγματοποιήθηκε τον Απρίλιο του 1994, η δε ανακαίνισή του περατώθηκε κατά τα τέλη του 1994.

2.2. Κατά την ενδιάμεση αυτή περίοδο, το ΙΜΕ εξασφάλισε τη λειτουργία του καταφεύγοντας, σε μεγάλο βαθμό, στις διοικητικές υπηρεσίες και τις υπηρεσίες λογισμικού της Τράπεζας Διεθνών Διακανονισμών (ΤΔΔ) στην οποία, έως τις 31 Δεκεμβρίου 1993, στεγαζόταν η γραμματεία της Επιτροπής των Διοικητών των Κεντρικών Τραπεζών που διαλύθηκε με τη δημιουργία του ΕΝΙ. Στην αρχή της λειτουργίας του, το ΕΝΙ χρησιμοποιούσε κυρίως το προσωπικό της εν λόγω γραμματείας, στη συνέχεια δε άρχισε να προβαίνει σε προσλήψεις, κυρίως από το προσωπικό της γραμματείας αυτής και των κεντρικών τραπεζών των κρατών μελών, συχνότατα με απόσπαση από τα εν λόγω ιδρύματα. Ο τρόπος αυτός ενέργειας αποτελεί απόρροια του γεγονότος ότι, αφενός, το ΕΝΙ είναι αναγκαίο να διαθέτει προσωπικό με τα απαραίτητα επαγγελματικά προσόντα που να μπορεί να ενεργοποιηθεί αμέσως και, αφετέρου, ότι ο χαρακτήρας της υπόστασης του Ιδρύματος είναι εφήμερος. Κατά τα τέλη του οικονομικού έτους 1994, το προσωπικό που απασχολούσε το Ίδρυμα ανερχόταν σε 126 άτομα.

Η διαχείριση του προϋπολογισμού και οι λογαριασμοί

2.3. Οι αβεβαιότητες που χαρακτηρίζουν το οικονομικό έτος 1994, κατέστησαν ιδιαίτερα δυσχερή την ακριβή εκτίμηση των δαπανών. Συνολικά, βάσει προϋπολογισμού ύψους 28,1 εκατ. ECU, οι πραγματοποιήσεις δαπανών υπήρξαν χαμηλότερες από τις προβλέψεις κατά 5,1 εκατ. ECU, δηλαδή κατά 18 %. Στις κυριότερες κατηγορίες, οι πραγματοποιήσεις δαπανών ήταν χαμηλότερες κατά 23 % για τις επενδύσεις σε ενσώματα αγαθά, κατά 8 % για τις δαπάνες προσωπικού και κατά 17 % για τις λοιπές διοικητικές δαπάνες.

2.4. Το σύνολο των δαπανών που καταλογίστηκαν στο οικονομικό έτος 1994 (βλέπε παράρτημα 1), ανέρχεται σε 18,3 εκατ. ECU, το οποίο αναλύεται σε δαπάνες προσωπικού ύψους 9,1 εκατ. ECU (βλέπε σημείο 4.6), σε λοιπές διοικητικές δαπάνες ύψους 9,0 εκατ. ECU (από τα οποία 6,9 εκατ. ECU για έξοδα πρώτης εγκατάστασης) και σε απόσβεση ενσώματων στοιχείων ενεργητικού ύψους 0,2 εκατ. ECU. Λαμβανομένου υπόψη ενός ποσού εισπραχθέντων τόκων ύψους 0,3 εκατ. ECU, η απόκλιση μεταξύ των δαπανών και των εσόδων του οικονομικού έτους ανέρχεται σε 18,0 εκατ. ECU. Το υπόλοιπο αυτό καλύφθηκε με εισφορές των κεντρικών τραπεζών των κρατών μελών. Πράγματι, οι χορηγήσεις σε κεφάλαιο (615,6 εκατ. ECU) καταβλήθηκαν μόλις στις αρχές του 1995.

2.5. Στον ισολογισμό της 31ης Δεκεμβρίου 1994 του ΕΝΙ (βλέπε πίνακα στο παράρτημα 2) παρουσιάζεται, καταρχήν, το ενεργητικό και το παθητικό που αφορούν τη δραστηριότητα στο πλαίσιο του ΕΝΣ, δηλαδή συνολικό ποσό ύψους 56 576 εκατ. ECU διαθεσίμων σε χρυσό και σε δολάρια, σε αντιστάθμισμα ίσου ποσού σε ECU που εκδόθηκε για τις κεντρικές τράπεζες της Κοινότητας. Αυτά τα διαθέσιμα αντιπροσωπεύουν το 20 % των αποθεμάτων σε χρυσό και σε δολάρια των κεντρικών τραπεζών των κρατών μελών. Στη συνέχεια, στον ισολογισμό παρουσιάζονται τα στοιχεία ενεργητικού και παθητικού που αφορούν τη λειτουργία του Ιδρύματος. Το σύνολο του εν λόγω μέρους του ισολογισμού ανέρχεται σε 20,7 εκατ. ECU, τα κυριότερα δε στοιχεία είναι, στο ενεργητικό, ταμιακά διαθέσιμα ύψους 12,9 εκατ. ECU και ενσώματα στοιχεία ενεργητικού ύψους 6,6 εκατ. ECU, στο δε παθητικό, οφειλές ύψους 3,6 εκατ. ECU, προβλέψεις ύψους 3,9 εκατ. ECU και προκαταβολές που καταβλήθηκαν από τις κεντρικές τράπεζες των κρατών μελών ύψους 13,0 εκατ. ECU.

3. Η ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑ ΤΟΥ ΙΔΡΥΜΑΤΟΣ ΚΑΤΑ ΤΟ 1994

Τα έγγραφα εργασίας

3.1. Εκτός από τα τέσσερα έγγραφα που δημοσιεύθηκαν για το έτος 1994 και την ετήσια έκθεση σχετικά με το έτος 1994, το ΕΝΙ κατάρτισε εσωτερικά και προπαρασκευαστικά έγγραφα εργασίας τα οποία υποβλήθηκαν στο Συμβούλιο, στις υποεπιτροπές και στις ομάδες εργασίας. Εξάλλου, η Διεύθυνση κινητοποιήθηκε ευρέως με την εγκατάσταση της έδρας του Ιδρύματος στη Φρανκφούρτη.

Η ετήσια έκθεση για το 1994

3.2. Η δραστηριότητα του Ιδρύματος κατά το 1994 παρουσιάζεται στην ετήσια έκθεση, η οποία δημοσιεύθηκε σε όλες τις γλώσσες της Ευρωπαϊκής Ένωσης, τον Απρίλιο του 1995. Στην εν λόγω έκθεση πραγματοποιείται καταρχήν, όπως ορίζει το καταστατικό, συνοπτική παρουσίαση της οικονομικής, νομισματικής και χρηματοοικονομικής κατάστασης της Ευρωπαϊκής Ένωσης για την περίοδο 1993-1994. Τέλος, η έκθεση περιλαμβάνει τους ετήσιους λογαριασμούς του Ιδρύματος για το οικονομικό έτος 1994, συνοδευόμενους με πιστοποιητικό των ανεξάρτητων ελεγκτών.

4. ΕΚΤΙΜΗΣΗ ΤΗΣ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑΣ ΤΗΣ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΤΟΥ ΕΝΙ ΚΑΤΑ ΤΟ 1994

Οι ιδιαίτερες συνθήκες

4.1. Καθ' όλη τη διάρκεια του έτους, το Ίδρυμα λειτούργησε υπό πίεση χρόνου προκειμένου να αναπτύξει, το συντομότερο δυνατό, την οργάνωσή του, δηλαδή να προσλάβει το προσωπικό του, να εγκαταστήσει τα γραφεία του, να δημιουργήσει τη διοικητική και λειτουργική δομή του, συνεχίζοντας τις εργασίες για την προετοιμασία της τρίτης φάσης, τις οποίες είχε αρχίσει ήδη η προηγούμενη Επιτροπή των Διοικητών και αναλαμβάνοντας τα νέα καθήκοντα που προβλέπονται στο καταστατικό του.

4.2. Κατά συνέπεια, στο επίπεδο της διαχείρισης, το οικονομικό έτος 1994 χαρακτηρίστηκε από μια κατάσταση που βρίσκεται σε πλήρη εξέλιξη. Η οργάνωση, τα συστήματα και οι διαδικασίες δημιουργήθηκαν καθ' οδόν, προκειμένου να αντιμετωπιστούν οι άμεσες ανάγκες. Αυτό ερμηνεύει το γεγονός ότι συχνά ελήφθησαν προσωρινά μέτρα, τα οποία μεταγενέστερα απαιτείται να διευθετηθούν.

Τα συστήματα και οι διαδικασίες

4.3. Το Συνέδριο εξέτασε τα κυριότερα συστήματα και διαδικασίες διαχείρισης, όπως είχαν τεθεί σε εφαρμογή στο Ίδρυμα το 1994, ιδίως μετά την εγκατάστασή του στη Φρανκφούρτη και ενώ λειτουργούσε με δικά του μέσα. Μολονότι αυτά θα μπορούσαν να θεωρηθούν ως αποδεκτά, λαμβανομένων υπόψη των περιστάσεων, θα μπορούσαν εντούτοις να τελειοποιηθούν από πολλές πλευρές. Για το λόγο αυτό, το Συνέδριο απηύθυνε επιστολή με παρατηρήσεις και συστάσεις στη διεύθυνση του Ιδρύματος, η οποία αφορούσε πολλά στοιχεία της διοικητικής οργάνωσης και του εσωτερικού ελέγχου.

4.4. Οι δειγματοληπτικοί έλεγχοι που διενεργήθηκαν από το Συνέδριο σε φακέλους μεμονωμένων πράξεων στις κυριότερες κατηγορίες δαπανών, κατέστησαν δυνατό να διαπιστωθεί ότι οι διοικητικές υπηρεσίες του ΕΝΙ καταβάλλουν ικανοποιητική προσπάθεια για να εξασφαλίσουν μια καλή σχέση μεταξύ ποιότητας και τιμών. Εντούτοις, τα συστήματα απόδοσης των εξόδων σε βάση κατ' αποκοπή αξίζει να αποτελέσουν το αντικείμενο τακτικής παρακολούθησης, προκειμένου να εκτιμηθεί η επάρκεια των καταβολών κατ' αποκοπή.

Τα έξοδα του οικονομικού έτους

4.5. Στο ποσό των εξόδων του οικονομικού έτους αντικατοπτρίζεται, αφενός, το γεγονός ότι το Ίδρυμα βρισκόταν στη φάση της διάρθρωσης και, αφετέρου, ότι η υπόσταση του ιδίου του ΕΝΙ ήταν βραχύχρονη. Κατ' αυτό τον τρόπο, η υλοποίηση του προϋπολογισμού υπολειπόταν των προβλέψεων, λόγω των καθυστερήσεων που σημειώθηκαν, συγκεκριμένα, στις εργασίες διαρρύθμισης των χώρων (το ήμισυ περίπου του ποσού που δεν χρησιμοποιήθηκε αποτελούσε απόρροια του γεγονότος αυτού, δαπανήθηκε δε κατά το 1995), αλλά, και συνεπεία της επιθυμίας να μην εμποδιστεί η δρομολόγηση του Ιδρύματος μέσω μιας υπερβολικά δεσμευτικής πλαισίωσης από πλευράς προϋπολογισμού. Σύμφωνα με τη συνθήκη, προορισμός του Ιδρύματος είναι να παύσει να υφίσταται μεταξύ της 1ης Ιανουαρίου 1997 και της 1ης Ιανουαρίου 1999. Αυτό επηρρεάζει αναμφισβήτητα την πολιτική κεφαλαιοποίησης των επενδύσεων. Συγχρόνως, οι ετήσιοι λογαριασμοί καταρτίστηκαν με ιδιαίτερη σύνεση, ιδίως όσον αφορά τις προβλέψεις.

4.6. Τα εξόδα του οικονομικού έτου 1994 αναλύονται ως εξής: 49,9 % έξοδα για μισθούς (9,13 εκατ. ECU, από τα οποία 5,74 εκατ. ECU εμφαίνονται στις οικονομικές καταστάσεις ως «λοιπές διοικητικές δαπάνες»), 37,5 % έξοδα πρώτης εγκατάστασης (6,86 εκατ. ECU), 11,4 % διοικητικές δαπάνες (2,09 εκατ. ECU) και 1,2 % έξοδα για αποσβέσεις (0,23 εκατ. ECU). Κατά την κατανομή αυτή, λαμβάνεται υπόψη το γεγονός ότι το Ίδρυμα άρχισε να λειτουργεί με τη στήριξη ανθρώπινων πόρων οι οποίοι, κατά την εποχή εκείνη, ανήκαν ακόμη στην Τράπεζα Διεθνών Διακανονισμών (ΤΔΔ).

Συμβολή στην επίτευξη των στόχων

4.7. Λαμβανομένου υπόψη του γεγονότος της βαθμιαίας συγκρότησής του καθ' όλη τη διάρκεια του έτους 1994, οι εργασίες που πραγματοποιήθηκαν στην ουσία από το Ίδρυμα εκτελέστηκαν κατ' αναλογία με την πρόσληψη του εν ενεργεία προσωπικού. Το ΕΝΙ εξασφάλισε τη συνέχιση των δραστηριοτήτων συνεργασίας που υφίσταντο ήδη μεταξύ των κεντρικών τραπεζών των κρατών μελών. Ορισμένα έγγραφα δημοσιεύθηκαν και άλλα καταρτίστηκαν και υποβλήθηκαν στο Συμβούλιο για έγκριση, συμπεριλαμβανομένου ενός καθοδηγητικού σχεδίου, με το οποίο καθορίζεται ένα πλαίσιο που χαρακτηρίζεται από συνοχή για την εξακολούθηση των προπαρασκευαστικών εργασιών στους διαφόρους τομείς δραστηριοτήτων.

5. ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑ

Το έτος 1994 υπήρξε δυσχερές για το ΕΝΙ, δεδομένου ότι το Ίδρυμα υποχρεώθηκε να αρχίσει να συγκροτείται τη στιγμή κατά την οποία θεωρείτο ότι έπρεπε να αρχίσει να λειτουργεί. Είναι αναμφισβήτητο ότι αυτή η κατάσταση πραγμάτων αντικατοπτρίζεται στη διαχειριστική δραστηριότητα κατά το έτος αυτό. Λαμβανομένης υπόψη της ιδιαιτερότητας αυτής, οι έλεγχοι που διενεργήθηκαν από το Συνέδριο έδωσαν ένα συνολικά ικανοποιητικό αποτέλεσμα. Το Συνέδριο απηύθυνε συστάσεις στη διεύθυνση του Ιδρύματος προκειμένου να βελτιωθούν ορισμένες πλευρές των συστημάτων και διαδικασιών κατά το στάδιο του οριστικότερου σχεδιασμού τους.

Η παρούσα έκθεση εγκρίθηκε από το Ελεγκτικό Συνέδριο κατά τη συνεδρίασή του στο Λουξεμβούργο στις 26 Σεπτεμβρίου 1996.

Για το Ελεγκτικό Συνέδριο

Bernhard FRIEDMANN

Πρόεδρος

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ 1

>ΘΕΣΗ ΠΗΝΑΚΑ>

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ 2

>ΘΕΣΗ ΠΗΝΑΚΑ>

ΑΠΑΝΤΗΣΗ ΤΟΥ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟΥ ΝΟΝΙΣΜΑΤΙΚΟΥ ΙΔΡΥΜΑΤΟΣ

Το Ευρωπαϊκό Νομισματικό Ίδρυμα σημειώνει με ευχαρίστηση ότι η γενική ιδέα της τελικής έκθεσης του Ευρωπαϊκού Ελεγκτικού Συνεδρίου είναι θετική και ότι ελήφθησαν υπόψη οι ιδιαίτερες περιστάσεις του πρώτου έτους λειτουργίας του Ιδρύματος.

Το ΕΝΙ γνωρίζει ότι, λόγω της προσωρινής υποδομής κατά τη διάρκεια της αρχικής περιόδου, τα συστήματα και οι διαδικασίες λειτουργίας είχαν ανάγκη βελτίωσης. Οι παρατηρήσεις και συστάσεις σχετικά με τη διοικητική οργάνωση και τον εσωτερικό έλεγχο που απευθύνθηκαν στη Διοίκηση του Ιδρύματος θεωρήθηκαν ιδιαίτερα χρήσιμες.