EL Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης L 44/62

ΟΔΗΓΊΑ 2009/10/ΕΚ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΉΣ

της 13ης Φεβρουαρίου 2009

για την τροποποίηση της οδηγίας 2008/84/ΕΚ σχετικά με τη θέσπιση ειδικών κριτηρίων καθαρότητας για τα πρόσθετα τροφίμων πλην των χρωστικών και των γλυκαντικών υλών

(Κείμενο που παρουσιάζει ενδιαφέρον για τον ΕΟΧ)

Η ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΤΩΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΩΝ ΚΟΙΝΟΤΗΤΩΝ,

Έχοντας υπόψη:

τη συνθήκη για την ίδρυση της Ευρωπαϊκής Κοινότητας,

την οδηγία 89/107/ΕΟΚ του Συμβουλίου, της 21ης Δεκεμβρίου 1988, για την προσέγγιση των νομοθεσιών των κρατών μελών σχετικά με τα πρόσθετα που μπορούν να χρησιμοποιούνται στα τρόφιμα τα οποία προορίζονται για ανθρώπινη διατροφή (1), και ιδίως το άρθρο 3 παράγραφος 3 στοιχείο α) της οδηγίας,

Ύστερα από διαβούλευση με την Επιστημονική Επιτροπή Τροφίμων (ΕΕΤ) και την Ευρωπαϊκή Αρχή για την Ασφάλεια των Τροφίμων (ΕΑΑΤ),

Εκτιμώντας τα ακόλουθα:

(1) Η οδηγία 2008/84/ΕΚ της Επιτροπής, της 27ης Αυγούστου 2008, σχετικά με τη θέσπιση ειδικών κριτηρίων καθαρότητας για τα πρόσθετα τροφίμων πλην των χρωστικών και των γλυκαντικών υλών (2), ορίζει τα κριτήρια καθαρότητας για ορισμένα πρόσθετα τροφίμων που αναφέρονται στην οδηγία 95/2/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 20ής Φεβρουαρίου 1995, για τα πρόσθετα τροφίμων πλην των χρωστικών και των γλυκαντικών (3).

(2) Στη γνώμη που εξέδωσε στις 20 Οκτωβρίου 2006 η Ευρωπαϊκή Αρχή για την Ασφάλεια των Τροφίμων (εφεξής «ΕΑΑΤ») (4), κατέληξε στο συμπέρασμα ότι η νισίνη που παράγεται μέσω τροποποιημένης διαδικασίας παραγωγής κατά την οποία χρησιμοποιείται μέσο με βάση τη ζάχαρη, είναι ισοδύναμη ως προς την προστασία της υγείας με αυτήν που παράγεται μέσω της αρχικής διαδικασίας κατά την οποία χρησιμοποιείται μέσο με βάση το γάλα. Βάσει της γνωμοδότησης αυτής, πρέπει να τροποποιηθούν οι υφιστάμενες προδιαγραφές για τη νισίνη (E 234), έτσι ώστε να προσαρμοσθούν ο ορισμός και τα κριτήρια καθαρότητας που ορίζονται για το εν λόγω πρόσθετο.

(3) Η φορμαλδεΰδη χρησιμοποιείται ως συντηρητικό κατά την παρασκευή αλγινικού οξέος, αλγινικών αλάτων και εστέρων αλγινικού οξέος. Έχει αναφερθεί ότι είναι δυνατόν να υπάρχει παραμένουσα φορμαλδεΰδη, έως 50 mg/kg, στα τελικά πρόσθετα-πηκτωματοποιητές. Κατόπιν σχετικού αιτήματος της Επιτροπής, η ΕΑΑΤ αξιολόγησε την ασφάλεια κατά τη χρήση της φορμαλδεΰδης ως συντηρητικού κατά την παραγωγή και προετοιμασία προσθέτων τροφίμων (5). Στη γνώμη που εξέδωσε στις 30 Νοεμβρίου 2006, η ΕΑΑΤ κατέληξε στο συμπέρασμα ότι η εκτιμώμενη έκθεση στα πρόσθετα-πηκτωματοποιητές που εμπεριέχουν παραμένουσα φορμαλδεΰδη σε επίπεδο 50 mg/kg προσθέτου δεν προκαλεί ανησυχία όσον αφορά την ασφάλεια. Ως εκ τούτου, τα υφιστάμενα κριτήρια καθαρότητας για το E 400 αλγινικό οξύ, το E 401 αλγινικό νάτριο, το Ε 402 αλγινικό κάλιο, το E 403 αλγινικό αμμώνιο, το E 404 αλγινικό ασβέστιο και τo E 405 αλγινική προπανοδιόλη-1,2 πρέπει να τροποποιηθούν κατά τρόπο ώστε το ανώτατο επίπεδο φορμαλδεΰδης να καθοριστεί στα 50 mg/kg.

(4) Η φορμαλδεΰδη δεν χρησιμοποιείται επί του παρόντος στην επεξεργασία θαλάσσιων φυκών για την παρασκευή καραγενάνης (E 407) και επεξεργασμένων φυκών Eucheuma (E 407α). Ωστόσο, είναι δυνατόν να υπάρχει σε φυσική μορφή στα θαλάσσια φύκη και, κατά συνέπεια, να υπάρχει ως πρόσμειξη στο τελικό προϊόν. Ως εκ τούτου, είναι σκόπιμο να οριστεί ένα ανώτατο επίπεδο τυχαίας παρουσίας της ανωτέρω ουσίας στα εν λόγω πρόσθετα τροφίμων.

(5) Η χρήση του κόμμι γκουάρ ως προσθέτου τροφίμων επιτρέπεται δυνάμει της οδηγίας 95/2/ΕΚ. Συγκεκριμένα, χρησιμοποιείται ως πυκνωτικό μέσο, γαλακτωματοποιητής και σταθεροποιητής. Η Επιτροπή έλαβε αίτηση για χρήση μερικώς αποπολυμερισμένου κόμμι γκουάρ ως προσθέτου τροφίμων, παραγόμενου από φυσικό κόμμι γκουάρ μέσω μιας από τις τρεις διαδικασίες παρασκευής οι οποίες συνίστανται στη θερμική επεξεργασία, την όξινη υδρόλυση και την αλκαλική οξείδωση. Η ΕΑΑΤ αξιολόγησε την ασφάλεια της χρήσης του εν λόγω προσθέτου και, στη γνωμοδότηση της 4ης Ιουλίου 2007 (6), εκτίμησε ότι το μερικώς αποπολυμερισμένο κόμμι γκουάρ έχει αποδειχθεί ότι είναι εν πολλοίς όμοιο προς το φυσικό κόμμι γκουάρ όσον αφορά τη σύνθεση του τελικού προϊόντος. Κατέληξε επίσης στο συμπέρασμα ότι η χρήση του μερικώς αποπολυμερισμένου κόμμι γκουάρ ως πυκνωτικού μέσου, γαλακτωματοποιητή και σταθεροποιητή δεν προκαλεί ανησυχία όσον αφορά την ασφάλεια. Ωστόσο, στην ίδια γνωμοδότηση η ΕΑΑΤ συνέστησε την προσαρμογή των προδιαγραφών για το E 412 κόμμι γκουάρ, έτσι ώστε να λαμβάνεται υπόψη το αυξημένο επίπεδο αλάτων και η πιθανή παρουσία ανεπιθύμητων υποπροϊόντων που ενδέχεται να προκύπτουν από τη διαδικασία παραγωγής. Βάσει των συστάσεων που εξέδωσε η ΕΑΑΤ, οι προδιαγραφές για το κόμμι γκουάρ πρέπει να τροποποιηθούν.

(6) Είναι απαραίτητο να εκδοθούν προδιαγραφές για το E 504(i) ανθρακικό μαγνήσιο που εγκρίθηκε ως πρόσθετο τροφίμων για χρήση στα τρόφιμα δυνάμει της οδηγίας 95/2/ΕΚ.

(7) Βάσει των δεδομένων που παρασχέθηκαν από την European Lime Αssociation, φαίνεται ότι η παρασκευή προϊόντων ασβέστου από τις διαθέσιμες πρώτες ύλες δεν επιτρέπει την τήρηση, για τα προϊόντα αυτά, των υφιστάμενων κριτηρίων καθαρότητας που έχουν θεσπιστεί για το E 526 υδροξείδιο του ασβεστίου και το E 529 οξείδιο του ασβεστίου, όσον αφορά το επίπεδο των αλάτων μαγνησίου και αλκαλίων. Λαμβανομένου υπόψη ότι τα άλατα μαγνησίου δεν προκαλούν ανησυχία όσον αφορά την ασφάλεια και ότι οι προδιαγραφές που ορίζονται στον Codex Alimentarius, ο οποίος συντάχθηκε από τη μικτή επιτροπή εμπειρογνωμόνων FAO/ΠΟΥ για τα πρόσθετα τροφίμων (εφεξής JECFA), είναι σκόπιμο να προσαρμοσθούν τα επίπεδα των αλάτων μαγνησίου και αλκαλίων για το E 526 υδροξείδιο του ασβεστίου και το E 529 οξείδιο του ασβεστίου στις κατώτατες δυνατές τιμές, οι οποίες παραμένουν χαμηλότερες ή ίσες των επιπέδων που έχουν οριστεί από την JECFA.

(8) Επιπροσθέτως, είναι απαραίτητο να ληφθούν υπόψη οι προδιαγραφές που ορίζονται στον Codex Alimentarius που συνέταξε η JECFA όσον αφορά το επίπεδο μολύβδου για το E 526 υδροξείδιο του ασβεστίου και το E 529 οξείδιο του ασβεστίου. Ωστόσο, λόγω της μεγάλης φυσικής παρουσίας μολύβδου στις πρώτες ύλες (ανθρακικό ασβέστιο) που λαμβάνονται σε ορισμένα κράτη μέλη και από τις οποίες προέρχονται τα εν λόγω πρόσθετα, φαίνεται ότι είναι δύσκολο να ευθυγραμμιστεί το επίπεδο μολύβδου που εμπεριέχεται σε αυτά τα πρόσθετα τροφίμων με το ανώτατο όριο μολύβδου που έχει ορίσει η JECFA. Για το λόγο αυτό, το σημερινό επίπεδο μολύβδου θα πρέπει να μειωθεί στο χαμηλότερο δυνατό όριο.

(9) To E 901 κηρός μελισσών έχει εγκριθεί ως πρόσθετο τροφίμων δυνάμει της οδηγίας 95/2/ΕΚ. Στη γνώμη που εξέδωσε στις 27 Νοεμβρίου 2007 (7) η ΕΑΑΤ επιβεβαίωσε την ασφάλεια της χρήσης του εν λόγω προσθέτου τροφίμων. Παρ’ όλα αυτά, αναφέρεται επίσης ότι η παρουσία μολύβδου πρέπει να περιορίζεται στο ελάχιστο δυνατό επίπεδο. Λαμβανομένων υπόψη των αναθεωρημένων προδιαγραφών για τον κηρό μελισσών όπως ορίζονται στον Codex Alimentarius που κατήρτισε η JECFA, είναι σκόπιμο να τροποποιηθούν τα υφιστάμενα κριτήρια καθαρότητας για το E 901 κηρός μελισσών, έτσι ώστε να μειωθεί το ανώτατο επιτρεπόμενο όριο μολύβδου.

(10) Εξευγενισμένοι κηροί που προέρχονται από πρώτη ύλη συνθετικούς υδρογονάνθρακες (συνθετικοί κηροί) και από πρώτη ύλη υδρογονάνθρακες πετρελαίου αξιολογήθηκαν από κοινού από την Επιστημονική Επιτροπή Τροφίμων (εφεξής «ΕΕΤ») (8) και στις 22 Σεπτεμβρίου 1995 εκδόθηκε γνώμη σχετικά με τους ορυκτούς και τους συνθετικούς υδρογονάνθρακες. Η ΕΕΤ θεώρησε ότι έχουν παρασχεθεί επαρκή δεδομένα για να καθοριστεί γενική (για το σύνολο της ομάδας) αποδεκτή ημερήσια δόση (ΑΗΔ) που καλύπτει και τους δύο τύπους κηρών, δηλαδή τους κηρούς που παράγονται από υδρογονάνθρακες πετρελαίου και από συνθετικούς υδρογονάνθρακες. Όταν καθορίστηκαν τα κριτήρια καθαρότητας για το E 905 μικροκρυσταλλικό κερί, οι κηροί από συνθετικούς υδρογονάνθρακες παραλείφθηκαν και δεν συμπεριλήφθηκαν στις προδιαγραφές. Η Επιτροπή θεωρεί, ως εκ τούτου, απαραίτητο να τροποποιηθούν τα κριτήρια καθαρότητας για το E 905 μικροκρυσταλλικό κερί, έτσι ώστε να καλυφθούν οι κηροί που παράγονται με πρώτες ύλες συνθετικούς υδρογονάνθρακες.

(11) Το E 230 (διφαινύλιο) και το E 233 (θειαβενδαζόλιο) δεν επιτρέπονται πλέον ως πρόσθετα τροφίμων στη νομοθεσία της ΕΕ. Αυτές οι ουσίες καταργήθηκαν με την οδηγία 2003/114/ΕΚ και την οδηγία 98/72/ΕΚ αντιστοίχως. Συνεπώς, πρέπει να διορθωθεί ανάλογα το παράρτημα I της οδηγίας 2008/84/ΕΚ και να ανακληθούν οι προδιαγραφές για το E 230 και το E 233.

(12) Είναι απαραίτητο να ληφθούν υπόψη οι προδιαγραφές και οι αναλυτικές τεχνικές για τα πρόσθετα που καθορίζονται στον Codex Alimentarius που συντάχθηκε από την JECFA. Συγκεκριμένα, τα ειδικά κριτήρια καθαρότητας πρέπει να προσαρμοστούν, κατά περίπτωση, ώστε να αντικατοπτρίζουν τα όρια των διαφόρων βαρέων μετάλλων.

(13) Κατά συνέπεια, η οδηγία 2008/84/ΕΚ πρέπει να τροποποιηθεί αναλόγως.

(14) Τα μέτρα που προβλέπονται στην παρούσα οδηγία είναι σύμφωνα με τη γνώμη της μόνιμης επιτροπής για την τροφική αλυσίδα και την υγεία των ζώων,

ΕΞΕΔΩΣΕ ΤΗΝ ΠΑΡΟΥΣΑ ΟΔΗΓΙΑ:

Άρθρο 1

Το παράρτημα της οδηγίας 2008/84/ΕΚ τροποποιείται σύμφωνα με το παράρτημα της παρούσας οδηγίας.

Άρθρο 2

1. Τα κράτη μέλη θέτουν σε ισχύ τις αναγκαίες νομοθετικές, κανονιστικές και διοικητικές διατάξεις για να συμμορφωθούν προς την παρούσα οδηγία το αργότερο έως τις 13 Φεβρουαρίου 2010. Κοινοποιούν αμέσως στην Επιτροπή το κείμενο των εν λόγω διατάξεων.

Όταν τα κράτη μέλη θεσπίσουν τις εν λόγω διατάξεις, αυτές θα πρέπει να περιέχουν παραπομπή στην παρούσα οδηγία ή θα πρέπει να συνοδεύονται από τέτοια παραπομπή κατά την επίσημη δημοσίευσή τους. Οι λεπτομερείς διατάξεις για την αναφορά αυτή καθορίζονται από τα κράτη μέλη.

2. Τα κράτη μέλη ανακοινώνουν στην Επιτροπή το κείμενο των ουσιωδών διατάξεων εσωτερικού δικαίου τις οποίες θεσπίζουν στον τομέα που διέπεται από την παρούσα οδηγία.

Άρθρο 3

Η παρούσα οδηγία αρχίζει να ισχύει την εικοστή ημέρα από τη δημοσίευσή της στην Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Άρθρο 4

Η παρούσα οδηγία απευθύνεται στα κράτη μέλη.

Βρυξέλλες, 13 Φεβρουαρίου 2009. Για την Επιτροπή Ανδρούλλα ΒΑΣΙΛΕΊΟΥ Μέλος της Επιτροπής

(1) ΕΕ L 40 της 11.2.1989, σ. 27.

(2) ΕΕ L 253 της 20.9.2008, σ. 1.

(3) ΕΕ L 61 της 18.3.1995, σ. 1.

(4) http://www.efsa.europa.eu/en/science/afc/afc_opinions/ej314b_nisin.html

(5) «Opinion of the Scientific Panel on Food Additives, Flavourings, Processing Aids and Materials in Contact with Food (AFC) on a request from the Commission related to use of formaldehyde as a preservative during the manufacture and preparation of food additives»· ερώτηση αριθ. ΕΑΑΤ-Q-2005-032.

http://www.efsa.europa.eu/EFSA/efsa_locale-1178620753812_1178620766610.htm

(6) «Opinion of the Scientific Panel on Food Additives, Flavourings, Processing Aids and Materials in Contact with Food on a request from the Commission related to an application on the use of partially depolymerised guar gum as a food additive»· ερώτηση αριθ. ΕΑΑΤ-Q-2006-122.

http://www.efsa.europa.eu/EFSA/efsa_locale-1178620753812_1178638739757.htm

(7) «Beeswax (E 901) as a glazing agent and as carrier for flavours»· επιστημονική γνώμη της ομάδας για τις πρόσθετες ύλες των τροφίμων, τα αρτύματα, τα βοηθητικά μέσα επεξεργασίας και τα υλικά που έρχονται σε επαφή με τα τρόφιμα (AFC)· ερώτηση αριθ. ΕΑΑΤ-Q-2006-021.

http://www.efsa.europa.eu/EFSA/efsa_locale-1178620753812_1178672652158.htm

(8) http://ec.europa.eu/food/fs/sc/scf/reports/scf_reports_37.pdf