Απόφαση της Επιτροπής

της 20ής Σεπτεμβρίου 2000

σχετικά με διαδικασία του άρθρου 81 της συνθήκης ΕΚ

(Υπόθεση COMP/36.653 - Opel)

[κοινοποιηθείσα υπό τον αριθμό Ε(2000) 2707]

(Το κείμενο στην ολλανδική γλώσσα είναι το μόνο αυθεντικό)

(Κείμενο που παρουσιάζει ενδιαφέρον για τον ΕΟΧ)

(2001/146/ΕΚ)

Η ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΤΩΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΩΝ ΚΟΙΝΟΤΗΤΩΝ,

Έχοντας υπόψη:

τη συνθήκη για την ίδρυση της Ευρωπαϊκής Κοινότητας,

τον κανονισμό αριθ. 17 του Συμβουλίου, της 6ης Φεβρουαρίου 1962, πρώτος κανονισμός εφαρμογής των άρθρων 85 και 86 της συνθήκης(1), όπως τροποποιήθηκε τελευταία από τον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 1216/1999(2), και ιδίως το άρθρο 3 και το άρθρο 15 παράγραφος 2,

την απόφαση της Επιτροπής της 21ης Απριλίου 1999 να κινήσει διαδικασία στη συγκεκριμένη υπόθεση,

Αφού δόθηκε στα ενδιαφερόμενα μέρη η ευκαιρία να κάνουν γνωστές τις απόψεις τους επί των αιτιάσεων της Επιτροπής, σύμφωνα με το άρθρο 19 παράγραφος 1 του κανονισμού αριθ. 17 και τον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 2842/98 της Επιτροπής, της 22ας Δεκεμβρίου 1998, σχετικά με τις ακροάσεις στο πλαίσιο ορισμένων διαδικασιών κατ' εφαρμογή των άρθρων 85 και 86 της συνθήκης ΕΚ(3), σχετικά με τις ακροάσεις που προβλέπονται στο άρθρο 19 παράγραφοι 1 και 2 του κανονισμού αριθ. 17,

Αφού έλαβε τη γνώμη της συμβουλευτικής επιτροπής συμπράξεων και δεσποζουσών θέσεων,

Εκτιμώντας τα ακόλουθα:

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1: ΤΑ ΠΡΑΓΜΑΤΙΚΑ ΠΕΡΙΣΤΑΤΙΚΑ

Α. ΙΣΤΟΡΙΚΟ

Ι. Διαδικασία

(1) Η Επιτροπή έλαβε πληροφορίες σύμφωνα με τις οποίες η Opel Nederland BV ακολουθούσε στρατηγική συστηματικής παρεμπόδισης των εξαγωγών νέων αυτοκινήτων οχημάτων από την Ολλανδία προς τα άλλα κράτη μέλη. Συμφωνίες ή εναρμονισμένες πρακτικές που αποβλέπουν στην παρεμπόδιση ή τον περιορισμό των πωλήσεων νέων αυτοκινήτων οχημάτων σε τελικούς καταναλωτές που κατοικούν σε άλλα κράτη μέλη, περιορίζοντας τοιουτοτρόπως τον ανταγωνισμό, εμπίπτουν στο άρθρο 81 παράγραφος 1 της συνθήκης ΕΚ. Σύμφωνα με τον κανονισμό (ΕΟΚ) αριθ. 123/85 της Επιτροπής, της 12ης Δεκεμβρίου 1984, σχετικά με την εφαρμογή του άρθρου 85 παράγραφος 3 της συνθήκης σε ορισμένες κατηγορίες συμφωνιών διανομής, πώλησης και εξυπηρέτησης των πελατών πριν και μετά την πώληση αυτοκινήτων οχημάτων(4) και τον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 1475/95 της Επιτροπής, της 28ης Ιουνίου 1995, σχετικά με την εφαρμογή του άρθρου 85 παράγραφος 3 της συνθήκης σε ορισμένες κατηγορίες συμφνωιών διανομής, πώλησης και εξυπηρέτησης των πελατών πριν και μετά την πώληση αυτοκινήτων οχημάτων(5), οι κατασκευαστές ή οι εισαγωγείς τους μπορούν να εμποδίζουν τους διανομείς τους να πωλούν αυτοκίνητα οχήματα σε μη εξουσιοδοτημένους μεταπωλητές που δεν ανήκουν στο δίκτυο διανομής τους, ενώ οι πωλήσεις σε τελικούς καταναλωτές, άμεσα ή έμμεσα μέσω εξουσιοδοτημένου μεσολαβητή, και οι πωλήσεις σε άλλους διανομείς που ανήκουν στο ίδιο δύκτυο διανομής, δεν πρέπει να περιορίζονται.

(2) Στις 4 Δεκεμβρίου 1996, προκειμένου να εξετάσει το κατά πόσον αυτές οι πληροφορίες θα μπορούσαν να αποδείξουν την ύπαρξη παράβασης, η Επιτροπή εξέδωσε απόφαση με την οποία διέταξε τη διεξαγωγή ερευνών σύμφωνα με το άρθρο 14 παράγραφος 3 του κανονισμού αριθ. 17. Οι συγκεκριμένες έρευνες πραγματοποιήθηκαν στις 11 και 12 Δεκεμβρίου 1996 στις ακόλουθες επιχειρήσεις που έχουν έδρα στην Ολλανδία: Opel Nederland BV στο Sliedrecht και Van Twist, διανομέα της Opel που βρίσκεται στο Dordrecht.

(3) Η Επιτροπή στην ανακοίνωση των αιτιάσεων της 21ης Απριλίου 1999 που απηύθυνε στην Opel Nederland BV και στην General Motors Nederland BV, παρείχε στις επιχειρήσεις τη δυνατότητα να υποβάλουν τις παρατηρήσεις τους. Στη γραπτή τους απάντηση με ημερομηνία 21 Ιουνίου 1999 στην ανακοίνωση των αιτιάσεων της Επιτροπής (στο εξής: "απάντηση της Opel Nederland BV"), καθώς και στις προφορικές και γραπτές παρατηρήσεις που έκαναν κατά τη διάρκεια της ακρόασης στις 20 Σεπτεμβρίου 1999, η Opel Nederland BV και η General Motors Nederland BV κατέστησαν γνωστές τις απόψεις τους σε σχέση με τους ισχυρισμούς της Επιτροπής(6).

ΙΙ. Οι επιχειρήσεις

(4) Η Opel Nederland BV, με έδρα το Sliedrecht, συστάθηκε στις 30 Δεκεμβρίου 1994 σαν κατά 100 % θυγατρική της General Motors Nederland BV, επίσης με έδρα το Sliedrecht, αναλαμβάνοντας από την τελευταία όλες τις εμπορικές δραστηριότητες εξ ονόματος της General Motors στην Ολλανδία. Κατ' αυτόν τον τρόπο, οι δραστηριότητες της General Motors Nederland BV περιορίστηκαν στις δραστηριότητες μιας εταιρείας χαρτοφυλακίου με πλειοψηφιακή συμμετοχή, η οποία ανήκει εξ ολοκλήρου στην General Motors Corporation, Detroit, Michigan (ΗΠΑ)(7). Τόσο η Opel Nederland BV όσο και η General Motors Nederland BV, καθώς επίσης και η General Motors (Europe) και η Adam Opel AG, οι οποίες αναφέρονται στην παρούσα απόφαση, αποτελούν μέρη της οργάνωσης General Motors στην Ευρώπη. Αυτή η οργάνωση αποτελείται από μεγάλο αριθμό εταιρειών, οι οποίες, κατά κανόνα, ανήκουν εξ ολοκλήρου στην General Motors Corporation.

(5) Η Opel Nederland BV είναι η μόνη "εθνική εταιρεία πωλήσεων" για το σήμα Opel στην Ολλανδία. Οι επιχειρηματικές της δραστηριότητες περιλαμβάνουν εισαγωγές, εξαγωγές και χονδρικό εμπόριο αυτοκινήτων οχημάτων και σχετικών ανταλλακτικών και εξαρτημάτων. Εντούτοις, δεν συμμετέχει στην παραγωγή αυτοκινήτων Opel. Έχει συνάψει "συμφωνίες αντιπροσωπείας για την πώληση και την παροχή υπηρεσιών" με 150 περίπου αντιπροσώπους οι οποίοι, σαν αποτέλεσμα, χαρακτηρίζονται ως εξουσιοδοτημένοι μεταπωλητές στο πλαίσιο του δικτύου διανομής της Opel στην Ευρώπη.

(6) Οι εργαζόμενοι της Opel Nederland BV που κατονομάζονται στα έγγραφα που αναφέρονται ως αποδεικτικά στοιχεία κατείχαν τις ακόλουθες θέσεις την 1η Οκτωβρίου 1996(8):

>ΘΕΣΗ ΠΙΝΑΚΑ>

(7) H General Motors Corporation είναι, μεταξύ άλλων, ο μόνος μέτοχος στην επιχείρηση κατασκευής αυτοκινήτων οχημάτων Adam Opel AG, Ruesselsheim (Γερμανία), η οποία διαθέτει μεταξύ άλλων δύο περαιτέρω εγκαταστάσεις κατασκευής στη Γερμανία (Opel Automobilwerk Eisenach-PKW GmbH στο Eisenach και το εργοστάσιο Adam Opel στο Bochum). Η Opel Nederland BV προμηθεύεται τα αυτοκίνητα που προορίζονται να διανεμηθούν στην Ολλανδία από αυτές ή άλλες εγκαταστάσεις κατασκευής που ανήκουν στον όμιλο General Motors.

(8) Η παρούσα απόφαση απευθύνεται στην Opel Nederland BV και στην General Motors Nederland BV.

ΙΙΙ. Θέση της Opel

(9) Το 1996 και 1997, ταξινομήθηκε στην Ευρωπαϊκή Ένωση ένα σύνολο 12796000 και 13007400 νέων επιβατικών αυτοκινήτων, αντίστοιχα. Κατά την περίοδο 1995-1997 ο όμιλος General Motors, με τα εμπορικά σήματα Opel (που τίθενται στο εμπόριο υπό το σήμα Vauxhall στο Ηνωμένο Βασίλειο και την Ιρλανδία), Saab και τα εμπορικά σήματα US-American GM, κατείχε μερίδιο μεταξύ 12 και 13 % στη βάση των νέων ταξινομήσεων, αποτελώντας κατ' αυτόν τον τρόπο τον δεύτερο μεγαλύτερο προμηθευτή ιδιωτικών αυτοκινήτων οχημάτων μετά τον όμιλο Volkswagen με τα εμπορικά σήματα Volkswagen, Audi, Seat και Skoda, ο οποίος κατείχε περίπου το 17 % όλων των νέων ταξινομήσεων. Με ένα σύνολο ταξινομήσεων 1532000 για το 1996 και 1559000 για το 1997, το σήμα Opel (συμπεριλαμβανομένης της Vauxhall) κατείχε την πρώτη θέση στην αγορά της Ευρωπαϊκής Ένωσης και στον Ευρωπαϊκό Οικονομικό Χώρο πριν από τη Volkswagen, η οποία σημείωσε 1418000 ταξινομήσεις το 1996 και 1386000 ταξινομήσεις το 1997(9).

(10) Η αγορά των ιδιωτικών αυτοκινήτων οχημάτων μπορεί να χωριστεί σε πολλά τμήματα. Για τη συγκεκριμένη ταξινόμηση είναι σημαντικά χαρακτηριστικά όπως η τιμή αγοράς ή το μήκος του οχήματος. Άλλοι παράγοντες όπως το μέγεθος και η δύναμη της μηχανής από τη μια πλευρά ή η ποιότητα και το κύρος από την άλλη διαδραματίζουν μικρότερο ρόλο για την ταξινόμηση κάποιου οχήματος σε συγκεκριμένο τμήμα. Συνήθως, διακρίνονται τα ακόλουθα τμήματα: Α: πολύ μικρά αυτοκίνητα, Β: μικρά αυτοκίνητα, Γ: μεσαία αυτοκίνητα, Δ: μεγάλα αυτοκίνητα, Ε: επιχειρηματικά, ΣΤ: πολυτελείας, Ζ: οχήματα πολλαπλών χρήσεων και αυτοκίνητα σπορ. Το τελευταίο τμήμα Ζ υποδιαιρείται ενίοτε σε περαιτέρω κατηγορίες.

(11) Ο συνημμένος πίνακας (παράρτημα Ι), ο οποίος αποτελεί τμήμα της παρούσας απόφασης, προβλέπει τα μερίδια των πιο σημαντικών μοντέλων Opel σύμφωνα με το τμήμα. Πρέπει να σημειωθεί ότι αυτός ο πίνακας βασίζεται στον αριθμό των πωληθέντων αυτοκινήτων, δεδομένου ότι αποτελεί συνήθη πρακτική της βιομηχανίας αυτοκινήτων να υπολογίζει τα μερίδια σε αυτή τη βάση και όχι στη βάση της αξίας (συνολικός κύκλος εργασιών). Ο δεύτερος πίνακας (βλέπε παράρτημα ΙΙ) αναφέρει τους κύριους ανταγωνιστές των μοντέλων Opel στα τμήματα Β έως Ε. Η Opel εκπροσωπείται επίσης στο τμήμα Ζ με τα μοντέλα της Tigra, Zafira και Frontera· οι συνολικές πωλήσεις σε αυτό το τμήμα, οι οποίες μπορούν να υποδιαιρεθούν περαιτέρω σε οχήματα πολλαπλών χρήσεων, οχήματα παντός εδάφους, αυτοκίνητα με πτυσσόμενη οροφή και κουπέ, είναι παρά ταύτα πολύ χαμηλότερες από εκείνες των τμημάτων Β έως Ε.

Β. ΠΑΡΑΛΛΗΛΟ ΕΜΠΟΡΙΟ ΤΩΝ ΟΧΗΜΑΤΩΝ OPEL

Ι. Έκταση των παράλληλων εξαγωγών

(12) Σύμφωνα με τα έγγραφα που ανακαλύφθηκαν κατά τη διάρκεια των ερευνών(10), ο συνολικός αριθμός επανεξαγωγών νέων οχημάτων Opel από διάφορα κράτη μέλη στη Γερμανία, για παράδειγμα, αυξήθηκε σημαντικά κατά τη διάρκεια της περιόδου 1992-1996. Οι επανεξαγωγές από την Ολλανδία στη Γερμανία αυξήθηκαν από το 1994 και το 1996 έφτασαν σε επίπεδο το οποίο ήταν σημαντικά υψηλότερο από εκείνο των προηγούμενων ετών.

ΙΙ. Διαφορές τιμών

(13) Σύμφωνα με τις τακτικά δημοσιευόμενες εκθέσεις της Επιτροπής για τις τιμές των αυτοκινήτων στο εσωτερικό της Ευρωπαϊκής Ένωσης(14), οι οποίες βασίζονται στις συστηνόμενες τιμές καταλόγου προ φόρων που παρέχονται από τους κατασκευαστές, οι διαφορές τιμών μεταξύ της Ολλανδίας και άλλων κρατών μελών κατά τη διάρκεια της περιόδου από 1995 έως 1997 όσον αφορά ορισμένα μοντέλα Opel ήταν επαρκώς μεγάλες για να παρέχουν κίνητρο για εξαγωγή από την Ολλανδία, ιδιαίτερα στη Γερμανία(15).

(14) Το 1996, οι διαφορές τιμής για νέα οχήματα Opel μεταξύ Ολλανδίας και άλλων κρατών μελών έφταναν, ανάλογα με το μοντέλο, μέχρι και 20 % και αργότερα μέχρι και 24 %. Το πλεονέκτημα τιμής έναντι της Γερμανίας έφτασε το 1996, ανάλογα με το μοντέλο, μέχρι και 16 %. Το 1997, αυτό το πλεονέκτημα τιμής στην Ολλανδία, σε σύγκριση με τα άλλα κράτη μέλη, ανήλθε σε 25 %, ανάλογα με το μοντέλο, και αυξήθηκε αργότερα μέχρι και 28 %. Σε σύγκριση με τη Γερμανία, τα πλεονεκτήματα τιμής ανήρχοντο μεταξύ 16 και 19 % περίπου.

(15) Σε σχέδιο επιστολής στις 10 Σεπτεμβρίου 1996, η Opel Nedeland BV δήλωνε ότι οι υπάρχουσες διαφορές τιμών μπορούν να αποτελούν κίνητρο παράλληλων εξαγωγών, ιδιαίτερα στη Γερμανία. Δηλώνεται επίσης ότι οι προσαρμογές τιμών, για παράδειγμα αυξήσεις τιμών στην Ολλανδία, θα είχαν αρνητικό αποτέλεσμα στην ανταγωνιστικότητα της Opel στην ολλανδική αγορά:"... Οι διάφορες φορολογικές επιβαρύνσεις των νέων αυτοκινήτων και οι όροι ανταγωνισμού στο εσωτερικό της Ευρώπης μπορούν να προκύπτουν από το γεγονός ότι οι τιμές σε ορισμένες χώρες είναι πιο πλεονεκτικές από άλλες. ... Επί του παρόντος, οι τιμές των αυτοκινήτων Opel στην Ολλανδία συναγωνίζονται με τη Volkswagen και τη Ford, γεγονός που δημιουργεί ανισορροπία με τις τιμές μεταξύ άλλων της Γερμανίας. Όταν αυτό εντούτοις καταλήγει σε υπερβολικές εξαγωγές μπορείτε να αντιληφθείτε ότι οι γερμανοί διανομείς της Opel θα διαμαρτυρηθούν. Ως εκ τούτου, θα τεθεί το ζήτημα των τιμών και κατά συνέπεια και της ανταγωνιστικής θέσης της Opel στην Ολλανδία. Ως εκ τούτου, η δική σας ανταγωνιστική θέση όπως και αυτή των συναδέλφων σας θα μειωθεί προς όφελος άλλων εισαγωγέων στην ολλανδική αγορά ..."(16).

(16) Ένα εσωτερικό υπόμνημα της Opel Nederland BV με ημερομηνία 23 Σεπτεμβρίου 1996 τονίζει αυτή την αξιολόγηση: "... Γενικά, στην Ολλανδία οι καθαρές τιμές καταλόγου των αυτοκινήτων οχημάτων είναι χαμηλότερες από ό,τι στις χώρες που δεν επιβάλλουν ειδικούς φόρους σε νέα αυτοκίνητα οχήματα (συγκεκριμένα στην Γερμανία). Σε μεγάλο βαθμό αυτό προκαλείται από τη στρατηγική τιμών των εισαγωγέων αυτοκινήτων, δεδομένου ότι οδηγεί σε χαμηλότερη τιμή καταναλωτή η οποία είναι προς το συμφέρον του κοινού εν γένει ..."(19).

Γ. ΔΙΑΠΙΣΤΩΘΕΙΣΕΣ ΣΥΜΦΩΝΙΕΣ ΚΑΙ ΠΡΑΚΤΙΚΕΣ

Ι. Γενική στρατηγική έναντι των αντιπροσώπων

(17) Στις 26 Σεπτεμβρίου 1996, η διοίκηση της Opel Nederland BV εξέδωσε απόφαση (βλέπε έγγραφο που αναφέρεται κατωτέρω), η οποία αποδεικνύει την ύπαρξη γενικότερης στρατηγικής, η οποία αποσκοπεί στην παρεμπόδιση ή τον περιορισμό των εξαγωγών από την Ολλανδία προς άλλα κράτη μέλη. Αυτή η στρατηγική περιλαμβάνει, μεταξύ άλλων, μέτρα πολιτικής περιορισμένης προμήθειας, περιοριστική πολιτική πριμοδοτήσεων και εντολές προς τους αντιπροσώπους να σταματήσουν τις πωλήσεις προς το εξωτερικό εν γένει, και εφαρμόστηκε για τουλάχιστον ορισμένο χρονικό διάστημα, όπως αποδεικνύεται από τα ακόλουθα:

"... ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΗΣ ΓΙΑ ΤΙΣ ΕΞΑΓΩΓΕΣ

Sliedrecht, 26 Σεπτεμβρίου 1996

Συμμετέχοντες:

I.M. Aukema

C. Braun

W. de Heer

T.A. de Jong

R.A.H.M. de Leeuw

J.J. Naval

H.H.C. Notenboom

O.M. Wegner

L.W.M. Wennekers

L.O.M. Aelen

Αποφάσεις που ελήφθησαν:

1. Όλοι οι γνωστοί αντιπρόσωποι εξαγωγείς (20) θα ελεγχθούν από την Opel Nederland BV. Η προτεραιότητα θα είναι από την κορυφή προς τη βάση όπως ορίζεται στον κατάλογο 'αντιπρόσωποι εξαγωγείς', με ημερομηνία 26 Σεπτεμβρίου 1996. Ο κ. Naval θα διοργανώσει αυτόν τον έλεγχο.

2. Ο κ. De Heer θα απαντήσει σε όλους τους αντιπροσώπους που έδωσαν απάντηση στην πρώτη επιστολή για τις εξαγωγικές δραστηριότητες την οποία απέστειλε σε αυτούς η Opel. Θα ειδοποιηθούν για τους ελέγχους και για το ότι η έλλειψη του προϊόντος θα καταλήξει σε περιορισμένο εφοδιασμό.

3. Οι περιφερειακοί διευθυντές πωλήσεων θα συζητήσουν το θέμα των εξαγωγών με τους αντιπροσώπους εντός των προσεχών δύο εβδομάδων. Οι αντιπρόσωποι θα ενημερωθούν ότι λόγω περιορισμένης διαθεσιμότητας του προϊόντος θα λάβουν (μέχρι νεωτέρας ανακοίνωσης) μόνον ορισμένο αριθμό μονάδων που αντιστοιχεί στο δικό τους οδηγό πωλήσεων (ΟΠ). Θα τους ζητηθεί να προσδιορίσουν στον περιφερειακό διευθυντή ποιες μονάδες από τις καθυστερημένες παραγγελίες τους επιθυμούν πραγματικά να παραλάβουν. Οι ίδιοι οι αντιπρόσωποι θα οφείλουν να επιλύσουν οποιοδήποτε πρόβλημα με τους αγοραστές τους.

4. Οι αντιπρόσωποι που θα πληροφορήσουν τον περιφεριακό διευθυντή ότι δεν επιθυμούν να σταματήσουν την εξαγωγή οχημάτων σε μεγάλη κλίμακα θα κληθούν να συναντήσουν τους κ.κ. De Leeuw και De Heer στις 22 Οκτωβρίου 1996.

5. Ο κ. Notenboom θα ζητήσει από τη GMAC να ελέγξει το απόθεμα των αντιπροσώπων για να προσδιορίσει τον ακριβή αριθμό μονάδων που συνεχίζουν να υπάρχουν. Αναμένεται ότι σημαντικό μέρος μπορεί εν τω μεταξύ να έχει εξαχθεί.

6. Στις μελλοντικές εκστρατείες πωλήσεων τα οχήματα που θα έχουν ταξινομηθεί εκτός Ολλανδίας δεν θα συμμετέχουν. Οι ανταγωνιστές εφαρμόζουν παρόμοιους όρους.

7. Ο κ. Aukema θα διαγράψει τα ονόματα των αντιπροσώπων που προβαίνουν σε εξαγωγές από τους καταλόγους των εκστρατειών πωλήσεων. Τα αποτελέσματα του ελέγχου θα προσδιορίσουν τους μελλοντικούς συμμετέχοντες.

8. Ο κ. Aelen θα συντάξει σχέδιο επιστολής προς τους αντιπροσώπους με την οποία θα τους ενημερώνει ότι από την 1η Οκτωβρίου 1996 η Opel Nederland BV θα χρεώνει 150 NLG για τον εφοδιασμό των επίσημων εισαγωγέων με δηλώσεις, όπως έγκριση τύπου και προπαρασκευή των τελωνειακών εγγράφων για ορισμένα αφορολόγητα αυτοκίνητα (π.χ. διπλωματικά).

L.O.M. Aelen

26 Σεπτεμβρίου 1996."

(21).

(18) Ήδη τον Ιούλιο του 1996, η Opel Nederland BV εξέταζε το ενδεχόμενο να θεσπίσει ορισμένα από αυτά τα μέτρα για να εμποδίσει ή να περιορίσει τις εξαγωγές. Σε ένα e-mail της 15ης Ιουλίου 1996(32), ο διευθυντής πωλήσεων πρότεινε στους συναδέλφους του, ενόψει του μεγάλου αριθμού πωλήσεων προς το εξωτερικό, να έχουν μεμονωμένες συζητήσεις με τους αντιπροσώπους, να τροποποιήσουν τις διατάξεις για τη χορήγηση πριμοδοτήσεων και να πραγματοποιήσουν λογιστικούς ελέγχους στους αντιπροσώπους, επειδή πίστευε ότι ορισμένοι αντοπρόσωποι είχαν πωλήσει αυτοκίνητα σε μη εξουσιοδοτημένους μεταπωλητές στη Γερμανία. Στο συγκεκριμένο e-mail, ο διευθυντής πωλήσεων και μάρκετινγκ επιβεβαίωνε την ανάγκη συζητήσεων με τους σχετικούς αντιπροσώπους και πρότεινε, μεταξύ άλλων, διάθεση περιορισμένη στη συμβατική περιοχή. Όπως εξηγείται λεπτομερέστερα κατωτέρω, πριν από την απόφαση της 26ης Σεπτεμβρίου 1996, υπήρχαν επίσης μέτρα που περιόριζαν τις εξαγωγές μεμονωμένων αντιπροσώπων, τα οποία προοιώνιζαν σε κάποιο βαθμό αυτή την απόφαση.

(19) Κατά τη διάρκεια του Σεπτεμβρίου 1996, η Opel Nederland BV ανέπτυξε σε εσωτερικές συζητήσεις τη γενική στρατηγική περιορισμού ή παρεμπόδισης των πωλήσεων προς το εξωτερικό, η οποία εγκρίθηκε επίσημα στις 26 Σεπτεμβρίου 1996 (βλέπε αιτιολογική σκέψη 17), με πρόθεση να σταματήσει συνολικά τις εξαγωγικές επιχειρήσεις. Τα προβλεπόμενα μέτρα μπορούν να συναχθούν από το ακόλουθο έγγραφο, στο οποίο ο γενικός διευθυντής συνιστούσε στον διευθυντή πωλήσεων και μάρκετινγκ, στις 18 Σεπτεμβρίου 1996, σειρά μέτρων έναντι ορισμένων αντιπροσώπων, οι οποίοι, όπως είχε διαπιστωθεί, προέβαιναν σε μεγάλης κλίμακας εξαγωγές:

"... Με απασχολεί πολύ το θέμα των εξαγωγών. Ειδικότερα όταν δεν επιτυγχάνουμε τις προβλέψεις ταξινόμησης και έχουμε έλλειψη προϊόντος. Μεγάλα ποσά χρημάτων που προορίζονται για την τόνωση των πωλήσεων στην Ολλανδία, καταλήγουν στις τσέπες αντιπροσώπων χωρίς κανένα αποτέλεσμα. Επιθυμώ να ληφθούν αυστηρά μέτρα κατά των αντιπροσώπων που εξάγουν σε μεγάλη κλίμακα. Σήμερα παρακάλεσα όλες τις διευθύνσεις που έχουν σχέση με αυτές τις επιχειρήσεις να αναλάβουν δράση κατά αυτών των αντιπροσώπων. Έχω να κάνω τις ακόλουθες υποδείξεις:

1. προμήθεια των αντιπροσώπων στη βάση του οδηγού πωλήσεων και αποδοτικότητας στη δική τους περιφέρεια· οι αντιπρόσωποι εξαγωγείς δεν λαμβάνουν πλέον τον αιτούμενο αριθμό αυτοκινήτων·

2. έλεγχος όλων των αντιπροσώπων που παρουσιάζουν σημαντικό ποσό εξαγωγών·

3. σε περίπτωση παράβασης της σύμβασης, να χρεώνεται το σύνολο·

4. εξαιρούνται οι εξαγωγές από τις εκστρατείες προώθησης των πωλήσεων (Excellence club, Monaco, ...)·

5. επιστολή με την υπογραφή μου σε όλους τους αντιπροσώπους·

6. να κληθούν οι αντιπρόσωποι, οι οποίοι δεν συμμορφώνονται, σε συζήτηση με τον υπογράφοντα.

Την επόμενη Δευτέρα, στις 14.00, στο γραφείο μου για να συζητηθεί η οριστική δράση."

(36).

(20) Περαιτέρω προτάσεις για μέτρα βρίσκονται σε εσωτερικό υπόμνημα της Opel Nederland BV, που συντάχθηκε μόλις μετά τα προηγούμενα, στις 23 Σεπτεμβρίου 1996:

">ΘΕΣΗ ΠΙΝΑΚΑ>

... Θέμα: Πριμοδοτήσεις ταξινόμησης με βάση τον προορισμό ...

Η συζήτηση για το προαναφερόμενο θέμα δεν είναι νέα. Όμως, όσο δεν υπάρχουν σαφείς οδηγίες για το τι επιτρέπεται και τι όχι, θα προκύπτουν συνεχώς ζητήματα. Το γεγονός ότι οι πωλήσεις μας προς άλλες χώρες ΕΚ αυξήθηκαν σημαντικά αυτό το έτος όχι μόνο μας απασχολεί αλλά επιθυμούμε να σταματήσει αυτή η εξέλιξη. Το ερώτημα, σε σχέση με το θέμα αυτό, είναι τι είδους δράση πρέπει να αναληφθεί σε σχέση με αυτούς τους αντιπροσώπους εξαγωγείς; Στο συνημμένο υπόμνημα ο Luc Aelen προέβλεψε ορισμένες δυνατότητες ... Επ' ευκαιρία, η Ford και η VW, στην Ολλανδία, επιτρέπουν στους αντιπροσώπους τους πριμοδοτήσεις μόνο για αυτοκίνητα που ταξινομούνται στην Ολλανδία! Αυτό ακριβώς επιθυμούμε και εμείς! ...

ΕΞΑΓΩΓΗ ΝΕΩΝ ΟΧΗΜΑΤΩΝ

Στο παρόν υπόμνημα συζητούνται εν συντομία ορισμένα εναλλακτικά μέτρα τα οποία θα μπορούσαν να ληφθούν για να ρυθμιστεί η σχετικά σημαντική εξαγωγή νέων οχημάτων η οποία γίνεται από ολλανδούς αντιπροσώπους.

Πιθανές εναλλακτικές λύσεις για τη ρύθμιση των εξαγωγών:

1. Περιορισμένη αποδοχή των παραγγελιών αντιπροσώπων

2. Μη πληρωμή πριμοδοτήσεων για εξαγόμενα οχήματα

3. Πριμοδοτήσεις πληρώνονται μόνο στους αντιπροσώπους με 100 % ταξινόμηση στη δική τους περιοχή

4. Λογιστικοί έλεγχοι των αντιπροσώπων όσον αφορά την παράδοση στον τελικό χρήστη

5. Συμβατική υποχρέωση για τους αντιπροσώπους να μην αναζητούν ενεργά πελάτες που βρίσκονται εκτός της δικής τους περιοχής ..."

(39).

(21) Το έγγραφο με ημερομηνία 26 Σεπτεμβρίου 1996 αποδεικνύει ότι είχε ληφθεί απόφαση στο υψηλότερο διοικητικό επίπεδο της Opel Nederland BV, μετά από εσωτερικούς προβληματισμούς για τα τρία μέρη της στρατηγικής, την πολιτική προμηθειών (βλέπε αιτιολογικές σκέψεις 23 έως 30), την πολιτική πριμοδοτήσεων (βλέπε αιτιολογικές σκέψεις 47 έως 51) και τον άμεσο περιορισμό των πωλήσεων στο εξωτερικό (βλέπε αιτιολογικές σκέψεις 59 έως 73).

(22) Στις ακόλουθες αιτιολογικές σκέψεις 23 έως 99, αυτά τα μέτρα εκτίθενται λεπτομερώς:

- ο εφοδιασμός αντιπροσώπων από τον εισαγωγέα ορίζεται κατά τρόπο ώστε να παραδίδονται μόνον αυτοκίνητα που χρειάζονται για πώληση σε πελάτες στην αντίστοιχη συμβατική περιοχή και αυτές οι παραγγελίες πρέπει να καλύπτονται κατά προτεραιότητα,

- η πολιτική πριμοδοτήσεων σε συνδυασμό με διάφορα προγράμματα προώθησης των πωλήσεων διαρθρώνεται κατά τρόπο ώστε οι πωλήσεις σε ξένους τελικούς καταναλωτές να αποκλείονται από το δικαίωμα πριμοδότησης,

- στο πλαίσιο του ελέγχου των αντιπροσώπων, ελέγχονται οι δραστηριότητές του πωλήσεων στο εξωτερικό. Τέλος, δίδεται κατ' επανάληψη και με επιτακτικό χαρακτήρα η εντολή στους αντιπρωσώπους να παύσουν τις εξαγωγές εν γένει. Πολλοί αντιπρόσωποι ανέλαβαν ρητά τη δέσμευση έναντι της Opel Nederland BV να εγκαταλείψουν στο μέλλον αυτές τις δραστηριότητες.

ΙΙ. Οι συμφωνίες και οι πρακτικές αναλυτικά

1. Πολιτική περιορισμένης προμήθειας

(23) Ως τμήμα της στρατηγικής της να περιορίσει ή να εμποδίσει τις εξαγωγές, η οποία αναφέρεται ανωτέρω, η Opel Nederland BV συζήτησε, κατά το δεύτερο ήμισυ του 1996, το ζήτημα διάθεσης οχημάτων για την ολλανδική αγορά μόνο.

(24) Στο συγκεκριμένο πλαίσιο, η Opel Nederland BV διαπίστωσε, στις 15 Ιουλίου 1996, ότι το σύνολο των πωλήσεων στο εξωτερικό οχημάτων Opel κατά το πρώτο ήμισυ του 1996 είχε ανέλθει σε 1121 μονάδες, που αντιπροσώπευε το 3 % των συνολικών πωλήσεων όλων των αντιπροσώπων της κατά την περίοδο αυτή. Προσδιόρισε πέντε αντιπροσώπους στους οποίους μπορούσαν να αποδοθούν 937 από αυτές τις εξαγωγές και πρότεινε να περιοριστεί η διάθεση οχημάτων σε αυτούς τους αντιπροσώπους για πωλήσεις μόνο στη δική τους συμβατική περιοχή, με σκοπό να περιορίσει με αυτό το μέτρο την έκταση των πωλήσεων στο εξωτερικό:"Επειγόντως συζήτηση με τον αντιπρόσωπο. Συνέπειες! Διάθεση για τη δική του αγορά. Asf. W. de Heer."(42).

(25) Η περιορισμένη διάθεση για τον αντιπρόσωπο Van Zijll, έναν από τους πέντε αντιπροσώπους που αναφέρονται στο e-mail της 15ης Ιουλίου 1996 (βλέπε αιτιολογική σκέψη 24), είχε ήδη συζητηθεί πριν από δέκα ημέρες, στις 5 Ιουλίου 1996 (βλέπε αιτιολογική σκέψη 61). Παρόμοιοι προβληματισμοί σχετικά με άλλους αντιπροσώπους είχαν γίνει αμέσως μετά στις 11 Ιουλίου 1996 (βλέπε αιτιολογική σκέψη 62). Ο αντιπρόσωπος Van Zijll είχε προβεί σε 514 πωλήσεις στο εξωτερικό κατά τη διάρκεια του πρώτου εξαμήνου του 1996. Μετά από αυτό, ο αντιπρόσωπος είχε στη συνέχεια πραγματοποιήσει εκ νέου ασυνήθιστα υψηλές πωλήσεις (272) κατά την πρώτη εβδομάδα του Σεπτεμβρίου 1996, που ήταν ενδεχομένως αποτέλεσμα εκτεταμένων εξαγωγών, γεγονός που ώθησε τον διευθυντή πωλήσεων και μάρκετινγκ να προτείνει στον διευθυντή προσωπικού πωλήσεων, στις 8 Σεπτεμβρίου 1996, την καθιέρωση ενός συστήματος ποσοστώσεων για το συγκεκριμένο αντιπρόσωπο:"... Από 1000 περίπου πωλήσεις την τελευταία εβδομάδα, 272 προέρχονται από τον Van Zijll Arnhem ... Δεν μπορούμε με ένα σύστημα κατανομής να εξαναγκάσουμε αυτόν τον ηλίθιο να σταματήσει; Περιλαμβάνονται εξίσου οι γερμανοί στην παραγγελόμενη ποσότητα; ..."(45).

(26) Στο σχέδιο επιστολής της 10ης Σεπτεμβρίου 1996 (βλέπε αιτιολογική σκέψη 15), ο διευθυντής πωλήσεων και μάρκετινγκ, αναφερόμενος στις διαφορές τιμών ειδικότερα σε σχέση με τη γερμανική αγορά, προέβλεπε να ενημερώσει τους αντιπροσώπους γραπτά ότι ο αριθμός των οχημάτων που αναφέρεται στη "verkooprichtlijn" (οδηγία πωλήσεων) προοριζόταν να πωληθεί στην Ολλανδία. Ταυτόχρονα, επιθυμούσε να ανακοινώσει στους αντιπροσώπους ότι, λόγω έλλειψης προϊόντος, θα δινόταν προτεραιότητα σε εκείνες τις παραγγελίες οι οποίες προορίζονται για την ολλανδική αγορά. Οι αντιπρόσωποι επρόκειτο επίσης να πληροφορηθούν ότι θα απαγορευόταν, με την έναρξη ισχύος της νέας σύμβασης αντιπροσωπείας την 1η Οκτωβρίου 1996(49), να αποκτούν πελάτες εκτός της συμβατικής τους περιοχής μέσω εξατομικευμένης διαφήμισης. Το αντίστοιχο μέρος του σχεδίου επιστολής αναφέρει τα κάτωθι:"... Πέραν αυτού, ο αριθμός αυτοκινήτων Opel όπως περιγράφεται στην οδηγία σας για τις πωλήσεις πρέπει να πωληθεί στις Κάτω Χώρες. Ενόψει της τακτικής έλλειψης προϊόντων Opel, θα δώσουμε προτεραιότητα σε παραγγελίες που προορίζονται για την ολλανδική αγορά. Πέραν αυτού, η σύμβαση που θα ισχύσει από την 1η Οκτωβρίου είναι πολύ σαφής όσον αφορά την απόκτηση πελατών που μπορεί να λαμβάνει χώρα μόνο στην περιοχή των πωλήσεων και παροχής υπηρεσιών."

(27) Στις 12 Σεπτεμβρίου 1996, ο διευθυντής προσωπικού πωλήσεων απηύθυνε ένα e-mail στη διαχείριση της Opel Nederland BV σχετικά με τη δυνατότητα να περιοριστούν οι προμήθειες των αντιπροσώπων που πωλούσαν για εξαγωγή. Εξέφραζε εντούτοις αμφιβολίες όσον αφορά το συμβιβάσιμο αυτού του μέτρου με τους ευρωπαϊκούς κανόνες ανταγωνισμού:"... Το συμπέρασμα είναι σαφές: δεν είναι δυνατό να υπάρχουν περιορισμοί/εμπόδια για αυτοκίνητα που ενδεχομένως καταλήγουν σε τελικό καταναλωτή σε κάποιο άλλο κράτος μέλος της ΕΕ. Η αναφορά του στην εκκρεμή υπόθεση Bayer, στην οποία η Bayer εμπόδιζε τις εξαγωγές καθορίζοντας ποσοστώσεις προϊόντων, είναι ενδιαφέρουσα, αλλά δεν παρέχει μέχρι τώρα καμία ασφάλεια. Αν η υπόθεση εξελιχθεί θετικά (γεγονός που δεν φαίνεται πολύ πιθανό), θα μπορούσαμε να προσπαθήσουμε να περιορίσουμε κατά τον ίδιο τρόπο τις παραγγελίες εκ μέρους αντιπροσώπων της Opel που εξάγουν σε μεγάλο βαθμό καθιερώνοντας περιορισμένη ποσότητα. Στην πρακτική, εντούτοις, αυτό μου φαίνεται δύσκολα πραγμοτοποιήσιμο χωρίς η ποσόστωση να θεωρηθεί σαν εμπόδιο στις εξαγωγές. Στην περίπτωση των μοντέλων που είναι πιο δύσκολο να αποκτηθούν, θα μπορούσαμε να αποδείξουμε ότι οι λόγοι μας είναι αντικειμενικοί."(50).

(28) Σε διάφορες επιστολές από αντιπροσώπους, με τις οποίες παρέχεται απάντηση σε στερεότυπη επιστολή από την Opel Nederland BV της 28ης ή 29ης Αυγούστου 1996 (βλέπε αιτιολογική σκέψη 71 και τα έγγραφα που αναφέρονται στην υποσημείωση 64 και την αιτιολογική σκέψη 72 και τα έγγραφα που αναφέρονται στην υποσημείωση 66), στις οποίες οι αντιπρόσωποι δηλώνουν ότι όλες οι πωλήσεις τους στο εξωτερικό έχουν διεξαχθεί σε συμφωνία με τη σύμβαση αντιπροσωπείας και αποκλειστικά σε τελικούς καταναλωτές, υπάρχουν χειρόγραφες σημειώσεις του διευθυντή πωλήσεων και μάρκετινγκ, με ημερομηνία 16 Σεπτεμβίου 1996.

(29) Για παράδειγμα, σε επιστολή από τον αντιπρόσωπο Wolves Autoservice BV, έχουν σημειωθεί τα ακόλουθα: "... Guido Pot. Παρακαλώ να εξηγηθεί στον αντιπρόσωπο ότι έχει κατά κύριο λόγο οριστεί για τη δική του περιοχή (πώς έχει το ζήτημα;). Αυτό επειδή αυτού του είδους οι εξαγωγές θέτουν σε κίνδυνο τη (μεγάλη) προώθηση τιμών στις Κάτω Χώρες. Διαθεσιμότητα 'με βάση' την ολλανδική αγορά. Παρέχεται προτεραιότητα στις Κάτω Χώρες."(58).

(30) Σε παρόμοιες απαντήσεις από τους αντιπροσώπους Hemera, Staals και Nedam, υπάρχουν χειρόγραφες εντολές: "allocatie" (ποσόστωση) ή "beschikbaarheid" (διαθεσιμότητα) από το διευθυντή πωλήσεων και μάρκετινγκ, ο οποίος προτείνει να δοθεί εντολή στους αντιπροσώπους Wolves, Hemera και Nedam να επικεντρωθούν κατά προτεραιότητα στη δική τους συμβατική περιοχή. Επιπλέον, έπρεπε να τονιστεί στους αντιπροσώπους Wolves, Hemera, Staals και Nedam, ότι οι εξαγωγές θέτουν σε κίνδυνο τη θέση της Opel στην ολλανδική αγορά από την άποψη των τιμών(59). Τα έγγραφα που αναφέρονται στις αιτιολογικές σκέψεις 19 και 20, με αντίστοιχες ημερομηνίες 18 Σεπτεμβρίου 1996 και 23 Σεπτεμβρίου 1996, αναφέρουν αυτό το μέτρο ποσόστωσης των προμηθειών στους αντιπροσώπους που προβαίνουν σε εξαγωγές, και έτσι επιβεβαιώνεται ότι στόχος ήταν να σταματήσουν όλες οι εξαγωγικές επιχειρήσεις. Αυτό επιβεβαιώνεται επίσης από το έγγραφο της 18ης Σεπτεμβρίου 1996 που αναφέρεται στην υποσημείωση 74 της αιτιολογικής σκέψης 80.

(31) Στις 26 Σεπτεμβρίου 1996, η διαχείριση της Opel Nederland BV αποφάσισε (βλέπε αιτιολογική σκέψη 17) να ενημερώσει τους αντιπροσώπους της ότι, λόγω "έλλειψης του προϊόντος", θα περιοριστούν στο μέλλον οι προμηθευόμενες ποσότητες και ότι σε κάθε αντιπρόσωπο θα διατίθεται μόνο συγκεκριμένος αριθμός οχημάτων που ορίζεται στον "Οδηγό αξιολόγησης πωλήσεων" (ΟΠ):"... Πρέπει να πληροφορηθούν ότι θα υπάρχουν λογιστικοί έλεγχοι και ότι η έλλειψη προϊόντος θα καταλήξει σε περιορισμένες ποσότητες ... Οι αντιπρόσωποι θα ενημερωθούν ότι λόγω περιορισμένης διαθεσιμότητας του προϊόντος θα λαμβάνουν (μέχρι νεοτέρας ανακοίνωσης) μόνο τον αριθμό αυτοκινήτων που εξειδικεύεται στο δικό τους οδηγό πωλήσεων ... Θα κληθούν να προσδιορίσουν στον υπεύθυνο της περιοχής (District Manager) ποιες μονάδες από τις παραγγελίες τους που εκκρεμούν επιθυμούν πράγματι να λάβουν. Οι ίδιοι οι αντιπρόσωποι θα οφείλουν να επιλύσουν οποιοδήποτε πρόβλημα με τον αγοραστή τους ..."(60).

(32) Στο συγκεκριμένο πλαίσιο, πρέπει να σημειωθεί ότι η συμφωνία με τους αντιπροσώπους της Opel Nederland για τις πωλήσεις και τις υπηρεσίες μετά την πώληση του 1992 (στο εξής: "DVSC"), η οποία ίσχυε μέχρι τις 31 Δεκεμβρίου 1996, προέβλεπε ότι η Opel Nederland BV και ο επιμέρους αντιπρόσωπος έπρεπε να συμφωνήσουν για έναν οδηγό πωλήσεων, στόχος του οποίου ήταν να ορίσει πόσα νέα αυτοκίνητα οχήματα πρέπει ευλόγως να αναμένεται ότι θα πωλήσει σε πελάτες ο αντιπρόσωπος ανά έτος. Αυτός ο οδηγός αποτελούσε ένα στόχο πωλήσεων που όριζε τον αριθμό των μονάδων που έπρεπε να πωληθούν, και χρησίμευε σαν αναφορά για να αξιολογηθεί η αποδοτικότητα του αντιιπροσώπου. Αυτή η αποδοτικότητα πωλήσεων καθοριζόταν από το συνολικό αριθμό αυτοκινήτων οχημάτων που επωλείτο κατά τη διάρκεια ορισμένης περιόδου (γενικά ένα ημερολογιακό έτος) και εκφραζόταν υπό τη μορφή ποσοστού του δικού του ατομικού οδηγού και από τη σύγκριση αυτού του ποσοστού με τα αντίστοιχα ποσοστά που καθορίζονταν για όλους μαζί τους αντιπροσώπους στις Κάτω Χώρες(62).

(33) Στην πράξη, ο στόχος πωλήσεων αναφέρεται στην περιοχή του αντιπροσώπου για την οποία έχει βασική αρμοδιότητα(63). Σύμφωνα με την πρότυπη συμφωνία DVSC του 1992, οι υποχρεώσεις του αντιπροσώπου καθορίζονται σε σχέση με τη συμβατική του περιοχή ("speciale invloedsssfeer"), η οποία αποτελεί μεταξύ άλλων τη βάση για τον καθορισμό του ατομικού του στόχου πωλήσεων(64).

(34) Η σύμβαση αντιπροσωπείας της Opel Nederland της 1ης Ιανουαρίου 1997 περιελάμβανε τις ακόλουθες διατάξεις σε ένα παράρτημα με τον τίτλο: "Beoordelingsrichtlijnen" (εντελλόμενες οδηγίες):

"... ΒΗΜΑ 1

Η OPEL θεσπίζει ανά έτος οδηγία, στην οποία παρέχεται ο αριθμός νένων αυτοκινήτων οχημάτων τα οποία αναμένει εύλογα η OPEL να πωληθούν μέσω όλων των ΑΝΤΙΠΡΟΣΩΠΩΝ OPEL κατά το συγκεκριμένο έτος. Καταρτίζοντας αυτή την οδηγία, η OPEL οφείλει να λαμβάνει, μεταξύ άλλων, υπόψη την τάση εθνικών ταξινομήσεων νέων ΑΥΤΟΚΙΝΗΤΩΝ ΟΧΗΜΑΤΩΝ και άλλων νέων αυτοκινήτων οχημάτων (συμπεριλαμβάμοντας την εξέλιξη ανά τμήμα) ...

ΒΗΜΑ 2

H OPEL καταλογίζει ετησίως σε κάθε ΑΝΤΙΠΡΟΣΩΠΟ OPEL ένα τμήμα του συνολικού αριθμού των υπολογιζόμενων πωλήσεων στη βάση του ποσοστού του συνολικού αριθμού ταξινομήσεων νέων αυτοκινήτων οχημάτων στο πλαίσιο της ειδικής σφαίρας επιρροής του ΑΝΤΙΠΡΟΣΩΠΟΥ κατά το τρέχον και το προηγούμενο ημερολογιακό έτος ..."

(65).

(35) Η σύμβαση αντιπροσωπείας προέβλεπε επίσης ότι, όταν υπάρχουν ειδικές συνθήκες, η προμήθεια μπορεί να προσαρμοστεί στην αντίστοιχη συμβατική περιοχή(66). Παρά το γεγονός ότι το ΒΗΜΑ 3 του σχετικού παραρτήματος της σύμβασης αντιπροσωπείας προβλέπει ότι, στην περίπτωση αλλαγών της ζήτησης στο εσωτερικό της συμβατικής περιοχής, οι προμήθειες μπορούν να προσαρμοστούν, αυτή η δυνατότητα αφορά πράγματι μόνο τη ζήτηση εκ μέρους ολλανδών πελατών και όχι τη ζήτηση για εξαγωγές. Κατ' αυτόν τον τρόπο, οι συμφωνίες που αφορούν την περιορισμένη προμήθεια, όπως ορίζεται στην απόφαση της 26ης Σεπτεμβρίου 1996, σήμαιναν στην πράξη ότι οι αντιπρόσωποι εκείνοι θα έπρεπε να είναι προετοιμασμένοι για το γεγονός ότι οι προμήθειές τους θα περιορίζονταν στον αριθμό οχημάτων που προβλεπόταν να πωληθούν σε ολλανδούς πελάτες, γεγονός που δεν άφηνε περιθώρια για συμπληρωματικές πωλήσεις στο εξωτερικό.

(36) Η Opel Nederland BV δεν αμφισβητεί ότι, μετά την απόφασή της της 26ης Σεπτεμβρίου 1996, "μπορεί να δόθηκαν λάθος πληροφορίες ή να δημιουργήθηκε λάθος εντύπωση στους σχετικούς αντιπροσώπους" ότι η Opel Nederland BV είχε την πρόθεση να εφαρμόσει πολιτική περιορισμένης προμήθειας ή ανέμενε από τους σχετικούς αντιπροσώπους να μειώσουν ή να διακόψουν τις εξαγωγές χωρίς να γίνεται σαφής διάκριση μεταξύ των διαφόρων ειδών συναλλαγής. Η Opel Nederland BV παραδέχεται ότι ορισμένα περιφερειακά διευθυντικά στελέχη είχαν ενδεχομένως δώσει προφορικά οδηγίες σε ορισμένους αντιπροσώπους ή τους δημιούργησαν την εντύπωση ότι οι στόχοι πωλήσεων που ορίζονται στον αντίστοιχο οδηγό τους υπολογισμού των πωλήσεων προορίζονταν κυρίως για την ολλανδική αγορά(67).

(37) Στο συγκεκριμένο πλαίσιο, είναι αξιοσημείωτο ότι ο ρόλος των περιφερειακών διευθυντικών στελεχών είναι να δημιουργεί και να διατηρεί άμεσες και προσωπικές επαφές μεταξύ του εισαγωγέα και των αντιπροσώπων (σχετικά παραδείγματα δίνονται στην αιτιολογική σκέψη 31 και στις υποσημειώσεις 25 και επόμενες, στις αιτιολογικές σκέψεις 59 και 63 και στις υποσημειώσεις 51 και 57 και επόμενες). Τα περιφερεακά διευθυντικά στελέχη εξαρτώνται από τον διευθυντή πωλήσεων, του οποίου ιεραρχικά ανώτερος είναι ο διευθυντής πωλήσεων και μάρκετινγκ. Ως εκ τούτου, μπορεί να συναχθεί ότι η δράση που αναλήφθηκε από τα περιφερειακά διευθυντικά στελέχη και η οποία αναφέρεται από την Opel Nederland BV, αποτελούσε άμεση συνέπεια της απόφασης της 26ης Σεπτεμβρίου 1996, και εφαρμογή αυτής της απόφασης. Αυτό επιβεβαιώνεται επίσης από το γεγονός ότι διεξάχθηκαν πράγματι επιμέρους λογιστικοί έλεγχοι και από το γεγονός ότι τα περιφερειακά διευθυντικά στελέχη υπέβαλαν εκθέσεις για τις προπαρασκευαστικές τους επισκέψεις. Είναι επίσης αξιοσημείωτο ότι η Opel Nederland BV έκρινε απαραίτητο να λάβει διορθωτικά μέτρα, τον Οκτώβριο και Δεκέμβριο 1996(68).

(38) Η Opel Nederland BV προτάσσει επίσης το επιχείρημα ότι ο οδηγός πωλήσεων δεν καθορίζει τον αριθμό των οχημάτων που πρέπει να παραδοθούν άλλα τον αριθμό των οχημάτων που πρέπει να πωληθούν (στόχος πωλήσεων) κατά το επόμενο ημερολογιακό έτος(69).

(39) Εντούτοις, το παρόν πρόβλημα δεν αφορά τους ίδιους τους στόχους πωλήσεων. Αφορά το γεγονός ότι, λόγω της παρέμβασης της Opel Nederland BV, η συμβατική προμήθεια στους αντιπροσώπους έπρεπε να προσαρμοστεί σε αυτόν τον στόχο, βλέπε επίσης τους προβληματισμούς κατωτέρω όσον αφορά την ύπαρξη συμφωνίας (βλέπε αιτιολογική σκέψη 111).

(40) Η Opel Nederland BV ισχυρίζεται επίσης ότι η απόφαση της 26ης Σεπτεμβρίου 1996 σχετικά με την περιορισμένη ποσότητα αυτοκινήτων περιοριζόταν σε 21 αντιπροσώπους. Η Opel Nederland BV έχει την άποψη ότι η έλλειψη προϊόντος μπορεί να θεωρηθεί ως "αντικειμενικός λόγος" που ενδεχομένως δικαιολογεί ένα τέτοιο μέτρο(70).

(41) Η Επιτροπή τονίζει ότι αυτοί οι 21 αντιπρόσωποι, από ένα συνολικό αριθμό 150 αντιπροσώπων Opel στην Ολλανδία, ήταν όλοι εκείνοι που διαπιστώθηκε ότι προέβαιναν σε εξαγωγές [βλέπε αιτιολογική σκέψη 17· ο αντιπρόσωπος Spoormaker προστέθηκε στον αρχικό αριθμό 20 που αναφερόταν στην απόφαση(71)]. Η Επιτροπή θεωρεί επίσης ότι αυτές οι ποσοστώσεις προμήθειας στους αντιπροσώπους δεν μπορούν να δικαιολογηθούν λόγω έλλειψης προϊόντος, η οποία μπορεί ευκαιριακά να προκύψει όταν για παράδειγμα τίθεται στην αγορά ένα νέο μοντέλο(72), δεδομένου ότι αυτό το μέτρο εφαρμόστηκε καταρχήν σε όλα τα μοντέλα του συμβατικού προγράμματος χωρίς να γίνεται διάκριση και ήταν σαφές ότι θεσπίστηκε λόγω της αύξησης των εξαγωγών. Επιπλέον, η Opel Nederland BV δεν υποβάλλει συγκεκριμένα στοιχεία για να υποστηρίξει το συμπέρασμα ότι υπήρχαν την εποχή εκείνη πραγματικά προβλήματα προμήθειας.

(42) Σε μια κατάσταση ισχυρής ζήτησης εξαγωγών, όπως συμβαίνει στην παρούσα υπόθεση, η απόφαση της Opel Nederland BV που ελήφθη στις 26 Σεπτεμβρίου 1996, να παραπέμψει τους αντιπροσώπους της στους ατομικούς τους οδηγούς πωλήσεων, αποτελούσε μέτρο με σκοπό να περιορίσει τον αριθμό των αυτοκινήτων οχημάτων που παραδίδονται στους αντιπροσώπους που προέβαιναν σε εξαγωγές. Σαν αποτέλεσμα αυτού του μέτρου, ο στόχος πωλήσεων που αναφερόταν στον εν λόγω οδηγό έγινε ανώτατος αριθμός αυτοκινήτων οχημάτων για παράδοση στον αντιπρόσωπο και πώληση από αυτόν. Υπό αυτές τις συνθήκες, ο αντιπρόσωπος έχανε οποιοδήποτε περιθώριο να προβαίνει σε πωλήσεις στο εξωτερικό πέρα από τις τοπικές του πωλήσεις, δεδομένου ότι θα έθετε σε κίνδυνο την επίτευξη του ατομικού του στόχου πωλήσεων που καθοριζόταν για τη συμβατική του περιοχή και κατά συνέπεια την αποδοτικότητά του.

2. Πολιτική πριμοδοτήσεων

(43) Οι πριμοδοτήσεις αποτελούν, εκτός από το εμπορικό περιθώριο του αντιπροσώπου, την πιο σημαντική πηγή εσόδων και κέρδους για τον αντιπρόσωπο από την πώληση αυτοκινήτων. Το περιθώριο του αντιπροσώπου συνίσταται στη διαφορά μεταξύ της συστηνόμενης τιμής καταλόγου για συγκεκριμένο αυτοκίνητο και της τιμής στην οποία ο αντιπρόσωπος αγοράζει το αυτοκίνητο από τον προμηθευτή του. Με αυτή τη διαφορά, η οποία κυμαίνεται γενικά μεταξύ 10 και 20 %, ο αντιπρόσωπος διαθέτει οικονομικό περιθώριο για να καλύψει τα διοικητικά και οικονομικά του έξοδα και να χορηγήσει εκπτώσεις στους πελάτες, ανάλογα με την περίπτωση. Στην πράξη, το περιθώριο χρησιμοποιείται συχνά πλήρως για να καλύψει τέτοιες δαπάνες και εκπτώσεις, έτσι ώστε τα κέρδη του αντιπρόσωπου να προκύπτουν από πριμοδοτήσεις και άλλες υπηρεσίες που χορηγούνται σε συνδυασμό με την πώληση αυτοκινήτων.

(44) Οι πριμοδοτήσεις υπολογίζονται γενικά σαν αναλογική ή κατ' αποκοπή αμοιβή η οποία καταβάλλεται στον αντιπρόσωπο από τον προμηθευτή του σε τακτικά διαστήματα για κάθε όχημα που πωλείται σύμφωνα με τους σχετικούς όρους. Οι καταβολές πριμοδοτήσεων εξαρτώνται από την επίτευξη ορισμένων ποιοτικών και ποσοτικών στόχων. Συνήθως, χρησιμοποιούμενοι ποσοτικοί στόχοι είναι ορισμένο τμήμα της αγοράς και η επίτευξη των προβλέψεων πωλήσεων του αντιπροσώπου εντός της συμβατικής του περιοχής. Οι ποιοτικοί στόχοι έχουν συνήθως σχέση με τον πελάτη ή αναφέρονται σε ορισμένα πρότυπα των εγκαταστάσεων πωλήσεων του αντιπροσώπου.

(45) Μεταξύ Αυγούστου 1995 και Ιανουαρίου 1998, η Opel Nederland BV εφάρμοσε μεγάλο αριθμό προγραμμάτων προώθησης των πωλήσεων ("εκστρατείες"), οι οποίες συχνά σχεδιάζονται για ιδιαίτερο μοντέλο. Αρχικά, οι προϋποθέσεις συμμετοχής σε αυτές τις εκστρατείες πώλησης προέβλεπαν τον αποκλεισμό πριμοδοτήσεων για πωλήσεις σε ορισμένες ομάδες πελατών (άλλοι αντιπρόσωποι Opel, διεθνείς εταιρείες ενοικίασης αυτοκινήτων και μη εξουσιοδοτημένοι μεταπωλητές).

(46) Τέτοιες προϋποθέσεις ίσχυαν για τα προγράμματα προώθησης των πωλήσεων "STAR WARS Astra Actie"(73), που είχαν σχεδιαστεί για το μοντέλο Opel Astra και πραγματοποιήθηκαν μεταξύ 16 Αυγούστου 1995 και 31 Ιανουαρίου 1996, και για δύο άλλα προγράμματα που πραγματοποιήθηκαν μεταξύ 1ης Ιουνίου και 30ής Σεπτεμβρίου 1996, με το όνομα "Paradepaarden"(74), το οποίο προέβλεπε την καταβολή πριμοδοτήσεων για όλες τις πωλήσεις των μοντέλων Opel τύπου Omega, Tigra, Cabrio, Calibra, Frontera και Monterey, και "Astra Zomer"(75), η οποία πάλι αφορούσε το μοντέλο Opel Astra (Cabrio και Van).

(47) Από τον Μάιο 1996 και εξής, η Opel Nederland BV άρχισε να εξετάζει τη δυνατότητα να αποκλείσει εν γένει τις πωλήσεις στο εξωτερικό από τις καταβολές πριμοδοτήσεων. Σε σχέση με το θέμα αυτό όριζε σε ένα εσωτερικό υπόμνημα της 23ης Μαΐου 1996, ότι οι προβλεπόμενες πριμοδοτήσεις στο πλαίσιο των προγραμμάτων προώθησης των πωλήσεων δεν πρέπει να προσφέρονται για πωλήσεις στο εξωτερικό, ακόμα και στην περίπτωση που οι πελάτες είναι τελικοί καταναλωτές:

"... Όσον αφορά τις εξαγωγές αυτοκινήτων της Smit Zwolle/Nefkens Trading:

... Σε περίπτωση:

1. που συνεχίζει να αφορά προμήθειες από τη Νefkens σε τελικό καταναλωτή,

2. είναι δυνατό να ελεγχθεί όλη η συναλλαγή στο επίπεδο της διαχρείρισης του αντιπροσώπου

..., δεν υπάρχει πράγματι κανένα πρόβλημα. Εντούτοις, να επιβεβαιωθεί για μια φορά ακόμα ότι ο αντιπρόσωπος δεν μπορεί να αξιώσει σε αυτήν την περίπτωση χρήματα για εκστρατεία.

Η συμβουλή μου είναι να εγκριθούν μελλοντικές παρόμοιες συναλλαγές σαν τέτοιες ..."

(76).

(48) Στις 5 Ιουλίου 1996, ο διευθυντής μάρκετινγκ πληροφόρησε τον διευθυντή πωλήσεων και μάρκετινγκ ότι ο αντιπρόσωπος Van Zijll, Arnhem, είχε, στο πλαίσιο της εκστρατείας "Paradepaarden", προβεί ήδη σε 36 πωλήσεις και είχε ως τούτου δικαίωμα να λάβει 35000 Hfl σε πριμοδοτήσεις. Εντούτοις, δεδομένου ότι 31 από αυτές τις πωλήσεις προορίζονταν σαφώς για αλλοδαπούς πελάτες, τόνιζε:"... Η εξαγωγή δεν συμβιβάζεται με το πνεύμα της ολλανδικής εκστρατείας προώθησης των πωλήσεων. Αυτή καθεαυτή η εξαγωγή είναι εντάξει, αλλά η πληρωμή πριμοδοτήσεων για αυτό ... Μπορεί να γίνει κάτι γι' αυτό με τον ένα ή τον άλλο τρόπο ... Κατά τη γνώμη μου να προσαρμοστούν ριζικά οι οδηγίες του για τις πωλήσεις στο μέλλον."(79).

(49) Στις 23 Αυγούστου 1996, κατέστη σαφές ότι η Opel Nederland BV επιθυμούσε οριστικά να τροποποιήσει τα μέτρα πολιτικής πριμοδοτήσεων και να χορηγήσει στο μέλλον πριμοδότησεις μόνο για οχήματα που ταξινομούνται στις Κάτω Χώρες:"... Όσον αφορά την περίοδο CY96 και την υποβληθείσα RIP πρόταση πρόκειται να συζητηθεί η εφαρμογή ενός συστήματος προώθησης των πωλήσεων με βάση την ταξινόμηση ή το λιανικό εμπόριο για τον Οκτώβριο 1996 (όπως η Ford, με βάση τις επίσημες RAI RDC ταξινομήσεις), έτσι ώστε τουλάχιστον οι εξαγωγές να εξαιρούνται από την ενίσχυση των εκστρατειών προώθησης των πωλήσεων."(82).

(50) Η Opel Nederland BV δήλωνε στις 18 Σεπτεμβρίου 1996 ότι οι "διασυνοριακές επιχειρήσεις" ήταν καταρχήν ανεπιθύμητες τόσο για τις εθνικές εταιρείες πωλήσεων (στο εξής θα αναφέρονται με τα αρχικά "ΕΕΠ") όσο και για τη General Motors Europe (στο εξής "GMB"). Ο εισαγωγέας πρότεινε να συζητηθεί αυτό το ζήτημα σε κεντρικό επίπεδο με τη General Motors (Ευρώπη), για να εξασφαλιστεί ότι, στο μέτρο του δυνατού, οι διακανονισμοί συμβιβάζονται με τους κανόνες ανταγωνισμού της ΕΚ:

"... Οι διασυνοριακές πωλήσεις είναι εξαιρετικά ενοχλητικές για πολλές ΕΕΠ και για τη GME ως οργάνωση.

Ο περιορισμός των διασυνοριακών πωλήσεων (εξαγωγών) με αναθεωρημένες διαρθρώσεις ενίσχυσης των εκστρατειών προώθησης των πωλήσεων δεν είναι μόνο προς το συμφέρον των ΕΕΠ αλλά εξίσου της GME. Μπορεί να βοηθήσει να συμβουλευτούμε τη GME (εμπειρογνώμονες των κανονισμών ΕΚ) σχετικά με το θέμα αυτό, ώστε να καταστεί στο μέτρο του δυνατού 'νομικά ισχυρό από άποψη δικαίου ΕΚ'."

(84).

(51) Η Opel Nederland BV είχε εντούτοις επίγνωση ότι ο αποκλεισμός των εξαγωγών από τη χορήγηση πριμοδοτήσεων θα κατέληγε σε έμμεση παρεμπόδιση του εμπορίου μεταξύ κρατών μελών και ότι, ως εκ τούτου, δεν θα συμβιβαζόταν με τους κοινοτικούς κανόνες ανταγωνισμού:

"... Συμπέρασμα:

να επιβληθεί η αξίωση να ζητείται ένας ολλανδικός αριθμός ταξινόμησης για τα αυτοκίνητα τα οποία θα εξαχθούν προκειμένου να εξετάζεται για τις πριμοδοτήσεις που χορηγούνται στο λιανικό εμπόριο φαίνεται να αποτελεί έμμεση επιρροή στον αντιπρόσωπο για να μην προβαίνει σε εξαγωγές. Αυτό δεν επιτρέπεται από την κοινοτική νομοθεσία."

(89).

(52) Παρά το γεγονός ότι γνώριζε τον παράνομο χαρακτήρα των συστημάτων πριμοδοτήσεων που εισήγαγαν διακρίσεις εις βάρος των εξαγωγών, η διαχείριση της Opel Nederland BV αποφάσισε, στις 26 Σεπτεμβρίου 1996, (βλέπε αιτιολογική σκέψη 17) να χορηγήσει πριμοδοτήσεις μόνο για οχήματα που ταξινομούνται στην Ολλανδία και κατ' αυτόν τον τρόπο να αποκλείσει από τέτοιες πληρωμές οχήματα πωλούμενα σε κατοίκους από άλλα κράτη μέλη:"... 6. Στο μέλλον, οι εκστρατείες πωλήσεων οχημάτων που θα ταξινομούνται εκτός Ολλανδίας δεν θα επιλέγονται για πριμοδότηση. Οι ανταγωνιστές εφαρμόζουν παρόμοιους όρους.

7. Ο κ. Aukema θα διαγράψει τα ονόματα των αντιπροσώπων που κάνουν εξαγωγές από τους καταλόγους των εκστρατειών πωλήσεων. Τα αποτελέσματα του λογιστικού ελέγχου θα καθορίσουν το κατά πόσον στο μέλλον θα τους χορηγηθούν πριμοδοτήσεις."

(92).

(53) Σύμφωνα με αυτή την απόφαση, καθιερώθηκε για τις δύο επόμενες εκστρατείες πωλήσεων ένα νέο σύστημα χορήγησης πριμοδοτήσεων. Αυτά τα προγράμματα προώθησης των πωλήσεων, που λειτούργησαν από την 1η Οκτωβρίου 1996 έως τις 31 Ιανουαρίου 1997, αφορούσαν τα μοντέλα της Opel Astra ("Astra Bonuscampagne") και Corsa ("Corsa Inruil Ander Merk Campagne"). Οι προϋποθέσεις συμμετοχής στα δύο προγράμματα προέβλεπαν τη χορήγηση πριμοδοτήσεων μόνο για πωλήσεις σε εγχώριους τελικούς καταναλωτές και το συνδυασμό των πριμοδοτήσεων με την ταξινόμηση στο όνομα του αγοραστή στην Ολλανδία. Οι πριμοδοτήσεις ανήρχοντο σε 600 NLG ή 900 NLG για κάθε μοντέλο Αstra (και 1100 NLG για κάθε μοντέλο Corsa) πωλούμενο κατά τη διάρκεια του αντίστοιχου προγράμματος, ενώ η πληρωμή εξαρτάτο από την επίτευξη ορισμένων στόχων πωλήσεων:

"... Η πριμοδότηση ισχύει για όλα τα νέα Opel Astra, συμπεριλαμβανομένου του Cabrio και του Van, τα οποία έχουν πωληθεί κατά τη διάρκεια της περιόδου της εκστρατείας και έχουν παραδοθεί και ταξινομηθεί στο όνομα τελικού καταναλωτή στην Ολλανδία, και για τα οποία ο αντιπρόσωπος μπορεί να παρουσιάσει πλήρως συμπληρωμένες και υπογεγραμμένες συμβάσεις πωλήσεων ή τιμολόγια πωλήσεων. Εξαιρούνται πωλήσεις σε άλλους αντιπροσώπους Opel, αυτοκίνητα τα οποία έχουν παραδοθεί σε διεθνείς εταιρείες leasing και όλες οι πωλήσεις που δεν συμφωνούν με τη σύμβαση πωλήσεων και παροχής υπηρεσιών του αντιπροσώπου.

... Οι πριμοδοτήσεις θα καταβάλλονται υπό τον όρο ότι η ταξινόμηση του αυτοκινήτου θα πραγματοποιείται εντός τριών εβδομάδων μετά τη λήξη της εκστρατείας (Παρασκευή, 21 Φεβρουαρίου 1997)."

(94).

(54) Σε σχέση με τη ρήτρα που εξαιρεί από την καταβολή πριμοδοτήσεων πωλήσεις σε μη κατοίκους τελικούς καταναλωτές, η Opel Nederland BV παραδέχτηκε ότι ίσχυε εξίσου για όλα τα προγράμματα προώθησης των πωλήσεων που εφαρμόστηκαν μετά τις 31 Ιανουαρίου 1997 και μέχρι τις 20 Ιανουαρίου 1998 (βλέπε αιτιολογική σκέψη 57)(95).

(55) Μια πολιτική σύμφωνα με την οποία οι πληρωμές πριμοδοτήσεων εξαιρούνται για πωλήσεις ή ταξινομήσεις εκτός της συμβατικής περιοχής μειώνει τα έσοδα του αντιπροσώπου και το κέρδος που απομένει για αυτόν από πωλήσεις αυτού του είδους. Περιορίζει κατά συνέπεια την εμπορική ελευθερία που διαθέτει για να προβαίνει σε τέτοιου είδους επιχειρήσεις(96). Η άρνηση καταβολής πριμοδοτήσεων ή επίσης απλά η απειλή ότι αυτές δεν θα πληρωθούν ή θα ανακληθούν, μειώνει συνήθως τα οικονομικά κίνητρα των αντιπροσώπων να πωλούν σε πελάτες από το εξωτερικό. Το έγγραφο που αναφέρεται στην υποσημείωση 44 στην αιτιολογική σκέψη 51 αποδεικνύει ότι η Opel Nederland BV είχε επίγνωση αυτού του γεγονότος. Δεδομένου ότι τα συνολικά κέρδη των αντιπροσώπων συχνά εξαρτώνται σε σημαντικό βαθμό από καταβολές πριμοδοτήσεων, ένα τέτοιο μέτρο ή απλά η απειλή μπορεί να αναγκάσει τον αντιπρόσωπο να συμμορφωθεί με τις προϋποθέσεις και τις οδηγίες που επιβάλλονται από τον προμηθευτή του.

(56) Οι αντιπρόσωποι συμμετείχαν σε όλες τις εκστρατείες προώθησης των πωλήσεων που εφαρμόστηκαν μεταξύ 1ης Οκτωβρίου 1996 και 31ης Ιανουαρίου 1997, και αργότερα μεταξύ 31ης Ιανουαρίου 1997 έως 20 Ιανουαρίου 1998 (βλέπε αιτιολογική σκέψη 57), στο πλαίσιο των συμβατικών σχέσεών τους με τον προμηθευτή τους, την Opel Nederland BV. Οι πωλήσεις που έγιναν κατά τη διάρκεια αυτών των εκστρατειών και οι πριμοδοτήσεις που προέκυψαν, αναφέρονται λεπτομερώς σε διάφορα έγγραφα. Οι όροι, και ειδικότερα οι περιοριστικές διατάξεις για τις πριμοδοτήσεις των σχετικών προγραμμάτων έγιναν τοιουτοτρόπως δεκτές από τους αντιπροσώπους.

Απάντηση της Opel Nederland BV:

(57) Η Opel Nederland BV θεωρεί ότι η διάταξη που αποκλείει τις πληρωμές πριμοδοτήσεων για πωλήσεις στο εξωτερικό μπορεί να θεωρηθεί δικαιολογημένη από την ύπαρξη ενός ειδικού φόρου αυτοκινήτων στην Ολλανδία, τον οποίο όφειλε να καταβάλει κάθε κάτοικος πελάτης. Δέχεται ότι αυτή η ρήτρα διατηρήθηκε σε όλες τις εκστρατείες που εφαρμόστηκαν από την 1η Οκτωβρίου 1996 μέχρι τις 20 Ιανουαρίου 1998, αλλά τονίζει ότι αυτή η ρήτρα καταργήθηκε αναδρομικά στις 20 Ιανουρίου 1998, ενημερώνοντας γραπτά όλους τους αντιπροσώπους και επιστρέφοντας όλες τις πριμοδοτήσεις που είχαν ανακληθεί κατά τη διάρκεια ισχύος αυτού του μέτρου. Η Opel Nederland BV τονίζει ότι αυτό το μέτρο δεν ισχύει γενικά για τις πωλήσεις σε πελάτες που διαμένουν εκτός της συμβατικής περιοχής κάποιου αντιπροσώπου αλλά μόνο για πωλήσεις σε πελάτες που βρίσκονται εκτός της Ολλανδίας και προτάσσει το επιχείρημα ότι αυτό το μέτρο δεν εμποδίζει να πραγματοποιούνται εξαγωγές(97).

Η άποψη της Επιτροπής:

(58) Σε σχέση με τον αποκλεισμό της καταβολής πριμοδοτήσεων για πωλήσεις σε μη κατοίκους τελικούς καταναλωτές, η Επιτροπή θεωρεί ότι η αναδρομική κατάργηση, στις 20 Ιανουαρίου 1998, αυτής της πολιτικής δεν μπορεί να θεωρηθεί σαν μέτρο που επανορθώνει το στόχο ή το αποτέλεσμα αυτού του μέτρου για τον ανταγωνισμό κατά τη διάρκεια της εφαρμογής του. Η Opel Nederland BV επιβεβαιώνει η ίδια ότι τα συστήματα πριμοδοτήσεων αποσκοπούν γενικά να ενθαρρύνουν τους αντιπροσώπους να πωλούν σε τελικούς καταναλωτές. Προκύπτει από το συγκεκριμένο, ότι οι αντιπρόσωποι που θα επιθυμούσαν να πωλήσουν αυτοκίνητα σε πελάτες μη κατοίκους κατά τη διάρκεια ισχύος των δύο εκστρατειών προώθησης των πωλήσεων(98) αποθαρρύνθηκαν, γνωρίζοντας ότι δεν μπορούσαν να ζητήσουν πριμοδότηση για τέτοιες πωλήσεις. Όσον αφορά το επιχείρημα της Opel Nederland BV, σύμφωνα με το οποίο η ύπαρξη ενός ειδικού φόρου αυτοκινήτων μπορεί να δικαιολογήσει τον αποκλεισμό πριμοδοτήσεων για εξαγωγικές πωλήσεις, βλέπε την ανάλυση που ακολουθεί στην αιτιολογική σκέψη 132.

3. Άμεση απαγόρευση των εξαγωγών και άμεσος περιορισμός των πωλήσεων στο εξωτερικό εν γένει

(1) Πρώτη φάση: Εσωτερικοί προβληματισμοί και οδηγίες

(59) Υπάρχουν αποδείξεις για το γεγονός ότι, τουλάχιστον σε μια μεμονωμένη υπόθεση, έγιναν προσπάθειες, ήδη κατά τα τέλη του Ιουνίου 1995, να σταματήσουν γενικά οι εξαγωγικές δραστηριότητες. Το διάστημα εκείνο, ένας από τους διαχειριστές της Opel Nederland BV πληροφόρησε τους υπεύθυνους συναδέλφους του ότι είχε δώσει εντολή στον αντιπρόσωπο Lathouwers Den Βοsch, BV στο Bd's-Hertogenbosch, επ' ευκαιρία πώλησης σε κάποιο βέλγο αντιπρόσωπο της Opel, να πωλεί το μοντέλο Tigra μόνον εντός της συμβατικής του περιοχής και να μην το εξάγει:"... Είπα στον αντιπρόσωπο ότι τα Tigra που του παραχωρήθηκαν πρέπει να πωληθούν στη σφαίρα επιρροής του. Αυτό, προκειμένου να επιτευχθεί ο δικός μας στόχος ταξινόμησης και για να μην υπάρξουν εξαγωγές ..."(99).

(60) Κατά τη διάρκεια του έτους 1996, η Opel Nederland BV διαπίστωσε ότι οι πωλήσεις προς το εξωτερικό των ολλανδών αντιπροσώπων είχαν αυξηθεί σημαντικά κατά τη διάρκεια του πρώτου εξαμήνου(106). Μεταξύ Ιανουαρίου και Ιουνίου 1996, οι ολλανδοί αντιπρόσωποι της Opel πώλησαν συνολικά 1121 οχήματα (3 % των πωλήσεων αυτής της περιόδου) σε πελάτες από άλλα κράτη μέλη. 937 από αυτές τις πωλήσεις αποδίδονται μόνο σε πέντε αντιπροσώπους που κατοικούν κοντά στα γερμανικά/βελγικά σύνορα. Ποσοστό μεταξύ 37 και 52 % των αντίστοιχων πωλήσεών τους αυτής της περιόδου αποτελείτο από εξαγωγές. Αυτά τα στοιχεία περιγράφονται από το διαχειριστή πωλήσεων, σε e-mail του προς ορισμένους συναδέλφους του, σαν "σοκαριστικά" και "εξοργιστικά"(109).

(61) Ενόψει των υψηλών πωλήσεων στο εξωτερικό που αναφέρθηκαν από τον μεγαλύτερο εξαγωγέα, Van Zijll, Arnhem, ο διευθυντής πωλήσεων και μάρκετινγκ αποφάσισε να δώσει εντολή στον αντιπρόσωπο να περικόψει τις πωλήσεις του σε πελάτες στο εξωτερικό και ενημέρωσε σχετικά τους άλλους υπεύθυνους διαχειριστές της Opel Nederland BV:

"... Στη συνέχεια, θα διαπιστώσετε τις συνέπειες των δραστηριοτήτων του κ. Kirp.

Υποστήριξα επίσης την άποψη ότι, δεδομένου ότι επί του παρόντος δεν έχουμε αρκετά οχήματα Opel, πρέπει να δώσουμε στον κ. Kirp ποσότητα βασισμένη στον οδηγό πωλήσεών του.

Επιπλέον, θα πρέπει να συζητήσουμε το θέμα ότι τον διορίσαμε για το Αrnhem και ότι, κατά συνέπεια, πρέπει να εξασφαλίσει ότι θα πωλείται ικανοποιητικός αριθμός Opel στο Αrnhem. Ρίξτε μια ματιά στην αποδοτικότητα στην περιοχή του. Η πώληση σε τιμές αγοράς στη Γερμανία, Wageningen, Veenendaal, Oosterbeek κ.λπ. δεν αρμόζει· για κάτι τέτοιο δεν χρειαζόμαστε τον Kirp. Ανάρμοστη συμπεριφορά. Προσπαθήστε να φανταστείτε το αντίθετο να συμβαίνει από γερμανό αντιπρόσωπο. Αυτές οι εξαγωγές και οι λοιπές παρενοχλήσεις πρέπει να σταματήσουν, γιατί διαταράσσουν τη συνολική διοργάνωση.

Σε κάθε περίπτωση επιθυμώ συζήτηση με τον Kirp για το θέμα αυτό, προκειμένου να μειωθεί στο κανονικό επίπεδο το εμπόριό του."

(118).

(62) Στις 15 Ιουλίου 1996, ο διευθυντής πωλήσεων συνέστηνε στους υπόλοιπους διαχειριστές της Opel Nederland BV, πέρα από την τροποποίηση των κανόνων που αφορούσαν τους δικαιούχους πριμοδοτήσεων σύμφωνα με τα προγράμματα προώθησης των πωλήσεων, να διεξάγουν συμπληρωματικούς ελέγχους των αντιπροσώπων, δεδομένου ότι έχουν ενδεχομένως πωληθεί αυτοκίνητα σε μη εξουσιοδοτημένους μεταπωλητές. Σε χειρόγραφη σημείωση στο e-mail του, ο διευθυντής πωλήσεων και μάρκετινγκ έδινε εντολή στον διαχειριστή πωλήσεων να αρχίσει το διάλογο με τους αντιπροσώπους στο Αrnhem (Van Zijll), Brunssum (Welling), Sittard (Göttgens), Echt (Hemera) και Ηengelo (Bleeker), οι οποίοι διαπιστώθηκε ότι πραγματοποιούσαν ιδιαίτερα υψηλές εξαγωγές. Ταυτόχρονα, ανακοίνωσε ότι θα περιοριστούν οι προμήθειες αυτών των αντιπροσώπων(123).

(63) Στις αρχές Αυγούστου 1996, η Opel Nederland BV συνέταξε σύνοψη των πωλήσεων που διεξάγονται από τους αντιπροσώπους της στο πλαίσιο της εκστρατείας πωλήσεων "ASTRA Zomer" μεταξύ 1ης Ιουνίου και 30ής Σεπτεμβρίου 1996. Σαν αποτέλεσμα, ο διευθυντής πωλήσεων και μάρκετινγκ αισθάνθηκε υποχρεωμένος να ζητήσει τον έλεγχο των αντιπροσώπων που είχαν υπερβεί σημαντικά τους στόχους πωλήσεών τους και είχαν ως εκ τούτου δικαίωμα να λάβουν πριμοδοτήσεις. Αυτό σήμαινε ότι οι σχετικοί αντιπρόσωποι είχαν πωλήσει περισσότερα αυτοκίνητα από ό,τι προβλεπόταν κατά τις συζητήσεις για τους στόχους πωλήσεων. Ο αντιπρόσωπος Van Zijll, Arnhem, που είχε υπερβεί το στόχο πωλήσεών του κατά τη διάρκεια της συγκεκριμένης εκστρατείας κατά 62 %, ήταν ο πρώτος που έπρεπε να υποβληθεί σε λογιστικό έλεγχο:"... Δώστε προσοχή, οι εξαγωγές βρίσκονται εκτός ελέγχου. Παράνομες και νόμιμες. Απαιτείται επειγόντως έλεγχος ..."(134)."... Δεδομένου ότι αυτό γίνεται πολύ σημαντικό, ζήτησα να διεξαχθεί έλεγχος, και να ξεκινήσει κατά κύριο λόγο με τον Van Zijll. Ιδιαίτερα επειδή φαίνεται να έχει σχέση με πωλήσεις μέσω μη εξουσιοδοτημένων μεταπωλητών. Πέρα από το γεγονός ότι αυτό είναι ανεύθυνο για την Opel Nederland BV από επιχειρηματική άποψη, οδηγεί παράλληλα σε σαφή πρόκληση του συστήματός μας πωλήσεων ... Ζητώ και πάλι επειγόντως να διεξαχθεί έλεγχος ...Είμαι κατ' εξοχήν σοβαρός επειδή υποβιβάζει το εμπόριό μου.Την Τετάρτη 14 Αυγούστου, ο Teus de Jong θα ενημερώσει πολύ σοβαρά σχετικά με το θέμα αυτό το προσωπικό πωλήσεων"(137).

(64) Στο πλαίσιο αυτής της συλλογής για τις εξαγωγικές πωλήσεις, η Opel Nederland BV όρισε, στις 13 Αυγούστου 1996, ότι, κατά τους πρώτους επτά μήνες του έτους, είχαν εξαχθεί συνολικά 1496 οχήματα. Από αυτές τις πωλήσεις, οι 1382 (ποσοστό 92 %) μπορούσαν να αποδοθούν σε δεκαπέντε αντιπροσώπους, οι οποίοι ευρίσκοντο σε περιοχές πλησίον των συνόρων(142).

(65) Ενόψει των αυξημένων εξαγωγών οχημάτων Opel από την Ολλανδία, ο διευθυντής πωλήσεων της Opel Nederland BV απηύθυνε, στις 23 Αυγούστου 1996, ένα φαξ στον διευθυντή πωλήσεων της εγκατάστασης της Αdam Opel AG στο Bochum, έναν από τους προμηθευτές του στη Γερμανία. Ανέφερε ότι η εταιρεία του ερευνούσε τη συνολική κατάσταση των εξαγωγών και ότι είχε αποφασιστεί να ληφθούν μέτρα με σκοπό να απαγορευτούν πλήρως οι εξαγωγές:"... Ερευνούμε τη συνολική κατάσταση των εξαγωγών προς το παρόν. Οι αντιπρόσωποι κλήθηκαν να λάβουν διορθωτικά μέτρα. Οι ολλανδοί αντιπρόσωποι Opel λαμβάνουν συνεχώς αιτήσεις από γερμανούς εμπόρους, εταιρείες μίσθωσης κ.λπ. Θα ληφθούν μέτρα για να 'σταματήσουν' συνολικά οι εξαγωγές."(145).

(66) Το προαναφερόμενο φαξ αποτελούσε απάντηση σε προηγούμενο φαξ, με το οποίο ο διευθυντής πωλήσεων της εγκατάστασης του Bochum ζητούσε από την Opel Nederland BV να προσδιορίσει τον ολλανδό αντιπρόσωπο ο οποίος προμήθευσε αυτοκίνητο το οποίο πωλήθηκε από μη εξουσιοδοτημένο μεταπωλητή στη Γερμανία. Παρά το γεγονός ότι αυτή η αίτηση αναφερόταν σε μια μη επιτρεπόμενη πώληση για εξαγωγή, η Opel Nederland BV ενημέρωσε την εγκατάσταση στο Bochum, με φαξ στις 23 Αυγούστου 1996 που αναφέρεται στην αιτιολογική σκέψη 65 για την πρόθεσή της να σταματήσει όλες τις πωλήσεις προς το εξωτερικό.

(67) Όσον αφορά το επιχείρημα της Opel Nederland BV(150), σύμφωνα με το οποίο οι έλεγχοι των αντιπροσώπων χρησίμευαν απλά για να διαπιστωθούν πωλήσεις στο εξωτερικό που διεξάγονταν κατά παράβαση της σύμβασης αντιπροσώπευσης, και ειδικότερα εκείνες που έγιναν σε μη εξουσιοδοτημένους μεταπωλητές, η Επιτροπή δεν αμφισβητεί τα δικαιώματα του εισαγωγέα σχετικά με αυτό το θέμα. Εντούτοις, οι πρώτες εντολές προς τους αντιπροσώπους είχαν ήδη δοθεί πριν να ολοκληρωθούν αυτοί οι έλεγχοι, οι οποίοι θα μπορούσαν να είχαν αποκαλύψει ότι όλες αυτές οι πωλήσεις συμφωνούσαν με τη σύμβαση αντιπροσωπείας.

(68) Τα έγγραφα που βρέθηκαν επιβεβαιώνουν ότι όλοι οι αντιπρόσωποι που προέβαιναν σε εξαγωγές αποτέλεσαν το αντικείμενο ελέγχου, ανεξάρτητα από το μέγεθος των πωλήσεων στο εξωτερικό(151). Σύμφωνα με τις πληροφορίες που υποβλήθηκαν από την Opel Nederland BV, το τμήμα των πωλήσεων στο εξωτερικό σε σχέση με τις συνολικές πωλήσεις καθενός εκ των 21 αντιπροσώπων που εξετάστηκαν ανερχόταν μεταξύ 58,8 % (Van Zijll) και 1,9 % (Spoormaker). Ενώ κατά τη διάρκεια των πρώτων εννέα μηνών του 1996, οκτώ από αυτούς τους αντιπρόσωπους είχαν πωλήσει στο εξωτερικό περισσότερο από το 20 % των συνολικών τους πωλήσεων, το αντίστοιχο τμήμα εξαγωγών των άλλων αντιπροσώπων ήταν σημαντικά κατώτερο, κυμαινόμενο μεταξύ 0,5 έως 10,6 %(152).

(69) Το αποτέλεσμα αυτών των ελέγχων που έγιναν στους αντιπροσώπους αποκάλυψε ότι οι περισσότεροι από αυτούς συμμετείχαν σε επιτρεπόμενες και μη επιτρεπόμενες εξαγωγές. Όπως δείχνουν ορισμένα έγγραφα, ο στόχος αυτών των ελέγχων υπερέβαινε κατά πολύ την απλή ανίχνευση του αριθμού των μη επιτρεπόμενων πωλήσεων (βλέπε αιτιολογικές σκέψεις 63 και 65 και τα έγγραφα που αναφέρονται στις οικείες υποσημειώσεις 56 και 59 και αιτιολογική σκέψη 75 και τα έγγραφα που αναφέρονται στην οικεία υποσημείωση 69).

(2) Δεύτερη φάση: Η "πρώτη προειδοποιητική επιστολή" και τα επόμενα γεγονότα

(70) Στις 27 Αυγούστου 1996, ο διευθυντής πωλήσεων και μάρκετινγκ ενημέρωνε άλλους υπεύθυνους συναδέλφους για το γεγονός ότι αυτοί οι αντιπρόσωποι οι οποίοι είχαν πραγματοποιήσει δέκα ή περισσότερες πωλήσεις στο εξωτερικό κατά το πρώτο ήμισυ του τρέχοντος έτους θα ελάμβαναν προειδοποιητική επιστολή. Σε σχέση με το θέμα αυτό, επρόκειτο να ληφθούν μέτρα για να επιβαρύνουν τους αντιπροσώπους με τις συμπληρωματικές δαπάνες που συνεπάγονταν οι πωλήσεις στο εξωτερικό:

"Προσπαθούμε τώρα, με περιορισμένες δυνατότητες, να επανορθώσουμε την κατάσταση. Οι αντιπρόσωποι για τους οποίους υπάρχουν υποψίες, οι οποίοι έχουν εξάγει δέκα ή περισσότερα Opel κατά το πρώτο ήμισυ του έτους, θα λάβουν επιστολή με αυτήν την κατηγορία. Θα τους ζητείται να απαντήσουν γραπτά αν όλες οι εξαγωγές είναι απόλυτα σύμφωνες με τη διατύπωση και το πνεύμα της σύμβασης ... Επιπλέον, αναζητούνται τρόποι για να επιβαρυνθούν με τις πραγματικά έκτακτες δαπάνες που είμαστε υποχρεωμένοι να κάνουμε για τις εξαγωγές."

(153).

(71) Σε αυτήν την απόρρητη επιστολή, η οποία απεστάλη στις 28 ή στις 29 Αυγούστου 1996 σε καθέναν από τους ύποπτους δεκαοκτώ αντιπροσώπους (στο εξής αναφερόμενη ως "πρώτη προειδοποιητική επιστολή" προς τους αντιπροσώπους), ο εισαγωγέας εξέφραζε τις αμφιβολίες του για το κατά πόσον οι πωλήσεις στο εξωτερικό που είχαν πραγματοποιηθεί από αυτούς τους αντιπροσώπους συμβιβάζονταν με τις διατάξεις και το πνεύμα της σύμβασης αντιπροσωπείας και έδινε εντολή σε αυτούς να επικεντρωθούν στις συμβατικές περιοχές τους:

"... Παρατηρήσαμε ότι η εταιρεία σας πώλησε σημαντικό αριθμό Opel στο εξωτερικό κατά τη διάρκεια του πρώτου εξαμήνου του 1996. Κατά την άποψή μας, η ποσότητα είναι τόσο μεγάλη, ώστε να έχουμε έντονη υποψία ότι οι πωλήσεις δεν συμφωνούν με τη διατύπωση και το πνεύμα της ισχύουσας σύμβασης αντιπροσωπείας της Opel. ... Έχουμε την πρόθεση να ελέγξουμε την απάντησή σας σε σχέση με τα στοιχεία που έχουν καταχωρηθεί σχετικά με αυτό στα βιβλία σας. Θα σας ενημερώσουμε στη συνέχεια για το τι πρόκειται να συμβεί. Τα ανωτέρω δεν αλλάζουν το γεγονός ότι είστε κατά κύριο λόγο υπεύθυνοι για ικανοποιητική απόδοση πωλήσεων στην ειδική σφαίρα επιρροής σας) ..."

(156).

(72) Οι περισσότεροι από τους αντιπροσώπους (δεκαπέντε από τους δεκαοκτώ)(160) οι οποίοι έλαβαν τη συγκεκριμένη επιστολή αρνήθηκαν τον ισχυρισμό ότι είχαν πραγματοποιήσει μη εξουσιοδοτημένες εξαγωγές και επιβεβαίωσαν ότι οι πωλήσεις στο εξωτερικό είχαν γίνει αποκλειστικά προς τελικούς καταναλωτές και σύμφωνα με τη σύμβαση αντιπροσωπείας(161). Η επιστολή απάντησης από την Αutomobielbedrijf του Göttgens, Sittard, η οποία είχε πραγματοποιήσει 176 εξαγωγές κατά τους πρώτους επτά μήνες του 1996 αποδεικνύει, σαν παράδειγμα, τη θέση πολλών αντιπροσώπων που έλαβαν αυτή την επιστολή:

"Διαβάσαμε την επιστολή σας της 28ης Αυγούστου με ενδιαφέρον. Πωλήσαμε πράγματι ορισμένα Opel στο εξωτερικό. Αυτό το ποσό καθορίζεται για το πρώτο εξάμηνο του 1996 εξίσου από το γεγονός ότι οι συμφωνίες προμήθειας δεν τηρήθηκαν και παραδόθηκαν περισσότερα μοντέλα Vectra από ό,τι προβλεπόταν. Φυσικά, ακολουθήσαμε τις σωστές διαδικασίες, οι οποίες έχουν συζητηθεί με τον κ. G. Bouwens της General Motors από το 1994.

Πέραν αυτού, υπάρχει επίσης το γεγονός ότι βρισκόμαστε σε ένα πολύ μικρό τμήμα της Ολλανδίας (το μικρότερο) με πολύ 'εξωτερικό'. Λόγω αυτού, τα τελευταία χρόνια μεγάλος αριθμός αυτοκινήτων έχει εισαχθεί σε εμάς, γεγονός που μειώνει κατά πολύ τις ευκαιρίες μας να πωλήσουμε, ιδιαίτερα στον τομέα των μεταχειρισμένων αυτοκινήτων.

Αυτό ξύπνησε τους καταναλωτές εδώ και αυτοί οι αγοραστές ψάχνουν τώρα πέρα από τα σύνορα και αυτό ισχύει τόσο για τους ολλανδούς όσο και για τους γερμανούς αγοραστές. Αυτό ήταν επίσης ένα από τα σημεία εκκίνησης μιας ενωμένης Ευρώπης.

Επίσης, στον τομέα της παροχής υπηρεσιών μετά την πώληση, μπορεί κανείς να παρατηρήσει αύξηση των ξένων πελατών.

Λόγω αυτού, η συμβατική περιοχή μας (speciale invloedsfeer) δεν περιορίζεται πλέον μόνο στην Ολλανδία."

(162).

(73) Στις εβδομάδες που ακολούθησαν την αποστολή αυτής της πρώτης προειδοποιητικής επιστολής, η Opel Nederland BV πλησίασε τουλάχιστον ορισμένους αντιπροσώπους οι οποίοι ανέλαβαν να σταματήσουν εντελώς τις εξαγωγικές τους δραστηριότητες· αυτό αφορούσε τους αντιπροσώπους Van Zijll (αιτιολογική σκέψη 80), Staals (αιτιολογική σκέψη 83) και Spoormaker (αιτιολογική σκέψη 86)(163). Επιπλέον, στις 18 Σεπτεμβρίου 1996, ο διευθυντής πωλήσεων και μάρκετινγκ απέστειλε e-mail στον επόπτη των υπηρεσιών μάρκετινγκ, όπου καθιστούσε σαφή την πρόθεσή του να "εξαφανίσει τις εξαγωγικές επιχειρήσεις". Ανέφερε ότι ο αντιπρόσωπος Van Zijll "συμφώνησε να σταματήσει" και προσέθετε: "Ασχολούμαστε με τους άλλους" (βλέπε αιτιολογική σκέψη 80).

(3) Τρίτη φάση: Η απόφαση της 26ης Σεπτεμβρίου 1996 και τα επόμενα γεγονότα

(74) Μετά τις απαντήσεις των αντιπροσώπων στην πρώτη προειδοποιητική της επιστολή, η Opel Nederland BV εξέδωσε την απόφαση της 26ης Σεπτεμβρίου 1996 (βλέπε αιτιολογική σκέψη 17 και το έγγραφο στην υποσημείωση 15). Γίνεται αναφορά ειδικότερα στα σημεία 1 έως 4 αυτής της απόφασης:

"1. Όλοι οι γνωστοί αντιπρόσωποι που προβαίνουν σε εξαγωγές (20) θα ελεγχθούν από την Opel Nederland BV.

2. Ο κ. De Heer θα απαντήσει σε όλους τους αντιπροσώπους που απάντησαν στην πρώτη επιστολή για εξαγωγικές δραστηριότητες την οποία τους απέστειλε η Opel. Θα ενημερωθούν για τους ελέγχους ....

3. Ο περιφερειακός διευθυντής πωλήσεων θα συζητήσει τις εξαγωγικές δραστηριότητες με τους αντιπροσώπους που προβαίνουν σε εξαγωγές εντός των δύο επόμενων εβδομάδων.

4. Οι αντιπρόσωποι που ενημέρωσαν τον περιφερειακό διευθυντή ότι δεν επιθυμούν να σταματήσουν την εξαγωγή οχημάτων σε μεγάλη κλίμακα θα κληθούν να συναντήσουν τους κκ. De Leeuw και De Heer στις 22 Οκτωβρίου 1996."

(75) Στις 27 Σεπτεμβρίου 1996, η Opel Nederland BV αποφάσισε τις ακόλουθες λεπτομέρειες όσον αφορά το λογιστικό έλεγχο:

"... Βρείτε παρακαλώ κατωτέρω την έναρξη του λογιστικού ελέγχου των πωλήσεων στο εξωτερικό όπως συμφωνήθηκε σε προηγούμενες συζητήσεις ... Ελπίζω ότι καλύπτει όλα τα σχετικά θέματα που χρειάζονται πριν από την έναρξη του ελέγχου και ότι ανταποκρίνεται πλήρως στις ανάγκες μας (της Opel Nederland BV, ΟΝ).

Επιπλέον, ζήτησα από τον Luc Aelen να ελέγξει ... τη νομιμότητα των μέτρων που προτάθηκαν κατά την τελευταία συνεδρίαση (παρά το γεγονός ότι είμαστε οριστικοί στο να σταματήσει η πρακτική απολύτως, θα επιθυμούσα να αναλάβουμε ελεγχόμενο κίνδυνο και να αποφευχθούν οι εκπλήξεις).

... Opel Nederland BV - Έλεγχος πωλήσεων προς το εξωτερικό

Ιστορικό

Η διαχείριση της Opel Nederland (ON) αποφάσισε να πραγματοποιήσει εντατικό επιτόπου έλεγχο στους αντιπροσώπους για να διαπιστώσει το μέγεθος και τα συνεπαγόμενα χρήματα των εξαγωγικών δραστηριοτήτων που ασκούνται από ορισμένους συγκεκριμένους αντιπροσώπους.

Γνωρίζοντας ότι πρόθεση της ΟΝ ξεκινώντας αυτές τις δραστηριότητες στήριξης ήταν να προωθήσει τις πωλήσεις στην ολλανδική αγορά (περιοχή που υπάγεται στην αρμοδιότητα της ΟΝ), στόχος είναι να επιστραφεί στην ΟΝ η στήριξη που χορηγήθηκε για την προώθηση αυτών των πωλήσεων, οι οποίες έγιναν στο εξωτερικό.

Πεδίο

Ο έλεγχος είναι πρωτοβουλία της ΟΝ ... και θα επικεντρωθεί στις πωλήσεις του έτους 1995 και 1996 (μέχρι τον Αύγουστο)...

Ο έλεγχος θα ασχοληθεί με τις άμεσες πωλήσεις των αντιπροσώπων της Opel Nederland BV στο εξωτερικό ..."

(164).

(76) Όπως ορίζεται στο σημείο 2 της απόφασης της 26ης Σεπτεμβρίου 1996, η Opel Nederland BV απέστειλε στους συγκεκριμένους αντιπροσώπους δεύτερη εμπιστευτική επιστολή στις 30 Σεπτεμβρίου 1996 (στο εξής καλούμενη "δεύτερη προειδοποιητική επιστολή"), στην οποία ο εισαγωγέας τόνιζε ότι υπάρχουν αμφιβολίες όσον αφορά την ορθότητα των πληροφοριών που χορηγήθηκαν από τους αντιπροσώπους στις επιστολές απάντησης που απέστειλαν. Ταυτόχρονα ανακοίνωνε περαιτέρω μέτρα, για παράδειγμα:

"... Όσον αφορά την επιστολή σας της 3ης Σεπτεμβρίου σχετικά με τις πωλήσεις Opel στο εξωτερικό, παρακαλώ βρείτε τα ακόλουθα. Η απάντησή σας ήταν για μας απογοητευτική, επειδή δηλώνει ότι δεν έχετε κατανόηση για τα κοινά συμφέροντα όλων των αντιπροσώπων Opel και της Opel Nederland. Το τμήμα μας λογιστικού ελέγχου θα εξετάσει τις δηλώσεις σας. Καθ' όσο διαρκεί η έρευνα, δεν θα λάβετε πληροφορίες για τις διαφημιστικές εκστρατείες επειδή αμφιβάλλουμε για το κατά πόσο τα στοιχεία σας που αφορούν το λιανικό εμπόριο είναι ορθά."

(168).

(77) Ο έλεγχος των 19 αντιπροσώπων για τους οποίους υπήρχαν υποψίες προγραμματίστηκε να λάβει χώρα μεταξύ 4 Οκτωβρίου και 5 Νοεμβρίου 1996(170). Πράγματι, οι έλεγχοι διεξήχθησαν μεταξύ 19 Σεπτεμβρίου (Van Zijll) και 27 Νοεμβρίου 1996 (Van Twist)(173).

(78) Επιπλέον, φαίνεται ότι τα περιφερειακά διευθυντικά στελέχη πλησίασαν τους ούτως αποκαλούμενους "αντιπροσώπους που προέβαιναν σε εξαγωγές" σύμφωνα με τα σημεία 3 και 4 της απόφασης της 26ης Σεπτεμβρίου 1996. Πράγματι, πολλοί αντιπρόσωποι δεν προέβησαν πλέον σε εξαγωγές· γίνεται μνεία ειδικότερα στις αιτιολογικές σκέψεις 84 και 87.

(4) Αποδείξεις για τις εντολές που δόθηκαν σε επιμέρους αντιπροσώπους και για την ανάληψη δεσμεύσεων από αντιπροσώπους

(79) Από τα έγγραφα που αναφέρονται κατωτέρω καθίσταται σαφές ότι δόθηκαν εντολές σε αντιπροσώπους να σταματήσουν ή να περιορίσουν τις εξαγωγές και ότι οι αντιπρόσωποι ανέλαβαν δέσμευση έναντι του εισαγωγέα να μην πραγματοποιούν πλέον πωλήσεις προς το εξωτερικό:

Van Zijll:

(80) Αμέσως μετά την παραλαβή της πρώτης προειδοποιητικής επιστολής της 29ης Αυγούστου 1996, ο αντιπρόσωπος Van Zijll ανέλαβε γραπτά τη δέσμευση έναντι της Opel Nederland BV στις 31 Αυγούστου 1996 να μην δέχεται πλέον παραγγελίες για εξαγωγές(174). Επ' ευκαιρία μιας συνάντησης με τον διευθυντή πωλήσεων και μάρκετινγκ στις 17 Σεπτεμβρίου 1996, αυτός ο αντιπρόσωπος ανανέωσε την υπόσχεσή του να μην πραγματοποιεί πλέον εξαγωγές."... Στο πλαίσιο των δυνατοτήτων μας, προσπαθούμε να σταματήσουμε τις εξαγωγικές δραστηριότητες· ο Van Zijll είναι ο σημαντικότερος αντιπρόσωπος που συμφώνησε να σταματήσει. Καταβάλλουμε προσπάθειες να πείσουμε τους άλλους."(175)."... Συμφωνήσαμε να σταματήσουμε αμέσως τις εξαγωγικές δραστηριότητες, δεδομένου ότι αποδιοργανώνουν σοβαρά την Opel Nederland και τη διάθεση του προϊόντος. Λόγω έλλειψης προϊόντος, ο αντιπρόσωπος όρισε προτεραιότητες, κατά την έννοια ότι δεν υπάρχουν προϊόντα διαθέσιμα για εξαγωγή, αλλά κυρίως για τη δική του λειτουργία ..."(178).

(81) Μετά από έναν πρώτο έλεγχο που πραγματοποιήθηκε στις 19 Σεπτεμβρίου 1996, ένας δεύτερος έλεγχος αυτού του αντιπροσώπου έλαβε χώρα στις αρχές του Οκτωβρίου 1996 (βλέπε αιτιολογική σκέψη 77). Ένα μήνα αργότερα, στις 4 Νοεμβρίου 1996, ο Van Zijll ενημέρωσε τον εισαγωγέα με επιστολή για δύο παραγγελίες που είχε δεχτεί από τελικούς καταναλωτές από το εξωτερικό, παρά τις δεσμεύσεις που είχε αναλάβει έναντι της Opel Nederland BV, επειδή είχε τη γνώμη ότι δρούσε σύμφωνα με τη σύμβαση αντιπροσωπείας και την εγκύκλιο της 24ης Οκτωβρίου 1996(181) (το περιεχόμενο αυτής της εγκυκλίου αναφέρεται στο παράρτημα ΙΙΙ της παρούσας απόφασης):"... Στις 31 Αυγούστου ... σας γράψαμε για να επιβεβαιώσουμε ότι δεν δεχόμαστε πλέον άλλες παραγγελίες για εξαγωγές ... Αντίθετα με αυτό, αλλά σύμφωνα με την επιστολή σας της 24ης Οκτωβρίου 1996, σχετικά με τις πωλήσεις σε τελικούς καταναλωτές στο εξωτερικό, καταχωρήσαμε πρόσφατα δύο παραγγελίες. Δεδομένου ότι από την αρχή ανοίξαμε τα χαρτιά μας, εξίσου όσον αφορά τις εξαγωγές, και έχουμε την πρόθεση να συνεχίσουμε να πράττουμε τοιουτοτρόπως, σας επισυνάπτουμε αντίγραφο των προαναφερόμενων παραγγελιών ..."(182).

Wolves Autoservice

(82) Στις 2 Σεπτεμβρίου 1996, ο αντιπρόσωπος Wolves Autoservice, Rijssen, απάντησε στην πρώτη προειδοποιητική επιστολή της Opel Nederland BV της 29ης Αυγούστου 1996 (βλέπε αιτιολογική σκέψη 71), δηλώνοντας ότι οι εξαγωγές αφορούσαν πωλήσεις σε γερμανούς τελικούς καταναλωτές σύμφωνα με τη σύμβαση αντιπροσωπείας. Σε χειρόγραφη σημείωση στη συγκεκριμένη επιστολή, ο διευθυντής πωλήσεων και μάρκετινγκ ζήτησε από τον υπεύθυνο περιφερειακό διευθυντή να δώσει εντολή στον αντιπρόσωπο να συγκεντρωθεί στη δική του συμβατική περιοχή, δεδομένου ότι αυτή η εξαγωγή θα έθετε σε κίνδυνο τη θέση από άποψη τιμών της Opel στην ολλανδική αγορά:(183)

"Guido Pot

παρακαλώ να συζητήσετε με τον αντιπρόσωπο ότι πρέπει κατά κύριο λόγο να ασχολείται με τη δική του περιοχή (πώς πάει η κατάσταση;). Ότι μέσω εξαγωγών αυτού του είδους τίθεται σε κίνδυνο η θέση μας από άποψη τιμών στην ολλανδική αγορά. Η διαθεσιμότητα του προϊόντος βασίζεται στην ολλανδική αγορά. Προτεραιότητα δίνεται στην Ολλανδία."

Αυτό το αίτημα προς τον περιφερειακό διευθυντή απευθύνθηκε πριν από τον έλεγχο αυτού του αντιπροσώπου που έλαβε χώρα στις 12 Νοεμβρίου 1996. Το αποτέλεσμα αυτού του ελέγχου αποκάλυψε ότι όλες (συνολικά δέκα) οι εξαγωγικές πωλήσεις αυτού του αντιπροσώπου συμφωνούσαν με τη σύμβαση αντιπροσωπείας(184). Η Opel Nederland BV δεν αμφισβητεί ότι ο περιφερειακός διευθυντής πλησίασε πράγματι τους αντιπροσώπους, όπως του το ζήτησε ο διευθυντής πωλήσεων και μάρκετινγκ.

Staals

(83) Ο αντιπρόσωπος Staals, Eindhoven, διαβεβαίωσε τον εισαγωγέα σε επιστολή με ημερομηνία 2 Σεπτεμβρίου 1996, ότι όλες οι πωλήσεις προς το εξωτερικό που πραγματοποιήθηκαν από αυτόν προορίζονταν για τελικούς καταναλωτές. Εντούτοις, στις 20 Σεπτεμβρίου 1996, ανέλαβε τη δέσμευση έναντι της Opel Nederland BV να μην προβεί στο μέλλον σε περαιτέρω εξαγωγές:"... Μετά από εσωτερικές διαβουλεύσεις, συμφωνήσαμε ότι η εταιρεία αυτοκινήτων Staals δεν θα εξάγει πλέον νέα αυτοκίνητα. Αυτό, ενόψει των ζημιών που μπορούν να προκληθούν και στους δυο μας."(185).

Παρά την υπόσχεσή του, και αυτός ο αντιπρόσωπος έλαβε δεύτερη προειδοποιητική επιστολή στις 30 Σεπτεμβρίου 1996 από την Opel Nederland BV. Ο αντιπρόσωπος ανέλαβε τη δέσμευσή του πριν από την πραγματοποίηση του ελέγχου την 1η Νοεμβρίου 1996(186).

Hemera, Göttgens-Beek, Loven, Canton Reiss, Welling Ing, Nedam

(84) Οι αντιπρόσωποι Hemera, Göttgens-Beek, Göttgens-Sittard, Loven, Canton Reiss και Welling Ing επιβεβαίωσαν εκ νέου στον εισαγωγέα, σε απάντηση της πρώτης προειδοποιητικής επιστολής της 28ης έως 29ης Αυγούστου 1996, ότι δεν είχαν πραγματοποιήσει πλέον άλλες μη εξουσιοδοτημένες πωλήσεις στο εξωτερικό, αλλά παρά ταύτα έλαβαν τη δεύτερη προειδοποιητική επιστολή στις 30 Σεπτεμβρίου 1996. Σαν αποτέλεσμα των "introductiebezoek(en)" [προπαρασκευαστικών επισκέψεων](187) τις οποίες πραγματοποίησε ο υπεύθυνος περιφερειακός διευθυντής της Opel Nederland BV στις αρχές Οκτωβρίου 1996 σε ορισμένους αντιπροσώπους στην "περιφέρεια 5", ο εισαγωγέας τόνιζε, στις 5 Οκτωβρίου 1996, ότι έξι αντιπρόσωποι (Hemera, Göttgens-Beek, Loven, Canton Reiss, Welling Ing και Nedam) ανέλαβαν τη δέσμευση να παύσουν αμέσως κάθε εξαγωγή. Αυτές οι δεσμεύσεις αναλήφθηκαν πριν από τον έλεγχο που έγινε σε αυτούς τους αντιπροσώπους (βλέπε αιτιολογική σκέψη 77). Όλοι αυτοί οι αντιπρόσωποι κατοικούν στο νότο της Ολλανδίας όπου, σύμφωνα με την Opel Nederland BV, γίνονται κατά κύριο λόγο συναλλαγές με τελικούς καταναλωτές(188).

"... Κατά τη διάρκεια κάθε προπαρασκευαστικής επίσκεψης που πραγματοποιήσαμε αυτήν την εβδομάδα, μιλήσαμε αναλυτικά με τους αντιπροσώπους για το 'θέμα των εξαγωγών' ... αυτοί οι αντιπρόσωποι που αναφέρονται κάτωθι ανέλαβαν μετά την επίσκεψή μας τη δέσμευση να σταματήσουν αμέσως τις εξαγωγικές δραστηριότητες"(191).

(85) Στην επιστολή του απάντησης στις 29 Αυγούστου 1996 προς την Opel Nederland BV, ο αντιπρόσωπος Opel Canton-Reiss, Heerlen, επιβεβαίωσε ότι κατά την περίοδο από 1ης Σεπτεμβρίου 1993 έως 1ης Ιανουαρίου 1996, και σε αντίθεση με άλλους αντιπροσώπους στην περιοχή, πραγματοποίησε σπανιότατα εξαγωγές. Σε σχέση με το θέμα αυτό, ο αντιπρόσωπος επανειλημμένα τόνισε στον εισαγωγέα τις συνθήκες αγοράς, που δίνουν λαβή για πωλήσεις προς το εξωτερικό. Τέλος, ενημέρωσε την Opel Nederland BV ότι, από την 1η Ιανουαρίου 1996, επέτρεψε στο προσωπικό του πωλήσεων να πραγματοποιεί πωλήσεις σε λογική έκταση σε τελικούς καταναλωτές στο εξωτερικό:

"... Κατά τη διάρκεια της επίσκεψής σας στην εταιρεία μας στις 29 Μαΐου 1996 συζητήθηκε μαζί μου αυτό το θέμα (πώληση επιβατικών οχημάτων Opel στο εξωτερικό από την Automobielbedrijf Canton-Reiss BV, σημείωση από την Επιτροπή). Από το διορισμό μου στην Automobielbedrijf Canton-Reiss την 1η Σεπτεμβρίου 1993 μέχρι την 1η Ιανουαρίου 1996 δεν πωλήθηκε σχεδόν κανένα επιβατικό αυτοκίνητο Opel στο εξωτερικό, ενώ πραγματοποιήθηκαν τέτοιες πωλήσεις από τους συναδέλφους αντιπροσώπους της περιοχής μας.

Στην αντίδρασή σας στα προαναφερόμενα εξηγήσατε ότι, λόγω των κανόνων που ισχύουν στο εσωτερικό της Ευρωπαϊκής Κοινότητας, οι εκστρατείες πώλησης από την Opel Nederland BV δεσμεύονται από αυστηρότερους κανόνες και δεν είναι δυνατό να αποκλειστούν οι πωλήσεις από αντιπροσώπους Opel οι οποίες πραγματοποιούνται σύμφωνα με τις επιτρεπόμενες κατευθυντήριες γραμμές/οδηγίες, σε κατοίκους της ΕΚ. Οι πριμοδοτήσεις στο λιανικό εμπόριο υποστηρίζουν κατ' αυτόν τον τρόπο τις εξαγωγικές συναλλαγές.

Κατά τη διάρκεια των συζητήσεών μου όσον αφορά το συγκεκριμένο ζήτημα με τον περιφερειακό διευθυντή πωλήσεων, τον κ. R. Liefhebber, και της συζήτησης μαζί σας στις 29 Μαΐου 1996, κατέστησα επανειλημμένα γνωστή τη δυσαρέσκειά μου σε σχέση με τα στρεβλωτικά αποτελέσματα για την αγορά που δημιουργούν αυτές (...) οι πριμοδοτήσεις σε εξαγωγές αυτοκινήτων στην ειδική περιοχή επιρροής μας.

Από την 1η Ιανουαρίου 1996 επέτρεψα στους διευθυντές πωλήσεων, (..) σύμφωνα με τους όρους της σύμβασης πωλήσεων και παροχής υπηρεσιών του αντιπροσώπου, να πωλούν επιβατικά οχήματα στο εξωτερικό σε τελικούς καταναλωτές σε λογική κλίμακα. Επιπλέον, ενημέρωσα τον περιφερειακό διευθυντή πωλήσεών σας ταυτόχρονα για τον τρόπο δράσης μου ...(194)."

Πάντως, μετά την "προπαρασκευαστική επίσκεψη" του εισαγωγέα την πρώτη εβδομάδα του Οκτωβρίου 1996, αυτός ο αντιπρόσωπος ανέλαβε τη δέσμευση να παύσει στο μέλλον τις εξαγωγές(195).

Spoormaker

(86) Η Opel Nederland BV γνώριζε ότι ο αντιπρόσωπος Spoormaker, Rotterdam, όπως διάφοροι άλλοι ολλανδοί αντιπρόσωποι της Opel, λάμβαναν τακτικά αιτήσεις προμήθειας από αντιπροσώπους Opel σε άλλα κράτη μέλη. Εντούτοις, ο αντιπρόσωπος δεν συγκαταλεγόταν αρχικά μεταξύ των είκοσι αντιπροσώπων με υψηλές πωλήσεις στο εξωτερικό που κατοικούσαν κοντά στα σύνορα με τη Γερμανία και το Βέλγιο, επειδή είχε εμφανώς αναπτύξει τέτοιες δραστηριότητες μόνο κατά το πρώτο εξάμηνο του 1996. Εντούτοις, είχε λάβει αίτηση από έναν αυστριακό αντιπρόσωπο Opel για μεγάλη προμήθεια τον Ιούλιο 1996. Ο εισαγωγέας απαγόρευσε τότε στον αντιπρόσωπο Spoormaker, Rotterdam, να προβεί σε αυτή την προμήθεια:

"... τον Jan Spoormaker (όπως πολλούς άλλους αντιπροσώπους) πλησιάζουν συχνά ξένοι συνάδελφοι αντιπρόσωποι για να τους προμηθεύσει νέα Opel (βλέπε επίσης την εβδομαδιαία έκθεση της 18-8-96) ... Παρά το γεγονός ότι αφορά προμήθειες σε εξουσιοδοτημένο μεταπωλητή, απαγόρευσα στον Jan Spoormaker κατά τα τέλη Ιουλίου, αρχές Αυγούστου, να συμμορφωθεί με αυτό το αίτημα ... Παρά το γεγονός ότι προμήθευσε έναν συνάδελφο αντιπρόσωπο και υποσχέθηκε να μην το ξανακάνει, θα πρότεινα εντούτοις να του αποσταλεί επιστολή παρόμοια με αυτή που έλαβαν οι άλλοι αντιπρόσωποι που προβαίνουν σε εξαγωγές ..."

(198).

(87) Δηλώθηκε στο συγκεκριμένο υπόμνημα ότι ο αντιπρόσωπος αυτός έλαβε επίσης δεύτερη προειδοποιητική επιστολή της 30ής Σεπτεμβρίου 1996. Ο αντιπρόσωπος τότε ανέλαβε τη δέσμευση την 1η Οκτωβρίου 1996, πριν από τον έλεγχο που του έγινε στις 15 Νοεμβρίου 1996(203), έναντι του εισαγωγέα να σταματήσει πλήρως στο μέλλον τις εξαγωγές:

"... Την 1η Οκτωβρίου συζήτησα και πάλι το προαναφερόμενο θέμα με τον Jan Spoormaker λεπτομερώς. Όπως αναφέρεται στις σημειώσεις μου της 22ας Σεπτεμβρίου, επρόκειτο για την εφάπαξ προμήθεια δεκατεσσέρων μοντέλων Astra και μου υποσχέθηκε πάλι ότι δεν θα προβεί πλέον σε εξαγωγές αυτοκινήτων, πράγμα που σημαίνει ότι δεν έχει παραγγελίες για εξαγωγές πλέον. Δεδομένου ότι προμήθευσε αυτοκίνητα σε κάποιο συνάδελφο αντιπρόσωπο, είχε τη γνώμη ότι δεν παραβαίνει τη σύμβαση αντιπροσωπείας Opel."

(204).

Απάντηση της Opel Nederland BV:

(88) Στην απάντησή της, η Opel Nederland BV απορρίπτει τον ισχυρισμό της Επιτροπής ότι εφάρμοσε πολιτική άμεσης παρεμπόδισης ή περιορισμού των εξαγωγών(207). Η επιχείρηση προτάσσει ειδικότερα ότι η ενέργεια στην οποία προέβη να αποστείλει τυποποιημένη επιστολή (βλέπε ανωτέρω αιτιολογική σκέψη 71) σε περιορισμένο αριθμό αντιπροσώπων, με την πρόθεση να επαληθεύσει το κατά πόσον οι πωλήσεις τους προς το εξωτερικό συμφωνούσαν με τη σύμβαση αντιπροσωπείας, και οι επόμενοι λογιστικοί έλεγχοι των αντιπροσώπων (βλέπε αιτιολογική σκέψη 77), δεν μπορούν να θεωρηθούν τμήμα μιας τέτοιας πολιτικής.

(89) Οι δεσμεύσεις που αναλήφθηκαν από ορισμένους αντιπροσώπους (βλέπε αιτιολογικές σκέψεις 80 έως 87) έναντι της Opel Nederland BV να σταματήσουν τις εξαγωγές, πρέπει να θεωρηθούν είτε σαν μονόπλευρες ενέργειες, που εξηγούνται από το γεγονός ότι οι εν λόγω αντιπρόσωποι είχαν προηγουμένως παραβεί τις συμβάσεις τους αντιπροσωπείας πωλώντας σε μη εξουσιοδοτημένους μεταπωλητές, ή σαν αποτέλεσμα ορισμένων εσφαλμένων εντολών που δόθηκαν σε αυτούς τους αντιπροσώπους από τους περιφερειακούς διευθυντές. Η Opel Nederland BV υποστηρίζει ότι, σε κάθε περίπτωση, αυτές οι ενέργειες ανακλήθηκαν με διάφορα "διορθωτικά" μέτρα, που άρχισαν ήδη στις 24 Οκτωβρίου 1996, με την αποστολή εγκυκλίου σε όλους τους αντιπροσώπους της(208).

(90) Σε σχέση με τη δεύτερη και τρίτη φάση(209) οι οποίες, σύμφωνα με την Επιτροπή περιελάμβαναν προειδοποιήσεις και άμεσες εντολές σε αντιπροσώπους και, σαν συνέπεια, την ανάληψη δεσμεύσεων από ορισμένους αντιπροσώπους να μην προβαίνουν πλέον σε εξαγωγές, η Opel Nederland BV θεωρεί ότι δεν ανέπτυξε πολιτική άμεσης παρεμπόδισης ή περιορισμού των εξαγωγών(210). Αντίθετα, η επιχείρηση υποστηρίζει ότι ζήτησε πληροφορίες απλά από δεκαοκτώ αντιπροσώπους της για τη φύση των πωλήσεών τους στο εξωτερικό. Δεδομένου ότι η Opel Nederland BV θεώρησε τις απαντήσεις τους πλήρως ανεπαρκείς, αποφάσισε στη συνέχεια να ελέγξει τις καταστάσεις πωλήσεων των αντιπροσώπων. Αυτοί οι έλεγχοι αποκάλυψαν ότι μια μεγάλη πλειοψηφία αντιπροσώπων είχε παραβιάσει τη σύμβαση αντιπροσωπείας. Ο ισχυρισμός της Επιτροπής που γίνεται στην ανακοίνωση αιτιάσεων, ότι δηλαδή η Opel Nederland BV είχε δώσει εντολή στους αντιπροσώπους να σταματήσουν ή να περιορίσουν τις εξαγωγές εν γένει, απορρίπτεται ως εκ τούτου από την Opel Nederland BV, δεδομένου ότι κανένα από τα αναφερόμενα έγγραφα δεν αποδεικνύει την ύπαρξη τέτοιου μέτρου.

(91) Ειδικότερα, και όσον αφορά τους δέκα αντιπροσώπους των οποίων η κατάσταση εξηγήθηκε με περισσότερες λεπτομέρειες στις αιτιολογικές σκέψεις 80 έως 87), και στους οποίους δόθηκε εντολή από τους περιφερειακούς διευθυντές τους ή οι οποίοι ανέλαβαν τη δέσμευση να σταματήσουν στο μέλλον οποιαδήποτε εξαγωγή, η Opel Nederland BV υποβάλλει τα ακόλουθα σχόλια(211):

- ο αντιπρόσωπος Van Zijll ανέλαβε δέσμευση στις 31 Αυγούστου 1996, γνωρίζοντας ότι το μεγαλύτερο μέρος των εξαγωγών του είχε πραγματοποιηθεί κατά παράβαση της σύμβασης αντιπροσωπείας,

- ο αντιπρόσωπος Wolves Autoservice δεν ανέλαβε τέτοια δέσμευση,

- ο αντιπρόσωπος Staals αποφάσισε να σταματήσει τις εξαγωγές με δική του πρωτοβουλία, γνωρίζοντας ότι όλες οι πωλήσεις του στο εξωτερικό είχαν πραγματοποιηθεί κατά παράβαση της σύμβασης αντιπροσωπείας,

- οι αντιπρόσωποι Hemera, Göttgens-Beek, Loven, Canton-Reiss, Welling και Nedam ανέλαβαν πράγματι τέτοια δέσμευση, κατά την πρώτη εβδομάδα του Οκτωβρίου 1996· αυτή η δέσμευση, εντούτοις, δεν ίσχυε πλέον από τις 6 Νοεμβρίου 1996 και εξής,

- ο αντιπρόσωπος Spoormaker ανέλαβε δέσμευση, παρά το γεγονός ότι όλες οι πωλήσεις του στο εξωτερικό συμφωνούσαν με τη σύμβαση αντιπροσωπείας· η Opel Nederland BV δεν αμφισβητεί ότι δόθηκε εσφαλμένη συμβουλή σε αυτόν τον αντιπρόσωπο από έναν από τους διευθυντές της να σταματήσει να πραγματοποιεί εξαγωγές προς άλλους αντιπροσώπους Opel, πράξεις οι οποίες έπρεπε να επιτρέπονται σύμφωνα με τον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 1475/95.

(92) Συμπερασματικά, η Opel Nederland BV θεωρεί ότι, με ορισμένες εξαιρέσεις, δεν εδόθη εντολή στους αντιπροσώπους, ούτε αυτοί ανέλαβαν δεσμεύσεις μετά από τέτοιες εντολές, να σταματήσουν αδιακρίτως όλες τις πωλήσεις προς το εξωτερικό.

(93) Η Opel Nederland BV αναφέρεται περαιτέρω σε σειρά μέτρων τα οποία έλαβε από τις 24 Οκτωβρίου 1996, με σκοπό να διευκρινίσει στους αντιπροσώπους τη διάκριση μεταξύ εξαγωγών που επιτρέπονται σύμφωνα με τις διατάξεις της σύμβασής τους αντιπροσωπείας και εκείνων οι οποίες δεν επιτρέπονται. Αυτά τα μέτρα περιλαμβάνουν ειδικότερα:

- εγκύκλιο επιστολή στις 24 Οκτωβρίου 1996,

- απόφαση στις 23 Δεκεμβρίου 1996 να μην ληφθούν μέτρα κατά των αντιπροσώπων που είχαν παραβεί τη σύμβαση αντιπροσωπείας,

- περιφερειακές συναντήσεις αντιπροσώπων τον Νοέμβριο και τον Δεκέμβριο 1996,

- διευκρίνιση που κυκλοφόρησε σε υποψήφιους μεσάζοντες τον Νοέμβριο και τον Δεκέμβριο 1996,

- κατευθυντήριες γραμμές προς τους αντιπροσώπους, στις 12 Δεκεμβρίου 1996,

- οι διατάξεις της συμφωνίας πώλησης και παροχής υπηρεσιών των αντιπροσώπων της Opel Nederland του 1997,

- η ανάκληση των περιορισμών πριμοδοτήσεων στο λιανικό εμπόριο όσον αφορά τις λιανικές πωλήσεις σε τελικούς καταναλωτές που κατοικούν εκτός της Ολλανδίας,

- διόρθωση εσφαλμένων δελτίων τύπου, τον Μάρτιο 1998,

- εγκύκλιες επιστολές προς τους αντιπροσώπους, στις 29 Ιουλίου 1998,

- ετήσια συνεδρίαση αντιπροσώπων, στις 8 Οκτωβρίου 1998,

- διευκρινίσεις που δόθηκαν στη συνεδρίαση του διοικητικού συμβουλίου Franchise, στις 4 Μαρτίου 1999,

- συναντήσεις αντιπροσώπων "επιχειρήσεις στην Euroland", στις 7 και 9 Απριλίου 1999(212).

Η άποψη της Επιτροπής:

(94) Σε σχέση με τα σχόλια της Opel Nederland BV όσον αφορά τη δεύτερη και την τρίτη φάση ενεργειών, η Επιτροπή ανακάλυψε μεγάλο αριθμό εγγράφων που υποστηρίζουν την άποψή της(213). Αυτά τα έγγραφα αναφέρονται σε ένα σύνολο δέκα αντιπροσώπων, από τους 21 συνολικά αντιπροσώπους που είχε διαπιστωθεί ότι προέβαιναν σε εξαγωγές. Σε απάντηση στα σχόλια που δόθηκαν από την Opel Nederland BV, η Επιτροπή πιστεύει τα ακόλουθα:

- Η γραπτή δέσμευση του Van Zijll, που ανελήφθη στις 31 Αυγούστου 1996 εις απάντηση της επιστολής της Opel Nederland BV της 29ης Αυγούστου 1996, αφορούσε όλες τις πωλήσεις προς το εξωτερικό, και ο αντιπρόσωπος έμμεσα επιβεβαίωνε αυτό στην επιστολή του της 4ης Νοεμβρίου 1996 προς την Opel Nederland BV(214), με την οποία ενημέρωνε τον προμηθευτή του ότι είχε πρόσφατα δεχτεί δύο παραγγελίες εξαγωγών σύμφωνα με την εγκύκλιο επιστολή της 24ης Οκτωβρίου 1996(215).

Το γεγονός ότι ο αντιπρόσωπος όφειλε να γνωρίζει ότι το μεγαλύτερο μέρος των εξαγωγών του παρέβαινε τη σύμβαση αντιπροσωπείας, δεν μπορεί παρά ταύτα να εξηγήσει την αντίδραση του αντιπροσώπου, δηλαδή ανάληψη δέσμευσης που να καλύπτει κάθε είδους πώληση προς το εξωτερικό. Στο συγκεκριμένο πλαίσιο, πρέπει να σημειωθεί ότι, σύμφωνα με τις πληροφορίες που υποβλήθηκαν από την Opel Nederland BV, ένα σημαντικό μέρος των εξαγωγών του Van Zijll συμφωνούσε πράγματι με τη σύμβαση αντιπροσωπείας (βλέπε επίσης αιτιολογική σκέψη 81).

- Ο αντιπρόσωπος Wolves Autoservice είχε απαντήσει στην επιστολή της 29ης Αυγούστου 1996 της Opel Nederland BV, ισχυριζόμενος ότι όλες οι εξαγωγές του συμφωνούσαν με τη σύμβαση αντιπροσωπείας. Παρά αυτή την εξήγηση και χωρίς να επαληθευτεί η δήλωση του αντιπροσώπου (ο έλεγχος αυτού του αντιπροσώπου έλαβε χώρα μόνο στις 12 Νοεμβρίου 1996), εδόθη εντολή στον αντιπρόσωπο να επικεντρωθεί στη συμβατική του περιοχή(216). Οι πληροφορίες που υποβλήθηκαν από την Opel Nederland BV επιβεβαιώνουν ότι πράγματι όλες οι εξαγωγές αυτού του αντιπροσώπου ήταν σύμφωνες με τη σύμβαση αντιπροσωπείας(217).

- Ο αντιπρόσωπος Staals επιβεβαίωσε στην Opel Nederland BV ότι δεν επρόκειτο να προβεί πλέον σε εξαγωγές νέων αυτοκινήτων, ενόψει των προβλημάτων που μπορούν να προκύψουν από αυτό το είδος επιχειρήσεων και για τις δύο πλευρές. Στο συγκεκριμένο πλαίσιο, ο αντιπρόσωπος ανακοίνωσε στον εισαγωγέα ότι θα φρόντιζε να θέσει στη διάθεσή του όλα τα έγγραφα που αναφέρονται στην επιστολή του της 2ας Σεπτεμβρίου 1996, τα οποία απεδείκνυαν ότι όλες οι πωλήσεις του είχαν γίνει σε τελικούς καταναλωτές. Κατά την άποψη της Επιτροπής, η δήλωση του αντιπροσώπου αποδεικνύει ότι ο αντιπρόσωπος απέβλεπε να υποσχεθεί περισσότερα από την απλή διαβεβαίωση ότι δεν θα παραβιάζει τη σύμβαση αντιπροσωπείας, δηλαδή υποσχόταν να σταματήσει συνολικά τις εξαγωγές.

- Μετά τις επισκέψεις από τον υπεύθυνο περιφερειακό διευθυντή της Opel Nederland BV κατά τη διάρκεια της πρώτης εβδομάδας του Οκτωβρίου 1996 (βλέπε αιτιολογική σκέψη 84), οι αντιπρόσωποι Hemera, Göttgens-Beek, Loven, Canton-Reiss, Welling και Nedam ανέλαβαν τη δέσμευση να παύσουν οποιαδήποτε εξαγωγική δραστηριότητα. Στις 6 Νοεμβρίου 1996, ολοκληρώθηκαν οι λογιστικοί έλεγχοι όλων αυτών των αντιπροσώπων. Οι δεσμεύσεις κατά συνέπεια αναλήφθηκαν πριν από τον έλεγχο που έγινε σε αυτούς τους αντιπροσώπους.

- Το σχόλιο της Opel Nederland BV όσον αφορά τον αντιπρόσωπο Spoormaker επιβεβαιώνει την άποψη της Επιτροπής ότι ο αντιπρόσωπος ανέλαβε τη δέσμευση να μην προβαίνει πλέον σε εξαγωγές.

(95) Ακόμα και στη βάση των πληροφοριών που υπέβαλε η Opel Nederland BV, φαίνεται ότι σημαντικό μέρος των εξαγωγών αυτών των αντιπροσώπων αποτελούσε επιτρεπόμενες πωλήσεις(218). Στο συγκεκριμένο πλαίσιο, είναι σημαντικό να σημειωθεί ότι η Opel Nederland BV παρενέβαινε κατά τον περιγραφόμενο τρόπο, χωρίς να έχει ακριβή στοιχεία για το κατά πόσον επρόκειτο για επιτρεπόμενες ή μη επιτρεπόμενες πωλήσεις.

(96) Συμπερασματικά, η Επιτροπή διαπίστωσε ότι η Opel Nederland BV ανακάλυψε ότι οι πωλήσεις προς το εξωτερικό από την Ολλανδία είχαν σημαντικά αυξηθεί κατά τη διάρκεια του 1996. Ο εισαγωγέας ήταν σε θέση να προσδιορίσει τους αντιπροσώπους που είχαν προβεί σε αυτές τις εξαγωγές, και υπέβαλε αυτούς τους αντιπροσώπους σε λογιστικό έλεγχο, με σκοπό να επαληθεύσει το χαρακτήρα αυτών των εξαγωγών.

(97) Οι εξαγωγές οχημάτων Opel που πραγματοποιήθηκαν το 1996 έγιναν ουσιαστικά από είκοσι συνολικά αντιπροσώπους, οι οποίοι σχεδόν στο σύνολό τους κατοικούσαν σε συνοριακές περιοχές, όπου συνήθως λαμβάνουν χώρα εξαγωγικές δραστηριότητες(219). Σε αυτούς τους αντιπροσώπους δόθηκε επανειλημμένα η εντολή, ανάλογα με την περίπτωση, εγγράφως ή σε άμεσες συνομιλίες, να σταματήσουν στο μέλλον αυτές τις δραστηριότητες.

(98) Το επιχείρημα που προτάσσει η Opel Nederland BV, ότι δηλαδή δεν δόθηκαν γενικές εντολές στους αντιπροσώπους που προέβαιναν σε εξαγωγές, αλλά ότι, μετά την απόφαση της 26ης Σεπτεμβρίου 1996, "ορισμένοι περιφερειακοί διευθυντές έδωσαν ενδεχομένως εσφαλμένες πληροφορίες στους αντιπροσώπους τους"(223), δεν ευσταθεί. Υπάρχουν επαρκή αποδεικτικά στοιχεία που επιβεβαιώνουν ότι ήδη πριν από αυτήν την ημερομηνία, οι υπεύθυνοι διευθυντές της Opel Nederland BV έδιναν εντολές στους αντιπροσώπους να σταματήσουν τις εξαγωγές (βλέπε αιτιολογικές σκέψεις 80, 81, 83 και 86), και ότι η δράση που ανελήφθη μετά την απόφαση της 26ης Σεπτεμβρίου 1996, ιδιαίτερα οι προπαρασκευαστικές επισκέψεις, πρέπει να θεωρηθούν σαν εφαρμογή αυτής της απόφασης (βλέπε αιτιολογική σκέψη 37).

(99) Σαν αποτέλεσμα αυτών των μέτρων, εννέα από αυτούς τους αντιπροσώπους, συμπεριλαμβανομένου του κυριότερου αντιπρόσωπου όσον αφορά τις εξαγωγές, του Van Zijll, ανέλαβαν ρητά τη δέσμευση απέναντι στον εισαγωγέα να σταματήσουν στο μέλλον εν γένει τις εξαγωγές. Αυτοί οι αντιπρόσωποι κάλυπταν, για παράδειγμα, στις 26 Σεπτεμβρίου 1996 περίπου το 65 % αυτών των εξαγωγών(224). Στη βάση αυτών των διαβεβαιώσεων μόνο, η Opel Nederland BV μπορούσε να είναι σίγουρη ότι θα επιτύχει σημαντική μείωση του όγκου των εξαγωγών.

Τα επιχειρήματα όσον αφορά τα μέτρα που ελήφθησαν για να διευκρινίσουν την κατάσταση, από τον Οκτώβριο 1996 και εξής, λαμβάνονται υπόψη για την αξιολόγηση της διάρκειας της παράβασης (βλέπε αιτιολογικές σκέψεις 164 έως 170).

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 2: ΝΟΜΙΚΗ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ

A. ΑΡΘΡΟ 81 ΠΑΡΑΓΡΑΦΟΣ 1

(100) Η επιχείρηση General Motors Corporation πωλεί τα οχήματά της με το σήμα Opel στην Ολλανδία μέσω του εισαγωγέα της, της Opel Nederland BV, στο πλαίσιο ενός αποκλειστικού και επιλεκτικού συστήματος διανομής. Η Opel Nederland BV συνάπτει επιμέρους συμβάσεις διανομής με αντιπροσώπους που κατοικούν στην Ολλανδία στη βάση τυποποιημένης σύμβασης αντιπροσωπείας, η οποία καλύπτει την πώληση αυτοκινήτων οχημάτων της μάρκας Opel και άλλων προϊόντων (ιδιαίτερα ανταλλακτικών).

(101) Σύμφωνα με την πάγια νομολογία του Δικαστηρίου των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων (στο εξής Δικαστήριο)(225), οι συμφωνίες μεταξύ οικονομικών εταίρων οι οποίοι δρουν σε διαφορετικά στάδια της παραγωγικής διαδικασίας - αποκαλούμενες κάθετες συμφωνίες όπως οι συμφωνίες επιλεκτικής και αποκλειστικής διανομής σαν αυτές που υπάρχουν για τη διανομή αυτοκινήτων - ενδέχεται να συνιστούν συμφωνίες οι οποίες εμπίπτουν στην απαγόρευση του άρθρου 81 παράγραφος 1.

I. Οι επιχειρήσεις

(102) Η Opel (η Opel Nederland BV και η General Motors Nederland BV) και οι αντιπρόσωποι Opel είναι επιχειρήσεις κατά την έννοια του άρθρου 81 παράγραφος 1.

II. Η συμφωνία

1. Συνολική στρατηγική

(103) Παρά το γεγονός ότι η συνολική στρατηγική της Opel Nederland BV (βλέπε αιτιολογικές σκέψεις 17, 19 και 20) δεν συμφωνήθηκε καθαυτή μεταξύ του εισαγωγέα και των αντιπροσώπων, μια τέτοια συνολική στρατηγική εντούτοις κατέστη εμφανής σαν εγγενές τμήμα των συμφωνιών διανομής μεταξύ αυτών των εταιρειών, όπως καθίσταται σαφές από τα επιμέρους μέτρα που ελήφθησαν από την Opel Nederland BV. Αυτά τα μέτρα συνίσταντο σε διακανονισμούς που αφορούσαν τις περιορισμένες προμήθειες σε αντιπροσώπους, την περιοριστική πολιτική πριμοδοτήσεων, που εφαρμόστηκε κατά τη διάρκεια διαφόρων εκστρατειών προώθησης των πωλήσεων που κατέστησαν εγγενές τμήμα της σύμβασης αντιπροσωπείας, και στις άμεσες προειδοποιήσεις και εντολές εφαρμογής της απαγόρευσης των εξαγωγών, που απευθύνθηκαν σε ορισμένους από αυτούς τους αντιπροσώπους. Αυτά τα μέτρα επεδίωκαν τον ίδιο σκοπό που ήταν ο περιορισμός και η παρεμπόδιση των εξαγωγών και κατέστησαν μέρος των συμφωνιών διανομής της Opel Nederland BV με τους αντιπροσώπους της.

2. Επιμέρους μέτρα

(104) Τα στοιχεία που αναφέρονται στις αιτιολογικές σκέψεις 17 έως 87 αποδεικνύουν ότι η επιχείρηση συμφώνησε μια πολιτική κατακερματισμού της αγοράς με τους αντιπροσώπους της στο πλαίσιο του κοινού συστήματος αποκλειστικής και επιλεκτικής διανομής.

(105) Η συγκεκριμένη πολιτική εκφράζεται υπό τη μορφή απαγόρευσης των εξαγωγών και ορισμένων περιορισμών που επιβάλλονται στους αντιπροσώπους. Οι περιορισμοί αυτοί συνίστανται σε μια δέσμη προληπτικών μέτρων και μέτρων ελέγχου. Τα προαναφερόμενα έγγραφα αποτελούν την απόδειξη του γεγονότος αυτού. Ειδικότερα, αυτά τα μέτρα αφορούν την πολιτική περιορισμένης προμήθειας που αναφέρεται στις αιτιολογικές σκέψεις 23 έως 35, την πολιτική πριμοδοτήσεων που αναφέρεται στις αιτιολογικές σκέψεις 43 έως 56 και τα μέτρα που αφορούν την άμεση απαγόρευση ή τον περιορισμό των εξαγωγών που περιγράφονται στις αιτιολογικές σκέψεις 59 έως 87. Η επιτυχία αυτών των μέτρων κατέστη σαφής, ιδιαίτερα από τις αντιδράσεις των αντιπροσώπων οι οποίοι είχαν πωλήσει αυτοκίνητα σε ξένους καταναλωτές και οι οποίοι ανέλαβαν τη δέσμευση να σταματήσουν εν γένει τις εξαγωγές.

(106) Τα προαναφερόμενα μέτρα ελήφθησαν με σκοπό να περιορίσουν ή να εμποδίσουν τις εξαγωγές αυτοκινήτων σε αντίδραση προς την αύξηση αυτών των πωλήσεων που σημειώθηκε για το έτος 1996.

(107) Τα έγγραφα που ανακάλυψε η Επιτροπή κατά τη διάρκεια της έρευνας, και τα οποία αναφέρονται στις αιτιολογικές σκέψεις 23 έως 42, αποδεικνύουν ότι η Opel Nederland BV αποφάσισε να εφαρμόσει πολιτική περιορισμένης προμήθειας τον Σεπτέμβριο 1996, με σκοπό να περιορίσει ή να εμποδίσει τις εξαγωγές, και ανακοίνωσε αυτήν την πολιτική της στους ενδιαφερόμενους αντιπροσώπους.

(108) Τα μέτρα που εφάρμοσε η Opel Nederland BV από την 1η Οκτωβρίου 1996, όταν αρνήθηκε τις πληρωμές πριμοδοτήσεων για πωλήσεις σε πελάτες από άλλα κράτη μέλη, περιγράφονται στις αιτιολογικές σκέψεις 43 έως 56. Η απόφαση που ελήφθη από την Opel Nederland BV στις 26 Σεπτεμβρίου 1996 να καθιερώσει αυτό το μέτρο σε σχέση με τις πωλήσεις σε μη κατοίκους τελικούς καταναλωτές και να συνδέσει τις πληρωμές πριμοδοτήσεων με την ταξινόμηση στην Ολλανδία, καθώς και οι επιπτώσεις του όσον αφορά τις εξαγωγές, περιγράφονται σε αυτό το κεφάλαιο (βλέπε αιτιολογικές σκέψεις 51 έως 56). Αυτό το μέτρο αποτελεί παρεμπόδιση των εξαγωγών.

(109) Η προαναφερόμενη πολιτική πριμοδοτήσεων ενσωματώθηκε σε διάφορα προγράμματα προώθησης των πωλήσεων που εφαρμόστηκαν από την Opel Nederland BV μεταξύ του 1996 και του 1998. Μέσω αυτών των εκστρατειών, καθεμία των οποίων διήρκεσε μια αρκετά μακρά περίοδο, ο εισαγωγέας αφαιρούσε από τους αντιπροσώπους του ένα ουσιαστικό τμήμα της αμοιβής τους που προέκυπτε από την πώληση αυτοκινήτων σε ξένους καταναλωτές.

(110) Τέλος, το τρίτο μέτρο ήταν η άμεση απαγόρευση/παρεμπόδιση των εξαγωγών. Οι ολλανδοί αντιπρόσωποι Opel πιέστηκαν ή τους επεβλήθη ειδικά η απαγόρευση να μην προμηθεύουν αυτοκίνητα σε άλλους αντιπροσώπους Opel και εξίσου σε τελικούς καταναλωτές από άλλα κράτη μέλη. Πολλοί αντιπρόσωποι τότε ανέλαβαν τη δέσμευση έναντι του εισαγωγέα να σταματήσουν στο μέλλον αυτές τις πωλήσεις προς το εξωτερικό. Αποδεικτικά στοιχεία σχετικά με αυτήν την πρακτική αναφέρονται στις αιτιολογικές σκέψεις 59 έως 97 και ιδιαίτερα στο πλαίσιο της περιγραφής της τρίτης και της επόμενης φάσης. Μετά από αυτή την απόφαση της Opel Nederland BV, πολλοί αντιπρόσωποι που πραγματοποιούσαν εξαγωγές ανέλαβαν τη δέσμευση να σταματήσουν κάθε τέτοια δραστηριότητα.

3. Η συμφωνία

(111) Τα μέτρα που θεσπίστηκαν από την Opel Nederland BV για τον περιορισμό ή την παρεμπόδιση των εξαγωγών δεν είναι μονομερή μέτρα εκτός του πεδίου εφαρμογής του άρθρου 81 παράγραφος 1. Αποτελούν μέρος των συμβατικών σχέσεων τις οποίες είχε η Opel Nederland BV με τους αντιπροσώπους της που ανήκαν στο δίκτυό της επιλεκτικής και αποκλειστικής αντιπροσώπευσης στην Ολλανδία, για την πώληση μοντέλων Opel και άλλων συμβατικών προϊόντων. Εφαρμόζονταν με αμοιβαία συμφωνία στο πλαίσιο της πρακτικής εκτέλεσης των συμβάσεων αντιπροσωπείας. Το Δικαστήριο έχει ήδη αποφανθεί(226) ότι η συμμετοχή ενός αντιπροσώπου σε κάποιο δίκτυο διανομής συνεπάγεται ότι ο αντιπρόσωπος ρητά ή σιωπηρά δέχεται την πολιτική που εφαρμόζεται από τον κατασκευαστή και προμηθευτή του. Τα μέτρα που θεσπίστηκαν συμφωνήθηκαν με τους αντιπροσώπους άλλοτε γραπτά και άλλοτε προφορικά.

(112) Όσον αφορά την πολιτική περιορισμένης προμήθειας, η Opel Nederland BV παρέπεμπε τους αντιπροσώπους στον οδηγό πωλήσεων (ΟΠ), ο οποίος αποτελούσε εγγενές τμήμα κάθε σύμβασης αντιπροσωπείας και ο οποίος όριζε τον αριθμό οχημάτων που έπρεπε να πωλούνται ετησίως από τον αντιπρόσωπο(227). Στους αντιπροσώπους Opel ορίστηκε ότι έπρεπε να δοθεί προτεραιότητα στις παραγγελίες που προορίζονταν για την ολλανδική αγορά και ότι οι προμήθειες επρόκειτο να περιοριστούν στον αριθμό οχημάτων που ορίζονται στον ΟΠ (βλέπε αιτιολογικές σκέψεις 31 έως 42). Αυτό το μέτρο κατέστη κατ' αυτόν τον τρόπο τμήμα της συμβατικής σχέσης μεταξύ της Opel Nederland BV και των αντιπροσώπων της. Σύμφωνα με την πάγια νομολογία, εντολές αυτού του είδους που δίνονται σε αντιπροσώπους δεν αποτελούν μονομερείς πράξεις εκτός του πεδίου εφαρμογής του άρθρου 81, αλλά συμφωνία κατά την έννοια αυτού του άρθρου, εάν δίνονται κατά τη διάρκεια υφιστάμενης εμπορικής σχέσης η οποία βασίζεται σε υπάρχουσα γενική συμφωνία(228).

(113) Όσον αφορά το δεύτερο μέτρο, η Opel Nederland BV εφάρμοσε το σύστημα χορήγησης πριμοδοτήσεων, ενσωματώνοντας ειδικές διατάξεις στις προϋποθέσεις συμμετοχής σε διάφορα προγράμματα προώθησης των πωλήσεων ("εκστρατείες").

(114) Σε δύο εκστρατείες, την "Astra Bonuscampagne" και την "Corsa Inruil Ander Merk Campagne", οι οποίες εφαρμόστηκαν και οι δύο μεταξύ 1ης Οκτωβρίου 1996 και 31ης Ιανουαρίου 1997, καθώς και σε άλλες εκστρατείες που εφαρμόστηκαν μετά από αυτήν την ημερομηνία μέχρι τις 20 Ιανουαρίου 1998, αποκλείστηκαν οι καταβολές πριμοδοτήσεων για πωλήσεις σε τελικούς καταναλωτές στο εξωτερικό(229). Αυτές οι εκστρατείες και οι σχετικές προϋποθέσεις συμμετοχής έγιναν δεκτές από τους αντιπροσώπους, δεδομένου ότι πραγματοποιούσαν πωλήσεις στο πλαίσιο αυτών των προγραμμάτων (βλέπε αιτιολογικές σκέψεις 53 και 54).

(115) Όσον αφορά το τρίτο μέτρο, οι εντολές που δόθηκαν σε ορισμένους αντιπροσώπους (βλέπε αιτιολογικές σκέψεις 59, 73 και 78, καθώς και αιτιολογικές σκέψεις 80 έως 87), και τα σχετικά έγγραφα) ήταν επαρκείς για να υπάρχει συμφωνία κατά την έννοια του άρθρου 81. Μετά την απόφαση της 26ης Σεπτεμβρίου 1996, ορισμένοι περιφερειακοί διευθυντές της Opel Nederland BV πλησίασαν τους αντιπροσώπους τους μέσω των "προπαρασκευαστικών επισκέψεων" που άρχισαν τον Οκτώβριο 1996, μετά από τις οποίες οι αντιπρόσωποι συμφώνησαν ατομικά να σταματήσουν τις εξαγωγές. Ήδη, κατά τα τέλη Αυγούστου 1996, η Opel Nederland BV, αποστέλλοντας την πρώτη προειδοποιητική επιστολή (βλέπε αιτιολογική σκέψη 71) σε όλους εκείνους τους αντιπροσώπους που είχαν πραγματοποιήσει πάνω από δέκα πωλήσεις στο εξωτερικό κατά το πρώτο ήμισυ του 1996, στην οποία ο εισαγωγέας εξέφραζε τις ανησυχίες του για το κατά πόσον οι αντιπρόσωποι συμπεριφέρονταν σύμφωνα με τη διατύπωση και το πνεύμα της σύμβασης αντιπροσωπείας(230), απέβλεπε να ασκήσει πίεση σε αυτούς τους αντιπροσώπους για να περιορίσουν ή να σταματήσουν τις εξαγωγές. Η Opel Nederland BV επανέλαβε τις ανησυχίες της και τις εντολές της ένα μήνα αργότερα στη δεύτερη προειδοποιητική επιστολή, κατά τα τέλη Σεπτεμβρίου 1996 (βλέπε αιτιολογική σκέψη 76). Επιπλέον, ορισμένοι αντιπρόσωποι που είχαν, κατά τη γνώμη τους, πραγματοποιήσει εξαγωγές σύμφωνα με τη σύμβαση αντιπροσωπείας, υποχρεώθηκαν από τον εισαγωγέα να σταματήσουν στο μέλλον οποιαδήποτε εξαγωγή (βλέπε αιτιολογικές σκέψεις 80 έως 87).

(116) Ένας αντιπρόσωπος (Van Zijll, αιτιολογική σκέψη 81), ο οποίος είχε επανειλημμένα υποσχεθεί να σταματήσει κάθε εξαγωγή, ενημέρωσε τον εισαγωγέα για δύο επιμέρους παραγγελίες από τελικούς καταναλωτές στο εξωτερικό· κάποιος άλλος (Canton-Reiss, βλέπε αιτιολογική σκέψη 85) ενημέρωσε την