ΚΑΤ’ ΕΞΟΥΣΙΟΔΟΤΗΣΗ ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΣ (ΕΕ) 2022/2404 ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ

της 14ης Σεπτεμβρίου 2022

για τη συμπλήρωση του κανονισμού (ΕΕ) 2016/2031 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου με τη θέσπιση λεπτομερών κανόνων για τις επισκοπήσεις σχετικά με τους επιβλαβείς οργανισμούς καραντίνας στις προστατευόμενες ζώνες και την κατάργηση της οδηγίας 92/70/ΕΟΚ της Επιτροπής

Η ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ,

Έχοντας υπόψη τη Συνθήκη για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης,

Έχοντας υπόψη τον κανονισμό (ΕΕ) 2016/2031 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 26ης Οκτωβρίου 2016, σχετικά με προστατευτικά μέτρα κατά των επιβλαβών για τα φυτά οργανισμών, την τροποποίηση των κανονισμών του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (ΕΕ) αριθ. 228/2013, (ΕΕ) αριθ. 652/2014 και (ΕΕ) αριθ. 1143/2014, και την κατάργηση των οδηγιών του Συμβουλίου 69/464/ΕΟΚ, 74/647/ΕΟΚ, 93/85/ΕΟΚ, 98/57/ΕΚ, 2000/29/ΕΚ, 2006/91/ΕΚ και 2007/33/ΕΚ (1), και ιδίως το άρθρο 32 παράγραφος 5 δεύτερο εδάφιο και το άρθρο 34 παράγραφος 1 δεύτερο εδάφιο,

Εκτιμώντας τα ακόλουθα:

(1) Ο κανονισμός (ΕΕ) 2016/2031 προβλέπει τους βασικούς κανόνες για την υγεία των φυτών στην Ένωση.

(2) Το άρθρο 32 παράγραφος 4 στοιχείο β) του εν λόγω κανονισμού θεσπίζει την υποχρέωση των κρατών μελών να περιλαμβάνουν, κατά την υποβολή αίτησης για νέα προστατευόμενη ζώνη, τα αποτελέσματα των επισκοπήσεων τουλάχιστον των τριών προηγούμενων ετών προκειμένου να καταδεικνύεται η απουσία του επιβλαβούς οργανισμού καραντίνας στις προστατευόμενες ζώνες (στο εξής: επιβλαβής οργανισμός) στη σχετική επικράτεια.

(3) Το άρθρο 34 παράγραφος 1 του κανονισμού (ΕΕ) 2016/2031 θεσπίζει την υποχρέωση των κρατών μελών να διενεργούν ετήσιες επισκοπήσεις σε κάθε προστατευόμενη ζώνη όσον αφορά τους επιβλαβείς οργανισμούς και να υποβάλουν ετήσια έκθεση στην Επιτροπή και στα άλλα κράτη μέλη σχετικά με τα αποτελέσματα των εν λόγω επισκοπήσεων.

(4) Οι κανόνες σχετικά με την προετοιμασία των επισκοπήσεων θα πρέπει να περιλαμβάνουν απαιτήσεις σχετικά με την εξέταση της βιολογίας του σχετικού επιβλαβούς οργανισμού και των σχετικών φυτών-ξενιστών, καθώς και την απαίτηση ο χρόνος διενέργειας της επισκόπησης να είναι κατάλληλος για την ανίχνευση του επιβλαβούς οργανισμού. Τα στοιχεία αυτά είναι σημαντικά ώστε η προετοιμασία της επισκόπησης να είναι πλήρης και κατάλληλη για τη συγκεκριμένη επισκόπηση.

(5) Το περιεχόμενο της επισκόπησης θα πρέπει να περιλαμβάνει ενδείξεις στον χάρτη, την περιγραφή της περιοχής επισκόπησης, τις εξετάσεις, τη δειγματοληψία και τις δοκιμές, τους πληθυσμούς-στόχους, τις μεθόδους ανίχνευσης και τους παράγοντες κινδύνου, ώστε να εξασφαλίζονται η πληρότητα, η αποτελεσματικότητα και η αποδοτικότητά τους.

(6) Οι επισκοπήσεις θα πρέπει επίσης να διενεργούνται σε ζώνη ασφαλείας που περιβάλλει την προστατευόμενη ζώνη και να είναι εντατικότερες από εκείνες που διενεργούνται στην προστατευόμενη ζώνη, διότι η παρουσία του επιβλαβούς οργανισμού δεν απαγορεύεται στη ζώνη ασφαλείας και δεν εφαρμόζονται μέτρα κατά του επιβλαβούς οργανισμού στην εν λόγω ζώνη. Αυτό είναι απαραίτητο για την επιβεβαίωση της απουσίας του επιβλαβούς οργανισμού από τη ζώνη ασφαλείας και την καλύτερη διατήρηση του καθεστώτος της προστατευόμενης ζώνης ως απαλλαγμένης από επιβλαβείς οργανισμούς. Αυτό συνάδει επίσης με τα ισχύοντα διεθνή πρότυπα για τα φυτοϋγειονομικά μέτρα για τον καθορισμό περιοχών απαλλαγμένων από επιβλαβείς οργανισμούς (2) που χρησιμοποιούνται αντίστοιχα για τον καθορισμό προστατευόμενων ζωνών δυνάμει του ενωσιακού δικαίου. Τα εν λόγω διεθνή πρότυπα απαιτούν τη δημιουργία ζωνών ασφαλείας για τον καθορισμό και τη διατήρηση περιοχών απαλλαγμένων από επιβλαβείς οργανισμούς, όταν η γεωγραφική απομόνωση δεν θεωρείται επαρκής για την παρεμπόδιση της εισόδου ή της εκ νέου μόλυνσης των εν λόγω περιοχών, ή όταν δεν υπάρχουν άλλα μέσα για την παρεμπόδιση της διακίνησης επιβλαβών οργανισμών στις εν λόγω περιοχές.

(7) Για τους ίδιους λόγους, οι επισκοπήσεις στις εσωτερικές ζώνες της προστατευόμενης ζώνης, κατά μήκος των ορίων με την προστατευόμενη ζώνη, θα πρέπει να εντατικοποιηθούν σε σύγκριση με τις επισκοπήσεις που διενεργούνται στην υπόλοιπη προστατευόμενη ζώνη.

(8) Προκειμένου το περιεχόμενο των επισκοπήσεων να είναι συνεκτικό, θα πρέπει να θεσπιστεί ένα υπόδειγμα υποβολής εκθέσεων. Ο εκτελεστικός κανονισμός (ΕΕ) 2020/1231 (3) της Επιτροπής καθόρισε τον μορφότυπο και τις οδηγίες για τις ετήσιες εκθέσεις σχετικά με τα αποτελέσματα των επισκοπήσεων σε περιοχές όπου δεν είναι γνωστή η παρουσία των επιβλαβών οργανισμών. Προκειμένου να υπάρχει εναρμονισμένη προσέγγιση όσον αφορά την υποβολή εκθέσεων σχετικά με τα αποτελέσματα των επισκοπήσεων εντός της Ένωσης, θα πρέπει να υιοθετηθεί παρόμοιος μορφότυπος για την υποβολή εκθέσεων σχετικά με τα αποτελέσματα των επισκοπήσεων σε προστατευόμενες ζώνες, λαμβανομένων υπόψη των ειδικών στοιχείων των εν λόγω επισκοπήσεων.

(9) Η οδηγία 92/70/ΕΟΚ (4) της Επιτροπής καθορίζει λεπτομέρειες για τους διεξαγόμενους ελέγχους για την αναγνώριση των προστατευομένων ζωνών. Δεδομένου ότι εκδόθηκε στο πλαίσιο των προηγούμενων ενωσιακών νομικών πράξεων για την υγεία των φυτών, η εν λόγω οδηγία είναι πλέον παρωχημένη και θα πρέπει να καταργηθεί,

ΕΞΕΔΩΣΕ ΤΟΝ ΠΑΡΟΝΤΑ ΚΑΝΟΝΙΣΜΟ:

Άρθρο 1 Αντικείμενο Ο παρών κανονισμός ορίζει λεπτομερείς κανόνες σχετικά με: α) τις επισκοπήσεις για τον καθορισμό μιας νέας προστατευόμενης ζώνης σύμφωνα με το άρθρο 32 παράγραφος 3 ή 6 του κανονισμού (ΕΕ) 2016/2031, και β) την προετοιμασία και το περιεχόμενο των ετήσιων επισκοπήσεων σύμφωνα με το άρθρο 34 παράγραφος 1 του κανονισμού 2016/2031.

Άρθρο 2 Ορισμοί Για τους σκοπούς του παρόντος κανονισμού, ισχύουν οι ακόλουθοι ορισμοί: α) «ζώνη ασφαλείας»: περιοχή που περιβάλλει μια προστατευόμενη ζώνη προκειμένου να ελαχιστοποιηθεί η πιθανότητα εισόδου και εξάπλωσης του επιβλαβούς οργανισμού στην προστατευόμενη ζώνη· β) «εσωτερική ζώνη»: περιοχή εντός προστατευόμενης ζώνης, πλάτους ίσου με το πλάτος της ζώνης ασφαλείας, η οποία περιβάλλει την προστατευόμενη ζώνη στην εσωτερική πλευρά κατά μήκος των εξωτερικών ορίων της· γ) «επισκόπηση»: επισκόπηση ανίχνευσης με στόχο τον επιβλαβή οργανισμό σε προστατευόμενη ζώνη και, κατά περίπτωση, σε ζώνη ασφαλείας· δ) «οριοθετημένη περιοχή»: περιοχή που έχει οριοθετηθεί μετά τον εντοπισμό επιβλαβούς οργανισμού σε προστατευόμενη ζώνη, όπως περιγράφεται στο άρθρο 18 του κανονισμού (ΕΕ) 2016/2031· ε) «επισκόπηση βάσει στατιστικών στοιχείων»: επισκόπηση που διενεργείται με βάση τις γενικές κατευθυντήριες γραμμές της Ευρωπαϊκής Αρχής για την Ασφάλεια των Τροφίμων για τη διενέργεια ερευνών επισκόπησης για επιβλαβείς για τα φυτά οργανισμούς με στατιστικά ορθό τρόπο και με βάση τον κίνδυνο (5).

Άρθρο 3 Προετοιμασία των επισκοπήσεων 1. Η αρμόδια αρχή του οικείου κράτους μέλους ή άλλα πρόσωπα υπό την επίσημη εποπτεία της αρμόδιας αρχής προετοιμάζουν τις επισκοπήσεις που αναφέρονται στο άρθρο 1 (στο εξής: επισκοπήσεις) σύμφωνα με τις παραγράφους 2 έως 6. 2. Οι επισκοπήσεις: α) διενεργούνται βάσει κινδύνου· β) βασίζονται σε έγκυρες επιστημονικές και τεχνικές αρχές· γ) διενεργούνται λαμβάνοντας υπόψη τη βιολογία του επιβλαβούς οργανισμού και την παρουσία ειδών-ξενιστών εντός της προστατευόμενης ζώνης· και δ) διενεργούνται στις πλέον κατάλληλες χρονικές στιγμές για την ανίχνευση του επιβλαβούς οργανισμού. 3. Οι επισκοπήσεις επεκτείνονται σε ζώνη ασφαλείας που περιβάλλει την προστατευόμενη ζώνη. Οι επισκοπήσεις στις ζώνες ασφαλείας είναι πιο εντατικές από τις επισκοπήσεις που διενεργούνται στην προστατευόμενη ζώνη, με μεγαλύτερο αριθμό δραστηριοτήτων επισκόπησης (μακροσκοπικές εξετάσεις, δείγματα, παγίδες και δοκιμασίες, κατά περίπτωση). Το πλάτος της ζώνης ασφαλείας καθορίζεται με βάση τη βιολογία του επιβλαβούς οργανισμού και τη δυνητική ικανότητα εξάπλωσής του. Δεν απαιτείται η διενέργεια επισκόπησης στη ζώνη ασφαλείας όταν, λόγω της βιολογίας του επιβλαβούς οργανισμού, της απουσίας φυτών-ξενιστών, της γεωγραφικής θέσης της προστατευόμενης ζώνης ή της φύσης της χωρικής της απομόνωσης, δεν υπάρχει κίνδυνος εισόδου του επιβλαβούς οργανισμού στην προστατευόμενη ζώνη μέσω της φυσικής εξάπλωσης από τις γειτονικές περιοχές. 4. Εάν δεν υπάρχει δυνατότητα καθορισμού ζώνης ασφαλείας στο έδαφος που γειτνιάζει με την προστατευόμενη ζώνη, καθορίζεται εσωτερική ζώνη εντός της προστατευόμενης ζώνης. Η εσωτερική ζώνη δεν καθορίζεται όταν, λόγω της βιολογίας του επιβλαβούς οργανισμού, της απουσίας φυτών-ξενιστών, της γεωγραφικής θέσης της προστατευόμενης ζώνης ή της φύσης της χωρικής της απομόνωσης, δεν υπάρχει κίνδυνος εισόδου του επιβλαβούς οργανισμού στην προστατευόμενη ζώνη μέσω της φυσικής εξάπλωσης από τις γειτονικές περιοχές. Οι επισκοπήσεις στις εσωτερικές ζώνες είναι πιο εντατικές από τις επισκοπήσεις που διενεργούνται στην υπόλοιπη προστατευόμενη ζώνη, με μεγαλύτερο αριθμό δραστηριοτήτων επισκόπησης (μακροσκοπικές εξετάσεις, δείγματα, παγίδες και δοκιμασίες, κατά περίπτωση). 5. Σε περίπτωση που η αρμόδια αρχή αποφασίσει να διενεργήσει επισκόπηση βάσει στατιστικών στοιχείων, ο σχεδιασμός της επισκόπησης και το σύστημα δειγματοληψίας που χρησιμοποιούνται είναι κατάλληλα για τον εντοπισμό, εντός της οικείας προστατευόμενης ζώνης, με επαρκές επίπεδο εμπιστοσύνης, χαμηλού επιπέδου παρουσίας φυτών που έχουν προσβληθεί από τον επιβλαβή οργανισμό. 6. Σε περίπτωση που η αρμόδια αρχή αποφασίσει να διενεργήσει επισκόπηση βάσει στατιστικών στοιχείων στη ζώνη ασφαλείας ή στην εσωτερική ζώνη, ο σχεδιασμός της επισκόπησης και το σύστημα δειγματοληψίας που χρησιμοποιούνται είναι κατάλληλα για τον εντοπισμό, με υψηλότερο επίπεδο εμπιστοσύνης απ’ ό,τι στην ίδια την προστατευόμενη ζώνη, χαμηλού επιπέδου παρουσίας του επιβλαβούς οργανισμού.

Άρθρο 4 Περιεχόμενο των επισκοπήσεων Οι επισκοπήσεις περιλαμβάνουν τα ακόλουθα στοιχεία: α) χάρτη με τη γεωγραφική οριοθέτηση της προστατευόμενης ζώνης και, κατά περίπτωση, της ζώνης ασφαλείας ή της εσωτερικής ζώνης, στον οποίο περιγράφεται λεπτομερώς η τοποθεσία των δραστηριοτήτων επισκόπησης που διεξάγονται και αναφέρονται τα σημεία επισκόπησης, τα ευρήματα ή οι εστίες και τυχόν οριοθετημένες περιοχές που δημιουργήθηκαν· β) περιγραφή: i) της περιοχής επισκόπησης, συμπεριλαμβανομένων των τοποθεσιών επισκόπησης· ii) του φυτικού υλικού ή του εμπορεύματος, και iii) κατά περίπτωση, της ζώνης ασφαλείας ή της εσωτερικής ζώνης· γ) κατάλογο των φυτών-ξενιστών· δ) προσδιορισμό των περιοχών κινδύνου στις οποίες μπορεί να είναι παρών ο επιβλαβής οργανισμός· ε) πληροφορίες σχετικά με τους μήνες του έτους κατά τους οποίους διενεργείται η επισκόπηση· στ) κατά περίπτωση: i) τον αριθμό των μακροσκοπικών εξετάσεων για τον εντοπισμό συμπτωμάτων ή ενδείξεων της παρουσίας του επιβλαβούς οργανισμού· ii) τον αριθμό των δειγμάτων, το είδος και τον αριθμό των δοκιμασιών και των παγίδων που προσελκύουν τον επιβλαβή οργανισμό· iii) οποιοδήποτε άλλο κατάλληλο μέτρο για την εξασφάλιση της ανίχνευσης του επιβλαβούς οργανισμού· ζ) στην περίπτωση επισκοπήσεων βάσει στατιστικών στοιχείων, τις υποκείμενες παραδοχές για τον σχεδιασμό της επισκόπησης ανά επιβλαβή οργανισμό, συμπεριλαμβανομένης περιγραφής: i) του πληθυσμού-στόχου, της επιδημιολογικής μονάδας και των μονάδων επιθεώρησης· ii) της μεθόδου ανίχνευσης και της ευαισθησίας της μεθόδου· iii) τυχόν παραγόντων κινδύνου, με αναφορά των επιπέδων κινδύνου και των αντίστοιχων σχετικών κινδύνων και της αναλογίας του πληθυσμού φυτών-ξενιστών· και iv) σε περίπτωση εντοπισμού του επιβλαβούς οργανισμού, των μέτρων που ελήφθησαν ή της αναφοράς στο σύστημα «Εστίες ασθένειας EUROPHYT».

Άρθρο 5 Υποβολή εκθέσεων σχετικά με τα αποτελέσματα των επισκοπήσεων Τα κράτη μέλη υποβάλλουν, για κάθε προστατευόμενη ζώνη και χρησιμοποιώντας το υπόδειγμα που παρατίθεται στο παράρτημα I, εκθέσεις σχετικά με τις γενικές πληροφορίες και τα αποτελέσματα των επισκοπήσεων. Τα κράτη μέλη χρησιμοποιούν ένα από τα υποδείγματα που παρατίθενται στο παράρτημα II του παρόντος κανονισμού για την υποβολή εκθέσεων σχετικά με τα αποτελέσματα των επισκοπήσεων σύμφωνα με: α) το άρθρο 32 παράγραφος 4 στοιχείο β) του κανονισμού (ΕΕ) 2016/2031· ή β) το άρθρο 34 παράγραφος 2 του κανονισμού (ΕΕ) 2016/2031.

Άρθρο 6 Κατάργηση της οδηγίας 92/70/ΕΟΚ Η οδηγία 92/70/ΕΟΚ καταργείται.

Άρθρο 7 Έναρξη ισχύος Ο παρών κανονισμός αρχίζει να ισχύει την εικοστή ημέρα από τη δημοσίευσή του στην Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Εφαρμόζεται από την 1η Ιανουαρίου 2023.

Ο παρών κανονισμός είναι δεσμευτικός ως προς όλα τα μέρη του και ισχύει άμεσα σε κάθε κράτος μέλος. Βρυξέλλες, 14 Σεπτεμβρίου 2022. Για την Επιτροπή Η Πρόεδρος Ursula VON DER LEYEN

(1) ΕΕ L 317 της 23.11.2016, σ. 4.

(2) ISPM 4 Requirements for the establishment of pest free areas (ΔΠΦΜ 4 Απαιτήσεις για τον καθορισμό περιοχών απαλλαγμένων από επιβλαβείς οργανισμούς) και ISPM 26 Establishment of pest free areas for fruit flies (Tephritidae) [ΔΠΦΜ 26 Καθορισμός περιοχών απαλλαγμένων από επιβλαβείς οργανισμούς για τις μύγες των καρπών (Tephritidae)].

(3) Εκτελεστικός κανονισμός (ΕΕ) 2020/1231 της Επιτροπής, της 27ης Αυγούστου 2020, όσον αφορά τον μορφότυπο και τις οδηγίες για τις ετήσιες εκθέσεις σχετικά με τα αποτελέσματα των επισκοπήσεων και όσον αφορά τον μορφότυπο των πολυετών προγραμμάτων επισκοπήσεων και τις πρακτικές ρυθμίσεις, όπως προβλέπονται αντιστοίχως στα άρθρα 22 και 23 του κανονισμού (ΕΕ) 2016/2031 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (ΕΕ L 280 της 28.8.2020, σ. 1).

(4) Οδηγία 92/70/ΕΟΚ της Επιτροπής, της 30ής Ιουλίου 1992, για τον καθορισμό των λεπτομερειών των διεξαγομένων ελέγχων για την αναγνώριση των προστατευομένων ζωνών στην Κοινότητα (ΕΕ L 250 της 29.8.1992, σ. 37).

(5) EFSA, General guidelines for statistically sound and risk-based surveys of plant pests (Γενικές κατευθυντήριες γραμμές για τη διενέργεια ερευνών επισκόπησης για επιβλαβείς για τα φυτά οργανισμούς με στατιστικά ορθό τρόπο και με βάση τον κίνδυνο), 8 Σεπτεμβρίου 2020, doi:10.2903/sp.efsa.2020.EN-1919.