ΑΠΟΦΑΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ της 13ης Ιουλίου 1987 σχετικά με διαδικασία του άρθρου 85 της συνθήκης ΕΟΚ (IV/32.034 - Computerland) (Το κείμενο στη γαλλική χλώσσα είναι το μόνο αυθεντικό) (87/407/ΕΟΚ)

Η ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΤΩΝ ΕΥΡΩΠΑΟΚΩΝ ΚΟΙΝΟΤΗΤΩΝ,

Έχοντας υπόψη:

τη συνθήκη για την ίδρυση της Ευρωπαϊκής Οικονομικής Κοινότητας,

τον κανονισμό του Συμβουλίου αριθ. 17 της 6ης Φεβρουαρίου 1962, πρώτο κανονισμό εφαρμογής των άρθρων 85 και 86 της συνθήκης(1), όπως τροποποίηθηκε τελευταία από την πράξη προσχωρήσεως της Ισπανίας και της Πορτογαλίας, και ιδίως τα άρθρα 6 και 8,

την κοινοποίηση και αίτηση αρνητικής πιστοποίησης που υποβλήθηκε στις 18 Σεπτεμβρίου 1986 από την Computerland Europe SA («CLE»), με έδρα το Findel του Λουξεμβούργου, σχετικά με το ειδικό έντυπο συμφωνίας franchise για την πώληση προϊόντων μικροϋπολογιστών στην Ευρώπη,

την περίληψη της κοινοποίησης που δημοσιεύτηκε(2) σύμφωνα με το άρθρο 19 παράγραφος 3 του κανονισμού αριθ. 17,

μετά από διαβουλεύσεις με τη Συμβουλευτική Επιτροπή Εισπράξεων και Δεσποζουσών Θέσεων,

Εκτιμώντας ότι:

Ι. ΠΡΑΓΜΑΤΙΚΑ ΠΕΡΙΣΤΑΤΙΚΑ Α. Γενική περιγραφή του συστήματος franchise της Computerland (1)Η CLE είναι θυγατρική εταιρεία που ανήκει εξολοκλήρου στην Computerland Corporation of California (ΗΠΑ). Η CLE έχει θυγατρικές εταιρείες στη Γαλλία, την Ισπανία, το Ηνωμένο Βασίλειο και την Ιταλία, με διάφορες δραστηριότητες, μια θυγατρική εταιρεία στο Λουξεμβούργο, η οποία διαχειρίζεται τη διανομή των προϊόντων, τα οποία διατίθενται μέσω του δικτύου franchise, και διάφορα υποκαταστήματα, που ονομάζονται περιφερειακά γραφεία, και τα οποία διαχειρίζονται την εμπορία, τη διαφήμιση και τις δημόσιες σχέσεις, ενώ επιπλέον παρέχουν επιτόπια τη βοήθειά τους στους διάφορους δικαιοδόχους των συμβάσεων franchise για θέματα όπως η πρόσληψη προσωπικού. Ο όμιλος Computerland διαθέτει περίπου 850 καταστήματα λιανικής πώλησης παγκοσμίως. Οι εργασίες της στην Ευρώπη άρχισαν στα τέλη της δεκαετίας του 1970. ίΕκτοτε, έχει οργανώσει 100 καταστήματα στη Δυτική Ευρώπη, από τα οποία τα 85 σε όλα τα κράτη μέλη πλην της Ιρλανδίας; τα περισσότερα καταστήματα Computerland βρίσκονται στη Γαλλία, το Ηνωμένο Βασίλειο και τη Γερμανία. Σύμφωνα με τις προβλέψεις της CLE ο αριθμός των καταστημάτων θα υπερδιπλασιαστεί στα προσεχή τρία χρόνια. Ο μέσος κύκλος εργασιών ενός καταστήματος της Computerland στην Κοινότητα είναι 1,5 εκατομμύριο ECU. Ο κύκλος εργασιών του ομίλου Computerland σε όλο τον κόσμο το 1986 ήταν επάνω από ένα δισεκατομμύριο δολάρια ΗΠΑ.

(2)Οι πωλητές που έχουν συμβληθεί με σύμβαση franchise με την Computerland (δικαιούχοι franchise) πωλούν στους τελικούς χρήστες (που είναι κυρίως επιχειρήσεις και όχι ιδιώτες) πολυάριθμα είδη μικροϋπολογιστών διαφόρων κατασκευαστών (συ- σκευές, προγράμματα και συναφή προϊόντα), έχουν δε δίκτυο συντήρησης μετά την πώληση και, συνήθως,

εγκαταστάσεις εκμάθησης για τους χρήστες; αυτά γίνονται με τη χρήση της επωνυμίας, των σημάτων και του συστήματος του Computerland. Η CLE παρέχει τη βοήθειά της στους δικαιούχους της σύμβασης franchise προκειμένου να οργανώσουν και να κινήσουν τα καταστήματά τους και τους παρέχει εμπορική και τεχνική τεχνογνωσία. Στις υπηρεσίες της περιλαμβάνεται η κατάρτιση, η πληροφόρηση, η παροχή συμβουλών, η καθοδήγηση και η τεχνογνωσία σχετικά με τις μεθόδους της Computerland στη διοίκηση του καταστήματος, στη λειτουργία του, στη χρηματοδότησή του, στη διαφήμιση, στις πωλήσεις και στην απογραφή των εμπορευμάτων, που στηρίζεται στην εκτεταμένη εμπειρία της Computerland στον τομέα της λιανικής πώλησης προϊόντων Micro-Computer σε όλο τον κόσμο. Η CLE παρέχει πληροφορίες που αφορούν πολυάριθμα νέα προϊόντα και πώς μπορούν να χρησιμοποιηθούν, οι οποίες διαβιβάζονται σε όσους έχουν συμβληθεί με τη σύμβαση franchise, όπως επίσης και συμβουλές ως προς το ποιά από τα διάφορα νέα προϊόντα έχουν πιθανότητες να πιάσουν στην αγορά. Οι δικαιοδόχοι μπορούν με τη σειρά τους να παρέχουν στους πελάτες τους ένα ευρύτατο φάσμα σύγχρονων προϊόντων και εμπεριστατωμένες από τεχνική άποψη συμβουλές. Σαν αντιστάθμισμα οι δικαιοδόχοι παρέχουν την οικονομική συμβολή τους και δεσμεύονται από ορισμένες υποχρεώσεις, που σκοπό έχουν τη διατήρηση του ενιαίου χρακτήρα και των προδιαγραφών ποιότητας του συστήματος.

(3)Υπάρχουν στον κόσμο είκοσι περίπου μεγάλοι κατασκευαστές προϊόντων μικροϋπολογιστών, από τους οποίους υπολογίζεται ότι οι πέντε κατέχουν τις πρώτες πέντε θέσεις στην ευρωπαϊκή αγορά. Χρησιμοποιούν διάφορους τρόπους εμπορίας των προϊόντων αυτών, μερικά από τα οποία έχουν παρόμοιες χρήσεις. Οι πωλήσεις διαιρούνται, σε γενικές γραμμές, αφενός στις κατευθείαν πωλήσεις από τους κατασκευαστές στους τελικούς αγοραστές, οι οποίες ανέρχονται στο 20^%. των συνολικών πωλήσεων στην Ευρώπη, και αφετέρου στις πωλήσεις με διαφόρων τύπων μεσάζοντες. Ενώ ορισμένοι κατασκευαστές χρησιμοποιούν μη ειδικευμένα καταστήματα, όπως λιανοπωλητές ηλεκτρονικών ειδών ευρείας κατανάλωσης, πολλοί άλλοι, πιστεύοντας ότι επί του παρόντος αυτά τα πολύπλοκα προϊόντα τεχνολογίας μπορούν να πωλούνται μόνο από ειδικευμένους μεταπωλητές που να μπορούν να παρέχουν εξυπηρέτηση πριν και μετά την πώληση και γενικότερα ανταποκρίνονται σε ορισμένα ποιοτικά κριτήρια, επέλεξαν να πωλούν μέσω εξουσιοδοτημένων πωλητών (dea- lers). Οι πωλητές αυτοί δυνατόν να είναι είτε ανεξάρ- τητοι εξουσιοδοτημένοι λιανοπωλητές ενός ή περισ- σοτέρων κατασκευαστών είτε μέλη μιας αλυσίδας καταστημάτων που προσφέρουν ευρύ φάσμα προϊόντων από διάφορες μάρκες και συμβουλές πριν και εξυπηρέτηση μετά την αγορά. Ορισμένες από αυτές τις αλυσίδες πωλητών, όπως η Computerland, έχουν τη μορφή δικτύων franchise.

Τα καταστήματα Computerland πωλούν τα προϊόντα των μισών περίπου από τους μεγαλύτερους κατασκευαστές, περιλαμβανομένων των πέντε μεγαλυτέρων στην ευρωπαϊκή αγορά. Ανταγωνιστές τους είναι άρα όλοι οι λιανοπωλητές, οποιουδήποτε είδους, που πωλούν τα ίδια ή παρόμοια προϊόντα. Αφήνοντας κατά μέρος τους μη-ειδικευμένους λιανοπωλητές, τα στατιστικά στοιχεία δείχνουν ότι υπάρχουν 10^000 περίπου εξουσιοδοτημένοι πωλητές μικροϋπολογιστών στη Δυτική Ευρώπη, τα δε καταστήματα της Computerland είναι λιγότερα από το 1^% των πωλητών αυτών. Αν και η Computerland είναι η μόνη αλυσίδα που καλύπτει ολόκληρη την Ευρώπη, υπάρχουν έξι διεθνείς αλυσίδες (με franchise ή όχι) από τις οποίες η μεγαλύτερη, μετά την CLE, διαθέτει περίπου 50 καταστήματα πωλήσεως σε τέσσερις χώρες. Επίσης, υπάρχουν αρκετές αλυσίδες που λειτουργούν σε μία μόνο χώρα. Στα τρία κράτη μέλη, όπου η CLE διαθέτει το μεγαλύτερο αριθμό καταστημάτων (Γαλλία: 22, Ηνωμένο Βασίλειο: 16, Γερμανία: 12) ευρίσκεται σε ανταγωνισμό με έξι τουλάχιστον αλυσίδες πωλητών, ορισμένες από τις οποίες διαθέτουν ανάλογο αριθμό καταστημάτων.

Το 1985, τα καταστήματα Computerland πραγματοποίησαν λιγότερο από το 3,3^% των λιανικών πωλήσεων σε ολόκληρη την Κοινότητα, ενώ το 1986, το μεγαλύτερο μερίδιο που κατείχαν στην αγορά οποιουδήποτε κράτους μέλους ήταν περίπου 4^%. Παγκοσμίως η Computerland έχει πολύ μεγαλύτερα μερίδια στην αγορά, π.χ. που υπερβαίνουν το 20^% στις ΗΠΑ, Καναδά, Αυστραλία και Ιαπωνία.

Β. Τα χαρακτηριστικά του συνήθους ειδικού εντύπου συμφωνίας που κοινοποιήθηκε και που έχουν σημασία (4)Η επιλογή και ο νομικός χαρακτήρας όσων έχουν συμβληθεί στη σύμβαση franchise Τα πρόσωπα με τα οποία θα συναφθεί σύμβαση franchise επιλέγονται βάσει της προσωπικής και οικονομικής τους θέσης, της εμπειρίας τους στο λιανικό εμπόριο και υπό τον όρο ότι θα συμμετάσχουν επιτυχώς σε εκπαιδευτικό πρόγραμμα που οργανώνει η CLE; αναμένεται επίσης ότι οι υπάλληλοι θα έχουν παρακολουθήσει την πλήρη σειρά των προγραμμάτων του συστήματος της Computerland. Αυτοί που συνάπτουν τη σύμβαση franchise πρέπει να συστήσουν εταιρεία με σκοπό τη λειτουργία του καταστήματος Computerland και στο κατάστημα πρέπει να είναι αναρτημένη σε εμφανή θέση επιγραφή που να δείχνει ότι ο δικαιοδόχος της σύμβασης franchise έχει στην ιδιοκτησία του και εκμεταλλεύεται ανεξάρτητα την επιχείρησή του. Τα προϊόντα που πωλούνται πρέπει και αυτά να έχουν επιγραφές που να αναφέρουν το όνομα του δικαιούχου της σύμβασης franchise, τη διεύθυνσή του και τον αριθμό του τηλεφώνου του.

(5)Η χρήση των επωνυμιών των σημάτων και του συστήματος της Computerland Στο δικαιοδόχο της σύμβασης franchise δίνεται το δικαίωμα, το οποίο δεν μπορεί να εκχωρήσει, της χρήσης των επωνυμιών, των σημάτων και του συστήματος της Computerland, με αποκλειστικό σκοπό τη λειτουργία του καταστήματος Computerland που έχει. ίΟταν υπογράφει τη συμφωνία ο δικαιοδόχος αναγνωρίζει τις επωνυμίες και τα σήματα της CLE και το ότι ανήκουν σ'^αυτήν, δεν τίθενται όμως περιορισμοί στο δικαίωμά του να αμφισβητήσει τα δικαιώματα βιομηχανικής ιδιοκτησίας της CLE.

Ο δικαιοδόχος της σύμβασης franchise συμφωνεί να συμμορφώνεται με τις συνήθεις μεθόδους λειτουργίας της επιχείρησης (όπως ορίζονται, μεταξύ άλλων, στο έντυπο «Operator's Manual») και να σέβεται τον εμπιστευτικό χαρακτήρα των πληροφοριών που λαμβάνει από την CLE, τις οποίες μπορεί, όταν υπάρχει ανάγκη, να τις διαβιβάζει στους υπαλλήλους του, υπό τον όρο ότι οι υπάλληλοι θα υπογράφουν έγγραφη δήλωση με την οποία θα αναγνωρίζουν τον εμπι-στευτικό χαρακτήρα των πληροφοριών αυτών. Ο δικαιοδόχος της σύμβασης franchise πρέπει να ενημερώνει την CLE για οποιεσδήποτε βελτιώσεις κάνει στα προϊόντα του και παρέχει στην CLE το μη αποκλειστικό δικαίωμα να χρησιμοποιεί παγκοσμίως αυτές τις βελτιώσεις, για όσο καιρό ισχύει η συμφωνία, χωρίς να καταβάλλει δικαιώματα. Αν η συμφωνία τερματισθεί, για οποιονδήποτε λόγο, ο δικαιοδόχος της σύμβασης franchise πρέπει να σταματήσει να χρησιμοποιεί τις επωνυμίες, τα σήματα και το σύστημα της Computerland και πρέπει να επιστρέψει το έντυπο «Operator's Manual» καθώς και οποιοδήποτε άλλο σχετικό έγγραφο, μπορεί όμως να συνεχίσει να χρησιμοποιεί τις όποιες κανοτομίες και βελτιώσεις έχει ο ίδιος επιφέρει, και οι οποίες σαφώς διαφέρουν από τη λειτουργία του καταστήματος και του συστήματος της Computerland.

(6)Οι καλύτερες δυνατές προσπάθειες Ο δικαιοδόχος της σύμβασης franchise αναλαμβάνει την υποχρέωση να καταβάλλει τις μεγαλύτερες δυνατές προσωπικές προσπάθειες για τη λειτουργία του καταστήματός του σε καθημερινή βάση; δεν μπορεί να ασχολείται με οτιδήποτε άλλο στο κατάστημά του, εάν δεν έχει την προηγούμενη έγκριση της CLE.

(7)Ρήτρα τοποθεσίας και προστατευόμενη περιοχή Το κατάστημα Computerland του δικαιοδόχου πρέπει να λειτουργεί αποκλειστικά στην τοποθεσία που έχει εγκριθεί εκ των προτέρων από την CLE, δεν υποχρεούται όμως να κάνει πωλήσεις «επιτόπου», δηλαδή οι πελάτες δεν πρέπει να αγοράζουν τα αγαθά στο ίδιο το κατάστημα. Πρέπει να συμμορφώνεται με τις οδηγίες της CLE που αφορούν το εσωτερικό και το εξωτερικό του καταστήματος και δεν έχει το δικαίωμα να αλλάξει την τοποθεσία του χωρίς την προηγούμενη έγκριση της CLE.

Κάθε κατάστημα περιβάλλεται από μια «προστατευόμενη περιοχή» που έχει ακτίνα μικρότερη από ένα χιλιόμετρο μετά τον πρώτο χρόνο της σύμβασης (κατά τη διάρκεια του πρώτου χρόνου της σύμβασης έχει διπλάσια ακτίνα) και στην περιοχή αυτή δεν μπορεί να εγκατασταθεί άλλο κατάστημα της Computerland.

Η προστατευόμενη περιοχή δεν συνεπάγεται την αποκλειστικότητα της εμπορίας ή της πελατείας, πράγμα που σημαίνει ότι κάθε δικαιοδόχος μπορεί να πωλεί σε οποιονδήποτε τελικό χρήστη, ανεξάρτητα από το που έχουν την κατοικία ή την επιχείρησή τους οι πελάτες. Οι δικαιοδόχοι μπορούν επίσης να οργανώνουν τους λεγόμενους «δορυφόρους», εγκαταστάσεις δηλαδή, στις οποίες εκτίθενται και πωλούνται προϊόντα και οι οποίες μπορεί να είναι είτε εντός είτε εκτός της προστατευόμενης περιοχής του «κεντρικού καταστήματος», αλλά όχι εντός της προστατευόμενης περιοχής ενός άλλου δικαιοδόχου της Computerland. ίΟσον αφορά όμως τις ανάγκες αποθήκευσης και συντήρησης, καθώς και τις άλλες σχετικές ανάγκες λειτουργίας, τα καταστήματα-δορυφόροι εξαρτώνται από το αρχικό κατάστημα Computerland, με το οποίο συνδέονται συμβατικά.

(8)Προϊόντα και υπηρεσίες - Πολιτική διαφήμισης και διατίμησης Ο δικαιοδόχος μπορεί να πωλεί μόνο αυτά τα προϊόντα και μπορεί να παρέχει μόνο αυτές τις υπηρεσίες που προσδιορίζονται στο Operator's Manual ή στις οδηγίες της CLE, ή μπορεί να πωλεί προϊόντα ή να παρέχει υπηρεσίες αντίστοιχης ποιότητας, υπό τον όρο ότι θα έχει την προηγούμενη έγκριση της CLE, την οποία η CLE δεν αρνείται να παράσχει χωρίς λόγο. Οι δικαιοδόχοι έχουν ουσιαστικό ρόλο στον καθορισμό του φάσματος των προϊόντων που πωλούν, συμμετέχοντας, π.χ., σε τακτικές συναντήσεις του « Συμβουλίου Προϊόντων του Ευρωπαϊκού Δικτύου», κατά τη διάρκεια του οποίου γίνονται προτάσεις προς την CLE για την έγκριση νέων προϊό- ντων.

Το διαφημιστικό υλικό πρέπει να διατίθεται ή να εγκρίνεται από την CLE, η οποία όμως δεν μπορεί να αρνηθεί να εγκρίνει το διαφημιστικό υλικό ούτε μπορεί να το αποσύρει λόγω της πολιτικής διατίμησης του δικαιοδόχου, για την οποία είναι αυτός και μόνο υπεύθυνος.

Οι δικαιοδόχοι μπορούν να αγοράζουν τα προϊόντα τους από την CLE, η οποία πωλεί κεντρικά τα προϊόντα αυτά, δεν είναι όμως υποχρεωμένοι να τα αγοράζουν από αυτήν, ούτε είναι υποχρεωμένοι να αγοράζουν ορισμένες ποσότητες κατ'^ελάχιστον. Κατά συνέπεια, οι δικαιοδόχοι είναι ελεύθεροι να αγοράζουν εγκεκριμένα προϊόντα από οποιονδήποτε προμηθευτή θέλουν.

Η CLE αφήνει ελεύθερους τους δικαιοδόχους να καθορίζουν τις τιμές μεταπώλησης. Βεβαίως, οι δικαιοδόχοι μπορούν να ζητούν από τις άλλες πηγές προμήθειας τιμοκαταλόγους με συνιστώμενες τιμές μεταπώλησης.

(9)Εγκαταστάσεις εκμάθησης Οι περισσότεροι δικαιοδόχοι διαθέτουν στον εγκεκριμένο χώρο λειτουργίας τους εγκαταστάσεις εκμάθησης, χωρίς όμως να έχουν και τη σχετική υποχρέωση. Οι πελάτες μπορούν να συμμετέχουν στα προγράμματα εκμάθησης ακόμη και χωρίς να αγοράζουν κάποιο από τα προϊόντα του δικαιοδόχου. Σε γενικές γραμμές το εισόδημα που προέρχεται από τη λειτουργία των εγκαταστάσεων αυτών, για τις οποίες καταβάλλεται στην CLE μηνιαίο ποσό δικαιωμάτων, αποτελεί ένα πολύ περιορισμένο ποσοστό του συνολικού κύκλου εργασιών του δικαιοδόχου.

(10)Πωλήσεις στους τελικούς χρήστες Το σύστημα Computerland έχει οργανωθεί και αναπτυχθεί για να προωθήσει τις πωλήσεις των προϊόντων των μικροϋπολογιστών σε επίπεδο λιανικό. Κατά συνέπεια, οι δικαιοδόχοι πρέπει να πραγματοποιούν πωλήσεις σε τελικούς χρήστες, εκτός αν έχουν πάρει την έγκριση της CLE για διαφορετικές δραστηριότητες. Επιτρέπονται οι πωλήσεις στους άλλους δικαιοδόχους της Computerland. Επιπλέον, η υποχρέωση που έχουν οι δικαιοδόχοι να πωλούν σε τελικούς χρήστες δεν τους εμποδίζει από του να πληρούν τις υποχρεώσεις τους ή να ασκούν τα δικαιώματά τους δυνάμει των συμφωνιών που μπορεί να έχουν συνάψει με κάποιους κατασκευαστές ως εγκεκριμένοι πωλητές των προϊόντων τους.

(11)Οικονομικές υποχρεώσεις^/^υποχρέωση αναφοράς^/δικαίωμα επιθεώρησης Προκειμένου να γίνει δεκτός στο δίκτυο που καλύπτεται από τη σύμβαση franchise της Computerland ο δικαιοδόχος πρέπει να καταβάλει ένα αρχικό δικαίωμα συμμετοχής στο δίκτυο, το οποίο κυμαίνεται από 250^000 φράγκα Λουξεμβούργου (5^800 ECU) σε 1^250^000 φράγκα Λουξεμβούργου (28^750 ECU), ανάλογα με τον τύπο του καταστήματος που έχει. Εν συνεχεία, πρέπει να καταβάλλεται ένα ποσό ως δικαίωμα εκμεταλλεύσεως μηνιαίως, το οποίο ανέρχεται στο 3,5^% του ακαθάριστου εισοδήματος του προηγούμενου μήνα, το οποίο υπολογίζεται μετά την αφαίρεση ορισμένων κατηγοριών, όπως για παράδειγμα του ΦΠΑ και των πωλήσεων ανάμεσα στους διάφορους δικαιοδόχους. Ο δικαιοδόχος καταβάλλει, επίσης, μηνιαία ένα ποσό ως συμβολή για τη διαφήμιση. Οι δικαιοδόχοι πρέπει να υποβάλλουν τακτικά οικονομικές καταστάσεις, στις οποίες συμπεριλαμβάνονται οι ισολογισμοί και οι καταστάσεις κερδών και ζημιών, οι δε εκπρόσωποι της CLE πρέπει να έχουν τη δυνατότητα να επισκέπτονται τα καταστήματα κατά τη διάρκεια των ωρών εργασίας προκειμένου να επιθεωρήσουν τη λειτουργία τους, στην οποία περιλαμβάνεται η ποιότητα των αγαθών που πωλούνται, οι προμήθειες που υπάρχουν και η εξυπηρέτηση που παρέχεται.

(12)Ρήτρες μη ανταγωνισμού Κατά τη διάρκεια της ισχύος της συμφωνίας ο δικαιοδόχος δεν μπορεί να απασχολείται ούτε να έχει συμφέροντα σε οποιαδήποτε επιχείρηση που ασχολείται με την πώληση ή τη συντήρηση είτε χονδρικώς είτε λιανικώς, συσκευών και προγραμμάτων ηλεκτρονικών υπολογιστών, καθώς και των σχετικών προϊόντων και υπηρεσιών που προσφέρουν τα καταστήματα της Computerland. Ο δικαιοδόχος εξακολουθεί, όμως, να έχει τη δυνατότητα να αποκτήσει μερίδιο συμμετοχής στο κεφάλαιο μιας ανταγωνιζόμενης επιχείρησης, υπό τον όρο ότι η επένδυσή τους αυτή δεν θα του επιτρέψει να έχει τον ουσιαστικό έλεγχο αυτής της επιχείρησης.

Σύμφωνα με τη σύμβαση που έχει κοινοποιηθεί η υποχρέωση μη ανταγωνισμού κάποιου που έχει πάψει να είναι δικαιοδόχος σύμβασης franchise ισχύει για τρία χρόνια μετά τη λήξη της συμφωνίας για μια δεδομένη απόσταση από το κατάστημα που είχε, για δύο χρόνια μετά τη λήξη για μια δεδομένη απόσταση από όλα τα καταστήματα της Computerland και για ένα χρόνο μετά τη λήξη ανεξάρτητα από τοποθεσία. Μετά από συζητήσεις με την Επιτροπή, κατά τη διάρκεια της διαδικασίας κοινοποίησης, η CLE αποφάσισε ότι η επιβολή υποχρέωσης για τη μη άσκηση ανταγωνισμού επί ένα έτος μετά τη λήξη της συμφωνίας και σε ακτίνα δέκα χιλιομέτρων από το παλαιότερο κατάστημα του πρώην δικαιοδόχου της, είναι αρκετή να προστατεύσει τον εμπιστευτικό χαρακτήρα της τεχνογνωσίας που είχε μεταβιβαστεί στον πρώην δικαιοδόχο κατά την περίοδο που ίσχυε η σύμβαση και να δοθεί η δυνατότητα στο νέο κατάστημα Computerland να εγκατασταθεί και να αποκτήσει φήμη και πελατεία στην περιοχή που ασκούσε παλαιότερα τις επιχειρηματικές του δραστηριότητες ο πρώην δικαιοδόχος.

(13)Εγγυήσεις Η CLE θα συμφωνήσει να πωλεί προϊόντα ενός κατασκευστή μόνο αν καλύπτονται από εγγύηση που ισχύει για όλη την Ευρώπη για τουλάχιστον έξι μήνες. Τα προϊόντα που οι δικαιοδόχοι προμηθεύονται από άλλες πηγές, παραδείγματος χάρη απευθείας από τον κατασκευαστή, πρέπει να καλύπτονται από την αντίστοιχη εγγύηση του κατασκευαστή, διαφορετικά η CLE δεν θα εγκρίνει την πώλησή τους στα πλαίσια του δικτύου της.

(14)Διάρκεια της σύμβασης και ανανέωση Η διάρκεια της σύμβασης είναι δεκαετής, εκτός αν τερματισθεί με αμοιβαία συμφωνία. Και ο δικαιοπάροχος και ο δικαιοδόχος έχουν το δικαίωμα να καταγγείλουν τη σύμβαση μονομερώς «για βάσιμους λόγους», παραδείγματα των οποίων αναφέρονται σε έναν ενδεικτικό κατάλογο που περιλαμβάνεται στη συμφωνία.

Υπάρχει η δυνατότητα για περαιτέρω δεκαετή ανανέωση της σύμβασης, υπό τον όρο ότι θα πληρούνται ορισμένες προϋποθέσεις, στις οποίες περιλαμβάνεται και η καταβολή μιας εισφοράς ανανέωσης.

Η σύμβαση μεταβιβάζεται σε τρίτους μόνο με τη συγκατάθεση της CLE.

Μετά τη λήξη της σύμβασης, για οποιονδήποτε λόγο, η CLE μπορεί να επιλέξει να αναλάβει η ίδια τη μίσθωση που έχει συνάψει ο δικαιοδόχος.

Γ. Άλλες συμβάσεις της Computerland (15)Ορισμένο δικαιοδόχοι που έχουν συνάψει σύμβαση franchise με την Computerland έχουν επιλέξει να μην αντικαταστήσουν τις υπάρχουσες συμβάσεις τους με το ειδικό έγγραφο σύμβασης που κοινοποιήθηκε, και το οποίο εφαρμόζεται από το 1983, για μια σειρά λόγους, στους οποίους συγκαταλέγεται το ποσοστό επί του κύκλου εργασιών που καταβάλλεται ως δικαίωμα εκμεταλλεύσεως, η έκταση της προστατευόμενης περιοχής, ή άλλοι λόγοι που δεν ενδιαφέρουν στα πλαίσια της παρούσας απόφασης. Η CLE έχει αναλάβει την υποχρέωση να διασφαλίσει ότι, στο βαθμό που οι συμφωνίες αυτές, οι οποίες δεν είναι οι συνήθεις, περιλαμβάνουν υποχρεώσεις που μπορεί να θεωρηθούν ότι περιορίζουν περισσότερο τον ανταγωνισμό από ό,τι θα τον περιόριζαν αντίστοιχες υποχρεώσεις στα πλαίσια του ειδικού εντύπου σύμβασης που κοινοποιήθηκε, τότε θα γίνουν οι αναγκαίες προσαρμογές.

(16)Η ίδια υποχρέωση έχει αναληφθεί και όσον αφορά το διαφορετικό τύπο ειδικού εντύπου για σύμβαση franchise που συντάχθηκε το 1986 για τη γερμανική αγορά, προκειμένου να διευκολυνθούν οι χρηματοδοτικοί διακανονισμοί των δικαιοδόχων με οργανισμούς που έχουν κρατική υποστήριξη, για τους οποίους απαιτείται η προηγούμενη έγκριση της σύμβασης από μια τράπεζα.

(17)Στη Δανία και στην ιταλική επαρχία της Τοσκάνης, η CLE έχει συνάψει με μια ελαφρά παραλλαγή της συμβάσεως τύπου, «συμβάσεις αναπτυσσόμενων περιοχών» με τις οποίες δίνεται σε μια μόνο επιχείρηση το αποκλειστικό δικαίωμα να ανοίξει έναν ορισμένο αριθμό καταστημάτων Computerland σε μια σαφώς καθορισμένη περιοχή και για περιορισμένη χρονική περίοδο. Η μορφή αυτή σύμβασης επιλέχθηκε για περιοχές όπου δεν υπάρχουν καταστήματα της Computerland και όπου ο δικαιοδόχος είναι διατεθειμένος να διακινδυνεύσει ιδιαίτερα από οικονομική άποψη, προκειμένου να ανοίξει μόνος πολλά καταστήματα σε μια όχι αναπτυγμένη αγορά. Παίρνει σε αντάλλαγμα την αποκλειστικότητα που αναφέρθηκε, εκτός αν δεν τηρήσει το χρονοδιάγραμμα που έχει συμφωνηθεί, στην οποία περίπτωση η CLE έχει τη δυνατότητα να επιτρέψει σε τρίτους να ανοίξουν καταστήματα στην περιοχή. Οι ειδικές αυτές συμβάσεις, που διαφέρουν από τις συνήθεις, αποτελούν εξαίρεση από τον κανόνα ότι ο δικαιοδόχος της σύμβασης franchise, κανονικά, έχει ένα μόνο κατάστημα, προσφέρουν δε επιπλέον μια ευρύτερη προστατευόμενη περιοχή στον δικαιοδόχο που αναπτύσσει επιτυχώς τις δραστηριότητές του. Οι «συμβάσεις για τις αναπτυσσόμενες περιοχές» δεν θέτουν εμπόδια στις εξαγωγές ή στις εισαγωγές.

Δ. Οι παρατηρήσεις των τρίτων (18)Μετά την δημοσίευση που πραγματοποιήθηκε σύμφωνα με το άρθρο 19 παράγραφος 3 του κανονισμού αριθ. 17, δεν υποβλήθηκε καμία παρατήρηση από τρίτους προς την Επιτροπή.

ΙΙ. Η ΝΟΜΙΚΗ ΕΚΤΙΜΗΣΗ Α. Άρθρο 85 παράγραφος 1 (19)Η συμφωνία franchise που κοινοποίησε η CLE είναι συμφωνία που εμπίπτει στα πλαίσια των διατάξεων του άρθρου 85 παράγραφος 1 της συνθήκης ΕΟΚ. Τα πρόσωπα που είναι οι δικαιοδόχοι της συμφωνίας franchise που έχει συναφθεί με την CLE, η οποία είναι εταιρεία που διέπεται από τη νομοθεσία του Λουξεμβούργου, είναι ιδιοκτήτες των επιχειρήσεών τους και έχουν τον επιχειρησιακό κίνδυνο των οικονομικών και εμπορικών τους δραστηριοτήτων; η συμφωνία franchise είναι πράξη που δεσμεύει από νομική άποψη τα μέρη.

(20)ίΕχει ζητηθεί και από το Ευρωπαϊκό Δικαστήριο(1) και από την Επιτροπή(2) να εξετάσουν το κατά ποσό εφαρμόζεται το άρθρο 85 στις συμβάσεις franchise διανομής, δηλαδή στις συμβάσεις franchise στις οποίες ο δικαιοδόχος franchise παρέχει ορισμένα προϊόντα και υπηρεσίες που συνδέονται με αυτά χρησιμοποιώντας το όνομα της επιχείρησης του δικαιοπάροχου franchise και εφαρμόζοντας τις ενιαίες επιχειρηματικές μεθόδους τις οποίες έχει ανα-πτύξει ο δικαιοπάροχος, συνήθως δε ο δικαιοδόχος παρέχει στον δικαιοπάροχο εισφορές οικονομικού περιεχομένου. Η βασική αρχή που έχει θεσπίσει το Δικαστήριο και την οποία η Επιτροπή έχει ακολουθήσει στις μεταγενέστερες αποφάσεις της, είναι ότι αυτά τα συστήματα Franchise, τα οποία αφενός επιτρέπουν στο δικαιοπάροχο να επωφεληθεί από την επιτυχία των συστημάτων και να επεκταθεί σε νέες αγορές χωρίς να κάνει σημαντικές επενδύσεις και αφετέρου επιτρέπουν στους ενδιαφερόμενους να χρησιμοποιούν το όνομα και την εικόνα της επιχείρησης του δικαιοπάροχου, προκειμένου να διευκολύνονται στη διοργάνωση της νέας επιχείρησής τους, η οποία γίνεται έτσι ταχύτερα και ευκολότερα παρά αν δρούσαν ανεξάρτητα, δεν διέπονται από τις δατάξεις του άρθρου 85 παράγραφος 1 όταν οι συνθήκες της αγοράς είναι ανταγωνιστικές. Η εφαρμογή του άρθρου 85 παράγραφος 1, μπορεί, όμως, να μην είναι θέμα αφηρημένο αλλά να εξαρτάται από τις συγκεκριμένες σχετικές διατάξεις.

Η επιχειρησιακή αυτή σχέση μπορεί στην πράξη να εφαρμόζεται μόνο:

ii)αν ο δικαιοπάροχος της συμφωνίας franchise είναι σε θέση να διαβιβάσει την τεχνογνωσία του στους δικαιοδόχους και να πάρασχει την αναγκαία βοήθεια χωρίς να διατρέξει τον κίνδυνο να αποκομίσουν ωφέλη οι ανταγωνιστές,

ii)αν ο δικαιοπάροχος της συμφωνίας franchise είναι σε θέση αν πάρει τα αναγκαία μέτρα για να διατηρήσει την ταυτότητα και τη φήμη του δικτύου, το οποίο φέρει την επωνυμία ή το διακριτικό γνώρισμα της επιχειρήσεώς του.

ίΟλες οι συμβατικές διατάξεις που είναι αναγκαίες για να διασφαλίσουν ότι πληρούνται αυτοί οι όροι δεν εμπίπτουν στα πλαίσια των διατάξεων του άρθρου 85 παράγραφος 1. Αντίθετα, μπορεί να θεωρηθεί ότι αποτελούν περιορισμούς του ανταγωνισμού οι διατάξεις εκείνες, οι οποίες μπορεί, ιδίως, να οδηγήσουν στη κατανομή της αγοράς μεταξύ του δικαιοπάροχου και των δικαιοδόχων της συμφωνίας franchise ή μεταξύ των δικαιοδόχων μόνο, όπως και οι διατάξεις οι οποίες έχουν επιπτώσεις στις ανεξάρτητες πολιτικές διατίμησης των δικαιοδόχων.

(21)Το δίκτυο franchise που έχει διοργανώσει η CLE με το ειδικό έντυπο συμφωνίας που έχει κοινοποιήσει είναι ένα δίκτυο franchise διανομής: ο δικαιοπάροχος έχει εφεύρει μία πρωτότυπη μέθοδο για την πώληση προϊόντων μικροϋπολογιστών και παραρτημάτων τους σε τελικούς χρήστες, την οποία, προκειμένου να επεκταθεί, επιθυμεί να μοιραστεί με άλλους, τους δικαιοδόχους. Οι δικαιοδόχοι ως αντάλλαγμα για τη δέσμη εμπορικής και τεχνικής φύσεως τεχνογλωσίας που αναπτύχθηκε ειδικά από την Computerland και για τη χρήση της επωνυμίας της επιχείρησης του δικαιο οπάροχου, των σημάτων του, των διακριτικών γνωρισμάτων και των επιχειρησιακών μεθόδων του, πρέπει να πραγματοποιούν ορισμένες εισφορές οικονομικού περιεχομένου και να τηρούν τις αρχές λειτουργίας που έχει θέσει ο δικαιοπάροχος. Παρόλο που οι δικαιοδόχοι προσφέρουν συμβουλές πριν και μετά την πώληση και επισκευάζουν τα προϊόντα, οι υπηρεσίες αυτές που προσφέρουν είναι βοηθητικές στο κυρίως καθήκον τους, δηλαδή στην πώληση των προϊόντων αυτών προς το κοινό. Επιπλέον, ορισμένοι δικαιοδόχοι μπορεί να έχουν εκπαιδευτικές εγκαταστάσεις, οι οποίες δεν συνδέονται κατ'^ανάγκη με την πώληση των προϊόντων. Η υπηρεσία αυτή παίζει, συνήθως, μικρό ρόλο στο σύνολο των δραστηριοτήτων τους και μπορεί να θεωρηθεί σαν ένας τρόπος ενίσχυσης της εμπορικής τους πίστης.

Εφόσον λοιπόν το δίκτυο της Computerland είναι ένα δίκτυο franchise διανομής μπορεί να εξεταστεί με τους ακόλουθους τρόπους.

ΔΙΑΤΑΞΕΙΣ ΠΟΥ ΔΕΝ ΕΜΠΙΠΤΟΥΝ ΣΤΟ ΑΡΘΡΟ 85 ΠΑΡΑΓΡΑΦΟΣ 1 Στις συγκεκριμένες συνθήκες της παρούσας υπόθεσης οι ακόλουθες διατάξεις δεν διέπονται από το άρθρο 85 παράγραφος 1:

α) Οι διατάξεις που σκοπό έχουν να παρεμποδίσουν να επωφεληθούν οι ανταγωνιστές από την τεχνογνωσία και τη βοήθεια που δίνει ο δικαιοπάροχος (22)i) ο δικαιοδόχος υποχρεούται να τηρεί το απόρρητο των πληροφοριών που λαμβάνει και να διασφαλίζει το ότι το απόρρητο τηρείται και από τους υπαλλήλους του,

ii) ο δικαιοδόχος υποχρεούται να μην έχει δραστηριότητες που να είναι ανταγωνιστικές κατά τη διάρκεια της συμφωνίας; μετά από αίτηση της Επιτροπής η ρήτρα αυτή μη ανταγωνισμού τροποποιήθηκε, ώστε να επιτρέπει στους δικαιοδόχους να έχουν οικονομικά συμφέροντα στο κεφάλαιο των ανταγωνιστικών επιχειρήσεων, χωρίς όμως η συμμετοχή τους στις επιχειρήσεις αυτές να τους επιτρέπει και να τις ελέγχουν,

iii) ο δικαιοδόχος υποχρεούται να μην αναλαμβάνει ανταγωνιστικές δραστηριότητες επί ένα χρόνο μετά τη λήξη της συμφωνίας και σε ακτίνα 10 χιλιομέτρων από το προηγούμενο κατάστημά του. Η μετά τη λήξη της συμφωνίας υποχρέωση μη ανταγωνισμού που περιλαμβανόταν στη συμφωνία όπως κοινοποιήθηκε θεωρήθηκε ότι είχε υπερβολική ευρύτητα τόσο ως προς τη διάρκεια όσο και ως προς τη γεωγραφική περιοχή, όπως τροποποιήθηκε όμως η ρήτρα θεωρείται επαρκής, προκειμένου να αποτρέπει τους πρώην δικαιοδόχους από του να χρησιμοποιούν την τεχνογνωσία και την πελατεία που έχουν αποκτήσει προς όφελος των ανταγωνιστών της CLE. Περαιτέρω, δεδομένου του χρόνου που χρειάζεται η CLE για να επιλέξει, να εκπαιδεύσει και να εγκαταστήσει ένα νέο δικαιοδόχο και δεδομένου του χρόνου που χρειάζεται αυτός για να αρχίσει να αποκτά εμπορική πίστη και πελατεία, η ρήτρα όπως τροποποιήθηκε αποτελεί ένα λογικό συμβιβασμό ανάμεσα στην επιθυμία του δικαιοπάροχου να προστατεύσει τον εμπιστευτικό χαρακτήρα της οργάνωσης της επιχείρησής του και να ανοίξει νέο κατάστημα στην αποκλειστική περιοχή του πρώην δικαιοδόχου αφενός, και στο νόμιμο συμφέρον του πρώην δικαιοδόχου να συνεχίσει τις δραστηριότητές του στον ίδιο τομέα αφετέρου. Επειδή, κατά τη διάρκεια της ισχύος της συμφωνίας, ο δικαιοδόχος δεν πρέπει να πωλεί μόνο επιτόπου τα προϊόντα του και μπορεί να τα πωλεί οπουδήποτε, έχει τη δυνατότητα να αναπτύξει την εμπορική του πίστη και την πελατεία του πέρα από την προστατευόμενη περιοχή του; κατά τη διάρκεια του έτους, που ισχύει η ρήτρα μη ανταγωνισμού μετά τη λήξη της συμφωνίας μπορεί να συνεχίσει να απολαμβάνει των οφελημάτων που προκύπτουν από τις προσπάθειες που είχε καταβάλει ως δικαιοδόχος, ο μόνος περιορισμός του δε θα είναι να μην έχει ανταγωνιστικές δραστηριότητες κατά την περίοδο του έτους στην περιοχή του πρώην καταστήματός του.

Η ρήτρα μη ανταγωνισμού μετά τον τερματισμό της συμφωνίας θεωρείται ότι, συγκεκριμένα στα πλαίσια της παρούσας υπόθεσης, δεν περιορίζει τον ανταγωνισμό με την έννοια του άρθρου 85 παράγραφος 1. Η εκτίμηση αυτή δεν θίγει ενδεχόμενες διατάξεις κάποιας εθνικής νομοθεσίας, οι οποίες μπορεί να δίνουν ορισμένα δικαιώματα στους δικαιοδόχους μετά τη λήξη της σύμβασης.

β) Διατάξεις που επιτρέπουν στο δικαιοπάροχο να διασφαλίζει την ταυτότητα και τη φήμη του δικτύου που έχει την εμπορική του επωνυμία ή το διακριτικό του γνώρισμα (23)i) τα κριτήρια με βάση τα οποία η CLE επιλέγει τους δικαιοδόχους και η υποχρέωση των τελευταίων να παρακολουθήσουν εκπαιδευτικά προγράμματα και να καταστήσουν γνωστό το σύστημα της Computerland στους υπαλλήλους τους δικαιολογούνται προκειμένου να διασφαλιστεί ότι κάθε κατάστημα της Computerland υπόκειται σε διαχείριση που τηρεί τις προδιαγραφές λειτουργίας που έχει θέσει ο δικαιοπάροχος; για τον ίδιο λόγο υπάρχει η διάταξη που αναφέρει ότι η εκχώρηση της σύμβασης σε τρίτους μπορεί να γίνει μόνο μετά τη συγκατάθεση της CLE,

ii) η υποχρέωση του δικαιοδόχου να χρησιμοποιεί την επωνυμία, τα σήματα και το σύστημα της Computerland μόνο για τη λειτουργία του καταστήματος Computerland και η υποχρέωσή του να πάψει να τα χρησιμοποιεί μόλις αποχωρήσει από το δίκτυο σκοπό έχουν να διασφαλίσουν ότι η εικόνα που παρουσιάζει το δίκτυο Computerland δεν υπονομεύεται από δραστηριότητες τις οποίες δεν έχει αναπτύξει ο δικαιοπάροχος; μετά από αίτημα της Επιτροπής, όμως, ο πρώην δικαιοδόχοι έχουν το ρητό δικαίωμα να συνεχίσουν να χρησιμοποιούν τις βελτιώσεις του έχουν οι ίδιοι επιφέρει και οι οποίες σαφώς ξεχωρίζουν από το σύστημα της Computerland,

iii) η υποχρέωση του δικαιοδόχου να εφαρμόζει τις επιχειρησιακές μεθόδους του δικαιοπάροχου αποτελεί εγγενές στοιχείο του συστήματος franchise και διασφαλίζει τον ενιαίο χαρακτήρα και την ποιότητα του δικτύου,

iv) η υποχρέωση του δικαιοδόχου να καταβάλλει κάθε δυνατή προσωπική προσπάθεια για την καθημερινή λειτουργία του καταστήματός του είναι αναγκαία προκειμένου να διασφαλίζεται ότι οι επιχειρησιακές μέθοδοι που έχει αναπτύξει ο δικαιοπάροχος εφαρμοζονται σωστά και πλήρως; η καταρχήν υποχρέωση να μην πραγματοποιούνται στο κατάστημα του δραστηριότητες που δεν περιλαμβάνονται στην επιχειρησιακή μέθοδο επιτυχίας του δικαιοπάροχου γίνεται αποδεκτή λόγω του ενδιαφέροντος που υπάρχει να διατηρηθεί η φήμη και η ενιαία ταυτότητα του δικτύου,

v) η υποχρέωση του δικαιοδόχου να εγκρίνει ο δικαιοπάροχος εκ των προτέρων το που θα εγκαταστήσει το κατάστημά του και η υποχρέωσή του να ακολουθεί τις οδηγίες του δικαιοπάροχου τόσο ως προς τη διαμόρφωση του εσωτερικού όσο και ως προς τη διαμόρφωση του εξωτερικού του καταστήματός του σκοπό έχουν να διασφαλίσουν τη φήμη του δικτύου, η οποία ενδιαφέρει τόσο το δικαιοπάροχο όσο και το δικαιοδόχο. Στο έντυπο «OPERATORS MANUAL» η CLE εκθέτει περιληπτικά τα αντικειμενικά κριτήρια που χρησιμοποιεί προκειμένου να εγκρίνει το χώρο ενός καταστήματος, όπως τη δομή και τις διαστάσεις του κτιρίου, η θέση του από άποψη αρτηριών και εμπορικών κέντρων, το πόσο ευπρόσιτο είναι στους πελάτες και τη φύση των εμπορικών κέντρων που το περιστοιχίζουν. Βασικός στόχος των κριτηρίων αυτών που αφορούν την έγκριση του χώρου εγκατάστασης του καταστήματος είναι η διασφάλιση της επιτυχίας του καταστήματος, ώστε η τοποθεσία να μην αποβεί αρνητικό στοιχείο,

vi) η υποχρέωση του δικαιοδόχου να πωλεί μόνο τα προϊόντα εκείνα και να παρέχει μόνο τις υπηρεσίες εκείνες που έχει εγκρίνει η CLE, ή να πωλεί προϊόντα και να παρέχει υπηρεσίες αντίστοιχης ποιότητας, είναι απαραίτητη για τη διατήρηση της φήμης του δικτύου, το οποίο θεωρείται ότι διαθέτει υψηλής ποιότητας προϊόντα μικροϋπολογιστών, κυρίως, για τις επιχειρήσεις; οι πωλήσεις χαμηλότερης ποιότητας προϊόντων, που δεν πληρούν τις τεχνικές προδιαγραφές που εφαρμόζει η CLE, θα είναι αρνητική για τη φήμη του δικτύου και έτσι θα βλάψει όχι μόνο το δικαιοπάροχο αλλά και όλους τους δικαιοδόχους.

Η προηγούμενη έγκριση των αγαθών και των υπηρεσιών, που προσφέρονται από τα καταστήματα της Computerland, εκ μέρους του δικαιοπάροχου, διασφαλίζει στους αγοραστές ότι μπορούν να βρίσκουν προϊόντα της ίδιας ποιότητας σ'^όλους τους δικαιοδόχους, ανεξάρτητα από την τοποθεσία του καταστήματός τους. Στη συγκεκριμένη υπόθεση, δεδομένης της ευρύτητας του φάσματος των προϊόντων (υπάρχουν 3^000 και πλέον είδη στον κατάλογο προϊόντων της CLE) και της ταχύτατης τεχνολογικής εξέλιξης της αγοράς αυτής, δεν θα ήταν δυνατόν να διασφαλιστεί στην πράξη ο αναγκαίος έλεγχος της ποιότητας με την εφαρμογή από τους ίδιους τους δικαιοδόχους ορισμένων αντικειμενικών προδιαγραφών. Στην ουσία, ο καθορισμός αντικειμενικών προδιαγραφών θα είχε αρνητικά αποτελέσματα ως προς την ελευθερία των δικαιοδόχων να πωλούν τα πιό σύγχρονα προϊόντα, εκτός αν οι προδιαγραφές αναθεωρούνταν συνεχώς, πράγμα που θα απέβαινε ιδιαίτερα περίπλοκο, αν όχι αδύνατο. Στο σύστημα που εφαρμόζεται σήμερα οι δικαιοδόχοι παίζουν σημαντικό ρόλο στο να προτείνουν προϊόντα για αποδοχή, στις διμεριές επαφές με την CLE , καθώς και με τη συλλογική τους παρουσία στα πλαίσια των «Ευρωπαϊκών Συμβουλίων για τα Προϊόντα του Δικτύου», που έχουν τακτικές συναντήσεις; τα περισσότερα προϊόντα που έχουν ως στόχο τους τις επιχειρήσεις εγκρίνονται, και η έγκριση αυτή καλύπτει όλα τα σχετικά παραρτήματα των προϊόντων, καθώς και τις μελλοντικές τους βελτιώσεις; επιπλέον, όταν ένας κατασκευαστής παρουσιάζει κάποιο προϊόν που πληροί υψηλότερες προδιαγραφές από τα προϊόντα της σειράς που έχει εγκριθεί, τότε οι δικαιοδόχοι δεν χρειάζεται να πάρουν εκ των προτέρων έγκριση, προκειμένου να πωλούν τα νέα αυτά προϊόντα. Επίσης, επειδή η κυριότερη πηγή εισοδήματος της CLE είναι οι εισφορές που καταβάλλουν οι δικαιοδόχοι και που υπολογίζονται επί των πωλήσεων των προϊόντων, είναι προς το συμφέρον της να επιτρέπει στους δικαιοδόχους να πωλούν προϊόντα που αναμένεται να έχουν εμπορική επιτυχία, στο βαθμό που τα προϊόντα αυτά είναι τεχνικά κατάλληλα για την πελατεία του δικτύου της Computerland.

ίΕνα ουσιαστικό στοιχείο για την εκτίμηση της διάταξης αυτής στα πλαίσια του άρθρου 85 παράγρα- φος 1 της συνθήκης ΕΟΚ είναι το ότι, όταν ένα προϊόν εγκρίνεται από την CLE, τότε οι δικαιοδόχοι είναι ελεύθεροι να το προμηθεύονται από οποιονδήποτε προμηθευτή θέλουν. Παρόλο που οι δικαιοδόχοι έχουν τη δυνατότητα να αγοράζουν τα προϊόντα που χρειάζονται από την CLE, δεν υποχρεούνται να τα αγοράζουν από αυτήν, ούτε υπάρχουν υποχρεώσεις για ελάχιστα όρια αγορών από την CLE.

Επιπλέον, η CLE, όταν επιλέγει προϊόντα που θα πωλήσει η ίδια στους δικαιοδόχους, καθώς και όταν εγκρίνει προϊόντα τα οποία οι δικαιοδόχοι μπορούν να προμηθευτούν από άλλες πηγές προμηθείας, διασφαλίζει ότι τα προϊόντα αυτά έχουν εγγύηση που ισχύει σε όλη την Ευρώπη. Η πολιτική αυτή της CLE είναι σύμφωνη προς τις γενικότερες προσπάθειες της Επιτροπής για την ολοκλήρωση της αγοράς και την προστασία των καταναλωτών(1),

vii) ο δικαιοδόχος franchise έχει την υποχρέωση να χρησιμοποιεί μόνο το διαφημιστικό υλικό που ετοιμάζει η που εγκρίνει η CLE.

Η διαφήμιση παίζει ουσιαστικό ρόλο στην ανάπτυξη της φήμης του δικτύου. Ο δικαιοπάροχος έχει, επομένως, κάθε νόμιμο συμφέρον να διασφαλίζει ότι οι διαφημιστικές ενέργειες των δικαιοδόχων δεν έχουν αρνητικές επιπτώσεις στη φήμη της επιχείρησης του δικαιοπάροχου. Στη συγκεκριμένη περίπτωση, η πολιτική που αφορά τη διαφήμιση βασίζεται στο δικαιολογημένο ενδιαφέρον για τον έλεγχο της ποιότητας και δεν έχει σκοπό να περιορίσει την ελευθερία των δικαιοδόχων να καθορίσουν τις τιμές που πωλούν τα προϊόντα τους: η συμφωνία που έχει κοινοποιηθεί αναφέρει ότι η έγκριση του διαφημιστικού υλικού δεν θα αποτελεί συνάρτηση της πολιτικής διατίμησης του δικαιοδόχου,

viii) η υποχρέωση του δικαιοδόχου να επιτρέπει την επιθεώρηση του καταστήματός του από τους αντιπροσώπους της CLE και να επιδεικνύει τους λογαριασμούς του επιτρέπει στον δικαιοπάροχο να εξακριβώνει αν ο δικαιοδόχος ασκεί τις δαραστηριότητές του σύμφωνα με τους επιχειρησιακούς κανόνες της Computerland και αν πληροί τις οικονομικές του υποχρεώσεις.

γ) Άλλες διατάξεις (24)Το σύστημα franchise περιλαμβάνει ορισμένες διατάξεις που δεν έχουν σχέση με τον ανταγωνισμό και, κατά συνέπεια, δεν εμπίπτουν στα πλαίσια των διατάξεων του άρθρου 85 παράγραφος 1:

iii)η υποχρέωση του δικαιοδόχου να καταβάλει ένα ποσό προκειμένου να εγγραφεί και στη συνέχεια να καταβάλλει μηνιαίες εισφορές που υπολογίζονται επί των πωλήσεων, καθώς και συνεισφορές για τη διαφήμιση; η οικονομική αυτή υποχρέωση, που εφαρμόζεται χωρίς διακρίσεις, είναι το αντίτιμο που πρέπει να πληρώσει ο δικαιοδόχος προκειμένου να γίνει δεκτός στο δίκτυο και προκειμένου να έχει τα δικαιώματα και τα οφέλη που του παρέχει η συμμετοχή του στο δίκτυο; για να διασφαλιστεί η δυνατότητα των πωλήσεων μεταξύ των διαφόρων δικαιοδόχων, η συμφωνία ορίζει ότι οι δικαιοδόχοι δεν καταβάλλουν εισφορές επί των πωλήσεων για την δραστηριότητά τους αυτή,

iii)η υποχρέωση του δικαιοδόχου να συστήσει εται- ρεία, η οποία βασίζεται στην εκτίμηση ότι με τον τρόπο αυτό θα διευκολυνθούν οι επιχειρησιακές του δραστηριότητες,

iii)η υποχρέωση του δικαιοδόχου να αναρτήσει μια πινακίδα που να αναφέρει ότι είναι ο ιδιοκτήτης του καταστήματος ο οποίος ασκεί τις δραστηριότητές του στα πλαίσια σύμβασης franchise με την CLE, πράγμα που διασφαλίζει το ότι το κοινό δεν έχει διαστρεβλωμένη εντύπωση ως προς το ποιός είναι ο πραγματικός ιδιοκτήτης και ως προς το ποιός ευθύνεται για το κάθε κατάστημα,

iv)η υποχρέωση το δικαιοδόχου να αναφέρει σε κάθε προϊόν που πωλεί το όνομα και τη διεύθυνσή του, πράγμα που απαιτείται, απλώς και μόνο για να γνωρίζουν οι τελικοί χρήστες από που θα ζητούν βοήθεια για το προϊόν και τη συντήρησή του,

iv)οι διατάξεις που σχετίζονται με τη διάρκεια και την ανανέωση της συμφωνίας και οι διατάξεις που αναφέρουν ότι ο δικαιοπάροχος μπορεί να αναλάβει τη συμφωνία μίσθωσης του δικαιοδόχου.

Η εκτίμηση των διατάξεων αυτών γίνεται υπό την επιφύλαξη των σχετικών περιορισών που υπάρχουν, ενδεχομένως, στις εθνικές νομοθεσίες.

ΔΙΑΤΑΞΕΙΣ ΠΟΥ ΑΠΟΤΕΛΟΥΝ ΠΕΡΙΟΡΙΣΜΟΥΣ ΤΟΥ ΑΝΤΑΓΩΝΙΣΜΟΥ ΜΕ ΤΗΝ ΕΝΝΟΙΑ ΤΟΥ ΑΡΘΡΟΥ 85 ΠΑΡΑΓΡΑΦΟΣ 1 (25)Ο συνδυασμός της ρήτρας της τοποθεσίας, η οποία υποχρεώνει το δικαιοδόχο να ασκεί τις δραστηριότητές του από το κατάστημα που καθορίζεται στη σύμβασή του και, επομένως, τον εμποδίζει να έχει άλλα καταστήματα και της ρήτρας της αποκλειστικότητας, η οποία του διασφαλίζει μία προστατευόμενη ζώνη, στην οποία δεν μπορούν να ανοίξουν άλλα καταστήματα του δικτύου Computerland, είτε από τον δικαιοπάροχο είτε από άλλους δικαιοδόχους έχει σαν αποτέλεσμα την, κατά κάποιο τρόπο, κατανομή της αγοράς μεταξύ του δικαιοπάροχου και των δικαιοδόχων ή μεταξύ των δικαιοδόχων, και έτσι οι δύο ρήτρες αυτές σε συνδυασμό περιορίζουν τον ανταγωνισμό στο δίκτυο, στο οποίο εφαρμόζονται ο επιχειρησιακές αρχές της Computerland.

Στην παρούσα υπόθεση είναι, ιδίως, η απαγόρευση του ανοίγματος άλλων καταστημάτων η οποία επιδρά επί της εμπορικής ανεξαρτησίας του δικαιοδόχου: σ'^αυτό το πλαίσιο είνει σημαντικό να ληφθεί υπόψη το γεγονός ότι τα καταστήματα Computerland είναι, συνήθως, μονοπρόσωπες δραστηριότητες αλλά μέσου μεγέθους επιχειρήσεις που απασχολούν κατά μέσον όρο δέκα με είκοσι άτομα και μερικές φορές πολύ περισσότερα. Για τέτοιους επιχειρηματίες, για τους οποίους η επέκταση μπορεί να αποτελει λογική και επιθυμητή εξέλιξη, ο περιορισμός σε ένα κατάστημα, εκτός εάν δοθεί ειδική άδεια, είναι σαφώς περιοριστικός.

Παρόλο που οι δικαιοδόχοι έχουν το δικαίωμα να ανοίγουν «καταστήματα - δορυφόρους», τόσο για να εκθέτουν όσο και για να πωλούν τα προϊόντα τους, και μπορούν να ανοίγουν τα καταστήματα αυτά και εκτός της προστατευόμενης περιοχής, η ελευθερία αυτή είναι σχετική, με την έννοια ότι χρειάζεται η προηγούμενη έγκριση της CLE και η καταβολή ενός ποσού αντίστοιχου με το ποσό που καταβάλλει κάποιος για να συμμετάσχει το δίκτυο, παρόλο που στην περίπτωση του «καταστήματος - δορυφόρου» το ποσό αυτό είναι μειωμένο. Επίσης, τέτοια καταστήματα δεν μπορεί να ευρίσκονται ε-ντός της προστατευόμενης περιοχής ενός άλλου δικαιοδόχου.

(26)Στα πλαίσια των συγκεκριμένων περιστάσεων της παρούσας υπόθεσης, η υποχρέωση των δικαιοδόχων να πραγματοποιούν πωλήσεις μόνο στους τελικούς χρήστες ή στους άλλους δικαιοδόχους της Computerland, εκτός αν έχουν την έγκρισή της για το αντίθετο, αποτελεί περιορισμό του ανταγωνισμού. Σε ορισμένα συστήματα franchise, π.χ. όπου οι δικαιοδόχοι πωλούν προϊόντα που φέρουν την επωνυμία του δικαιοπάροχου ή/και το σήμα του, η απαγόρευση να πωλούν οι δικαιούχοι στους μεταπωλητές που δεν ανήκουν σ'^αυτό το σύστημα διανομής βασίζεται στη λογική ανησυχία μήπως η επωνυμία, το σήμα ή η μορφή της επιχείρησης πληγούν αν τα προϊόντα πωληθούν από μεταπωλητές που δεν έχουν πρόσβαση στην τεχνογνωσία του δικαιοπάροχου και δεν δεσμεύονται από τις υποχρεώσεις διαφύλαξης της φήμης και της ενότητας του δικτύου και των χαρακτηριστικών του γνωρισμάτων.

Στη συγκεκριμένη περίπτωση, όμως, η επωνυμία και το σήμα της Computerland καλύπτουν μεν τη μορφή της επιχείρησης, αλλά όχι και τα προϊόντα που πωλεί, διότι αυτά έχουν την επωνυμία και το σήμα του κατασκευαστή. Η απαγόρευση στους δικαιοδόχους της Computerland να πωλούν τα προϊόντα αυτά σε μεταπωλητές που έχουν τα αναγκαία προσόντα είναι, επομένως, περιοριστική και ως προς τους δικαιοδόχους, που παρόλο που είναι ανεξάρτητοι επιχειρηματίες περιορίζονται στο δικαίωμα τους να πωλούν σε όποιον θέλουν, και ως προς τους τρίτους μεταπωλητές, που στερούνται μιας ενδεχόμενης πηγής προμηθειών.

Στην παρούσα υπόθεση ο περιορισμός αυτός αμβλύνεται από ένα χαρακτηριστικό των πωλήσεων του τομέα των μικροϋπολογιστών, δηλαδή ότι οι πωλητές λιανικής πωλήσεως μπορεί να συμμετέχουν σε δίκτυο franchise, όπως το δίκτυο της Computerland, και ταυτόχρονα να είναι εγκεκριμένοι αντιπρόσωποι σε επιλεκτικό σύστημα διανομής, το οποίο συστήνει ένας κατασκευαστής, προκειμένου να διασφαλίσει ότι τα προϊόντα του διακινούνται μόνο από ειδικευμένους μεταπωλητές. ίΕνας δικαιοδόχος της Computerland που έχει δραστηριότητες ταυτόχρονα σε δύο ή περισσότερα δίκτυα πρέπει να είναι σε θέση να πληροί τις υποχρεώσεις του και να ασκεί τα δικαιώματά του, όπως απορρέουν από το κάθε ένα δίκτυο χωριστά. Σε αυτά τα πλαίσια η Επιτροπή επιδίωξε να διασφαλίσει ότι ένας δικαιοδόχος σύμβασης franchise με την Computerland, που ταυτόχρονα έχει πάρει την έγκριση ενός ή περισσοτέρων κατασκευαστών, είναι ελεύθερος να ασκεί τις δραστηριότητές του τόσο εντός του δικτύου της Computerland όσο και εντός του επιλεκτικού δικτύου διανομής, στο οποίο ανήκει.

(27)Οι διατάξεις που οδηγούν στην κατανομή της αγοράς μέσα στα πλαίσια του δικτύου και η υποχρέωση πωλήσεως στους τελικούς χρήστες θα έχουν επιπτώσεις στο ενδοκοινοτικό εμπόριο, διότι οι δικαιοδόχοι δεν είναι ελεύθεροι να επεκτείνουν τις δραστηριότητές τους στα άλλα κράτη μέλη, στο επίπεδο είτε του λιανικού είτε του χονδρικού εμπορίου. Οι επιπτώσεις αυτές στο εμπόριο μεταξύ των κρατών μελών θα είναι σημαντικές λόγω:

-της επέκτασης του υπάρχοντος δικτύου της Computerland, το οποίο είναι το μόνο δίκτυο στον τομέα των μικροϋπολογιστών που έχει καταστήματα σε όλα τα κράτη μέλη πλην της Ιρλανδίας (όπου, άλλωστε, έχει προγραμματιστεί το άνοιγμα δύο καταστημάτων στο εγγύς μέλλον),

-της ανάπτυξης του δικτύου: παρόλο που στην ΕΟΚ το δίκτυο δεν έχει φθάσει ακόμα το 5^% της αγοράς, ο ρυθμός ανάπτυξης του δικτύου τα πρώτα χρόνια της λειτουργίας του στην Ευρώπη δείχνει ότι θα πρέπει να έχει πολύ σημαντική επέκταση τα προσεχή χρόνια. Οι πωλήσεις που γίνονται στα πλαίσια του δικτύου θα αυξηθούν, κατά πάσα πιθανότητα, πολύ ταχύτερα απ ότι αυξάνονται τώρα, λόγω του ότι αναμένεται πως ο συνολικός αριθμός των καταστημάτων του θα φτάσει πριν από το 1990 τα 150,

-της πώλησης στα καταστήματα της Computerland προϊόντων τα οποία κατασκευάζονται από τους πιο σημαντικούς παραγωγούς τόσο της Ευρώπης όσο και του κόσμου.

Λόγω των ανωτέρω η συμφωνία που κοινοποιήθηκε εμπίπτει στις διατάξεις του άρθρου 85 παράγραφος 1 της συνθήκης ΕΟΚ.

(28)«Οι συμβάσεις αναπτυσσομένων περιοχών» που αναφέρονται ανωτέρω στο σημείο 17 οι οποίες περιέχουν όμοιες διατάξεις με τις συμφωνίες τύπους όσον αφορά τη ρήτρα εγκαταστάσεως την προστατευόμενη περιοχή και τις πωλήσεις στους τελικούς χρήστες, θεωρούνται, συνεπώς, επίσης περιοριστικές του ανταγωνισμού.

Β. Άρθρο 85 παράγραφος 3 (29)Οι κανονισμοί εξαίρεσης που σχετίζονται με τα αποκλειστικά συστήματα εμπορίας και τις αποκλειστικές συμφωνίες διανομής(1) δεν μπορούν να εφαρμοστούν στις συμβάσεις franchise διανομής, όπως η συγκεκριμένη, διότι οι συμβάσεις αυτές διαφέρουν από τις συμβάσεις οι οποίες διέπονται από τους κανονισμούς εξαίρεσης(2). Τα τυπικά χαρακτηριστικά των συμβάσεων franchise διανομής, όπως για παράδειγμα το δικαίωμα του δικαιοδόχου να χρησιμοποιεί την επονυμία και το χαρακτηριστικό γνώρισμα της επιχείρησης του δικαιοπάροχου έναντι ορισμένων οικονομικών εισφορών και η υποχρέωσή του να τηρεί τις ενιαίες επιχειρησιακές προδιαγρεφές που έχει καθορίσει ο δικαιοπάροχος, δεν αναφέρονται στους δύο κανονισμούς εξαιρέσεων. Η συμφωνία που κοινοποιήθηκε πρέπει, λοιπόν, να εξεταστεί με βάση τις διατάξεις του άρθρου 85 παράγραφος 3 της συνθήκης ΕΟΚ, που αφορούν τις εξαιρέσεις επί ατομικής βάσης.

(30)Η διανομή στον τομέα των προϊόντων των μικροϋπολογιστών βελτιώνεται με το σύστημα της Computerland, διότι ο δικαιοπάροχος, ο οποίος παίζει το ρόλο του συνδέσμου μεταξύ των κυρίως παραγωγών προϊόντων μικροϋπολογιστών και των δικαιοδόχων, έχει τη δυνατότητα να ανοίξει καταστήματα σε όλη την Κοινότητα χωρίς μεγάλες οικονομικές επενδύσεις, ενώ συγχρόνως οι δικαιοδόχοι βοηθούνται στο να ανοίξουν και να θέσουν σε λειτουργία καταστήματα λιανικής πώλησης, τα οποία θα διαθέτουν ένα ευρύ φάσμα προϊόντων και υπηρεσιών. Δεδομένων των τεχνικών χαρακτηριστικών των εν λό ω προϊόντων και δεδομένου ότι συνήθως πωλούνται όχι από μόνα τους αλλά στα πλαίσια μιας σείρας προϊόντων, οι ενδεχόμενοι αγοραστές ενδιαφέρονται ιδιαίτερα να δικομάσουν διαφορετικά συστήματα και να πάρουν συμβουλές, προτού αγοράσουν, σχετικά με τις εφαρμογές και τους συνδυασμούς που είναι δυνατοί, καθώς και για τις επισκευές και τη συντήρηση των προϊόντων μετά την πώληση. Επιπλέον, το σύστημα των συμφωνιών franchise προωθεί τον ανταγωνισμό τόσο μεταξύ των προϊόντων του ίδιου κατασκευαστή όσο και μεταξύ των προϊόντων διαφορετικών κατασκευαστών: τα προσφερόμενα προϊόντα πωλούνται μέσω ειδικευμένων δικτύων πωλητών λιανικής πώλησης, τα οποία οργανώνονται από τους κατασκευαστές, καθώς και από διαφόρων ειδών καταστήματα, ως εκ τούτου δε τα καταστήματα της Computerland προσφέρουν μια εναλλακτική πηγή προμήθειας των προϊόντων αυτών, η οποία ενισχύει τον ανταγωνισμό και τη διανομή σε επίπεδο λιανικής πώλησης. Επιπλέον, οι δικαιοδόχοι της Computerland έχουν τη δυνατότητα να ανταγωνίζονται μεταξύ τους και στο θέμα της διατίμησης των προϊόντων που πωλούν στους πελάτες τους, πράγμα το οποίο διευκολύνει τη διανομή των προϊόντων που διαθέτουν,

(31)Το σύστημα της Computerland συμβάλει, επίσης, στον ορθολογισμό της διανομής: η CLE παίρνει παραγγελίες από τους δικαιοδόχους, αγοράζει τα προϊόντα από τους κατασκευαστές ή από άλλους προμηθευτές και τα μεταπωλεί στους δικαιοδόχους, πετυχαίνοντας έτσι τη γρήγορη διακίνηση των προϊόντων προς τα καταστήματα της Computerland. Αυτή η δραστηριότητα αγοράς προϊόντων επιτρέπει στη CLE να διαπραγματεύεται και να πετυχαίνει ευνοϊκούς όρους για τους δικαιοδόχους της, τόσο στο επίπεδο των τιμών όσο και στο επίπεδο των ποσοτήτων, και συχνά επιτρέπει στους δικαιοδόχους να πρωθούν τα εν λόγω προϊόντα πολύ γρηγορότερα από ότι άλλοι λιανικοί πωλητές.

(32)Τα οφέλη που απορρέουν από τη βελτίωση και τον ορθολογισμό της διανομής περιέχονται στους καταναλωτές, οι οποίοι στη συγκεκριμένη περίπτωση είναι, κυρίως, επαγγελματίες τελικοί χρήστες.

Πρώτον, τα καταστήματα της Computerland αποτελούν ένα χώρο, στον οποίο οι πελάτες μπορούν να συγκρίνουν τις τιμές και τα χαρακτηριστικά ενός ευρύτατου φάσματος διαφορετικών προϊόντων μικροϋπολογιστών και μπορούν να ακούσουν τις συμβουλές ενός εξειδικευμένου και εκπαιδευμένου προσωπικού, ιδίως όσον αφορά την δυνατότητα ταυτόχρονης χρήσεως προϊόντων διαφορετικής μάρκας και να χρησιμοποιήσουν τις εκπαιδευτικές εγκαταστάσεις. Παρέχονται, επιπλέον, στους πελάτες που αποφασίζουν να αγοράσουν τα προϊόντα που χρειάζονται στα καταστήματα της Computerland συμβουλές μετά την αγορά, όπως επίσης και οι απαραίτητες υπηρεσίες συντήρησης και επισκευής, περαιτέρω δε και δυνατότητες εκπαίδευσης.

Δεύτερον, το σύστημα της Computerland προσφέρει στους καταναλωτές ένα αναπτυσσόμενο δίκτυο καταστημάτων, στα οποία μπορούν να αγοράσουν προϊόντα μικροϋπολογιστών. Τα καταστήματα της Computerland βρίσκονται σε ανταγωνισμό με πολλά άλλα καταστήματα που πωλούν τα ίδια προϊόντα, πράγμα που έχει ως αποτέλεσμα ότι οι πωλητές λιανικής πωλήσεως πρέπει να προσφέρουν καλύτερη ποιότητα, υπηρεσίες και τιμές, λόγω της έντασης του ανταγωνισμού.

(33)Οι περιορισμοί στον ανταγωνισμό που προκαλεί το σύστημα της Computerland είναι αναγκαίοι, προκειμένου να εξασφαλιστεί η λειτουργία του δικτύου: οι πιθανοί δικαιοδόχοι δεν θα ήθελαν να κάνουν τις αναγκαίες επενδύσεις που στόχο έχουν να ανοίξει ένα καινούργιο κατάστημα, αν δεν τους παρεχόταν η εξασφάλιση ότι δεν θα ανοίξουν άλλα καταστήματα της Computerland στην περιοχή του δικού τους καταστήματος. Πέρα από τους περιορισμούς, που αποτελούν στην ουσία τον θεμέλιο λίθο του συστήματος franchise, οι δικαιοδόχοι είναι ελεύθεροι να προμηθεύονται τα εγκεκριμένα προϊόντα από οπουδήποτε θέλουν, όπως και είναι ελεύθεροι να πωλούν τα προϊόντα στις τιμές που θέλουν και να επιλέγουν τις περιοχές και την πελατεία που επιθυμούν.

(34)Η υποχρέωση του δικαιοδόχου να πραγματοποιεί πωλήσεις μόνο σε τελικούς χρήστες, εκτός αν ο δικαιοπάροχος έχει εγκρίνει και άλλων ειδών πωλήσεις, είναι άμεση συνέπεια του ότι η βασική αρχή που διέπει την επιχείρηση του δικαιοπάροχου είναι η λειτουργία ενός δικτύου καταστημάτων λιανικής πώλησης, στα οποία τα προϊόντα και οι υπηρεσίες προσφέρονται στους τελικούς καταναλωτές. Η εκπαίδευση και η υποστήριξη που προσφέρεται στους δικαιοδόχους, οι οποίοι ως αντάλλαγμα καταβάλουν μια εισφορά, έχουν, κατά συνέπεια, μονα- δικό σκοπό να τους βοηθήσουν να γίνουν και να παραμείνουν επαρκείς και επικερδείς πωλητές λιανικής πώλησης. Η επιχείρηση της Computerland και οι προσπάθειες που έχουν καταβληθεί για να την κάνουν επιτυχή θα υπονομεύονταν αν οι δικαιοδόχοι ήταν ελεύθεροι να κατευθύνουν τις προσπάθειές τους σε δραστηριότητες που δεν είχαν σχέση με τη λιανική πώληση και τη συντήρηση των προϊόντων που πωλούν. Για να προκύψουν τα ωφέλη σχετικά με την καλύτερη και ορθολογιστικότερη διανομή και για να μεταβιβασθούν στους καταναλωτές, στην περίπτωση αυτή επιχειρηματίες χρήστες, είναι επομένως απαραίτητο οι δικαιοδόχοι να αναλαμβάνουν την υποχρέωση να περιορίσουν τις δραστηριότητες τους στη λιανική πώληση και να μην ασχολούνται, για παράδειγμα, με τη χονδρική πώληση.

Σημαντική εξαίρεση στον κανόνα αυτό είναι η ελευθερία των δικαιοδόχων, που αναφέρεται ρητά, να πραγματοποιούν πωλήσεις στους άλλους δικαιοδόχους μέσα στα πλαίσια του δικτύου; για τις πωλήσεις αυτές που πραγματοποιούνται μεταξύ των δικαιοδόχων δεν καταβάλλονται εισφορές στην CLE.

(35)Το σύστημα franchise της Computerland δεν δίνει στα μέλη του τη δυνατότητα να καταργήσουν τον ανταγωνισμό σε σημαντικό τμήμα των προϊόντων που αφορά.

Οι δικαιοδόχοι της Computerland διαθέτουν προϊόντα, τα οποία ταυτοχρόνως πωλούνται από πολλά ανταγωνιστικά καταστήματα. Ακόμη και στα κράτη μέλη που υπάρχουν τα περισσότερα καταστήματα της Computerland, υπάρχουν ταυτόχρονα ανταγωνιστικές αλυσίδες που έχουν αντίστοιχο αριθμό κατα-στημάτων. Τέλος, αν ληφθεί υπόψη η γενικότερη ανταγωνιστική διάρθρωση της αγοράς αυτής, δεν υπάρχει κίνδυνος το δίκτυο της Computerland να μειώσει ή να στρεβλώσει κατά κάποιο τρόπο τον ανταγωνισμό που υπάρχει μεταξύ των διαφόρων κατασκευαστών και των δικτύων διανομής.

Επιπλέον, υπάρχει αρκετά έντονος ανταγωνισμός μέσα στα πλαίσια του δικτύου: η προστατευόμενη ζώνη του κάθε δικαιοδόχου είναι σχετικά μικρή και δεν σημαίνει την αποκλειστικότητα της εμπορίας ή της πελατείας, πράγμα που συνεπάγεται ότι οι δικαιοδόχοι είναι ελεύθεροι να αναπτύσσουν δραστηριότητες για την ανεύρεση πελατείας και για τις πωλήσεις σ'^αυτήν. Η CLE ούτε επιβάλλει ούτε συστήνει τις τιμές, στις οποίες πρέπει να πωλούν οι δικαιοδόχοι στους πελάτες, πράγμα το οποίο, σε συνδυασμό με την ελευθερία των δικαιοδόχων να προμηθεύονται τα προϊόντα τους απ'^όπου θέλουν έχει σαν αποτέλεσμα να υπάρχει ανταγωνισμός ως προς τις τιμές εντός των πλαισίων του δικτύου.

Σύμφωνα με τα ανωτέρω οι συμφωνίες μεταξύ της CLE και των δικαιοδόχων της δεν επιτρέπουν στα μέρη, ούτε ατομικά ούτε συλλογικά, να εξαφανίσουν τον ανταγωνισμό ως προς τα σχετικά αγαθά.

(36)Κατά συνέπεια, οι διατάξεις του άρθρου 85 παράγραφος 1 μπορεί, δυνάμει των διατάξεων του άρθρου 85 παράγραφος 3, να κηρυχθούν ανεφάρμοστες ως προς το ειδικό έντυπο συμφωνίας franchise που υπέβαλε η Computerland. Τα ίδια επιχειρήματα που αναφέρονται στα σημεία 29 έως 35 ισχύουν τηρουμένων των αναλογιών και για τις «συμβάσεις αναπτυσσομέων περιοχών» και στις άλλες κοινοποιηθείσες συμφωνίες franchise που προσαρμόστηκαν προς τη συμφωνία-τύπο.

Γ. Άρθρα 6 και 8 του κανονισμού αριθ. 17 (37)Η συμφωνία που κοινοποίησε η CLE στις 18 Σεπτεμβρίου 1986 περιείχε ορισμένες διατάξεις, οι οποίες δεν επέτρεπαν την έκδοση ευνοϊκής απόφασης, ειδικότερα δε περιείχε διατάξεις που αφορούσαν την υποχρέωση μη ανταγωνισμού τόσο κατά τη διάρκεια της συμφωνίας όσο και μετά τη λήξη της, διάταξεις που θεωρήθηκαν ότι είχαν υπερβολική ευρύτητα. Μετά από συζητήσεις που έγιναν με την Επιτροπή, κατά τη διάρκεια της διαδικασίας κοινοποίησης, η CLE υπέβαλε ένα νέο σχέδιο της συμφωνίας franchise, στο οποίο έλαβε υπόψη της τις παρατηρήσεις που είχαν γίνει.

Δυνάμει του άρθρου 6 παράγραφος 1 του κανονισμού αριθ. 17, η Επιτροπή πρέπει να προσδιορίσει την ημερομηνία από την οποία ισχύει η εξαίρεση. Επειδή η συμφωνία που κοινοποιήθηκε δεν πληρούσε τις προϋποθέσεις για την παροχή εξαίρεσης, η ημερομηνία από την οποία ισχύει η εξαίρεση, δεν είναι η ημερομηνία της κοινοποίησης, αλλά η ημερομηνία, κατά την οποία οι δικαιοδόχοι πληροφορήθηκαν από την CLE σχετικά με το τροποποιημένο σχέδιο της συμφωνίας.

(38)Σύμφωνα με το άρθρο 8 παράγραφος 1 του Κανονισμού αριθ. 17 μια απόφαση που εκδίδεται κατ'^εφαρμογή του άρθρου 85 παράγραφος 3 της συνθήκης ΕΟΚ πρέπει να εκδίδεται για καθορισμένη περίοδο. Δεδομένης της δεκαετούς ισχύος της συμφωνίας franchise, θεωρήθηκε εύλογο να καθοριστεί μια αντίστοιχη περίοδος. Επειδή όμως η αγορά λιανικής πώλησης των προϊόντων μικροϋπολογιστών αλλάζει πολύ και επειδή το δίκτυο της Computerland έχει την τάση να επεκτείνεται θεωρήθηκε ότι η εξαίρεση δεν πρέπει να δοθεί για περίοδο μεγαλύτερη από 10 χρόνια. Η CLE υποχρεούται, δυνάμει του άρθρου 8 παράγραφος 1 του κανονισμού αριθ. 17, να κοινοποιεί στην Επιτροπή οποιαδήποτε ουσιαστική αλλαγή στο σύστημα franchise, επιπλέον δε υποχρεούται,

στο μέσον της περιόδου εξαιρέσεως, να ενημερώσει την Επιτροπή για τον αριθμό των καταστημάτων που υπάρχουν ανά κράτος μέλος και για το ποσοστό της αγοράς που έχει η Computerland τόσο στο σύνολο της Κοινότητας όσο και στο κάθε ένα κράτος μέλος.

(39)Τέλος στο βαθμό που η CLE εξακολουθεί να έχει συμφωνίες franchise, οι οποίες διαφέρουν από τη συμφωνία του ειδικού εντύπου, όσες διατάξεις περιορίζουν τον ανταγωνισμό περισσότερο από ότι η συμφωνία που κοινοποιήθηκε πρέπει να τροποποιηθούν προκειμένου να είναι σύμφωνες με τη συμφωνία που κοινοποιήθηκε όπως αυτή έχει τροποποιηθεί.

ΕΞΕΔΩΣΕ ΤΗΝ ΑΚΟΛΟΥΘΗ ΑΠΟΦΑΣΗ:

Αρθρο 1

Σύμφωνα με το άρθρο 85 παράγραφος 3 της συνθήκης ΕΟΚ οι διατάξεις του άρθρου 85 παράγραφος 1 κυρύσσονται ανεφάρμοστες για το ειδικό έντυπο της συμφωνίας franchise της Computerland, συμπεριλαμβανομένων των «συμβάσεων αναπτυσσομένων περιοχών», που σκοπός της είναι η λιανική πώληση προϊόντων μικροϋπολογιστών στην κοινή αγορά, καθώς και για τις άλλες κοινοποιηθείσες συμφωνίες franchise της Computerland, που προσαρμόστηκαν στη συμφωνία τύπο.

Αρθρο 2

Ως προς τη συμφωνία τύπο περιλαμβανομένων και των «συμβάσεων αναπτυσσομένων περιοχών» η απόφαση αυτή ισχύει από τις 10 Ιουλίου 1987 μέχρι τις 31 Δεκεμβρίου 1997. Ως προς τις αλλες κοινοποιημένες συμφωνίες franchise της Computerland, που περιέχουν διατάξεις που περιορίζουν τον ανταγωνισμό περισσότερο από τη συνήθη, η παρούσα απόφαση θα ισχύσει από τη στιγμή που η Computerland διαβεβαιώσει την Επιτροπή ότι οι διατάξεις αυτές έχουν τροποποιηθεί με τρόπο που να τις καθιστά σύμφωνες προς τις αντίστοιχες διατάξεις της συμφωνίας τύπου και θα πάψει να ισχύει στις 31 Δεκεμβρίου 1997.

Αρθρο 3

Στις 31 Δεκεμβρίου 1992, η CLE υποβάλλει στην Επιτροπή έκθεση σχετικά:

-με τον αριθμό των καταστημάτων σε κάθε κράτος μέλος,

-με το ποσοστό της αγοράς που έχει το δίκτυο στο σύνολο της κοινότητας και στο κάθε κράτος μέλος χωριστά.

Οποιεσδήποτε ουσιαστικές αλλαγές του συστήματος franchise πρέπει να κοινοποιούνται στην Επιτροπή σε ad hoc βάση.

Αρθρο 4

Η απόφαση αυτή απευθύνεται στην:

Computerland Europe SA,

Zone Industrielle,

Route de Trθves,

L-2632 Findel.

Βρυξέλλες, 13 Ιουλίου 1987.

Για την ΕπιτροπήPeter SUTHERLANDMιlow thw Epitrop´hw

(1)ΕΕ αριθ. 13 της 21. 2. 1962, σ. 204/62.

(2)ΕΕ αριθ. C 114 της 29. 4. 1987, σ. 2.

(1)Βλέπε Συλλογή νομολογίας του Δικαστηρίου της 28.^1.^1986, υπόθεση 161/84 (Pronuptia) (δεν έχει ακόμα δημοσιευθεί).

(2)Βλέπε απόφασεις της Επιτροπής 87/14/ΕΟΚ «Yves Rocher»,

ΕΕ αριθ. L 8 της 10.^1.^1987, σ. 49, και 87/17/ΕΟΚ «Pronuptia»,

ΕΕ αριθ. L 13 της 15.^1.^1987, σ. 39.

(1)Βλέπε για παράδειγμα τη Δωδέκατη ίΕκθεση επί της Πολιτικής του Ανταγωνισμού, σημεία 77 και 78, και τον κανονισμό της Επιτροπής (ΕΟΚ) αριθ. 123/85 ΕΕ αριθ. L 15 της 18.^1.^1985,

σ. 16, σημείο αριθ. 12 της απολογίας.

(1)Κανονισμός αριθ. 67/67/ΕΟΚ της Επιτροπής, ΕΕ αριθ. 57 της 25.^3.^1967, σ. 849/67 και ο μεταγενέστερος κανονισμός της Επιτροπής (ΕΟΚ) αριθ. 1983/83, ΕΕ αριθ. L 173 της 30.^6.^1983, σ. 1.

(2)Υπόθεση 161/84 (Pronuptia), σημεία 15 και 33.