ΑΠΟΦΑΣΗ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ της 4ης Μαρτίου 1991 για τη χορήγηση κοινοτικού δανείου στην Ελληνική Δημοκρατία ( 91/136/ΕΟΚ )

ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΤΩΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΩΝ ΚΟΙΝΟΤΗΤΩΝ,

Έχοντας υπόψη :

τη συνθήκη για την ίδρυση της Ευρωπαϊκής Οικονομικής Κοινότητας,

τον κανονισμό ( ΕΟΚ ) αριθ . 1969/88 του Συμβουλίου της 24ης Ιουνίου 1988 για τη θέσπιση ενιαίου μηχανισμού μεσοπρόθεσμης οικονομικής στήριξης του ισοζυγίου πληρωμών των κρατών μελών ( 1 ), και ιδίως το άρθρο 1,

την πρόταση της Επιτροπής, η οποία διατυπώθηκε κατόπιν διαβουλεύσεως με τη νομισματική επιτροπή,

Εκτιμώντας:

ότι η ελληνική κυβέρνηση υπέβαλε αίτηση για τη χορήγηση μεσοπρόθεσμης οικονομικής στήριξης του ισοζυγίου πληρωμών της και του οικονομικού προγράμματος προσαρμογών και μεταρρυθμίσεων -

ότι τα οφειλόμενα ποσά των δανείων που χορηγήθηκαν στο παρελθόν στα κράτη μέλη δεν υπερβαίνουν το ανώτατο όριο που έχει τεθεί με τον κανονισμό ( ΕΟΚ ) αριθ . 1969/88 -

ότι, εκτός από τα άμεσα προβλήματα του ισοζυγίου πληρωμών, που οφείλονται στην επιδείνωση του ελληνικού ισοζυγίου τρεχουσών συναλλαγών και τις σημαντικές αποπληρωμές του εξωτερικού χρέους, η ελληνική οικονομία εμφανίζει σοβαρές διαρθρωτικές αδυναμίες που επηρεάζουν τις εξωτερικές επιδόσεις και προοπτικές της - ότι δικαιολογείται η χορήγηση δανείου, σε διαδοχικές δόσεις, για τη στήριξη του ισοζυγίου πληρωμών παράλληλα με την εφαρμογή διαρθρωτικών μέτρων και προσαρμογών -

ότι η βελτίωση των επιδόσεων της ελληνικής οικονομίας, που θα επιτρέψει στην Ελληνική Δημοκρατία να συμμετάσχει πληρέστερα στην ολοκλήρωση της Κοινότητας, και ιδίως να ενταχθεί στο Μηχανισμό Συναλλαγματικών Ισοτιμιών ( ΜΣΙ ) του ευρωπαϊκού νομισματικού συστήματος πριν από τη συμφωνηθείσα ημερομηνία έναρξης του πρώτου σταδίου της οικονομικής και νομισματικής ένωσης, θα απαιτήσει σημαντική μείωση του πληθωρισμού και βελτίωση των οικονομικών διαρθρώσεων - ότι οι στόχοι αυτοί μπορούν να επιτευχθούν μόνο με ουσιαστική μείωση των ελλειμμάτων του δημόσιου τομέα, αυστηρή νομισματική πολιτική και σταθερή συναλλαγματική πολιτική, καθώς και αναμόρφωση και ελευθέρωση των αγορών αγαθών εργασίας και χρηματαγορών -

ότι η Κοινότητα στηρίζει ήδη την ελληνική οικονομία χρηματοδοτώντας οικονομικά προγράμματα υπέρ της Ελληνικής Δημοκρατίας, και ιδίως μέσω κοινοτικού πλαισίου στήριξης για ενισχύσεις διαρθρωτικού χαρακτήρα - ότι τα οφέλη από τη στήριξη που παρέχει η Κοινότητα θα πολλαπλασιαστούν με την επίτευξη νομισματικής σταθερότητας, και ιδίως με τη μείωση του πληθωρισμού σε χαμηλά επίπεδα -

ότι οι αποπληρωμές του δανείου που χορηγήθηκε στην Ελληνική Δημοκρατία το 1985 με την απόφαση 85/543/ΕΟΚ του Συμβουλίου της 9ης Δεκεμβρίου 1985 για τη χορήγηση κοινοτικού δανείου στην Ελληνική Δημοκρατία ( 2 ), θα καταβληθούν σύμφωνα με το χρονοδιάγραμμα -

ότι οι ελληνικές αρχές έχουν καταρτίσει τριετές πρόγραμμα προσαρμογών και μεταρρυθμίσεων και, μετά από διαβούλευση με την Επιτροπή, υπέβαλαν το πρόγραμμα αυτό μαζί με την αίτηση χορήγησης δανείου - ότι η ελληνική κυβέρνηση θα εφαρμόζει πλήρως το πρόγραμμα προσαρμογών και μεταρρυθμίσεων κατά την τριετία 1991-1993 έτσι ώστε να επιτευχθούν οι στόχοι που περιγράφονται στο πρόγραμμα, συμπεριλαμβανομένης της αποκατάστασης του ισοζυγίου εξωτερικών συναλλαγών σε αποδεκτά επίπεδα και της επίτευξης χαμηλού ποσοστού πληθωρισμού - ότι, έλλειμμα του ισοζυγίου εξωτερικών συναλλαγών ανερχόμενο σε 3 % του ακαθάριστου εγχώριου προϊόντος ( ΑΕΠ ) και ποσοστό πληθωρισμού 7 % ή λιγότερο μέχρι το τέλος του 1993, θα συμφωνούσαν με τους στόχους αυτούς -

ότι η ελληνική κυβέρνηση θα προβεί στις απαιτούμενες ενέργειες για την επίτευξη αυτών των στόχων και θα λάβει, κατά την περίοδο 1991-1993, τα συγκεκριμένα μέτρα τα οποία περιέχονται στο πρόγραμμά της και έχουν συμφωνηθεί ως ακολούθως :

1 . Οι καθαρές δανειακές ανάγκες της κεντρικής διοίκησης ως ποσοστό του ΑΕΠ δεν θα υπερβούν το 10,4 % το έτος 1991 και το 5 % και 1,5 % τα έτη 1992 και 1993 αντίστοιχα . Το έτος 1991, εκτός από τα μέτρα που έχουν ήδη προτείνει οι ελληνικές αρχές, ο στόχος θα επιτευχθεί με το πάγωμα αποθεματικών 150 δισεκατομμυρίων δραχμών που έχουν εγγραφεί στον προϋπολογισμό του 1991 μέχρι το τέλος Σεπτεμβρίου του 1991, ημερομηνία κατά την οποία θα εξεταστούν από την Επιτροπή οι τάσεις των εσόδων και των δαπανών της κεντρικής διοίκησης . Εάν συμφωνηθεί ότι, με βάση τις υφιστάμενες τάσεις, οι καθαρές δανειακές ανάγκες θα είναι χαμηλότερες από τον τεθέντα στόχο ( αφαιρουμένων των 150 δισεκατομμυρίων δραχμών ), τότε θα αποδεσμευτούν pro rata τα αποθεματικά, μέχρι ποσού που δεν θα υπερβαίνει πάντως τα 150 δισεκατομμύρια δραχμές . Εάν προβλέπεται ότι οι καθαρές δανειακές ανάγκες θα υπερβούν τον προαναφερθέντα στόχο, η ελληνική κυβέρνηση θα λάβει μέτρα με τα οποία θα εξασφαλίζεται η επίτευξή του .

2 . Το σύνολο των καθαρών δανειακών αναγκών των δημόσιων επιχειρήσεων και οργανισμό ως ποσοστό του ΑΕΠ δεν θα υπερβεί το 2,2 % το έτος 1991 και το 1,5 % τα έτη 1992 και 1993 αντίστοιχα . Ενδέχεται να γίνει υπέρβαση του ποσοστού αυτού προκειμένου να σταθεροποιηθεί και να απορροφηθεί το υφιστάμενο μη καταγραμμένο χρέος των δημοσίων επιχειρήσεων και οργανισμών, ώστε να ενισχυθεί η διαφάνεια των λογαριασμών του δημόσιου τομέα . Η επίπτωση των πράξεων αυτών στο σύνολο των καθαρών δανειακών αναγκών των δημοσίων επιχειρήσεων και οργανισμών δεν θα υπερβεί ένα επιπλέον 1,3 % του ΑΕΠ το έτος 1991 . Παρεμφερή ανώτατα όρια θα συμφωνηθούν για τα έτη 1992 και 1993 κατά τη διαδικασία εκταμίευσης της δεύτερης και τρίτης δόσης .

3 . Η απασχόληση του δημόσιου τομέα, υπολογιζόμενη ως ο αριθμός των πολιτικών υπαλλήλων στην κεντρική διοίκηση, την τοπική αυτοδιοίκηση, τις δημόσιες επιχειρήσεις και οργανισμούς και στο Οργανισμό Ανασυγκρότησης Επιχειρήσεων ( ΟΑΕ ), που στα τέλη του 1990 ανέρχονταν σε 525 χιλιάδες υπαλλήλους, θα μειωθεί κατά 10 % μέχρι το τέλος του έτους 1993 . Η μείωση αυτή θα επιτευχθεί με περιοριστική πολιτική προσλήψεων και θα περιλαμβάνει τη μείωση της απασχόλησης μέσω της ιδιωτικοποίησης δημόσιων επιχειρήσεων και επιχειρήσεων του ΟΑΕ . Στην περίπτωση δημοσίων επιχειρήσεων, το σύνολο της απασχόλησης σε μια επιχείρηση θα υπολογίζεται ως μείωση της απασχόλησης στο δημόσιο τομέα, εφόσον η δημόσια επιχείρηση πωληθεί σε ιδιωτικούς ή αλλοδαπούς φορείς κατά ποσοστό 49 % της αξίας της .

4 . Η φορολογική βάση θα διευρυνθεί με βελτίωση της αποτελεσματικότητας του συστήματος είσπραξης των φόρων και, εφόσον χρειαστεί, με επιβολή νέων φόρων . Για να βελτιωθεί η αποτελεσματικότητα του συστήματος είσπραξης των φόρων, η ελληνική κυβέρνηση θα δεσμευτεί να προσφύγει το 1991 στη συνδρομή διεθνών εμπειρογνωμόνων, ενώ παράλληλα η Επιτροπή θα επιδιώξει να παράσχει τους πόρους για τη βελτίωση του διοικητικού φοροτεχνικού μηχανισμού στα πλαίσια του υφιστάμενου κοινοτικού πλαισίου στήριξης . Το έτος 1991, επιπλέον, θα θεσπιστεί και θα εφαρμοστεί το εναλλακτικό σύστημα φορολογίας των εισοδημάτων για τα ελευθέρια επαγγέλματα και τους βιοτέχνες .

Περαιτέρω, τα έσοδα από τη φορολογία εισοδήματος στο γεωργικό τομέα θα ευθυγραμμιστούν προοδευτικά με τα έσοδα από τους εκτός γεωργίας τομείς, έτσι ώστε μέχρι το φορολογικό έτος 1993 τα έσοδα που εισπράττονται υπό μορφή φόρου εισοδήματος από το γεωργικό τομέα να μην είναι χαμηλότερα από 65 δισεκατομμύρια δραχμές .

5 . Όσον αφορά το σύστημα φορολογίας των πετρελαιοειδών, η ελληνική κυβέρνηση αναλαμβάνει την υποχρέωση :

α ) να προσαρμόζει κατάλληλα την τιμή καταναλωτή των πετρελαϊκών προϊόντων, έτσι ώστε αυτή να αντανακλά οποιεσδήποτε μεταβολές της τιμής του πετρελαίου παγκοσμίως, μεριμνώντας, πρώτον, ώστε να αποφευχθεί μείωση του στοιχείου του φόρου στην τιμή καταναλωτή και, δεύτερον, να αυξηθεί ενδεχομένως το στοιχείο του φόρου, ιδίως σε περίπτωση πτώσης της τιμής του πετρελαίου παγκοσμίως -

β ) να άρει τις ρυθμιστικές παρεμβάσεις στην αγορά κατά το 1991 -

γ ) να επανεξετάσει μαζί με την Επιτροπή, περί το τέλος του 1991, τη διάρθρωση των περιβαλλοντολογικών φόρων στην ενέργεια, ώστε να αξιολογήσει την κατάσταση μετά την άρση των ρυθμιστικών παρεμβάσεων και να ερευνήσει τις προοπτικές πρόσθετων εσόδων από τη φορολογία των πετρελαιοειδών .

6 . Οι συνολικές δαπάνες για τρέχουσες επιχορηγήσεις και επιδοτήσεις δεν θα υπερβούν τα 836 δισεκατομμύρια δραχμές το έτος 1991 και τα 780 δισεκατομμύρια δραχμές και 745 δισεκατομμύρια δραχμές τα έτη 1992 και 1993 αντίστοιχα .

7 . Όπως έχει ήδη αναγγείλει η ελληνική κυβέρνηση, οι ονομαστικές αυξήσεις των μισθών στο δημόσιο τομέα δεν θα υπερβούν το 4 % τον Ιανουάριο του 1991 και το 4 % τον Ιούλιο του 1991 . Τα όρια αυτά θα εφαρμοστούν στην κεντρική διοίκηση, τους δημόσιους οργανισμούς, τις δημόσιες επιχειρήσεις και άλλα νομικά πρόσωπα του δημόσιου τομέα . Η εισοδηματική πολιτική στο δημόσιο τομέα θα εξακολουθήσει να είναι περιοριστική τα έτη 1992 και 1993 .

8 . Οι τρέχουσες μη μισθολογικές δαπάνες για αγαθά και υπηρεσίες θα μειωθούν σε πραγματικούς όρους κατά την περίοδο εφαρμογής του προγράμματος προσαρμογών .

9 . Εκτός από τα μέτρα για την ενίσχυση της διαφάνειας των χρηματοοικονομικών λογαριασμών του δημόσιου τομέα, θα θεσπιστεί, έως τις 30 Ιουνίου του 1991, ένα νέο σύστημα παρακολούθησης και ελέγχου των αποτελεσμάτων λειτουργίας και των δανειακών αναγκών των δημόσιων επιχειρήσεων και οργανισμών, μετά από διαβούλευση με την Επιτροπή . Μέχρις ότου ισχύσει το νέο σύστημα, η κυβέρνηση θα εφαρμόζει ανώτατα όρια κατά την εκταμίευση και τον προϋπολογισμό χορηγήσεων προς τις δημόσιες επιχειρήσεις και οργανισμούς .

10 . Η υποχρεωτική τραπεζική χρηματοδότηση του κρατικού προϋπολογισμού μέχρις ορίου 40 % των αυξήσεων τραπεζικών καταθέσεων θα καταργηθεί σταδιακά, σύμφωνα με το ακόλουθο χρονοδιάγραμμα, ή και νωρίτερα :

- 1η Ιουλίου 1991: 30 %,

- 1η Ιουλίου 1992 : 20 %,

- 1η Ιουλίου 1993 : 0 %.

11 . Όσον αφορά το σύστημα υποχρεωτικής χρηματοδότησης του βιοτεχνικού κλάδου με προτιμησιακά επιτόκια μέχρι ποσοστού 10 % των τραπεζικών καταθέσεων, η ελληνική κυβέρνηση θα προβεί σε εκλογίκευση του συστήματος, από το 1991 και θα το καταργήσει μέχρι τις 30 Ιουνίου 1993 .

12 . Η άμεση πρόσβαση του Δημόσιου Ταμείου στα ρευστά διαθέσιμα της κεντρικής τράπεζας μέχρι ποσοστού 10 % της αύξησης των κρατικών δαπανών θα παύσει, σε συνάρτηση με την περίοδο που θα έχει επιτευχθεί στα κράτη μέλη ως προς την κατάργηση της νομισματικής χρηματοδότησης, και εν πάσει περιπτώσει όχι αργότερα από το τέλος του 1993 .

13 . Η νομισματική πολιτική θα χαράσσεται κάθε χρόνο σε συνάρτηση με τους συμφωνηθέντες για το δημοσιονομικό έλλειμμα στόχους και δεν θα γίνει ελαστικότερη σε περίπτωση μη επίτευξής τους . Συγκεκριμένα, το σύνολο των πιστώσεων που θα χορηγηθούν στο δημόσιο και τον ιδιωτικό τομέα δεν θα υπερβεί τα 1 670 δισεκατομμύρια δραχμές το 1991, 1 290 δισεκατομμύρια δραχμές το 1992 και 1 100 δισεκατομμύρια δραχμές το 1993 . Όσον αφορά τη συναλλαγματική πολιτική, η ελληνική κυβέρνηση θα ακολουθήσει, το έτος 1991, πολιτική μη πλήρους προσαρμογής στα διαφορικά πληθωρισμού έναντι των άλλων κρατών μελών . Οι μεταβολές των ονομαστικών συναλλαγματικών ισοτιμιών κατά την περίοδο εφαρμογής του προγράμματος προσαρμογής θα αντανακλούν την αποκλιμάκωση του πληθωρισμού και το στόχο της ένταξης της δραχμής στο μηχανισμό των συναλλαγματικών ισοτιμιών μέχρι το 1993 .

14 . Όσον αφορά τις διαρθρωτικές μεταβολές και για να εξασφαλισθεί ότι η Ελληνική Δημοκρατία θα συμμετάσχει πλήρως στο πρόγραμμα της εσωτερικής αγοράς, η ελληνική κυβέρνηση αναλαμβάνει την υποχρέωση να καταρτίσει, μέχρι τον Ιούνιο του 1991, σε διαβούλευση με την Επιτροπή, χρονοδιάγραμμα των νομοθετικών πράξεων που θα θεσπίσει κατά την περίοδο εφαρμογής του προγράμματος προσαρμογών, το οποίο θα περιλαμβάνει τα βασικά στοιχεία των προτεινόμενων μεταρρυθμίσεων :

α ) άρση των ρυθμιστικών παρεμβάσεων στις αγορές αγαθών, εργασίας και υπηρεσιών -

β ) αναμόρφωση του συστήματος φορολογίας και κοινωνικής ασφάλισης -

γ ) μείωση του μεριδίου του ευρύτερου δημοσίου τομέα -

δ ) ελευθέρωση της κίνησης κεφαλαίων σύμφωνα με την κοινοτική νομοθεσία .

15 . Οι περιορισμοί του τουριστικού συναλλάγματος και στην κίνηση κεφαλαίων, οι οποίοι αποτελούν το αντικείμενο παρέκκλισης δυνάμει του άρθρου 108 της συνθήκης, θα αρθούν εντός δύο μηνών από την έναρξη ισχύος της παρούσας απόφασης -

ότι έχει συμφωνηθεί ότι, για την εφαρμογή της παρούσας απόφασης, οι ελληνικές αρχές θα συνεργάζονται στενά με την Επιτροπή και θα θέτουν στη διάθεσή της όλες τις πληροφορίες που απαιτούνται για μια πλήρη και αποτελεσματική παρακολούθηση του συμφωνηθέντος προγράμματος προσαρμογών - ότι, σύμφωνα με την παρούσα απόφαση, η νομισματική επιτροπή θα εξετάζει δύο φορές το χρόνο ή συχνότερα, εάν χρειάζεται, τις εξελίξεις της ελληνικής οικονομίας και της οικονομικής πολιτικής της Ελλάδας,

ΕΞΕΔΩΣΕ ΤΗΝ ΠΑΡΟΥΣΑ ΑΠΟΦΑΣΗ : Άρθρο 1

Η Κοινότητα χορηγεί στην Ελληνική Δημοκρατία, δυνάμει του κανονισμού ( ΕΟΚ ) αριθ . 1969/88, δάνειο ύψους 2 200 εκατομμυρίων Ecu aη το ισόποσό του σε άλλα νομίσματα . Άρθρο 2

Το δάνειο διατίθεται στην Ελληνική Δημοκρατία σε τρεις δόσεις . Η μέση διάρκεια κάθε δόσης δεν υπερβαίνει τα έξι έτη . Οι τρεις δόσεις καταβάλλονται ως ακολούθως :

- η πρώτη δόση, ύψους 1 000 εκατομμυρίων Ecu aη του ισόποσου σε άλλα νομίσματα, μόλις ολοκληρωθούν οι δανειοληπτικές πράξεις,

- η δεύτερη δόση, ύψους 600 εκατομμυρίων Ecu aη του ισόποσου σε άλλα νομίσματα, όχι νωρίτερα από την 1η Φεβρουαρίου 1992 - σε οποιαδήποτε περίπτωση, η δεύτερη δόση δεν θα αποδεσμευθεί μέχρις ότου η Επιτροπή, σε διαβούλευση με το Συμβούλιο και αφού εξετάσει σε συνεργασία με τη νομισματική επιτροπή τα αποτελέσματα που επιτεύχθηκαν από την εκτέλεση του προγράμματος, βεβαιωθεί ότι έχουν εφαρμοστεί πλήρως τα συμφωνηθέντα μέτρα και ότι οι στόχοι του προγράμματος έχουν επιτευχθεί ή ότι έχουν συμφωνηθεί ή εφαρμοστεί στο ακέραιο τα απαιτούμενα συμπληρωματικά μέτρα για την επίτευξη των στόχων αυτών,

- η τρίτη δόση, ύψους 600 εκατομμυρίων Ecu aη του ισόποσου σε άλλα νομίσματα, όχι νωρίτερα από την 1η Φεβρουαρίου 1993 και αφού προηγηθεί ίδιας μορφής εξέταση, έλεγχος και διαβούλευση, όπως και στην περίπτωση της δεύτερης δόσης . Άρθρο 3

1 . Το δάνειο χορηγείται με βάση την απόφαση της Ελληνικής Δημοκρατίας να εφαρμόσει πρόγραμμα οικονομικής ανάκαμψης το οποίο έχει παρουσιάσει . Οι στόχοι του προγράμματος παρατίθενται στο αιτιολογικό της παρούσας απόφασης .

2 . Η Επιτροπή σε συνεργασία με τη νομισματική επιτροπή, εξετάζει, σε τακτά χρονικά διαστήματα και μέχρι την αποπληρωμή του συνολικού ποσού του δανείου, την εξέλιξη της οικονομικής κατάστασης της Ελλάδας και την εκτέλεση του προγράμματος οικονομικής ανάκαμψης . Άρθρο 4

Η παρούσα απόφαση απευθύνεται στην Ελληνική Δημοκρατία . Βρυξέλλες, 4 Μαρτίου 1991 . Για το Συμβούλιο

Ο Πρόεδρος

J . F . POOS ( 1 ) ΕΕ αριθ . L 178 της 8. 7 . 1988, σ . 1 . ( 2 ) ΕΕ αριθ . L 341 της 19 . 12 . 1985, σ . 17 .