ΑΠΟΦΑΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ

της 8ης Ιουλίου 1999

περί της αίτησης της Δανίας για μεταβατικό καθεστώς σύμφωνα με το άρθρο 24 της οδηγίας 96/92/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου σχετικά με τους κοινούς κανόνες για την εσωτερική αγορά ηλεκτρικής ενέργειας

[κοινοποιηθείσα υπό τον αριθμό Ε(1999) 1551/8]

(Το κείμενο στη δανική γλώσσα είναι το μόνο αυθεντικό)

(1999/798/ΕΚ)

Η ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΤΩΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΩΝ ΚΟΙΝΟΤΗΤΩΝ,

Έχοντας υπόψη:

τη συνθήκη για την ίδρυση της Ευρωπαϊκής Κοινότητας,

την οδηγία 96/92/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 19ης Δεκεμβρίου 1996, σχετικά με τους κοινούς κανόνες για την εσωτερική αγορά ηλεκτρικής ενέργειας(1), και ιδίως το άρθρο 24,

Έχοντας ενημερώσει τα κράτη μέλη σχετικά με την αίτηση που υπέβαλε το Βασίλειο της Δανίας,

Εκτιμώντας τα ακόλουθα:

I. ΓΕΓΟΝΟΤΑ

1. Διαδικασία

(1) Με επιστολή του της 19ης Φεβρουαρίου 1998, το Υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας της Δανίας (Miljø- og Energiministeriet) υπέβαλε αίτηση για μεταβατικό καθεστώς σύμφωνα με το άρθρο 24 της οδηγίας.

(2) Στις 25 Ιουνίου 1998 πραγματοποιήθηκε στις Βρυξέλλες συνάντηση μεταξύ της Επιτροπής και εκπροσώπων του Υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας της Δανίας για να συζητηθεί η αίτηση. Ζητήθηκε από το υπουργείο να παράσχει πιο λεπτομερείς πληροφορίες.

(3) Με επιστολή της 16ης Οκτωβρίου 1998, το υπουργείο διαβίβασε τις εν λόγω πληροφορίες.

2. Διάρθρωση και ανάπτυξη του τομέα της ηλεκτρικής ενέργειας στη Δανία

(4) Το 1997 υπήρχαν 111 εταιρείες παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας στη Δανία, εκ των οποίων οι 46 ανήκουν σε δήμους που τις διαχειρίζονται άμεσα, οι 43 είναι συνεταιρισμοί καταναλωτών, οι εννέα είναι εταιρείες, οι 11 είναι ιδιωτικά ιδρύματα και οι δύο είναι συμμετοχικές εταιρείες.

(5) Το δίκτυο μεταφοράς στη Δανία χωρίζεται σε δύο ανεξάρτητα συστήματα κάθετης ολοκλήρωσης: αφενός στην Eltra (νομικό πρόσωπο με ανεξάρτητη διαχείριση και διοικητικό συμβούλιο) που εκμεταλλεύεται το δίκτυο το οποίο καλύπτει το δυτικό τμήμα της Δανίας (Jutland και Funen) και συνδέεται με το δίκτυο UCPTE, και αφετέρου στην Elkraft System (με οργάνωση στο πλαίσιο της Elkraft, αλλά με ανεξάρτητη διαχείριση) που εκμεταλλεύεται το δίκτυο το οποίο καλύπτει το ανατολικό τμήμα της χώρας και συνδέεται με το δίκτυο Nordel. Οι εταιρείες διανομής ευθύνονται για την πώληση της ηλεκτρικής ενέργειας στους καταναλωτές, καθώς και για το σχεδιασμό, τη λειτουργία και τη συντήρηση του δικτύου χαμηλής και μέσης τάσης.

(6) Η ηλεκτρική ενέργεια παράγεται από οκτώ εταιρείες που ανήκουν στις εταιρείες διανομής. Η παραγωγή και η πώληση της ηλεκτρικής ενέργειας στις εταιρείες διανομής συντονίζονται από την Elsam (στην περιοχή της Eltra) και από την Elkraft.

(7) Τρεις επιχειρήσεις παράγουν και διανέμουν την ηλεκτρική ενέργεια: η Københavns Belysningsvæsen (δήμος Κοπεγχάγης), η Østkraft στη νήσο Bornholm, καθώς και η επιχείρηση του δήμου Randers.

(8) Η παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας συνδυάζεται κυρίως με την παραγωγή θέρμανσης. Ο γαιάνθρακας είναι το κύριο καύσιμο σε αυτά τα εργοστάσια, αλλά διαδίδεται όλο και περισσότερο η χρήση του φυσικού αερίου. Τα παραδοσιακά εργοστάσια που παράγουν μόνο ηλεκτρική ενέργεια μειώνονται σταδιακά κατά τα τελευταία έτη. Επιπλέον, οι ανανεώσιμες πηγές ενέργειας όπως η βιομάζα και η αιολική ενέργεια αποκτούν όλο και περισσότερη βαρύτητα στον τομέα παραγωγής της ηλεκτρικής ενέργειας και ο προσανατολισμός προς αυτή την κατεύθυνση αποτελεί σημαντικό στοιχείο της πολιτικής της Δανίας.

(9) Στο παρελθόν η Δανία ήταν καθαρός εισαγωγέας ηλεκτρικής ενέργειας, αλλά από το 1995 έχει πλεόνασμα το οποίο εξάγεται.

3. Ο νόμος για την ηλεκτρική ενέργεια και η οδηγία για την αγορά ηλεκτρικής ενέργειας

(10) Η αγορά ηλεκτρικής ενέργειας της Δανίας ρυθμίζεται από το νόμο για την ηλεκτρική ενέργεια (ESA), ο οποίος τέθηκε σε ισχύ το 1977. Έκτοτε έχει τροποποιηθεί αρκετές φορές, αλλά η διάρθρωση παραμένει αμετάβλητη.

(11) Η μετάβαση προς ένα σύστημα που βασίζεται περισσότερο στην αγορά άρχισε με την έγκριση τροποποίησης του ESA από το Κοινοβούλιο το Μάιο του 1996. Ο στόχος της τροποποίησης ήταν η καθιέρωση του ανταγωνισμού στη Δανία με παράλληλη εξασφάλιση ότι ο κλάδος παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας θα έπρεπε να τηρεί ορισμένες υποχρεώσεις παροχής υπηρεσιών κοινής ωφέλειας όσον αφορά την προστασία του περιβάλλοντος, την ασφάλεια του εφοδιασμού και την προστασία του καταναλωτή. Ο τροποποιημένος νόμος τέθηκε σε ισχύ την 1η Ιανουαρίου 1998 ύστερα από έγκριση ορισμένων στοιχείων του νόμου από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή στις 3 Δεκεμβρίου 1997 (διαδικασία κρατικής ενίσχυσης)(2).

(12) Από την 1η Ιανουαρίου 1998 οι εταιρείες διανομής με ετήσια παροχή ηλεκτρικής ενέργειας πάνω από 100 GWh και οι τελικοί καταναλωτές με ετήσια κατανάλωση ηλεκτρικής ενέργειας πάνω από 100 GWh ανά θέση κατανάλωσης θεωρούνται επιλέξιμοι πελάτες. Το χαρακτηριστικό της αγοράς ηλεκτρικής ενέργειας στη Δανία είναι ότι έχει λίγους μεγάλους καταναλωτές ηλεκτρικής ενέργειας. Στην πραγματικότητα, μόνον επτά καταναλωτές υπερβαίνουν το κατώτατο όριο των 100 GWh και το μερίδιο τους στην αγορά ανέρχεται σε περίπου 5 % της συνολικής κατανάλωσης στη Δανία. Εάν συμπεριληφθούν οι εταιρείες διανομής, η έμμεσα αναμεμειγμένη δυνητική αγορά καταλαμβάνει περίπου το 90 % της συνολικής αγοράς.

(13) Η Δανία επέλεξε την πρόσβαση τρίτων στο δίκτυο κατόπιν διαπραγματεύσεων βάσει της παρούσας νομοθεσίας. Ωστόσο, στην πράξη η Eltra και η Elkraft System έχουν καθιερώσει την πρόσβαση τρίτων βάσει δημοσιευμένων ενδεικτικών τιμών για την πρόσβαση στα δίκτυα μεταφοράς, ενώ το δίκτυο διανομής εξακολουθεί να χαρακτηρίζεται από την πρόσβαση τρίτων κατόπιν διαπραγματεύσεων.

(14) Εκκρεμούν ακόμα ορισμένα θέματα σχετικά με λεπτομέρειες που πρέπει να θίξει η νέα νομοθεσία ώστε να είναι πλήρης η συμμόρφωση με την οδηγία. Η κυβέρνηση της Δανίας καταρτίζει νομοθεσία η οποία μεταξύ άλλων καλύπτει τα εν λόγω θέματα.

4. Το μεταβατικό καθεστώς που κοινοποίησε η δανική κυβέρνηση

4.1. Εισαγωγή

(15) Η δανική κυβέρνηση κοινοποίησε μεταβατικά καθεστώτα για τρία είδη δεσμεύσεων:

1) συμβάσεις πληρωμής δεσμευτικών ποσοτήτων φυσικού αερίου·

2) κλείσιμο σταθμών παραγωγής ενέργειας·

3) συνταξιοδοτικές υποχρεώσεις.

4.2. Συμβάσεις πληρωμής δεσμευτικών ποσοτήτων φυσικού αερίου

Η υποχρέωση

(16) Δύο δανικές επιχειρήσεις, η Elkraft AmbA και η I/S Elsam, έχουν συνάψει τρεις συμβάσεις πληρωμής δεσμευτικών ποσοτήτων φυσικού αερίου με την Dangas A/S:

- Σύμβαση του 1991 με ισχύ από το 1996 έως το 2020 και απαίτηση αγοράς από την Elkraft ελάχιστης ποσότητας [...](3) εκατ. Nm3 ετησίως,

- σύμβαση του 1994 με ισχύ από το 1996 έως το 2020 και απαίτηση αγοράς από την Elsam ελάχιστης ποσότητας [...](4) εκατ. Nm3 ετησίως,

- σύμβαση του 1995 με ισχύ από το 2001 έως το 2010 και απαίτηση αγοράς από την Elsam ελάχιστης ποσότητας [...](5) εκατ. Nm3 ετησίως, καθώς και απαίτηση αγοράς από την Elkraft ελάχιστης ποσότητας [...](6) εκατ. Nm3 ετησίως.

(17) Η τιμή φυσικού αερίου είναι [...](7)

(18) Οι συμβάσεις περιλαμβάνουν ρήτρα που ορίζει [...](8)

(19) Οι συμβάσεις είναι [...](9)

(20) Το φυσικό αέριο προορίζεται να τροφοδοτήσει τέσσερα κεντρικά εργοστάσια συνδυασμένης παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας και θερμότητας τα οποία καλύπτονται εν μέρει από την εγγύηση "kraft/varme-garanti" που ισχύει στη Δανία και σύμφωνα με την οποία οι δανικές εταιρείες διανομής υποχρεούνται να αγοράζουν την ηλεκτρική ενέργεια που παράγεται με θερμότητα από τα εν λόγω εργοστάσια σε τιμές κάλυψης κόστους, εάν η ηλεκτρική ενέργεια δεν μπορεί να πωληθεί χωρίς ζημία στην ελεύθερη αγορά. Η εν λόγω εγγύηση εξετάστηκε από την Επιτροπή και έγινε δεκτή σε ό,τι αφορά τις διατάξεις της συνθήκης για την κρατική ενίσχυση (βλέπε υποσημείωση 2). Επίσης, αξιολογήθηκε δυνάμει των διατάξεων της οδηγίας και, στο πλαίσιο προκαταρκτικής αξιολόγησης, η Επιτροπή κατέληξε ότι το σχέδιο είναι συμβατό με την οδηγία. Η εν λόγω αξιολόγηση διαβιβάστηκε στο Υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας(10).

(21) Η εγγύηση "kraft/varme-garanti" ισχύει μέχρι το 2006 και θα καλύπτει για τρία από τα εργοστάσια (H. C. Østedsværket, Svanemølleværket και Avedøreværkets Blok 2) το κύριο μέρος της παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας, καθώς αυτή γίνεται σε συνδυασμό με θερμότητα. Ως εκ τούτου, η δανική κυβέρνηση δεν προβλέπει προβλήματα πριν από το 2006 όσον αφορά τις συμβάσεις πληρωμής δεσμευτικών ποσοτήτων για τα εν λόγω εργοστάσια, καθώς η "kraft/varme-garanti" εξασφαλίζει ότι η ηλεκτρική ενέργεια που παράγεται με θερμότητα μπορεί να πωληθεί σε τιμή που καλύπτει το κόστος παραγωγής. Όσον αφορά το εργοστάσιο Skærbækværket, μόνον το 30 % της παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας αναμένεται να καλυφθεί από την "kraft/varme-garanti" και οι συμβάσεις πληρωμής δεσμευτικών ποσοτήτων φυσικού αερίου ενδεχομένως να δημιουγήσουν δυσκολίες για το εν λόγω εργοστάσιο εάν σημειωθούν διακυμάνσεις των τιμών φυσικού αερίου στην αγορά σε σχέση με αυτές που ορίζονται στις συμβάσεις.

Ύψος των "χαμένων" επενδύσεων

(22) Η δανική κυβέρνηση υπολόγισε ότι η δέσμευση που αφορά τις τρεις συμβάσεις πληρωμής δεσμευτικών ποσοτήτων ανέρχεται σε 8,9 δισ. DKK και ισοδυναμεί με την αξία του φυσικού αερίου που προορίζεται για την παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας που δεν καλύπτεται από την "εγγύηση kraft/varme-garanti", εάν παραμείνει σταθερή η τιμή φυσικού αερίου. Η εν λόγω τιμή υπολογίζεται βάσει της υπόθεσης ότι η τιμή ηλεκτρικής ενέργειας θα μειωθεί στο ελάχιστο.

(23) Ωστόσο, η κυβέρνηση θεωρεί ως πιο ρεαλιστική την άποψη ότι η τιμή αγοράς της ηλεκτρικής ενέργειας θα αυξηθεί από 0,12 DKK ανά kWh που ισχύει σήμερα (τρέχουσα τιμή της κοινοπραξίας Nordic που επεσήμανε η δανική κυβέρνηση με την επιστολή της 16ης Οκτωβρίου 1998) σε 0,15 DKK ανά kWh το 2000. Η κυβέρνηση εκτιμά ότι στη συνέχεια [...](11)

(24) Σύμφωνα με τις προαναφερθείσες υποθέσεις για την αύξηση των τιμών αγοράς της ηλεκτρικής ενέργειας και του φυσικού αερίου, η κυβέρνηση εκτιμά ότι οι "χαμένες" επενδύσεις που αφορούν τις συμβάσεις πληρωμής δεσμευτικών ποσοτήτων ανέρχονται συνολικά σε 993 εκατ. DKK κατά την περίοδο 1999-2020.

Μέθοδος ανάκτησης

(25) Η κυβέρνηση εξετάζει το ενδεχόμενο να επιτρέψει στις επιχειρήσεις παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας να επιβάλουν πρόσθετη επιβάρυνση στην κατανάλωση ηλεκτρικής ενέργειας, σε επίπεδο τελικού καταναλωτή. Το ποσό θα υπολογισθεί εκ των υστέρων και ενδεχομένως να καλύπτει μόνον πραγματικές απώλειες. Σε περίπτωση υπερχρέωσης, το πλεόνασμα θα πρέπει να επιστραφεί στους καταναλωτές. Οι επιχειρήσεις θα πρέπει να τηρούν ξεχωριστούς λογαριασμούς για την παροχή υποστήριξης ώστε να αποφευχθούν οι διασταυρούμενες επιδοτήσεις και να εξασφαλισθεί η διαφάνεια. Το ποσό θα αναγράφεται ξεχωριστά στον λογαριασμό του καταναλωτή.

4.3. Κλείσιμο εργοστασίων παραγωγής ενέργειας

Η υποχρέωση

(26) Μέχρι στιγμής οι εταιρείες παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας στη Δανία δεν είχαν τη δυνατότητα να προβλέπουν τις μελλοντικές δαπάνες για το κλείσιμο και τον παροπλισμό εργοστασίων παραγωγής ενέργειας. Ως εκ τούτου, οι δαπάνες παροπλισμού καλύπτονταν κατά περίπτωση μέσω των ενδεικτικών τιμών ηλεκτρικής ενέργειας οι οποίες, εάν κρινόταν απαραίτητο, μπορούσαν να αυξηθούν ανάλογα.

(27) Κατά συνέπεια, σε μια μη ανταγωνιστική αγορά δεν έχουν προκληθεί προβλήματα για τις εταιρείες παραγωγής ενέργειας καθώς εντέλει το κόστος βαρύνει τον τελικό καταναλωτή· όμως, σε μια ανταγωνιστική αγορά όπου οι καταναλωτές δεν είναι πλέον δέσμιοι ενδέχεται να μην είναι πλέον δυνατόν να μεταβιβασθούν αυτές οι δαπάνες.

(28) Η δανική κυβέρνηση γνωστοποίησε ότι 30 μονάδες παραγωγής αναμένεται να κλείσουν και να παροπλισθούν κατά την περίοδο 1999-2025 και ότι πρόσφατα έκλεισαν έξι μονάδες παραγωγής, οι οποίες παροπλίζονται. Η κανονική διάρκεια ζωής μιας μονάδας παραγωγής ανέρχεται σε 30 έτη. Σε ορισμένες περιπτώσεις, η Υπηρεσία Ενέργειας διέταξε το κλείσιμο και τον παροπλισμό για περιβαλλοντικούς λόγους. Ο παροπλισμός μπορεί να πραγματοποιηθεί μόνο κατόπιν άδειας από την Υπηρεσία Ενέργειας, βλέπε άρθρο 5 παράγραφος 1 του νόμου για την ηλεκτρική ενέργεια.

Ύψος των "χαμένων" επενδύσεων

(29) Η κυβέρνηση εκτιμά ότι οι δαπάνες παροπλισμού ανά μονάδα παραγωγής κυμαίνονται μεταξύ 100 εκατ DKK και 170 εκατ. DKK; ανάλογα με το μέγεθος της μονάδας. Οι δαπάνες παροπλισμού για μονάδα 137 MW που έκλεισε το 1996 (Nordjyllandsværket Blok 1) ανήλθαν σε 87 εκατ. DKK. Σύμφωνα με την κοινοποίηση της Δανίας, οι εν λόγω δαπάνες είναι χαμηλότερες από τις κανονικές, καθώς δεν παροπλίζεται τμήμα της μονάδας με σκοπό να χρησιμοποιείται σε συνδυασμό με άλλες μονάδες του εργοστασίου παραγωγής ενέργειας.

(30) Μετά την έγκριση του νέου νόμου για την ηλεκτρική ενέργεια (που αναμένεται να υπογραφεί κατά τη διάρκεια του 1999), οι εταιρείες ηλεκτροδότησης θα μπορούν να προβλέπουν την κάλυψη δαπανών αυτού του είδους. Ως εκ τούτου η κυβέρνηση έχει κοινοποιήσει μόνον τις δαπάνες για τις μονάδες παραγωγής ενέργειας για τις οποίες έχει δοθεί ή αναμένεται να δοθεί άδεια παροπλισμού κατά την περίοδο μεταξύ 1ης Ιανουαρίου 1998 και 31ης Δεκεμβρίου 2007. Οι εταιρείες με εργοστάσια παραγωγής ενέργειας που αναμένεται να κλείσουν μετά από την εν λόγω ημερομηνία θα πρέπει να προβούν στις κατάλληλες προβλέψεις για τον παροπλισμό από τώρα μέχρι το κλείσιμο. Το καθεστώς των "χαμένων" επενδύσεων στοχεύει να χρηματοδοτήσει ή να συμβάλει στη χρηματοδότηση των εργοστασίων που πρόκειται να κλείσουν πριν από την εν λόγω ημερομηνία. Μέχρι στιγμής δεν έχουν γίνει προβλέψεις για τις δαπάνες παροπλισμού των εν λόγω εργοστασίων και δεν υπάρχει αρκετός χρόνος να πραγματοποιηθούν προβλέψεις πριν από το κλείσιμο. Συνολικά θα καλυφθούν 21 μονάδες και 6 εργοστάσια παραγωγής ενέργειας που βρίσκονται σε στάδιο παροπλισμού.

(31) Η κυβέρνηση εκτιμά ότι οι συνολικές "χαμένες" επενδύσεις ανέρχονται σε 2750 εκατ. DKK, οι οποίες κατανέμονται ως εξής:

- Sjællandske Kraftværker τμήμα της περιοχής που καλύπτει η Elkraft): 800 εκατ. DKK για οκτώ συγκροτήματα παραγωγής ενέργειας,

- Københavns Belysningsvæsen (τμήμα της περιοχής που καλύπτει η Elkraft): 600 εκατ. DKK για έξι συγκροτήματα παραγωγής ενέργειας,

- Elsam: 1350 εκατ. DKK επτά μονάδες παραγωγής ενέργειας και δαπάνες για έξι εργοστάσια παραγωγής ενέργειας που βρίσκονται σε στάδιο παροπλισμού.

(32) Η κυβέρνηση προβλέπει την παροχή επιδότησης μέχρι 170 εκατ. DKK ανά μονάδα όσον αφορά τις μονάδες για τις οποίες έχει υποβληθεί αίτηση για άδεια παροπλισμού στην Υπηρεσία Ενέργειας πριν από την 1η Ιανουαρίου 2001. Θα υπάρξει μείωση της μέγιστης επιδότησης για τις αιτήσεις που θα υποβληθούν μετά από την εν λόγω ημερομηνία. Το 2001, το μέγιστο ποσό θα ανέρχεται σε 102 εκατ. DKK, το οποίο θα μειώνεται κατά 17 εκατ. DKK για κάθε ένα από τα επόμενα έτη. Η διαδικασία παροπλισμού πρέπει να αρχίσει το αργότερο ένα έτος μετά από τη χορήγηση της άδειας.

(33) Σύμφωνα με τη δανική κυβέρνηση τα συνολικά έξοδα των σχεδίων επιδότησης ανέρχονται σε 2300 εκατ. DKK.

Μέθοδος ανάκτησης

(34) Η κυβέρνηση εξετάζει το ενδεχόμενο να εφαρμόσει δύο ξεχωριστά σχέδια επιδότησης· ένα για την Elsam και ένα για την Elkraft, οι οποίες θα έχουν τη δυνατότητα να επιβάλουν πρόσθετη επιβάρυνση στην κατανάλωση ηλεκτρικής ενέργειας μέσω μεμονωμένης επιβάρυνσης στους τελικούς καταναλωτές της περιοχής τους και, ως εκ τούτου, οι δαπάνες θα καλυφθούν αφενός από τους καταναλωτές της ηλεκτρικής ενέργειας που αυτές παράγουν και αφετέρου από τους καταναλωτές της ηλεκτρικής ενέργειας που αγοράζεται με σύμβαση τρίτου μέρους.

(35) Σε περίπτωση υπερχρέωσης, το πλεόνασμα θα πρέπει να επιστραφεί στους καταναλωτές. Οι επιχειρήσεις θα πρέπει να τηρούν ξεχωριστούς λογαριασμούς για την παροχή υποστήριξης ώστε να αποφευχθούν οι διασταυρούμενες επιδοτήσεις και να εξασφαλισθεί η διαφάνεια. Το ποσό θα αναγράφεται ξεχωριστά στο λογαριασμό του καταναλωτή.

4.4. Συνταξιοδοτικές υποχρεώσεις

Η υποχρέωση

(36) Οι δημοτικές επιχειρήσεις του τομέα ηλεκτρικής ενέργειας απασχολούν κατά παράδοση μεγάλο αριθμό προσωπικού με καθεστώς δημόσιου υπαλλήλου. Οι όροι απασχόλησης υποχρεώνουν τις δημοτικές επιχειρήσεις να καταβάλουν συντάξεις σε συνταξιούχους υπαλλήλους. Δεν υπάρχει απόθεμα για την κάλυψη τωρινών και μελλοντικών δαπανών για τις συντάξεις· αντ' αυτού, οι δαπάνες περιλαμβάνονται στην τιμή της ηλεκτρικής ενέργειας, κατά περίπτωση όταν προκύπτουν δαπάνες.

(37) Από την 1η Ιανουαρίου 1997 το νέο προσωπικό απασχολείται με σύμβαση και οι επιχειρήσεις καταβάλλουν συνταξιοδοτικές εισφορές καθ' όλη την περίοδο απασχόλησης. Η μετάβαση από την πρόσληψη προσωπικού με καθεστώς δημόσιου υπαλλήλου στην απασχόληση με σύμβαση αφήνει να εννοηθεί ότι για ορισμένα έτη οι δημοτικές επιχειρήσεις θα πρέπει να καταβάλουν συνταξιοδοτικές εισφορές σε τωρινούς υπαλλήλους καθώς και συντάξεις σε πρώην υπαλλήλους για τους οποίους δεν υπήρχε σχετική πρόβλεψη.

(38) Η κυβέρνηση της Δανίας εκτιμά ότι θα προκληθούν προβλήματα μόνον για τις εταιρείες παραγωγής ενέργειας, καθώς οι εταιρείες διανομής θα συνεχίσουν να έχουν το μονοπώλιο του εφοδιασμού στην περιοχή διανομής τους και ως εκ τούτου μπορούν πάντοτε να ανακτήσουν το κόστος αντισταθμίζοντας τις δαπάνες συνταξιοδότησης με τις ενδεικτικές τιμές διανομής. Μόνο μια εταιρεία παραγωγής ενέργειας που είναι παράλληλα εταιρεία διανομής, η Københavns Belysningsvæsen, θα απαιτήσει μεταβατικό καθεστώς. Η εταιρεία έχει να προσλάβει νέο προσωπικό με καθεστώς δημόσιου υπαλλήλου από την 1η Ιανουαρίου 1997, δηλαδή πριν να τεθεί σε ισχύ η οδηγία.

Ύψος των "χαμένων" επενδύσεων

(39) Η Assurandørgruppen ("ομάδα ασφαλιστών") εκτιμά ότι η υπεραξία των συνταξιοδοτικών υποχρεώσεων της Københavns Belysningsvæsen ανέρχεται σε 600-700 εκατ. DKK (τέλος 1997) βάσει του υπολογισμού της ηλικίας συνταξιοδότησης των εργαζομένων που καλύπτονται από την υποχρέωση.

(40) Όσον αφορά τα μελλοντικά συνταξιοδοτικά δικαιώματα των δημόσιων υπαλλήλων, η Københavns Belysningsvæsen θα καταβάλει συνταξιοδοτική εισφορά που ανέρχεται σε 15 % του μισθού για την κάλυψη των εν λόγω δαπανών.

Μέθοδος ανάκτησης

(41) Η κυβέρνηση εξετάζει το ενδεχόμενο μεταβατικού καθεστώτος σύμφωνα με το οποίο η Københavns Belysningsvæsen έχει το δικαίωμα να εισπράξει, μέσα σε περίοδο δέκα ετών, 700 εκατ. DKK από τους καταναλωτές ηλεκτρικής ενέργειας. Η κοινοποίηση δεν περιλαμβάνει περαιτέρω περιγραφή του τρόπου με τον οποίο θα εκπονηθεί το σχέδιο για το εν λόγω μεταβατικό καθεστώς.

(42) Σε περίπτωση υπερβολικής αντιστάθμισης, το πλεόνασμα θα πρέπει να επιστραφεί στους καταναλωτές. Οι επιχειρήσεις θα πρέπει να τηρούν ξεχωριστούς λογαριασμούς για την παροχή υποστήριξης ώστε να αποφευχθούν οι διασταυρούμενες επιδοτήσεις και να εξασφαλισθεί η διαφάνεια. Το ποσό θα αναγράφεται ξεχωριστά στο λογαριασμό του καταναλωτή.

II. ΝΟΜΙΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ

1. Νομική βάση: Άρθρο 24 της οδηγίας 96/92/ΕΚ

(43) Η κοινοποίηση της Δανίας αποτελεί αίτηση για μεταβατικό καθεστώς σύμφωνα με το άρθρο 24 της οδηγίας 96/92/ΕΚ.

2. Απαιτήσεις του άρθρου 24

(44) Το άρθρο 24 παράγραφοι 1 και 2 της οδηγίας 96/92/ΕΚ, υπό το φως της συνθήκης ΕΚ, απαιτεί επομένως την εξέταση των παρακάτω στοιχείων από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή κατά την εξέταση οποιασδήποτε αίτησης για μεταβατικό καθεστώς:

Α. Απαιτήσεις που αφορούν την φύση των εν λόγω υποχρεώσεων ή εγγυήσεων λειτουργίας

1) Η ύπαρξη υποχρέωσης ή εγγύησης λειτουργίας οφείλει να αποδειχθεί.

2) Η υποχρέωση ή οι εγγυήσεις λειτουργίας πρέπει να έχουν δοθεί πριν από τις 20 Φεβρουαρίου 1997.

3) Η σχέση αιτίου-αποτελέσματος ανάμεσα στην έναρξη ισχύος της οδηγίας και της αδυναμίας εκπλήρωσης της υποχρέωσης πρέπει να αποδειχθεί.

Β. Απαιτήσεις που αφορούν τα μέτρα που προτείνονται για την επίτευξη των εν λόγω στόχων

1) Τα μέτρα του μεταβατικού καθεστώτος πρέπει να εμπίπτουν στο πεδίο εφαρμογής των παρεκκλίσεων από τα κεφάλαια IV, VI και VII της οδηγίας.

2) Το μεταβατικό καθεστώς πρέπει να έχει περιορισμένη διάρκεια και να συνδέεται με την εκπνοή των εν λόγω υποχρεώσεων ή εγγυήσεων λειτουργίας.

3) Το μεταβατικό καθεστώς οφείλει να εφαρμόζει τα λιγότερο περιοριστικά μέτρα που είναι απαραίτητα λογικά για την επίτευξη των στόχων, οι οποίοι θα πρέπει με τη σειρά τους να είναι εύλογοι. Στην απόφασή της σχετικά με τα θέματα αυτά, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή πρέπει να λάβει υπόψη μεταξύ άλλων τις διαστάσεις του σχετικού δικτύου, το επίπεδο διασύνδεσής του και τη διάρθρωση της ηλεκτροβιομηχανίας του.

3. Αξιολόγηση της κοινοποίησης

(45) Στην παρούσα περίπτωση που αφορά το μεταβατικό καθεστώς όπως κοινοποιήθηκε δεν είναι απαραίτητο να προσδιοριστεί εάν πληρούνται οι απαιτήσεις Α.1, Α.2 και Α.3 ή Β.2 και Β.3 επειδή τα μέτρα του εν λόγω μεταβατικού καθεστώτος δεν απαιτούν παρέκκλιση από τα κεφάλαια IV, VI και VII της οδηγίας και επομένως δεν πληρούν την προαναφερθείσα απαίτηση Β.1.

(46) Το άρθρο 24 παράγραφοι 1 και 2 της οδηγίας 96/92/ΕΚ αναφέρει τα ακόλουθα: "1. Τα κράτη μέλη, στα οποία οι υποχρεώσεις που αναλήφθηκαν ή οι εγγυήσεις λειτουργίας που χορηγήθηκαν πριν από την έναρξη ισχύος της παρούσας οδηγίας είναι δυνατό να μην μπορούν να τηρηθούν λόγω των διατάξεων της παρούσας οδηγίας, μπορούν να ζητήσουν να τύχουν μεταβατικού καθεστώτος, το οποίο θα μπορεί να τους παραχωρήσει η Επιτροπή, λαμβάνοντας μεταξύ άλλων υπόψη τις διαστάσεις του σχετικού δικτύου, το επίπεδο διασύνδεσής του και τη διάρθρωση της ηλεκτροβιομηχανίας του. Η Επιτροπή ενημερώνει τα κράτη μέλη για τις αιτήσεις αυτές προτού λάβει απόφαση, λαμβάνοντας υπόψη τις επιταγές της εμπιστευτικότητας. Η απόφαση δημοσιεύεται στην Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων.

2. Το μεταβατικό αυτό καθεστώς είναι χρονικά περιορισμένο και συνδέεται με την εκπνοή των υποχρεώσεων ή εγγυήσεων που αναφέρθηκαν στην παράγραφο 1. Το μεταβατικό καθεστώς μπορεί να καλύπτει παρεκκλίσεις από τα κεφάλαια IV, VI και VII της παρούσας οδηγίας. Οι αιτήσεις μεταβατικού καθεστώτος πρέπει να κοινοποιηθούν στην Επιτροπή το αργότερο ένα έτος μετά την έναρξη ισχύος της παρούσας οδηγίας."

(47) Ως εκ τούτου, είναι σαφές ότι για να συνιστάται μεταβατικό καθεστώς υπό την έννοια του άρθρου 24 της οδηγίας 96/92/ΕΚ, το σύστημα που θα επιλεγεί από το κράτος μέλος θα πρέπει να προβλέπει παρέκκλιση από τις απαιτήσεις που ορίζονται στην οδηγία στα κεφάλαια IV, VI ή VII αυτής.

(48) Ως εκ τούτου ένα πλήρες σχέδιο αποζημίωσης, δηλαδή ένα σύστημα επιβαρύνσεων ή φόρων που εφαρμόζεται από ένα κράτος μέλος για να αντισταθμίσει τις "χαμένες" επενδύσεις που προκλήθηκαν από την εφαρμογή της οδηγίας, δεν μπορεί να θεωρηθεί ως μεταβατικό καθεστώς υπό την έννοια του άρθρου 24 της οδηγίας 96/92/ΕΚ. Η εφαρμογή φόρου αυτού του είδους δεν θα απαιτούσε παρέκκλιση από τα προαναφερθέντα κεφάλαια της οδηγίας.

(49) Το γεγονός ότι μέτρα όπως αυτά που εξετάζονται στην παρούσα περίπτωση μπορεί να έχουν ως αποτέλεσμα πολύ σημαντικές αλλοιώσεις της ενιαίας αγοράς ηλεκτρικής ενέργειας δεν επηρεάζει το παρόν συμπέρασμα. Πράγματι, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή αναγνωρίζει ότι η πληρωμή τέτοιων φόρων μπορεί να έχει ως αποτέλεσμα οικονομικές συνέπειες ουσιαστικά παρόμοιες με εκείνες που προκύπτουν από μια πλήρη ή μερική παρέκκλιση από ορισμένες από τις υποχρεώσεις που περιλαμβάνονται στα IV, VI ή VII της οδηγίας 96/92/ΕΚ. Ωστόσο, τέτοιου είδους αλλοιώσεις λόγω της ίδιας της φύσης τους δεν προκύπτουν από μια τόσο συγκεκριμένη παρέκκλιση όπως αυτή που προβλέπει η οδηγία. Η μεταβίβαση αντισταθμιστικής πληρωμής σε συγκεκριμένους παραγωγούς ηλεκτρικής ενέργειας, που χρηματοδοτείται μέσω φόρων ή επιβαρύνει τους καταναλωτές, αποτελεί επομένως μέτρο που δεν αναφέρεται άμεσα στην οδηγία αλλά πρέπει να εξεταστεί σύμφωνα με το άρθρο 87 παράγραφος 3 στοιχείο γ) της συνθήκης ΕΚ. Σε αυτήν την υπόθεση, εννοείται ότι τα μέτρα που έχουν παρόμοιο οικονομικό αποτέλεσμα θα αντιμετωπιστούν με συνεκτικό τρόπο ανεξάρτητα από τη σχετική διαδικασία σε κάθε μεμονωμένη περίπτωση.

(50) Εφόσον δεν μπορεί να εφαρμοστεί το άρθρο 24 της οδηγίας 96/92/ΕΚ, δεν είναι απαραίτητο να εκτιμηθούν οι παραπάνω περαιτέρω απαιτήσεις 2 και 3.

ΕΞΕΔΩΣΕ ΤΗΝ ΠΑΡΟΥΣΑ ΑΠΟΦΑΣΗ:

Άρθρο 1

Το προτεινόμενο μεταβατικό καθεστώς αφορά υποχρεώσεις που ανέλαβαν δανικές επιχειρήσεις ηλεκτροδότησης όσον αφορά τις συμβάσεις πληρωμής δεσμευτικών ποσοτήτων φυσικού αερίου, το κλείσιμο εργοστασίων παροχής ενέργειας και τις συνταξιοδοτικές υποχρεώσεις, όπως κοινοποιήθηκαν από τη δανική κυβέρνηση με την επιστολή της 19ης Φεβρουαρίου 1998.

Άρθρο 2

Το μεταβατικό καθεστώς που κοινοποίησε η δανική κυβέρνηση δεν περιέχει μέτρα που θα μπορούσαν να αποτελέσουν παρεκκλίσεις από τα IV, VI ή VII της οδηγίας 96/92/ΕΚ. Ως εκ τούτου, το άρθρο 24 της οδηγίας δεν μπορεί να εφαρμοστεί στο μεταβατικό καθεστώς που κοινοποίησε η δανική κυβέρνηση.

Άρθρο 3

Η παρούσα απόφαση απευθύνεται στο Βασίλειο της Δανίας.

Βρυξέλλες, 8 Ιουλίου 1999.

Για την Επιτροπή

Χρήστος ΠΑΠΟΥΤΣΗΣ

Μέλος της Επιτροπής

(1) ΕΕ L 27 της 30.1.1997, σ. 20.

(2) Κρατική ενίσχυση Ν 305/96 - Δανία - Μέτρα υπέρ της συγκεντρωτικής οργάνωσης των εργοστασίων παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας.

(3) Επαγγελματικό απόρρητο.

(4) Επαγγελματικό απόρρητο.

(5) Επαγγελματικό απόρρητο.

(6) Επαγγελματικό απόρρητο.

(7) Επαγγελματικό απόρρητο.

(8) Επαγγελματικό απόρρητο.

(9) Επαγγελματικό απόρρητο.

(10) Επιστολή της 31ης Οκτωβρίου 1997 από τη Γενική Διεύθυνση XVII της Επιτροπής προς το Υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας.

(11) Επαγγελματικό απόρρητο.