EL Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης L 14/1

ΑΠΌΦΑΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΉΣ

της 29ης Ιουνίου 2011

σχετικά με την κρατική ενίσχυση υπ' C 35/08 (πρώην NN 11/08) που χορήγησε η Γαλλία στον δημόσιο οργανισμό «Institut Français du Pétrol»

[κοινοποιηθείσα υπό τον αριθμό Ε(2011) 4483]

(Το κείμενο στη γαλλική γλώσσα είναι το μόνο αυθεντικό)

(Κείμενο που παρουσιάζει ενδιαφέρον για τον ΕΟΧ)

(2012/26/ΕΕ)

Η ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ,

Έχοντας υπόψη τη συνθήκη για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης (1), και ιδίως το άρθρο 108 παράγραφος 2 πρώτο εδάφιο,

Έχοντας υπόψη τη συμφωνία για τον Ευρωπαϊκό Οικονομικό Χώρο (2), και ιδίως το άρθρο 62 παράγραφος 1 στοιχείο α),

Αφού κάλεσε τα ενδιαφερόμενα μέρη να υποβάλουν τις παρατηρήσεις τους σύμφωνα με τα ανωτέρω άρθρα (3),

Εκτιμώντας τα ακόλουθα:

1 ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑ

(1) Στο πλαίσιο της επίσημης εξέτασης του φακέλου κρατικής ενίσχυσης C 51/05 σχετικά με μέτρα ενίσχυσης που εφάρμοσε η Γαλλία υπέρ του Institut Français du Pétrole (4), οι γαλλικές αρχές ενημέρωσαν τις υπηρεσίες της Επιτροπής, με επιστολή της 18ης Ιουλίου 2006, η οποία πρωτοκολλήθηκε στις 19 Ιουλίου 2006, τη μετατροπή, στις 7 Ιουλίου 2006, του δημόσιου οργανισμού IFP, πρώην επαγγελματικού ιδρύματος κατά την έννοια της πράξης γνωστής ως νόμος αριθ. 43-612 της 17ης Νοεμβρίου 1943 σχετικά με τη διαχείριση των επαγγελματικών συμφερόντων, σε δημόσιο οργανισμό βιομηχανικού και εμπορικού χαρακτήρα (εφεξής «EPIC»). Η μετατροπή αυτή προκύπτει από δύο έγγραφα τα οποία οι γαλλικές αρχές προσάρτησαν ως παράρτημα στην επιστολή τους: i) το διάταγμα υπ' αριθ. 2006-797 της 6ης Ιουλίου 2006 περί καθορισμού του νέου καταστατικού της δημόσιας επιχείρησης IFP, και ii) το άρθρο 95 του νόμου υπ' αριθ. 2005-781, της 13ης Ιουλίου 2005, για το πρόγραμμα καθορισμού των κατευθύνσεων της ενεργειακής πολιτικής (κατ' εφαρμογήν του οποίου εκδόθηκε το εν λόγω διάταγμα).

(2) Με επιστολές της 3ης Αυγούστου 2007 και της 7ης Μαΐου 2008, η Επιτροπή ζήτησε από τις γαλλικές αρχές πληροφορίες, στις οποίες οι γαλλικές αρχές απάντησαν με επιστολές της 28ης Σεπτεμβρίου 2007 και 26ης Ιουνίου 2008 αντίστοιχα.

(3) Στο πλαίσιο προηγούμενης διαδικασίας, η Επιτροπή έλαβε στις 16 Ιουλίου 2008 απόφαση (εφεξής «απόφαση C 51/2005») σχετικά με ένα πρώτο μέτρο ενίσχυσης που εφάρμοσε η Γαλλία προς όφελος του ομίλου IFP (5). Σε αυτή την απόφαση, η Επιτροπή επισήμανε ότι το ζήτημα της ύπαρξης πρόσθετης κρατικής ενίσχυσης, με τη μορφή ενδεχόμενης απεριόριστης εγγύησης του κράτους που απορρέει από το γεγονός ότι η δημόσια επιχείρηση IFP έχει το καθεστώς EPIC, θα εξεταζόταν χωριστά στο πλαίσιο άλλης διαδικασίας.

(4) Αυτή η δεύτερη διαδικασία, η οποία προβλέπεται από το άρθρο 108 παράγραφος 2 της ΣΛΕΕ, αποτέλεσε αντικείμενο απόφασης της Επιτροπής της 16ης Ιουλίου 2008 (6) (εφεξής «απόφαση για την κίνηση διαδικασίας»), η οποία ελήφθη κατ' εφαρμογή του άρθρου 4 παράγραφος 4 του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 659/1999 του Συμβουλίου, της 22ας Μαρτίου 1999, για τη θέσπιση λεπτομερών κανόνων εφαρμογής του άρθρου 93 της συνθήκης ΕΚ (7) (εφεξής «κανονισμός διαδικασίας») έναντι της απεριόριστης εγγύησης του κράτους από την οποία δυνητικά επωφελούνταν ο όμιλος IFP.

(5) Με τη δημοσίευση της προαναφερθείσας απόφασης για την κίνηση διαδικασίας στις 11 Οκτωβρίου 2008 στην Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης, η Επιτροπή κάλεσε τα ενδιαφερόμενα τρίτα μέρη να υποβάλουν τις παρατηρήσεις τους για το εν λόγω μέτρο.

(6) Η Επιτροπή έλαβε τις παρατηρήσεις της Γαλλίας με επιστολή της 14ης Οκτωβρίου 2008.

(7) Με επιστολή τής 6ης Νοεμβρίου 2008, που πρωτοκολλήθηκε από την Επιτροπή αυθημερόν, οι σύμβουλοι της εταιρείας UOP Limited ενημέρωσαν την Επιτροπή ότι ο πελάτης τους επιθυμούσε να διατυπώσει παρατηρήσεις για το εν λόγω μέτρο. Λαμβανομένων υπόψη των αναγκαίων προθεσμιών μετάφρασης, ζήτησαν παράταση της προθεσμίας μέχρι τις 30 Νοεμβρίου 2008, ώστε να μπορέσουν να κοινοποιήσουν τις παρατηρήσεις τους. Με επιστολή της 7ης Νοεμβρίου 2008, η Επιτροπή ανέφερε ότι αποδεχόταν την αιτιολόγηση αυτού του αιτήματος και παραχωρούσε παράταση της εν λόγω προθεσμίας για την εταιρεία UOP Limited μέχρι τις 30 Νοεμβρίου 2008. Με επιστολή της 28ης Νοεμβρίου 2008, που πρωτοκολλήθηκε από την Επιτροπή αυθημερόν, οι σύμβουλοι της εταιρείας UOP Limited διαβίβασαν τις παρατηρήσεις του πελάτη τους σχετικά με την απόφαση για την κίνηση διαδικασίας.

(8) Στην ίδια επιστολή της 28ης Νοεμβρίου 2008, οι σύμβουλοι της εταιρείας UOP Limited ζήτησαν την άδεια να προσκομίσουν για λογαριασμό του πελάτη τους συμπληρωματικές παρατηρήσεις κατά την εξέλιξη της διαδικασίας. Με επιστολή της 17ης Δεκεμβρίου 2008, η Επιτροπή απάντησε σε αυτό το αίτημα αποδεχόμενη την παράταση της προθεσμίας να απαντήσει η εταιρεία UOP Limited μέχρι τις 23 Ιανουαρίου 2009, για να μπορέσει να υποβάλει ενδεχομένως συμπληρωματικές παρατηρήσεις. Με επιστολή της 23ης Ιανουαρίου 2009, οι σύμβουλοι της εταιρείας UOP Limited κοινοποίησαν συμπληρωματικές παρατηρήσεις του πελάτη τους.

(9) Με επιστολή της 6ης Μαΐου 2009, η Επιτροπή κοινοποίησε στις γαλλικές αρχές το σύνολο των παρατηρήσεων που διατύπωσε η εταιρεία UOP Limited σχετικά με την απόφαση για την κίνηση διαδικασίας, σε εμπιστευτική μορφή, όταν αυτό ήταν αναγκαίο. Κάλεσε τις γαλλικές αρχές να της κοινοποιήσουν τις παρατηρήσεις τους το αργότερο έως τις 8 Ιουνίου 2009. Με επιστολή της 2ας Ιουνίου 2009, οι γαλλικές αρχές ζήτησαν παράταση της προθεσμίας μέχρι τις 22 Ιουνίου 2009, διότι, κατά την άποψή τους, οι παρατηρήσεις που υπέβαλε το ενδιαφερόμενο τρίτο μέρος απαιτούσαν διεξοδική και εμπεριστατωμένη ανάλυση και διαβουλεύσεις με διάφορες υπηρεσίες υπουργείων. Με επιστολή της 9ης Ιουνίου 2009, η Επιτροπή ενέκρινε να δοθεί παράταση μέχρι τις 22 Ιουνίου 2009. Με επιστολή της 22ας Ιουνίου 2009, οι γαλλικές αρχές διαβίβασαν τις παρατηρήσεις τους επί των παρατηρήσεων που διατύπωσε η εταιρεία UOP Limited.

(10) Με επιστολή της 29ης Ιουλίου 2009, η Επιτροπή ζήτησε από τις γαλλικές αρχές να υποβάλουν συμπληρωματικές πληροφορίες πριν τις 24 Αυγούστου 2009. Με επιστολή της 19ης Αυγούστου 2009, οι γαλλικές αρχές ζήτησαν παράταση της προθεσμίας να απαντήσουν έως τις 7 Σεπτεμβρίου 2009, την οποία η Επιτροπή τους παραχώρησε με επιστολή της 20ής Αυγούστου 2009. Με επιστολή της 8ης Σεπτεμβρίου 2009, οι γαλλικές αρχές διαβίβασαν τελικά τις ζητηθείσες πληροφορίες.

(11) Με επιστολή της 20ής Νοεμβρίου 2009, η Επιτροπή ζήτησε νέες συμπληρωματικές πληροφορίες από τις γαλλικές αρχές και τις κάλεσε να απαντήσουν εντός είκοσι ημερών. Με επιστολή της 14ης Δεκεμβρίου 2009, οι γαλλικές αρχές ζήτησαν παράταση της προθεσμίας να απαντήσουν μέχρι τις 22 Ιανουαρίου 2010, την οποία η Επιτροπή ενέκρινε με επιστολή της 18ης Δεκεμβρίου 2009. Οι γαλλικές αρχές υπέβαλαν τελικά τις ζητηθείσες πληροφορίες με επιστολή της 13ης Ιανουαρίου 2010.

(12) Στις 20 Μαΐου 2010, οι υπηρεσίες της Επιτροπής οργάνωσαν στις Βρυξέλλες συνεδρίαση για να εξετάσουν με τις γαλλικές αρχές τις επιπτώσεις στην παρούσα υπόθεση της απόφασης που εξέδωσε η Επιτροπή στις 26 Ιανουαρίου 2010 σχετικά με την κρατική ενίσχυση υπ' αριθ. C 56/07 (πρώην E 15/05) που χορηγήθηκε στην επιχείρηση La Poste (8) (εφεξής «απόφαση C 56/2007»). Επειδή η La Poste είναι δημόσια επιχείρηση το καθεστώς της οποίας εξομοιωνόταν, μέχρι τότε, με το καθεστώς ενός EPIC (9), η υπόθεση που την αφορά (εφεξής «υπόθεση La Poste» ή «υπόθεση των ταχυδρομικών υπηρεσιών») παρουσίαζε μεγάλες ομοιότητες με το υπό εξέταση μέτρο, με αποτέλεσμα οι γαλλικές αρχές να προβάλουν τα ίδια επιχειρήματα, τηρουμένων των αναλογιών, στις παρατηρήσεις τους σχετικά με την κάθε μία από τις δύο υποθέσεις. Στις 4 Ιουνίου 2010, οι υπηρεσίες της Επιτροπής απέστειλαν πρόσθετες ερωτήσεις στη Γαλλία ζητώντας γραπτές παρατηρήσεις των γαλλικών αρχών για τα διάφορα σημεία που εξετάστηκαν στην εν λόγω συνεδρίαση. Στις 16 Ιουλίου 2010, οι γαλλικές αρχές απέστειλαν τα στοιχεία που τους ζητήθηκαν.

(13) Με επιστολή της 29ης Σεπτεμβρίου 2010, η Επιτροπή ζήτησε από τις γαλλικές αρχές συμπληρωματικές πληροφορίες, καλώντας τες να απαντήσουν εντός είκοσι ημερών. Με επιστολή της 7ης Οκτωβρίου 2010, οι γαλλικές αρχές ζήτησαν πρόσθετη προθεσμία να απαντήσουν μέχρι τις 26 Νοεμβρίου 2001, την οποία η Επιτροπή τους παραχώρησε με επιστολή της 8ης Οκτωβρίου 2010. Οι γαλλικές αρχές διαβίβασαν τελικά τις ζητηθείσες πληροφορίες με επιστολή της 26ης Νοεμβρίου 2010.

2 Ο ΟΜΙΛΟΣ IFP

(14) Όπως ανέφερε η Επιτροπή στην απόφασή της για την κίνηση διαδικασίας και στην προαναφερθείσα απόφαση C 51/2005 (10), ο δημόσιος οργανισμός IFP εκπληρώνει τρεις αποστολές: — αποστολή έρευνας και ανάπτυξης στους τομείς της διεξαγωγής ερευνών για κοιτάσματα πετρελαίου και φυσικού αερίου, των τεχνολογιών διύλισης και πετροχημείας, — αποστολή εκπαίδευσης μηχανικών και τεχνικών, και — αποστολή ενημέρωσης και τεκμηρίωσης των σχετικών τομέων. Μια σύμβαση στόχων με το κράτος καθορίζει τις βασικές κατευθύνσεις της δράσης του οργανισμού ανά πενταετία.

(15) Εξάλλου, ο δημόσιος οργανισμός IFP κατέχει άμεσα και έμμεσα τον έλεγχο εμπορικών εταιρειών με τις οποίες έχει συνάψει αποκλειστικές συμβάσεις έρευνας και εκμετάλλευσης. Με βάση ένα σύνολο συγκλινόντων στοιχείων, τα οποία αναλύονται στην αιτιολογική σκέψη 137, η Επιτροπή έκρινε, στην προαναφερθείσα απόφασή της C 51/2005, ότι το σύνολο που απαρτίζεται από τις ανώνυμες εταιρείες Axens, Beicip-Franlab και Prosernat και τη μητρική τους εταιρεία, τον δημόσιο οργανισμό IFP, συνιστούσε έναν οικονομικό όμιλο (εφεξής και «όμιλος IFP») κατά την έννοια του δικαίου του ανταγωνισμού.

(16) Η Axens δραστηριοποιείται στην αγορά των καταλυτών και τεχνολογιών για τις βιομηχανίες διύλισης και πετροχημικών και παρουσίασε το 2006, ημερομηνία της μεταβολής του καθεστώτος της μητρικής εταιρείας της, ενοποιημένο κύκλο εργασιών ύψους 308,45 εκατ. ευρώ. Η IFP κι η Axens δεσμεύονται με δύο αποκλειστικές συμβάσεις άδειας-πλαισίου και άδειας-προϊόντων καθώς και με σύμβαση βιομηχανικής έρευνας (11). Σε αντιστάθμιση αυτών των συμφωνιών, η θυγατρική καταβάλλει στην μητρική της, αφενός, δικαιώματα εκμετάλλευσης βάσει των συμβάσεων άδειας και, αφετέρου αμοιβή […] (12) για την πρόσβαση στην ερευνητική ικανότητα του δημόσιου οργανισμού IFP.

(17) H Beicip-Franlab ειδικεύεται στην έκδοση και διάδοση λογισμικών στον τομέα «Εξερεύνηση κοιτασμάτων» καθώς και στην εκπόνηση μελετών και την παροχή συμβουλών. Το 2006, ο κύκλος εργασιών της ανήλθε σε 42 εκατ. ευρώ. Μια αποκλειστική σύμβαση ανάπτυξης, εμπορικής εκμετάλλευσης και χρήσης, που υπεγράφη το 2003, διάρκειας δέκα ετών, ορίζει ότι [το IFP παρέχει στην Beicip-Franlab τα αποτελέσματα των ερευνών του] (13) σχετικά με τους αλγόριθμους, τα μοντέλα ή τις μεθοδολογίες [που προέρχονται από την έρευνα] (**) του δημόσιου οργανισμού IFP στον τομέα «Εξερεύνηση κοιτασμάτων» και ότι η Beicip-Franlab μπορεί να ζητήσει από τον IFP να παράγει προϊόντα σε αυτή τη βάση. Η Beicip-Franlab καλύπτει το σύνολο των δαπανών ανάπτυξης των προϊόντων του δημόσιου οργανισμού IFT. Ακόμη, η Beicip-Franlab καταβάλλει διάφορες πρόσθετες αμοιβές […] (*) που έχουν ως στόχο να καλύψουν τη συντήρηση και τα δικαιώματα χρήσης. Το 2005, υπογράφηκε ένα πρόσθετο σύμφωνο το οποίο τροποποιεί τις λεπτομέρειες αμοιβής, διατηρώντας ωστόσο την αρχή της πλήρους κάλυψης των δαπανών ανάπτυξης από την Beicip-Franlab.

(18) Η Prosernat εκπονεί μελέτες και παρέχει υπηρεσίες καθώς και σύνολα εξοπλισμών στον τομέα της επεξεργασίας του φυσικού αερίου και της ανάκτησης του θείου. Το 2006, ο κύκλος εργασιών της ανήλθε σε 49,9 εκατ. ευρώ. Στις 18 Αυγούστου 2003, υπογράφτηκαν μεταξύ του IFP και της Prosernat σύμβαση άδειας-πλαισίου και σύμβαση βιομηχανικής έρευνας διάρκειας έξι ετών, με αναδρομική ισχύ από την 1η Ιανουαρίου 2002, βάσει των οποίων η Prosernat έχει αποκλειστική παραχώρηση εκμετάλλευσης των διπλωμάτων ευρεσιτεχνίας του δημόσιου οργανισμού IFP και [ο IFP της παρέχει τα αποτελέσματα] (**) των ερευνών του […] (**) στον τομέα των τεχνολογιών επεξεργασίας φυσικού αερίου και ανάκτησης του θείου. Η Prosernat καταβάλλει στη μητρική εταιρεία της δικαιώματα εκμετάλλευσης επί του ετήσιου κύκλου εργασιών της ως αμοιβή για την άδεια χρήσης των διεργασιών καθώς και δικαίωμα εκμετάλλευσης για τους εξοπλισμούς που καθορίζεται κατά περίπτωση. Η αμοιβή του δημόσιου οργανισμού IFP για την πρόσβαση της Prosernat στα αποτελέσματα των ερευνητικών εργασιών του ανέρχεται σε […] (*)% του συνολικού ετήσιου κύκλου εργασιών της Prosernat.

(19) Σύμφωνα με το άρθρο 6 της προαναφερθείσας απόφασης C 51/2005, προστέθηκε το 2009 ρήτρα (14) στις αποκλειστικές συμφωνίες που διέπουν τις αμοιβές του δημόσιου οργανισμού IFP από τις θυγατρικές του Axens και Prosernat, ώστε να εξασφαλιστεί ότι καταβάλλεται στη μητρική εταιρεία ελάχιστη μη κατ' αποκοπήν αμοιβή που καλύπτει τουλάχιστον το 25 % του κόστους των μελετών σκοπιμότητας πριν από τις εργασίες βιομηχανικής έρευνας, το 50 % των δαπανών βιομηχανικής έρευνας και, κατά περίπτωση, το 75 % του κόστους των δραστηριοτήτων προ-ανταγωνιστικής ανάπτυξης κατά την έννοια του κοινοτικού πλαισίου των κρατικών ενισχύσεων στην έρευνα και την ανάπτυξη, της 17ης Φεβρουαρίου 1996 (15) (εφεξής «πλαίσιο Ε&Α του 1996»), που ασκεί ο δημόσιος οργανισμός IFP στους τομείς δραστηριότητας των θυγατρικών του (16).

(20) Σύμφωνα με την απόφαση για την κίνηση διαδικασίας, στο πλαίσιο της εξέτασης του εν λόγω μέτρου, κρίνεται απαραίτητο να ληφθεί υπόψη η δυνητική επίπτωση της κρατικής εγγύησης που απορρέει από το καθεστώς EPIC του δημόσιου οργανισμού IFP στο σύνολο των επιχειρήσεων του ομίλου IFP (συμπεριλαμβανομένου του δημόσιου οργανισμού IFP και των τριών θυγατρικών του ιδιωτικού δικαίου) (17).

3 ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ ΤΟΥ ΜΕΤΡΟΥ

(21) Μέχρι το 2006, ο δημόσιος οργανισμός IFP είχε μορφή νομικού προσώπου ιδιωτικού δικαίου, επαγγελματικού ιδρύματος κατά την έννοια του νόμου υπ' αριθ. 43-612 της 17ης Νοεμβρίου 1943 για τη διαχείριση των επαγγελματικών συμφερόντων, υπό τον οικονομικό και δημοσιονομικό έλεγχο της γαλλικής κυβέρνησης.

(22) Με το άρθρο 95 του νόμου αριθ. 2005-781, της 13ης Ιουλίου 2005, περί καθορισμού των κατευθύνσεων της ενεργειακής πολιτικής, θεσπίστηκε η αρχή της μετατροπής του IFP σε EPIC. Η μετατροπή αυτή τέθηκε σε ισχύ με τη δημοσίευση στην Επίσημη Εφημερίδα της Γαλλικής Δημοκρατίας του διατάγματος αριθ. 2006-797, στις 6 Ιουλίου 2006, για το καταστατικό του δημόσιου οργανισμού IFP.

(23) Ως EPIC, ο δημόσιος οργανισμός IFP έγινε, την ημέρα της τροποποίησης του καταστατικού του, νομικό πρόσωπο δημοσίου δικαίου (18).

(24) Οι νομικές συνέπειες του χαρακτηρισμού ως EPIC εξηγούνται αναλυτικά στο μέρος 2 («Περιγραφή του μέτρου») της προαναφερθείσας απόφασης C 56/2007 καθώς και στο μέρος 3.2.1 («Νομικές συνέπειες του καθεστώτος EPIC») της απόφασης για την κίνηση διαδικασίας, στα οποία παραπέμπει η Επιτροπή κατ' αναλογία.

4 ΛΟΓΟΙ ΠΟΥ ΟΔΗΓΗΣΑΝ ΣΤΗΝ ΚΙΝΗΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΣΗΜΗΣ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑΣ ΕΡΕΥΝΑΣ

(25) Στην απόφαση για την κίνηση διαδικασίας, η Επιτροπή έκρινε καταρχάς ότι το μέτρο δημιουργούσε αμφιβολίες αν το καθεστώς βάσει του κοινού δικαίου που τέθηκε σε εφαρμογή προς όφελος των EPIC σε θέματα πτώχευσης εξομοιώνεται με μηχανισμό απεριόριστης εγγύησης του κράτους με τη διάθεση δημόσιων πόρων: — οι διαδικασίες αφερεγγυότητας και πτώχευσης δεν εφαρμόζονται στους EPIC ως νομικά πρόσωπα δημοσίου δικαίου βάσει της γενικής αρχής του ακατάσχετου των περιουσιακών στοιχείων των νομικών προσώπων δημοσίου δικαίου που αναγνωρίζεται στη γαλλική νομολογία από τα τέλη του 19ου αιώνα, και ιδίως από το Cour de Cassation (19). Για περισσότερες λεπτομέρειες, η Επιτροπή παραπέμπει στο μέρος 3.2.1.1 της απόφασης για την κίνηση διαδικασίας, στις αιτιολογικές σκέψεις 38 έως 40 (20)· — αντιθέτως, ο νόμος της 16ης Ιουλίου 1980 και οι πράξεις εφαρμογής του εφαρμόζονται στους EPIC. Οι διατάξεις αυτές ορίζουν ρητά το κράτος ως την αρμόδια αρχή για την είσπραξη των οφειλών των δημόσιων οργανισμών, του παρέχουν σημαντικές εξουσίες, όπως η αυτεπάγγελτη έκδοση εντολής πληρωμής, και θεσπίζουν την αρχή της έσχατης ευθύνης του κράτους για τις οφειλές των νομικών προσώπων δημοσίου δικαίου. Αναλυτικότερα, η Επιτροπή παραπέμπει στο μέρος 3.2.1.2 της απόφασης για την κίνηση διαδικασίας, στις αιτιολογικές σκέψεις 41 έως 45 (21)· — σε περίπτωση λύσης και εκκαθάρισης ενός EPIC, εφαρμόζεται κατά κανόνα η αρχή της μεταφοράς των οφειλών στο κράτος ή σε μια άλλη δημόσια οντότητα (22), έτσι ώστε κάθε πιστωτής ενός EPIC να εξασφαλίζεται ότι δεν υπάρχει καμία περίπτωση διαγραφής της απαίτησής του έναντι ενός δημόσιου οργανισμού. Αναλυτικότερα, η Επιτροπή παραπέμπει στο μέρος 3.2.1.3 της απόφασης για την κίνηση διαδικασίας, στις αιτιολογικές σκέψεις 46 έως 51 (23)· — οι EPIC θα μπορούσαν να διαθέτουν προνομιακή πρόσβαση στους λογαριασμούς προκαταβολών του δημοσίου. Αναλυτικότερα, η Επιτροπή παραπέμπει στο μέρος 3.2.1.4 της απόφασης για την κίνηση διαδικασίας, στην αιτιολογική σκέψη 52 (24).

(26) Εξάλλου, όπως διευκρινίστηκε στις αιτιολογικές σκέψεις 65 έως 74 της απόφασης για την κίνηση διαδικασίας, στις οποίες η Επιτροπή παραπέμπει για περισσότερες λεπτομέρειες, οι νομοθετικές και κανονιστικές διασαφηνίσεις που προτάθηκαν από τις γαλλικές αρχές δεν φαίνονταν επαρκείς για να αρθούν αυτές οι αμφιβολίες εκ των προτέρων.

(27) Στη συνέχεια η Επιτροπή ανέφερε ότι δεν μπορούσε να αποκλείσει το ενδεχόμενο να προκύπτει επιλεκτικό οικονομικό πλεονέκτημα από αυτή την κατάσταση, κυρίως μέσω των ευνοϊκότερων όρων χρηματοδότησης, παρά το γεγονός ότι ο δημόσιος οργανισμός IFP και οι θυγατρικές του δεν αξιολογούνται από εξωτερικό οργανισμό αξιολόγησης. Ο όμιλος IFP μπορούσε επίσης να διαθέτει πλεονέκτημα στις σχέσεις του με τους πελάτες και προμηθευτές του, εφόσον αυτοί θα είχαν την πεποίθηση ότι απαιτήσεις τους έχουν την εγγύηση του κράτους. Κατά συνέπεια, στο στάδιο της προκαταρκτικής εξέτασης δεν ήταν δυνατό να αποκλειστεί ότι, σε περίπτωση προμήθειας ή αγοράς αγαθών ή υπηρεσιών με πίστωση, οι εν λόγω προμηθευτές ή πελάτες παρέχουν στον δημόσιο οργανισμό IFP καλύτερους όρους από αυτούς που θα παρείχαν σε μια επιχείρηση που δεν επωφελείται από την εγγύηση του κράτους.

(28) Εξάλλου, βάσει των πληροφοριών που είχε στη διάθεσή της μετά την προκαταρκτική εξέταση, η Επιτροπή θεώρησε ότι ο απεριόριστος χαρακτήρας της εγγύησης, ιδίως όσον αφορά τη διάρκειά της, το ύψος και την έκτασή της, καθιστούσε εξαιρετικά δύσκολο να υπολογιστεί το ποσό της προμήθειας που θα έπρεπε να καταβάλει ο δημόσιος οργανισμός IFP στο κράτος για την παροχή αυτής της προστασίας.

(29) Τέλος, η Επιτροπή ανέφερε ότι είχε αμφιβολίες ως προς το συμβιβάσιμο της κρατικής ενίσχυσης με την εσωτερική αγορά, εφόσον αυτή δεν φαινόταν εκ πρώτης όψεως να αποσκοπεί στη διευκόλυνση της ανάπτυξης ορισμένων οικονομικών δραστηριοτήτων ή περιοχών.

5 ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΕΙΣ ΚΑΙ ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ ΤΩΝ ΓΑΛΛΙΚΩΝ ΑΡΧΩΝ

5.1 ΑΡΧΙΚΕΣ ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΕΙΣ ΤΩΝ ΓΑΛΛΙΚΩΝ ΑΡΧΩΝ

(30) Μετά την έκδοση της προαναφερθείσας απόφασης για την κίνηση διαδικασίας, οι γαλλικές αρχές κοινοποίησαν τις παρατηρήσει και τις προτάσεις τους στην Επιτροπή με επιστολή της 14ης Οκτωβρίου 2008. Η εν λόγω επιστολή συμπληρώνει τις παρατηρήσεις και προτάσεις που είχαν αναπτυχθεί σε προηγούμενες επιστολές των γαλλικών αρχών (25) και συνοψίζονταν στην απόφαση για την κίνηση διαδικασίας.

(31) Στις παρατηρήσεις τους της 14ης Οκτωβρίου 2008, οι γαλλικές αρχές υπενθύμισαν προκαταρκτικά ότι η διαδικασία έναντι του ομίλου IFP κινήθηκε παράλληλα με τη διαδικασία για την προαναφερθείσα υπόθεση των ταχυδρομικών υπηρεσιών και, ως εκ τούτου, δήλωσαν ότι θα επαναλάμβαναν, τηρουμένων των αναλογιών, τα ίδια επιχειρήματα με αυτά που είχαν αναπτύξει κατά την εξέταση της εν λόγω υπόθεσης (26). Παρά τις ομοιότητες, οι γαλλικές αρχές επισήμαναν τις ιδιαιτερότητες του δημόσιου οργανισμού IFP: πρόκειται για έναν ερευνητικό οργανισμό στον οποίο έχει ανατεθεί τριπλή αποστολή δημοσίου συμφέροντος (έρευνα, κατάρτιση και τεκμηρίωση), οι δραστηριότητες του οποίου είναι, κατά το μεγαλύτερο μέρος, μη οικονομικού χαρακτήρα, γεγονός που δικαιολογούσε τη δημόσια χρηματοδότηση που του χορηγήθηκε. Ακόμη, διευκρίνισαν τους λόγους της μετατροπής του σε EPIC: να υπάρξει συνέπεια, αφενός, ανάμεσα στη φύση των δραστηριοτήτων και τον τρόπο χρηματοδότησης του IFP και, αφετέρου, στο νομικό καθεστώς του, η οποία δικαιολογούσε την μεταβολή καθεστώτος, κατά τρόπο που να προσεγγίσει ο IFP τον δημόσιο τομέα εγκαταλείποντας τη μορφή επαγγελματικού ιδρύματος ιδιωτικού δικαίου.

(32) Οι γαλλικές αρχές αμφισβήτησαν την ύπαρξη κρατικής ενίσχυσης εφόσον, κατά την άποψή τους, δεν πληρούνταν δύο από τους όρους που θέτει το άρθρο 107 παράγραφος 1 της ΣΛΕΕ, διότι ο εν λόγω μηχανισμός δεν συνεπαγόταν καμία μεταφορά κρατικών πόρων (5.1.1), αφενός, και δεν παραχωρούσε κανένα πλεονέκτημα στον δημόσιο οργανισμό IFP (σημείο 5.1.2), αφετέρου.

5.1.1 ΑΠΟΥΣΙΑ ΕΓΓΥΗΣΗΣ ΠΟΥ ΝΑ ΜΠΟΡΕΙ ΝΑ ΚΑΤΑΛΟΓΙΣΤΕΙ ΣΤΟ ΚΡΑΤΟΣ ΚΑΙ ΝΑ ΣΥΝΕΠΑΓΕΤΑΙ ΜΕΤΑΒΙΒΑΣΗ ΚΡΑΤΙΚΩΝ ΠΟΡΩΝ

(33) Κατά την άποψη των γαλλικών αρχών, αφενός, οι δημόσιοι οργανισμοί δεν επωφελούνται από καμία αυτόματη εγγύηση λόγω του καθεστώτος τους (Α) και, αφετέρου το σκεπτικό της Επιτροπής στην απόφασή της για την κίνηση διαδικασίας είναι λανθασμένο (Β).

A. Απουσία απεριόριστης εγγύησης του κράτους

(34) Όπως διευκρινίστηκε στις αιτιολογικές σκέψεις 41 έως 45 της προαναφερθείσας απόφασης C 56/2007 στις οποίες η Επιτροπή παραπέμπει τηρουμένων των αναλογιών, οι γαλλικές αρχές αναπτύσσουν πέντε επιχειρήματα για να στηρίξουν την επιχειρηματολογία τους.

(35) Καταρχάς, καμία νομοθετική πράξη ούτε απόφαση θεσπίζει την αρχή ότι το κράτος παρέχει εξ ορισμού απεριόριστη εγγύηση για τα χρέη των EPIC.

(36) Δεύτερον, σύμφωνα με τη νομολογία του Συμβουλίου της Επικρατείας, δεν υφίστανται εγγυήσεις, ιδίως βάσει της απόφασης Société de l'hôtel d'Albe (27), καθώς και των δύο αποφάσεων στην υπόθεση Campoloro (28).

(37) Τρίτον, ο οργανικός νόμος της 1ης Αυγούστου 2001 σχετικά με τον νόμο του προϋπολογισμού (LOLF) προβλέπει ότι μια εγγύηση μπορεί να δημιουργηθεί μόνο με διάταξη στον νόμο περί του προϋπολογισμού (29), στοιχείο το οποίο το Συμβούλιο Επικρατείας επιβεβαίωσε ρητά στην ετήσια έκθεση του 2006 (30). Συνεπώς, κατά την άποψη του εμπειρογνώμονα που διόρισαν οι γαλλικές αρχές στην προαναφερθείσα υπόθεση των ταχυδρομικών υπηρεσιών (31), από τότε που τέθηκε πλήρως σε ισχύ ο νόμος περί προϋπολογισμού την 1η Ιανουαρίου 2005, δεν ήταν δυνατό να χορηγηθεί νόμιμα καμία έμμεση εγγύηση. Δεν παρέχεται λοιπόν καμία εγγύηση για τα χρέη που συνάφθηκαν μετά την 1η Ιανουαρίου 2005. Όσον αφορά τα χρέη που συνάφθηκαν πριν από την 1η Ιανουαρίου 2005, ο εμπειρογνώμονας εκτιμά ότι δεν είναι δυνατό να κριθεί, χωρίς την ύπαρξη δικαστικής απόφασης, αν θα μπορούσε ή όχι να αποκλειστεί η ακυρότητα των έμμεσων εγγυήσεων που παρέχονταν πριν από την 1η Ιανουαρίου 2005, η χορήγηση των οποίων δεν επιτρεπόταν ρητά με διάταξη του νόμου περί του προϋπολογισμού, λαμβάνοντας ως νομική βάση τον σεβασμό των συνταγματικά κατοχυρωμένων δικαιωμάτων των πιστωτών.

(38) Τέταρτον, η Γαλλία θεωρεί ότι, εάν οι EPIC απολάμβαναν την εγγύηση του κράτους, η μεταβολή του καθεστώτος τους θα απαιτούσε τη θέσπιση μέτρων για τη διατήρηση των δικαιωμάτων των πιστωτών. Το γεγονός ότι δεν τέθηκε ποτέ σε εφαρμογή τέτοιος μηχανισμός (32) υποδηλώνει το αντίθετο, ότι οι EPIC δεν επωφελούνται από καμία εγγύηση του κράτους.

(39) Πέμπτον, οι γαλλικές αρχές παραπέμπουν σε άρθρο (33) του κ. Labetoulle, πρώην Προέδρου του τμήματος διαφορών του Συμβουλίου Επικρατείας, κατά την άποψη του οποίου «δεν υπάρχει βάσει του δικαίου κανένας αυτοματισμός όσον αφορά τη χορήγηση, το όφελος και την έκταση αυτής της εγγύησης [μιας εγγύησης του κράτους που θα εφαρμοζόταν αυτοδικαίως στους κρατικούς οργανισμούς]».

B. Λανθασμένο σκεπτικό της Επιτροπής (34)

(40) Οι γαλλικές αρχές θεωρούν ότι, όσον αφορά τους EPIC, η εξόφληση των ατομικών απαιτήσεων δεν είναι εγγυημένη (α), ούτε εξασφαλίζεται η συνέχιση της ύπαρξης του δημόσιου οργανισμού ή των υποχρεώσεών του (β).

α) Απουσία εγγύησης ως προς την εξόφληση ατομικών απαιτήσεων

(41) Όπως εξηγείται στις αιτιολογικές σκέψεις 46 έως 49 της προαναφερθείσας απόφασης C 56/2007, στις οποίες η Επιτροπή παραπέμπει τηρουμένων των αναλογιών, οι γαλλικές αρχές θεωρούν ότι ο νόμος της 16ης Ιουλίου 1980 δεν θα μπορούσε να αποτελέσει τη βάση εγγύησης: σύμφωνα με τις προπαρασκευαστικές εργασίες του εν λόγω νόμου, μίας ερμηνείας των αποφάσεων Campoloro της 10ης Νοεμβρίου 1999 (35) και της 18ης Νοεμβρίου 2005 (36), και με επιστημονικά νομικά άρθρα (37), οι γαλλικές αρχές δηλώνουν ότι, κατά την άποψή τους, ο νόμος της 16ης Ιουλίου 1980 δεν προέβλεπε υποχρέωση του κράτους να διαθέτει ίδιους πόρους του: η αναφερόμενη στο άρθρο 1 διατύπωση «y pourvoit» (επιλαμβάνεται) παρέχει στο κράτος μόνο εξουσία «υποκατάστασης» του προσώπου το οποίο υποκαθιστά, κατά την άσκηση της οποίας «καταρχήν ο υποκαθιστών διαθέτει τις ίδιες αρμοδιότητες με τον υποκαθιστάμενο». Κατά συνέπεια, στο πλαίσιο αυτής της υποκατάστασης, το κράτος θα μπορούσε να ασκήσει μόνο αυτές τις εκτελεστικές αρμοδιότητες, οι οποίες δεν περιλαμβάνουν τη δυνατότητα διάθεσης πόρων του κρατικού προϋπολογισμού, εφόσον η χορήγηση έκτακτης επιχορήγησης είναι «εκτός του πεδίου της εξουσίας υποκατάστασης.»

(42) Εξάλλου, όπως αναφέρεται στις σκέψεις 50 έως 53 της προαναφερθείσας υπόθεσης C 56/2007, στην οποία η Επιτροπή παραπέμπει τηρουμένων των αναλογιών, οι γαλλικές αρχές υποστηρίζουν ότι δεν είναι δυνατόν να θεμελιωθεί η αντικειμενική ευθύνη του κράτους με μόνη αιτιολογία την ανεπάρκεια στοιχείων ενεργητικού. Πράγματι, σύμφωνα με τις γαλλικές αρχές, κάθε εγγύηση προϋποθέσει ότι ο εγγυητής αποδέχεται την ύπαρξη εγγύησης. Εφόσον η ευθύνη συνεπάγεται την αποδοχή μιας αμέλειας ή, σε περίπτωση αντικειμενικής ευθύνης, την ανάληψη των συνεπειών μιας ίδιας πράξης, δεν μπορεί να γίνεται λόγος για ύπαρξη εγγύησης. Σύμφωνα με τη Γαλλία, δεν είναι δυνατό να στοιχειοθετηθεί ευθύνη του κράτους με τη μόνη αιτιολογία ότι ο νομάρχης ή η εποπτεύουσα αρχή δεν μπόρεσε να λάβει κανένα μέτρο που θα επέτρεπε την εξόφληση της οφειλής εξαιτίας της οικονομικής κατάστασης και των περιουσιακών στοιχείων του δημόσιου οργανισμού. Πρέπει να αποκλεισθεί η αμέλεια, διότι η παράλειψη καθαυτή του νομάρχη ή της εποπτεύουσας αρχής δεν συνιστά αμέλεια. Οι γαλλικές αρχές αναγνωρίζουν, ωστόσο, ότι η απαίτηση της συνέχειας της δημόσιας υπηρεσίας επιβάλλεται στον αντιπρόσωπο του κράτους κατά την εκτέλεση της διαδικασίας που θεσπίστηκε με το νόμο της 16ης Ιουλίου 1980, αλλά θεωρούν ότι, ακόμη και αν ο δικαστής διέτασσε την αποζημίωση του πιστωτή, η απόφαση αυτή θα έφερνε τον πιστωτή στην κατάσταση στην οποία θα βρισκόταν με βάση το κοινό δίκαιο, εφόσον, σε αυτή την περίπτωση, το υπό εξέταση περιουσιακό στοιχείο θα είχε εκχωρηθεί και οι πιστωτές θα εισέπρατταν το ποσό που θα τους αντιστοιχούσε. Συνεπώς, ο πιστωτής δεν θα είχε κανένα προνόμιο.

β) Απουσία εγγύησης σε σχέση με τη συνέχιση της ύπαρξης του δημόσιου οργανισμού IFP ή των υποχρεώσεών του

(43) Όπως διευκρινίζεται στις αιτιολογικές σκέψεις 54 έως 56 της εν λόγω απόφασης C 56/2007, στις οποίες η Επιτροπή παραπέμπει τηρουμένων των αναλογιών, οι γαλλικές αρχές θεωρούν ότι το ανεφάρμοστο της διαδικασίας εξυγίανσης και εκκαθάρισης κοινού δικαίου στα νομικά πρόσωπα δημοσίου δικαίου δεν αποκλείει τη δυνατότητα πτώχευσης ενός EPIC ή εφαρμογής διαδικασίας πτώχευσης σε αυτόν. Αμφισβητούν την ανάλυση της Επιτροπής που βασίζεται στην ανακοίνωση σχετικά με τις κρατικές ενισχύσεις υπό μορφή εγγυήσεων (38) (εφεξής «Ανακοίνωση για τις εγγυήσεις») και θεωρούν ότι στην προκειμένη περίπτωση η Επιτροπή δεν απέδειξε την ύπαρξη «ευνοϊκότερων όρων χρηματοδότησης» καταλογιστέων στον αποκλεισμό της δυνατότητας εφαρμογής διαδικασίας πτώχευσης, ούτε απέδειξε ότι είναι αδύνατο να πτωχεύσει ο δημόσιος οργανισμός IFP ούτε ότι αποκλείεται οποιαδήποτε άλλη διαδικασία αφερεγγυότητας, στο βαθμό που ο νόμος του 1985 είναι απλά ένας νόμος διαδικασίας, και πως το γεγονός ότι οι EPIC δεν εμπίπτουν στο πεδίο εφαρμογής του δεν σημαίνει ότι δεν είναι δυνατό να τεθεί σε εφαρμογή για τους οργανισμούς αυτούς μια ad hoc διαδικασία εξυγίανσης, εκκαθάρισης ή «πτώχευσης».

(44) Εξάλλου, όπως εξηγείται στις αιτιολογικές σκέψεις 57 έως 67 της εν λόγω απόφασης C 56/2007, στις οποίες η Επιτροπή παραπέμπει τηρουμένων των αναλογιών, οι γαλλικές αρχές υποστηρίζουν ότι η εφαρμογή της «διαδικασίας» που θέσπισε ο νόμος της 16ης Ιουλίου 1980 δεν παρέχει στον πιστωτή κανένα επιπλέον προνόμιο σε σχέση με τη συλλογική διαδικασία του κοινού δικαίου. Αμφισβητούν την υποχρέωση τήρησης των κριτηρίων δημοσιότητας (39) και ισοδυναμίας (40) που όρισε η Επιτροπή στην αιτιολογική σκέψη 81 της απόφασης για την κίνηση διαδικασίας για να εκτιμήσει αν η εφαρμογή μιας ειδικής διαδικασίας σε περίπτωση αφερεγγυότητας παρέχει προνόμιο στην επιχείρηση που υπόκειται σε αυτήν έναντι των επιχειρήσεων που υπάγονται στο εμπορικό δίκαιο (41), αλλά επιλέγουν αυτά τα ίδια κριτήρια για να αναλύσουν τη διαδικασία που θεσπίστηκε με το νόμο της 16ης Ιουλίου 1980. Όσον αφορά το κριτήριο της δημοσιότητας, θεωρούν ότι δικαίως οι οργανισμοί αξιολόγησης κρίνουν ότι η διαδικασία αυτή εφαρμόζεται στην περίπτωση της αφερεγγυότητας ενός EPIC, ενώ σε ό,τι αφορά το κριτήριο της ισοδυναμίας, κάνουν διάκριση ανάμεσα στην περίπτωση εφαρμογής και μη εφαρμογής της απαίτησης να υπάρχει συνέχεια της δημόσιας υπηρεσίας, επισημαίνοντας ότι η οικονομική κατάσταση του δημόσιου οργανισμού IFP και των θυγατρικών του καθιστά απίθανη μια κατάσταση ανεπάρκειας στοιχείων ενεργητικού του ομίλου IFP, τα ταμειακά διαθέσιμα και οι τοποθετήσεις του οποίου (ύψους 150,3 εκατ. ευρώ) ήταν στα τέλη του 2007 περίπου πενταπλάσια από τα δάνεια και τις χρηματοοικονομικές οφειλές (25,2 εκατ. ευρώ): α) σε περίπτωση που δεν εφαρμόζεται καμία απαίτηση δημόσιας υπηρεσίας, η εφαρμογή της διαδικασίας που θέσπισε ο νόμος του 1980 δεν θα έθετε τους πιστωτές σε ευνοϊκότερη θέση σε σχέση με το αν εφαρμοζόταν η διαδικασία κοινού δικαίου: θα αποζημιώνονταν με το ίδιο ποσό το οποίο θα ελάμβαναν οι πιστωτές μιας επιχείρησης που υπάγεται στο εμπορικό δίκαιο, δηλ. με το ποσό που λαμβάνεται από τη ρευστοποίηση των περιουσιακών στοιχείων, και δεν θα είχαν πλέον ένδικα μέσα μετά το πέρας της διαδικασίας, (42) εφόσον, κατά την άποψη της Γαλλίας, δεν είναι δυνατό να θεμελιωθεί η ευθύνη του κράτους με την αποκλειστική αιτιολογία της ανεπάρκειας των στοιχείων ενεργητικού. Θα υπήρχε διαφορά μόνο ως προς δύο στοιχεία: — την απουσία συνολικής αντιμετώπισης των πιστωτών: σε αντίθεση με τη διαδικασία ιδιωτικού δικαίου κατά την οποία οι απαιτήσεις αντιμετωπίζονται συνολικά και οι πιστωτές ικανοποιούνται κατά φθίνουσα τάξη προνομιακής θέσης και κατ' αναλογία προς τα διαθέσιμα ποσά, η διαδικασία που θέσπισε ο νόμος της 16ης Ιουλίου 1980 είναι διαφορετική από την άποψη ότι ο πιστωτής μπορεί να διατηρήσει τα δικαιώματά του μόνο αν ασκήσει αγωγή. Η λογική του νόμου της 16ης Ιουλίου 1980 βασίζεται στην αρχή της «εξυπηρέτησης κατά σειρά προτεραιότητας»· — ο αντιπρόσωπος του κράτους είναι αυτός που ασκεί, υπό τον έλεγχο του διοικητικού δικαστή (έλεγχο της βαριάς αμέλειας, όπως έκρινε το Συμβούλιο Επικρατείας στην προαναφερθείσα απόφαση Campoloro), καθήκοντα ισοδύναμα με αυτά του εκκαθαριστή και του αναγκαστικού διαχειριστή. β) σε περίπτωση που έπρεπε να διασφαλιστεί η συνέχεια της δημόσιας υπηρεσίας, οι γαλλικές αρχές παραδέχονται ότι ο αντιπρόσωπος του κράτους, ασκώντας τις εξουσίες που του παρέχει ο νόμος της 16ης Ιουλίου 1980, θα μπορούσε να αποφασίσει να μην εκχωρήσει ορισμένα στοιχεία ενεργητικού τα οποία είναι απαραίτητα για την εκπλήρωση της αποστολής δημόσιας υπηρεσίας. Εάν δεν αντισταθμιζόταν από το κράτος αυτή η μη εκχώρηση ορισμένων περιουσιακών στοιχείων, θα είχε ως αποτέλεσμα τη ρευστοποίηση λιγότερων περιουσιακών στοιχείων και τη μείωση των ποσών που θα μπορούσαν να ανακτήσουν οι πιστωτές. Η διαδικασία δεν θα παρείχε στους πιστωτές του δημόσιου οργανισμού IFP περισσότερα δικαιώματα από εκείνα που θα είχαν σε περίπτωση εφαρμογής του εμπορικού δικαίου. Οι γαλλικές αρχές παραδέχονται, ωστόσο, ότι σε αυτή την περίπτωση θα μπορούσε να γίνει επίκληση της αντικειμενικής ευθύνης του κράτους, με αποτέλεσμα να αποζημιωθούν οι πιστωτές μέχρι το ποσό της ζημίας που θα είχαν υποστεί (δηλ. το πολύ με το ισοδύναμο της αγοραίας αξίας των περιουσιακών στοιχείων τα οποία διατήρησε το κράτος για να υπάρξει συνέχεια της δημόσιας υπηρεσίας). Οι πιστωτές θα περιέρχονταν, λοιπόν, στην κατάσταση η οποία θα προέκυπτε με την εφαρμογή του κοινού δικαίου. Οι γαλλικές αρχές συμπεραίνουν ότι η διαδικασία που θέσπισε ο νόμος της 16ης Ιουλίου 1980 δεν παραχωρεί κανένα προνόμιο σε σχέση με τη διαδικασία κοινού δικαίου και, ως εκ τούτου, δεν δικαιολογείται άμεση υπαγωγή του δημόσιου οργανισμού IFP σε μια τέτοια διαδικασία.

(45) Όπως εξηγείται στην αιτιολογική σκέψη 68 της απόφασης C 56/2007, στην οποία η Επιτροπή παραπέμπει τηρουμένων των αναλογιών, οι γαλλικές αρχές επισημαίνουν ότι οι νομοθετικές πράξεις που αναφέρονται στην απόφαση της Επιτροπής για την κίνηση διαδικασίας, συγκεκριμένα στη σκέψη 82, και ιδίως η κωδικοποιητική οδηγία αριθ. 02-060-M95 της 18ης Ιουλίου 2002 σχετικά με την χρηματοοικονομική και λογιστική ρύθμιση των δημόσιων οργανισμών βιομηχανικού και εμπορικού χαρακτήρα και ο οδηγός για τη χρηματοοικονομική οργάνωση της σύστασης, μετατροπής και κατάργησης των εθνικών δημόσιων οργανισμών και των ενώσεων δημοσίου συμφέροντος, της 14ης Νοεμβρίου 2006, δεν μπορούν ούτε να εφαρμοστούν ούτε να προσαρμοστούν στον δημόσιο οργανισμό IFP.

(46) Όσον αφορά την ανακεφαλαιοποίηση των θυγατρικών του δημόσιου οργανισμού IFP, οι γαλλικές αρχές θεωρούν καταρχήν ότι το ζήτημα που θίγεται στην αιτιολογική σκέψη 80 της απόφασης για την κίνηση διαδικασίας δεν θα έπρεπε να εκτιμηθεί για να αποδειχθεί η ύπαρξη ενδεχόμενης κρατικής εγγύησης, αλλά για να μετρηθούν οι πιθανές επιπτώσεις μιας τέτοιας εγγύησης η οποία θα έθετε, κατά περίπτωση, τον δημόσιο οργανισμό IFP και τις θυγατρικές του σε προνομιακή θέση λόγω ευνοϊκότερων όρων ανακεφαλαιοποίησης. Στη συνέχεια κρίνουν ότι η επιχειρηματολογία της Επιτροπής στηρίζεται σε δύο λανθασμένες απόψεις: — Αφενός, η Επιτροπή διαπράττει σφάλμα συλλογισμού όσον αφορά την ενδεχόμενη στήριξη που θα μπορούσε να παράσχει ο δημόσιος οργανισμός IFP στις θυγατρικές του μέσω της μεταφοράς εντός του ομίλου, τους όρους με τους οποίους η μητρική εταιρεία ομίλου, σε περίπτωση που αυτή είναι νομικό πρόσωπο δημοσίου δικαίου, μπορεί να στηρίξει μία από τις θυγατρικές της που υπόκεινται στην αυστηρή ρύθμιση του εταιρικού δικαίου (43) και χωρίς να δεσμεύονται απόλυτα από την έννοια της επιχείρησης κατά την έννοια του δικαίου του ανταγωνισμού. — Αφετέρου, οι γαλλικές αρχές αμφισβητούν ότι το καθεστώς EPIC του δημόσιου οργανισμού IFP, και η εγγύηση του κράτους που θα του παρείχε κατά περίπτωση αυτό το καθεστώς, θα του επέτρεπε να προβεί ευκολότερα σε ανακεφαλαιοποίηση των θυγατρικών του σε σύγκριση με της μητρικές εταιρείας ομίλων που υπάγονται στο νομικό καθεστώς ιδιωτικού δικαίου. Κατά τις γαλλικές αρχές, το γεγονός ότι μια εταιρεία στηρίζει προσωρινά τις ζημίες μιας θυγατρικής της είναι ζήτημα της φυσιολογικής λειτουργίας ενός ομίλου εταιριών, όπως εξάλλου έχει ήδη αναγνωρίσει το Δικαστήριο της Ευρωπαϊκής Ένωσης (44), και η παρέμβαση ενός δημόσιου επενδυτή ο οποίος θα ενεργούσε με τους ίδιους κανόνες συμπεριφοράς όπως και ένας ιδιώτης επενδυτής δεν θα ενείχε στοιχεία κρατικής ενίσχυσης κατά την έννοια του άρθρου 107 παράγραφος 1 της ΣΛΕΕ (45). Αυτό θα ίσχυε ιδίως για τον δημόσιο οργανισμό IFP ο οποίος είχε τη νομική δυνατότητα (και όχι την υποχρέωση) να ανακεφαλαιοποιήσει μια προβληματική θυγατρική με βάση τα ίδια κριτήρια εκτίμησης όπως και κάθε συνετός επενδυτής. Τέλος, οι γαλλικές αρχές αμφισβητούν ότι οι EPIC διαθέτουν την παραμικρή δυνατότητα «άμεσης πρόσβασης» στους «λογαριασμούς του δημοσίου». Διευκρινίζουν ότι η δημοσιονομική διάταξη του «λογαριασμού χρηματοδοτικής συνδρομής», που διέπεται από το άρθρο 24 του LOLF, προβλέπει τη σύσταση περιοριστικών πιστωτικών λογαριασμών (με ανώτατα όρια που ορίζονται από τον νόμο του προϋπολογισμού) που επιτρέπουν στο κράτος, εφόσον το επιθυμεί και έχει τη δυνατότητα (ιδίως σε σχέση με το δίκαιο της Ευρωπαϊκής Ένωσης), να καταβάλει προκαταβολές σε διάφορους οργανισμούς. Σύμφωνα με τις γαλλικές αρχές, οι EPIC δεν έχουν «άμεση πρόσβαση» σε αυτούς τους λογαριασμούς.

5.1.2 ΑΠΟΥΣΙΑ ΟΠΟΙΟΥΔΗΠΟΤΕ ΠΡΟΝΟΜΙΟΥ ΣΤΟ ΕΠΙΠΕΔΟ ΤΟΥ ΔΗΜΟΣΙΟΥ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΥ IFP ΚΑΙ ΤΩΝ ΘΥΓΑΤΡΙΚΩΝ ΤΟΥ

(47) Οι γαλλικές αρχές θεωρούν, καταρχάς, ότι η προαναφερθείσα ανακοίνωση σχετικά με τις εγγυήσεις δεν επιτρέπει να εξαχθεί το συμπέρασμα ότι υφίσταται προνόμιο στην προκειμένη περίπτωση, ότι η επέκταση ενδεχόμενων προνομίων του δημόσιου οργανισμού IFP τα οποία απολαμβάνει λόγω του καθεστώτος τους ως EPIC στις θυγατρικές του, οι οποίες είναι ανώνυμες εταιρείες κοινού δικαίου, θα ήταν αντίθετη με την πρακτική της Επιτροπής κατά τη λήψη αποφάσεων και ότι, στην προκειμένη περίπτωση, δεν έχει αποδειχθεί η ύπαρξη πραγματικού οικονομικού πλεονεκτήματος προς όφελος του δημόσιου οργανισμού IFP και των θυγατρικών του.

(48) Οι γαλλικές αρχές θεωρούν ότι η Επιτροπή ερμηνεύει λανθασμένα το σημείο 1.2 της προαναφερθείσας ανακοίνωσης σχετικά με τις εγγυήσεις το οποίο προβλέπει ότι «(…) συνιστούν επίσης ενίσχυση υπό μορφή εγγυήσεων οι ευνοϊκότεροι όροι χρηματοδότησης που εξασφαλίζουν επιχειρήσεις των οποίων η νομική μορφή αποκλείει την πτώχευσης ή άλλες διαδικασίες αφερεγγυότητας ή προβλέπει ρητώς την παροχή κρατικής εγγύησης ή την κάλυψη ζημιών από το κράτος»: — καταρχάς, οι γαλλικές αρχές αμφισβητούν ότι ο δημόσιος οργανισμός IFP διαθέτει ως EPIC νομικό καθεστώς που αποκλείει κάθε διαδικασία πτώχευσης ή αφερεγγυότητας. Η Επιτροπή δεν το απέδειξε σε καμία περίπτωση, αλλά απλώς προέβαλε την απόδειξη ότι το καθεστώς αυτό δεν θα επέτρεπε την εφαρμογή μας συγκεκριμένης διαδικασίας (στην προκειμένη περίπτωση τη διαδικασία που θέσπισε ο νόμος της 25ης Ιανουαρίου 1985)· — δεύτερον, οι γαλλικές αρχές αρνούνται ότι υπάρχει αυτόματη σχέση ανάμεσα στην νομική και καταστατική αδυναμία υπαγωγής σε διαδικασία πτώχευσης ή αφερεγγυότητας και την απολαβή ευνοϊκότερων όρων χρηματοδότησης στις αγορές· κατά την εφαρμογή του σημείου 1.2 της προαναφερθείσας ανακοίνωσης περί εγγυήσεων, η Επιτροπή οφείλει να αποδείξει εκ των προτέρων την ύπαρξη ευνοϊκότερων όρων πίστωσης, ώστε να θεωρήσει ότι μια επιχείρηση η νομική μορφή της οποίας αποκλείει κάθε διαδικασία πτώχευσης ή αφερεγγυότητας επωφελείται από καθεστώς ενίσχυσης υπό μορφή εγγυήσεων.

(49) Εξάλλου, στην απόφαση για την κίνηση διαδικασίας, η Επιτροπή αγνόησε την πρακτική της κατά τη λήψη αποφάσεων όταν εξέτασε τα δυνητικά προνόμια προς όφελος των θυγατρικών του δημόσιου οργανισμού IFP από την ύπαρξη απεριόριστης εγγύησης για τον EPIC. Η Επιτροπή υιοθέτησε ένα αντικρουόμενο σκεπτικό με αυτό που υιοθέτησε κατά την ίδρυση της Banque Postale (46): ενώ η Banque Postale ήταν, όπως ακριβώς και οι θυγατρικές του δημόσιου οργανισμού IFP, ανώνυμη εταιρεία που ανήκε κατά 100 % σε επιχείρηση που εξομοιώνεται με έναν EPIC, η Επιτροπή έκρινε (χωρίς να ληφθούν υπόψη οι δεσμεύσεις της Γαλλίας σε αυτή την υπόθεση) ότι η νομική μορφή ανώνυμης εταιρείας κοινού δικαίου επέτρεπε, από μόνη της, να αποκλειστεί η ύπαρξη κάθε απεριόριστης εγγύησης στο επίπεδο της θυγατρικής. Με το ίδιο σκεπτικό θα έπρεπε, κατά την άποψη των γαλλικών αρχών, να εξαχθεί το συμπέρασμα ότι, εφόσον οι θυγατρικές του δημόσιου οργανισμού IFP έχουν επίσης τη μορφή ανώνυμης εταιρείας κοινού δικαίου δεν επωφελούνται ούτε αυτές από την δυνητική απεριόριστη εγγύηση που παρέχει το καθεστώς ενός EPIC.

(50) Τέλος, η Επιτροπή δεν απέδειξε ότι υπάρχει πραγματικό οικονομικό πλεονέκτημα προς όφελος του δημόσιου οργανισμού IFP και των θυγατρικών του, εφόσον στην απόφασή της για την κίνηση διαδικασίας περιορίστηκε στην επίκληση «εικαζόμενων» ευνοϊκότερων όρων χρηματοδότησης, χωρίς να παρουσιάσει πραγματική απόδειξη. Σύμφωνα με τη νομολογία της Ευρωπαϊκής Ένωσης, η Επιτροπή υποχρεούται να αποδείξει στην προκειμένη περίπτωση ότι το καθεστώς EPIC του δημόσιου οργανισμού IFP του επέτρεψε πράγματι να εξασφαλίσει ευνοϊκότερους όρους χρηματοδότησης (47). Όμως, οι γαλλικές αρχές κοινοποίησαν κατά τη διάρκεια της διαδικασίας ορισμένα στοιχεία που βεβαιώνουν ότι το καθεστώς EPIC του δημόσιου οργανισμού IFP δεν παρείχε, και δεν ήταν δυνατόν να παράσχει, κανένα χρηματοοικονομικό προνόμιο στον δημόσιο οργανισμό IFP και τις θυγατρικές του, εφόσον κατά τη μετατροπή του δημόσιου οργανισμού IFP τηρήθηκε η γενική αρχή της συνέχειας, ιδίως στο επίπεδο της δραστηριότητάς του, της οργάνωσής του και του λογιστικού και δημοσιονομικού καθεστώτος του (πόροι και λογιστικοί και δημοσιονομικοί κανόνες) και του φορολογικού καθεστώτος του.

(51) Οι γαλλικές αρχές θεωρούν ότι τα ανωτέρω στοιχεία αποδεικνύουν ότι: — η χρηματοοικονομική κατάσταση του δημόσιου οργανισμού IFP και των θυγατρικών του ήταν καλή, γεγονός που καθιστά άνευ αντικειμένου το ζήτημα της ενδεχόμενης πτώχευσης και, κατά συνέπεια, έσχατης παρέμβασης του κράτους· — οι όροι βραχυπρόθεσμης χρηματοδότησης του δημόσιου οργανισμού IFP και των θυγατρικών του είναι διαφορετικοί για κάθε μία από αυτές τις οντότητες και είναι αποτέλεσμα χωριστών διαπραγματεύσεων που διεξάγονται intuitu personae με τις αντίστοιχες τράπεζές τους· — ούτε και οι σχέσεις του δημόσιου οργανισμού IFP και των θυγατρικών του με τους πελάτες και προμηθευτές τους παρείχαν προνομιακούς όρους που θα είχαν ως αποτέλεσμα να προσδοκούν οι εν λόγω προμηθευτές και πελάτες την ύπαρξη εγγύησης του κράτους.

(52) Οι γαλλικές αρχές συμπεραίνουν ότι: — η ανάλυση της Επιτροπής στην απόφασή της για την κίνηση διαδικασίας είναι αμφισβητήσιμη: ο δημόσιος οργανισμός IFP και οι θυγατρικές του δεν ωφελούνται από καμία εγγύηση του κράτους· — η Επιτροπή δεν απέδειξε την ύπαρξη προνομίου προς όφελος του δημόσιου οργανισμού IFP και των θυγατρικών του που απορρέει από το καθεστώς EPIC του IFΡ· — η Επιτροπή δεν απέδειξε, συνεπώς, την ύπαρξη κρατικής ενίσχυσης προς όφελος του δημόσιου οργανισμού IFP και των θυγατρικών του.

5.2 ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ ΤΩΝ ΓΑΛΛΙΚΩΝ ΑΡΧΩΝ

(53) Εντούτοις, για να άρουν κάθε αμφιβολία της Επιτροπής, οι γαλλικές αρχές ανέφεραν ότι ήταν έτοιμες, εάν η Επιτροπή αποδεχόταν να περατώσει τη διαδικασία με την έκδοση απόφασης που να δηλώνει ότι δεν υφίσταται ενίσχυση, σύμφωνα με το άρθρο 7 παράγραφος 2 του προαναφερθέντος διαδικαστικού κανονισμού, να θέσουν σε εφαρμογή τα ακόλουθα μέτρα: — διασαφήνιση του διατάγματος εφαρμογής του νόμου της 16ης Ιουλίου 1980· — προσθήκη σημείωσης που να διευκρινίζει την απουσία εγγύησης στις συμβάσεις του δημόσιου οργανισμού IFP που συνεπάγονται απαίτηση· — την προσθήκη σημείωσης που να διευκρινίζει την απουσία εγγυήσεων στις συμβάσεις χρηματοδότησης των θυγατρικών του δημόσιου οργανισμού IFP.

5.2.1 ΔΙΑΣΑΦΗΝΙΣΗ ΤΟΥ ΔΙΑΤΑΓΜΑΤΟΣ ΕΦΑΡΜΟΓΗΣ ΤΟΥ ΝΟΜΟΥ ΤΗΣ 16ΗΣ ΙΟΥΛΙΟΥ 1980

(54) Όπως διευκρινίζεται στις αιτιολογικές σκέψεις 94 έως 96 της προαναφερθείσας απόφασης C 56/2007, στις οποίες η Επιτροπή παραπέμπει τηρουμένων των αναλογιών, οι γαλλικές αρχές προτείνουν να διασαφηνίσουν την ερμηνεία του νόμου της 16ης Ιουλίου 1980, τροποποιώντας το τέταρτο εδάφιο του άρθρου 3-1 του διατάγματος εφαρμογής του. (48) Η προταθείσα τροποποίηση αποσκοπεί, κατά την άποψή τους, στο να εξαλείψει κάθε αμφιβολία ως προς το νόημα της διατύπωσης «y pourvoit» (επιλαμβάνεται) στην οργάνωση της εποπτικής εξουσίας που παρέχεται στον Νομάρχη ή στην εποπτική αρχή, οι οποίοι οφείλουν στο εξής να αποδεσμεύουν τους πόρους από τον προϋπολογισμό του οργανισμού τοπικής αυτοδιοίκησης ή του δημόσιου οργανισμού (49). Σύμφωνα με τις γαλλικές αρχές, η πρόταση αυτή θα απέκλειε τη δυνατότητα ο αντιπρόσωπος του κράτους, κατά την άσκηση της εποπτικής εξουσίας του, να μπορεί να αυξήσει τους πόρους του οργανισμού τοπικής αυτοδιοίκησης ή του δημόσιου οργανισμού μέσω κρατικής επιχορήγησης ή εισφοράς δημόσιων πόρων.

5.2.2 ΠΡΟΣΘΗΚΗ ΑΝΑΦΟΡΑΣ ΠΟΥ ΔΙΕΥΚΡΙΝΙΖΕΙ ΤΗΝ ΑΠΟΥΣΙΑ ΕΓΓΥΗΣΗΣ ΣΤΙΣ ΣΥΜΒΑΣΕΙΣ ΤΟΥ ΔΗΜΟΣΙΟΥ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΥ IFP ΠΟΥ ΣΥΝΕΠΑΓΟΝΤΑΙ ΑΠΑΙΤΗΣΗ

(55) Όπως διευκρινίζεται στις αιτιολογικές σκέψεις 97 έως 100 της προαναφερθείσας απόφασης C 56/2007 στις οποίες η Επιτροπή παραπέμπει τηρουμένων των αναλογιών, οι γαλλικές αρχές αμφισβητούν τη θέση της Επιτροπής (50) ότι η ευθύνη του κράτους θα μπορούσε να θεμελιωθεί με αποκλειστικό λόγο την αφερεγγυότητα του δημόσιου οργανισμού IFP. Εντούτοις, υποβάλλουν μια πρόταση που βασίζεται στην εξαίρεση του αναληφθέντος κινδύνου (βλ. αποφάσεις του Συμβουλίου Επικρατείας στις υποθέσεις Sille (51) και Meunier (52) προτείνοντας, σύμφωνα με την πρόταση που υπέβαλαν στην υπόθεση των ταχυδρομικών υπηρεσιών, να επιβεβαιώσουν επίσημα στους πιστωτές του δημόσιου οργανισμού IFP ότι η απαίτησή τους δεν έχει καμία εγγύηση του κράτους και, σε περίπτωση αφερεγγυότητας, το κράτος δεν θα ήταν υποχρεωμένο να υποκαταστήσει οικονομικά την επιχείρηση για την καταβολή της απαίτησης. Ως εκ τούτου, οι εν δυνάμει ενδιαφερόμενοι, βάσει συνειδητής έκθεσης και έχοντας πλήρη γνώση των πραγμάτων, δεν θα μπορούσαν να επικαλεστούν δικαίωμα αποζημίωσης. Οι γαλλικές αρχές θα αναλάμβαναν, λοιπόν, από κοινού με τον δημόσιο οργανισμό IFP, για κάθε πράξη, να εισάγουν την ακόλουθη αναφορά στη σύμβαση χρηματοδότησης (για κάθε μέσο που καλύπτεται από σύμβαση): «Η έκδοση/το πρόγραμμα/το δάνειο δεν ευνοείται από καμία εγγύηση κανενός είδους, άμεσης ή έμμεσης, εκ μέρους του κράτους. Σε περίπτωση αφερεγγυότητας, το κράτος δεν θα ήταν υποχρεωμένο να υποκαταστήσει χρηματοδοτικά τον IFP για την πληρωμή της απαίτησης.»

(56) Όπως διευκρινίζεται στην αιτιολογική σκέψη 101 της προαναφερθείσας απόφασης C 56/2007, στην οποία η Επιτροπή παραπέμπει τηρουμένων των αναλογιών, οι γαλλικές αρχές έλαβαν επίσης υπόψη τις αμφιβολίες που διατύπωσε η Επιτροπή στην αιτιολογική σκέψη 71 της απόφασης για την κίνηση διαδικασίας η οποία αναφέρει ότι, αφενός, η εξαίρεση αναληφθέντος κινδύνου αποτελούσε κανόνα που θεσπίστηκε από τη νομολογία η οποία θα μπορούσε να εξελιχθεί και ότι, αφετέρου, ένας τέτοιος κανόνας θα βασιζόταν σε πράξεις παράγωγου δικαίου, οι οποίες θα μπορούσαν να ακυρωθούν σε περίπτωση σύγκρουσης και, τέλος, ότι η πρόταση των γαλλικών αρχών δεν κάλυπτε όλες τις περιπτώσεις, εφόσον οι απαιτήσεις θα μπορούσαν να μην είναι μόνο χρηματικές αλλά και εμπορικές ή άλλης φύσεως.

(57) Όπως διευκρινίζεται στις αιτιολογικές σκέψεις 102 έως 104 της προαναφερθείσας απόφασης C 56/2007, στις οποίες η Επιτροπή παραπέμπει τηρουμένων των αναλογιών, αφού υπενθύμισαν την καταρχήν αντίρρησή τους σχετικά με τη θέση της Επιτροπής για την θεμελίωση της αντικειμενικής ευθύνης του κράτους με αποκλειστική λόγο την ανεπάρκεια στοιχείων ενεργητικού του δημόσιου οργανισμού IFP, οι γαλλικές αρχές υπέβαλαν συμπληρωματικά στοιχεία για να αντικρούσουν αυτές τις αμφιβολίες: α) οι γαλλικές αρχές θεωρούν ότι με την πρώτη αντίρρησή της η Επιτροπή είναι σαν να υποστηρίζει ότι, ακόμη κι αν το εσωτερικό δίκαιο ενός κράτους μέλους δεν περιέχει σχετική διάταξη, και μόνο ο κίνδυνος μεταστροφής της νομολογίας, δηλαδή αλλαγή του εσωτερικού δικαίου, θα ήταν αρκετός για να αποτελέσει τη βάση μιας κρατικής ενίσχυσης. Η Επιτροπή δεν θα μπορούσε να βασίσει ένα ενδεχόμενο μέτρο ενίσχυσης στην ενδεχόμενη μεταβολή του δικαίου, εφόσον η εξαίρεση του αναληφθέντος κινδύνου συνιστά γενική αρχή του δημοσίου δικαίου που έχει επιβεβαιωθεί επανειλημμένα από την νομολογία, δεν έχει αμφισβητηθεί ποτέ και έχει αναλυθεί σε μεγάλο βαθμό· β) όσον αφορά τη δεύτερη αντίρρηση της Επιτροπής, οι γαλλικές αρχές αναγνωρίζουν ότι ο νόμος και ο κανονισμός υπερισχύουν μιας σύμβασης και ότι μια αμφιλεγόμενη ρήτρα θα μπορούσε πάντοτε να ακυρωθεί. Εντούτοις, θεωρούν ότι η αντίρρηση αυτή δεν βασίζεται σε καμία πράξη ανώτερης ισχύος, ότι δεν τεκμηριώνεται και, κατά συνέπεια, είναι αβάσιμη· γ) τέλος, όσον αφορά την τρίτη αντίρρηση, οι γαλλικές αρχές θεωρούν ότι αυτή βασίζεται στην απλή υπόθεση μιας πεποίθησης ή ενδεχόμενης προσδοκίας των προμηθευτών ότι η απαίτησή τους καλύπτεται από εγγύηση του κράτους, υπόθεση η οποία δεν βασίζεται από μόνη της στην ύπαρξη κανενός προνομίου, αλλά θα έπρεπε να επιβεβαιώνεται από ένα στοιχείο που να αποδεικνύει ότι ο δημόσιος οργανισμός IFP και οι θυγατρικές του επωφελούνται πράγματι από ένα τέτοιο οικονομικό πλεονέκτημα.

(58) Εντούτοις, όπως διευκρινίζεται στην αιτιολογική σκέψη 106 της εν λόγω απόφασης C 56/2007, στην οποία η Επιτροπή παραπέμπει τηρουμένων των αναλογιών, οι γαλλικές αρχές αναφέρουν ότι είναι έτοιμες να επεκτείνουν την πρότασή τους να αναγράφεται η απουσία εγγύησης σε όλες τις συμβάσεις που συνεπάγονται δημιουργία απαίτησης, έτσι ώστε να αποκλείεται ρητά κάθε κίνδυνος θεμελίωσης της αντικειμενικής ευθύνης του κράτους που θα βασιζόταν αποκλειστικά στην αφερεγγυότητα του δημόσιου οργανισμού IFP.

5.2.3 ΠΡΟΣΘΗΚΗ ΑΝΑΦΟΡΑΣ ΠΟΥ ΔΙΕΥΚΡΙΝΙΖΕΙ ΤΗΝ ΑΠΟΥΣΙΑ ΕΓΓΥΗΣΗΣ ΣΤΙΣ ΣΥΜΒΑΣΕΙΣ ΧΡΗΜΑΤΟΔΟΤΗΣΗΣ ΤΩΝ ΘΥΓΑΤΡΙΚΩΝ AXENS, BEICIP-FRANLAB, PROSERNAT ΤΟΥ ΔΗΜΟΣΙΟΥ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΥ IFP

(59) Εξάλλου, για να συμπληρωθεί η προτεινόμενη διάταξη, οι γαλλικές αρχές υποβάλλουν στην Επιτροπή συμπληρωματική πρόταση παρόμοια με εκείνη που υπέβαλαν κατά τη σύσταση της Banque Postale, η οποία συνίσταται στην ανάληψη δέσμευσης σε σχέση με τους όρους δανεισμού στις αγορές των θυγατρικών του δημόσιου οργανισμού IFP (Axens, Beicip-Franlab, Prosernat), να δηλώνεται εγγράφως στη σύμβαση χρηματοδότησης (για κάθε μέσο που καλύπτεται από σύμβαση), για κάθε πράξη, ότι «σύμφωνα με το γαλλικό δίκαιο (ιδίως στην ανάγκη ρητής νομοθετικής εξουσιοδότησης για κάθε εγγύηση), η παρούσα πράξη χρηματοδότησης δεν επωφελείται από καμία εγγύηση κανενός είδους, άμεση ή έμμεση, εκ μέρους του κράτους».

(60) Όπως διευκρινίζεται στις αιτιολογικές σκέψεις 107 έως 110 της προαναφερθείσας απόφασης C 56/2007, στις οποίες η Επιτροπή παραπέμπει τηρουμένων των αναλογιών, οι γαλλικές αρχές θεωρούν ότι τα δύο προταθέντα μέτρα διασαφήνισης (που παρουσιάζονται αναλυτικά στις αιτιολογικές σκέψεις 55 και 59) επιτρέπουν να διευκρινιστούν τα δικαιώματα των πιστωτών του δημόσιου οργανισμού IFP και των θυγατρικών του, ώστε να μη μπορεί να θεωρηθεί η Γαλλία, όπως ανέφερε η Επιτροπή στην αιτιολογική σκέψη 87 της απόφασής της για την κίνηση διαδικασίας, «υπεύθυνη για τις προσδοκίες που δημιουργήθηκαν στους πιστωτές του δημόσιου οργανισμού IFP όσον αφορά την ύπαρξη εγγύησης» και ότι συντηρεί σκόπιμα μια «ασαφή νομική κατάσταση» η οποία «παρέχει πλεονέκτημα στον δημόσιο οργανισμό IFP και θα μπορούσε να διαθέσει πόρους τους κράτους».

5.3 ΣΥΜΠΛΗΡΩΜΑΤΙΚΕΣ ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΕΙΣ ΤΩΝ ΓΑΛΛΙΚΩΝ ΑΡΧΩΝ

(61) Στις επιστολές τους της 16ης Ιουλίου 2010 και της 26ης Νοεμβρίου 2010, οι γαλλικές αρχές υπέβαλαν συμπληρωματικά στοιχεία που βεβαιώνουν, κατά την άποψή τους, την απουσία κρατικής ενίσχυσης προς όφελος του δημόσιου οργανισμού IFP.

(62) Καταρχάς, παραπέμποντας στην υπόθεση France Télécom (53), επισημαίνουν στην επιστολή τους της 16ης Ιουλίου 2010 ότι ο δικαστής της Ευρωπαϊκής Ένωσης υπενθύμισε την υποχρέωση της Επιτροπής να αποδείξει την ύπαρξη πραγματικού πλεονεκτήματος για να στοιχειοθετηθεί η ύπαρξη κρατικής ενίσχυσης. Θεωρούν ότι, στην προκειμένη περίπτωση, η απεριόριστη εγγύηση που θα απέρρεε από το καθεστώς του δημόσιου οργανισμού IFP, κατά την άποψη της Επιτροπής, δεν του παρέχει στην πραγματικότητα κανένα οικονομικό προνόμιο. Στην επιστολή τους της 26ης Νοεμβρίου 2010, οι γαλλικές αρχές διευκρινίζουν ότι, κατά την άποψή τους, το βάρος της αποδείξεως βαρύνει την Επιτροπή. Ως προς αυτό, υπενθυμίζουν τις απαιτήσεις που έθεσε η νομολογία της Ευρωπαϊκής Ένωσης σε θέματα αποδείξεων και αιτιολόγησης, ιδίως του Πρωτοδικείου στην προαναφερθείσα απόφαση France Telecom και του Δικαστηρίου στις υποθέσεις Krantz (54), και πιο πρόσφατα Deutsche Post AG (55). Οι γαλλικές αρχές θεωρούν ότι η ανάλυση της Επιτροπής στην παρούσα περίπτωση βασίζεται «περισσότερο σε υποθέσεις παρά σε συγκεκριμένη ανάλυση».

(63) Εξάλλου, οι γαλλικές αρχές θεωρούν πως η Επιτροπή εκτιμά ότι ο δημόσιος οργανισμός IFP θα μπορούσε να διαθέτει προνόμιο σε τρία επίπεδα: i) στο επίπεδο των σχέσεών του με τα τραπεζικά και χρηματοπιστωτικά ιδρύματα, ii) στο επίπεδο των σχέσεών του με τους προμηθευτές, και iii) στο επίπεδο των σχέσεών του με τους τρίτους βιομηχανικούς εταίρους οι οποίοι κάνουν χρήση υπηρεσιών έρευνας.

(64) Όσον αφορά τις σχέσεις του δημόσιου οργανισμού IFP με τους τραπεζικούς και χρηματοπιστωτικούς οργανισμούς, οι γαλλικές αρχές θεωρούν ότι ο δημόσιος οργανισμός IFP δεν έχει αποκομίσει μέχρι σήμερα κανένα οικονομικό προνόμιο λόγω του καθεστώτος του ως EPIC. Παρέχουν στην Επιτροπή στοιχεία που αποδεικνύουν ότι i) μακροπρόθεσμα, ο δημόσιος οργανισμός IFP παρουσίασε μηδενικό χρέος για τα έτη 2005-2006 και 2007 (56), καθώς και για το 2008 και 2009, και ότι ii) μεσοπρόθεσμα, ο IFP διαπραγματευόταν σε ετήσια βάση την παροχή πιστωτικών διευκολύνσεων με διάφορα τραπεζικά ιδρύματα, αλλά έλαβε επιτόκια συγκρίσιμα με αυτά της αγοράς και, σε καμία περίπτωση, δεν χρησιμοποίησε αυτά τα πιστωτικά όρια, και τέλος iii) βραχυπρόθεσμα, το χρέος του δημόσιου οργανισμού IFP ήταν σχεδόν μηδενικό ή μηδενικό κατά την εξεταζόμενη περίοδο.

(65) Όσον αφορά τις σχέσεις με τους προμηθευτές, οι γαλλικές αρχές θεωρούν ότι ο δημόσιος οργανισμός IFP, ως αναθέτουσα αρχή, υπόκειται στις υποχρεώσεις δημοσίευσης και οργάνωσης διαγωνισμών που ορίζονται από το διάταγμα αριθ. 2005-649 της 6ης Ιουνίου 2005 (57), και ότι, ως εκ τούτου, δεν μπορεί να έχει κανένα προνόμιο. Στην επιστολή τους της 26ης Νοεμβρίου 2010, οι γαλλικές αρχές επαναλαμβάνουν αυτή την ανάλυση και διευκρινίζουν ότι η υποχρέωση του δημόσιου οργανισμού IFP να προκηρύσσει διαδικασία υποβολής προσφορών σύμφωνα με την οδηγία 2004/18/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 31ης Μαρτίου 2004, σχετικά με το συντονισμό των διαδικασιών ανάθεσης δημοσίων συμβάσεων έργων, προμηθειών και υπηρεσιών (58) αποτελεί, κατά την άποψή τους, επαρκή εγγύηση για την αποτροπή των στρεβλώσεων του ανταγωνισμού στην αγορά. Κατά τις γαλλικές αρχές, υποβάλλοντας τους προμηθευτές του σε διαδικασία διαγωνισμού, σύμφωνα με τις υποχρεώσεις που απορρέουν από το Δίκαιο της Ευρωπαϊκής Ένωσης, ο δημόσιος οργανισμός IFP δεν μπορούσε, τουλάχιστον ελλείψει οποιουδήποτε ειδικού αποδεικτικού στοιχείου, να κατηγορηθεί ότι ωφελείται από αθέμιτο πλεονέκτημα. Επισημαίνουν ότι ακριβώς για λόγους αποτελεσματικότητας των δημόσιων παραγγελιών διευκολύνθηκε η προσφυγή στα ηλεκτρονικά συστήματα αγορών, εφόσον η αιτιολογική σκέψη 13 της οδηγίας 2004/18/ΕΚ αναφέρει, παραδείγματος χάρη, ότι «αυτή η τεχνική αγορών επιτρέπει στις αναθέτουσες αρχές […] να έχουν στη διάθεσή τους ένα ιδιαίτερα ευρύ φάσμα προσφορών […] και συνεπώς να εξασφαλίζουν την καλύτερη δυνατή χρησιμοποίηση των δημοσίων πόρων, αυξάνοντας τον ανταγωνισμό». Ως προς αυτό, αναφέρουν μια έκθεση (59) της Επιτροπής η οποία κατέληγε στο συμπέρασμα ότι η ρύθμιση για τις δημόσιες συμβάσεις είχε θετική επίπτωση σε όρους μείωσης των τιμών, μείωση που προβλήθηκε ως «το κοινωνικό όφελος» ενός δικαιότερου ανταγωνισμού ανάμεσα στους προμηθευτές. Ως εκ τούτου, με το να «καταλογίζει» την εξοικονόμηση αυτή στο καθεστώς του δημόσιου οργανισμού IFP ως EPIC, η Επιτροπή δεν είναι σύμφωνη με το πνεύμα της οδηγίας, η οποία θεωρεί τη διαδικασία επιλογής ως κύριο μέσο ενός καλύτερου ανταγωνισμού που επιφέρει μείωση του κόστους των δημόσιων προμηθειών.

(66) Όσον αφορά, τέλος, τις σχέσεις του δημόσιου οργανισμού IFP με τους πελάτες του, η Γαλλία διευκρινίζει ότι οι εξεταζόμενες δραστηριότητες έρευνας επί συμβάσει καλύπτουν τις παρεχόμενες υπηρεσίες από τον δημόσιο οργανισμό IFP κατόπιν αιτήσεως ενός πελάτη, ενός τρίτου ή μιας θυγατρικής, για ένα θέμα το οποίο εντάσσεται στο πεδίο της αποστολής του δημόσιου οργανισμού IFP, δεν παρουσιάζει για το δημόσιο οργανισμό IFP στρατηγικά συμφέροντα στο επίπεδο της ιδιοκτησίας των αποτελεσμάτων και μπορεί να εμπλουτίσει τις γνώσεις και τις ικανότητες του δημόσιου οργανισμού σε σχέση με την υλοποίηση προγραμμάτων δημόσιας Ε&Α τα οποία εφαρμόζει, και δεν υπάγεται στον αποκλειστικό τομέα δραστηριοτήτων των θυγατρικών. Οι γαλλικές αρχές δηλώνουν ότι οι υπηρεσίες έρευνας που λαμβάνουν αυτοί οι πελάτες απαιτούν ειδικούς εξοπλισμούς και πραγματογνωμοσύνη.

(67) Ως προς αυτό, η Γαλλία υποστηρίζει ότι, ακόμη και αν ο δημόσιος οργανισμός IFP αποκόμιζε από το καθεστώς του ως EPIC πλεονέκτημα για την άσκηση αυτών των οικονομικών δραστηριοτήτων, αυτό το πλεονέκτημα δεν θα είχε καμία ουσιαστική επίπτωση στην αγορά. Ιδίως δεν θα μπορούσε να νοθεύσει τον ανταγωνισμό ούτε να επηρεάσει τις μεταξύ των κρατών μελών συναλλαγές. Κατά το διάστημα από τη μεταβολή του καθεστώτος του δημόσιου οργανισμού IFP (που συνέβη τον Ιούλιο του 2006), οι γαλλικές αρχές αναγνωρίζουν, ωστόσο, ότι ο δημόσιος οργανισμός IFP θα μπορούσε ενδεχομένως να ωφεληθεί από ελάφρυνση των επιβαρύνσεων λόγω της απουσίας εγγυήσεων καλής εκτέλεσης οι οποίες, με βάση τα ποσά που απαιτούν συνήθως οι τράπεζες και οι ασφαλιστικές εταιρείες για την παροχή υπηρεσιών αυτού του τύπου, θα αντιπροσώπευαν παρόλα αυτά ένα αμελητέο ποσό. Οι γαλλικές αρχές συμπεραίνουν ότι ένα τέτοιο αποτέλεσμα δεν θα είχε χαρακτήρα προνομίου, γεγονός που θα αμφισβητούσε την ίδια την ύπαρξη κρατικής ενίσχυσης του δημόσιου οργανισμού IFP.

6 ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΕΙΣ ΤΩΝ ΤΡΙΤΩΝ ΜΕΡΩΝ ΚΑΙ ΣΧΟΛΙΑ ΤΩΝ ΓΑΛΛΙΚΩΝ ΑΡΧΩΝ

6.1 ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΕΙΣ ΤΗΣ ΕΤΑΙΡΕΙΑΣ UOP LIMITED

(68) Σε επιστολή της 28ης Νοεμβρίου 2008, η εταιρεία UOP Limited, αφού αιτιολόγησε το συμφέρον της να παρέμβει ως ενδιαφερόμενος τρίτος στη διαδικασία (60), διατύπωσε ορισμένες γενικές παρατηρήσεις και ανέφερε ότι, κατά την άποψή της, η οντότητα την οποία ονομάζει «IFP/Axens» ελάμβανε κρατική ενίσχυση: — Η αγορά θεωρούσε αδιαμφισβήτητα το σύνολο που αποτελούν ο δημόσιος οργανισμός και η θυγατρική του Axens, «IFP/Axens», ως μία δημόσια επιχείρηση (5.1.1)· — η απόδοση στην «IFP/Axens» του καθεστώτος EPIC επέτρεψε και εξακολουθούσε να επιτρέπει τη σοβαρή στρέβλωση του ανταγωνισμού στην αγορά των τεχνολογιών διεργασίας, στην οποία δραστηριοποιείται η εταιρεία UOP Limited, διότι παρέχει πλεονεκτήματα στις σχέσεις με τους προμηθευτές, τους χρηματοδότες και τους πελάτες (5.1.2).

6.1.1 Η ΕΙΚΟΝΑ ΠΟΥ ΕΙΧΕ Η ΑΓΟΡΑ ΓΙΑ ΤΗΝ «IFP/AXENS»

(69) Σύμφωνα με την UOP Limited, το επιχείρημα των γαλλικών αρχών ότι η Axens, όπως και οι άλλες θυγατρικές του IFP αποτελούσαν χωριστές οικονομικές οντότητες δεν είναι βάσιμο. Η Επιτροπή δικαίως διαπίστωνε ότι i) η Axens ανήκει κατά 100 % στον δημόσιο οργανισμό IFΡ· ii) η εφαρμογή από την Axens της Ε&Α του δημόσιου οργανισμού IFP αντανακλά στρατηγικές προτεραιότητες που καθορίζονται από το κράτος· iii) οι υπεύθυνοι του δημόσιου οργανισμού IFP συμμετείχαν στη διαχείριση της Axens· iv) η Axens διέθετε αποκλειστική σύμβαση με τον δημόσιο οργανισμό IFP η οποία είχε καθοριστική σημασία για την οικονομική δραστηριότητα της θυγατρικής· και v) υπήρχε ιδίως συμφωνία πρώτης χρησιμοποίησης και διάθεσης προσωπικού.

(70) Εκτός από τα στοιχεία που αναφέρονται στην προηγούμενη αιτιολογική σκέψη, η εταιρεία UOP Limited προσθέτει ότι η εικόνα που έδιναν η IFP και η Axens ως προς τη σχέση τους, όπως και η εικόνα που είχε η αγορά για τη σχέση αυτή, συνιστούσαν επίσης καθοριστικούς παράγοντες: — η IFP και η Axens παρουσιάζονταν στην αγορά ως ενιαία οικονομική οντότητα «IFP/Axens». Ο διαδικτυακός τόπος της Axens ανέφερε ιδίως ότι «η εταιρεία βασίζεται επί σχεδόν πενήντα έτη σε επιτυχίες Ε&Α και βιομηχανικές επιτυχίες» (61). Επιπλέον, οι διαφημίσεις της Axens για την τεχνολογία της περιείχαν αναφορά στο δημόσιο οργανισμό IFP. Εξάλλου, οι εργαζόμενοι της Axens και του δημόσιου οργανισμού IFP πραγματοποιούσαν ορισμένες φορές κοινές επισκέψεις σε κατόχους αδειών τους. — Από τα δημοσιεύματα του βιομηχανικού τύπου εξαγόταν το συμπέρασμα ότι η αγορά θεωρεί την «IFP/Axens» ως μια ενιαία οικονομική οντότητα. Η εταιρεία UOP Limited επισύναψε ιδίως αποκόμματα από εφημερίδες που αναφέρονταν στις δραστηριότητες της «IFP/Axens» στον τομέα των αδειών τεχνολογιών διεργασιών ή επικαλούταν, εναλλακτικά, τη χορήγηση από τον δημόσιο οργανισμό IFP παρόμοιων αδειών μέσω της θυγατρικής του Axens. Εξάλου, η εταιρεία UOP Limited προσκόμισε παραδείγματα άρθρων ή παρουσιάσεων στα οποία οι εργαζόμενοι της Axens άφηναν να εννοηθεί ότι ο δημόσιος οργανισμός IFP θεωρούσε ότι η Axens αποτελούσε «το σύνολο των αντίστοιχων δραστηριοτήτων του βιομηχανικού τμήματος και της procatalyse».

6.1.2 ΤΑ ΠΡΟΝΟΜΙΑ ΠΟΥ ΠΑΡΕΧΕΙ ΤΟ ΚΑΘΕΣΤΩΣ ΕΝΟΣ EPIC

(71) Η εταιρεία UOP Limited αναφέρει ότι το γεγονός ότι οι προμηθευτές και οι πελάτες θεωρούσαν ότι η Axens διέθετε απεριόριστους πόρους για να χρηματοδοτεί τις δραστηριότητές της συνιστούσε σημαντικό πλεονέκτημα στην αγορά. Ακόμα και αν δεν επρόκειτο για τίποτε περισσότερο από μια απλή εικόνα που είχε η αγορά, το στοιχείο αυτό είχε μεγάλη σημασία σε ένα παγκόσμιο πλαίσιο οικονομικής κρίσης.

(72) Όσον αφορά τους πελάτες, οι εγγυήσεις που παρείχε η οντότητα «IFP/Axens» είχε ιδιαίτερη σημασία στην αγορά, διότι οι πελάτες ελάμβαναν υπόψη μακροπρόθεσμες οικονομικές εκτιμήσεις πριν επιλέξουν μια συγκεκριμένη τεχνολογία. Με αφετηρία το παράδειγμα των «αρωματικών ενώσεων» η εταιρεία UOP Limited εξηγεί ότι, επί της ουσίας, πριν θέσουν σε εφαρμογή παρόμοιες τεχνολογίες, οι πελάτες πρέπει να πραγματοποιήσουν σημαντικότατες επενδύσεις στον σχεδιασμό και την κατασκευή των υποδομών παραγωγής, που απαιτούν την υλοποίηση έργων πολλών ετών. Όμως, η επιτυχία αυτών των βιομηχανικών ενώσεων συνδέεται με τις επιδόσεις των χρησιμοποιούμενων τεχνολογιών, οι πελάτες των οποίων απαιτούν κατά κανόνα από τον πωλητή των διεργασιών να είναι εγγυημένες (62). Εάν δεν επιτευχθεί το απαιτούμενο επίπεδο επιδόσεων, δεν θα δίσταζαν να επικαλεστούν ευθύνη του εκδοχέα και να απαιτήσουν την τήρηση αυστηρών υποχρεώσεων για αποκατάσταση. Η μακροπρόθεσμη φερεγγυότητα του εκδοχέα θα αποτελούσε, συνεπώς, σημαντικό στοιχείο της επιλογής των αγοραστών, όχι μόνο για την τήρηση των συμβατικών υποχρεώσεων, αλλά και για τις παρεχόμενες προοπτικές σε θέματα Ε&Α, εχέγγυα μελλοντικών βελτιώσεων της επίδοσης της αποκτηθείσας διεργασίας. Η οντότητα «IFP/Axens», την οποία η αγορά θεωρεί ως εξαρτώμενη από το κράτος, θα διέθετε συνεπώς, πλεονέκτημα σε σχέση με τους ανταγωνιστές της, εφόσον οι αγοραστές δεν θα είχαν ειδικό λόγο να αμφιβάλουν για την επιβίωσή της σε μια μακροπρόθεσμη προοπτική.

(73) Όσον αφορά τους προμηθευτές, η εταιρεία UOP Limited θεωρεί ότι η οντότητα «IFP/Axens» θα μπορούσε να επωφελείται από προτιμησιακούς όρους σε σχέση με τους ανταγωνιστές της· ως προς αυτό, παραπέμπει στις συμβάσεις που υπέγραψαν από κοινού η IFP και η Axens, οι οποίες αναφέρονται στην απόφαση για την κίνηση διαδικασίας.

(74) Όσον αφορά τις χρηματαγορές, η εταιρεία UOP Limited θεωρεί ότι η οντότητα «IFP/Axens» επωφελείται από προνομιακούς όρους επιτοκίου στις κεφαλαιαγορές, δεδομένου του ρόλου του τελικού εγγυητή που διαδραματίζει το κράτος. Εξάλλου, σε συνθήκες χρηματοπιστωτικής κρίσης, η παρουσία του κράτους και η ασφάλεια που αυτή αντιπροσωπεύει για τους επενδυτές θα επέτρεπε την προσέλκυση ιδιωτικών κεφαλαίων σε συνθήκες έλλειψης. Οι ανταγωνιστικές επιχειρήσεις δεν θα μπορούσαν να έχουν πρόσβαση σε συγκρίσιμους χρηματοδοτικούς πόρους, ή θα μπορούσαν να έχουν πρόσβαση με λιγότερο συμφέροντες οικονομικούς όρους. Κατά την UOP Limited, λόγω της οικονομικής και χρηματοπιστωτικής κρίσης το εν λόγω μέτρο θα μπορούσε να νοθεύσει ακόμη περισσότερο τον ανταγωνισμό.

(75) Στην επιστολή της 23ης Ιανουαρίου 2009, η εταιρεία UOP Limited παρέπεμψε σε προηγούμενες παρατηρήσεις της και σε εκείνες που είχε διαβιβάσει στο πλαίσιο της διαδικασίας σχετικά με την προαναφερθείσα απόφαση C 51/2005. Θεωρεί ότι οι πληροφορίες αυτές παρείχαν επαρκή στοιχεία που αποδεικνύουν τη σημασία της φερεγγυότητας των συμβαλλομένων στην εξεταζόμενη αγορά των αδειών διεργασιών. Επαναλαμβάνει το επιχείρημα ότι οι πελάτες της οντότητας «IFP/Axens» υπέθεταν ότι είχαν μια εμπορική σχέση με έναν κρατικό οργανισμό η μακροπρόθεσμη βιωσιμότητα του οποίου δεν ενείχε κανένα κίνδυνο. Τέλος, η UOP Limited καλεί την Επιτροπή να αναλύσει τις συμφωνίες μεταξύ της Axens και των πελατών της, δηλώνοντας την πεποίθησή της ότι οι συμφωνίες αυτές δεν περιέχουν καμία διάταξη που θα περιόριζε την ευθύνη στο επίπεδο της Axens.

6.2 ΣΧΟΛΙΑ ΤΩΝ ΓΑΛΛΙΚΩΝ ΑΡΧΩΝ ΕΠΙ ΤΩΝ ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΕΩΝ ΤΗΣ ΕΤΑΙΡΕΙΑΣ UOP LIMITED

(76) Στην επιστολή τους της 22ας Ιουνίου 2009, οι γαλλικές αρχές θεωρούν ότι οι παρατηρήσεις της εταιρείας «UOP Limited βασίζονταν σε εσφαλμένους ή παντελώς ψευδείς ισχυρισμούς, χωρίς το παραμικρό στοιχείο που θα μπορούσε να αποδείξει την ύπαρξη κρατικής ενίσχυσης στον δημόσιο οργανισμό IFP ή στην Axens».

(77) Επί της ουσίας, οι γαλλικές αρχές θεωρούν απολύτως αστήρικτο τον ισχυρισμό πως η αγορά έχει σχηματίσει την εικόνα ότι η «IFP/Axens» είναι δημόσια επιχείρηση που βρίσκεται σε πλεονεκτική θέση έναντι των πελατών και των προμηθευτών της και των χρηματαγορών και απορρίπτουν τον ισχυρισμό ότι η οντότητα «IFP/Axens» συνιστά κρατικό οργανισμό χωρίς καμία ανησυχία ως προς τη μακροπρόθεσμη βιωσιμότητά του.

(78) Οι γαλλικές αρχές αναπτύσσουν δύο επιχειρήματα: — Πρώτον, η οντότητα «IFP/Axens» δεν είναι όργανο του κράτους που διαθέτει απεριόριστους πόρους· επιπλέον, δεν υπάρχει καμία απόδειξη ότι η αγορά είχε παρόμοια εικόνα γι' αυτήν την οντότητα (6.2.1). — Δεύτερον, το καθεστώς EPIC του δημόσιου οργανισμού IFP δεν προσέφερε στην Αxens κανένα πλεονέκτημα στην αγορά (6.2.2).

6.2.1 Η «IFP/AXENS» ΔΕΝ ΕΙΝΑΙ ΟΡΓΑΝΟ ΤΟΥ ΚΡΑΤΟΥΣ ΠΟΥ ΔΙΑΘΕΤΕΙ ΑΠΕΡΙΟΡΙΣΤΟΥΣ ΠΟΡΟΥΣ

(79) Σύμφωνα με τις γαλλικές αρχές, σε αντίθεση με όσα ισχυρίζεται η εταιρεία UOP Limited, οι προμηθευτές και οι πελάτες της οντότητας «IFP/Axens» δεν θεωρούσαν την επιχείρηση αυτή ως «όργανο του κράτους» που διέθετε απεριόριστους πόρους.

(80) Πρώτον, οι γαλλικές αρχές παραπέμπουν στη νομική ανάλυση που διαβίβασαν στην Επιτροπή καθώς και στις προηγούμενες παρατηρήσεις τους, οι οποίες κατά την άποψή τους αποδεικνύουν ότι το καθεστώς EPIC του δημόσιου οργανισμού IFP δεν του παρέχει κανενός είδους εγγύηση του κράτους.

(81) Δεύτερον, οι γαλλικές αρχές επισημαίνουν ότι η εταιρεία UOP Limited επικαλείται μια «υποτιθέμενη πεποίθηση ότι υπήρχε απεριόριστη εγγύηση του κράτους υπέρ της IFP/Axens», η οποία δεν έχει νομική υπόσταση και η οποία δεν είναι από μόνη της αρκετή για να τεκμηριώσει την ύπαρξη κρατικής ενίσχυσης.

(82) Τρίτον, ακόμη και αν υποτεθεί ότι ο δημόσιος οργανισμός IFP απολαύει δημόσιας εγγύησης, ισχυρισμός τον οποίο οι γαλλικές αρχές αντικρούουν, θα ήταν σφάλμα να θεωρηθεί ότι μια τέτοια εγγύηση επεκτείνεται αυτόματα στις θυγατρικές του δημόσιου οργανισμού IFP με το επιχείρημα ότι ο οργανισμός αυτός και οι θυγατρικές του αποτελούν έναν οικονομικό όμιλο κατά την έννοια του δικαίου του ανταγωνισμού. Πράγματι, κατά την άποψη της Γαλλίας, ως οντότητες ιδιωτικού δικαίου που υπόκεινται στο δίκαιο των επιχειρήσεων, οι θυγατρικές του δημόσιου οργανισμού IFP, και κατ’ εξοχήν η Axens, δεν καλύπτονταν από παρόμοια εγγύηση, εφόσον η αρχή της αυτονομίας των θυγατρικών είναι αντίθετη ιδίως με τη θεωρία την οποία προβάλλει η εταιρεία UOP Limited της «αυτόματης επέκτασης» των εγγυήσεων στο εσωτερικό ενός ομίλου. Η έννοια του ομίλου, η οποία μπορεί να έχει νόημα στο δίκαιο ανταγωνισμού, δεν αναγνωρίζεται από το εταιρικό δίκαιο και η παροχή εγγυήσεων στο εσωτερικό ενός ομίλου υπόκειται σε αυστηρούς τυπικούς και ουσιαστικούς όρους. Αυτό ισχύει ιδίως για τον δημόσιο οργανισμό IFP, διότι το άρθρο 7 του καταστατικού του απαιτεί εξουσιοδότηση από το διοικητικό συμβούλιο. Ακόμη, οι γαλλικές αρχές θεωρούν ότι η Επιτροπή έχει ήδη λάβει υπόψη αυτό το στοιχείο, εφόσον αναγνώρισε «ότι το νομικό καθεστώς της Banque Postale (νομικό πρόσωπο ιδιωτικού δικαίου) ήταν από μόνο του αρκετό για να αποκλειστεί η ύπαρξη κάθε απεριόριστης εγγύησης στο επίπεδο της Banque Postale (63)».

6.2.2 Η AXENS ΔΕΝ ΕΠΩΦΕΛΟΥΝΤΑΝ ΑΠΟ ΚΑΝΕΝΑ ΠΛΕΟΝΕΚΤΗΜΑ ΣΤΗΝ ΑΓΟΡΑ ΛΟΓΩ ΤΟΥ ΚΑΘΕΣΤΩΤΟΣ EPIC ΤΟΥ ΔΗΜΟΣΙΟΥ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΥ IFP

(83) Οι γαλλικές αρχές θεωρούν ότι το επιχείρημα της UOP Limited, ότι η αγορά είχε την πεποίθηση ότι η οντότητα «IFP/Axens» ήταν όργανο του κράτους με απεριόριστους πόρους και διέθετε προνόμια έναντι των πελατών και των προμηθευτών της και των πιστωτών, δεν στηρίζεται «σε κανένα σοβαρό στοιχείο» και επιπλέον «διαψεύδεται κατηγορηματικά από τα πραγματικά περιστατικά.»

(84) Οι γαλλικές αρχές υπέβαλαν υπηρεσιακό υπόμνημα της διεύθυνσης νομικών υποθέσεων και συμφωνιών (AJA) της Axens, με τίτλο «Αρχές ασφάλειας δικαίου της Axens» (64) που προσδιορίζει τις σχέσεις μεταξύ του δημόσιου οργανισμού IFP και της Axens. Οι σχέσεις αυτές διέπονται ρητά από τον γενικό κανόνα ότι η Axens δεν ζητά εγγύηση της μητρικής εταιρείας για κανέναν λόγο. Οι γαλλικές αρχές διευκρίνισαν ότι είναι αδύνατη οποιαδήποτε παρέκκλιση από αυτόν τον κανόνα της απουσίας εγγύησης. Η αρχή αυτή εξάλλου, παρατέθηκε αναλυτικά στο έγγραφο με τους ακόλουθους όρους: «Η IFP δεν παρέχει εγγύηση για τις πράξεις ή παραλείψεις της Axens». Οι γαλλικές αρχές διευκρίνισαν ότι ο κανόνας αυτός εφαρμόζεται σε κάθε σύμβαση ή επενδυτικό σχέδιο το οποίο θα μπορούσε να συνάψει ή να εφαρμόσει η Axens με πελάτες και προμηθευτές της και στις χρηματαγορές.

6.2.2.1 Όσον αφορά τις σχέσεις μεταξύ της Axens και των πελατών της

(85) Σύμφωνα με τις γαλλικές αρχές, η εταιρεία UOP Limited επικαλείται χωρίς καμία αιτιολόγηση τη σημασία της δημόσιας εγγύησης για την οικονομική κατάσταση της Axens μακροπρόθεσμα, ιδίως σε σχέση με τις συμβατικές εγγυήσεις και υποχρεώσεις συντήρησης που προβλέπουν κατά πάγιο τρόπο οι συμφωνίες παραχώρησης αδειών (65), όπως δεν εξηγεί ούτε τους λόγους για τους οποίους είναι «πεπεισμένη ότι η Επιτροπή δεν θα βρει καμία διάταξη περιορισμού της ευθύνης στο επίπεδο της Axens».

(86) Σε σχέση με αυτά τα στοιχεία, οι γαλλικές αρχές διευκρίνισαν ότι ο κανόνας που περιγράφεται στην αιτιολογική σκέψη 84 (ότι η θυγατρική δεν υποβάλλει καμία αίτηση εγγύησης στη μητρική εταιρεία) εφαρμόζεται επίσης και σε κάθε εγγύηση την οποία η Axens θα μπορούσε να διαπραγματευθεί ή να συνάψει με έναν πελάτη. Οι γαλλικές αρχές στήριξαν το επιχείρημά τους με το παράδειγμα των «αρωματικών ενώσεων» στις οποίες αναφέρθηκε η εταιρεία UOP Limited στις παρατηρήσεις της. Οι γαλλικές αρχές διευκρίνισαν ότι, κατά κανόνα, η Axens επιλέγει να περιορίσει την ευθύνη της σε ένα συγκεκριμένο τμήμα της αμοιβής […] (*) κλπ. Αυτή η πολιτική περιορισμού των εγγυήσεων, που συνιστά μία από τις αρχές ασφάλειας δικαίου της Axens, διακρίνεται κατά συνέπεια σαφώς από τις χρήσεις άλλων επιχειρήσεων που δραστηριοποιούνται σε αυτό τον τομέα, οι οποίες συνηθίζουν, κατά τις γαλλικές αρχές, να παρέχουν σε ορισμένες περιπτώσεις απεριόριστες εγγυήσεις.

(87) Τέλος, οι γαλλικές αρχές υπενθυμίζουν ότι οι υποχρεώσεις σε θέματα συντήρησης/ αποζημίωσης που εφαρμόζονται σε περίπτωση ζημίας δεν θα συνεπάγονταν τη χρηματοδοτική κάλυψη του δημόσιου οργανισμού IFP: α) σε περίπτωση πτώχευσης της Axens, η κάλυψη που προσφέρουν οι ασφαλιστές της για αστική ευθύνη μέσω των διαφόρων ασφαλιστικών στοιχείων του παγκόσμιου προγράμματός της θα ήταν πολύ μεγαλύτερη από τα όρια ευθύνης τα οποία αναλαμβάνει συμβατικά η Axens με τους κατόχους αδειών της· β) η ικανότητα άμεσης ή ταχείας συγκέντρωσης πόρων της Axens, ιδίως λόγω του ασήμαντου χρέους της, θα ήταν επίσης σημαντικότατη· γ) οι συμβάσεις μεταξύ του δημόσιου οργανισμού IFP και της Axens περιορίζουν ρητά την ευθύνη του δημόσιου οργανισμού IFP σε περίπτωση αστοχίας υλικού σε κάτοχο άδειας της Axens σε ποσά αναγκαστικά περιορισμένα, διότι συνδέονται με τα τέλη εισπράττει ο δημόσιος οργανισμός IFΡ· δ) ο ασφαλιστής σε θέματα αστικής ευθύνης της Axens θα αρνούνταν ρητά κάθε προσφυγή κατά του δημόσιου οργανισμού IFP για οποιοδήποτε λόγο.

(88) Οι γαλλικές αρχές συμπεραίνουν ότι οι ισχυρισμοί της UOP Limited σχετικά με την εικαζόμενη ύπαρξη προνομίων τα οποία αποκόμιζε η Axens στην αγορά των αδειών διεργασιών απορρίπτονται, ιδίως εφόσον η Axens εφάρμοζε αταλάντευτα μια πολιτική περιορισμού των εγγυήσεων που παρείχε στους πελάτες της.

(89) Στην επιστολή τους της 8ης Σεπτεμβρίου 2009, οι γαλλικές αρχές διευκρίνισαν ότι ο περιορισμός της ευθύνης έναντι των πελατών προβλέπεται τόσο στη σύμβαση της άδειας - πλαισίου (66), όσο και στη σύμβαση άδειας - προϊόντων (67) που έχουν συναφθεί μεταξύ του δημόσιου οργανισμού IFP και της Axens και τέθηκαν σε ισχύ την 1η Ιανουαρίου 2001. Αυτές οι δύο συμβάσεις προβλέπουν ότι, εάν η Axens μπορεί να αποδείξει ότι η αιτία της βλάβης οφείλεται στις υπηρεσίες που παρείχε η IFP, η οικονομική ευθύνη της IFP περιορίζεται σε ένα ποσοστό (68) των ποσών που πράγματι εισέπραξε ο δημόσιος οργανισμός IFP ως αναλογούντα τέλη για την πράξη πώλησης βάσει της οποίας υποβλήθηκε η απαίτηση (άδεια-προϊόντα) και ανά μονάδα μιας άδειας περαιτέρω εκμετάλλευσης ή πράξη πώλησης στο πλαίσιο άδειας περαιτέρω εκμετάλλευσης που αποτέλεσε την αιτία της απαίτησης (άδεια - πλαίσιο). Με άλλους όρους, η ευθύνη του δημόσιου οργανισμού IFP είναι αδύνατο να υπερβεί το 100 % των εισπραχθέντων ποσών. Εξάλλου, η άδεια-πλαίσιο προβλέπει ότι η Axens αναλαμβάνει τις χρηματοοικονομικές εγγυήσεις που παρέχονται σε κατόχους αδειών σε θέματα τεχνικών επιδόσεων των διεργασιών. Συνεπώς, δεν θεωρείται υπεύθυνος ο δημόσιος οργανισμός IFP για τις τεχνικές εγγυήσεις που παρέχει η Axens στους πελάτες της.

(90) Εξάλλου, πρέπει να διευκρινιστεί ότι οι συμβάσεις άδειας μεταξύ της Axens και των πελατών της προβλέπουν, κατά συμμετρικό τρόπο, ότι η χρηματοοικονομική ευθύνη της Axens περιορίζεται γενικά στο […] (*)% των δικαιωμάτων που καταβάλλονται για κάθε μονάδα προϊόντος για την οποία υποβάλλεται απαίτηση. Η ευθύνη του δημόσιου οργανισμού IFP είναι εντελώς ανεξάρτητη από την ευθύνη της Axens εφόσον, για εμπορικούς λόγους, η εγγύηση την οποία παραχωρεί η Axens στον πελάτη της είναι υψηλότερη από αυτήν που παραχώρησε ο δημόσιος οργανισμός IFP. Η ίδια αρχή εφαρμόζεται για κάθε άδεια που ο δημόσιος οργανισμός IFP χορηγεί σε τρίτους εκτός από τις θυγατρικές του.

(91) Τέλος, οι γαλλικές αρχές πρόσθεσαν ότι, καταρχήν, ο δημόσιος οργανισμός IFP περιορίζει την ευθύνη του έναντι των πελατών του (θυγατρικές ή επιχειρήσεις εκτός ομίλου), όταν παρέχει υπηρεσίες για λογαριασμό τους (μελέτες, κατά παραγγελία έρευνες, δοκιμές κλπ.). Η ευθύνη την οποία αποδέχεται ο IFP συνίσταται σε δέσμευση να διορθώσει εκτελεσθέντα έργα, ενώ σε χρηματοοικονομικό επίπεδο τηρείται αρχή του περιορισμού της ευθύνης του στο […] (*)% της πράγματι εισπραχθείσας αμοιβής, με ανώτατο όριο που μπορεί ενδεχομένως να ανέλθει στο […] (*)% κατά περίπτωση. Έτσι, εάν ο πελάτης θεωρεί ότι το έργο που επιτέλεσε ο δημόσιος οργανισμός IFP είναι ελλειμματικό, ο IFP δεν μπορεί να υποχρεωθεί σε καμία περίπτωση να εκτελεί εκ νέου τα έργα επ' αόριστον.

6.2.2.2 Όσον αφορά τις σχέσεις μεταξύ της Axens και των προμηθευτών της και τους όρους χρηματοδότησης στις χρηματαγορές

(92) Οι γαλλικές αρχές αρνούνται κατηγορηματικά τον ισχυρισμό της UOP Limited ότι η εικαζόμενη πεποίθηση περί ύπαρξης απεριόριστων χρηματοδοτικών πόρων προς όφελος της Axens της παρείχε προνομιακούς όρους και έναντι των προμηθευτών της και έναντι των χρηματαγορών. Κατά τη Γαλλία, η UOP Limited δεν προσκόμισε το παραμικρό αποδεικτικό στοιχείο που να στηρίξει αυτόν τον ισχυρισμό.

(93) Οι γαλλικές αρχές θεωρούν ότι ο κανόνας που περιγράφεται στην αιτιολογική σκέψη 84, σύμφωνα με τον οποίο η θυγατρική δεν υποβάλλει καμία αίτηση εγγύησης στη μητρική εταιρεία, είναι αρκετός για να ακυρώσει την υπόθεση που διατύπωσε η εταιρεία UOP Limited.

(94) Επιπλέον, όσον αφορά τους όρους δανεισμού της Axens, όπως και της Beicip-Franlab και της Prosernat, στις χρηματαγορές, οι γαλλικές αρχές υπενθυμίζουν ότι είναι διατεθειμένες να αναλάβουν τη δέσμευση έναντι της Επιτροπής να αναφέρεται γραπτά σε κάθε σύμβαση χρηματοδότησης για κάθε πράξη ότι: «σύμφωνα με το γαλλικό δίκαιο (και ιδίως την ανάγκη ρητής νομοθετικής άδειας για κάθε εγγύηση), η παρούσα πράξη χρηματοδότησης δεν ωφελείται από καμία εγγύηση κανενός είδους, άμεσης ή έμμεσης, εκ μέρους του κράτους» (69).

7 ΕΚΤΙΜΗΣΗ

7.1 ΥΠΑΡΞΗ ΚΡΑΤΙΚΗΣ ΕΝΙΣΧΥΣΗΣ ΚΑΤΑ ΤΗΝ ΕΝΝΟΙΑ ΤΟΥ ΑΡΘΡΟΥ 107 ΠΑΡΑΓΡΑΦΟΣ 1 ΤΗΣ ΣΛΕΕ

(95) Το άρθρο 107 παράγραφος 1 της ΣΛΕΕ ορίζει: «ενισχύσεις που χορηγούνται υπό οποιαδήποτε μορφή από τα κράτη ή με κρατικούς πόρους και που νοθεύουν ή απειλούν να νοθεύσουν τον ανταγωνισμό διά της ευνοϊκής μεταχειρίσεως ορισμένων επιχειρήσεων ή ορισμένων κλάδων παραγωγής είναι ασυμβίβαστες με την εσωτερική αγορά, κατά το μέτρο που επηρεάζουν τις μεταξύ κρατών μελών συναλλαγές, εκτός εάν οι συνθήκες ορίζουν άλλως».

(96) Στην εξεταζόμενη περίπτωση, για να διαπιστωθεί η ύπαρξη κρατικής ενίσχυσης, πρέπει καταρχήν να επαληθευθεί αν το μέτρο της απονομής από τη Γαλλία του καθεστώτος EPIC στον δημόσιο οργανισμό IFP στις 7 Ιουλίου 2006 συνεπάγεται τη χρήση κρατικών πόρων (σημείο 7.1.1) γα την παροχή απεριόριστης δημόσιας εγγύησης που καλύπτει οικονομικές δραστηριότητες (σημείο 7.1.2). Ενώ η έκταση της κάλυψης από την κρατική εγγύηση και η φύση των καλυπτόμενων δραστηριοτήτων επιτρέπουν να προσδιοριστεί το πεδίο της παρούσας απόφασης (σημείο 7.1.3), στη συνέχεια θα εξεταστεί αν το εν λόγω μέτρο παρέχει επιλεκτικό πλεονέκτημα στον όμιλο IFP (7.1.4) που μπορεί να επηρεάσει τις μεταξύ των κρατών μελών συναλλαγές (7.1.5).

7.1.1 ΠΡΟΣΦΥΓΗ ΣΕ ΚΡΑΤΙΚΟΥΣ ΠΟΡΟΥΣ ΥΠΟ ΜΟΡΦΗ ΑΠΕΡΙΟΡΙΣΤΗΣ ΕΓΓΥΗΣΗΣ

(97) Δεδομένης της ειδικής διάρθρωσης οικονομικού ομίλου κατά την έννοια του δικαίου του ανταγωνισμού, πρέπει να ληφθεί υπόψη η δυνητική επίπτωση της απεριόριστης εγγύησης του κράτους που απορρέει από το καθεστώς EPIC του δημόσιου οργανισμού IFP στο σύνολο των επιχειρήσεων του ομίλου IFP, δηλαδή στον ίδιο τον δημόσιο οργανισμό και τις θυγατρικές του, εξετάζοντας το ζήτημα σε δύο στάδια: — Όσον αφορά τον δημόσιο οργανισμό IFP, η επίπτωση της απεριόριστης εγγύησης απορρέει απευθείας από το καθεστώς EPIC: πράγματι, ο δημόσιος οργανισμός IFP, ως νομικό πρόσωπο δημοσίου δικαίου, δεν υπόκειται στο κοινό δίκαιο σε θέματα δικαστικής εξυγίανσης και εκκαθάρισης προβληματικών επιχειρήσεων. Λαμβανομένης υπόψη αυτής της ιδιαιτερότητας, η μητρική εταιρεία του ομίλου IFP θα μπορούσε να ασκήσει άμεσα τις οικονομικές δραστηριότητές της υπό ευνοϊκότερες συνθήκες σε σχέση με άλλους παράγοντες της αγοράς οι οποίοι δεν απολαύουν παρόμοιας προστασίας (7.1.1.1). — Όσον αφορά τις δραστηριότητες που ασκούνται άμεσα από τις θυγατρικές ιδιωτικού δικαίου του ομίλου IFP οι οποίες, από την πλευρά τους, υπόκεινται εξ ολοκλήρου στο κοινό πτωχευτικό δίκαιο, κρίνεται αδύνατη η άμεση θεμελίωση της ευθύνης του δημόσιου οργανισμού και, κατ' επέκταση του κράτους. Ως εκ τούτου, σε περίπτωση ανεπάρκειας στοιχείων ενεργητικού μιας θυγατρικής, πρέπει να αναλυθεί αν οι πιστωτές των Axens, Prosernat και Beicip-Franlab θα μπορούσαν να ωφεληθούν από έναν έμμεσο μηχανισμό βασιζόμενο σε πιθανή ευθύνη της μητρικής εταιρείας έναντι των θυγατρικών της, η οποία θα ισοδυναμούσε με μηχανισμό εγγυήσεων (7.1.1.2).

7.1.1.1 Κάλυψη του δημόσιου οργανισμού IFP από απεριόριστη εγγύηση του κράτους που του παρέχει το καθεστώς του ως EPIC

(98) Στην προαναφερθείσα απόφαση C 56/2007, η Επιτροπή συμπέρανε (70) ότι οι εγγενείς ιδιαιτερότητες του καθεστώτος δημόσιου οργανισμού της La Poste, (71) και ιδίως η ύπαρξη εγγύησης για την εξόφληση των ατομικών απαιτήσεων και τη διατήρηση της ύπαρξης ή/και των υποχρεώσεων της La Poste, σήμαινε ότι το κράτος ασκεί ρόλο έσχατου εγγυητή για τις οικονομικές δραστηριότητες του δημόσιου οργανισμού.

(99) Στην προκειμένη περίπτωση, η Επιτροπή θεωρεί ότι τα επιχειρήματα που αναπτύχθηκαν στην απόφαση C 56/2007 ισχύουν, κατ' ουσία, για το καθεστώς EPIC του δημόσιου οργανισμού IFP και ότι ο οργανισμός αυτός ωφελείται επίσης από μια ειδική νομική κατάσταση τόσο όσον αφορά την είσπραξη των απαιτήσεών του όσο και τη διατήρηση της ύπαρξής του σε περίπτωση αφερεγγυότητας. Επίσης, για τις ανάγκες της παρούσας ανάλυσης, η Επιτροπή θα παραπέμπει στα επιχειρήματα που αναπτύσσονται στο μέρος 4.1 («χαρακτηρισμός της ενίσχυσης») της ανωτέρω απόφασης C 56/2007.

A. Εγγύηση για την εξόφληση των ατομικών απαιτήσεων

(100) Πρέπει, καταρχάς, να επαληθευθεί το επιχείρημα των γαλλικών αρχών ότι η ύπαρξη εγγύησης του κράτους προς όφελος των EPIC αποκλείεται από τη νομοθεσία ή από τη νομολογία α), πριν αποδειχθεί ότι, σε περίπτωση που ο δημόσιος οργανισμός IFP περιέρχονταν σε κατάσταση παύσης πληρωμών, οι πιστωτές του θα ωφελούνταν από μία ευνοϊκότερη διαδικασία σε σχέση με τους πιστωτές επιχειρήσεων που υπάγονται στο κοινό δίκαιο.

α) Απόρριψη των επιχειρημάτων των γαλλικών αρχών

(101) Σε αντίθεση τους ισχυρισμούς των γαλλικών αρχών, η Επιτροπή είναι σε θέση να κρίνει ότι το γαλλικό δίκαιο αποδέχεται την ύπαρξη έμμεσων εγγυήσεων και συγκεκριμένα την ύπαρξη εγγύησης του κράτους βάσει του καθεστώτος δημόσιου οργανισμού. Η Επιτροπή απορρίπτει τα επιχειρήματα των γαλλικών αρχών για τους ακόλουθους λόγους.

(102) Πρώτον, η Επιτροπή παραπέμπει στις αιτιολογικές σκέψεις 120 και 121 της απόφασης C 56/2007, τηρουμένων των αναλογιών, όσον αφορά τον ισχυρισμό των γαλλικών αρχών ότι καμία νομοθετική πράξη ή απόφαση δεν ορίζει την αρχή ότι το κράτος εγγυάται τις οφειλές των EPIC. Αντιθέτως, η Επιτροπή θεωρεί ότι, μολονότι αληθεύει ότι δεν υφίσταται νομοθετικό κείμενο ή πράξη που να επιβεβαιώνει ή να αποκλείει την ύπαρξη ρητής εγγύησης του κράτους προς όφελος των EPIC, η απουσία αυτή δεν επιτρέπει να αποκλειστεί η ύπαρξη έμμεσης εγγύησης.

(103) Δεύτερον, η Επιτροπή παραπέμπει στις αιτιολογικές σκέψεις 122 έως 124 της ως άνω απόφασης C 56/2007, τηρουμένων των αναλογιών, σε σχέση με τον ισχυρισμό των γαλλικών αρχών ότι υπάρχει δικαστική απόφαση που διαπιστώνει την απουσία εγγυήσεων, συγκεκριμένα η απόφαση στην υπόθεση Société de l'hôtel d'Albe (72) και οι αποφάσεις Campoloro (73). Όσον αφορά την πρώτη υπόθεση, όπως επεσήμανε ο εμπειρογνώμονας της Επιτροπής στην υπόθεση των ταχυδρομικών υπηρεσιών, η απόφαση Société de l'hôtel d'Albe δεν αφορά τη συγκεκριμένη κατάσταση στην οποία μπορεί να ενεργοποιηθεί η εγγύηση (74). Αντιθέτως, όσον αφορά τη δεύτερη υπόθεση (75), η Επιτροπή θεωρεί ότι αποδεικνύει ότι το καθεστώς ευθύνης του κράτους κατά την εφαρμογή της διαδικασίας είσπραξης οφειλών των δημόσιων οργανισμών παρουσιάζει όλα τα χαρακτηριστικά ενός μηχανισμού εγγυήσεων.

(104) Τρίτον, η Επιτροπή θεωρεί αβάσιμο το επιχείρημα που πρόβαλαν οι γαλλικές αρχές στην υπόθεση των ταχυδρομικών υπηρεσιών, ότι οι οφειλές τις οποίες συνήψαν οι EPIC από τότε που τέθηκε σε ισχύ ο νόμος LOLF, την 1η Ιανουαρίου 2005, δεν μπορούν να ωφεληθούν από έμμεση εγγύηση: α) Η Επιτροπή επισημαίνει ότι η μεταβολή του καθεστώτος του δημόσιου οργανισμού IFP επήλθε στις 7 Ιουλίου 2006, δηλαδή μετά την έναρξη της ισχύος του νόμου LOLF. Υπό αυτές τις συνθήκες, δεν είναι απαραίτητο να εξεταστούν τα επιχειρήματα που πρόβαλε ο εμπειρογνώμονας των γαλλικών αρχών στην υπόθεση των ταχυδρομικών υπηρεσιών σχετικά με τα χρέη που συνάφθηκαν πριν την 1η Ιανουαρίου 2005, μολονότι οι γαλλικές αρχές στις παρατηρήσεις τους παραπέμπουν σε αυτά, τηρουμένων των αναλογιών. Πράγματι, τα χρέη που συνήψε ο δημόσιος οργανισμός IFP πριν την 1η Ιανουαρίου 2005 συνάφθηκαν από επαγγελματικό οργανισμό κατά την έννοια της νομοθετικής πράξης αριθ. 43-612 της 17ης Νοεμβρίου 1943 σχετικά με τη διαχείριση των επαγγελματικών συμφερόντων (και κατά συνέπεια από νομικό πρόσωπο ιδιωτικού δικαίου) και τα οποία δεν ήταν δυνατό να καλυφθούν, κατά τη σύναψή τους (76), από την απεριόριστη εγγύηση που παρείχε το καθεστώς ενός EPIC. β) Η Επιτροπή επισημαίνει ωστόσο, όπως εξάλλου ανέφερε ο εμπειρογνώμονάς της στην υπόθεση των ταχυδρομικών υπηρεσιών και όπως έχει ήδη εξηγήσει στην αιτιολογική σκέψη 130 της απόφασης C 56/2007, στην οποία παραπέμπει τηρουμένων των αναλογιών, το πεδίο εφαρμογής της υποχρέωσης αναγραφής των εγγυήσεων του κράτους σε νόμο του προϋπολογισμού περιορίζεται στην «παροχή» αυτών των εγγυήσεων· συνεπώς, το γεγονός της παροχής μιας εγγύησης καλύπτει τις περιπτώσεις όπου το κράτος, με ρητή δήλωση της βούλησής του, αποφασίζει να παράσχει την εγγύησή του σε έναν οργανισμό ή σε μία πράξη· το πεδίο εφαρμογής της υποχρέωσης να εγγράφονται οι εγγυήσεις σε νόμο του προϋπολογισμού δεν καλύπτει, συνεπώς, τις εγγυήσεις που απορρέουν από ένα καθεστώς ή μια υποχρέωση βάσει νομολογίας, οι οποίες χαρακτηρίζονται από τον έμμεσο και αυτόματο χαρακτήρα τους· αυτή η δεύτερη κατηγορία δεν ρυθμίζεται με απόφαση του κράτους, αλλά από το γεγονός ότι το κράτος τοποθετείται σε ένα προϋφιστάμενο νομικό πλαίσιο που έχει ως επακόλουθο την εγγύηση (77). γ) Η Επιτροπή κρίνει, όπως έπραξε στην αιτιολογική σκέψη 131 της απόφασης C 56/2007, στην οποία παραπέμπει τηρουμένων των αναλογιών, ότι το επιχείρημα των γαλλικών αρχών που βασίζεται στον LOLF δεν είναι πειστικό και πως το γεγονός ότι κανένας νόμος του προϋπολογισμού δεν ορίζει ότι το κράτος παρέχει την εγγύησή του στον δημόσιο οργανισμό IFP λόγω του καθεστώτος του δεν αποκλείει την ύπαρξη μιας τέτοιας εγγύησης· ότι, σε κάθε περίπτωση, η Επιτροπή δεν δεσμεύεται από τον χαρακτηρισμό του μέτρου από τη γαλλική νομοθεσία ως εγγύησης ούτε από το γεγονός ότι πρόκειται για μια εγγύηση που εμπίπτει στο πεδίο εφαρμογής του LOLF· ο χαρακτηρισμός αυτού του μέτρου είναι συναφής μόνο σε σχέση με το δίκαιο της Ένωσης· το δίκαιο της Ένωσης αναγνωρίζει την ύπαρξη μιας έμμεσης εγγύησης, όταν ένα κράτος μέλος είναι από νομική άποψη υποχρεωμένο να εξοφλήσει την οφειλή ενός άλλου προσώπου σε περίπτωση αφερεγγυότητας αυτού του προσώπου (78).

(105) Τέταρτον, η Επιτροπή απορρίπτει το επιχείρημα των γαλλικών αρχών ότι, εάν υπήρχε εγγύηση του κράτους προς όφελος των EPIC, η δημιουργία κάθε νέου EPIC (ή η μεταβολή καθεστώτος) θα απαιτούσε την εφαρμογή μέτρων εγγυήσεων με στόχο να διατηρηθούν τα δικαιώματα των πιστωτών τα οποία γεννήθηκαν πριν από την εν λόγω μετατροπή καθώς και το επιχείρημα από την αντίστροφη (modus tollens), ότι δηλαδή, αφού δεν τέθηκε ποτέ σε λειτουργία ένας τέτοιος μηχανισμός (79), δεν υφίσταται καμία εγγύηση προς όφελος του δημόσιου οργανισμού IFP: α) Όπως δήλωσε ο σύμβουλος της Επιτροπής στην υπόθεση των ταχυδρομικών υπηρεσιών και αναφέρεται στην αιτιολογική σκέψη 133 της προαναφερθείσας απόφασης C 56/2007, στην οποία παραπέμπει τηρουμένων των αναλογιών, η Επιτροπή θεωρεί ότι ο ισχυρισμός αυτός είναι προϊόν μιας ακραία διασταλτικής ερμηνείας της συνταγματικής προστασίας του δικαιώματος ιδιοκτησίας. β) Η Επιτροπή οφείλει να διευκρινίσει, όπως το έπραξε εξάλλου στην αιτιολογική σκέψη 134 της προαναφερθείσας απόφασης C 56/2007, στην οποία παραπέμπει τηρουμένων των αναλογιών, ότι το δικαίωμα της ιδιοκτησίας δεν απαιτεί την πρόβλεψη ειδικού μέτρου για τη διασφάλιση των δικαιωμάτων των πιστωτών κατά τη μετατροπή ενός EPIC σε εταιρεία υπαγόμενη στις διαδικασίες δικαστικής εξυγίανσης και εκκαθάρισης και ότι η απουσία παρόμοιων μέτρων δεν συνιστά ένδειξη της ύπαρξης έμμεσης εγγύησης. γ) Η Επιτροπή προσθέτει, όπως εξήγησε στις αιτιολογικές σκέψεις 135 και 136 της προαναφερθείσας απόφασης C 56/2007, στις οποίες παραπέμπει τηρουμένων των αναλογιών, πως το γεγονός ότι οι γαλλικές αρχές αποφάσισαν να παράσχουν ρητή εγγύηση στην επιχείρηση La Poste, (80) όταν αυτή απέκτησε καθεστώς που εξομοιώνεται με το καθεστώς ενός EPIC το 1990, δεν αποδεικνύει ότι δεν προϋπήρχε ήδη έμμεση εγγύηση προς όφελός της.

(106) Τέλος, η Επιτροπή παραπέμπει στο μέρος της παρούσας απόφασης σχετικά με την θεμελίωση της ευθύνης του κράτους, και στο μέρος 4.1.1. Α β) 3 της απόφασης C 56/2007 όσον αφορά το άρθρο του κ. Labetoulle στο οποίο αναφέρθηκαν οι γαλλικές αρχές (81), καθώς και στην ανάλυση της δικαστικής απόφασης Campoloro (82).

(107) Σε αντίθεση με τους ισχυρισμούς των γαλλικών αρχών ότι, κατά την άποψή τους, οι νομοθετικές πράξεις απέκλειαν μια τέτοια εγγύηση, η Επιτροπή επισημαίνει ότι η ύπαρξη έμμεσων εγγυήσεων που συνδέονται με το καθεστώς δημόσιου οργανισμού επιβεβαιώνεται από υπόμνημα του Συμβουλίου Επικρατείας του 1995 για την υπόθεση Crédit Lyonnais, το οποίο τεκμηριώνει την ύπαρξη έμμεσης εγγύησης του κράτους αποκλειστικά με βάση τον χαρακτήρα δημόσιου οργανισμού (83).

(108) Όπως εξηγείται στις αιτιολογικές σκέψεις 142 έως 145 της απόφασης C 56/2007, στις οποίες παραπέμπει τηρουμένων των αναλογιών, η Επιτροπή δεν συμφωνεί με την ερμηνεία των γαλλικών αρχών κατά την οποία η γνώμη του Συμβουλίου Επικρατείας δεν εφαρμόζεται στον δημόσιο οργανισμό IFP. Επισημαίνει ιδίως ότι η γνώμη αυτή δεν περιέχει καμία αναφορά ούτε στην αποστολή, ούτε στην παρουσία ή απουσία οργάνου είσπραξης στο εσωτερικό του δημόσιου οργανισμού. Εντούτοις, οι γαλλικές αρχές δεν εξηγούν γιατί, κατά την άποψή τους, η γνώμη αυτή εφαρμόζεται μόνο στους δημόσιους οργανισμούς που διαθέτουν όργανο είσπραξης δημοσίων εσόδων. Η Επιτροπή απορρίπτει, εξάλλου, τα επιχειρήματα των γαλλικών αρχών ότι η γνώμη αυτή δεν εφαρμόζεται, διότι είναι προγενέστερη του LOLF και αντίθετη με τη μετέπειτα νομολογία του Συμβουλίου Επικρατείας, δεδομένου ότι η Επιτροπή υπενθύμισε στην αιτιολογική σκέψη 104, καθώς και στην προαναφερθείσα απόφαση C 56/2007, ότι ο LOLF δεν εμποδίζει την ύπαρξη έμμεσης εγγύησης του κράτους προς όφελος του δημόσιου οργανισμού IFP.

(109) Τέλος, όπως αναφέρεται στις αιτιολογικές σκέψεις 146 και 147 της απόφασης C 56/2007, στις οποίες παραπέμπει τηρουμένων των αναλογιών, η Επιτροπή λαμβάνει υπόψη το υπόμνημα του Υπουργείου Οικονομίας, Οικονομικών και Βιομηχανίας της 22ας Ιουνίου 2003 με θέμα «καταγραφή των μηχανισμών έμμεσων ή ρητών εγγυήσεων που παρέχει το κράτος», το οποίο επιβεβαιώνει την ύπαρξη έμμεσων εγγυήσεων που απορρέουν από μια διοικητική ή νομοθετική πράξη η οποία «παράγει και συνεπάγεται δημοσιονομικές συνέπειες για το κράτος». Το υπόμνημα αυτό αποδεικνύει ότι η εγγύηση του κράτους μπορεί να απορρέει από νομικές πράξεις τελείως διαφορετικής φύσης (84) και υπενθυμίζει ότι η σύσταση ενός δημόσιου οργανισμού μπορεί να συνεπάγεται έμμεση εγγύηση του κράτους προς όφελος των πιστωτών αυτού του οργανισμού (85).

β) Ο πιστωτής του δημόσιου οργανισμού IFP διασφαλίζεται ότι η πίστωσή του θα εξοφληθεί

(110) Όπως έπραξε στην αποδεικτική διαδικασία που αναλύεται στο μέρος 4.1.1 Α β) της απόφασης C 56/2007 στην οποία παραπέμπει τηρουμένων των αναλογιών, η Επιτροπή θα αποδείξει ότι σε περίπτωση παύσης πληρωμών του δημόσιου οργανισμού IFP, οι πιστωτές του οργανισμού θα ήταν σε ευνοϊκότερη θέση από τους πιστωτές μιας επιχείρησης που υπάγεται στο εμπορικό δίκαιο.

(111) Πρώτον, όσον αφορά τους δημόσιους οργανισμούς, δεν εφαρμόζονται οι πάγιοι περιορισμοί για την εξόφληση μιας απαίτησης ενός οργανισμού ιδιωτικού δικαίου. Με βάση τα στοιχεία που αναλύονται διεξοδικότερα στις αιτιολογικές σκέψεις 150 έως 154 της προαναφερθείσας απόφασης C 56/2007 στις οποίες παραπέμπει τηρουμένων των αναλογιών, η Επιτροπή συνάγει ως προς το πρώτο στοιχείο ότι: — σε αντίθεση με τους πιστωτές επιχειρήσεων οι οποίες υπάγονται στο εμπορικό δίκαιο, οι πιστωτές του δημόσιου οργανισμού IFP (δεδομένου ότι ο οργανισμός αυτός δεν υπάγεται στο κοινό δίκαιο σε θέματα δικαστικής εξυγίανσης και εκκαθάρισης προβληματικών επιχειρήσεων) δεν διατρέχουν τον κίνδυνο πλήρους ή μερικής διαγραφής της απαίτησής τους κατά την ολοκλήρωση μιας δικαστικής διαδικασίας εκκαθάρισης· — η νομική προσωπικότητα του δημόσιου οργανισμού IFP δεν εμποδίζει την ύπαρξη εγγύησης του κράτους· — ελλείψει ρητού περιορισμού της ευθύνης του κράτους έναντι του δημόσιου οργανισμού IFP, οι πιστωτές του οργανισμού αυτού μπορούν εύλογα να βασιστούν στην αρχή ότι το κράτος αναλαμβάνει τις οφειλές του δημόσιου οργανισμού IFP, μολονότι ο οργανισμός αυτός διαθέτει νομική προσωπικότητα.

(112) Δεύτερον, σε περίπτωση είσπραξης των οφειλών των δημόσιων οργανισμών που καταδικάζονται με δικαστική απόφαση, η διαδικασία που θέσπισε ο νόμος της 16ης Ιουλίου 1980 (και διάφορες πράξεις εφαρμογής του (86)) είναι, για τους λόγους που εξηγούνται στις αιτιολογικές σκέψεις 113 έως 117, ευνοϊκότερη για τους πιστωτές του δημόσιου οργανισμού σε σύγκριση με τις δικαστικές διαδικασίες κοινού δικαίου, εφόσον δεν είναι δυνατό να οδηγήσει σε διαγραφή της απαίτησης την οποία έχουν έναντι του δημόσιου οργανισμού IFP.

(113) Σύμφωνα με την ανάλυση που αναπτύσσεται στις αιτιολογικές σκέψεις 157 έως 161 της προαναφερθείσας απόφασης C 56/2007, στην οποία παραπέμπει τηρουμένων των αναλογιών, η Επιτροπή επισημαίνει καταρχάς ότι ο νόμος του 1980 (87) και τα μέτρα εφαρμογής του (88) ορίζουν το κράτος ως αρμόδια αρχή για την είσπραξη των απαιτήσεων των δημόσιων οργανισμών και του παρέχει σημαντικά προνόμια: την αυτεπάγγελτη έκδοση εντολής πληρωμής και τη δημιουργία επαρκών πόρων.

(114) Όπως και στις εκτιμήσεις που παρατίθενται στις αιτιολογικές σκέψεις 162 έως 168 της απόφασης C 56/2007, στις οποίες παραπέμπει τηρουμένων των αναλογιών, η Επιτροπή θεωρεί ότι η ειδική διαδικασία που θεσπίστηκε με τον νόμο του 1980 και τις πράξεις εφαρμογής του είναι μια απλή διαδικασία είσπραξης απαιτήσεων και όχι διαδικασία εκκαθάρισης και, μετά το πέρας της διαδικασίας αυτής, η απαίτηση δεν διαγράφεται, ενώ με την περάτωση της διαδικασίας εκκαθάρισης κοινού δικαίου, η δικαστική απόφαση περαίωσης λόγω ανεπάρκειας στοιχείων ενεργητικού χωρίς την επιβολή ποινής απαγορεύει στους πιστωτές να συνεχίσουν τις αγωγές. Η Επιτροπή επισημαίνει επίσης ότι, εφόσον ο νόμος του 1980 και οι διατάξεις εφαρμογής του προβλέπουν τη χρονική μετάθεση της εντολής πληρωμής, χωρίς να προβλέπουν για καμία στιγμή κατάσταση παύσης πληρωμών, αφήνουν τους πιστωτές να εικάσουν ότι υπάρχουν ή ότι θα υπάρχουν πάντα οι αναγκαίοι πόροι για να ικανοποιηθεί η απαίτησή τους έναντι του δημόσιου οργανισμού. Αυτά τα δύο στοιχεία την οδηγούν να θεωρήσει ότι η κατάσταση ανεπάρκειας ρευστότητας καλύπτεται, εάν χρειαστεί, από το κράτος ή ότι είναι μόνο προσωρινή. Αντίθετα, καμία διαδικασία εκκαθάρισης δεν προβλέπει τη δυνατότητα να καταστεί ένας τρίτος υπεύθυνος για τις οφειλές του αφερέγγυου νομικού προσώπου, εκτός εάν, προφανώς, υπάρχει εγγυητής.

(115) Σύμφωνα με την ανάλυση που αναπτύσσεται στις αιτιολογικές σκέψεις 170 έως 180 της προαναφερθείσας απόφασης 56/2007, στην οποία παραπέμπει τηρουμένων των αναλογιών, η Επιτροπή θεωρεί ότι τα γαλλικά νομοθετικά κείμενα επιτρέπουν, αν δεν ενθαρρύνουν το κράτος να διαθέτει κεφάλαια στους δημόσιους οργανισμούς, κατά προτίμηση με κλασικά τραπεζικά δάνεια, σε περίπτωση ανεπάρκειας ρευστότητας. Κεφάλαια τα οποία μπορούν να συνιστούν τους «συμπληρωματικούς πόρους» που προβλέπει ο νόμος της 16ης Ιουλίου 1980. Θεωρεί επίσης ότι τα εν λόγω νομοθετικά κείμενα είναι γνωστά στους πιστωτές, οι οποίοι μπορούν συνεπώς βάσιμα να εικάζουν ότι η εποπτεύουσα αρχή θα μπορέσει να βρει τους απαραίτητους πόρους για να ικανοποιηθεί η απαίτησή τους. Ως εκ τούτου, η Επιτροπή θεωρεί ότι είναι ελάχιστα πιθανό το ενδεχόμενο να μην μπορέσει ο πιστωτής να εξασφαλίσει την ικανοποίηση της απαίτησής του με την εφαρμογή των διαδικασιών που προβλέπει ο νόμος της 16ης Ιουλίου 1980.

(116) Εντούτοις, σε αντίθεση με το συμπέρασμά της για την επιχείρηση La Poste στην προαναφερθείσα απόφαση C 56/2007, η Επιτροπή διαπιστώνει ότι, στην παρούσα περίπτωση, οι ίδιοι πόροι που μπορεί να συγκεντρώσει ο δημόσιος οργανισμός IFP είναι σχετικά σημαντικοί, εφόσον, όπως εξηγούν οι γαλλικές αρχές στην αιτιολογική σκέψη 44, τα ταμειακά διαθέσιμα και οι τοποθετήσεις (ύψους 150,3 εκατ. ευρώ) ήταν στα τέλη του 2007 περίπου πενταπλάσια από τα δάνεια και το χρηματοοικονομικό χρέος (ύψους 25,2 εκατ. ευρώ). Έτσι, η Επιτροπή αναγνωρίζει ότι, δεδομένης της τρέχουσας οικονομικής του κατάστασης, κρίνεται απίθανο, τουλάχιστον σε ένα προσεχές μέλλον, η έλλειψη ίδιων πόρων να έχει ως αποτέλεσμα να περιέλθει ο δημόσιος οργανισμός IFP σε κατάσταση αδυναμίας να ικανοποιήσει το χρέος του και να καταστήσει αναγκαία την παρέμβαση του κράτους.

(117) Αν και απίθανο προς το παρόν, μια κατάσταση ανεπάρκειας στοιχείων ενεργητικού του δημόσιου οργανισμού IFP δεν είναι λιγότερο πιθανή μακροπρόθεσμα. Υπό αυτές τις συνθήκες, η αδυναμία συγκέντρωσης πόρων από την εκχώρηση περιουσιακών στοιχείων θα είχε ως αποτέλεσμα την προσφυγή σε άλλους μηχανισμούς εγγύησης (προκαταβολές, αναζήτηση ευθύνης του κράτους κλπ.). Εξάλλου, η θέσπιση από τον νομοθέτη ενός καθεστώτος προστασίας των περιουσιακών στοιχείων θα μπορούσε να τροφοδοτήσει τη διαμάχη σχετικά με την αντικειμενική ευθύνη του κράτους σε ενδεχόμενη αδυναμία πληρωμής του δημόσιου οργανισμού IFP (89). Ως προς αυτό, η Επιτροπή λαμβάνει υπόψη το επιχείρημα των γαλλικών αρχών (90) ότι, σε περίπτωση που το κράτος έκρινε ότι ένα περιουσιακό στοιχείο που ανήκει σε έναν δημόσιο οργανισμό είναι «απολύτως απαραίτητο» για την εκπλήρωση αποστολής δημόσιας υπηρεσίας και ήταν αντίθετο στην εκχώρηση του, αυτό ουδόλως θα συνεπαγόταν υποχρέωση χορήγησης αποζημίωσης με μηχανισμούς εγγύησης. Επισημαίνει, ωστόσο, ότι οι γαλλικές αρχές έχουν αναγνωρίσει (μολονότι αμφισβητούν ότι ο δημόσιος οργανισμός IFP μπορεί να αποκομίσει από αυτήν πλεονέκτημα) ότι η απαίτηση της συνέχειας της δημόσιας υπηρεσίας επιβάλλεται στον αντιπρόσωπο του κράτους κατά την εκτέλεση της διαδικασίας που θεσπίστηκε με το νόμο της 16ης Ιουλίου1980 (91). Επίσης, η Επιτροπή θεωρεί ότι το γεγονός ότι κράτος μπορεί να αποτρέψει την εκχώρηση στοιχείων ενεργητικού με αιτιολογία τη διατήρηση μιας δημόσιας υπηρεσίας θα μπορούσε να θεμελιώσει την αντικειμενική ευθύνη του κράτους για παραβίαση της αρχής της ίσης μεταχείρισης σε σχέση με τα βάρη του δημοσίου.

(118) Τρίτον, για τους λόγους που έχουν ήδη αναλυθεί στις αιτιολογικές σκέψεις 185 έως 226 της προαναφερθείσας απόφασης 56/2007, στις οποίες παραπέμπει τηρουμένων των αναλογιών, η Επιτροπή θεωρεί ότι, στην απίθανη περίπτωση κατά την οποία η διαδικασία που ορίζει ο νόμος του 1980 δεν θα επέτρεπε την εξόφληση του πιστωτή, τα ένδικα μέσα που θα είχε αυτός στη διάθεσή του για να θεμελιώσει την ευθύνη του κράτους παρουσιάζουν τα χαρακτηριστικά ενός μηχανισμού εγγυήσεων.

(119) Αν και οι γαλλικές αρχές θεωρούν ότι δεν είναι δυνατό να θεμελιωθεί καταρχήν ούτε υποκειμενική ούτε αντικειμενική ευθύνη του κράτους (92), αναγνωρίζουν ότι, εάν υπήρχε απαίτηση συνέχειας της δημόσιας υπηρεσίας και αν η απαίτηση αυτή επιβαλλόταν στον αντιπρόσωπο του κράτους κατά την εκτέλεση της διαδικασίας που όρισε ο νόμος του 1980, θα μπορούσε ο δικαστής να διατάξει την αποζημίωση του πιστωτή. Σε αυτή την περίπτωση, ωστόσο, οι γαλλικές αρχές θεωρούν ότι ο πιστωτής δεν θα ωφελούνταν από κανένα προνόμιο, διότι η αποζημίωσή του θα ήταν παρόμοια με την αποζημίωσή που θα ελάμβανε σε περίπτωση εφαρμογής του κοινού δικαίου. Ως προς αυτό η Επιτροπή επισημαίνει ορισμένα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά του ειδικού δικαιώματος που θέσπισε ο νόμος του 1980: με βάση το κοινό δίκαιο της δικαστικής εκκαθάρισης, οι πιστωτές (και σε κάθε περίπτωση οι εγχειρόγραφοι πιστωτές) δεν ανακτούν κατά κανόνα το σύνολο της απαίτησής τους και, τις περισσότερες φορές, οι οφειλές μιας επιχείρησης σε διαδικασία εκκαθάρισης δεν εξοφλούνται από έναν τρίτο.

(120) Οι γαλλικές αρχές αμφισβητούν επίσης το ότι οι δυνατότητες αποζημίωσης που παρέχει στους πιστωτές η θεμελίωση της ευθύνης θα μπορούσαν να εξομοιωθούν με κάποια μορφή εγγύησης. Αντιθέτως, η Επιτροπή θεωρεί ότι η θεμελίωση της ευθύνης του κράτους (υποκειμενικής ή αντικειμενικής) κατά την εφαρμογή της διαδικασίας είσπραξης των οφειλών των δημόσιων οργανισμών που διέπονται από το νόμο της 16ης Ιουλίου 1980 ισοδυναμεί με μηχανισμό εγγυήσεων για τους σκοπούς του δικαίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης, διότι εξασφαλίζει στους πιστωτές την εξόφληση της απαίτησής τους, υποχρεώνοντας το κράτος να εξοφλήσει την οφειλή σε περίπτωση αδυναμίας πληρωμής του δημόσιου οργανισμού IFP. Επιπλέον, η απόφαση του Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων (εφεξής «ΕΔΑΔ») στην υπόθεση Société de gestion du port de Campoloro et Société fermière de Campoloro κατά Γαλλίας (93) (εφεξής «υπόθεση Campoloro») τείνει να αναγνωρίσει την ύπαρξη αυτόματης εγγύησης.

(121) Τέλος, όπως αποδεικνύεται στις αιτιολογικές σκέψεις 181 έως 184 της απόφασης C 56/2007, στην οποία παραπέμπει τηρουμένων των αναλογιών, η Επιτροπή θεωρεί ότι η πρόταση των γαλλικών αρχών να διευκρινίσουν το διάταγμα εφαρμογής του νόμου του 1980 είναι ανεπαρκής για να αποκλειστεί το ενδεχόμενο αποδέσμευσης των πόρων με εισφορά δημόσιων πόρων. α) Οι γαλλικές αρχές πρότειναν την ακόλουθη τροποποίηση του διατάγματος εφαρμογής του νόμου του 1980: «Όταν η όχληση δεν αποφέρει αποτέλεσμα μέχρι τη λήξη των εν λόγω προθεσμιών, ο εκπρόσωπος του κράτους ή η αρμόδια εποπτεύουσα αρχή προβαίνει στην εγγραφή της δαπάνης στον προϋπολογισμό του οργανισμού τοπικής αυτοδιοίκησης ή του υπερήμερου δημόσιου οργανισμού. Αποδεσμεύει, εάν χρειαστεί, τους απαραίτητους πόρους στον προϋπολογισμού του οργανισμού τοπικής αυτοδιοίκησης ή του δημόσιου οργανισμού είτε μειώνοντας τις πιστώσεις που έχουν διατεθεί σε άλλες δαπάνες και δεν έχουν αναλωθεί είτε αυξάνοντας τους πόρους» (επισήμανση της σύνταξης). β) Εντούτοις η Επιτροπή δηλώνει, όπως και στην αιτιολογική σκέψη 67 της απόφασης για την κίνηση διαδικασίας, ότι τα νομοθετικά κείμενα, ούτε στην υφιστάμενη έ