ΕΙΔΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ αριθ. 14/98 σχετικά με το κλείσιμο των μορφών παρέμβασης του ΕΤΠΑ συνοδευόμενη από τις απαντήσεις της Επιτροπής (υποβαλλόμενη βάσει του άρθρου 188 Γ παράγραφος 4 δεύτερο εδάφιο της συνθήκης ΕΚ) (98/C 368/01)

1. ΕΙΣΑΓΩΓΗ

1.1. Το Συνέδριο, στο πλαίσιο της ετήσιας έκθεσής του για το οικονομικό έτος 1996 (1), είχε εξετάσει το κλείσιμο των παρεμβάσεων που συγχρηματοδοτούνται από το ΕΤΠΑ, σχετικά με την περίοδο πριν από τη μεταρρύθμιση των διαρθρωτικών ταμείων του 1988 (2) και την περίοδο προγραμματισμού 1989-1993 (3). Το Συνέδριο προέβαινε κυρίως σε συστάσεις για μια πιο ενεργό πολιτική κλεισίματος των παρεμβάσεων και μια αυστηρότερη έγκριση αναβολής των προθεσμιών ανάληψης υποχρεώσεων και πληρωμής στα κράτη μέλη. Βάσει των ανωμαλιών που διαπιστώθηκαν, επέμενε στην ανάγκη να καθιερωθούν συστήματα ελέγχου που να επιτρέπουν πραγματικά την εξακρίβωση της αξιοπιστίας των δηλώσεων δαπανών που υποβάλλουν τα κράτη μέλη.

1.2. Δεδομένου του υψηλού αριθμού ενεργειών που απέμεναν να κλείσουν στις 31 Δεκεμβρίου 1996 [769 (4)], η έρευνα αυτή παρατάθηκε το 1997 με ελέγχους σε έξι κράτη μέλη (Γερμανία, Ελλάδα, Ισπανία, Γαλλία, Ιταλία και Ηνωμένο Βασίλειο) και στην Επιτροπή. Οι έλεγχοι αυτοί αφορούσαν ένα δείγμα 53 παρεμβάσεων που αποφασίστηκαν πριν από το 1994, μεταξύ των οποίων 18 είχαν κλείσει και 35 όχι. Το δείγμα αυτό συστάθηκε με σκοπό να καταδειχθεί η διαδικασία κλεισίματος και συνεπώς δεν αποβλέπει (εξασφαλίσει) να είναι στατιστικά αντιπροσωπευτικό. Η επιλογή αυτή θεωρήθηκε η πλέον ενδεδειγμένη λαμβανόμενη υπόψη της εξέλιξης των διαδικασιών κλεισίματος. Εκτός από τον έλεγχο της κανονικότητας και της νομιμότητας, το Συνέδριο θέλησε να τονίσει την εξέταση της κατάστασης προόδου του κλεισίματος. Τέλος, για τις αξιολογήσεις και το αποτέλεσμα των κοινοτικών πλαισίων στήριξης (ΚΠΣ) και των προγραμμάτων της περιόδου 1989-1993 διατυπώθηκαν παρατηρήσεις στο πλαίσιο της έκθεσης του Συνεδρίου σχετικά με την αξιολόγηση των παρεμβάσεων των διαρθρωτικών ταμείων.

1.3. Οι έλεγχοι που διενεργήθηκαν στα κράτη μέλη και που αναφέρθηκαν παραπάνω επιβεβαίωσαν τις διαπιστώσεις που έγιναν στα σημεία 6.21-6.30 της ετήσιας έκθεσης για το οικονομικό έτος 1996 σχετικά με την έλλειψη αξιοπιστίας των δηλώσεων δαπανών των αρχών που ορίστηκαν στα κράτη μέλη (5) και των δικαιολογητικών των τελικών δικαιούχων, καθώς και σχετικά με την επιλεξιμότητα των δαπανών. Οι αντίστοιχες παρατηρήσεις διαβιβάστηκαν στις αρμόδιες αρχές των αντίστοιχων κρατών μελών και στην Επιτροπή, η οποία είναι αρμόδια, κατ' εφαρμογή του άρθρου 24 του τροποποιηθέντος κανονισμού (ΕΟΚ) αριθ. 4253/88, να προβαίνει στην ενδεδειγμένη εξέταση και ενδεχομένως στην είσπραξη των αχρεωστήτως καταβληθέντων ποσών. Τα επόμενα σημεία επίσης δεν θα αναφερθούν στις απόψεις αυτές με αυτή την μορφή και θα αφιερωθούν μάλλον στην κατάσταση κλεισίματος των παρεμβάσεων στις 31 Δεκεμβρίου 1997 και στην εξέταση της διαδικασίας κλεισίματος.

2. ΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΤΟΥ ΚΛΕΙΣΙΜΑΤΟΣ ΣΤΙΣ 31 ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΥ 1997

2.1. Για τις περισσότερες παρεμβάσεις που εγκρίθηκαν πριν από το 1994 έπρεπε να αναληφθούν νομικές και οικονομικές υποχρεώσεις στα κράτη μέλη πριν από τις 31 Δεκεμβρίου 1993 (6) εκτός ενδεχόμενης παράτασης. Στη συνέχεια, οι τελικοί δικαιούχοι διέθεταν στα κράτη μέλη, κατά γενικό κανόνα, μια προθεσμία δύο ετών για να εκτελέσουν τις πληρωμές τους και, στους επόμενους έξι μήνες, τα κράτη μέλη έπρεπε να παραδώσουν στην Επιτροπή τα απαραίτητα για το κλείσιμο έγγραφα, κυρίως την αίτηση πληρωμής του υπολοίπου και την τελική έκθεση εκτέλεσης. Κατόπιν, αν τα έγγραφα αυτά γίνονταν αποδεκτά, η Επιτροπή έπρεπε να πραγματοποιήσει την πληρωμή υπολοίπου της χρηματοδοτικής συνδρομής μέσα σε μία προθεσμία που να μην υπερέβαινε, κατά γενικό κανόνα, τους δύο μήνες, ήτοι πριν από τις 31 Αυγούστου 1996 (7). Ορισμένες μεταφορές τελευταίων προθεσμιών ανάληψης υποχρέωσης και πληρωμής, που δεν υπερέβαιναν τον ένα χρόνο, εγκρίθηκαν από την Επιτροπή. Για προγράμματα του στόχου αριθ. 1 της περιόδου 1989-1993 στην Ιταλία, οι ημερομηνίες κλεισίματος μεταφέρθηκαν ωστόσο μέχρι το 1998 με την έγκριση της Επιτροπής (8).

2.2. Η εξέλιξη των αναλήψεων υποχρεώσεων που απέμεναν προς εκκαθάριση απεικονίζεται, κατά κονδύλιο του προϋπολογισμού, στον πίνακα 1, και κατά κράτος μέλος, στον πίνακα 2. Οι δύο αυτοί πίνακες δεν αναφέρουν ωστόσο τις αναλήψεις υποχρεώσεων που απομένουν προς εκκαθάριση (αναφέρονται στον πίνακα 3) σχετικά με:α) σχέδια που αποφασίστηκαν από την Επιτροπή πριν από την 1η Ιανουαρίου 1989 και που υπάγονται στις διατάξεις περί αυτεπάγγελτης αποδέσμευσης, οι οποίες προβλέπονται στο άρθρο 12 του κανονισμού (ΕΟΚ) αριθ. 4254/88 σχετικά με το ΕΤΠΑ 7

β) σχέδια που εγκρίθηκαν από την Επιτροπή το 1989, τα οποία διέπονται όμως από τον παλαιό κανονισμό (ΕΟΚ) αριθ. 1787/84 και δεν υπάγονται στις διατάξεις περί αυτεπάγγελτης αποδέσμευσης.

2.3. Οι αναλήψεις υποχρεώσεων που απέμεναν προς εκκαθάριση για το σύνολο των παρεμβάσεων του ΕΤΠΑ ανέρχονταν στις 31 Δεκεμβρίου 1997 σε 2 389,7 εκατ. ECU (ποσό 2 067,0 εκατ. ECU στον πίνακα 1 και 271,9 εκατ. ECU και 50,8 εκατ. ECU στον πίνακα 3), έναντι 3 290,7 εκατ. ECU στις 31 Δεκεμβρίου 1996 και 4 658,9 εκατ. ECU στις 31 Δεκεμβρίου 1995 (9)

2.4. Το προς εκκαθάριση υπόλοιπο σχετικά με τις παρεμβάσεις που αποφασίστηκαν μετά τη μεταρρύθμιση του 1988 ανερχόταν σε 1 795,3 εκατ. ECU στις 31 Δεκεμβρίου 1997, έναντι 2 527,4 εκατ. ECU στις 31 Δεκεμβρίου 1996 και 3 259,4 εκατ. ECU στις 31 Δεκεμβρίου 1995 (βλέπε 1° μέρος του πίνακα 1). Το προς εκκαθάριση αυτό ποσό αντιπροσωπεύει το 6,2 % του συνόλου των αναλήψεων υποχρεώσεων που πραγματοποιήθηκαν κατά τα οικονομικά έτη 1989 έως 1995, ήτοι 28 597,5 εκατ. ECU (10), έναντι του 8,8 % στις 31 Δεκεμβρίου 1996 και 11,4 % στις 31 Δεκεμβρίου 1995. Επειδή το προς εκκαθάριση υπόλοιπο αντιπροσωπεύει βασικά μόνο το υπόλοιπο της τελευταίας ετήσιας δόσης των ενεργειών (δηλαδή γενικά το 20 % της τελευταίας αυτής δόσης) (11), ο αριθμός των παρεμβάσεων που απομένουν για κλείσιμο δίνει μια πιο σωστή εικόνα του μεγέθους του έργου που πρέπει ακόμη να εκτελεστεί. Για την περίοδο μετά τη μεταρρύθμιση του 1988, ο αριθμός αυτός ανέρχεται σε 435, έναντι 617 στις 31 Δεκεμβρίου 1996 και 753 στις 31 Δεκεμβρίου 1995 7 το σύνολο των παρεμβάσεων που τέθηκαν σε εφαρμογή στην εν λόγω περίοδο ανερχόταν σε 800 περίπου.

2.5. Όσον αφορά τις παρεμβάσεις που συγχρηματοδοτήθηκαν από το ΕΤΠΑ, του οποίου οι αρχικές αποφάσεις είναι προγενέστερες της μεταρρύθμισης του 1988, το προς εκκαθάριση υπόλοιπο στις 31 Δεκεμβρίου 1997 ανερχόταν σε 594,4 εκατ. ECU, έναντι 763,3 εκατ. ECU στις 31 Δεκεμβρίου 1996 και 1 399,5 εκατ. ECU στις 31 Δεκεμβρίου 1995. Το ποσό αυτό αφορά:

α) αναλήψεις υποχρεώσεων συνολικού ποσού 271,7 εκατ. ECU που πραγματοποιήθηκαν σε βάρος των κονδυλίων του προϋπολογισμού για τα ΚΠΣ και τις ΚΠ, καθώς και των ειδικών κονδυλίων του προϋπολογισμού για τις ενέργειες ΕΠ, τις ΟΑΕ, τα ΜΟΠ, τα ΕΠΚΕ και τα ΠΚΠ (έναντι 385, 9 εκατ. ECU στις 31 Δεκεμβρίου 1996 και 496,9 εκατ. ECU στις 31 Δεκεμβρίου 1995) (βλέπε 2ο μέρος του πίνακα 1).

β) αναλήψεις υποχρεώσεων συνολικού ποσού 271,9 εκατ. ECU για σχέδια που εγκρίθηκαν από την Επιτροπή πριν από την 1η Ιανουαρίου 1989 στα πλαίσια του ΕΤΠΑ και που υπάγονται στις διατάξεις περί αυτεπάγγελτης αποδέσμευσης που προβλέπει το άρθρο 12 του τροποποιημένου κανονισμού σχετικά με το ΕΤΠΑ (έναντι 325,5 εκατ. ECU στις 31 Δεκεμβρίου 1996 και 842,4 εκατ. ECU στις 31 Δεκεμβρίου 1995) (βλέπε πίνακα 3).

γ) αναλήψεις υποχρεώσεων συνολικού ποσού 50,8 εκατ. ECU για σχέδια που εγκρίθηκαν από την Επιτροπή το 1989, αλλά που υπάγονται στον παλαιό κανονισμό (ΕΟΚ) αριθ. 1787/84 και όχι στις διατάξεις περί αυτεπάγγελτης αποδέσμευσης (έναντι 51,9 εκατ. ECU στις 31 Δεκεμβρίου 1996 και 60,2 εκατ. ECU στις 31 Δεκεμβρίου 1995) (βλέπε πίνακα 3).

2.6. Το τρέχον υπόλοιπο που απομένει να κλείσει αποτελείται προς το παρόν από παρεμβάσεις του ΕΤΠΑ στην Ιταλία περισσότερες από 50 %. Το κλείσιμο για αυτό το κράτος μέλος το 1997 δεν αφορούσε σχεδόν παρά παρεμβάσεις πριν από τη μεταρρύθμιση του 1988, ενώ μόνο τέσσερα προγράμματα μετά τη μεταρρύθμιση από τα 123 έχουν κλείσει. Από τα τέσσερα άλλα κράτη μέλη που αντιπροσώπευαν στις 31 Δεκεμβρίου 1996 το 10 % περίπου των ποσών που απέμεναν να κλείσουν, η Γαλλία και το Ηνωμένο Βασίλειο είχαν το τρέχον υπόλοιπό τους μειωμένο κατά 25 %, η Ισπανία κατά 37 % και η Ελλάδα κατά 68 % σε σχέση με την κατάσταση στις 31 Δεκεμβρίου 1996. Από την πλευρά του αριθμού των παρεμβάσεων που απομένουν να κλείσουν, τα κυριότερα κράτη μέλη είναι η Ιταλία, η Γαλλία και το Ηνωμένο Βασίλειο, που αντιπροσωπεύουν το 30, 20 και 11 % του συνόλου αντίστοιχα.

3. ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΕΙΣ ΣΧΕΤΙΚΑ ΜΕ ΤΗ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑ ΚΛΕΙΣΙΜΑΤΟΣ

3.1. Το Συνέδριο διαπίστωσε ότι η Επιτροπή είχε καταρτίσει για το Βέλγιο, τη Γερμανία, τη Γαλλία, την Ιταλία και το Ηνωμένο Βασίλειο ένα συνοπτικό πίνακα των προγραμμάτων που δεν έκλεισαν στις 31 Δεκεμβρίου 1997, ο οποίος παρουσιάζει δημοσιονομικά στοιχεία, τη φύση του προβλήματος που παρεμποδίζει το κλείσιμο και τα μέτρα που αναλήφθηκαν για την επίλυσή του. Ένας τέτοιος συνοπτικός πίνακας για τα επτά άλλα σχετικά κράτη μέλη θα ήταν χρήσιμος ως μέσο διαχείρισης.

Καθυστερήσεις

Γενικές παρατηρήσεις

3.2. Μια σημαντική αδυναμία στη διαδικασία κλεισίματος είναι η μη τήρηση από τα κράτη μέλη και την Επιτροπή των προθεσμιών σύμφωνα με τους κανονισμούς (βλέπε σημείο 2.1). Εντούτοις, το κλείσιμο των παρεμβάσεων μέσα στις προθεσμίες αυτές είναι σημαντικό για τους δικαιούχους των ενισχύσεων και για τις κεντρικές ή περιφερειακές αρχές των κρατών μελών που είναι επιφορτισμένες με την εκτέλεσή τους, διότι το υπόλοιπο της τελευταίας δόσης εκκαθαρίζεται από την Επιτροπή μόνο στο τέλος της διαδικασίας κλεισίματος.

3.3. Εξάλλου, η αποφυγή αδικαιολόγητων καθυστερήσεων στο κλείσιμο σχετίζεται με μια υγιή πρακτική του προϋπολογισμού, η οποία συνίσταται σε τακτική αποδέσμευση των μη χρησιμοποιηθέντων ποσών που διατίθενται στις συνδρομές των διαρθρωτικών ταμείων και που συσσωρεύονται συγχρόνως με την έναρξη των νέων προγραμμάτων.

3.4. Τέλος, οι καθυστερήσεις κλεισίματος έχουν ως αποτέλεσμα ολοένα και μεγαλύτερες αλληλεπικαλύψεις των διαφόρων περιόδων προγραμματισμού, οι οποίες επηρεάζουν την εφαρμογή των νέων προγραμμάτων. Ένα μέρος των πόρων που είναι διαθέσιμοι στις περιφέρειες των κρατών μελών παραμένει, στην πραγματικότητα, ενεργοποιημένο από τις εργασίες κλεισίματος, των οποίων η σημασία μερικές φορές λαμβάνεται πλέον υπόψη από το διαχειριστή μόνο τυπικά. Αυτό συμβαίνει, παραδείγματος χάριν, όταν πρόκειται να υποβληθεί μια τελική έκθεση εκτέλεσης για τα αποτελέσματα ενός προγράμματος, του οποίου η εκτέλεση περατώθηκε πριν από πολλά χρόνια και στο μεταξύ ξεκίνησαν άλλες παρεμβάσεις. Εξάλλου, μπορεί να επανεμφανιστούν οι αδυναμίες που είναι η αιτία των καθυστερήσεων αυτών κατά την εφαρμογή νέων παρεμβάσεων.

Καθυστερήσεις κατά την αρχική υποβολή των εγγράφων κλεισίματος από τα κράτη μέλη

3.5. Στις 31 Δεκεμβρίου 1997, εξακολουθούσαν να υπάρχουν, στα περισσότερα κράτη μέλη, προγράμματα για τα οποία τα έγγραφα κλεισίματος δεν είχαν ακόμη διαβιβαστεί στις υπηρεσίες της Επιτροπής. Για παράδειγμα, πρόκειται για τις δύο παρεμβάσεις στο Βέλγιο, έξι στη Γερμανία, οκτώ στη Γαλλία και έξι στο Ηνωμένο Βασίλειο. Για το ήμισυ σχεδόν των 53 παρεμβάσεων του δείγματος που εξετάστηκε, τα έγγραφα αυτά υποβλήθηκαν για πρώτη φορά από τα κράτη μέλη με καθυστέρηση δυνάμενη να φθάσει στους 30 μήνες.

3.6. Πολλές επαφές θα είχαν πραγματοποιηθεί, ήδη από το 1996, με τις αρμόδιες αρχές των περιφερειών του Ηνωμένου Βασιλείου, οι οποίες δεν είχαν ακόμη υποβάλει έγγραφα κλεισίματος. Εντούτοις, οι ερωτηθείσες υπηρεσίες της Επιτροπής δεν μπόρεσαν να παρουσιάσουν έγγραφο που να περιγράφει τα σχετικά μέτρα και την παρακολούθηση που πραγματοποιήθηκε.

3.7. Οι καθυστερήσεις στην παράδοση των εγγράφων που είναι αναγκαία για την Επιτροπή εξηγούνται κυρίως από τους εξής λόγους:α) τη δυσκολία για τις ενδιαφερόμενες εθνικές αρχές να λαμβάνουν τα δικαιολογητικά έγγραφα των τελικών δικαιούχων, πράγμα που καθυστερεί κατά συνέπεια την ενημέρωση των πινάκων κλεισίματος και των τελικών εκθέσεων 7

β) την έλλειψη διαφάνειας ορισμένων κοινοτικών εννοιών που οφείλεται στον ελλιπή ακριβή ορισμό μέσα στους κανονισμούς και στις αποφάσεις της Επιτροπής ορισμένων απαιτήσεων που επιβάλλει η Επιτροπή, ιδίως όσον αφορά τη φύση και το περιεχόμενο των εγγράφων που πρέπει να της ανακοινώνονται κατά το κλείσιμο [πιστοποιητικό δαπανών, πίνακες και τελική έκθεση (12)]. Η ασάφεια αυτή καταλήγει συχνά σε διαφορετικές ερμηνείες των εννοιών αυτών. Εντούτοις, σχετικά με την επιλεξιμότητα των δαπανών, τα δελτία που υιοθέτησε η Επιτροπή θα πρέπει, στο μέλλον, να συμβάλλουν στη διευκόλυνση του κλεισίματος (13).

Καθυστερήσεις κατά την εξέταση των αιτήσεων πληρωμής υπολοίπου

3.8 Ύστερα από την παράδοση των εγγράφων κλεισίματος, η γεωγραφική μονάδα της ΓΔ XVI που είναι επιφορτισμένη με το κράτος μέλος καλείται να αποφανθεί για την αντιστοιχία της τελικής έκθεσης με τη δήλωση δαπανών. Η εξακρίβωση του τελικού σχεδίου χρηματοδότησης αποδεικνύεται μερικές φορές δύσκολη λόγω των ενδεχόμενων διαδοχικών τροποποιήσεών του. Η μονάδα «Δημοσιονομική και χρηματοοικονομική διαχείριση, Έλεγχοι (Cofin)», καθορίζει στη συνέχεια το προς εκκαθάριση υπόλοιπο και προετοιμάζει το ένταλμα πληρωμής το οποίο πρέπει να υποβληθεί στη ΓΔ ΧΧ για θεώρηση.

3.9 Τα κράτη μέλη συχνά είναι αντιμέτωπα με την πολύ μεγάλη διάρκεια που είναι αναγκαία για την Επιτροπή σχετικά με το κλείσιμο των προγραμμάτων των οποίων τα έγγραφα κλεισίματος της έχουν διαβιβαστεί χωρίς να ενημερώνονται για τους λόγους της μη τήρησης της προθεσμίας των δύο μηνών μέσα στην οποία θα έπρεπε να πραγματοποιείται η πληρωμή του υπολοίπου. Για παράδειγμα, το Νοέμβριο του 1997, οι ιταλικές αρχές απέστειλαν μια επιστολή στην Επιτροπή επικρίνοντας την πλήρη έλλειψη αντίδρασης όσον αφορούσε τις 99 αιτήσεις πληρωμής υπολοίπων που είχαν υποβληθεί πριν από τρεις έως 28 μήνες. Για δύο παρεμβάσεις, οι καθυστερήσεις ήταν περισσότερο από δύο χρόνια, για 29 παρεμβάσεις, από ένα έως δύο χρόνια και για 68 παρεμβάσεις ήταν από ένα έως επτά μήνες. Εξάλλου, για τη Γαλλία, το Δεκέμβριο του 1997, 19 αιτήσεις πληρωμής υπολοίπου είχαν υποβληθεί εδώ και περισσότερο από ένα χρόνο χωρίς να έχουν ακόμη κλείσει οι παρεμβάσεις.

3.10. Διαπιστώθηκε ότι τέσσερις από τις 53 παρεμβάσεις που εξετάστηκαν δεν οδήγησαν ούτε σε αίτηση συμπληρωματικών πληροφοριών ούτε σε εντολή πληρωμής του τελικού υπολοίπου, ενώ οι υπηρεσίες της Επιτροπής είχαν στην κατοχή τους τα έγγραφα κλεισίματος από έξι έως 22 μήνες πριν.

3.11. Εντούτοις, πρέπει να επισημανθεί ότι μια συχνή αιτία καθυστέρησης στη εξέταση των αιτήσεων πληρωμής του υπολοίπου είναι ο μη ικανοποιητικός χαρακτήρας των διαβιβαζόμενων εγγράφων, είτε διότι η τελική έκθεση είναι μιας ποιότητας που έχει κριθεί ανεπαρκής, είτε διότι οι δηλώσεις δαπανών που διαβιβάζουν οι αρχές του κράτους μέλους είναι ελλιπείς ή εσφαλμένες (μη αναλυτικές πληροφορίες ανά μέτρο, έλλειψη πληροφοριών με τις οποίες να μπορεί να εξακριβωθεί η σχέση μεταξύ δαπανών που εκφράζονται σε ECU και σε εθνικό νόμισμα, αναφορά σε εσφαλμένη περίοδο επιλεξιμότητας ή σε εσφαλμένο σχέδιο χρηματοδότησης, αντίφαση μεταξύ των δηλώσεων δαπανών και των τελικών εκθέσεων, μη επιλέξιμες δαπάνες). Τα προβλήματα αυτά είναι συνήθως συνέπεια σοβαρών κενών οργάνωσης και εσωτερικού ελέγχου, τα οποία θα έπρεπε να είχαν διαπιστωθεί νωρίτερα, λαμβανομένων ιδίως υπόψη των μηχανισμών που προβλέπονται στο πλαίσιο της εταιρικής σχέσης και ιδιαίτερα των επιτροπών παρακολούθησης όπου εκπροσωπείται η Επιτροπή.

3.12. Σε περίπτωση διαπίστωσης ανακολουθιών στα έγγραφα κλεισίματος (18 από τις 53 παρεμβάσεις του εξετασθέντος δείγματος), μια διαδικασία ανταλλαγής επιστολών μεταξύ των υπηρεσιών της Επιτροπής και των αρχών του αντίστοιχου κράτους μέλους ακολουθείται τότε για να αποσαφηνιστεί το πρόβλημα που έχει τεθεί. Για δύο από τις περιπτώσεις αυτές, η Επιτροπή χρειάστηκε ένα χρόνο για να στείλει την αίτηση αποσαφήνισης στο κράτος μέλος. Σε πέντε περιπτώσεις τα κράτη μέλη χρειάστηκαν στη συνέχεια περισσότερο από ένα χρόνο για να απαντήσουν στις αιτήσεις πληροφοριών της Επιτροπής, και σε τέσσερις περιπτώσεις, τα κράτη μέλη δεν απέστειλαν τα απαιτούμενα πληροφοριακά στοιχεία. Η ανώτατη διαπιστωθείσα περίοδος μεταξύ της αρχικής υποβολής των αιτήσεων πληρωμής του υπολοίπου και της έκδοσης του εντάλματος πληρωμής, ύστερα από αποσαφήνιση των προβλημάτων που είχαν τεθεί, είναι 29 μήνες.

Έλεγχοι στα κράτη μέλη

Σημασία των ελέγχων της Επιτροπής

3.13. Η Επιτροπή, στην απάντησή της στα σημεία 6.19-6.20 της ετήσιας έκθεσης για το οικονομικό έτος 1996, είχε δηλώσει ότι είχε λάβει μέτρα που συνέβαλαν στην «εξασφάλιση της νομιμότητας και της κανονικότητας των κοινοτικών πληρωμών, συμπεριλαμβανομένων των τελικών πληρωμών». Εξάλλου, στην όγδοη έκθεσή της για τα διαρθρωτικά ταμεία, δηλώνει ότι οι έλεγχοι που διενεργήθηκαν το 1996 από την ΓΔ XVI (26 στον αριθμό) «αφορούν πρωτίστως την εξακρίβωση της ύπαρξης και της αποτελεσματικότητας των συστημάτων που εφαρμόζονται για τη διαχείριση και τον έλεγχο των ενεργειών καθώς και της αξιοπιστίας των στοιχείων που υποβάλλονται στην Επιτροπή (κυρίως των βεβαιώσεων δαπανών). Κατά δεύτερο λόγο, οι έλεγχοι πρέπει να συμβάλουν στην εξακρίβωση της νομιμότητας κατά τη διαχείριση των πιστώσεων του ΕΤΠΑ, της ακριβούς λογιστικής καταχώρησης, της νομιμότητας, της τακτικότητας και της ποιότητας της δημοσιονομικής διαχείρισης, λαμβανομένων υπόψη των στόχων κάθε μορφής παρέμβασης καθώς και των κοινοτικών κανόνων και πολιτικών (. . .). Μετά από τους ελέγχους αυτούς, η Επιτροπή προβαίνει στα απαραίτητα διαβήματα ώστε να εξασφαλιστεί η παρακολούθηση και διόρθωση όλων των παρατυπιών που διαπίστωσαν οι υπηρεσίες της ή το Ελεγκτικό Συνέδριο».

3.14. Όσον αφορά τον όγκο των ελέγχων που διενέργησε η Επιτροπή για 120 περίπου παρεμβάσεις της περιόδου προγραμματισμού 1989-1993, διενεργήθηκε έλεγχος κατά την περίοδο 1994-1997. Λαμβανομένων υπόψη των ελλείψεων που διαπίστωσε η ΓΔ ΧΧ στο πλαίσιο του ελέγχου της στα συστήματα ελέγχου και διαχείρισης των παρεμβάσεων των διαρθρωτικών ταμείων (14), δεν είναι δυνατό να εξαχθεί το συμπέρασμα ότι το ποσοστό παρεμβάσεων που ελέγχθηκαν κατά την περίοδο εφαρμογής ή πριν από το κλείσιμο μπορεί, ακόμη κι αν υποτεθεί ότι ο καθένας από τους ελέγχους αυτούς ανταποκρίνεται σε επαρκείς στόχους, να εξασφαλίσει επαρκώς τη νομιμότητα και την κανονικότητα των κοινοτικών πληρωμών, συμπεριλαμβανομένων των τελικών πληρωμών.

Εκθέσεις ελέγχου

3.15. Οι εκθέσεις της ΓΔ XVI που διαθέτει το Συνέδριο δεν εμφανίζουν μια ανάλυση ή μια γνώμη για τα συστήματα διαχείρισης και ελέγχου των κρατών μελών παρά μόνο στο 27 % των περιπτώσεων. Μόνο μια περιγραφή των ενεργειών που συγχρηματοδοτήθηκαν και μια εξέταση των ειδικών προβλημάτων εμφανίζονται στις εκθέσεις, των οποίων η έκταση είναι εξάλλου περιορισμένη. Πολλές αποστολές δεν οδήγησαν σε καμία έκθεση.

Συνυπολογισμός των αποτελεσμάτων των ελέγχων

3.16. Μία άλλη αδυναμία που παρατηρήθηκε στο πλαίσιο της διαδικασίας κλεισίματος, βάσει του δείγματος των παρεμβάσεων που εξετάστηκαν, είναι η δυσκολία της Επιτροπής να λάβει υπόψη, μέσα σ' ένα λογικό χρονικό διάστημα, τις παρατηρήσεις που προκύπτουν από τους δικούς της ελέγχους στα κράτη μέλη, ή από τις αποστολές ελέγχου του Συνεδρίου. Αυτό συμβαίνει κυρίως αν ο εντοπισμός παρατυπιών ύστερα από ελέγχους που πραγματοποιήθηκαν καταλήγει σε έρευνα της UCLAF (Μονάδα συντονισμού για την καταπολέμηση της απάτης). Λόγω της φύσης και της πολυπλοκότητας των προβλημάτων που πρέπει να αναλυθούν, οι προς εκτέλεση εργασίες χρειάζονται, γενικά, πολύ χρόνο.

3.17. Μολονότι τα προβλήματα που εξακριβώνονται κατά τους ελέγχους αφορούν συνήθως μόνο έναν πολύ περιορισμένο αριθμό σχεδίων, ή και ένα μόνο, στις περισσότερες περιπτώσεις, ολόκληρο το πρόγραμμα παραμένει εκκρεμές, καθυστερώντας έτσι συχνά το κλείσιμο για πολλά χρόνια.

3.18. Η Επιτροπή λαμβάνει τη ρητή απόφαση να μειώσει μια κοινοτική συνδρομή σε έκτακτες μόνο περιπτώσεις (15). Οι εσωτερικές οδηγίες της Επιτροπής της 15ης Οκτωβρίου 1997 (16) για τις «Καθαρές δημοσιονομικές διορθώσεις στο πλαίσιο της εφαρμογής του άρθρου 24 του κανονισμού (ΕΟΚ) αριθ. 4253/88» αποτελούν πρόοδο που δεν αποκλείει ωστόσο τη μεταγενέστερη εκπόνηση κανονιστικών προτύπων.

3.19. Τα ακόλουθα παραδείγματα, που έχουν εξαχθεί από το εξετασθέν δείγμα, δείχνουν τα προβλήματα που μπορούν να τεθούν.

α) Κατά τη διάρκεια ενός επιτόπιου ελέγχου του ΕΠ του στόχου αριθ. 1 Extremadura (Ισπανία) το Φεβρουάριο του 1996, η ΓΔ XVI είχε επισημάνει πολυάριθμες αδυναμίες. Τον Ιούλιο του 1996, η Επιτροπή έδωσε εντολή πληρωμής του υπολοίπου, ενώ επρόκειτο να διαβιβάσει μόνο τις παρατηρήσεις ελέγχου της στο κράτος μέλος. Εξάλλου, μολονότι η απάντηση των ισπανικών αρχών τον Οκτώβριο του 1996 διαβεβαίωνε ότι τα προβλήματα που διαπιστώθηκαν δεν μπορούσαν πλέον να επανεμφανιστούν ύστερα από την εφαρμογή ενός πληροφορικού συστήματος παρακολούθησης των σχεδίων, ο έλεγχος που διενέργησε το Συνέδριο τον Απρίλιο του 1997 δεν έδωσε και πάλι τη δυνατότητα συμφωνίας μεταξύ της δήλωσης δαπανών και της λογιστικής της υπηρεσίας διαχείρισης. Διαπιστώθηκε επίσης ότι μη επιλέξιμα σχέδια συνολικής αξίας 15 εκατ. ECU περίπου είχαν συμπεριληφθεί στη δήλωση δαπανών και ότι πέντε σχέδια οδοποιίας συνολικού ποσού 3,8 εκατ. ECU είχαν χρηματοδοτηθεί συγχρόνως με επιβάρυνση του εν λόγω ΕΠ και του ΕΠ Interreg Ισπανίας-Πορτογαλίας.

β) Ύστερα από έναν επιτόπιο έλεγχο του ΕΠ του στόχου αριθ. 1 Saxe-Anhalt (Γερμανία) που διενέργησε η ΓΔ XVI το Νοέμβριο του 1996, με βάση έγγραφα κλεισίματος που παρελήφθησαν τον Ιούνιο του 1996, επήλθαν τροποποιήσεις στην τελική έκθεση. Τον Απρίλιο του 1997, δόθηκε εντολή πληρωμής του τελικού υπολοίπου παρά το γεγονός ότι εξακολουθούσε να υπάρχει διαφορά ύψους 3,2 εκατ. ECU μεταξύ της τελικής έκθεσης και των δαπανών που είχαν βεβαιωθεί και ότι είχαν ληφθεί υπόψη δαπάνες που είχαν εγκριθεί μόνο και όχι δαπάνες που είχαν πραγματικά δημιουργηθεί (βλέπε επίσης το σημείο 3.22).

γ) Τον Απρίλιο του 1996, η ΓΔ ΧΧ διενέργησε έναν επιτόπιο έλεγχο της ΚΠ Interreg Ιρλανδίας και Βόρειας Ιρλανδίας. Τον Ιανουάριο του 1997, τα έγγραφα κλεισίματος υποβλήθηκαν από το κράτος μέλος, και το Φεβρουάριο του 1997, η έκθεση ελέγχου που εντόπιζε κυρίως κατηγορίες μη επιλέξιμων δαπανών απεστάλη στη ΓΔ XVI και στις αρμόδιες αρχές του κράτους μέλους. Το Νοέμβριο του 1997, με βάση τα έγγραφα που υποβλήθηκαν 17 μήνες νωρίτερα, χωρίς διεξοδική ανάλυση και συνυπολογισμό, ενδεχομένως, μιας διόρθωσης, πραγματοποιήθηκε η πληρωμή του υπολοίπου κλεισίματος.

3.20 Τέλος, στο δείγμα που εξετάστηκε, το Συνέδριο επισήμανε πέντε ελέγχους της Επιτροπής (τρείς της ΓΔ XVI και δύο της ΓΔ ΧΧ) για τους οποίους τα αποτελέσματα, συνοδευόμενα από αίτηση παρατηρήσεων, ανακοινώθηκαν στις εθνικές αρχές ύστερα από ένα χρόνο και περισσότερο μετά τον έλεγχο. Σε μία από τις περιπτώσεις αυτές, η ΓΔ XVI απέστειλε την επιστολή παρατηρήσεων δύο χρόνια μετά τον επιτόπιο έλεγχο δύο ΕΠ του στόχου αριθ. 2 (περίοδοι προγραμματισμού 1989-1991 και 1992-1993).

Γεγονότα μεταγενέστερα του κλεισίματος

3.21. Στην πράξη, με το κλείσιμο του προγράμματος και την πληρωμή του υπολοίπου δεν τίθεται τέλος στην παρακολούθηση που πρέπει να ασκούν οι αρχές τις οποίες καθόρισαν το κράτος μέλος και η Επιτροπή. Το Συνέδριο διαπίστωσε ότι, κυρίως στη Γερμανία και στο Ηνωμένο Βασίλειο, μπορεί να διενεργούνται ακόμη έλεγχοι σε σχέδια από ανεξάρτητους ελεγκτές για τις αρχές διαχείρισης των κρατών μελών μετά την υποβολή του πιστοποιητικού δαπανών. Για παράδειγμα, στην ετήσια έκθεση για το οικονομικό έτος 1996 (17), είχε ήδη διαπιστωθεί, ύστερα από έναν έλεγχο μετά την υποβολή του πιστοποιητικού δαπανών του ΕΠ του στόχου αριθ. 2 (1990-1991) για την περιφέρεια των East Midlands (Ηνωμένο Βασίλειο), ότι το δηλωθέν επιλέξιμο κόστος έπρεπε να μειωθεί κατά 1,32 εκατ. ECU. Η μείωση αυτή δεν λήφθηκε υπόψη αργότερα από την Επιτροπή. Όσον αφορά το ΕΠ του στόχου αριθ. 1 (1990-1993) για το Βραδεμβούργο (Γερμανία), για 179 σχέδια που συγχρηματοδοτήθηκαν από τα 761 (23,5 %), ο υποχρεωτικός έλεγχος των τελικών δικαιολογητικών των δαπανών δεν είχε ακόμη διενεργηθεί κατά την κατάρτιση της δήλωσης δαπανών από την περιφέρεια. Παρομοίως, για το ΕΠ του στόχου αριθ. 1 (1990-1993) της περιφέρειας Saxe-Anhalt, 417 σχέδια που συγχρηματοδοτήθηκαν από τα 1 428 (29,2 %) έπρεπε να ελεγχθούν ακόμη, και μεταξύ αυτών, για ορισμένες εισπράξεις που ανέρχονταν συνολικά σε 70,7 εκατ. ECU περίπου και που είχαν ήδη κριθεί αναγκαίες από τις περιφερειακές αρχές, δεν είχε ζητηθεί το πιστοποιητικό δαπανών του κράτους μέλους.

3.22. Εξάλλου, ορισμένοι όροι για τη χορήγηση της σχετικής συνδρομής, όπως η δημιουργία ή η διατήρηση των θέσεων εργασίας, δεν μπορούν να ελεγχθούν παρά πολλά χρόνια μετά την ολοκλήρωση της επένδυσης. Έτσι, στη Γερμανία, οι θέσεις εργασίας που δημιουργήθηκαν ή διατηρήθηκαν πρέπει, κατά τη διάρκεια μιας πενταετούς «περιόδου επίβλεψης», να καταλαμβάνονται σταθερά τουλάχιστον επί τρία χρόνια, διαφορετικά η περίοδος επίβλεψης παρατείνεται για άλλα τρία χρόνια. Αν δεν έχει επιτευχθεί ο απαιτούμενος αριθμός των θέσεων εργασίας, ο τελικός δικαιούχος απαιτεί την πληρωμή ολόκληρης ή τμήματος της ενίσχυσης.

3.23. Συνεπώς, είναι δυνατό να χρειάζεται να πραγματοποιούνται ακόμη επιστροφές υπέρ του κοινοτικού προϋπολογισμού μετά την τριετή περίοδο, ύστερα από την τελευταία πληρωμή για μια ενέργεια, κατά τη διάρκεια της οποίας ο αρμόδιος οργανισμός και οι αρχές υποχρεούνται να διατηρούν στη διάθεση της Επιτροπής όλα τα δικαιολογητικά έγγραφα που αφορούν τις σχετικές ενέργειες (18). Για τα σχέδια που τα αφορούν τα γεγονότα αυτά, θα ήταν σκόπιμο οι υποχρεώσεις των δικαιούχων να εξακολουθούν να παρακολουθούνται από τις αρχές που έχουν ορίσει τα κράτη μέλη και να καθιερωθεί μια διαδικασία οριστικής διευθέτησης.

4. ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑ

4.1. Ο έλεγχος του Συνεδρίου αποκάλυψε αδυναμίες στο επίπεδο των κρατών μελών (οριστικός λογαριασμός των τελικών δικαιούχων, πιστοποίηση των δαπανών, τελικές εκθέσεις, υποβολή εγγράφων) και της Επιτροπής (ανάλυση των εγγράφων κλεισίματος, υπολογισμός και πληρωμή του υπολοίπου). Οι αδυναμίες αυτές προκάλεσαν μερικές φορές σημαντικές καθυστερήσεις, καθώς και εσφαλμένες ή χωρίς διαφάνεια αποφάσεις και πληρωμές (βλέπε σημεία 1.3-3.12, 3.19).

4.2. Ένα ταχύτερο κλείσιμο των παρεμβάσεων του ΕΤΠΑ είναι αναγκαίο, όχι μόνο προς το συμφέρον των δικαιούχων των ενεργειών που έχουν περατωθεί, αλλά επίσης για να είναι δυνατή η σωστή υλοποίηση των προγραμμάτων της περιόδου 1994-1999 (βλέπε σημεία 3.2-3.4), των οποίων το κλείσιμο πλησιάζει, ιδιαίτερα για τα ΕΠ του στόχου αριθ. 2 της πρώτης περιόδου προγραμματισμού (1994-1996). Επίσης, είναι απαραίτητο να λάβει η Επιτροπή, από κοινού με τα κράτη μέλη, τα αναγκαία μέτρα για να καλύψει τις αδυναμίες που έχουν εξακριβωθεί.

4.3. Η Επιτροπή, για να επιταχύνει το κλείσιμο των παρεμβάσεων, θα έπρεπε:

α) στο πλαίσιο μιας ενεργού πολιτικής κλεισίματος, να καθιερώσει συγκεκριμένες διαδικασίες αίτησης συμπληρωματικών πληροφοριών, εξέτασης λαμβανομένων πληροφοριών, συστηματικής αναζήτησης των κρατών μελών που δεν απέστειλαν τα έγγραφα κλεισίματος μέσα στις προβλεπόμενες προθεσμίες, ή των οποίων οι απαντήσεις στις συμπληρωματικές αιτήσεις δεν έχουν φθάσει σε αυτήν (βλέπε σημεία 3.5-3.12) 7

β) να ανακοινώσει στα κράτη μέλη ένα έγγραφο που να εξηγεί τον υπολογισμό του υπολοίπου κλεισίματος, διότι αποδεικνύεται ότι οι εθνικές αρχές, οι οποίες είναι επιφορτισμένες με τη διαχείριση των παρεμβάσεων, δεν ήταν πάντοτε σε θέση να ανασυστήσουν το υπόλοιπο αυτό 7

γ) να εφαρμόσει προσωρινό κλείσιμο στην περίπτωση κατά την οποία πρέπει ακόμη να πραγματοποιηθεί εξέταση για μία ή για περισσότερες ενέργειες (βλέπε σημείο 3.17).

4.4. Όσον αφορά τους ελέγχους που διενεργούν οι κοινοτικές αρχές στα κράτη μέλη, η Επιτροπή θα έπρεπε:α) να ενισχύσει τις διοικητικές διαδικασίες παρακολούθησης των διενεργούμενων ελέγχων (βλέπε σημεία 3.16-3.19) 7

β) να φροντίζει να διαβιβάζει στα κράτη μέλη τα αποτελέσματα των ελέγχων των υπηρεσιών της μέσα σε συντομότερες προθεσμίες, όχι μόνο για να επιταχυνθεί το κλείσιμο των σχετικών παρεμβάσεων, αλλά επίσης για να μπορέσουν τα κράτη μέλη να καθιερώσουν το ταχύτερο δυνατό διορθωτικά μέτρα από τα οποία θα επωφεληθούν επίσης τα πλέον πρόσφατα υπό εκτέλεση προγράμματα (βλέπε σημείο 3.20).

4.5. Στο μέλλον, η Επιτροπή θα έπρεπε επίσης να εξακριβώνει την ορθή εφαρμογή του νέου κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 2064/97 της Επιτροπής (19) για το καθορισμό των λεπτομερών διατάξεων σχετικά με το δημοσιονομικό έλεγχο που διενεργούν τα κράτη μέλη, και ιδιαίτερα την πραγματική ανεξαρτησία του προβλεπόμενου δημοσιονομικού ελέγχου. Εξάλλου, καθώς υπάρχει κίνδυνος κατά την τελική πληρωμή του υπολοίπου να συγχρηματοδοτηθούν οριστικά από την Κοινότητα ενδεχόμενες μη επιλέξιμες δαπάνες, η Επιτροπή θα έπρεπε να δίνει ιδιαίτερη προσοχή στην εφαρμογή του κανονισμού σχετικά με τη φάση κλεισίματος και, αν είναι δυνατόν, να ελέγχει η ίδια τις παρεμβάσεις που πρέπει να κλείσουν, κατά τρόπο που να βεβαιώνεται για το βάσιμο του συνόλου των αντίστοιχων κοινοτικών πληρωμών βάσει δειγμάτων (βλέπε σημεία 3.13-3.15).

4.6. Τέλος, όσον αφορά τις δημοσιονομικές διορθώσεις, οι εσωτερικές οδηγίες της Επιτροπής αποτελούν πρόοδο, η οποία δεν αποκλείει ωστόσο μεταγενέστερα κανονιστικά πλαίσια (βλέπε σημείο 3.18). Για τα γεγονότα που εμφανίζονται μετά το κλείσιμο και μπορούν να οδηγήσουν σε εισπράξεις, θα έπρεπε να καθιερωθεί μια διαδικασία οριστικής διευθέτησης (βλέπε σημεία 3.21-3.23).

Η παρούσα έκθεση εγκρίθηκε από το Ελεγκτικό Συνέδριο στο Λουξεμβούργο κατά τη συνεδρίασή του της 23ης Σεπτεμβρίου 1998.

Για το Ελεγκτικό Συνέδριο

Bernhard FRIEDMANN

Πρόεδρος

>ΘΕΣΗ ΠΗΝΑΚΑ>

>ΘΕΣΗ ΠΗΝΑΚΑ>

>ΘΕΣΗ ΠΗΝΑΚΑ>

(1) EE C 348 της 18.11.1997

(2) Ενέργειες εκτός ποσοστώσεων, ολοκληρωμένες αναπτυξιακές ενέργειες (ΟΑΕ), εθνικά προγράμματα κοινοτικού ενδιαφέροντος (ΕΠΚΕ), μεσογειακά ολοκληρωμένα προγράμματα (ΜΟΠ), προγράμματα κοινοτικών πρωτοβουλιών (ΠΚΠ) και σχέδια που διέπονται από τον κανονισμό (ΕΟΚ) αριθ. 1784/84 του Συμβουλίου, (ΕΕ L 169 της 28.6.1984, σ. 1).

(3) Κυρίως τα επιχειρησιακά προγράμματα (ΕΠ), ή σχέδια που αποφασίστηκαν στο πλαίσιο των κοινοτικών πλαισίων στήριξης (ΚΠΣ) και των κοινοτικών πρωτοβουλιών (ΚΠ). Η αντίστοιχη νομοθεσία στηρίζεται:

- στον κανονισμό (ΕΟΚ) αριθ. 2052/88 του Συμβουλίου, όπως τροποποιήθηκε από τον κανονισμό (ΕΟΚ) αριθ. 2081/93, (ΕΕ L 193 της 31.7.1993, σ. 5) 7

-στον κανονισμό (ΕΟΚ) αριθ. 4253/88 του Συμβουλίου, όπως τροποποιήθηκε από τον κανονισμό (ΕΟΚ) αριθ. 2082/93 (ΕΕ L 193 της 31.7.1993, σ. 20).

- στον κανονισμό (ΕΟΚ) αριθ. 4254/88 του Συμβουλίου, όπως τροποποιήθηκε από τον κανονισμό (ΕΟΚ) αριθ. 2083/93 (ΕΕ L 193, της 31.7.1993, σ. 34).

(4) Δεν συμπεριλαμβάνονται τα σχέδια που διέπονται από τον κανονισμό (ΕΟΚ) αριθ. 1787/84 (βλέπε σημείο 2.5).

(5) Η δήλωση δαπανών είναι το έγγραφο που εκδίδει μια αρχή την οποία έχει καθορίσει το κράτος μέλος για τις υπηρεσίες της Επιτροπής, στην οποία αναφέρονται οι πραγματικές δημιουργηθείσες δαπάνες που αντιστοιχούν σε πληρωμές τις οποίες εκτέλεσαν οι τελικοί δικαιούχοι των παρεμβάσεων. Οι δαπάνες αυτές πρέπει να αιτιολογούνται με τιμολόγια που έχουν εξοφληθεί ή με λογιστικά έγγραφα αντίστοιχης αποδεικτικής αξίας τα οποία δεν αποστέλονται στις υπηρεσίες της Επιτροπής, αλλά πρέπει να παραμείνουν διαθέσιμα στους τελικούς δικαιούχους στα κράτη μέλη.

(6) Ιδίως εκτός από τα ΕΠ του στόχου αριθ. 2 της περιόδου 1989-1991, για τα οποία οι αναλήψεις υποχρεώσεων έπρεπε να πραγματοποιηθούν πριν από τις 31 Δεκεμβρίου 1991. Για τα ΕΠ του στόχου αριθ. 2 υπήρχαν πράγματι δύο περίοδοι προγραμματισμού 1989-1991 και 1992-1993.

(7) Η ημερομηνία 31 Αυγούστου 1994 ισχύει για τα ΕΠ σχετικά με το στόχο αριθ. 2 της περιόδου 1989-1991 για τα οποία γίνεται λόγος στην υποσημείωση 7. Οι προθεσμίες αυτές επιβάλλονται από το άρθρο 21, παράγραφος 4 και το άρθρο 25, παράγραφος 4 του κανονισμού (ΕΟΚ) αριθ. 4253/88.

(8) Οι λόγοι της έγκρισης αυτής αναφέρονται στην έκτη και έβδομη έκθεση σχετικά με τα διαρθρωτικά ταμεία για το 1994 και 1995 [COM(95) 583 τελικό, κεφάλαιο 5, σημείο 1.1, σ. 148 και COM(96) 502 τελικό, κεφάλαιο 1, σ. 56-57].

(9) Τα στοιχεία που παρουσιάζονται στα σημεία 2.3-2.5 μπορεί να διαφέρουν από εκείνα που αναφέρονται στα σημεία 6.10-6.12 της ετήσιας έκθεσης για το οικονομικό έτος 1996, ιδίως ύστερα από ορισμένες ανατιμήσεις και συμπληρωματικές αναλήψεις υποχρεώσεων.

(10) Το ποσό των 34 507,8 εκατ. ECU που αναφέρεται στην πέμπτη ετήσια έκθεση για την εφαρμογή της μεταρρύθμισης των διαρθρωτικών ταμείων (παράρτημα για τη χρηματοδοτική εκτέλεση) περιλαμβάνει επίσης και άλλες αναλήψεις υποχρεώσεων.

(11) Άρθρο 21 του κανονισμού (ΕΟΚ) αριθ. 4253/88.

(12) Όσον αφορά την τελική έκθεση, μόλις τον Ιούνιο του 1995, η Επιτροπή καθιέρωσε ένα τυποποιημένο έγγραφο που πρέπει να τηρούν τα κράτη μέλη κατά την περίοδο 1994-1999.

(13) Βλέπε τα δελτία επιλεξιμότητας που είναι προσαρτημένα στις αποφάσεις της Επιτροπής της 23ης Απριλίου 1997, οι οποίες τροποποιούν τις αποφάσεις για την έγκριση των κοινοτικών πλαισίων στήριξης, των ενιαίων εγγράφων προγραμματισμού και των προγραμμάτων κοινοτικής πρωτοβουλίας, που εγκρίθηκαν για τα 15 κράτη μέλη (ΕΕ L 146 της 5.6.1997, σ. 32).

(14) Έγγραφο SEC(94) 1654 τελικό.

(15) Απόφαση που έχει ληφθεί βάσει του άρθρου 24 του κανονισμού (ΕΟΚ) αριθ. 4253/88.

(16) C(97) 3151 τελικό - ΙΙ.

(17) Βλέπε σημείο 6.26.

(18) Στο άρθρο 24, παράγραφος 3 του κανονισμού (ΕΟΚ) αριθ. 4253/88 προβλέπεται ότι κάθε ποσό που αποτελεί αντικείμενο απαίτησης ως αχρεωστήτως καταβληθέν πρέπει να επιστρέφεται στην Επιτροπή. Εξάλλου, στο άρθρο 23, παράγραφος 3 του ίδιου κανονισμού καθορίζεται η περίοδος διατήρησης των δικαιολογητικών εγγράφων σε τρία χρόνια μετά την τελευταία πληρωμή για μια ενέργεια.

(19) ΕΕ L 290 της 23.10.1997, σ. 1.

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ

1. ΕΙΣΑΓΩΓΗ

1.1-1.3. Το Ελεγκτικό Συνέδριο σημειώνει ότι στην προηγούμενη ετήσια έκθεσή του είχε ήδη εξετάσει το θέμα του δημοσιονομικού κλεισίματος των ενεργειών που συγχρηματοδοτούνται από το ΕΤΠΑ. Η Επιτροπή σε εκείνη την περίπτωση είχε δώσει συνολική απάντηση. Η Επιτροπή συνεχίζει να κλείνει ενέργειες με τον ταχύτερο δυνατό ρυθμό στο μέτρο που της επιτρέπουν οι πόροι της και η ποιότητα της τεκμηρίωσης κλεισίματος των κρατών μελών. Η Επιτροπή επιτρέπει παρατάσεις των περιόδων αναλήψεων υποχρεώσεων και πληρωμών των προγραμμάτων μόνο όταν αυτές είναι αιτιολογημένες. Ο κανονισμός (ΕΚ) αριθ. 2064/97 της Επιτροπής, τώρα, προβλέπει ειδικά, στο άρθρο 8 την υποβολή από το κράτος μέλος κατά το κλείσιμο του προγράμματος, δήλωσης που να παρέχει ανεξάρτητη γνώμη για την εγκυρότητα της αίτησής του για τελική πληρωμή. Εναπόκειται στα κράτη μέλη να διασφαλίσουν την ακρίβεια των δηλώσεων των δαπανών τους.

Η Επιτροπή διορθώνει ή απαιτεί τη διόρθωση όλων των δημοσιονομικών παρατυπιών των κρατών μελών που έρχονται στην επιφάνεια. Ωστόσο, πολλές διορθώσεις γίνονται από το ίδιο το κράτος μέλος και δεν απαιτούν την επίσημη εφαρμογή του άρθρου 24 του κανονισμού (ΕΟΚ) αριθ. 4253/88.

Η Επιτροπή κατανοεί ότι το δείγμα των 53 παρεμβάσεων του ΕΤΠΑ συνίσταται κυρίως σε παρεμβάσεις που ελέγχονται από το Ελεγκτικό Συνέδριο στα κράτη μέλη. Το δείγμα μπορεί να μην είναι αντιπροσωπευτικό εφόσον:

- το Ελεγκτικό Συνέδριο, κατά την επιλογή ενεργειών προς έλεγχο στα κράτη μέλη, χρησιμοποιεί ως βάση την αξιολόγηση κινδύνου 7 επομένως είναι πιο πιθανό να ελέγχει ενέργειες που δημιουργούν προβλήματα,

- όπου το Ελεγκτικό Συνέδριο εντοπίζει πράγματι ένα πρόβλημα, η απαιτούμενη από την Επιτροπή δράση για την επίλυση του προβλήματος μπορεί καθεαυτή να καθυστερεί το κλείσιμο του σχετικού προγράμματος.

Πολλές από τις παρατηρήσεις του Ελεγκτικού Συνεδρίου που περιλαμβάνονται στην έκθεση αυτή, βασίζονται στα πορίσματα των φακέλων της Επιτροπής. Το Ελεγκτικό Συνέδριο παρουσίασε συνοπτικές πληροφορίες για τα πορίσματά του τον Ιούλιο μετά από αίτηση της Επιτροπής. Αυτή δεν μπόρεσε να μελετήσει και να σχολιάσει τις πληροφορίες αυτές λόγω του μικρού χρονικού διαστήματος που είχε στη διάθεσή της για την προετοιμασία της απάντησης.

2. ΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΤΟΥ ΚΛΕΙΣΙΜΑΤΟΣ ΣΤΙΣ 31 ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΥ 1997

2.2-2.6. Η Επιτροπή στην απάντησή της στην ετήσια έκθεση του Ελεγκτικού Συνεδρίου για το 1996 εξήγησε τους λόγους για τους οποίους πολλές ενέργειες πριν από το έτος 1994 παραμένουν ανοικτές:

1. πολλές τελικές εκθέσεις των κρατών μελών δεν είναι ικανοποιητικές ως προς την ποιότητα 7

2. άλλες πληροφορίες που ήταν απαραίτητες για το κλείσιμο πολλών προγραμμάτων δεν παρασχέθηκαν από τα κράτη μέλη (π.χ. αποτελέσματα δικών, ικανοποιητική διευθέτηση των παρατηρήσεων του ελέγχου, παρουσίαση των δημοσιονομικών σχεδίων του προγράμματος όπως τροποποιήθηκαν από τις επιτροπές ελέγχου) 7

3. η ημερομηνία κλεισίματος ορισμένων προγραμμάτων αναβλήθηκε μετά από επαρκή αιτιολόγηση 7 αυτό αφορά ειδικότερα την Ιταλία και βοηθά τη διευκρίνιση των λόγων (σημείο 2.6) για τους οποίους σημαντικό ποσοστό των αναλήψεων προς εκκαθάριση αφορούν αυτό το κράτος μέλος.

Τα στοιχεία του Ελεγκτικού Συνεδρίου αποδεικνύουν ότι τόσο ο αριθμός των ανοικτών ενεργειών όσο και ο όγκος των αναλήψεων προς εκκαθάριση μειώθηκαν σημαντικά κατά τη διάρκεια του 1997. Όπως παρατηρεί το Ελεγκτικό Συνέδριο, σε κάθε περίπτωση απομένει να καταβληθεί η πληρωμή του προς εκκαθάριση υπολοίπου (20 %) της τελευταίας ετήσιας δόσης των πολυετών ενεργειών. Ωστόσο, το μέγεθος του προς εκκαθάριση υπολοίπου δεν αντιπροσωπεύει το ποσό που οφείλεται από την Επιτροπή στα κράτη μέλη: σε πολλές περιπτώσεις, οι μειωμένες δαπάνες σε προγράμματα σημαίνουν ότι μπορεί να χρειασθεί η αποδέσμευση ή ακόμα και η ανάκτηση. Η Επιτροπή συνεχίζει και πράγματι εντείνει τις προσπάθειές της για να διευθετήσει όλες τις ενέργειες, οι οποίες μπορούν να διευθετηθούν καταλλήλως βάσει των διαθέσιμων πληροφοριών. Κατά το πρώτο εξάμηνο του 1998 για παράδειγμα, 48 περαιτέρω σχέδια και 75 περαιτέρω προγράμματα έκλεισαν και ο συνολικός όγκος των αναλήψεων προς εκκαθάριση μειώθηκε κατά 220 εκατ. ECU. Οι αναλήψεις προς εκκαθάριση αντιπροσωπεύουν τώρα μόνο το 3 % του συνολικού ποσού του ΕΤΠΑ για τα προγράμματα πριν από το 1994 ή τις αναλήψεις υποχρεώσεων που αντιστοιχούν σε διάστημα έξι εβδομάδων για τα τρέχοντα προγράμματα 1994-1999.

3. ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΕΙΣ ΣΧΕΤΙΚΑ ΜΕ ΤΗ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑ ΚΛΕΙΣΙΜΑΤΟΣ

Καθυστερήσεις

Γενικές παρατηρήσεις

3.2-3.4. Όπως αναφέρει το Ελεγκτικό Συνέδριο στο σημείο 2.1, η ρυθμιστική απαίτηση από την Επιτροπή όσον αφορά την καταβολή των πληρωμών έγκειται στο ότι «κατά γενικό κανόνα» οι πληρωμές πρέπει να γίνονται εντός δύο μηνών και εξαρτώνται από την παραλαβή αποδεκτής αίτησης. Επομένως, δεν υπάρχει απόλυτη προθεσμία για τις πληρωμές αυτές. Ωστόσο, η Επιτροπή γνωρίζει τα προβλήματα που μπορεί να δημιουργηθούν από την καθυστερημένη διευθέτηση των ενεργειών και καταβάλλει προσπάθειες για να προωθήσει τα ζητήματα. Η αλληλεπικάλυψη των δημοσιονομικών λειτουργιών σχετικά με τις διαδοχικές περιόδους προγραμματισμού είναι αναπόφευκτη σύμφωνα με τους κανονισμούς και οι διαχειριστές των διαρθρωτικών ταμείων στα κράτη μέλη πρέπει να είναι σε θέση να την αντιμετωπίσουν και ειδικότερα να μπορούν να παράσχουν την απαιτούμενη τεκμηρίωση για το κλείσιμο του προγράμματος.

Καθυστερήσεις κατά την αρχική υποβολή των εγγράφων κλεισίματος από τα κράτη μέλη

3.5. Η Επιτροπή υπενθυμίζει στα κράτη μέλη την ανάγκη παρουσίασης των πληροφοριών που απαιτούνται για το κλείσιμο των προγραμμάτων σε τακτά χρονικά διαστήματα.

3.6. Η γραπτή καταχώρηση κάθε τηλεφωνικής επαφής ή συνάντησης με ένα κράτος μέλος ή η σύνταξη κειμένου - όπως αναφέρει το Ελεγκτικό Συνέδριο - δεν αποτελεί απαραίτητα καλή χρήση του περιορισμένων προσωπικού που διαθέτει η Επιτροπή.

Οι επαφές με τις αρχές του Ηνωμένου Βασιλείου για το κλείσιμο των προγραμμάτων 1989-1993 διατηρήθηκαν σε πολλά επίπεδα τουλάχιστον από το 1995. Για παράδειγμα, το Υπουργείο Εμπορίου και Βιομηχανίας τον Ιανουάριο του 1996 απέστειλε επιστολή στην Επιτροπή και ανέλαβε την υποχρέωση να παρουσιάσει όλες τις εκκρεμούσες τελικές εκθέσεις μέχρι τον Απρίλιο 1996. Σημαντική αλληλογραφία με τις τελικές εκθέσεις ανταλλάχθηκε με τις αρχές του Ηνωμένου Βασιλείου και τις περιφερειακές κυβερνητικές υπηρεσίες. Ορισμένες συναντήσεις οργανώθηκαν επίσης από τις κυβερνητικές υπηρεσίες. Συχνά, συζητήθηκαν τα ίδια θέματα από αντιπροσώπους της Επιτροπής στις συναντήσεις της επιτροπής ελέγχου.

3.7. β) Η Επιτροπή θεωρεί ότι η εφαρμογή του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 2064/97 και οι κανόνες επιλεξιμότητας που εγκρίθηκαν τον Απρίλιο του 1997, μαζί με την αυξανόμενη χρήση από τα κράτη μέλη του υποδείγματος της ετήσιας έκθεσης (βλέπε την απάντηση της Επιτροπής στις παραγράφους 6.34-6.36 της Ετήσιας Έκθεσης του 1996) θα βελτιώσουν αισθητά την ποιότητα των εγγράφων κλεισίματος και θα επιτρέψουν το ταχύτερο κλείσιμο των προγραμμάτων.

Πρέπει να σημειωθεί ότι στο νέο γενικό κανονισμό που προτείνεται από την Επιτροπή για την επόμενη περίοδο προγραμματισμού, το περιεχόμενο των ετήσιων και τελικών εκθέσεων αναλύεται λεπτομερώς (στο άρθρο 36).

Καθυστερήσεις κατά την εξέταση των αιτήσεων πληρωμής υπολοίπου

3.9-3.12. Η Επιτροπή δεν μπορεί να σχηματίσει γνώμη για τα ειδικά πορίσματα που προκύπτουν από το δείγμα του Ελεγκτικού Συνεδρίου για τους λόγους που εξηγούνται στην τέταρτη παράγραφο της απάντησής της στα σημεία 1.1-1.3. Ωστόσο, η Επιτροπή αναγνωρίζει ότι σε πολλές περιπτώσεις, το κλείσιμο του προγράμματος αποτελεί χρονοβόρο διαδικασία. Αυτό οφείλεται εν μέρει στο περιορισμένο προσωπικό που μπορεί να ασχοληθεί με το έργο αυτό και εν μέρει σε αδυναμίες της τεκμηρίωσης για το κλείσιμο εκ μέρους των κρατών μελών που θα πρέπει να εξετασθούν από τις αρμόδιες αρχές.

Επίσης, η Επιτροπή παραπέμπει στη δήλωση του Ελεγκτικού Συνεδρίου στην παράγραφο 6.40 της Ετήσιας Έκθεσης του 1996, σύμφωνα με την οποία υπάρχει κίνδυνος να δοθεί οριστική συγχρηματοδότηση από τον κοινοτικό προϋπολογισμό για μη επιλέξιμες δαπάνες κατά το χρόνο κλεισίματος του προγράμματος. Συνεπώς, πρέπει να διενεργηθούν πολλές επαληθεύσεις από την Επιτροπή.

Τα προβλήματα που εντοπίζονται κατά τη διάρκεια ανάλογων επαληθεύσεων μπορεί να καταλήξουν είτε σε επίσημη αίτηση στις εθνικές αρχές για παροχή διευκρινίσεων είτε συχνά σε ανεπίσημα αιτήματα προς τους αρμόδιους εθνικούς υπαλλήλους. Η απουσία γραπτής καταχώρησης ανάλογου αιτήματος δεν συνεπάγεται ότι το πρόβλημα δεν συζητήθηκε με το κράτος μέλος κατά τη διάρκεια των πολλαπλών ανεπισήμων επαφών που λαμβάνουν χώρα μεταξύ των σχετικών υπηρεσιών.

Στην περίπτωση της Ιταλίας, η Επιτροπή διαβεβαίωσε ειδικά ότι τα κλεισίματα που εκκρεμούν θα γίνουν το ταχύτερο δυνατό παρόλο τον πολυσύνθετο χαρακτήρα της ενέργειας.

Έλεγχοι στα κράτη μέλη

Όγκος των ελέγχων της Επιτροπής

3.13. Η Επιτροπή δεν μπορεί να εγγυηθεί ότι όλες οι πληρωμές της είναι ορθές, εφόσον βασίζονται σε πιστοποιημένες δηλώσεις πληρωμών των κρατών μελών, οι οποίες μπορεί παρόλα αυτά να περιλαμβάνουν μη επιλέξιμες δαπάνες, μολονότι αυτή καταβάλλει προσπάθειες για να διασφαλίσει ότι τα κράτη μέλη ασκούν αποτελεσματικά το καθήκον τους εξασφάλισης χρηστής δημοσιονομικής διαχείρισης και ελέγχου των προγραμμάτων των διαρθρωτικών ταμείων.

3.14. Η Επιτροπή διεξάγει τόσους ελέγχους όσους της επιτρέπουν οι πόροι της. Όμως, αυτοί οι έλεγχοι δεν μπορούν από μόνοι τους να διασφαλίσουν την απουσία παρατυπιών. Ωστόσο, οι έλεγχοι αυτοί οδηγούν στη διόρθωση των παρατυπιών που ανιχνεύονται.

Εκθέσεις ελέγχου

3.15. Οι σχετικές υπηρεσίες προσπαθούν να βελτιώσουν την τεκμηρίωση όσον αφορά τους επιτόπου ελέγχους και την ταχύτητα με την οποία παράγεται. Ωστόσο, οι εκθέσεις ελέγχου της ΓΔ XVI έχουν σχεδιασθεί ώστε να περιέχουν μόνο αναγκαίες πληροφορίες: τους στόχους των ελέγχων, σύντομη περιγραφή των ενεργειών, τα πορίσματα και τις συστάσεις.

Με δεδομένη την ποικιλία, τον αριθμό και τη γεωγραφική εξάπλωση των συγχρηματοδοτούμενων ενεργειών και των δικαιούχων, μπορεί να είναι δύσκολο να σχηματιστεί έγκυρη συνολική γνώμη για το σύστημα διαχείρισης κράτους μέλους βάσει ελέγχου μίας εβδομάδας από δύο υπαλλήλους της Επιτροπής 7 σε ανάλογες περιπτώσεις, η ΓΔ XVI περιορίζει τις παρατηρήσεις της σε προβλήματα, συμπεριλαμβανομένων πτυχών του συστήματος, που έχουν τεκμηριωθεί ικανοποιητικά από τον έλεγχο.

Απολογισμός των αποτελεσμάτων του ελέγχου

3.16. Η Επιτροπή παρακολουθεί όλα τα αναφερόμενα προβλήματα με σκοπό να τα διορθώσει ή να απαιτήσει τη διόρθωσή τους από το κράτος μέλος, πριν το κλείσιμο του σχετικού προγράμματος. Η διαδικασία αυτή είναι συχνά επίπονη και εξαρτάται από τις διαθέσιμες πληροφορίες για το πρόβλημα και τις αντιδράσεις των εθνικών αρχών και δικαιούχων. Το άρθρο 7 του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 2064/97 περιλαμβάνει ειδική διάταξη για την ικανοποιητική διευθέτηση των αναφερομένων προβλημάτων από τα κράτη μέλη.

Η UCLAF επικεντρώνει την προσοχή της σε προβλήματα που συχνά αφορούν δίκες, η διευθέτηση των οποίων απαιτεί πολύ χρόνο. Αντίστροφα, πολλά προβλήματα που ανιχνεύθηκαν από τις υπηρεσίες της Επιτροπής μπορεί να διορθωθούν σύντομα, χωρίς επίσημη ανταλλαγή επιστολών με τις εθνικές αρχές.

Ωστόσο, είναι γεγονός ότι η Επιτροπή αντιμετωπίζει δυσκολίες και καθυστερήσεις όσον αφορά τα πορίσματα του λογιστικού ελέγχου του Ελεγκτικού Συνεδρίου που περιλαμβάνονται στον «τομέα επιστολές» που αποστέλλονται στα κράτη μέλη προς σχολιασμό. Η Επιτροπή λαμβάνει αντίγραφα ανάλογων επιστολών και της απάντησης των κρατών μελών, όμως θα ήταν χρήσιμο να ενημερώνεται και για την τελική θέση του Ελεγκτικού Συνεδρίου σε ανάλογες υποθέσεις. Η Επιτροπή συζητά τη δυνατότητα αυτή με το Ελεγκτικό Συνέδριο.

3.17. Οι κανονισμοί υποδηλώνουν ότι το εν μέρει κλείσιμο του προγράμματος δεν πρέπει να γίνεται υπό κανονικές συνθήκες. Ωστόσο, σε ορισμένες εξαιρετικές περιπτώσεις, όπου το κράτος μέλος παρουσίασε για παράδειγμα σαφή αποδεικτικά στοιχεία για δικαστικές καθυστερήσεις που επηρεάζουν ορισμένα σχέδια, τα οποία αποτελούν μέρος προγράμματος, η Επιτροπή ενέκρινε απόφαση που επιτρέπει το κλείσιμο του υπόλοιπου προγράμματος.

3.18. Όπως αναφέρεται στην απάντηση στα σημεία 1.1-1.3 συχνά γίνονται δημοσιονομικές διορθώσεις χωρίς να απαιτείται να λάβει η Επιτροπή επίσημη απόφαση σύμφωνα με το άρθρο 24. Η Επιτροπή πρότεινε νέα ρυθμιστική βάση για τη διεξαγωγή δημοσιονομικών διορθώσεων στη νέα περίοδο προγραμματισμού.

3.19. α) Οι ισπανικές αρχές ενημερώθηκαν ανεπίσημα για τα πορίσματα του ελέγχου της ΓΔ XVI στο αρχικό στάδιο. Το γεγονός αυτό τους επέτρεψε να αντιμετωπίσουν τα προβλήματα και να παρουσιάσουν στην Επιτροπή διορθωμένες πληροφορίες τον Ιούνιο του 1996 βάσει των οποίων η Επιτροπή έκλεισε το πρόγραμμα τον Ιούλιο του 1996. Η Επιτροπή έχει ενημερωθεί για την απάντηση των ισπανικών αρχών στις παρατηρήσεις του Ελεγκτικού Συνεδρίου. Οι εθνικές αρχές έχουν διαφορετική άποψη από αυτή του Ελεγκτικού Συνεδρίου 7 συνεπώς, η Επιτροπή σκοπεύει να συζητήσει με αυτό την απόφαση πριν την έγκριση τελικής θέσης.

Ωστόσο, η Επιτροπή θα τονίσει ότι η υπόθεση αυτή μπορεί να μην έχει αντίκτυπο στον προϋπολογισμό της Κοινότητας λόγω των σημαντικών επιπλέον δαπανών του κράτους μέλους για το πρόγραμμα αυτό: σύμφωνα με τα δημοσιονομικά σχέδια, οι συγχρηματοδοτούμενες δαπάνες του ΕΤΠΑ ανέρχονταν σε 439 εκατ. ECU και οι δηλωθείσες δαπάνες ανήλθαν σε 470 εκατ. ECU 7 η διαφορά των 31 εκατ. ECU που δεν συγχρηματοδοτήθηκε από το ΕΤΠΑ μπορεί να είναι αρκετή για να αντισταθμίσει τα σφάλματα αυτά. Ωστόσο, οι ακριβείς υπολογισμοί για τα επιμέρους προγράμματα θα διενεργηθούν από την Επιτροπή μόνο μετά την παραλαβή της διορθωμένης δήλωσης δαπανών.

β) Οι γερμανικές αρχές παρουσίασαν στο Ελεγκτικό Συνέδριο επαρκείς πληροφορίες ώστε να εναρμονίσουν τα ποσά που αναφέρονται στην τελική έκθεση με τα ποσά που αναφέρονται στην τελική δήλωση δαπανών. Βλέπε επίσης την απάντηση στο σημείο 3.21 β) παρακάτω.

γ) Ο φάκελος αυτής της αποστολής ελέγχου παραμένει ανοικτός ενώ απεστάλη στις εθνικές αρχές προειδοποιητική επιστολή στις 21 Ιανουαρίου 1998. Εάν μετά την παραλαβή των απαιτούμενων πληροφοριών θεωρηθεί αναγκαία η τροποποίηση της ήδη καταβληθείσας συνεισφοράς της ΕΤΠΑ θα γίνει η κατάλληλη προσαρμογή.

Ωστόσο, τα ποσά των δηλωθέντων δαπανών για τα επιμέρους προγράμματα που επηρεάζονται από τα προβλήματα είναι κατά πολύ μεγαλύτερα από τα ποσά της συγχρηματοδότησης που αναφέρονται στα δημοσιονομικά σχέδια του προγράμματος, επομένως δεν είναι πιθανό να χρειαστεί δημοσιονομική διόρθωση.

3.20. Οι καθυστερήσεις στην υποβολή των εκθέσεων ελέγχου συχνά απορρέουν από το φόρτο εργασίας των τμημάτων ελέγχου καθώς και από την ανάγκη, σε ορισμένες περιπτώσεις, να διενεργηθεί συμπληρωματική αποστολή πριν την εξαγωγή τελικών συμπερασμάτων.

Γεγονότα μεταγενέστερα του κλεισίματος

3.21. α) Ηνωμένο Βασίλειο: Η Επιτροπή υπενθύμισε στις αρχές του Ηνωμένου Βασιλείου την απαίτηση υποβολής αναθεωρημένης δήλωσης δαπανών.

β) Γερμανία: Η Επιτροπή θα ζητήσει από τις αρχές των Land τα συμπεράσματα των ελέγχων τους και εάν χρειασθεί διορθωμένη δήλωση δαπανών.

3.22. Σύμφωνα με το γερμανικό Gemeinschaftsaufgabe, εάν δεν τηρηθούν οι προϋποθέσεις που ορίζονται για τη χορήγηση ενίσχυσης, ολόκληρη η ενίσχυση ή μέρος αυτής μπορεί να ανακληθεί. Σε ανάλογη περίπτωση, οι εθνικές αρχές πρέπει να υποβάλουν διορθωμένη δήλωση δαπανών στην Επιτροπή ώστε να επιτραπεί σε αυτή να εφαρμόσει την αναγκαία προσαρμογή της καταβληθείσας κοινοτικής ενίσχυσης, ακόμα και μετά το κλείσιμο του προγράμματος.3.23. Οι απαιτήσεις τεκμηρίωσης του άρθρου 23 του κανονισμού (ΕΟΚ) αριθ. 4253/88 αποτελούν ελάχιστο όριο 7 τα κράτη μέλη πρέπει και μπορούν να θεσπίσουν πιο αυστηρούς εθνικούς κανόνες όπου είναι αναγκαίο.

4. ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑ

4.1-4.2. Η Επιτροπή δέχεται ότι υπάρχει περιθώριο βελτίωσης και ειδικότερα όσον αφορά τον απαιτούμενο σε ορισμένες περιπτώσεις χρόνο για το κλείσιμο προγράμματος. Ωστόσο, τονίζει ότι οι καθυστερήσεις στο κλείσιμο των προγραμμάτων του 1989-1993 ήταν αποτελέσματα κυρίως των αιτιολογημένων παρατάσεων της περιόδου του προγράμματος και της έλλειψης απαραίτητων για τη διαδικασία κλεισίματος πληροφοριών (ή επαρκών πληροφοριών) από τα κράτη μέλη. Η έλλειψη προσωπικού στην Επιτροπή και πιθανόν στα κράτη μέλη αποτελεί επίσης μόνιμο πρόβλημα.

4.3. α) Η Επιτροπή θεωρεί ότι το υπόδειγμα της ετήσιας έκθεσης (που παρέχει τη βάση για τις τελικές εκθέσεις) που διατέθηκε στα κράτη μέλη κι η εφαρμογή του άρθρου 8 του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 2064/97 που ορίζει την υποβολή δήλωσης ελέγχου από ανεξάρτητη αρχή στην Επιτροπή κατά το κλείσιμο του προγράμματος θα βελτιώσει ουσιαστικά την ποιότητα των εγγράφων κλεισίματος, επιτρέποντας επομένως την ταχύτερη διευθέτηση τους.

β) Τα κράτη μέλη κανονικά διαθέτουν τις εν λόγω πληροφορίες. Η Επιτροπή παρέχει όλες τις διευκρινίσεις που ζητούνται από τα κράτη μέλη σε σχέση με τους υπολογισμούς κλεισίματος και το ποσό της τελικής πληρωμής.γ) Η Επιτροπή σε ορισμένες περιπτώσεις εφαρμόζει το εν μέρει κλείσιμο όμως οι κανονισμοί ορίζουν ότι υπό κανονικές συνθήκες τα προγράμματα πρέπει να κλείνουν συνολικά.

4.4. Η Επιτροπή συμμερίζεται τη γνώμη του Ελεγκτικού Συνεδρίου ότι τα αποτελέσματα των επιτόπου ελέγχων πρέπει να ανακοινώνονται στο κράτος μέλος το ταχύτερο δυνατό. Ένας από τους κυριότερους στόχους των πρωτοκόλλων που συνήφθησαν μεταξύ του Δημοσιονομικού Ελεγκτή της Επιτροπής και των υπηρεσιών λογιστικών ελέγχων των κρατών μελών συνίσταται στη βελτίωση της συνεργασίας, ειδικότερα με την παροχή ταχυτέρων και περισσότερο ολοκληρωμένων πληροφοριών για τα αποτελέσματα των επιτόπου ελέγχων. Οι τακτικές διμερείς συναντήσεις που διεξάγονται με τα κράτη μέλη στο πλαίσιο των πρωτοκόλλων παρέχουν ένα forum για τη συζήτηση των αποτελεσμάτων αυτών. Περαιτέρω, η Γενική Διεύθυνση Δημοσιονομικού Ελέγχου επί του παρόντος αναπτύσσει τα απαραίτητα μέσα για τον εξορθολογισμό και τη διεξαγωγή των επί τόπου ελέγχων καθώς και των εκθέσεων για τους ελέγχους αυτούς. Επομένως, η χρήση των μέσων αυτών θα πρέπει να επιτρέψει την ταχύτερη διάδοση των αποτελεσμάτων στα κράτη μέλη.

Η πρόταση της Επιτροπής για νέους κανονισμούς για την προσεχή περίοδο προγραμματισμού περιλαμβάνει επίσημη πρόβλεψη εκτεταμένης συνεργασίας μεταξύ των κρατών μελών και της Επιτροπής όσον αφορά το δημοσιονομικό έλεγχο, με ειδική αναφορά στους επιτόπου ελέγχους.

4.5. Ο κανονισμός (ΕΚ) αριθ. 2064/97 προβλέπει όλα τα απαραίτητα στάδια για τη διασφάλιση του κατάλληλου δημοσιονομικού ελέγχου από τα κράτη μέλη: εξέταση συστήματος, επιτόπου έλεγχοι, ικανοποιητική διευθέτηση προβλημάτων, ετήσια έκθεση προς την Επιτροπή και παρουσίαση ανεξάρτητης δήλωσης ελέγχου που θα παρέχει συνολικό συμπέρασμα ως προς την εγκυρότητα της αίτησης για την τελική πληρωμή και της τελικής δήλωσης δαπανών. Η Επιτροπή επιφυλάσσεται του δικαιώματος διενέργειας δικών της ελέγχων κατά το κλείσιμο αλλά τονίζει την πρωταρχική ευθύνη των κρατών μελών να διασφαλίζουν ότι το κλείσιμο διεξάγεται δυνάμει της κατάλληλης βάσης.

4.6. Οι ρυθμιστικές προτάσεις της Επιτροπής για τη νέα περίοδο προγραμματισμού περιλαμβάνουν ουσιώδεις βελτιώσεις όσον αφορά τις δημοσιονομικές διορθώσεις. Οι υπάρχοντες κανόνες και διαδικασίες παρέχουν τη δυνατότητα στην Επιτροπή να κάνει όλες τις απαραίτητες δημοσιονομικές ανακτήσεις μετά το κλείσιμο του προγράμματος.