*****

ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΣ (ΕΟΚ) αριθ. 1872/84 ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ

της 28ης Ιουνίου 1984

περί κοινοτικών δράσεων για το περιβάλλον

ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΤΩΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΩΝ ΚΟΙΝΟΤΗΤΩΝ,

Έχοντας υπόψη:

τη συνθήκη για την ίδρυση της Ευρωπαϊκής Οικονομικής Κοινότητας, και ιδίως το άρθρο 235,

την πρόταση της Επιτροπής (1),

τη γνώμη του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου (2),

τη γνώμη της Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής (3),

Εκτιμώντας:

ότι, δυνάμει του άρθρου 2 της συνθήκης, η Κοινότητα έχει ως αποστολή, μεταξύ άλλων, να προάγει την αρμονική ανάπτυξη των οικονομικών δραστηριοτήτων στο σύνολο της Κοινότητας, μια συνεχή και ισόρροπη επέκταση και αυξημένη σταθερότητα·

ότι το Συμβούλιο, με τη δήλωσή του της 22ας Νοεμβρίου 1973 (4), θέσπισε ένα πρόγραμμα δράσης των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων για το περιβάλλον, το οποίο συνεχίστηκε και παρατάθηκε στις 17 Μαΐου 1977 (5)· ότι, στο ψήφισμά τους της 7ης Φεβρουαρίου 1983, το Συμβούλιο και οι αντιπρόσωποι των κυβερνήσεων των κρατών μελών, που συνέρχονται στα πλαίσια του Συμβουλίου, ενέκριναν τους γενικούς προσανατολισμούς ενός προγράμματος δράσης των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων στον τομέα του περιβάλλοντος (1982-1986) (6)·

ότι, για να εξασφαλισθεί η πλήρης πραγματοποίηση των στόχων που περιέχονται σ' αυτό το πρόγραμμα δράσης, πρέπει να συμβάλει οικονομικά η Κοινότητα στην υλοποίηση ορισμένων ειδικών δράσεων ·

ότι η ανάπτυξη των λεγομένων «καθαρών» τεχνολογιών αποτελεί ένα έξοχο μέσον εξασφάλισης κατά τον πιο ορθολογιστικό οικονομικά τρόπο μια προληπτικής μείωσης των ρυπάνσεων και μιας οικονομικότερης χρησιμοποίησης των φυσικών πόρων·

ότι η ανάπτυξη των τεχνολιγιών αυτών μπορεί να έχει θετικές επιπτώσεις στην καινοτομία και την απασχόληση·

ότι ενδείκνυται να εκμεταλλευτούμε ορισμένα αποτελέσματα των κοινοτικών προγραμμάτων έρευνας και ανάπτυξης στους τομείς του περιβάλλοντος (7) και των πρώτων υλών (8)·

ότι η πείρα έχει αποδείξει την ανάγκη να ενθαρρυνθεί η δημιουργία νέων τεχνικών και μεθόδων μέτρησης και επίβλεψης της ποιότητας του φυσικού περιβάλλοντος·

ότι είναι σημαντικό να μπορέσει η Κοινότητα να συμβάλει στη διατήρηση ή την αποκατάσταση σοβαρά απειλουμένων βιοτόπων στους οποίους ζουν είδη που κινδυνεύουν, κατ' εφαρμογή της οδηγίας 79/409/ΕΟΚ του Συμβουλίου της 2ας Απριλίου 1979 περί διατηρήσεως των αγρίων πτηνών (9)·

ότι πρέπει να παράσχει η Κοινότητα, στα πλαίσια των δημοσιονομικών δυνατοτήτων της, οικονομική ενίσχυση για τα σχεδια που εμπίπτουν στον τομέα των καθαρών τεχνολογιών και των μεθόδων μέτρησης και επίβλεψης της ποιότητας του φυσικού περιβάλλοντος, και για τις δράσεις διατήρησης ζωνών προστασίας της φύσης που έχουν σημασία για την Κοινότητα στα πλαίσια της εφαρμογής της οδηγίας 79/409/ΕΟΚ·

ότι πρέπει να συσταθεί συμβουλευτική επιτροπή που θα επικουρεί την Επιτροπή κατά την επιλογή των σχεδίων για τα οποία θα είναι δυνατόν να παρασχεθεί οικονομική ενίσχυση,

ΕΞΕΔΩΣΕ ΤΟΝ ΠΑΡΟΝΤΑ ΚΑΝΟΝΙΣΜΟ:

Άρθρο 1

1. Η Κοινότητα μπορεί να παρέχει, με τις παρακάτω προβλεπόμενες προϋποθέσεις, οικονομική ενίσχυση για:

α) τα σχέδια επίδειξης που σκοπό έχουν την ανάπτυξη νέων καθαρών τεχνολογιών, δηλαδή τεχνολογιών που προκαλούν ελάχιστη ή και καθόλου ρύπανση και οι οποίες ενδέχεται να είναι πιο οικονομικές από άποψη ανάλωσης φυσικών πόρων, στους ειδικούς τομείς που περιλαμβάνονται στο παράρτημα Ι·

β) τα σχέδια επίδειξης που σκοπό έχουν την ανάπτυξη νέων τεχνικών και μεθόδων μέτρησης και επιτήρησης της ποιότητας του φυσικού περιβάλλοντος·

γ) τα σχέδια που έχουν χαρακτήρα κινήτρου και αποσκοπούν να συμβάλουν στη διατήρηση ή στην αποκατάσταση σοβαρά απειλούμενων βιοτόπων στους οποίους ζουν είδη που κινδυνεύουν και που παρουσιάζουν ιδιαίτερο ενδιαφέρον για την Κοινότητα, σε εφαρμογή της οδηγίας 79/409/ΕΟΚ.

Εξαιρούνται τα σχέδια που υπάγονται σε άλλα κοινοτικά προγράμματα.

2. Το ποσό που κρίνεται αναγκαίο για την εκτέλεση των προβλεπόμενων σχεδίων ανέρχεται σε 13 εκατομμύρια ECU, από τα οποία 6,5 εκατομμύρια ECU για τα σχέδια που υπάγονται στην παράγραφο 1 στοιχεία α) και β) και 6,5 εκατομμύρια ECU για τα σχέδια που υπάγονται στο στοιχείο γ).

Οι πιστώσεις εγγράφονται στο γενικό προϋπολογισμό των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων.

3. Η κοινοτική οικονομική ενίσχυση μπορεί να ανέρχεται στο 30 % κατ' ανώτατο όριο του κόστους των σχεδίων που υπάγονται στην παράγραφο 1 στοιχείο α), 30 % κατ' ανώτατο όριο του κόστους των σχεδίων που υπάγονται στο στοιχείο β) και 50 % κατ' ανώτατο όριο του κόστους των σχεδίων που υπάγονται στο στοιχείο γ).

Άρθρο 2

1. Προκειμένου να δοθεί οικονομική ενίσχυση για ένα σχέδιο, πρέπει το σχέδιο αυτό να έχει σημασία για την Κοινότητα και για την προστασία του περιβάλλοντος ή/και τη διαχείριση των φυσικών πόρων.

2. Τα σχέδια που υπάγονται στο άρθρο 1 παράγραφος 1 στοιχείο α) πρέπει:

- να χρησιμοποιούν τεχνολογίες ή μεθόδους παραγωγής με καινοτόμο χαρακτήρα για τις οποίες να μπορεί να θεωρηθεί ότι έχει λήξει το ερευνητικό στάδιο, αλλά δεν έχουν ακόμη δοκιμαστεί στην πράξη ή δεν υπάρχουν ακόμα στην Κοινότητα,

- να ενθαρρύνουν, χάρη στο χαρακτήρα επίδειξης που έχουν, τη δημιουργία άλλων εγκαταστάσεων του ίδιου τύπου, οι οποίες θα είναι σε θέση να ελαττώσουν αισθητά τη ζημία που υφίσταται το περιβάλλον,

- να αφορούν κατά προτεραιότητα τις εγκαταστάσεις ή τις μεθόδους παραγωγής οι οποίες, λόγω της σημαντικής ποσότητας των αποβλήτων τους ή λόγω του ότι τα απόβλητα αυτά είναι ιδιαίτερα επικίνδυνα, προκαλούν σοβαρή ζημία στο περιβάλλον. Εννοείται ότι, παράλληλα, θα πρέπει να καταβάλλεται προσπάθεια για την ελάττωση της ανάλωσης των φυσικών πόρων.

3. Τα σχέδια που υπάγονται στο άρθρο 1 παράγραφος 1 στοιχείο β) πρέπει να αφορούν κατά πρώτο λόγο τους σημαντικότερους ρυπαντές του αέρα, των υδάτων και του εδάφους, και να συμβάλουν στην εναρμόνιση των μεθόδων μέτρησης και στη συγκρισιμότητα των αποτελεσμάτων της μέτρησης στο εσωτερικό της Κοινότητας.

4. Όσον αφορά τα σχέδια που υπάγονται στο άρθρο 1 παράγραφος 1 στοιχείο γ), η οικονομική ενίσχυση θα παρέχεται ανάλογα με τη σημασία της ζώνης σε κοινοτικό επίπεδο και με το πόσο επείγει η εν λόγω οικονομική ενίσχυση.

Άρθρο 3

1. Οι αιτήσεις για οικονομική ενίσχυση των σχεδίων, που αναφέρονται στο άρθρο 1 παράγραφος 1 στοιχεία α) και β) και οι οποίες γίνονται μετά από πρόσκληση υποβολής προσφορών την οποία ετοιμάζει η Επιτροπή και η οποία δημοσιεύεται στην Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων, περιλαμβάνουν τα στοιχεία που περιέχονται στο παράρτημα ΙΙ και απευθύνονται προς την Επιτροπή με αντίγραφο προς τις αρμόδιες αρχές του κράτους μέλους το οποίο αφορούν.

2. Οι αιτήσεις οικονομικής ενίσχυσης των σχεδίων, που αναφέρονται στο άρθρο 1 παράγραφος 1 στοιχείο γ), απευθύνονται προς την Επιτροπή από τα κράτη μέλη και περιλαμβάνουν τα στοιχεία που περιέχονται στο παράρτημα ΙΙΙ.

Άρθρο 4

1. Συνιστάται συμβουλευτική επιτροπή η οποία απαρτίζεται από αντιπροσώπους των κρατών μελών, με πρόεδρο αντιπρόσωπο της Επιτροπής. Η συμβουλευτική επιτροπή θεσπίζει τον εσωτερικό κανονισμό της.

2. Η Επιτροπή ζητά τη γνώμη της συμβουλευτικής επιτροπής ιδίως σχετικά με:

i) τους γενικούς όρους υποβολής αιτήσεων για οικονομική ενίσχυση που αναφέρονται στο άρθρο 3,

ii) την προετοιμασία της πρόσκλησης υποβολής προσφορών που αναφέρονται στο άρθρο 3 παράγραφος 1,

iii) τα συμπληρωματικά κριτήρια που πρέπει να υιοθετηθούν για την επιλογή των σχεδίων για τα οποία υποβάλλεται αίτηση οικονομικής ενίσχυσης,

iv) τα γενικά επίπεδα της οικονομικής ενίσχυσης που θα χορηγείται για τα σχέδια,

v) την επιλογή των σχεδίων για τα οποία θα χορηγείται οικονομική ενίσχυση, σύμφωνα με το άρθρο 5,

vi) το καθεστώς ιδιοκτησίας και διάδοσης των αποτελεσμάτων. Άρθρο 5

1. Η Επιτροπή αποφασίζει να χορηγήσει ή να αρνηθεί οικονομική ενίσχυση για τα σχέδια αφού ζητήσει τη γνώμη της συμβουλευτικής επιτροπής που προβλέπεται στο άρθρο 4 και με βάση τη γνώμη της επιτροπής αυτής.

2. Η απόφαση της Επιτροπής ανακοινώνεται αμέσως στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, το Συμβούλιο και στα κράτη μέλη. Εφαρμόζεται μετά την πάροδο προθεσμίας 20 εργάσιμων ημερών, εφόσον στο διάστημα αυτό κανένα κράτος μέλος δεν θέσει θέμα στο Συμβούλιο σχετικά με τη χορήγηση.

3. Σε περίπτωση που υποβληθούν στο Συμβούλιο αντιρρήσεις για τη χορήγηση, το Συμβούλιο αποφασίζει σχετικά με την απόφαση της Επιτροπής με ειδική πλειοψηφία, σύμφωνα με το άρθρο 148 της συνθήκης, μέσα σε προθεσμία 40 εργάσιμων ημερών από την ημέρα της υποβολής.

Άρθρο 6

Σύμφωνα με τον παρόντα κανονισμό, οικονομική ενίσχυση μπορεί να δοθεί σε φυσικά πρόσωπα ή νομικά πρόσωπα, που έχουν συσταθεί σύμφωνα με το δίκαιο των κρατών μελών και τα οποία αναλαμβάνουν την ευθύνη για το σχέδιο.

Αν η σύσταση νομικού προσώπου με ικανότητα προς δικαιοπραξία για την εκτέλεση ενός σχεδίου δημιουργεί πρόσθετες επιβαρύνσεις στις συμμετέχουσες επιχειρήσεις, το σχέδιο είναι δυνατόν να πραγματοποιείται με απλή συνεργασία φυσικών ή νομικών προσώπων. Στην περίπτωση αυτή, η ευθύνη για την τήρηση των υποχρεώσεων που απορρέουν από την κοινοτική ενίσχυση πρέπει να καθορίζεται στη σύμβαση που συνάπτεται με την Επιτροπή.

Άρθρο 7

Η Επιτροπή διαπραγματεύεται και συνάπτει τις αναγκαίες συμβάσεις.

Ο δικαιούχος κοινοτικής οικονομικής ενίσχυσης διαβιβάζει στην Επιτροπή, κάθε χρόνο ή μετά από αίτησή της, έκθεση σχετικά με την εκτέλεση των συμβατικών του υποχρεώσεων απέναντι στην Επιτροπή και, ιδίως, σχετικά με την πρόοδο των εργασιών του σχεδίου και τα έξοδα που συνεπάγεται η εκτέλεσή του.

Άρθρο 8

Τα πλεονεκτήματα που παρέχει η Κοινότητα δεν πρέπει να αλλοιώνουν τους όρους ανταγωνισμού κατά τρόπο ασυμβίβαστο προς τις αρχές που διατυπώνονται στις σχετικές διατάξεις της συνθήκης.

Άρθρο 9

Σε περίπτωση εμπορικής εκμετάλλευσης των αποτελεσμάτων του σχεδίου, η Επιτροπή μπορεί να ζητήσει την επιστροφή της οικονομικής συνεισφοράς της με τρόπο που καθορίζεται στη σύμβαση.

Άρθρο 10

Ο κατάλογος των δράσεων, για τις οποίες χορηγήθηκε κοινοτική οικονομική ενίσχυση, δημοσιεύεται κάθε χρόνο στην Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων.

Άρθρο 11

Η Επιτροπή υποβάλλει κάθε χρόνο προς το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο έκθεση σχετική με την εφαρμογή του παρόντος κανονισμού.

Άρθρο 12

Ο παρών κανονισμός αρχίζει να ισχύει την επόμενη ημέρα από τη δημοσίευσή του στην Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων.

Εφαρμόζεται επί τρία έτη.

Ο παρών κανονισμός είναι δεσμευτικός ως προς όλα τα μέρη του και ισχύει άμεσα σε κάθε κράτος μέλος.

Λουξεμβούργο, 28 Ιουνίου 1984.

Για το Συμβούλιο

Ο Πρόεδρος

H. BOUCHARDEAU

(1) ΕΕ αριθ. C 30 της 4. 2. 1983, σ. 8.

(2) ΕΕ αριθ. C 128 της 16. 5. 1983, σ. 88.

(3) ΕΕ αριθ. C 176 της 4. 7. 1983, σ. 1.

(4) ΕΕ αριθ. C 112 της 20. 12. 1973, σ. 1.

(5) ΕΕ αριθ. C 139 της 13. 6. 1977, σ. 1.

(6) ΕΕ αριθ. C 46 της 17. 2. 1983, σ. 1.

(7) ΕΕ αριθ. L 101 της 11. 4. 1981, σ. 1.

(8) ΕΕ αριθ. L 174 της 21. 6. 1982, σ. 23.

(9) ΕΕ αριθ. L 103 της 25. 4. 1979, σ. 1.

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ Ι

ΚΑΘΑΡΕΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΕΣ - ΤΟΜΕΙΣ ΕΦΑΡΜΟΓΗΣ

1. Επεξεργασία των επιφανειών

- μείωση της περιεκτικότητας του χρησιμοποιημένου νερού σε διαλύτες (ιδίως χλωριούχους) οι οποίοι χρησιμοποιούνται για την αφαίρεση ξένων σωμάτων,

- μέθοδοι βερνικώματος που παράγουν λίγα κατάλοιπα και επαναχρησιμοποίηση των διαλυτών στο βιομηχανικό βερνίκωμα,

- μέθοδοι γαλβανισμού και καδμίωσης που παράγουν λίγα κατάλοιπα, για να αποφεύγονται οι ιλύες μεικτών υδροξειδίων των μετάλλων (ειδικά απόβλητα),

- αντικατάσταση του καδμίου στην επεξεργασία των επιφανειών.

2. Βιομηχανία δερμάτων

- μείωση της περιεκτικότητας του χρησιμοποιημένου νερού σε άλατα χρωμίου και σε οργανικά κατάλοιπα (ιδίως λίπη), χάρη στην τροποποίηση των μεθόδων που χρησιμοποιούνται στα βυρσοδεψεία,

- αξιοποίηση των στερεών αποβλήτων.

3. Κλωστοϋφαντουργική βιομηχανία

- μείωση της περιεκτικότητας του χρησιμοποιημένου νερού σε χημικά προϊόντα που αποσυντίθενται δύσκολα, τα οποία χρησιμοποιούνται στον τομέα του εξευγενισμού (κολλάρισμα, λεύκανση, βαφή, προετοιμασία για χρωμοτυπία, προκατεργασία)· χρησιμοποίηση βελτιωτικών που δεν ρυπαίνουν.

4. Βιομηχανίες κυτταρίνης και χάρτου

- μείωση του χρησιμοποιημένου νερού χάρη στην ανάπτυξη της παραργωγής σε κλειστό κύκλωμα στις βιομηχανίες αυτές,

- μέθοδοι λεύκανσης της χαρτόμαζας οι οποίες ρυπαίνουν λιγότερο,

- μέθοδοι αποσύνθεσης της κυτταρίνης οι οποίες ρυπαίνουν λίγο,

- ανάπτυξη των μεθόδων απομελάνωσης.

5. Βιομηχανίες εξόρυξης

- επαναχρησιμοποίηση και αξιοποίηση των αποβλήτων.

6. Χημική βιομηχανία

- τροποποίηση ή αντικατάσταση των μεθόδων, ώστε να μειώνεται η ρύπανση που οφείλεται στα κατάλοιπα παραγωγής τα οποία περιέχουν χλωριούχους υδρογονάνθρακες που προκύπτουν από μεθόδους κατά τις οποίες χρησιμοποιούνται οργανοχλωριούχα προϊόντα,

- επεξεργασία μεθόδων θείωσης που δημιουργούν λίγα κατάλοιπα, στον τομέα της οργανικής χημείας, όπου τα απόβλητα και το χρησιμοποιημένο νερό είναι εξαιρετικά επικίνδυνα,

- επαναχρησιμοποίηση και αξιοποίηση των διαλυτών.

7. Γεωργική βιομηχανία τροφίμων

- μείωση της ρύπανσης του χρησιμοποιημένου νερού, χάρη στην τελειοποίηση των μεθόδων παραγωγής σε κλειστό κύκλωμα, π.χ. στις βιομηχανίες ζάχαρης, στα ελαιουργεία ή στα εργοστάσια μαργαρίνης,

- εκδοροσφαγεία,

- μείωση της περιεκτικότητας του χρησιμοποιημένου νερού σε αμμώνιο και αμμωνία,

- επαναχρησιμοποίηση και αξιοποίηση των υποπροϊόντων και αποβλήτων των γεωργικών βιομηχανιών τροφίμων.

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ ΙΙ

ΚΑΤΑΛΟΓΟΣ ΤΩΝ ΣΤΟΙΧΕΙΩΝ ΠΟΥ ΠΡΕΠΕΙ ΝΑ ΠΑΡΕΧΟΝΤΑΙ ΣΤΑ ΠΛΑΙΣΙΑ ΤΟΥ ΑΡΘΡΟΥ 3 ΠΑΡΑΓΡΑΦΟΣ 1

- Λεπτομερής περιγραφή του σχεδίου, και ιδίως η οργάνωση της διαχείρισής του και τα αναμενόμενα αποτελέσματα,

- οι προθεσμίες για την πραγματοποίηση του σχεδίου,

- η φύση και το μέγεθος των εγγενών -τεχνικών και οικονομικών - προβλημάτων του σχεδίου,

- το κόστος, η βιωσιμότητα και οι προβλεπόμενοι τρόποι χρηματοδότησης του σχεδίου,

- ο βαθμός στον οποίο η εμπειρία επί του θέματος μπορεί να ενθαρρύνει την ευρεία διάδοση της τεχνικής, της μεθόδου ή του προϊόντος στην Κοινότητα, οι προοπτικές γενικής εφαρμογής της εν λόγω τεχνικής, μεθόδου ή προϊόντος και τα πλεονεκτήματα που μπορούν να προκύψουν για την οικονομία και το περιβάλλον στο σύνολό τους,

- κάθε άλλο στοιχείο που δικαιολογεί την αιτούμενη κοινοτική οικονομική ενίσχυση,

- ο προβλεπόμενος τρόπος διάδοσης των αποτελεσμάτων του σχεδίου αυτού.

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ ΙΙΙ

ΚΑΤΑΛΟΓΟΣ ΤΩΝ ΣΤΟΙΧΕΙΩΝ ΠΟΥ ΠΡΕΠΕΙ ΝΑ ΠΑΡΕΧΟΝΤΑΙ ΣΤΑ ΠΛΑΙΣΙΑ ΤΟΥ ΑΡΘΡΟΥ 3 ΠΑΡΑΓΡΑΦΟΣ 2

- Λεπτομερής περιγραφή του σχεδίου με ειδική αναφορά στην οργάνωση της διαχείρισής του και στα αναμενόμενα αποτελέσματα,

- οι προθεσμίες για την πραγματοποίηση του σχεδίου,

- η φύση και το μέγεθος των προβλημάτων στα οποία το σχέδιο πρέπει να δώσει λύση,

- το κόστος, η βιωσιμότητα και οι προβλεπόμενοι τρόποι χρηματοδότησης του σχεδίου,

- ο βαθμός στον οποίο, για την υλοποίηση του σχεδίου, είναι αναγκαία και επείγουσα η παροχή κοινοτικής οικονομικής ενίσχυσης,

- κάθε άλλο στοιχείο που δικαιολογεί το αίτημα,

- ο προβλεπόμενος τρόπος διάδοσης των αποτελεσμάτων του σχεδίου.