Ψήφισμα του Συμβουλίου

της 24ης Νοεμβρίου 2003

σχετικά με τη συνεργασία μεταξύ πολιτιστικών ιδρυμάτων στον τομέα των μουσείων

(2003/C 295/01)

ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ,

1. ΕΧΟΝΤΑΣ ΥΠΟΨΗ τη συνθήκη περί ιδρύσεως της Ευρωπαϊκής Κοινότητας,

2. ΕΧΟΝΤΑΣ ΥΠΟΨΗ το ψήφισμα του Συμβουλίου για ένα νέο πρόγραμμα εργασιών όσον αφορά την ευρωπαϊκή συνεργασία στον τομέα του πολιτισμού(1), που εξεδόθη στις 25 Ιουνίου 2002, το οποίο περιλαμβάνει μεταξύ άλλων προτεραιοτήτων:

α) την κυκλοφορία των έργων και των προσώπων στον πολιτιστικό τομέα,

β) την ενσωμάτωση και τη συμμετοχή νέων κρατών μελών στον πολιτιστικό τομέα,

γ) την ενίσχυση των συνεργιών με άλλους κοινοτικούς τομείς και δραστηριότητες, περιλαμβανομένων, π.χ. των τομέων της εκπαίδευσης και κατάρτισης, της νεολαίας, της έρευνας και της τεχνολογίας της πληροφορίας και των επικοινωνιών,

δ) τη βελτίωση της διάδοσης πληροφοριών προκειμένου να διευκολυνθεί η πρόσβαση των πολιτών στην πολιτιστική δράση της Κοινότητας,

ε) τη συνεργασία στους διάφορους τομείς της πολιτιστικής διοίκησης, περιλαμβανομένης της διαχείρισης και διοίκησης όσον αφορά τα πολιτιστικά αγαθά.

3. ΥΠΕΝΘΥΜΙΖΟΝΤΑΣ τον κανονισμό για την εξαγωγή πολιτιστικών αγαθών και την οδηγία για την επιστροφή πολιτιστικών αγαθών που έχουν παράνομα απομακρυνθεί από το έδαφος κράτους μέλους καθώς και το ψήφισμα του Συμβουλίου όσον αφορά την έκθεση της Επιτροπής για την εφαρμογή των πράξεων αυτών(2).

4. ΥΠΕΝΘΥΜΙΖΟΝΤΑΣ ΕΠΙΣΗΣ το ψήφισμα του Συμβουλίου της 21ης Ιανουαρίου 2002 για τον πολιτισμό και την κοινωνία της γνώσης το οποίο ζητά, μεταξύ άλλων, την ψηφιοποίηση των πολιτιστικών περιεχομένων.

5. ΕΧΟΝΤΑΣ ΩΣ ΣΤΟΧΟ να αναπτύξει περαιτέρω τους πολιτιστικούς δεσμούς μεταξύ των κρατών μελών, προκειμένου να προωθηθεί η γνώση κοινής πολιτιστικής κληρονομιάς και πολιτιστικής ποικιλομορφίας στο πλαίσιο της Ευρώπης· και να αντικατοπτρίσει τον τρόπο με τον οποίο πρέπει να ληφθούν υπόψη τα εγκάρσια αυτά ζητήματα, εάν χρειασθεί, ενόψει του προγράμματος που θα διαδεχθεί το πρόγραμμα "Πολιτισμός 2000",

6. ΕΧΟΝΤΑΣ ΚΑΤΑ ΝΟΥ ότι, στα πλαίσια του παρόντος ψηφίσματος, τα "πολιτιστικά ιδρύματα" περιλαμβάνουν μεγάλο αριθμό διαφορετικών οργανισμών. Τα εν λόγω πολιτιστικά ιδρύματα μπορεί να περιλαμβάνουν, μεταξύ άλλων, μουσεία, αίθουσες τέχνης, αρμόδιες αρχές, ερευνητικά και επιμορφωτικά ιδρύματα και ιδρύματα συντήρησης καθώς και πανεπιστημιακούς τομείς,

7. ΕΧΟΝΤΑΣ ΕΠΙΣΗΣ ΚΑΤΑ ΝΟΥ ότι οι αστυνομικές και τελωνειακές αρχές διαδραματίζουν σημαντικό ρόλο στην καταπολέμηση της παράνομης εμπορίας πολιτιστικών αγαθών,

ΤΟΝΙΖΕΙ ΤΗΝ ΑΝΑΓΚΗ ΒΕΛΤΙΩΣΗΣ ΤΗΣ ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΑΣ ΜΕΤΑΞΥ ΚΡΑΤΩΝ ΜΕΛΩΝ ΣΤΟΥΣ ΑΚΟΛΟΥΘΟΥΣ ΤΟΜΕΙΣ, ΛΑΜΒΑΝΟΝΤΑΣ ΠΑΡΑΛΛΗΛΑ ΥΠΟΨΗ ΤΗ ΝΟΜΟΘΕΣΙΑ ΚΑΘΕ ΚΡΑΤΟΥΣ ΜΕΛΟΥΣ:

A. Συνεργασία στον τομέα της έρευνας και της επιμόρφωσης στον τομέα της πολιτιστικής κληρονομιάς

1. Ανταλλαγή εμπειριών στον τομέα της κατάρτισης, με στόχο την ενίσχυση της έρευνας και της συνεργασίας μεταξύ προσωπικού των πολιτιστικών ιδρυμάτων.

Θα εξετασθεί η δυνατότητα φιλοξενίας στα κράτη μέλη, για μια περίοδο μερικών εβδομάδων, προσωπικού που εργάζεται σε τέτοια πολιτιστικά ιδρύματα· επίσης η δυνατότητα διοργάνωσης εκπαιδευτικών σεμιναρίων σε θέματα επιστημονικά και διοικητικά για την προετοιμασία εκθέσεων και τη διαχείριση των μουσείων.

2. Πρότυπα και καλές πρακτικές που εφαρμόζουν οι διάφορες χώρες όσον αφορά τους ακόλουθους τομείς:

- Προστασία κληρονομιάς.

- Συντήρηση και αποκατάσταση συλλογών και χώρων πολιτιστικής κληρονομιάς.

- Τεκμηρίωση, απογραφή και ψηφιοποίηση συλλογών και χώρων πολιτιστικής κληρονομιάς.

- Τεχνικές και μέθοδοι εκθεσιακής παρουσίασης και ερμηνεία.

- Μάθηση στα μουσεία.

- Κριτήρια για τη διοργάνωση εκθέσεων (π.χ. πολιτική δανεισμού, προϋποθέσεις κυκλοφορίας).

- Διαχείριση και διοίκηση μουσείων.

- Πολιτικές ανάπτυξης.

B. Συνεργασία στον τομέα της συντήρησης και αποκατάστασης και της αναπαραγωγής τεχνουργημάτων και μνημείων,

1. Συντήρηση και αποκατάσταση τεχνουργημάτων (περιλαμβανομένων αρχαιολογικών ευρημάτων, ζωγραφικών πινάκων, γλυπτών, κ.λπ.) και μνημείων από μικτές ομάδες των κρατών μελών, με δημοσίευση των αποτελεσμάτων στην οποία θα αξιοποιείται η τεχνογνωσία και ο τεχνικός εξοπλισμός κάθε συμμετέχοντος και θα συγκρίνονται τα κριτήρια και οι μέθοδοι συντήρησης και αποκατάστασης.

2. Αναπαραγωγή και ψηφιοποίηση τεχνουργημάτων για μελέτη ή διδακτικούς σκοπούς.

3. Έρευνα αρχαιολογικών χώρων από μικτές ομάδες των κρατών μελών. Συγκριτική μελέτη των χρησιμοποιηθέντων για το εγχείρημα αυτό κριτηρίων καθώς και της σχέσης μεταξύ αρχαιολογικού χώρου και φυσικού περιβάλλοντος.

4. Συγκριτική έρευνα από διάφορες χώρες για την εξισορρόπηση της ανάπτυξης των υποδομών και της προστασίας της αρχαιολογικής και αρχιτεκτονικής κληρονομιάς.

Γ. Συνεργασία για την καταπολέμηση της παράνομης εμπορίας πολιτιστικών αγαθών

1. Προστασία και ανάκτηση πολιτιστικών αγαθών, περιλαμβανομένων των αρχαιολογικών αντικειμένων που δεν έχουν έγγραφα προέλευσης.

2. Ενίσχυση των δραστηριοτήτων που αναλαμβάνονται από κοινού από τα κράτη μέλη για την πρόληψη της παράνομης εμπορίας πολιτιστικών αγαθών.

3. Καθιέρωση ή ενίσχυση της συνεργασίας μεταξύ των διοικητικών δομών των κρατών μελών στον τομέα αυτόν και μεταξύ πολιτιστικών ιδρυμάτων και διοικητικών δομών.

Δ. Συνεργασία για τη διοργάνωση εκθέσεων

1. Διοργάνωση εκθέσεων. Θα ενθαρρύνονται ιδιαίτερα εκθέσεις διοργανωμένες από μικτές ομάδες μελετητών και εμπειρογνωμόνων από ιδρύματα των κρατών μελών γύρω από θέματα που αφορούν τις επαφές, τις επιδράσεις και τις σχέσεις μεταξύ των ευρωπαϊκών λαών ανά τους αιώνες.

Θα ενθαρρύνονται εκθέσεις που παρουσιάζουν ιδιαίτερη σημασία όσον αφορά νέες γνώσεις και αποκτήματα και οι οποίες πληρούν τα σχετικά κριτήρια προστασίας.

2. Κυκλοφορία τεχνουργημάτων, έργων τέχνης και συλλογών. Τα πολιτιστικά ιδρύματα και τα μουσεία των κρατών μελών θα μπορούσαν να προωθούν την κυκλοφορία συλλογών και μεμονωμένων έργων τέχνης, με σκοπό την έκθεσή τους στον ευρωπαϊκό χώρο, έτσι ώστε να προβάλλεται η κοινή πολιτιστική κληρονομιά.

3. Σύγκριση των νομοθεσιών και των πρακτικών των κρατών μελών όσον αφορά τη διοργάνωση διεθνών εκθέσεων και τη μεταφορά τεχνουργημάτων και συλλογών, ιδίως όσον αφορά τις κρατικές εγγυήσεις σχετικά με τα έξοδα ασφάλισης καθώς και τις διατάξεις για τις αξιώσεις τρίτων όσον αφορά δανεισμένα έργα.

ΚΑΛΕΙ ΤΑ ΚΡΑΤΗ ΜΕΛΗ ΝΑ ΕΥΝΟΗΣΟΥΝ ΜΙΑ ΕΝΤΑΤΙΚΗ ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΗ ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΑ, Η ΟΠΟΙΑ ΠΑΡΕΧΕΙ:

1. Στους μελετητές τη δυνατότητα να εμβαθύνουν περαιτέρω τη μελέτη της τεκμηρίωσης όσον αφορά τις πολλαπλές πτυχές των έργων τέχνης, των τεχνουργημάτων και των μνημείων, κυρίως δε την ψηφιακή και φωτογραφική τεκμηρίωση.

2. Στους υπαλλήλους των ιδρυμάτων και των μουσείων των κρατών μελών - μέσω κατάλληλων προγραμμάτων κατάρτισης και σεμιναρίων - τη δυνατότητα να διερευνούν διεξοδικότερα ζητήματα κοινού ενδιαφέροντος, να προβαίνουν σε κριτική αντιπαράθεση των διαφόρων κριτηρίων και μεθόδων που εφαρμόζονται ή/και δοκιμάζονται πειραματικά στις διάφορες χώρες, συμβάλλοντας συγχρόνως στη συνεργασία στο συγκεκριμένο τομέα.

3. Διευκόλυνση της πρόσβασης, περιλαμβανομένης και της εικονικής, στην πολιτιστική κληρονομιά ώστε να υπάρξει καλύτερη πληροφόρηση και βαθύτερη γνώση ως προς αυτήν και να αυξηθεί η ευαισθησία του κοινού έναντι των παράνομων δραστηριοτήτων όσον αφορά τα πολιτιστικά αγαθά.

Θα δοθεί ιδιαίτερη προσοχή στην πολυεπίπεδη (multi-layered) οργάνωση του εκθεσιακού εξοπλισμού και των υπηρεσιών στα μουσεία, τους χώρους, κ.λπ., ούτως ώστε να ανταποκρίνονται στους διάφορους τύπους κοινού, συμπεριλαμβανομένων των προσώπων με αναπηρίες, εξασφαλίζοντας σε κάθε επίπεδο, ακόμη και στα πιο στοιχειώδη, τη δυνατότητα παρακολούθησης και τον έλεγχο της πληροφορίας.

ΚΑΛΕΙ ΕΠΙΣΗΣ ΤΑ ΚΡΑΤΗ ΜΕΛΗ ΚΑΙ ΤΗΝ ΕΠΙΤΡΟΠΗ

Να προωθήσουν δεόντως τη συνεργασία μεταξύ των πολιτιστικών ιδρυμάτων και των μουσείων των κρατών μελών, μεταξύ άλλων, με τη συγκρότηση ομάδων εργασίας που θα δώσουν συγκεκριμένη συνέχεια στο παρόν ψήφισμα, σχεδιάζοντας πιλοτικά σχέδια τα οποία θα εφαρμοσθούν από τα κράτη μέλη.

ΚΑΙ ΣΥΜΦΩΝΕΙ να εξετάσει την υλοποίηση του παρόντος ψηφίσματος κατά το πρώτο εξάμηνο του 2005.

(1) ΕΕ C 162 της 6.7.2002.

(2) ΕΕ L 395 της 31.12.1992, ΕΕ L 74 της 27.3.1993, ΕΕ L 201 της 17.7.1998, ΕΕ L 187 της 10.7.2001 και ΕΕ C 32 της και 5.2.2002.