Οδηγία 2003/103/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου

της 17ης Νοεμβρίου 2003

περί τροποποιήσεως της οδηγίας 2001/25/ΕΚ για το ελάχιστο επίπεδο εκπαίδευσης των ναυτικών

(Κείμενο που παρουσιάζει ενδιαφέρον για τον ΕΟΧ)

ΤΟ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ ΚΑΙ ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ,

Έχοντας υπόψη:

τη συνθήκη για την ίδρυση της Ευρωπαϊκής Κοινότητας, και ιδίως το άρθρο 80 παράγραφος 2,

την πρόταση της Επιτροπής,

τη γνώμη της Ευρωπαϊκής Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής(1),

Αφού ζήτησαν τη γνώμη της Επιτροπής των Περιφερειών,

Αποφασίζοντας σύμφωνα με τη διαδικασία του άρθρου 251 της συνθήκης(2),

Εκτιμώντας τα ακόλουθα:

(1) Στην οδηγία 2001/25/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 4ης Απριλίου 2001, για το ελάχιστο επίπεδο εκπαίδευσης των ναυτικών(3) ορίζονται τα ελάχιστα πρότυπα σχετικά με την εκπαίδευση, την έκδοση πιστοποιητικών και την τήρηση φυλακών των ναυτικών που υπηρετούν σε πλοία της Κοινότητας. Αυτά τα ελάχιστα πρότυπα έχουν βασιστεί στη σύμβαση για τα πρότυπα εκπαίδευσης, έκδοσης πιστοποιητικών και τήρησης φυλακών των ναυτικών, που συνήφθη στο πλαίσιο του Διεθνούς Ναυτιλιακού Οργανισμού (ΔΝΟ) το 1978, όπως τροποποιήθηκε ("σύμβαση STCW").

(2) Προκειμένου όχι μόνο να διατηρηθεί αλλά και να βελτιωθεί το επίπεδο των ναυτικών γνώσεων και δεξιοτήτων στην ΕΕ, θα πρέπει να αποδοθεί η δέουσα προσοχή στη ναυτική εκπαίδευση και στο καθεστώς των ναυτικών στην ΕΕ.

(3) Είναι σημαντικό να εξασφαλιστεί ότι ναυτικοί κάτοχοι πιστοποιητικών εκδιδόμενων από τρίτες χώρες οι οποίοι υπηρετούν σε πλοία της Κοινότητας έχουν επίπεδο ικανοτήτων ισοδύναμο προς αυτό που απαιτείται από τη σύμβαση STCW. Στην οδηγία 2001/25/ΕΚ ορίζονται οι διαδικασίες και ενιαία κριτήρια για την αναγνώριση από τα κράτη μέλη πιστοποιητικών που έχουν εκδοθεί από τρίτες χώρες.

(4) Στην οδηγία 2001/25/ΕΚ προβλέπεται η επανεκτίμηση των διαδικασιών και κριτηρίων για την αναγνώριση πιστοποιητικών που εκδίδονται από τρίτες χώρες και την έγκριση των εκπαιδευτικών ιδρυμάτων και προγραμμάτων ναυτικής εκπαίδευσης και κατάρτισης, με βάση την πείρα από την εφαρμογή της οδηγίας.

(5) Η πρακτική εφαρμογή της οδηγίας 2001/25/ΕΚ κατέδειξε ότι ορισμένες προσαρμογές αυτών των διαδικασιών και κριτηρίων θα μπορούσαν να συμβάλλουν σε μεγάλο βαθμό στην αξιοπιστία του συστήματος αναγνώρισης, ενώ παράλληλα θα απλουστεύσουν την υποχρέωση παρακολούθησης και υποβολής εκθέσεων που υπέχουν τα κράτη μέλη.

(6) Η συμμόρφωση προς τις διατάξεις της σύμβασης STCW τρίτων χωρών που παρέχουν εκπαίδευση είναι δυνατόν να αξιολογηθεί αποτελεσματικότερα με εναρμονισμένο τρόπο. Θα πρέπει κατά συνέπεια να ανατεθεί το καθήκον αυτό στην Επιτροπή εξ ονόματος όλης της Κοινότητας.

(7) Προκειμένου να εξασφαλιστεί ότι χώρα η οποία είναι αναγνωρισμένη συνεχίζει να συμμορφώνεται πλήρως προς τις απαιτήσεις της σύμβασης STCW, η αναγνώριση θα πρέπει να επανεξετάζεται τακτικά και, ενδεχομένως, να παρατείνεται. Η αναγνώριση τρίτης χώρας που δεν πληροί τις απαιτήσεις της σύμβασης STCW θα πρέπει να ανακαλείται μέχρις ότου αποκατασταθούν οι ατέλειες.

(8) Αποφάσεις για την παράταση ή την ανάκληση αναγνώρισης είναι αποτελεσματικότερες εάν ληφθούν εναρμονισμένα και συγκεντρωτικά, σε επίπεδο Κοινότητας. Θα πρέπει κατά συνέπεια να ανατεθεί το καθήκον αυτό στην Επιτροπής εξ ονόματος όλης της Κοινότητας.

(9) Η συνεχής παρακολούθηση της συμμόρφωσης των αναγνωρισμένων τρίτων χωρών είναι αποτελεσματικότερη εάν διενεργείται εναρμονισμένα και συγκεντρωτικά.

(10) Ένα από τα καθήκοντα που έχουν τεθεί στον Ευρωπαϊκό Οργανισμό για την Ασφάλεια στη Θάλασσα (ο "οργανισμός") είναι να επικουρεί την Επιτροπή στην εκτέλεση οιουδήποτε καθήκοντος της ανατίθεται από την κοινοτική νομοθεσία όσον αφορά την εκπαίδευση, την έκδοση πιστοποιητικών και την τήρηση φυλακών από τα πληρώματα πλοίων.

(11) Ως εκ τούτου, ο οργανισμός θα πρέπει να επικουρεί την Επιτροπή στην εκτέλεση των καθηκόντων της όσον αφορά τη χορήγηση, την παράταση και ανάκληση της αναγνώρισης τρίτων χωρών. Θα πρέπει επίσης να επικουρεί την Επιτροπή στην παρακολούθηση της συμμόρφωσης των τρίτων χωρών προς τις απαιτήσεις της σύμβασης STCW.

(12) Με τη σύμβαση STCW καθορίζονται απαιτήσεις ως προς τη γλώσσα στα πιστοποιητικά και στις θεωρήσεις που βεβαιώνουν την έκδοση πιστοποιητικού. Οι ισχύουσες διατάξεις της οδηγίας 2001/25/ΕΚ πρέπει να ευθυγραμμιστούν με τις αντίστοιχες απαιτήσεις της σύμβασης.

(13) Η διεθνής σύμβαση για την ασφάλεια στη θάλασσα, του 1974, όπως τροποποιήθηκε (σύμβαση SOLAS), ορίζει απαιτήσεις ως προς τη γλώσσα για την επικοινωνία γέφυρας πλοίου-ξηράς. Η οδηγία 2001/25/ΕΚ πρέπει να προσαρμοστεί στις πρόσφατες τροποποιήσεις της σύμβασης SOLAS, που ετέθησαν σε ισχύ την 1η Ιουλίου 2002.

(14) Είναι αναγκαίο να προβλεφθούν διαδικασίες για να προσαρμοστεί η οδηγία 2001/25/ΕΚ σε μελλοντικές αλλαγές της κοινοτικής νομοθεσίας.

(15) Η οδηγία 2001/25/ΕΚ θα πρέπει να τροποποιηθεί αναλόγως,

ΕΞΕΔΩΣΑΝ ΤΗΝ ΠΑΡΟΥΣΑ ΟΔΗΓΙΑ:

Άρθρο 1

Η οδηγία 2001/25/ΕΚ τροποποιείται ως εξής:

1. Το άρθρο 5 τροποποιείται ως εξής:

α) η παράγραφος 3 αντικαθίσταται από την ακόλουθη:

"3. Τα πιστοποιητικά εκδίδονται σύμφωνα με τον κανονισμό I/2 παράγραφος 1 της σύμβασης STCW.".

β) Στην παράγραφο 5 προστίθεται η ακόλουθη πρόταση:"Οι θεωρήσεις εκδίδονται σύμφωνα με το άρθρο VI παράγραφος 2 της σύμβασης STCW.".

2. Στο άρθρο 17, το στοιχείο ε) αντικαθίσταται από το ακόλουθο κείμενο:

"ε) Υπάρχουν κατάλληλα μέσα επικοινωνίας μεταξύ του πλοίου και των κατά ξηράν αρχών. Οι επικοινωνίες πρέπει να εκτελούνται σύμφωνα με το κεφάλαιο V κανονισμός 14 παράγραφος 4 της σύμβασης SOLAS."

3. Στο άρθρο 18, η παράγραφος 3 αντικαθίσταται από την ακόλουθη:

"3. Σε ναυτικούς που δεν είναι κάτοχοι των πιστοποιητικών που αναφέρονται στο άρθρο 4 είναι δυνατόν να επιτραπεί να υπηρετούν σε πλοία που φέρουν τη σημαία κράτους μέλους, υπό την προϋπόθεση ότι έχει εκδοθεί απόφαση για την αναγνώριση του κατάλληλου πιστοποιητικού τους μέσω της διαδικασίας που καθορίζεται κατωτέρω:

α) κράτος μέλος που προτίθεται να αναγνωρίσει, με θεώρηση, κατάλληλα πιστοποιητικά που έχουν χορηγηθεί από τρίτη χώρα σε πλοίαρχο, αξιωματικό ή χειριστή ασυρμάτου, για να υπηρετήσουν επί πλοίων που φέρουν τη σημαία του, υποβάλλει στην Επιτροπή αιτιολογημένη αίτηση για αναγνώριση της εν λόγω τρίτης χώρας.

Η Επιτροπή επικουρούμενη από τον Ευρωπαϊκό Οργανισμό για την Ασφάλεια στη Θάλασσα ('οργανισμός') και με την ενδεχόμενη συμμετοχή κάθε ενδιαφερομένου κράτους μέλους, συγκεντρώνει τα στοιχεία που αναφέρονται στο παράρτημα ΙΙ και διενεργεί αξιολόγηση των συστημάτων εκπαίδευσης και πιστοποίησης της τρίτης χώρας για την οποία έχει υποβληθεί αίτηση αναγνώρισης, προκειμένου να διαπιστώσει κατά πόσον η εν λόγω χώρα ικανοποιεί όλες τις απαιτήσεις της σύμβασης STCW και κατά πόσον ελήφθησαν τα κατάλληλα μέτρα για την πρόληψη της απάτης όσον αφορά τα πιστοποιητικά·

β) η απόφαση σχετικά με την αναγνώριση τρίτης χώρας λαμβάνεται από την Επιτροπή σύμφωνα με τη διαδικασία που ορίζεται στο άρθρο 23 παράγραφος 2, εντός τριών μηνών από την ημερομηνία υποβολής της αίτησης για αναγνώριση. Η αναγνώριση, εφόσον χορηγηθεί, ισχύει υπό την επιφύλαξη των διατάξεων του άρθρου 18α·

γ) αν δεν ληφθεί απόφαση σχετικά με την αναγνώριση της ενδιαφερόμενης τρίτης χώρας εντός της προθεσμίας που ορίζεται στο στοιχείο β), το κράτος μέλος που υποβάλλει την αίτηση μπορεί να αποφασίσει να αναγνωρίσει την τρίτη αυτή χώρα μονομερώς, μέχρις ότου ληφθεί απόφαση σύμφωνα με τη διαδικασία του άρθρου 23 παράγραφος 2·

δ) κράτος μέλος δύναται να αποφασίσει, όσον αφορά τα πλοία που φέρουν τη σημαία του, να θεωρήσει πιστοποιητικά που έχουν εκδοθεί από τρίτες χώρες αναγνωρισμένες από την Επιτροπή, λαμβάνοντας υπόψη τις διατάξεις που περιέχονται στα σημεία 4 και 5 του παραρτήματος ΙΙ·

ε) εξακολουθούν να ισχύουν οι αναγνωρίσεις πιστοποιητικών που εξέδωσε αναγνωρισμένη τρίτη χώρα και έχουν δημοσιευτεί στην Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης, σειρά C, πριν από τις [...](4). Οι αναγνωρίσεις αυτές μπορούν να χρησιμοποιηθούν από όλα τα κράτη μέλη, εκτός αν η Επιτροπή τις ανακαλέσει μεταγενέστερα, δυνάμει του άρθρου 18α·

στ) η Επιτροπή καταρτίζει και ενημερώνει κατάλογο των τρίτων χωρών που έχουν αναγνωριστεί. Ο κατάλογος δημοσιεύεται στην Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης, σειρά C."

4. Παρεμβάλλονται τα ακόλουθα άρθρα:

"Άρθρο 18α

1. Με την επιφύλαξη των κριτηρίων που καθορίζονται στο παράρτημα ΙΙ, εφόσον κράτος μέλος θεωρήσει ότι αναγνωρισμένη τρίτη χώρα δεν πληροί πλέον τις απαιτήσεις της σύμβασης STCW, ενημερώνει αμέσως την Επιτροπή σχετικά, αιτιολογώντας επαρκώς τη θέση του. Η Επιτροπή παραπέμπει αμελλητί το ζήτημα στην επιτροπή του άρθρου 23.

2. Με την επιφύλαξη των κριτηρίων που καθορίζονται στο παράρτημα ΙΙ, εφόσον η Επιτροπή θεωρήσει ότι αναγνωρισμένη τρίτη χώρα δεν πληροί πλέον τις απαιτήσεις της σύμβασης STCW, ενημερώνει αμέσως τα κράτη μέλη σχετικά, αιτιολογώντας επαρκώς τη θέση της. Η Επιτροπή παραπέμπει αμελλητί το ζήτημα στην επιτροπή του άρθρου 23.

3. Εφόσον κράτος μέλος σκοπεύει να ανακαλέσει θεωρήσεις όλων των πιστοποιητικών που εκδίδονται από τρίτη χώρα ενημερώνει αμέσως την Επιτροπή και τα λοιπά κράτη μέλη σχετικά με την πρόθεσή του, την οποία και αιτιολογεί.

4. Η Επιτροπή επικουρούμενη από τον οργανισμό επανεξετάζει την αναγνώριση της αντίστοιχης τρίτης χώρας, προκειμένου να διαπιστώσει κατά πόσον η χώρα αυτή δεν συμμορφώθηκε προς τις απαιτήσεις της σύμβασης STCW.

5. Αν υπάρχουν ενδείξεις ότι ένα συγκεκριμένο ίδρυμα ναυτικής κατάρτισης δεν πληροί πλέον τις απαιτήσεις της σύμβασης STCW, η Επιτροπή κοινοποιεί στην οικεία χώρα ότι η αναγνώριση των πιστοποιητικών της εν λόγω χώρας ανακαλείται εντός διαστήματος δύο μηνών, εκτός αν ληφθούν μέτρα που διασφαλίζουν την τήρηση όλων των απαιτήσεων της σύμβασης STCW.

6. Η απόφαση σχετικά με την ανάκληση της αναγνώρισης λαμβάνεται σύμφωνα με τη διαδικασία που προβλέπεται στο άρθρο 23 παράγραφος 2, εντός δύο μηνών από την ημερομηνία της κοινοποίησης από το κράτος μέλος. Τα ενδιαφερόμενα κράτη μέλη λαμβάνουν τα κατάλληλα μέτρα για την εκτέλεση της απόφασης.

7. Οι θεωρήσεις που βεβαιώνουν την αναγνώριση των πιστοποιητικών τα οποία εκδίδονται σύμφωνα με το άρθρο 5 παράγραφος 6, πριν από την ημερομηνία κατά την οποία λαμβάνεται η απόφαση ανάκλησης της αναγνώρισης της τρίτης χώρας, εξακολουθούν να ισχύουν. Ωστόσο, οι ναυτικοί που κατέχουν τέτοιες θεωρήσεις δεν μπορούν να ζητήσουν θεώρηση η οποία να τους αναγνωρίζει υψηλότερα προσόντα, εκτός αν αυτή η αναβάθμιση βασίζεται μόνο σε συμπληρωματική εμπειρία υπηρεσίας στη θάλασσα.

Άρθρο 18β

1. Τρίτες χώρες που έχουν αναγνωριστεί σύμφωνα με τη διαδικασία που προβλέπεται στο άρθρο 18 παράγραφος 3 στοιχείο β), συμπεριλαμβανομένων όσων περιέχονται στο άρθρο 18 παράγραφος 3 στοιχείο στ), επαναξιολογούνται από την Επιτροπή, την οποία επικουρεί ο οργανισμός, σε τακτική βάση και τουλάχιστον ανά πενταετία, ώστε να επαληθεύεται ότι πληρούν τα σχετικά κριτήρια που ορίζονται στο παράρτημα II καθώς και ότι έχουν ληφθεί τα κατάλληλα μέτρα πρόληψης της απάτης σε ό,τι αφορά τα πιστοποιητικά.

2. Η Επιτροπή καθορίζει τα κριτήρια προτεραιότητας για την αξιολόγηση των τρίτων χωρών με βάση τα δεδομένα σχετικά με τις επιδόσεις που προκύπτουν κατά τον έλεγχο από το κράτος του λιμένα σύμφωνα με το άρθρο 20, καθώς και τις εκθέσεις σχετικά με τα αποτελέσματα των ανεξαρτήτων αξιολογήσεων που κοινοποιούνται από τις τρίτες χώρες σύμφωνα με το τμήμα A-I/7 του κώδικα STCW.

3. Η Επιτροπή υποβάλει στα κράτη μέλη έκθεση σχετικά με τα αποτέλεσμα της αξιολόγησης."

5. Στο άρθρο 22 παράγραφος 1 προστίθεται η ακόλουθη περίοδος:"Η παρούσα οδηγία είναι επίσης δυνατόν να τροποποιηθεί σύμφωνα με την ίδια διαδικασία προκειμένου να εφαρμοστούν, για τους σκοπούς της παρούσας οδηγίας, τυχόν σχετικές τροποποιήσεις της κοινοτικής νομοθεσίας."

6. Το παράρτημα II τροποποιείται σύμφωνα με το παράρτημα της παρούσας οδηγίας.

Άρθρο 2

Τα κράτη μέλη θέτουν σε ισχύ τις αναγκαίες νομοθετικές, κανονιστικές και διοικητικές διατάξεις για να συμμορφωθούν με την παρούσα οδηγία πριν από τις 14 Μαΐου 2005. Ενημερώνουν αμέσως την Επιτροπή σχετικά.

Όταν τα κράτη μέλη θεσπίζουν τις ανωτέρω διατάξεις, αυτές περιέχουν αναφορά στην παρούσα οδηγία ή συνοδεύονται από την αναφορά αυτή κατά την επίσημη δημοσίευσή τους. Ο τρόπος της αναφοράς αποφασίζεται από τα κράτη μέλη.

Η Επιτροπή, το αργότερο έως τις 14 Δεκεμβρίου 2008, υποβάλλει έκθεση αξιολόγησης στο Συμβούλιο και το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο με βάση ενδελεχή ανάλυση και αξιολόγηση των διατάξεων της σύμβασης ΙΜΟ, την εφαρμογή των εν λόγω διατάξεων και τις νέες γνώσεις όσον αφορά τη σχέση μεταξύ ασφάλειας και επιπέδου εκπαίδευσης των πληρωμάτων των πλοίων.

Άρθρο 3

Η παρούσα οδηγία αρχίζει να ισχύει την επόμενη ημέρα από τη δημοσίευσή της στην Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Άρθρο 4

Η παρούσα οδηγία απευθύνεται στα κράτη μέλη.

Βρυξέλλες, 17 Νοεμβρίου 2003.

Για το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο

Ο Πρόεδρος

P. Cox

Για το Συμβούλιο

Ο Πρόεδρος

G. Alemanno

(1) ΕΕ C 133 της 6.6.2003, σ. 23.

(2) Γνώμη του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου της 3ης Σεπτεμβρίου 2003 (δεν έχει ακόμα δημοσιευθεί στην Επίσημη Εφημερίδα) και απόφαση του Συμβουλίου της 6ης Νοεμβρίου 2003.

(3) ΕΕ L 136 της 18.5.2001, σ. 17· οδηγία όπως τροποποιήθηκε από την οδηγία 2002/84/ΕΚ (ΕΕ L 324 της 29.11.2002, σ. 53).

(4) Δεκαοκτώ μήνες μετά την έναρξη ισχύος της παρούσας οδηγίας.

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ

Το παράρτημα II της οδηγίας 2001/25/EΚ αντικαθίσταται ως ακολούθως:

"ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ II

ΚΡΙΤΗΡΙΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΝΑΓΝΩΡΙΣΗ ΤΡΙΤΩΝ ΧΩΡΩΝ ΠΟΥ ΕΧΟΥΝ ΕΚΔΩΣΕΙ ΠΙΣΤΟΠΟΙΗΤΙΚΟ Ή ΚΑΤ' ΕΞΟΥΣΙΟΔΟΤΗΣΗ ΤΩΝ ΟΠΟΙΩΝ ΕΧΕΙ ΕΚΔΟΘΕΙ ΠΙΣΤΟΠΟΙΗΤΙΚΟ ΠΟΥ ΑΝΑΦΕΡΕΤΑΙ ΣΤΟ ΑΡΘΡΟ 18 ΠΑΡΑΓΡΑΦΟΣ 3 ΣΤΟΙΧΕΙΟ α)

1. Η τρίτη χώρα πρέπει να είναι συμβαλλόμενο μέρος της σύμβασης STCW.

2. Η τρίτη χώρα πρέπει να έχει λάβει από την επιτροπή ναυτιλιακής ασφάλειας χαρακτηρισμό, σύμφωνα με τον οποίο έχει αποδείξει ότι εφαρμόζει πλήρως και εξ ολοκλήρου τις διατάξεις της σύμβασης STCW.

3. Η Επιτροπή, επικουρούμενη από τον οργανισμό και με την ενδεχόμενη συμμετοχή κάθε ενδιαφερόμενου κράτους μέλους, πρέπει να έχει επιβεβαιώσει, με όλα τα αναγκαία μέτρα, στα οποία είναι δυνατόν να περιλαμβάνεται η επιθεώρηση των εγκαταστάσεων και των διαδικασιών, ότι τηρούνται πλήρως οι απαιτήσεις σχετικά με τα πρότυπα ικανότητας, την έκδοση και θεώρηση πιστοποιητικών και την τήρηση μητρώων, καθώς και ότι έχει θεσπιστεί σύστημα προτύπων ποιότητας σύμφωνα με τον κανονισμό I/8 της σύμβασης STCW.

4. Το κράτος μέλος πρόκειται να συμφωνήσει την ανάληψη δέσμευσης από την τρίτη χώρα για την άμεση κοινοποίηση κάθε σημαντικής μεταβολής των ρυθμίσεων για την εκπαίδευση και την πιστοποίηση που παρέχεται σύμφωνα με τη σύμβαση STCW.

5. Tο κράτος μέλος έχει θεσπίσει μέτρα για να εξασφαλιστεί ότι ναυτικοί οι οποίοι υποβάλλουν προς αναγνώριση πιστοποιητικά για καθήκοντα σε διευθυντικό επίπεδο έχουν κατάλληλη γνώση της ναυτικής νομοθεσίας του κράτους μέλους ως προς τα καθήκοντα τα οποία τους επιτρέπεται να εκτελούν.

6. Σε περίπτωση που κράτος μέλος επιθυμεί να συμπληρώσει την αξιολόγηση της συμμόρφωσης τρίτης χώρας με την αξιολόγηση ορισμένων εκπαιδευτικών ναυτικών ιδρυμάτων, πρέπει να ενεργήσει σύμφωνα με τις διατάξεις του τμήματος A-I/6 του κώδικα STCW."