ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΣ (ΕΟΚ) αριθ. 1238/92 ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ της 8ης Μαΐου 1992 περί καθορισμού των κοινοτικών μεθόδων ανάλυσης της ουδέτερης αλκοόλης οι οποίες εφαρμόζονται στον τομέα του οίνου

Η ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΤΩΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΩΝ ΚΟΙΝΟΤΗΤΩΝ,

Έχοντας υπόψη:

τη συνθήκη για την ίδρυση της Ευρωπαϊκής Οικονομικής Κοινότητας,

τον κανονισμό (ΕΟΚ) αριθ. 822/87 του Συμβουλίου της 16ης Μαρτίου 1987 περί κοινής οργανώσεως αγοράς στον αμπελοοινικό τομέα (1), όπως τροποποιήθηκε τελευταία από τον κανονισμό (ΕΟΚ) αριθ. 1734/91 (2), και ιδίως το άρθρο 35 παράγραφος 8, το άρθρο 36 παράγραφος 6, το άρθρο 38 παράγραφος 5, το άρθρο 39 παράγραφος 9, το άρθρο 41 παράγραφος 10 και το άρθρο 42 παράγραφος 6,

Εκτιμώντας:

ότι ο κανονισμός (ΕΟΚ) αριθ. 2046/89 του Συμβουλίου της 19ης Ιουνίου 1989 για τη θέσπιση των γενικών κανόνων σχετικά με την απόσταξη των οίνων και των υποπροϊόντων της οινοποίησης (3), προβλέπει ότι από τις διάφορες αποστάξεις του αμπελοοινικού τομέα μπορεί να παραχθεί ουδέτερη αλκοόλη οριζόμενη στο παράρτημα του εν λόγω κανονισμού επί τη βάσει κριτηρίων σχετικών με τη σύνθεσή της- ότι για να είναι δυνατόν να ελέγχεται η τήρηση των εν λόγω κριτηρίων, ενδιαφέρει να θεσπιστούν κοινοτικές μέθοδοι ανάλυσης-

ότι οι μέθοδοι αυτές θα πρέπει να είναι υποχρεωτικές για κάθε εμπορική συναλλαγή και για κάθε έλεγχο που διενεργείται και ότι, δεδομένων των περιορισμένων δυνατοτήτων του εμπορίου, θα πρέπει να γίνει δεκτός περιορισμένος αριθμός συνήθων μεθόδων οι οποίες να επιτρέπουν ταχύ και επαρκώς ασφαλή προσδιορισμό των ζητούμενων στοιχείων-

ότι οι κοινοτικές μέθοδοι ανάλυσης πρέπει να αναγνωριστούν γενικά για να διασφαλιστεί η ομοιόμορφη εφαρμογή τους-

ότι οι κοινοτικές μέθοδοι ανάλυσης της ουδέτερης αλκοόλης που εφαρμόζονται στον τομέα του οίνου θεσπίστηκαν με τον κανονισμό (ΕΟΚ) αριθ. 3590/83 της Επιτροπής (4)- ότι λαμβανομένης υπόψη της επιστημονικής προόδου, αποδείχτηκε ότι ορισμένες μέθοδοι θα πρέπει να αντικατασταθούν από άλλες προσφορότερες ή να τροποποιηθούν και να εισαχθούν νέες- ότι, εξαιτίας του μεγάλου αριθμού και της πολυπλοκότητας των εν λόγω προσαρμογών, όλες οι μέθοδοι ανάλυσης θα πρέπει να συγκεντρωθούν σε ένα νέο κανονισμό και ο κανονισμός (ΕΟΚ) αριθ. 3590/83 να καταργηθεί-

ότι, για να εξασφαλισθεί το συγκρίσιμο των αποτελεσμάτων που προκύπτουν δι' εφαρμογής των μεθόδων ανάλυσης του άρθρου 74 του κανονισμού (ΕΟΚ) αριθ. 822/87, θα πρέπει να καθοριστούν οι όροι οι σχετικοί με την επαναληψιμότητα και την αναπαραγωγικότητα των αποτελεσμάτων τα οποία προκύπτουν δια των μεθόδων αυτών-

ότι τα προβλεπόμενα στον παρόντα κανονισμό μέτρα είναι σύμφωνα με τη γνώμη της Επιτροπής Διαχείρισης Οίνων,

ΕΞΕΔΩΣΕ ΤΟΝ ΠΑΡΟΝΤΑ ΚΑΝΟΝΙΣΜΟ:

Άρθρο 1

1. Οι κοινοτικές μέθοδοι ανάλυσης της ουδέτερης αλκοόλης, οριζομένης στο παράρτημα του κανονισμού (ΕΟΚ) αριθ. 2046/89, παρατίθενται στο παράρτημα του παρόντος κανονισμού.

2. Οι μέθοδοι ανάλυσης οι οποίες αναφέρονται στην παράγραφο 1 εφαρμόζονται για την ουδέτερη αλκοόλη η οποία προκύπτει από τις διάφορες αποστάξεις που προβλέπονται στον κανονισμό (ΕΟΚ) αριθ. 822/87.

Άρθρο 2

Για την εφαρμογή του παρόντος κανονισμού:

α) ως επαναληψιμότητα θεωρείται η τιμή κάτω από την οποία αναμένεται να βρίσκεται, με καθορισμένη πιθανότητα, η απόλυτη τιμή μεταξύ δύο μεμονωμένων αποτελεσμάτων που λαμβάνονται από μετρήσεις με την ίδια μέθοδο επί του ίδιου μείγματος και υπό τις ίδιες συνθήκες (ο ίδιος αναλυτής, η ίδια συσκευή, στο ίδιο εργαστήριο και σε βραχύ χρονικό διάστημα)-

β) ως αναπαραγωγικότητα θεωρείται η τιμή κάτω από την οποία αναμένεται να βρίσκεται, με καθορισμένη πιθανότητα, η απόλυτη διαφορά μεταξύ δύο μεμονωμένων αποτελεσμάτων που λαμβάνονται με την ίδια μέθοδο επί του ίδιου μείγματος και υπό διαφορετικές συνθήκες (διαφορετικοί αναλυτές, διαφορετικές συσκευές, ή/και διαφορετικά εργαστήρια ή/και διαφορετικές εποχές).

Ο όρος "μεμονωμένο αποτέλεσμα" αντιπροσωπεύει την τιμή που λαμβάνεται όταν εφαρμόζεται, άπαξ και πλήρως, η μέθοδος ελέγχου εφαρμοζόμενη επί ενός και μόνο δείγματος. Όταν δεν καθορίζεται αλλιώς, η πιθανότητα λαμβάνεται ίση με 95 %.

Άρθρο 3

Ο κανονισμός (ΕΟΚ) αριθ. 3590/83 καταργείται.

Άρθρο 4

Ο παρών κανονισμός αρχίζει να ισχύει την τρίτη ημέρα από τη δημοσίευσή του στην Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων. Ο παρών κανονισμός είναι δεσμευτικός ως προς όλα τα μέρη του και ισχύει άμεσα σε κάθε κράτος μέλος.

Βρυξέλλες, 8 Μαΐου 1992. Για την Επιτροπή

Ray MAC SHARRY

Μέλος της Επιτροπής

(1) ΕΕ αριθ. L 84 της 27. 3. 1987, σ. 1. (2) ΕΕ αριθ. L 163 της 26. 6. 1991, σ. 6. (3) ΕΕ αριθ. L 202 της 14. 7. 1989, σ. 14. (4) ΕΕ αριθ. L 363 της 24. 12. 1983, σ. 1.

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ

ΚΟΙΝΟΤΙΚΕΣ ΜΕΘΟΔΟΙ ΑΝΑΛΥΣΗΣ ΤΗΣ ΟΥΔΕΤΕΡΗΣ ΑΛΚΟΟΛΗΣ ΠΟΥ ΕΦΑΡΜΟΖΟΝΤΑΙ ΣΤΟΝ ΤΟΜΕΑ ΤΟΥ ΟΙΝΟΥ

Εισαγωγή

1. ΠΡΟΕΤΟΙΜΑΣΙΑ ΤΟΥ ΠΡΟΣ ΑΝΑΛΥΣΗ ΔΕΙΓΜΑΤΟΣ 1.1. Γενικά Ο όγκος του προς εργαστηριακή ανάλυση δείγματος πρέπει κανονικά να είναι 1,5 λίτρο, εκτός εάν κάποιος ειδικός προσδιορισμός απαιτεί να ληφθεί μεγαλύτερη ποσότητα δείγματος. 1.2. Προετοιμασία του δείγματος Λαμβάνεται μέριμνα για ομογενοποίηση του δείγματος πριν από την ανάλυσή του. 1.3. Διατήρηση του δείγματος Το παρασκευασθέν δέιγμα πρέπει πάντοτε να τοποθετείται μέσα σε υδατοστεγές και αεροστεγές δοχείο και να διατηρείται υπό συνθήκες που να αποτρέπουν την όποια αλλοίωσή του- πιο συγκεκριμένα, τα πώματα από φελλό, καουτσούκ και πλαστικό δεν πρέπει να έρχονται σε άμεση επαφή με την αλκοόλη, ενώ η χρησιμοποίηση κηρού απαγορεύεται ρητώς. 2. ΑΝΤΙΔΡΑΣΤΗΡΙΑ 2.1. Νερό 2.1.1. Κάθε φορά που χρησιμοποιείται νερό για την παρασκευή διαλύματος, για αραίωση ή για έκπλυση θα πρέπει να είναι απεσταγμένο ή απιονισμένο, ισοδύναμης καθαρότητας. 2.1.2. Κάθε φορά που γίενται λόγος για διάλυση ή αραίωση χωρίς πρόσθετη ένδειξη αντιδραστηρίου, πρόκειται για υδατικό διάλυμα. 2.2. Χημικά προϊόντα Αν δεν γίνεται αντίθετη μνεία, όλα τα αντιδραστήρια πρέπει να είναι αναλυμένης καθαρότητας. 3. ΟΡΓΑΝΑ 3.1. Κατάλογος οργάνων Ο κατάλογος των οργάνων δεν περιλαμβάνει παρά τις συσκευές που προορίζονται για συγκεκριμένη χρήση και αυτά που ανταποκρίνονται σε ειδικές προδιαγραφές. 3.2. Αναλυτικός ζυγός Ως αναλυτικός ζυγός νοείται ζυγός ακριβείας με ευαισθησία τουλάχιστον 0,1 mg. 4. ΕΚΦΡΑΣΗ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΩΝ Αποτελέσματα 4.1. Το αποτέλεσμα που αναγράφεται στην έκθεση της ανάλυσης αντιπροσωπεύει το μέσο όρο δύο τουλάχιστον προσδιορισμών που έγιναν με ικανοποιητική επαναληψιμότητα (παράγων r). 4.2. Υπολογισμός αποτελεσμάτων Αν δεν γίνεται αντίθετη μνεία, τα αποτελέσματα πρέπει να υπολογίζονται σε γραμμάρια ανά εκατόλιτρο αιθανόλης 100 % κατ' όγκο. 4.3. Αριθμός σημαντικών ψηφίων Το αποτέλεσμα δεν πρέπει να εκφράζεται με περισσότερα σημαντικά ψηφία από όσα επιτρέπει η ακρίβεια της αναλυτικής μεθόδου που χρησιμοποιήθηκε.

Μέθοδος 1: Προσδιορισμός της περιεκτικότητας σε αλκοόλη

Ο κατ' όγκον αλκοολικός βαθμός της αλκοόλης προσδιορίζεται σύμφωνα με τις εθνικές διατάξεις που ισχύουν ή, σε περίπτωση αμφισβητήσεων, με τη βοήθεια των αλκοολομέτρων και αραιομέτρων που ορίζονται στην οδηγία 76/765/ΕΟΚ του Συμβουλίου της 27ης Ιουλίου 1976 περί προσεγγίσεως των νομοθεσιών των κρατών μελών των αναφερομένων στα αλκοολόμετρα και τα αραιόμετρα αλκοόλης (1).

Ο κατ' όγκον αλκοολικός βαθμός εκφράζεται επί τοις εκατό κατ' όγκο σύμφωνα με την οδηγία 76/766/ΕΟΚ του Συμβουλίου της 27ης Ιουλίου 1976 περί προσεγγίσεως των νομοθεσιών των κρατών μελών των αναφερομένων στους αλκοολομετρικούς πίνακες (2).

Μέθοδος 2: Αποτίμηση χρώματος και διαύγειας 1. ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΟ ΚΑΙ ΠΕΔΙΟ ΕΦΑΡΜΟΓΗΣ Η μέθοδος επιτρέπει την αποτίμηση του χρώματος και της διαύγειας της ουδέτερης αλκοόλης. 2. ΟΡΙΣΜΟΣ Ως χρώμα και διαύγεια, νοείται το χρώμα και η διαύγεια που προσδιορίζονται με την περιγραφόμενη μέθοδο. 3. ΑΡΧΗ Το χρώμα και η διαύγεια αποτιμώνται οπτικά, σε σύγκριση με το νερό, σε άσπρο και μαύρο φόντο. 4. ΟΡΓΑΝΑ 4.1. Δοκιμαστικοί σωλήνες, άχρωμοι, μήκους τουλάχιστον 40 cm. 5. ΤΡΟΠΟΣ ΕΚΤΕΛΕΣΗΣ Δύο δοκιμαστικοί σωλήνες (σημείο 4) τοποθετούνται πάνω σε άσπρη ή μαύρη βάση και στον έναν από τους σωλήνες εισάγεται ποσότητα δείγματος τέτοια που να αντιστοιχεί σε ύψος 40 cm περίπου- στον άλλο σωλήνα εισάγεται νερό μέχρι το ίδιο ύψος. Το δείγμα παρατηρείται από πάνω, δηλαδή κατά το διαμήκη άξονα του σωλήνα, και συγκρίνεται με τον πρότυπο σωλήνα. 6. ΑΠΟΤΙΜΗΣΗ Το χρώμα και η διαύγεια του δείγματος αποτιμώνται με τον τρόπο που περιγράφεται στο σημείο 5. Μέθοδος 3: Προσδιορισμός του χρόνου αποχρωματισμού υπερμαγγανικού διαλύματος 1. ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΟ ΚΑΙ ΠΕΔΙΟ ΕΦΑΡΜΟΓΗΣ Η μέθοδος αποσκοπεί στον προσδιορισμό του χρόνου που χρειάζεται μια ουδέτερη αλκοόλη για να αποχρωματίσει ένα υπερμαγγανικό διάλυμα. 2. ΟΡΙΣΜΟΣ Ο χρόνος αποχρωματισμού διαλύματος υπερμαγγανικού καλίου που προσδιορίζεται σύμφωνα με την περιγραφόμενη μέθοδο, είναι ο χρόνος σε λεπτά που απαιτείται ώστε ο χρωματισμός του δείγματος να γίνει ίδιος μ' αυτόν του προτύπου, μετά από προσθήκη 1 ml διαλύματος υπερμαγγαλικού καλίου 1 mmol/l σε 10 ml δείγματος. 3. ΑΡΧΗ Προσδιορίζεται ο αναγκαίος χρόνος ώστε η απόχρωση του δείγματος μετά από προσθήκη διαλύματος υπερμαγγανικού καλίου, να γίνει ίδια μ' αυτήν του προτύπου και ο χρόνος αυτός ονομάζεται χρόνος αποχρωματισμού υπερμαγγανικού διαλύματος. 4. ΑΝΤΙΔΡΑΣΤΗΡΙΑ 4.1. Διάλυμα υπερμαγγανικού καλίου 1 mmol/l, προσφάτως παρασκευασθέν. 4.2. Έγχρωμο διάλυμα Α (ερυθρό) - Ζυγίζονται με ακρίβεια 59,50 g CoCl2.6H2O. - Αναμειγνύονται 25 ml υδροχλωρικού οξέος (p20 = 1,19 g/ml) και 975 ml ύδατος. - Μεταφέρεται η ζυγισθείσα ποσότητα χλωριούχου κοβαλτίου και μέρους του μείγματος HCl-ύδατος σε ογκομετρική φιάλη των 1 000 ml και συμπληρώνεται με το υπόλοιπο του μείγματος μέχρι τη χαραγή σε θερμοκρασία 20 o C. 4.3. Χρωστικό διάλυμα Β (κίτρινο) - Ζυγίζονται με ακρίβεια 45,00 g FeCl3.6H2O. - Αναμειγνύονται 25 ml HCL (p20 = 1,19 g/ml) και 975 ml ύδατος και επαναλαμβάνεται με το χλωριούχο σίδηρο η ίδια διαδικασία όπως και για το χρωστικό διάλυμα Α. 4.4. Πρότυπο χρωστικό διάλυμα Λαμβάνονται με σιφώνιο 13 ml χρωστικού διαλύματος Α και 5,5 ml χρωστικού διαλύματος Β και μεταφέρονται σε ογκομετρική φιάλη των 100 ml- εν συνεχεία, προστίθεται ύδωρ μέχρι τη χαραγή σε θερμοκρασία 20 o C. Παρατήρηση: Σε θερμοκρασία 4 o C και μακριά από φως, τα χρωστικά διαλύματα Α και Β μπορούν να διατηρηθούν επί αρκετούς μήνες- το πρότυπο χρωστικό διάλυμα θα πρέπει να παρασκευάζεται εκ νέου κατά διαστήματα. 5. ΟΡΓΑΝΑ 5.1. Σωλήνες Nessler των 100 ml από άχρωμο διαφανές γυαλί βαθμολογημένοι έως τα 50 ml σε εσμυρισμένο γυάλινο πώμα ή άχρωμοι δοκιμαστικοί σωλήνες διαμέτρου γύρω στα 20 mm. 5.2. Σιφώνια 1, 2, 5, 10 και 50 ml. 5.3. Θερμόμετρο με κλίμακα μέχρι 50 o C βαθμολογημένο ανά 0,1 ή 0,2 o C. 5.4. Αναλυτικός ζυγός. 5.5. Λουτρό θερμοστατημένο στους 20 o C +- 0,5 o C. 5.6. Ογκομετρικές φιάλες των 50 ml και των 100 ml με εσμυρισμένο γυάλινο πώμα. 6. ΤΡΟΠΟΣ ΕΚΤΕΛΕΣΗΣ 6.1. - Μεταφέρονται με σιφώνιο 10 ml δείγματος σε δοκιμαστικό σωλήνα, η 50 ml σε σωλήνα Nessley. - Ο σωλήνας τοποθετείται σε θερμοστατικό λουτρό 20 o C. - Προστίθεται 1 ml (ή 5 ml, ανάλογα με την ποσότητα του χρησιμοποιούμενου δείγματος) διαλύματος KMnO4 1 mmol/l, αναμειγνύεται το περιεχόμενο και αφήνεται στο θερμοστατικό λουτρό 20 o C. - Σημειώνεται ο χρόνος έναρξης. - Μεταφέρεται με σιφώνιο 10 ml πρότυπο διαλύματος σε δοκιμαστικό σωλήνα της αυτής διαμέτρου ή 50 ml του πρότυπου διαλύματος στο σωλήνα Nessler. - Παρατηρείται η αλλαγή απόχρωσης του δείγματος και γίνεται σύγκριση με το χρώμα του προτύπου διαλύματος πάνω σε λευκή βάση. - Σημειώνεται ο χρόνος κατά τον οποίο το χρώμα του δείγματος γίνεται ίδιο με το χρώμα του πρότυπου διαλύματος. Παρατήρηση: Κατά τη διάρκεια της δοκιμής, λαμβάνεται μέριμνα για τη μη έκθεση του προς ανάλυση δείγματος στην άμεση επίδραση των ηλιακών ακτίνων. 7. ΕΚΦΡΑΣΗ ΤΩΝ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΩΝ 7.1. Αποτίμηση Ο χρόνος αποχρωματισμού είναι ο αναγκαίος χρόνος ώστε η απόχρωση του σωλήνα που περιέχει το δείγμα να γίνει ίδια με αυτή του σωλήνα που περιέχει το πρότυπο. Για την ουδέτερη αλκοόλη, ο χρόνος αυτός πρέπει να είναι τουλάχιστον ίσος με 18 min, στη θερμοκρασία των 20 o C. 7.2. Επαναληψιμότητα Η διαφορά μεταξύ του χρόνου αποχρωματισμού δύο δοκιμών εκτελούμενων ταυτόχρονα ή με μικρή χρονική διαφορά μεταξύ τους, στο δείγμα, από τον ίδιο αναλυτή, υπό τις ίδιες συνθήκες, δεν πρέπει να υπερβαίνει τα 2 min. 8. ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ 8.1. Δεδομένου ότι ίχνη διοξειδίου του μαγγανίου παρουσιάζουν καταλυτική δράση στην αντίδραση, πρέπει να εξασφαλισθεί ότι τα σιφώνια και οι δοκιμαστικοί σωλήνες που χρησιμοποιούνται έχουν καθαριστεί προσεκτικά και δεν έχουν χρησιμοποιηθεί παρά για το σκοπό αυτό. Καθαρίζονται με υδροχλωρικό οξύ και ξεπλένονται προσεκτικά με νερό. Το γυαλί δεν πρέπει να έχει κανένα ίχνος καστανής χροιάς. 8.2. Πρέπει να ελέγχεται προσεκτικά η ποιότητα του ύδατος που χρησιμοποιείται για την παρασκευή του αραιού υπερμαγγανικού διαλύματος (σημείο 4.1) ώστε να μη καταναλίσκει υπερμαγγανικό κάλιο. Αν είναι αδύνατον να ληφθεί η αναγκαία ποιότητα, τότε θα βράζεται απεσταγμένο νερό στο οποίο προστίθεται μικρή ποσότητα υπερμαγγανικού καλίου μέχρις ότου εμφανισθεί ελαφρά ρόδινη απόχρωση. Το διάλυμα αυτό πρέπει να ψυχθεί πριν χρησιμοποιηθεί για την αραίωση. 8.3. Σε ορισμένα δείγματα, ο αποχρωματισμός μπορεί να λάβει χώρα χωρίς να περάσει ακριβώς από την απόχρωση του διαλύματος αναφοράς. 8.4. Η δοκιμή με το υπερμαγγανικό κάλιο μπορεί να δώσει εσφαλμένα αποτελέσματα αν το χρησιμοποιούμενο για να αναλυθεί δείγμα αλκοόλης δεν έχει φυλαχθεί σε γυάλινη φιάλη απόλυτα καθαρή, σφραγισμένη με εσμυρισμένο γυάλινο πώμα που ξεπλύθηκε με αλκοόλη ή με άλλο πώμα περιτυλιγμένο με κασσίτερο ή αλουμίνιο. Μέθοδος 4: Προσδιορισμός της περιεκτικότητας σε αλδεΰδες 1. ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΟ ΚΑΙ ΠΕΔΙΟ ΕΦΑΡΜΟΓΗΣ Η μέθοδος συνίσταται στον προσδιορισμό της περιεκτικότητας της ουδέτερης αλκοόλης σε αλδεΰδες (εκφρασμένη ως ακεταλδεΰδη). 2. ΟΡΙΣΜΟΣ Η περιεκτικότητα σε αλδεΰδες, εκφρασμένη ως ακεταλδεΰδη, είναι αυτή που προσδιορίζεται με την περιγραφόμενη μέθοδο. 3. ΑΡΧΗ Το χρώμα που παίρνει το δείγμα μετά την αντίδραση με το αντιδραστήριο του Schiff συγκρίνεται με το χρώμα των πρότυπων διαλυμάτων των οποίων η περιεκτικότητα σε ακεταλδεΰδη είναι γνωστή. 4. ΑΝΤΙΔΡΑΣΤΗΡΙΑ Υδροχλωρική Π-ροζαλίνη (βασική φουκίνη) Θειώδες νάτριο ή μεταθειώδες νάτριο, άνυδρο Υδροχλωρικό οξύ, (ρ20 = 1,19 g/ml) Ενεργός άνθρακας, σε σκόνη Διάλυμα αμύλου, παρασκευαζόμενο από 1 g διαλυτού αμύλου και 5 mg HgJ2 (συντήρηση), τα οποία τίθενται σε αιώρηση εντός μικρής ποσότητας ψυχρού ύδατος αναμειγνυόμενης με 500 ml ζέοντος ύδατος αφήνονται να βράσουν επί 5 min και εν συνεχεία διηθούνται μετά την ψύξη. Διάλυμα ιωδίου 0,005 mol/l 1-αμινο-αιθανόλη CH3 - CH(NH2) ΟΗ (Μ.Β. 61.08) Παρασκευή του αντιδραστηρίου του Schiff - Διαλύονται 5 g κονιοποιημένης υδροχλωρικής Π-ροζαλίνης σε 1 000 ml θερμού ύδατος σε ογκομετρική φιάλη των 2 000 ml. - Το διάλυμα αφήνεται ενδεχομένως να ηρεμήσει επί του λουτρού μέχρις ότου επέλθει πλήρης διάλυση. - Διαλύονται 30 g άνυδρου θειώδους νατρίου (ή ισοδύναμη ποσότητα μεταδιθειώδους νατρίου) σε 200 ml ύδατος και προστίθενται στο διάλυμα Π-ροζαλίνης το οποίο έχει στο μεταξύ κρυώσει. - Το νέο διάλυμα αφήνεται να ηρεμήσει επί 10 min περίπου. - Προστίθενται 60 ml υδροχλωρικού οξέος (ρ20 = 1,19 g/ml). - Μετά τον αποχρωματισμό του διαλύματος - ενδέχεται να εμφανιστεί ελαφρά καστανή χροιά - προστίθεται ύδωρ μέχρι τη χαραγή. - Αν χρειασθεί, γίνεται διήθηση από πτυχωτό ηθμό με μικρή ποσότητα ενεργού άνθρακα ώστε το διάλυμα να αποχρωματισθεί τελείως. Παρατηρήσεις: 1. Το αντιδραστήριο του Schiff πρέπει να παρασκευάζεται 14 τουλάχιστον μέρες πριν χρησιμοποιηθεί. 2. Η περιεκτικότητα του αντιδραστηρίου σε ελεύθερο θειώδη ανυδρίτη (SO2) πρέπει να κυμαίνεται μεταξύ 2,8 και 6,0 mmol/100 ml και η τιμή του pH πρέπει να βρίσκεται περί το 1. Προσδιορισμός της περιεκτικότητας σε ελεύθερο θειώδη ανυδρίτη (SO2) - Μεταφέρονται με σιφώνιο 10 ml αντιδραστηρίου του Schiff σε φιάλη erlenmeyer. - Προστίθενται 200 ml ύδατος. - Προστίθενται 0,05 mol/l διαλύματος αμύλου. - Το διάλυμα τιτλοδοτείται με διάλυμα ιωδίου 0,05 mol/l μέχρις αλλαγής του χρώματος του αμύλου. - Εάν η περιεκτικότητα σε ελεύθερο θειώδη ανυδρίτη δεν βρίσκεται μεταξύ των ενδεδειγμένων ορίων, τότε: - είτε αυξάνεται μέχρι παραδεκτής τιμής, δια προσθήκης επαρκούς ποσότητας μεταδιθειώδους νατρίου (0,126 g Na2SO3/100 ml) αντιδραστηρίου για κάθε mmol ελλείποντος SO2, - είτε μειώνεται, δι αναταράξεως του αντιδραστηρίου με αέρα. Υπολογισμός του ελεύθερου θειώδους ανυδρίτη στο αντιδραστήριο: mmol SO2/100ml αντιδραστηρίου (ml χρησιμοποιηθέντος διαλύματος ιωδίου 0,05 mol/l) - 3,2 - 100

64 - 10

= (ml χρησιμοποιηθέντος διαλύματος ιωδίου 0,05 mol/l)

2 Σημαντική παρατήρηση Σε περίπτωση κατά την οποία το αντιδραστήριο του Schiff παρασκευασθεί με άλλη μέθοδο, καλό είναι να επαληθευτεί η ευαισθησία του αντιδραστηρίου η οποία πρέπει να είναι τέτοια ώστε κατά τη δοκιμή: - να μην εμφανίζεται καθόλου χρώμα με την ελεύθερη αλδεϋδών αλκοόλη και - η ρόδινη χροιά να γίνεται αισθητή από την τιμή 0,1 g ακεταλδεΰδης ανά hl αλκοόλης 100 % vol και άνω. 3. Καθαρισμός της 1-αμινο-αιθανόλης του εμπορίου - διαλύονται πλήρως 0,5 g 1-αμινο-αιθανόλης σε 15 ml απόλυτης αλκοόλης - προστίθενται 50 ml ξηρού διαιθυλαιθέρα (καθίζηση της 1-αμινο-αιθανόλης) - το διάλυμα τοποθετείται στο ψυγείο επί μερικές ώρες - διηθούνται οι κρύσταλλοι και εκπλύνονται με ξηρό διαιθυλαιθέρα - ξηραίνονται επί τρεις έως τέσσερις ώρες σε ξηραντήρα κενού παρουσία θειικού οξέος.

Παρατήρηση: Η 1-αμυνο-αιθανόλη που καθορίστηκε με τον τρόπο αυτόν πρέπει να είναι λευκή- αν όχι, η ανακρυστάλλωση επαναλαμβάνεται. 5. ΟΡΓΑΝΑ 5.1. Σωλήνες χρωματομετρίας των 20 ml, εφοδιασμένοι με πώμα από εσμυρισμένο γυαλί. 5.2. Σιφώνια των 1, 2, 3, 4, 5 και 10 ml. 5.3. Λουτρό θερμοστατημένο στους 20 oC +- 0,5 oC. 5.4. Φασματοφωτόμετρο απορροφήσεως εφοδιασμένο με κυψελίδες πάχους 50 mm. 6. ΤΡΟΠΟΣ ΕΚΤΕΛΕΣΗΣ 6.1. Προκαταρκτική παρατήρηση Κατά τον προσδιορισμό της περιεκτικότητας σε αλδεΰδες με τη μέθοδο αυτή, πρέπει να λαμβάνεται μέριμνα ώστε η περιεκτικότητα του δείγματος σε αλκοόλη να ανέρχεται τουλάχιστον σε 90,0 % vol. Διαφορετικά, αυξάνεται η περιεκτικότητα σε αλκοόλη δια προσθήκης επαρκούς ποσότητας αιθανόλης ελεύθερης αλδεϋδών. 6.2. Καμπύλη αναφοράς - Ζυγίζονται με ακρίβεια σε αναλυτικό ζυγό 1,3860 g ξηράς και ανακαθαρισμένης 1-αμινο-αιθανόλης. - Φέρεται αλκοόλη ελεύθερη αλδεϋδών σε ογκομετρική φιάλη 1 000 ml και πληρούται μέχρι τη χαραγή σε θερμοκρασία 20 oC. Το διάλυμα περιέχει 1 g ακεταλδεΰδη ανά λίτρο. - Πρασκευάζεται σειρά διαλυμάτων με δύο αραιώσεις κατά τρόπον ώστε να ληφθούν πρότυπα διαλύματα με περιεκτικότητα ακεταλδεΰδη από 0,1 έως 1,0 mg ανά 100 ml διαλύματος. - Με τη βοήθεια των πρότυπων διαλυμάτων, προσδιορίζονται όπως περιγράφεται στη συνέχεια (σημείο 6.3) οι τιμές απορρόφησης και χαράσσεται η καμπύλη. 6.3. Προσδιορισμός της περιεκτικότητας σε αλδεΰδες - Εισάγονται με σιφώνιο 5 ml δείγματος σε σωλήνα χρωματομετρίας. - Προστίθενται 5 ml ύδατος, αναμειγνύεται το περιεχόμενο και διατηρείται σε σταθερή θερμοκρασία 20 oC. - Ετοιμάζεται ταυτοχρόνως τυφλός προσδιορισμός: σε 5 ml αιθανόλης 96 % vol ελεύθερης αλδεϋδών, προστίθενται 5 ml ύδατος, αναμειγνύεται το περιεχόμενο και διατηρείται επίσης σε θερμοκρασία 20 oC. - Προστίθενται εν συνεχεία κάθε φορά 5 ml αντιδραστηρίου του Schiff στους σωλήνες. Οι σωλήνες πωματίζονται με γυάλινα εσμυρισμένα πώματα, και το περιεχόμενο ανακινείται καλώς. - Τοποθετούνται σε θερμοστατικό λουτρό 20 oC επί 20 min. - Το περιεχόμενο μεταγγίζεται σε κυψελίδες. - Προσδιορίζεται η τιμή αποσβέσεως στα 546 mm. Παρατηρήσεις: 1. Για τον προσδιορισμό της περιεκτικότητας σε αλδεΰδες, πρέπει να ελέγχεται σε κάθε ανάλυση η αξιοπιστία της καμπύλης αναφοράς δια συγκρίσεώς της με διαλύματα αναφοράς, διαφορετικά, η καμπύλη αναφοράς χαράσσεται εκ νέου. 2. Πρέπει να λαμβάνεται μέριμνα ώστε κατά τον τυφλό προσδιορισμό να προκύπτει πάντοτε άχρωμο διάλυμα. 7. ΕΚΦΡΑΣΗ ΤΩΝ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΩΝ 7.1. Τύπος και μέθοδος υπολογισμού Κατασκευάζεται η καμπύλη των μεταβολών της απορρόφησης σε σχέση με την περιεκτικότητα σε ακεταλδεΰδη και προσδιορίζεται από το διάγραμμα η περιεκτικότητα του δείγματος. Η περιεκτικότητα σε αλδεΰδες εκφρασμένη σε g ακεταλδεΰδης ανά hl αιθανόλης 100 % vol, δίνεται από τον τύπο: 100 - Α

Τ όπου: Α = η περιεκτικότητα του δείγματος σε ακεταλδεΰδη, εκφρασμένη σε g ανά hl, όπως προσδιορίζεται από την καμπύλη αναφοράς, και Τ = ο κατ' όγκον αλκοολικός βαθμός του δείγματος όπως προσδιορίζεται σύμφωνα με τη μέθοδο 1. 7.2. Επαναληψιμότητα Η διαφορά μεταξύ των αποτελεσμάτων δύο προσδιορισμών που έγιναν ταυτόχρονα ή με μικρή χρονική διαφορά μεταξύ τους από τον ίδιο αναλυτή, στο ίδιο δείγμα, υπό τις ίδιες συνθήκες, δεν πρέπει να υπερβαίνει το 0,1 g αλδεΰδης ανά hl αιθανόλης 100 % vol. Μέθοδος 5: Προσδιορισμός της περιεκτικότητας σε ανώτερες αλκοόλες 1. ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΟ ΚΑΙ ΠΕΔΙΟ ΕΦΑΡΜΟΓΗΣ Πρόκειται για μέθοδο προσδιορισμού της περιεκτικότητας της ουδέτερης αλκοόλης σε ανώτερες αλκοόλες, εκφρασμένης ως μεθυλο-2-προπανόλη-1. 2. ΟΡΙΣΜΟΣ Η περιεκτικότητα σε ανώτερες αλκοόλες, εκφρασμένης σε μεθυλο-2-προπανόλη-1, είναι αυτή που προσδιορίζεται με την περιγραφόμενη μέθοδο. 3. ΑΡΧΗ Προσδιορίζονται στα 560 nm κάνοντας μια διόρθωση σε περίπτωση παρουσίας αλδεϋδών στο δείγμα, οι απορροφήσεις των έγχρωμων συμπλόκων που προκύπτουν από την αντίδραση των ανώτερων αλκοολών με αρωματική αλδεΰδη σε αραιό θειικό οξύ εν θερμώ (αντίδραση Komarowsky) και συγκρίνονται με το χρωματισμό που προκύπτει από την αντίδραση με τη μεθυλο-2-προπανόλη-1 υπό τις ίδιες συνθήκες. 4. ΑΝΤΙΔΡΑΣΤΗΡΙΑ 4.1. Διάλυμα σαλικυλικής αλδεΰδης 1 % κατά βάρος που παρασκευάζεται με προσθήκη 1 g σαλικυλικής αλδεΰδης σε 99 g αιθανόλης 96 % vol (απαλλαγμένης ζυμελαίων). 4.2. Πυκνό θειικό οξύ (p20 = 1,84/ml) 4.3. Μεθυλο-2-προπανόλη-1. 4.4. Πρότυπα διαλύματα μεθυλο-2-προπανόλης-1

Η μεθυλο-2-προαπανόλη-1 (σημείο 4.3) διαλύεται σε υδατικό διάλυμα αιθανόλης 96 % vol, ώστε να ληφθεί σειρά πρότυπων διαλυμάτων που να περιέχουν 0.1, 0,2, 0,4, 0,6 και 1,0 g μεθυλο-2-προπανόλης-1 ανά hl διαλύματος, αντίστοιχα. 4.5. Πρότυπο διάλυμα ακεταλδεΰδης. Παρασκευάζεται σύμφωνα με το σημείο 6.2 της μεθόδου 4. 4.6. Αιθανόλη 96 % vol απαλλαγμένη ανώτερων αλκοολών και αλδεϋδών. 5. ΟΡΓΑΝΑ 5.1. UV/VIS φασματοφωτόμετρο που να επιτρέπει τον προσδιορισμό της απορρόφησης των διαλυμάτων στα 560 nm. 5.2. Κυψελίδες φασματοφωτομέτρου πάχους των 10, 20 και 50 mm. 5.3. Λουτρό θερμοστατημένο στους 20 oC +- 0,5 oC. 5.4. Σωλήνες χρωματομετρίας, γυάλινοι, με παχέα τοιχώματα, εφοδιασμένοι με εσμυρισμένο πώμα, χωρητικότητας 50 ml περίπου. 6. ΤΡΟΠΟΣ ΕΚΤΕΛΕΣΗΣ 6.1. Η περιεκτικότητα του δείγματος σε αλδεΰδες (εκφρασμένη σε ακεταλδεΰδη) προσδιορίζεται με τη μέθοδο 4. 6.2. Καμπύλη αναφοράς: μεθυλο-2-προπανόλη-1 Λαμβάνονται με σιφώνιο 10 ml από κάθε πρότυπο διάλυμα μεθυλο-2-προπανόλης-1 (σημείο 4.4) και ml αιθανόλης (σημείο 4.6) και φέρονται σε δοκιμαστικούς σωλήνες των 50 ml εφοδιασμένους με γυάλινο εσμυρισμένο πώμα. Επίσης με σιφώνιο λαμβάνεται από 1 ml εφοδιασμένους με γυάλινο εσμυρισμένο πώμα. Επίσης με σιφώνιο λαμβάνεται από 1 ml διαλύματος σαλικυλικής αλδεΰδης (σημείο 4.1) και εισάγεται στους σωλήνες: Τελικώς προστίθενται από 20 ml θεικού οξέος (σημείο 4.2). Αναμειγνύεται το περιεχόμενο των σωλήνων προσεκτικά (φροντίζοντας να ανοίγεται κατά καιρούς το πώμα). Αφήνονται σε ηρεμία στη θερμοκρασία του περιβάλλοντος επί 10 min, και μετά τοποθετούνται στο θερμοστατικό λουτρό (σημείο 5.3) στους 20 oC +- 0,5 oC. Μετά από 20 min, μεταγγίζεται το περιεχόμενο των σωλήνων στις κυψελίδες φασματοφωτομετρίας. Ακριβώς 30 min αφότου προστεθεί το θειικό οξύ, προσδιορίζεται η απορρόφηση των διαλυμάτων στα 560 nm με χρήση νερού στην κυψελίδα αναφοράς του φασματοφωτομέτρου. Κατασκευάζεται η γραφική παράσταση των τιμών της απορρόφησης σε συνάρτηση με τη συγκέντρωση με μεθυλο-2-προπανόλη-1. 6.3. Καμπύλη αναφοράς: αλδεΰδες Επαναλαμβάνονται οι ενέργειες που περιγράφονται στο σημείο 6.2, με αντικατάσταση των 10 ml κάθε διαλύματος αναφοράς μεθυλο-2-προπανόλης-1 από 10 ml διαλύματος αναφοράς ακεταλδεΰδης. Κατασκευάζεται η γραφική παράσταση των τιμών της απορρόφησης στα 560 nm σε συνάρτηση με τη συγκέντρωση σε ακεταλδεΰδη. 6.4. Προσδιορισμός στο δείγμα Οι ενέργειες που περιγράφονται στο σημείο 6.2 επαναλαμβάνονται, με αντικατάσταση των 10 ml των διαλυμάτων αναφοράς μεθυλο-2-προπανόλης-1 από 10 ml δείγματος. Προσδιορίζεται η απορρόφηση του δείγματος. 7. ΕΚΦΡΑΣΗ ΤΩΝ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΩΝ 7.1. Τύπος και μέθοδος υπολογισμού 7.1.1. Διορθώνεται η τιμή απορρόφησης του δείγματος με αφαίρεση της τιμής απορρόφησης που αντιστοιχεί στην περιεκτικότητα του δείγματος σε αλδεΰδες (όπως προσδιορίστηκε από την καμπύλη αναφοράς που χαράχτηκε σύμφωνα με το σημείο 6.3). 7.1.2. Προσδιορίζεται η περιεκτικότητα του δείγματος σε ανώτερες αλκοόλες, εκφρασμένη σε μεθυλο-2-προπανόλη-1, με τη βοήθεια της καμπύλης αναφοράς που χαράχτηκε σύμφωνα με το σημείο 6.2, αλλά με χρησιμοποίηση της διορθωμένης τιμής (σημείο 7.1.1). 7.1.3. Η περιεκτικότητα σε ανώτερες αλκοόλες, εκφρασμένη σε γραμμάρια μεθυλο-2-προπανόλης-1 ανά hl αιθανόλης 100 % vol, παρέχεται από τον ακόλουθο τύπο: Α - 100

Τ όπου: Α = η περιεκτικότητα του δείγματος σε ανώτερες αλκοόλες, όπως υπολογίσθηκε στο σημείο 7.1.2 Τ = ο κατ' όγκο αλκοολικός βαθμός του δείγματος, όπως προσδιορίστηκε κατά τη μέθοδο 1. 7.2. Επαναληψιμότητα Η διαφορά μεταξύ των μετρήσεων δύο προσδιορισμών που έγιναν ταυτόχρονα ή με μικρή χρονική διαφορά μεταξύ τους, από τον ίδιο αναλυτή, στο ίδιο δείγμα, υπό τις ίδιες συνθήκες, δεν πρέπει να υπερβαίνει το 0,25 g ανά ml αιθανόλης 100 % vol. Μέθοδος 6: Προσδιορισμός ολικής οξύτητας 1. ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΟ ΚΑΙ ΠΕΔΙΟ ΕΦΑΡΜΟΓΗΣ Η μέθοδος επιτρέπει τον προσδιορισμό της ολικής οξύτητας της ουδέτερης αλκοόλης εκφρασμένης σε οξικό οξύ. 2. ΟΡΙΣΜΟΣ Η ολική οξύτητα, εκφρασμένη σε οξικό οξύ, προσδιορίζεται με την περιγραφόμενη μέθοδο. 3. ΑΡΧΗ Μετά από απαέρωση, το δείγμα ογκομετρείται με τη βοήθεια πρότυπου διαλύματος καυστικού νατρίου και η οξύτητα εκφράζεται σε οξικό οξύ. 4. ΑΝΤΙΔΡΑΣΤΗΡΙΑ 4.1. Διαλύματα καυστικού νατρίου 0,01 mol/l και 0,1 mol/l, το οποία φυλάσσονται υπό συνθήκες που να ελλατώνουν στο ελάχιστο δυνατό την επαφή με το διοξείδιο του άνθρακα. 4.2. Διάλυμα ινδιρουβίνης (Α) - Ζυγίζονται 0,2 g ινδιρουβίνης, - Διαλύονται σε 40 ml ύδατος και προστίθεται αιθανόλη μέχρι βάρους 100 g. Διάλυμα ερυθρού της φαινόλης (Β) - Ζυγίζονται 0,2 g ερυθρού της φαινόλης, - Διαλύονται σε 6 ml διαλύματος καυστικού νατρίου 0,1 mol/l σε ογκομετρική φιάλη 100 ml και προστίθεται ύδωρ μέχρι τη χαραγή. 5. ΟΡΓΑΝΑ 5.1. Προχοΐδα ή συσκευή ογκομέτρησης. 5.2. Σιφώνιο των 100 ml. 5.3. Σφαιρική φιάλη των 250 ml με εσμυρισμένο πώμα. 5.4. Ψυκτήρας αναρροής. Εσμυρισμένος ψυκτήρας. 6. ΤΡΟΠΟΣ ΕΚΤΕΛΕΣΗΣ - Μεταφέρονται με σιφώνιο 100 ml δείγματος σε σφαιρική φιάλη των 250 ml. - Προστίθεται πέτρα βρασμού και το περιεχόμενο φέρεται επ' ολίγον σε βρασμό υπό κάθετο ψυκτήρα. - Προστίθεται στο θερμό διάλυμα από μία σταγόνα από κάθε δείκτη Α και Β. - Εν συνεχεία, ογκομετρείται με διάλυμα καυστικού νατρίου 0,01 mol/l μέχρι να γίνει η πρώτη αλλαγή χρώματος από το πρασινοκίτρινο στο ιώδες. 7. ΕΚΦΡΑΣΗ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΩΝ 7.1. Τύπος και μέθοδος υπολογισμού Η ολική οξύτητα εκφρασμένη σε γραμμάρια οξικού οξέος ανά hl αιθανόλης 100 % vol, δίδεται από τον τύπο: V - 60

Τ όπου: V = ο αριθμός των ml του διαλύματος καυστικού νατρίου 0,01 mol/l που απαιτείται για την εξουδετέρωση και Τ = ο κατ' όγκο αλκοολικός βαθμός του δείγματος που προσδιορίζεται με τη μέθοδο 1. 7.2. Επαναληψιμότητα Η διαφορά μεταξύ των αποτελεσμάτων δύο προσδιορισμών που έγιναν ταυτόχρονα ή με μικρή χρονική διαφορά μεταξύ τους, από τον ίδιο αναλυτή, στο ίδιο δείγμα, υπό τις ίδιες συνθήκες, δεν πρέπει να υπερβαίνει τα 0,1 g ανά hl αιθανόλης 100 % vol. Μέθοδος 7: Προσδιορισμός της περιεκτικότητας σε εστέρες 1. ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΟ ΚΑΙ ΠΕΔΙΟ ΕΦΑΡΜΟΓΗΣ Η μέθοδος συνίσταται στον προσδιοριμό της περιεκτικότητας της ουδέτερης αλκοόλης σε εστέρες, εκφρασμένης σε οξικό αιθυλεστέρα. 2. ΟΡΙΣΜΟΣ Η περιεκτικότητα σε εστέρες είναι η περιεκτικότητα που προσδιορίζεται από την περιγραφόμενη μέθοδο και εκφράζεται σε οξικό αιθυλεστέρα. 3. ΑΡΧΗ Παρουσία υδροχλωρικής υδροξυλαμίνης σε αλκαλικό διάλυμα, οι εστέρες αντιδρούν ποσοτικά και σχηματίζουν υδροξαμικά οξέα- παρουσία ιόντων (τρισθενούς) σιδήρου σε όξινο διάλυμα, τα οξέα αυτά σχηματίζουν έγχρωμα σύμπλοκα. Μετρείται η απορρόφηση των συμπλόκων αυτών στα 525 nm. 4. ΑΝΤΙΔΡΑΣΤΗΡΙΑ 4.1. Υδροχλωρικό οξύ 4 mol/l. 4.2. Διάλυμα χλωριούχου (τρισθενούς) σιδήρου 0,37 mol/l σε υδροχλωρικό οξύ 1 mol/l. 4.3. Διάλυμα υδροχλωρικής υδροξυλαμίνης 2 mol/l, που φυλάσσεται σε ψυγείο. 4.4. Διάλυμα καυστικού νατρίου 3,5 mol/l. 4.5. Πρότυπα διαλύματα οξικού αιθυλεστέρα που περιέχουν, αντίστοιχα, 0,0, 0,2, 0,4, 0,6, 0,8 και 1,0 g οξικού αιθυλεστέρα ανά hl διαλύματος αιθανόλης 96 % vol απαλλαγμένης εστέρων. 5. ΟΡΓΑΝΑ 5.1. Φασματοφωτόμετρο απορρόφησης εφοδιασμένο με κυψελίδες πάχους 50 mm.

6. ΤΡΟΠΟΣ ΕΚΤΕΛΕΣΗΣ 6.1. Καμπύλη αναφοράς - Ζυγίζεται με ακρίβεια στον αναλυτικό ζυγό 1,0 g οξικού αιθυλεστέρα. - Εισάγεται σε ογκομετρική φιάλη των 1 000 ml μαζί με αλκοόλη ελεύθερη εστέρων μέχρι τη χαραγή σε θερμοκρασία 20 oC. - Παρασκευάζεται σειρά διαλυμάτων με διπλή αραίωση κατά τρόπον ώστε να ληφθούν 20 πρότυπα διαλύματα με περιεκτικότητα σε οξικό αιθυλεστέρα από 0,1 έως 2,0 mg ανά 100 ml διαλύματος. - Με τη βοήθεια των πρότυπων διαλυμάτων, προσδιορίζονται οι τιμές απορρόφησης όπως περιγράφεται στη συνέχεια (σημείο 6.2) και χαράσσεται η καμπύλη. 6.2. Προσδιορισμός της περιεκτικότητας σε εστέρες - Μεταφέρονται με σιφώνιο 10 ml δείγματος σε δοκιμαστικό σωλήνα εφοδιασμένο με εσμυρισμένο πώμα. - Προστίθενται 2 ml διαλύματος υδροχλωρικής υδροξυλαμίνης. - Γίνεται ταυτοχρόνως τυφλός προσδιορισμός με 10 ml αιθανόλης 96 % vol απαλλαγμένης εστέρων και 2 ml διαλύματος υδροχλωρικής υδροξυλαμίνης. - Προστίθενται εν συνεχεία 2 ml διαλύματος καυστικού νατρίου, πωματίζονται οι σωλήνες με γυάλινα εσμυρισμένα πώματα και ανακινούνται καλώς. - Τοποθετούνται σε θερμοστατικό λουτρό 20 oC επί 15 min. - Προστίθενται από 2 ml υδροχλωρικού οξέος σε κάθε σωλήνα και αναταράσσονται επί βραχύ χρόνο. - Προστίθενται 2 ml διαλύματος χλωριούχου σιδήρου και αναμειγνύονται καλώς. - Μεταφέρεται το περιεχόμενο σε κυψελίδες. - Προσδιορίζεται η απορρόφηση στα 525 nm. 7. ΕΚΦΡΑΣΗ ΤΩΝ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΩΝ 7.1. Τύπος και μέθοδος υπολογισμού Κατασκευάζεται γραφική παράσταση με τις απορροφήσεις των πρότυπων διαλυμμάτων συναρτήσει της περιεκτικότητας σε εστέρα. Η περιεκτικότητα σε εστέρα η αντιστοιχούσα στη μετρούμενη απορρόφηση (εκφρασμένη σε οξικό αιθυλεστέρα = Α) λαμβάνεται από την καμπύλη και υπολογίζεται βάσει του τύπου Α - 100

Τ και εκφράζεται σε g/hl αιθανόλης 100 % vol. Τ = % vol περιεκτικότητα του δείγματος σε αλκοόλη, όπως προσδιορίσθηκε με τη μέθοδο 1. 7.2. Επαναληψιμότητα Η διαφορά μεταξύ των αποτελεσμάτων δύο προσδιορισμών που έγιναν ταυτόχρονα ή με μικρή χρονική διαφορά μεταξύ τους, από τον ίδιο αναλυτή, στο ίδιο δείγμα, υπό τις ίδιες ακριβώς συνθήκες, δεν πρέπει να υπερβαίνει τα 0,1 g εστέρος ανά hl αιθανόλης 100 % vol εκφρασμένη σε οξικό αιθυλεστέρα. Μέθοδος 8: Προσδιορισμός της περιεκτικότητας σε πτητικές αζωτούχες βάσεις 1. ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΟ ΚΑΙ ΠΕΔΙΟ ΕΦΑΡΜΟΓΗΣ Η μέθοδος συνίσταται στον προσδιορισμό της περιεκτικότητας των ουδέτερων αλκοολών σε πτητικές αζωτούχες βάσεις, εκφρασμένης σε άζωτο. 2. ΟΡΙΣΜΟΣ Περιεκτικότητα σε πτητικές αζωτούχες βάσεις ονομάζεται η περιεκτιότητα εκφρασμένη σε άζωτο, όπως προσδιορίζεται από την περιγραφόμενη μέθοδο. 3. ΑΡΧΗ Το δείγμα εξατμίζεται μέχρι πολύ μικρού όγκου παρουσία θειικού οξέος και προσδιορίζεται η περιεκτικότητα σε αμμωνία με την μέθοδο της μικροδιάχυσης του Conway. 4. ΑΝΤΙΔΡΑΣΤΗΡΙΑ 4.1. Θειικό οξύ, 1 mol/l. 4.2. Διάλυμα δείκτη βορικού οξέος: διαλύονται 10 g βορικού οξέος, 8 mg πράσινου της βρωμοκρεζόλης και 4 mg ερυθρού του μεθυλίου μέσα σε προπανόλη-2 30 % vol και ο όγκος φέρεται στα 1 000 ml με προσθήκη προπανόλης-2 30 % vol. 4.3. Διάλυμα καυστικού καλίου 500 g/l, απαλλαγμένο από διοξείδιο του άνθρακα. 4.4. Υδροχλωρικό οξύ 0,02 mol/l. 5. ΟΡΓΑΝΑ 5.1. Κάψα εξάτμισης ικανοποιητικού μεγέθους ώστε να δέχεται δείγμα 50 ml. 5.2. Υδρόλουτρο. 5.3. Δοχείο Conway εφοδιασμένο με κάλυμμα που να κλείνει ερμητικά- για την περιγραφή και τις προτεινόμενες διαστάσεις, βλέπε σχήμα 1. 5.4. Μικροπροχοΐδα των 2 έως 5 ml, βαθμονομημένη ανά 0,01 ml. 6. ΤΡΟΠΟΣ ΕΚΤΕΛΕΣΗΣ 6.1. Με τη βοήθεια σιφωνίου, εισάγονται 50 ml δείγματος (αν η περιεκτικότητα του δείγματος σε άζωτο αναμένεται να είναι μικρότερη από 0,2 g/l, εισάγονται 200 ml δείγματος σε γυάλινη κάψα, προστίθεται 1 ml θεϊκού οξέος 1 mol/hl (σημείο 4.1), η κάψα (σημείο 5.1) τοποθετείται σε υδρόλουτρο (σημείο 5.2) και το περιεχόμενο αφήνεται να εξατμισθεί μέχρις ότου παραμείνει υπόλειμμα περίπου 1 ml. 6.2. Με τη βοήθεια σιφωνίου, εισάγεται 1 ml του διαλύματος του δείκτη του βορικού οξέος (σημείο 4.2) στο εσωτερικό δοχείο του αντιδραστήρα του Conway (σημείο 5.3) και το υπόλειμμα της εξάτμισης (σημείο 6.1) μεταφέρεται στο εξωτερικό δοχείο. Ο αντιδραστήρας του Conway φέρεται υπό ελαφρά κλίση και προστίθεται περίπου 1 ml διαλύματος καυστικού καλίου (σημείο 4.3) στο εξωτερικό δοχείο όσο το δυνατό πιο γρήγορα, αλλά και όσο το δυνατό πιο μακριά από τη συνολική ποσότητα του υγρού του εξωτερικού δοχείου. Το δοχείο του Conway σφραγίζεται αμέσως ερμητικά με πώμα επιχρισμένο με λιπαντικό (γράσο). 6.3. Τα δύο διαλύματα αναμειγνύονται στο εξωτερικό δοχείο με προσοχή ώστε να μη χυθεί υγρό από το ένα στο άλλο. Αφήνονται σε ηρεμία επί 2 h. 6.4. Η αμμωνία ογκομετρείται στο εσωτερικό δοχείο με τη βοήθεια διαλύματος υδροχλωρικού οξέος 0,02 mol/l (σημείο 4.4) και με χρήση μικροπροχοΐδας (σημείο 5.4) για την εξουδετέρωση. Ο όγκος του οξέος που χρησιμοποιήθηκε πρέπει να βρίσκεται μεταξύ 0,2 και 0,9 ml. Έστω V1 ο όγκος του οξέος που απαιτήθηκε, εκφρασμένος σε ml. 6.5. Εκτελείται τυφλός προσδιορισμός με επανάληψη των εργασιών που περιγράφονται στα σημεία 6.1 έως 6.4 αλλά δι' αντικαταστάσεως των 50 ml του δείγματος του σημείου 6.1 από ίσο όγκο ύδατος. Έστω V2 ο όγκος υδροχλωρικού οξέος που απαιτήθηκε, εκφρασμένος σε ml. 7. ΕΚΦΡΑΣΗ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΩΝ 7.1. Τύπος και μέθοδος υπολογισμού Η περιεκτικότητα σε πτητικές αζωτούχες βάσεις, εκφρασμένη σε γραμμάρια αζώτου ανά ml αιθανόλης 100 % vol δίνεται από τον τύπο (V1 - V2) - 2 800

Ε - Τ όπου: V1 = ο όγκος, σε ml, του υδροχλωρικού οξέος που απαιτήθηκε για την εξουδετέρωση του δείγματος, V2 = ο όγκος, σε ml, του υδροχλωρικού οξέος που απαιτήθηκε για τον τυφλό προσδιορισμό, Τ = ο κατ' όγκον αλκοολικός βαθμός του δείγματος, όπως προσδιορίζεται με τη μέθοδο 1, Ε = ο χρησιμοποιηθείς όγκος του δείγματος, σε ml. 7.2. Επαναληψιμότητα Η διαφορά μεταξύ των αποτελεσμάτων δύο προσδιορισμών που έγιναν ταυτόχρονα με μικρή χρονική διαφορά μεταξύ τους, από τον ίδιο αναλυτή, στο ίδιο δείγμαμ, υπό τις ίδιες ακριβώς συνθήκες δεν πρέπει να υπερβαίνει τα 0,59 g ανά hl αιθανόλης 100 % vol. Κάτοψη του αντιδραστήρα Κατακόρυφη τομή κατά τον άξονα Α-Β

Σημειώνονται οι τρέχουσες διαστάσεις

Σχήμα 1: Αντιδραστήρας του Conway

Μέθοδος 9: Προσδιορισμός περιεκτικότητας σε μεθανόλη 1. ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΟ ΚΑΙ ΠΕΔΙΟ ΕΦΑΡΜΟΓΗΣ Η μέθοδος συνίσταται στον προσδιορισμό της περιεκτικότητας ουδέτερης αλκοόλης σε μεθανόλη. 2. ΟΡΙΣΜΟΣ Περιεκτικότητα σε μεθανόλη ονομάζεται η προσδιοριζόμενη με την περιγραφόμενη μέθοδο. 3. ΑΡΧΗ Η συγκέντρωση σε μεθανόλη προσδιορίζεται με απευθείας εισαγωγή δείγματος σε συσκευή αεριοχρωματογραφίας. 4. ΤΡΟΠΟΣ ΕΚΤΕΛΕΣΗΣ Κάθε μέθοδος αεριοχρωματογραφίας είναι κατάλληλη, αρκεί η στήλη χρωματογραφίας να επιτρέπει, στις εφαρμοζόμενες πειραματικές συνθήκες πλήρη διαχωρισμό των διάφορων συστατικών: μεθανόλη, ακεταλδεΰδη, αιθανόλη και οξικό αιθυλεστέρα. Το όριο ανίχνευσης μεθανόλης στην αιθανόλη πρέπει να είναι κατώτερο από 2 g/hl. 5. ΕΠΑΝΑΛΗΨΙΜΟΤΗΤΑ Η διαφορά μεταξύ των αποτελεσμάτων δύο προσδιορισμών που έγιναν ταυτόχρονα ή με μερική χρονική διαφορά μεταξύ τους, από τον ίδιο αναλυτή, στο ίδιο δείγμα, υπό τις ίδιες ακριβώς συνθήκες, δεν πρέπει να υπερβαίνει τα 2 g μεθανόλης ανά hl αιθανόλης 100 % vol. Μέθοδος 10: Προσδιορισμός ξηρού εκχυλίσματος 1. ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΟ ΚΑΙ ΠΕΔΙΟ ΕΦΑΡΜΟΓΗΣ Η μέθοδος συνίσταται στον προσδιορισμό της περιεκτικότητας ουδέτερης αλκοόλης σε ξηρό υπόλειμμα. 2. ΟΡΙΣΜΟΣ Περιεκτικότητα σε ξηρό εκχύλισμα ονομάζεται η περιεκτικότητα σε ξηρή ουσία, όπως προσδιορίζεται με την περιγραφόμενη μέθοδο. 3. ΑΡΧΗ Μέρος του δείγματος ξηραίνεται στους 103 oC και η περιεκτικότητα σε υπόλειματα προσδιορίζεται σταθμικά. 4. ΟΡΓΑΝΑ 4.1. Ζέον υδρόλουτρο. 4.2. Κάψα εξάτμισης επαρκούς χωρητικότητας. 4.3. Ξηραντήρας με διοξείδιο του πυριτίου (ή αντίστοιχο ξηραντικό), με δείκτη υγρασίας προσφάτως ενεργοποιημένο. 4.4. Αναλυτικός ζυγός. 4.5. Πυριατήριο στους 103 +- 2o C. 5. ΤΟΠΟΣ ΕΚΤΕΛΕΣΗΣ Ζυγίζεται με ακρίβεια δεκάτου του mg μια κάψα εξάτμισης καθαρή και στεγνή (σημείο 4.2) (Μ0)- προστίθεται με σιφώνιο (σε περισσότερες της μιας δόσεις, ενδεχομένως) ο απαιτούμενος όγκος δείγματος (μεταξύ 100 και 250 ml) (V0ml)- η κάψα με το δείγμα τοποθετείται σε ζέον υδρόλουτρο (σημείο 4.1) και αφήνεται να εξατμισθεί- μετά εισάγεται σε πυριατήριο (σημείο 4.5), που είναι ρυθμισμένο στους 103 +- 2o C, επί 30 min και κατόπιν η κάψα με το υπόλειμμα μεταφέρεται στον ξηραντήρα (σημείο 4.3)- αφήνεται να ψηχθεί επί 30 min και τέλος η κάψα με το υπόλειμμα (Μ1) ζυγίζεται με ακρίβεια δεκάτου του mg. 6. ΕΚΦΡΑΣΗ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΩΝ 6.1. Τύπος και μέθοδος υπολογισμού Η περιεκτικότητα σε ξηρό υπόλειμμα, εκφρασμένη σε g ανά hl αιθανόλης 100 % vol, δίνεται από τον τύπο: (Μ1 Μ0) - 107

V0 - Τ όπου: Μ0 = η μάζα, εκφρασμένη σε g, της καθαρής και στεγνής κάψας, Μ1 = η μάζα, εκφρασμένη σε g, της κάψας που περιέχει το υπόλειμμα μετά την ξήρανση V0 = ο όγκος του δείγματος πριν από την ξήρανση, Τ = ο κατ' όγκον αλκοολικός βαθμός του δείγματος, όπως προσδιορίζεται με τη μέθοδο 1. 6.2. Επαναληψιμότητα Η διαφορά μεταξύ των αποτελεσμάτων δύο προσδιορισμών που έγιναν ταυτόχρονα ή με μικρή χρονική διαφορά μεταξύ τους, από τον ίδιο αναλυτή, στο ίδιο δείγμα, υπό τις ίδιες ακριβώς συνθήκες, δεν πρέπει να υπερβαίνει τα 0,5 g ανά hl αιθανόλης 100 % vol. Μέθοδος 11: Δοκιμή που αποβλέπει στην εξασφάλιση της απουσίας φουρφουράλης 1. ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΟ ΚΑΙ ΠΕΔΙΟ ΕΦΑΡΜΟΓΗΣ Η μέθοδος αποβλέπει στην ανίχνευση της παρουσίας φουρφουράλης στην ουδέτερη αλκοόλη. 2. ΟΡΙΣΜΟΣ Η τιμή που προσδιορίζεται με την περιγραφόμενη μέθοδο είναι το ανιχνεύσιμο όριο συγκέντρωσης φουρφουράλης. 3. ΑΡΧΗ Το δείγμα της αλκοόλης αναμειγνύεται με ανιλίνη και παγόμορφο οξικό οξύ. Η εμφάνιση ασθενώς ρόδινης χροιάς μέσα σε 20 min μετά την ανάμειξη υποδηλώνει την παρουσία φουρφουράλης. 4. ΑΝΤΙΔΡΑΣΤΗΡΙΑ 4.1. Αντλίνη πρόσφατα απεσταγμένη. 4.2. Παγόμορφο οξικό οξύ. 5. ΟΡΓΑΝΑ Δοκιμαστικοί σωλήνες εφοδιασμένοι με γυάλινο εσμυρισμένο πώμα. 6. ΤΡΟΠΟΣ ΕΚΤΕΛΕΣΗΣ Σε δοκιμαστικό σωλήνα (σημείο 5) εισάγονται με σιφώνιο 10ml παγόμορφου οξικού οξέος- ο σωλήνας αναδεύεται ώστε τα αντιδραστήρια να αναμειχθούν καλά. 7. ΕΚΦΡΑΣΗ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΩΝ 7.1. Αποτίμηση της δοκιμής Αν εμφανισθεί ασθενής ρόδινη χροιά σε λιγότερο από 20 min, η δοκιμή θεωρείται θετική ως προς την παρουσία φουρφουράλης στο δείγμα. 7.2. Παρατηρήσεις Τα αποτελέσματα δύο δοκιμών που έγιναν ταυτόχρονα ή με μικρή χρονική διαφορά μεταξύ τους, από τον ίδιο αναλυτή, στο ίδιο δείγμα, υπό τις ίδιες ακριβώς συνθήκες, πρέπει να είναι ακριβώς ίδια. Μέθοδος 12: Δοκιμή απορρόφησης στο υπεριώδες 1. ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΑ ΚΑΙ ΠΕΔΙΟ ΕΦΑΡΜΟΓΗΣ Η μέθοδος επιτρέπει τον προσδιορισμό της απορρόφησης της ουδέτερης αλκοόλης. 2. ΑΡΧΗ Η απορρόφηση του δείγματος στην περιοχή μηκών κύματος από 270 έως 220 nm μετρείται σε σχέση με καθορισμένη ουσία αναφοράς μικρής απορρόφησης. 3. ΟΡΓΑΝΑ 3.1. Φασματοφωτόμετρο υπεριώδους UV-VIS. 3.2. Κυψελίδες χαλαζίου, πάχους 10 mm και της αυτής φασματικής απορρόφησης. 4. ΑΝΤΙΔΡΑΣΤΗΡΙΑ η - εξάνιο για φαρματοσκοπία. 5. ΤΟΠΟΣ ΕΚΤΕΛΕΣΗΣ - Εκπλύνονται πρώτα οι κυψελίδες με διάλυμα δείγματος, εν συνεχεία πληρούνται με δείγμα και στεγνώνεται η εξωτερική τους επιφάνεια. - Επαναλαμβάνεται για την κυψελίδα αναφοράς (η) η ίδια εργασία με η - εξάνιο και η κυψελίδα πληρούται. - Προσδιορίζονται οι τιμές απορρόφησης και κατασκευάζεται η γραφική πραράσταση. 6. ΕΚΤΙΜΗΣΗ ΤΩΝ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΩΝ Οι τιμές απορρόφησης στα 270, 240, 230 και 220 nm δεν πρέπει να υπερβαίνουν τις τιμές 0,02, 0,08, 0,18 και 0,3 αντιστοίχως. Η καμπύλη απορρόφησης θα πρέπει να είναι συνεχής και ομαλή.

Μέθοδος 13: Προσδιορισμός της περιεκτικότητας της αιθανόλης σε 14C 1. ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑ ΠΡΟΣΔΙΟΡΙΣΜΟΥ ΤΗΣ ΦΥΣΕΩΣ ΤΗΣ ΑΛΚΟΟΛΗΣ Ο προσδιορισμός της περιεκτικότητας της αιθανόλης σε 14C επιτρέπει να γίνεται διάκριση μεταξύ της αλκοόλης από ορυκτές πρώτες ύλες (συνθετική λεγόμενη αλκοόλη) και της αλκοόλης από πρόσφατη γεωργική παραγωγή (λεγόμενη αλκοόλη ζύμωσης). 2. ΟΡΙΣΜΟΣ Περιεκτικότητα της αιθανόλης σε 14C ονομάζεται η περιεκτικότητα σε 14C η οποία προσδιορίζεται με την περιγραφόμενη μέθοδο. Η φυσική περιεκτικότητα του ατμοσφαιρικού αέρα σε 14C (τιμή αναφοράς), η οποία απορροφάται από τους ζωντανούς φυτικούς οργανισμούς δεν έχει σταθερά τιμή. Συνεπώς, η τιμή αναφοράς προσδιορίζεται με βάση την αιθανόλη η οποία προέρχεται κάθε φορά από πρώτες ύλες της πλέον πρόσφατης εσοδείας. Η εν λόγω τιμή αναφοράς, η ονοματιζόμενη ετήσια τιμή αναφοράς, προσδιορίζεται κάθε χρόνο με κοινές αναλύσεις του κοινοτικού γραφείου αναφοράς και του κοινοτικού κέντρου ερευνών στην Ίσπρα. 3. ΑΡΧΗ Η περιεκτικότητα σε 14C προσδιορίζεται απευθείας δι' απαριθμήσεως σπινθηρισμού υγρών σε δείγματα που περιέχουν αλκοόλη περιεκτικότητας 85 % τουλάχιστον σε αιθανόλη. 4. ΑΝΤΙΔΡΑΣΤΗΡΙΑ 4.1. Σπινθηριστής τολουολίου 0,5 g 2,5-διφαινυθλοξαζόλης (ΡΡΟ)

0,5 g π-δις [4-μεθυλο-5-φαινυλοξαζολο(2)]-βενζόλιο (διμεθυλο-ΡΟΡΟΡ) σε ένα λίτρο τολουολίου p.a. Μπορούν επίσης να χρησιμοποιηθούν σπινθηριστές τολουολίου με την ίδια σύνθεση που κυκλοφορούν στο εμπόριο έτοιμοι προς χρήση. 4.2. Πρότυπο 14C n-Δεκαεξάνιο ιχνοθετημένο με 14C με ραδιενέργεια 1 x 106 dpm/g περίπου (που ισοδυναμεί περίπου με 1,67 x 106 cBq/gC) και με εγγυημένη ακρίβεια προσδιοριζόμενης ραδιενέργειας +- 2 % (rel.). 4.3. Αιθανόλη ελεύθερη από 14C Συνθετική αλκοόλη από πρώτες ύλες ορυκτής προελεύσεως και με περιεκτικότητα σε αιθανόλη τουλάχιστον 85 % κατά βάρος, για τον προσδιορισμό του θορύβου του υποστρώματος. 4.4. Αλκοόλη από πρώτες ύλες που προέρχονται κάθε φορά από την πιο πρόσφατη εσοδεία και με περιεκτικότητα σε αιθανόλη τουλάχιστον 86 % κατά βάρος, ως διάλυμα αναφοράς. 5. ΟΡΓΑΝΑ 5.1. Φασματοφωτόμετρο σπινθηρισμού περισσοτέρων του ενός διαύλων, με υπολογιστή και αυτόματο εξωτερικό πρότυπο και με ένδειξη των συνθηκών που αφορούν το δίαυλο εξωτερικού προτύπου (συνήθης κατασκευή: τρεις δίαυλοι μετρήσεων και δύο δίαυλοι εξωτερικών προτύπων). 5.2. Φιαλίδια καταμέτρησης φτωχά σε κάλιο και προσαρμοσμένα στη συσκευή, εφοδιασμένα με κοχλιωτά πώματα σκοτεινού χρώματος, τα οποία φέρουν εσωτερικό προστατευτικό στρώμα από πολυαιθυλένιο. 5.3. Ογκομετρικά σιφώνια των 10 ml. 5.4. Αυτόματη δοσομετρική διάταξη των 10 ml. 5.5. Εσμυρισμένη σφαιρική φιάλη των 250 ml. 5.6. Συσκευή απόσταξης της αλκοόλης εφοδιασμένη π.χ. του τύπου Micko. 5.7. Σύριγγα των 50 ml. 5.8. Χωνί λυκήθου, ληκήθοι των 25 ml και των 50 ml. 5.9. Θερμοστάτης με σταθερή θερμοκρασία +- 0,01 oC. 5.10. Πρακτικοί αλκοολομετρικοί πίνακες σύμφωνα με την οδηγία 76/766/ΕΟΚ του Συμβουλίου της 27ης Ιουλίου 1976 περί προσεγγίσεως των νομοθεσιών των κρατών μελών σχετικά με τους αλκοολομετρικούς πίνακες δημοσιευθέντες από την Επιτροπή των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων (ISBN 92 825 0146 9). 6. ΤΡΟΠΟΣ ΕΚΤΕΛΕΣΕΩΣ 6.1. Ρύθμιση της συσκευής Η ρύθμιση της συσκευής γίνεται σύμφωνα με τις προδιαγραφές του κατασκευαστή. Οι συνθήκες μετρήσεως είναι βέλτιστες όταν η τιμή του κλάσματος E2/B της λεγόμενης απόδοσης απαριθμήσεως ποιότητας, είναι μέγιστη. E = Efficiency (απόδοση απαριθμήσεως), B = Background (θόρυβος υποστρώματος). Σε δύο μόνον διαύλους μετρήσεων οι συνθήκες καθίστανται βέλτιστες. Ο τρίτος δίαυλος παραμένει εντελώς ανοικτός για λόγους ελέγχου. 6.2. Επιλογή φιαλιδίων μέτρησης Φιαλίδια αναφοράς περισσότερα από όσα θα χρειαστούν, πληρούνται το καθένα με 10 ml συνθετικής αιθανόλης ελεύθερης από 14C και με 10 ml σπινθιριστή τολουολίου και πραγματοποιούνται τέσερις τουλάχιστον μετρήσεις επί 100 min κάθε φορά. Τα φιαλίδια τα οποία, με θόρυβο υποστρώματος, απέχουν κατά περισσότερο από +- 1 % (rel.) από τη μέση τιμη απορρίπτονται. Για την επιλογή, χρησιμοποιούνται μόνο τα καινούργια φιαλίδια μέτρησης τα προερχόμενα από την ίδια παρτίδα. 6.3. Προσδιορισμός λόγου διαύλων εξωτερικού προτύπου (ΛΔΕΠ) Κατά τη ρύθμιση του διαύλου την πραγματοποιούμενη σύμφωνα με το σημείο 6.1, προσδιορίζεται παράλληλα με τον υπολογισμό της απόδοσης απαριθμήσεως με τη βοήθεια του αντίστοιχου προγράμματος υπολογισμού, ο λόγος διαύλων εξωτερικού προτύπου (ΛΔΕΠ). Για την εξωτερική κατάσταση, πρέπει να χρησιμοποιείται το καίσιο 137 το οποίο έχει ήδη ενσωματωθεί εκ κατασκευής. 6.4. Προετοιμασία του δείγματος Για τη μέτρηση χρησιμοποιούνται δείγματα των οποίων η περιεκτικότητα σε αιθανόλη είναι τουλάχιστον 85 % κατά βάρος, είναι ελεύθερα ξένων προσμείξεων και παρουσιάζουν μικρή απορρόφηση σε μήκη κύματος μικρότερα των 450 nm. Χαμηλή περιεκτικότητα σε αλδεΰδες και εστέρες δεν έχει αρνητικές επιπτώσεις. Μετά την απόρριψη μερικών χιλιοστολίτρων από το απόσταγμα, η απόσταξη γίνεται απευθείας μέσα στη λύκηθο και εν συνεχεία μετρείται η περιεκτικότητα σε αλκοόλη με τη βοήθεια της λυκήθου. Οι προς προσδιορισμό τιμές λαμβάνονται από τον πίνακα 6 των επίσημων αλκοομετρικών πινάκων. 7. ΜΕΤΡΗΣΗ ΤΩΝ ΔΕΙΓΜΑΤΩΝ ΜΕ ΕΞΩΤΕΡΙΚΟ ΠΡΟΤΥΠΟ 7.1. Τα δείγματα με ασθενή απορρόφηση όπως τα περιγραφόμενα στο σημείο 6.4, με τιμή ΛΔΕΠ ίση περίπου με 1,8, μπορούν να μετρούνται συναρτήσει της τιμής αυτής, η οποία αποτελεί ένα μέτρο της απόδοσης της απαριθμήσεως. 7.2. Τρόπος εκτελέσεως Σε φιαλίδιο μέτρησης που έχει ελεγχθεί (επιλεγεί) για το θόρυβο του υποστρώματος, εισάγονται κάθε φορά με σιφώνιο 10 ml δείγματος που έχει παρασκευαστεί σύμφωνα με το σημείοι 6.4 και εν συνεχεία εισάγονται κάθε φορά 10 ml σπινθηριστή τολουολίου με τη βοήθεια αυτόματης δοσομετρικής διάταξης. Τα δείγματα ομογενοποιούνται διά περιστροφής και με προσοχή ώστε το υγρό να μην διαβρέξει το εσωτερικό προστατευτικό κάλυμμα από πολυαιθυλένιο του κοχλιωτού πώματος. Για τον προσδιορισμό του θορύβου του υποστρώματος, ετοιμάζεται με τον ίδιο τρόπο ένα φιαλίδιο με αιθανόλη ελεύθερη από 14C. Για την επαλήθευση της ετήσιας τιμής του 14C, παρασκευάζεται εις διπλούν διάλυμα αιθανόλης προερχόμενης από πρόσφατη γεωργική παραγωγή δι' αναμείξεως του υλικού μέτρησης με το εσωτερικό πρότυπο σύμφωνα με το σημείο 8. Τα δείγματα ελέγχου καθώς και τα δείγματα για το θόρυβο του υποστρώματος τοποθετούνται στην αρχή της σειράς μετρήσεων. Η σειρά μετρήσεων δεν πρέπει να περιλαμβάνει περισσότερα από 10 δείγματα. Η συνολική διάρκεια των μετρήσεων ανά δείγμα είναι 2 x 100 min τουλάχιστον, ενώ οι μετρήσεις των μεμονωμένων δειγμάτων πραγματοποιούνται κατά κύκλους των 100 min η καθεμία ώστε να είναι δυνατόν να εντοπιστεί ενδεχόμενη απόκλιση ή άλλη εκτροπή (έτσι, ένας κύκλος περιλαμβάνει κάθε φορά διακοπή 100 min ανά δείγμα). Τα δείγματα για το θόρυβο του υποστρώματος ή τα δείγματα ελέγχου πρέπει να ανανεώνονται μετά από τέσσερις εβδομάδες. Γι' αυτή τη διαδικασία μετρήσεως δεν απαιτείται παρά μικρή μόνο ποσότητα υλικού και ολίγος χρόνος. Η διαδικασία αυτή αρμόζει σε εργαστήρια που μετρούν μεγάλο αριθμό δειγμάτων. Για τα δείγματα ασθενούς απορρόφησης (ΛΔΕΠ ίσης με 1,8 περίπου). Η απόδοση της απαριθμήσεως λίγο μόνο επηρεάζεται από τη μεταβολή της τιμής αυτής. Όταν η μεταβολή αυτή δεν υπερβαίνει το +- 5 %, ο υπολογισμός μπορεί να γίνεται με την ίδια απόδοση απαριθμήσεως. Για τα δείγματα ισχυρότερης απορρόφησης, όπως π.χ. για τις μετουσιωμένες αλκοόλες, η απόδοση απαριθμήσεως μπορεί να υπολογίζεται από τη λεγόμενη καμπύλη διόρθωσης της απορρόφησης. Εάν δεν υπάρχει κατάλληλο πρόγραμμα υπολογισμού, η μέτρηση πρέπει να γίνεται με εσωτερικό πρότυπο, οπότε και προσδιορίζεται σαφώς η απόδοση της απαριθμήσεως. 8. ΜΕΤΡΗΣΕΙΣ ΔΕΙΓΜΑΤΩΝ ΜΕ ΕΣΩΤΕΡΙΚΟ ΠΡΟΤΥΠΟ ΔΕΚΑΕΞΑΝΙΟ 14C 8.1. Τρόπος εκτελέσεως Τα δείγματα ελέγχου και τα δείγματα για το θόρυβο του υποστρώματος (αιθανόλη πρόσφατης εσοδείας και αιθανόλη ορυκτής προελεύσεως) καθώς και το άγνωστο υλικό μετρούνται το καθένα εις διπλούν. Το δεύτερο δείγμα ετοιμάζεται μέσα σε μη επιλεγμένο φιαλίδιο στο οποίο έχει προστεθεί επακριβώς μετρηθείσα ποσότητα (30 μl) δεκαεξανίου 14C ως εσωτερικό πρότυπο (επιπλέον ραδιενέργεια περίπου 26 269 dpm/g C ή περίπου 43 782 cBq/g C). Για τα άλλα δείγματα και τους χρόνους μετρήσεως, ακολουθούνται οι διαδικασίες που περιγράφονται στο σημείο 7.2- ο χρόνος μετρήσεως των δειγμάτων με εσωτερικό πρότυπο περιορίζεται σε 5 min περίπου με πια προρρύθμιση 105 παλμών. Για κάθε σειρά μετρήσεων (10 δείγματα), παρασκευάζεται κάθε φορά δείγμα εις διπλούν για τα δείγματα ελέγχου και για το θόρυβο του υποστρώματος, τα οποία και τοποθετούνται στην αρχή της σειράς αναλύσεων. 8.2. Χρησιμοποίηση του εσωτερικού προτύπου και των φιαλιδίων αναφοράς Για τις μετρήσεις με εσωτερικό πρότυπο και προς αποφυγή μολύνσεων, η αποθήκευση και ο χειρισμός των προτύπων αυτών δεν πρέπει να γίνονται στο ίδιο μέρος όπου γίνεται η ετοιμασία και η μέτρηση των δειγμάτων ανάλυσης. Μετά τη μέτρηση, τα φιαλίδια για το θόρυβο υποστρώματος μπορούν να χρησιμοποιηθούν εκ νέου. Τα κοχλιωτά πώματα και τα φιαλίδια που περιέχουν τα εσωτερικά πρότυπα απορρίπτονται. 9. ΥΠΟΛΟΓΙΣΜΟΙ 9.1. Η μονάδα ραδιενέργειας είναι το Becquerel. 1 Bq = 1 διάσπαση/sec Η ειδική ραδιενέργεια εκφράζεται σε Becquerel ανά γραμμάριο άνθρακος (Bq/gC) Για να βρίσκονται οι λαμβανόμενες τιμές πιο κοντά στην πραγματικότητα, είναι προτιμότερο το αποτέλεσμα να εκφράζεται σε centi-Becquerel: cBq/gC Οι περιγραφές και οι τύποι υπολογισμού που έχουν χρησιμοποιηθεί μέχρι σήμερα και που βασίζονται σε δεδομένα dpm, προς το παρόν διατηρούνται. Για να ληφθεί η αντίστοιχη τιμή σε centi-Becquerel, πολλαπλασιάζεται το αποτέλεσμα σε dpm επί 100/60 9.2. Υπολογισμός με εξωτερικό πρότυπο cBq/g C = (cpmpr - cpmNE) - 1,918 - 100

V - F - Z - 60 9.3. Υπολογισμός με εσωτερικό πρότυπο cBq/g C = (cpmpr - cpmNE) - dpmIS - 1,918 - 100

(cpmIS - cpmpr) - V - F - 60 9.4. Συντμήσεις cpmpr = μέσος όρος του συνόλου των κρούσεων των δειγμάτων καθόλη τη διάρκεια των μετρήσεων cpmNE = μέσος όρος του συνόλου των κρούσεων του θορύβου του υποστρώματος υπολογιζόμενος κατά τον ίδιο τρόπο cpmIS = σύνολο κρούσεων των δειγμάτων με εσωτερικό πρότυπο dpmIS = η ποσότητα του προστιθέμενου εσωτερικού προτύπου (ραδιενέργεια σε dpm) V = ο όγκος των χρησιμοποιηθέντων δειγμάτων σε ml F = η περιεκτικότητα σε γραμμάρια καθαράς αλκοόλης ανά ml αναλόγως της συγκεντρώσεως Z = ο συντελεστής αποδόσεως αναλόγως της τιμής του ΛΔΕΠ 1,918 = γραμμάρια αλκοόλης ανά γραμμάριο άνθρακος. 10. ΑΞΙΟΠΙΣΤΙΑ ΤΗΣ ΜΕΘΟΔΟΥ 10.1. Επαναληψιμότητα (r) r = 0,632 cBq/g C S(r) = +- 0,223 cBq/g C 10.2. Αναπαραγωγιμότητα R = 0,821 cBq/g C S(R) = +- 0,290 cBq/g C

(1) ΕΕ αριθ. L 262 της 27. 9. 1976, σ. 143. (2) ΕΕ αριθ. L 262 της 27. 9. 1976, σ. 149.