Απόφαση της Επιτροπής

της 13ης Οκτωβρίου 1999

με την οποία μια συγκέντρωση κηρύσσεται συμβιβάσιμη με την κοινή αγορά και τη συμφωνία για τον ΕΟΧ

(υπόθεση IV/M. 1439 - Telia/Telenor)

[κοινοποιηθείσα υπό τον αριθμό Ε(1999) 3314]

(Το κείμενο στην αγγλική γλώσσα είναι το μόνο αυθεντικό)

(Κείμενο που παρουσιάζει ενδιαφέρον για τον ΕΟΧ)

(2001/98/ΕΚ)

Η ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΤΩΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΩΝ ΚΟΙΝΟΤΗΤΩΝ,

Έχοντας υπόψη:

τη συνθήκη για την ίδρυση της Ευρωπαϊκής Κοινότητας,

τη συμφωνία για τον Ευρωπαϊκό Οικονομικό Χώρο, και ιδίως το άρθρο 57,

τον κανονισμό (ΕΟΚ) αριθ. 4064/89 του Συμβουλίου, της 21ης Δεκεμβρίου 1989, για τον έλεγχο των συγκεντρώσεων μεταξύ επιχειρήσεων(1), όπως τροποποίηθηκε τελευταία από τον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 1310/97(2), και ιδίως το άρθρο 8 παράγραφος 2,

την απόφαση της Επιτροπής της 15ης Ιουνίου 1999 για την κίνηση της διαδικασίας στην προκειμένη περίπτωση,

Αφού έδωσε στις ενδιαφερόμενες επιχειρήσεις την ευκαιρία να εκφράσουν τις απόψεις τους σχετικά με τις αιτιάσεις της Επιτροπής,

Έχοντας υπόψη τη γνώμη της συμβουλευτικής επιτροπής για τον έλεγχο των συγκεντρώσεων(3),

Εκτιμώντας τα ακόλουθα:

(1) Στις 28 Απριλίου 1999 λήφθηκε κοινοποίηση δυνάμει του άρθρου 4 του κανονισμού (ΕΟΚ) αριθ. 4064/89 (εφεξής "κανονισμός για τις συγκεντρώσεις"), με την οποία η Σουηδία και η Νορβηγία ανακοίνωσαν ότι θα αποκτήσουν τον κοινό έλεγχο, κατά την έννοια τον εν λόγω κανονισμού, μιας νέας εταιρείας χαρτοφυλακίου με την επωνυμία Newco, στην οποία θα ανήκουν οι μετοχές των επιχειρήσεων Telia AB (εφεξής "Telia") και Telenor AS (εφεξής "Telenor").

(2) Στις 25 Μαΐου τα κοινοποιούνται μέρη ανέλαβαν ορισμένες δεσμεύσεις οι οποίες αποτελούσαν προϋπόθεση για την έκδοση απόφασης της Επιτροπής δυνάμει του άρθρου 6 παράγραφος 1 στοιχείο β) του κανονισμού για τις συγκεντρώσεις.

(3) Η Επιτροπή εξέτασε την κοινοποίηση και κατέληξε στο συμπέρασμα ότι η κοινοποιηθείσα συγκέντρωση εμπίπτει στο πεδίο εφαρμογής του κανονισμού για τις συγκεντρώσεις και ότι υπάρχουν σοβαρές αμφιβολίες όσον αφορά το συμβιβάσιμό της με την κοινή αγορά εξαιτίας του γεγονότος ότι θα μπορούσε να δημιουργήσει ή να ενισχύσει δεσπόζουσα θέση και κατ' επέκταση να εμποδίσει σοβαρά την άσκηση αποτελεσματικού ανταγωνισμού στην κοινή αγορά ή σε σημαντικό μέρος αυτής, καθώς και στην επικράτεια που καλύπτεται από την συμφωνία για τον ΕΟΧ. Ως εκ τούτου, στις 15 Ιουνίου 1999 η Επιτροπή αποφάσισε να κινήσει διαδικασία δυνάμει του άρθρου 6 παράγραφος 1 στοιχείο γ) του κανονισμού για τον έλεγχο των συγκεντρώσεων.

I. ΤΑ ΜΕΡΗ

(4) Η Telia αποτελεί τον μεγαλύτερο φορέα τηλεπικοινωνιών της Σουηδίας και ανήκει εξ ολοκλήρου στο σουηδικό κράτος. Αποτελεί επίσης την μητρική επιχείρηση του ομίλου Telia. Η Telenor αποτελεί τον μεγαλύτερο φορέα τηλεπικοινωνιών της Νορβηγίας και ανήκει εξ ολοκλήρου στο νορβηγικό κράτος. Αμφότερες οι επιχειρήσεις παρέχουν αντίστοιχα στις χώρες τους ολόκληρο το φάσμα υπηρεσιών τηλεπικοινωνιών, καθώς και τηλεοπτικές υπηρεσίες, ενώ παρέχουν τις υπηρεσίες αυτές γενικότερα στη Σκανδιναβία και διεθνώς.

II. ΤΡΟΠΟΣ ΔΙΕΞΑΓΩΓΗΣ ΚΑΙ ΧΑΡΑΚΤΗΡΑΣ ΤΗΣ ΣΥΓΚΕΝΤΡΩΣΗΣ

(5) Βάσει των όρων της κοινοποιηθείσας συγκέντρωσης, η Newco, νέα εταιρεία υπαγόμενη στο σουηδικό δίκαιο, θα αποκτήσει όλες τις μετοχές της Telia και της Telenor από τα αντίστοιχα κράτη. Σε αντάλλαγμα, το σουηδικό και νορβηγικό κράτος θα λάβουν το 60 και 40 % αντίστοιχα των μετοχών της νέας επιχείρησης.

(6) Στις 30 Μαρτίου 1999, το σουηδικό και το νορβηγικό κράτος συνήψαν συμφωνία μετόχων βάσει της οποίας θα διαθέτουν το καθένα δικαίωμα αρνησικυρίας ως προς το επιχειρηματικό πρόγραμμα του ομίλου και τον ενοποιημένο προϋπολογισμό της Newco, την απόκτηση και τη διάθεση χαρτοφυλακίων στρατηγικής σημασίας, το διορισμό και την εξουσιοδότηση των διαφόρων επιτροπών που λειτουργούν στο πλαίσιο του διοικητικού συμβουλίου της Newco, καθώς και το διορισμό των διοικητικών συμβουλίων των Telia και Telenor (ως θυγατρικών της Newco). Ως εκ τούτου, κάθε κράτος θα έχει σημαντική επιρροή επί της Newco με αποτέλεσμα τα δύο κράτη να την ελέγχουν από κοινού. Καθώς η Newco κληρονομεί τις τηλεπικοινωνιακές και τηλεοπτικές δραστηριότητες των δύο κρατών θα εκτελεί χρέη κανονικού φορέα τηλεπικοινωνιών και δύναται να θεωρηθεί ότι θα εκτελεί σε μόνιμη βάση όλες τις λειτουργίες μιας αυτόνομης οικονομικής επιχείρησης.

III. ΚΟΙΝΟΤΙΚΗ ΔΙΑΣΤΑΣΗ

(7) Το 1998, ο παγκόσμιος κύκλος εργασιών του ομίλου Telia υπερέβη κατά τι τα 5600 εκατομμύρια EUR, ενώ ο κοινοτικός κύκλος εργασιών του υπερέβη κατά τι τα [...](4) εκατομμύρια EUR. Ο παγκόσμιος κύκλος εργασιών της Telenor υπερέβη κατά τι τα 3400 εκατομμύρια EUR, ενώ ο κοινοτικός κύκλος εργασιών της ανήλθε σε [ > 250](5) εκατομμύρια EUR. Η Telia πραγματοποίησε πάνω από τα δύο τρίτα του κοινοτικού κύκλου εργασιών της στη Σουηδία, ενώ η Telenor δεν πραγματοποιεί τα δύο τρίτα του κύκλου εργασιών της σε κανένα κράτος μέλος. Αμφότερες οι επιχειρήσεις πραγματοποιούν πάνω από τα δύο τρίτα του κύκλου εργασιών τους στην ΕΖΕΣ στη Νορβηγία, ενώ ο συνδυασμένος κύκλος εργασιών τους στα κράτη ΕΖΕΣ ισούται τουλάχιστον με το 25 % του συνολικού τους κύκλου εργασιών στην επικράτεια του ΕΟΧ. Συνεπώς, η κοινοποίηση οφείλει να εξετασθεί ως περίπτωση συνεργασίας ΕΟΧ.

IV. ΣΥΜΒΙΒΑΣΙΜΟ ΜΕ ΤΗΝ ΚΟΙΝΗ ΑΓΟΡΑ

I. ΤΗΛΕΦΩΝΙΑ ΚΑΙ ΣΥΝΑΦΕΙΣ ΥΠΗΡΕΣΙΕΣ

Εισαγωγή στις υπηρεσίες τηλεφωνίας και τηλεπικοινωνιών

(8) Πρόκειται για την πρώτη περίπτωση που εξετάζεται βάσει του κανονισμού για τις συγκεντρώσεις, η οποία αφορά τη συγχώνευση δύο εν ενεργεία εθνικών φορέων της Ευρώπης. Υπήρξαν στο παρελθόν περιπτώσεις συγχώνευσης ή ενδεχόμενης συγχώνευσης ευρωπαϊκών φορέων τηλεπικοινωνιών αλλά ένα από τα δύο μέρη ήταν πάντοτε εκτός Ευρώπης [π.χ. υπόθεση BT/MCI(II)(6)]. Υπήρξαν επίσης διακανονισμοί που κοινοποιήθηκαν βάσει του κανονισμού αριθ. 17/62, οι οποίοι δεν συνεπάγονταν την πλήρη ενοποίηση του συνόλου των τηλεπικοινωνιακών δραστηριοτήτων δύο μερών(7). Δεδομένου, όμως, ότι η παρούσα υπόθεση αντιπροσωπεύει ένα βήμα παραπάνω προς την κατεύθυνση αυτή, προκύπτουν θέματα τα οποία δεν ήταν αναγκαίο να εξετασθούν τόσο αναλυτικά στις προηγούμενες περιπτώσεις, με αποτέλεσμα να απαιτείται η ανασκόπηση των ορισμών των αγορών.

(9) Πριν τη γενικότερη αξιολόγηση της αγοράς και την ανάλυση των μεμονωμένων αγορών προϊόντων, είναι σκόπιμο να δοθούν κάποιες βασικές εξηγήσεις για τον τρόπο με τον οποίο λειτουργεί ο κλάδος και να διευκρινισθούν ορισμένες βασικές αρχές.

Διάρθρωση και λειτουργία των τηλεφωνικών δικτύων μεταγωγής κυκλωμάτων

(10) Στις περισσότερες ευρωπαϊκές χώρες για το μεγαλύτερο μέρος του αιώνα αυτού, ο κλάδος της τηλεφωνίας ήταν διαρθρωμένος σε κάθετα ολοκληρωμένα εθνικά μονοπώλια που συνήθως ανήκαν στο δημόσιο. Οι ΔΦΤ (δημόσιοι φορείς τηλεφωνίας) προσέφεραν στους τελικούς χρήστες που ήταν πελάτες τους (συνδρομητές) βασικές φωνητικές υπηρεσίες. Οι υπηρεσίες αυτές περιλάμβαναν τη σύνδεση με άλλους συνδρομητές εντός της ίδιας χώρας καθώς και, μέσω διεθνών συμφωνιών με άλλους ΔΦΤ, πρόσβαση στο διεθνές δίκτυο PSTN (δημόσιο τηλεφωνικό δίκτυο μεταγωγής).

(11) Τις τελευταίες δεκαετίες καταβλήθηκαν προσπάθειες σε διάφορες χώρες να ελευθερωθούν οι εθνικές αγορές τηλεφωνίας με την εισαγωγή του στοιχείου του ανταγωνισμού. Προς τον σκοπό αυτό θεωρείται γενικά ότι τα εθνικά τηλεφωνικά δίκτυα αποτελούνται από τρία διαφορετικά μέρη: τοπικός βρόχος, η οποία αποτελεί στην ουσία το δίκτυο που συνδέει συνδρομητές με το σημείο διασύνδεσης(8) στα κατά τόπους κέντρα· υπεραστικό δίκτυο, δηλαδή το δίκτυο καλωδίων και εξοπλισμού μεταγωγής που συνδέει τα κατά τόπους κέντρα με κέντρα υψηλότερης βαθμίδας γνωστά ως διαβιβαστικά κέντρα και το διεθνές δίκτυο, δηλαδή το δίκτυο καλωδίων και σχετικού εξοπλισμού μεταγωγής που διοχετεύει την κίνηση από διεθνή πύλη (που συχνά βρίσκεται στην πρωτεύουσα ή σε κάποιο κεντρικό κόμβο του δικτύου) μέσω ειδικών καλωδίων στην κεφαλή του διεθνούς δικτύου ή στο σημείο χερσαίας σύνδεσης και συνεπώς εκτός της χώρας προς ΔΦΤ άλλων χωρών.

(12) Οι συνδρομητές τέτοιων υπηρεσιών φωνητικής τηλεφωνίας αποκτούν πρόσβαση στο δίκτυο καταβάλλοντας συνδρομή η οποία γενικά καλύπτει το κόστος του φορέα για την παροχή υποδομής, και ιδίως της σταθερής γραμμής από το τοπικό κέντρο στους χώρους του συνδρομητή. Η ίδια η γραμμή αποτελείται συνήθως από ένα ζεύγος χαλκοσυρμάτων συνεστραμμένο με χαρακτηριστικό τρόπο, καλούμενο "συνεστραμμένο χάλκοσυρμάτινο ζεύγος" ή "συνεστραμμένο ζεύγος". Το σύστημα των δύο καλωδίων που συνδέουν τον συνδρομητή με το κέντρο μπορεί να ληφθεί ως ένας βρόχος αποτελούμενος από ένα μακρύ καλώδιο που ξεκινά από τον κεντρικό κατανεμητή, καταλήγει στον συνδρομητή όπου συνδέεται με τη συσκευή και από εκεί επιστρέφει, μέσω του καλωδίου επιστροφής, στον κεντρικό κατανεμητή όπου συγκεντρώνονται όλοι οι βρόχοι της γύρω περιοχής.

(13) Για να γίνει μια κλήση πρέπει να δημιουργηθεί μια πλήρης φωνητική διαδρομή(9) συνδέοντας το βρόχο του καλούντος συνδρομητή με το βρόχο του καλούμενου συνδρομητή. Εάν ο παραλήπτης συνδέεται με το ίδιο τοπικό κέντρο, οι δύο συνδρομητές συνδέονται σε αυτό.

(14) Μια κλήση που προορίζεται για συνδρομητή συνδεδεμένο με πιο απομακρυσμένο τοπικό κέντρο μπορεί να σταλεί απευθείας στο υπόψη τοπικό κέντρο. Πρόκειται, όμως, για κάτι που δεν συνηθίζεται και κανονικά η κλήση περνά πρώτα από ένα ή περισσότερα διαβιβαστικά κέντρα(10), από όπου διοχετεύεται μέσω του δικτύου στο αντίστοιχο τοπικό κέντρο και από εκεί στον συνδρομητή.

(15) Κατά την πραγματοποίηση της κλήσης, πρέπει να γίνει η κατάλληλη σύνδεση διαμέσου κάθε παρεμβαλλόμενου σημείου γεφύρωσης ή μεταγωγέα προκειμένου να ανοίξει μια πλήρης φωνητική διαδρομή από το σημείο εκκίνησης μέχρι το σημείο απόληξης. Από τη στιγμή που ολοκληρωθεί το κύκλωμα πρέπει να διατηρηθεί καθ' όλη τη διάρκεια της κλήσης, ανεξάρτητα από τη φωνητική κίνηση που μεσολαβεί κατά τη διάρκεια της κλήσης.

(16) Οι διεθνείς κλήσεις στέλλονται σε κατάλληλο διεθνή μεταγωγέα ή "πύλη" από όπου διαβιβάζονται μέσω διεθνών συνδέσεων (καλώδια, δορυφορικές ζεύξεις ή ραδιοζεύξεις) είτε στο δίκτυο του φορέα της χώρας του παραλήπτη είτε μέσω των δικτύων άλλων φορέων σε περίπτωση που δεν υπάρχει απευθείας σύνδεση δικτύου προς δίκτυο.

(17) Ο μόνος λόγος για τον οποίο οι μονοπωλιακοί δημόσιοι φορείς τηλεφωνίας έπρεπε να διασυνδέονται μεταξύ τους ήταν η ανταλλαγή διεθνούς κίνησης. Η σύνδεση δύο δικτύων γινόταν συνήθως με ένα διεθνές καλώδιο με απολήξεις στις δύο χώρες. Οι σχέσεις μεταξύ φορέων περιγράφονταν συνήθως ως σχέσεις ανταπόκρισης. Στο πλαίσιο αυτό η τιμή της διακίνησης κλήσεων μεταξύ δύο χωρών εσυμφωνείτο σε ένα πάγιο ποσό ανά λεπτό γνωστό ως λογιστική τιμή(11).

Διαφορετικοί τρόποι πρόσβασης νέων φορέων στον τοπικό βρόχο

(18) Καταρχήν οι νέοι φορείς μπορούσαν να συστήσουν δικά τους δίκτυα. Τα υφιστάμενα όμως δίκτυα τοπικών βρόχων είχαν απαιτήσει πολύ χρόνο για να δημιουργηθούν και είχαν χρηματοδοτηθεί όταν οι υπόψη οργανισμοί τηλεφωνίας αποτελούσαν δημόσιους φορείς. Για έναν νεοεισερχόμενο στην αγορά φορέα ο οποίος έρχεται αντιμέτωπος με μια εδραιωμένη επιχείρηση το μεγάλο κόστος και το μεγάλο χρονικό διάστημα που απαιτούνται για την ανάπτυξη νέων δικτύων συνιστούν σοβαρά οικονομικά αντικίνητρα για την είσοδο στην αγορά με τον τρόπο αυτόν.

(19) Στις περιπτώσεις όπου υπάρχει ήδη ένας ισχυρός φορέας παροχής τηλεφωνικών υπηρεσιών, οι δυνητικοί νέοι φορείς αντιμετωπίζουν ορισμένες βασικές προκλήσεις. Πρώτον, πρέπει να πεισθούν οι δυνητικοί πελάτες που ήδη είναι συνδρομητές του τρέχοντος φορέα να προτιμήσουν τον νέο φορέα για τις σχετικές υπηρεσίες. Δεύτερον, οι συνδρομητές κατά πάσα πιθανότητα θα παραμείνουν συνδεδεμένοι με τον υφιστάμενο φορέα ενώ η κίνηση προς και από τον νέο φορέα θα πρέπει να περνά από ένα μέρος του δικτύου του υφιστάμενου φορέα. Τρίτον, το μεγαλύτερο μέρος των εξερχόμενων κλήσεων από τους νέους συνδρομητές θα εξακολουθήσει να πρέπει να τερματίζει στο δίκτυο του υφιστάμενου φορέα, ενώ ο νέος φορέας πρέπει να δύναται να διαβιβάζει τις κλήσεις αυτές στον υφιστάμενο φορέα χωρίς οικονομική επιβάρυνση για τη χρήση του δικτύου του τελευταίου τέτοια ώστε να καθίσταται ασύμφορη η υπηρεσία που προσφέρει.

(20) Γενικά, ο ανταγωνισμός στην επικράτεια πρώην μονοπωλίων ξεκίνησε όταν νέοι φορείς διεκδίκησαν από τους υφιστάμενους φορείς τις πλέον προσοδοφόρες διαδρομές, δηλαδή τις διεθνείς και υπεραστικές διαδρομές για εξερχόμενες κλήσεις. Ο απλούστερος τρόπος εισόδου είναι η μεταπώληση όπου ο νεοεισερχόμενος φορέας αγοράζει μια "διατερματική"(12) λιανική υπηρεσία από τον υφιστάμενο φορέα. Ο υφιστάμενος φορέας συνεχίζει να έχει ολόκληρη τη γραμμή υπό την κατοχή του και να την εκμεταλλεύεται αλλά ο νεοεισελθείς φορέας "μεταπωλεί" τις λιανικές υπηρεσίες που του παρέχει ο υφιστάμενος φορέας. Ο πελάτης εξακολουθεί να συνδέεται με τον τρέχοντα φορέα από κάθε τεχνική και πρακτική άποψη, πλην της παραγγελίας υπηρεσιών, της χρέωσης, της τεχνικής υποστήριξης των πελατών και του εμπορικού σήματος, των πωλήσεων και του μάρκετινγκ. Ο προμηθευτής των μεταπωλούμενων υπηρεσιών συνήθως προμηθεύεται τις μεταπωλούμενες υπηρεσίες σε τιμή χονδρικής ή σε τιμή χαμηλότερη από εκείνη με την οποία ο τρέχων προμηθευτής τις προσφέρει στο κοινό. Η δυνατότητα κέρδους εξαρτάται από την ικανότητα του μεταπωλητή να κρατήσει υπό έλεγχο το κόστος (κατά γενικό κανόνα αυτά αφορά το κόστος των πωλήσεων, του μάρκετινγκ, της χρέωσης και ενός κέντρου εξυπηρέτησης) και μάλιστα σε χαμηλότερο επίπεδο από το αντίστοιχο κόστος του υφιστάμενου φορέα.

(21) Το πρόβλημα των μεταπωλητών είναι ότι το κυριότερο μέρος του κόστους παροχής της τηλεφωνικής υπηρεσίας παραμένει υπό τον έλεγχο του υφιστάμενου φορέα. Οι μεταπωλητές μπορούν μόνον να προσφέρουν εκ νέου υπηρεσίες τις οποίες προσφέρει ο ίδιος ο υφιστάμενος φορέας μέσω του δικτύου του. Ως εκ τούτου, δεν υπάρχει δυνατότητα καινοτομίας από την άποψη της παροχής νέων τεχνικών λύσεων πέραν εκείνων που δύναται ή διατίθεται να προσφέρει ο ιδιοκτήτης της γραμμής. Πέραν αυτού, η μεταπώληση είναι κερδοφόρα μόνο στο βαθμό που ο υφιστάμενος φορέας (ή αρμόδια αρχή) είναι διατεθειμένος να επιτρέψει στους μεταπωλητές να επιβιώσουν. Εάν δεν υπάρχουν σχετικοί κανονιστικοί περιορισμοί, είναι εύκολο για τον υφιστάμενο φορέα να μειώσει τις λιανικές τιμές που εφαρμόζει όποτε θελήσει με σκοπό να καταστήσει μη ανταγωνιστική την προσφορά των μεταπωλητών και έτσι να αναγκάσει τους νεοεισελθέντες φορείς να μειώσουν τα περιθώρια κέρδους μέχρι του σημείου να μην σημειώνουν πλέον κέρδη από τις επιχειρηματικές τους δραστηριότητες.

(22) Άλλος τρόπος εισόδου στην αγορά ο οποίος συνεπάγεται μεγαλύτερες δεσμεύσεις από άποψη ανάπτυξης ενός δικτύου από τον νέο φορέα είναι η επιλογή φορέα ανά κλήση. Ο τελικός χρήστης παραμένει συνδρομητής του υφιστάμενου φορέα, αλλά γίνεται και συνδρομητής οποιουδήποτε άλλου νεοεισερχόμενου φορέα ο οποίος προσφέρει ανταγωνιστική υπηρεσία εξερχόμενων κλήσεων. Σε κάθε περίπτωση, ο συνδρομητής εξακολουθεί να είναι συνδεδεμένος με το δίκτυο του υφιστάμενου φορέα και να είναι συνδρομητής του. Για να κάνει χρήση των υπηρεσιών του αναγωνιστικού φορέα, ο συνδρομητής σχηματίζει έναν ειδικό κωδικό πριν καλέσει τον αριθμό που επιθυμεί. Ο κωδικός αναγνωρίζεται στο τοπικό κέντρο ως κωδικός πρόσβασης του ανταγωνιστικού φορέα. Η κλήση διαβιβάζεται στον ανταγωνιστικό φορέα στο πλησιέστερο σημείο διασύνδεσης μεταξύ των δύο δικτύων.

(23) Ένας ακόμη τρόπος εισόδου στην αγορά είναι η προεπιλογή του φορέα που στην ουσία είναι η ίδια μέθοδος με την προαναφερόμενη, με τη διαφορά ότι όλες οι εξερχόμενες κλήσεις εκτρέπονται προς τον νέο φορέα αυτομάτως εκτός εάν η εκτροπή ακυρωθεί ιδιοχείρως από τον συνδρομητή.

(24) Η προεπιλογή φορέα και η επιλογή φορέα ανά κλήση εφαρμόζονται κυρίως για υπεραστικές ή διεθνείς κλήσεις όπου οι τιμές που χρεώνουν οι υφιστάμενοι φορείς είναι αρκετά υψηλότερες από το κόστος ώστε να έχουν οι νεοεισερχόμενοι φορείς τη δυνατότητα να ανταγωνίζονται τους υφιστάμενους φορείς μέσω του δικού τους δικτύου, χρεώνοντας στους πελάτες τους χαμηλότερες τιμές.

(25) Σε αμφότερες τις περιπτώσεις επιλογής φορέα ο εγχώριος συνδρομητής συνεχίζει να καταβάλει στον υφιστάμενο φορέα ένα τέλος συνδρομής για τη σταθερή γραμμή. Καταρχήν, ο υφιστάμενος φορέας δεν χρεώνει άμεσα τους συνδρομητές του για κλήσεις με προεπιλογή φορέα ή με επιλογή φορέα ανά κλήση ακόμη και αν η κίνηση πρέπει να διατρέξει ένα μέρος του δικτύου του. Αντίθετα, ο επιλεγόμενος φορέας πληρώνει τον υφιστάμενο φορέα για τη χρήση των δικτύων του από τον συνδρομητή μέχρι το σημείο διασύνδεσης με το δίκτύο του. Η πληρωμή αυτή καλείται ενίοτε "διασύνδεση εκκίνησης" και συνήθως ο νέος φορέας ανακτά το ποσό από τον συνδρομητή στο πλαίσιο της χρέωσης για παρασχεθείσες υπηρεσίες.

(26) Οι κλήσεις τις οποίες αναλαμβάνει ο νέος φορέας μπορεί να πρέπει να τερματισθούν στο δίκτυο του υφιστάμενου φορέα, στο δίκτυο του νέου φορέα ή σε δίκτυο τρίτου. Στην πλειοψηφία τους οι εγχώριες κλήσεις τερματίζονται στο δίκτυο του υφιστάμενου φορέα, δεδομένου ότι η πλεοψηφία των συνδρομητών της χώρας παραμένουν συνδεδεμένοι σε αυτό. Συνεπώς ο νέος φορέας πρέπει να πληρώσει κάτι παραπάνω στον υφιστάμενο φορέα για την υπηρεσία του τερματισμού διασύνδεσης.

(27) Ένας σημαντικός περιορισμός ως προς αυτούς τους τρόπους εισόδου στην αγορά είναι ότι τόσο η προεπιλογή όσο και η ανά κλήση επιλογή φορέα ισχύουν μόνον για εξερχόμενες κλήσεις. Εάν ένας φορέας καταφέρει να συγκεντρώσει 1 % των πελατών του υφιστάμενου φορέα δύναται να πείσει τους πελάτες του να χρησιμοποιούν τις υπηρεσίες του για όλες τις εξερχόμενες κλήσεις τους αλλά όλες οι εισερχόμενες κλήσεις που προορίζονται για αυτούς εξακολουθούν να πρέπει να τερματίζονται στο δίκτυο του υφιστάμενου φορέα. Συνεπώς, ένας νεοεισερχόμενος φορέας που προσφέρει προεπιλογή ή ανά κλήση επιλογή φορέα δεν δύναται να έχει έσοδα από τον τερματισμό κλήσεων όπως ένας φορέας που έχει τον απόλυτο έλεγχο του τοπικού δικτύου.

(28) Ένας ουσιαστικότερες τρόπος εισόδου είναι η αποδέσμευση τοπικού βρόχου (local loop unbundling, που ενίοτε αναφέρεται ως LLU). Παρότι οι λεπτομέρειες μπορεί να διαφέρουν κάπως ανάλογα με τον τρόπο που εφαρμόζεται, ο νεοεισερχόμενος φορέας γενικά συνδέει τα καλώδιά του απευθείας στο ζεύγος χαλκοσυρμάτων του συνδρομητή στο σημείο που αυτά συνδέονται στον κύριο κατανεμητή του υφιστάμενου φορέα. Η αποδέσμευση τοπικού βρόχου συνήθως απαιτεί την συγκατοίκηση των νέων φορέων στο ίδιο κτίριο τοπικού κέντρου, πράγμα το οποίο σημαίνει ότι πρέπει να εγκαταστήσουν δικούς τους μεταγωγείς δικτύου ώστε να λαμβάνουν κίνηση από το σημείο εκείνο και να την μεταφέρουν στα δικά τους δίκτυα.

(29) Με τη μέθοδο αυτή είναι σαν η καλωδιακή σύνδεση του συνδρομητή να έχει μεταφερθεί από το τοπικό κέντρο ενός φορέα στον κύριο κατανεμητή ενός άλλου (του νεοεισερχόμενου). Ο συνδρομητής συναλλάσσεται αποκλειστικά με τον νέον φορέα. Η μόνη άποψη από την οποία ο υφιστάμενος φορέας συνεχίζει να ελέγχει την κατάσταση είναι ότι εξακολουθεί να είναι ο τελικός ιδιοκτήτης του συνεστραμμένου ζεύγους που συνδέει τον τελικό χρήστη. Ο νέος φορέας γενικά μισθώνει το ζεύγος των χαλκοσυρμάτων από τις εγκαταστάσεις του υφιστάμενου φορέα στον συνδρομητή.

(30) Θεωρητικά δεν υπάρχει λόγος για τον οποίο ο νέος φορέας δεν πρέπει να έχει στην άμεση κατοχή του το ζεύγος των συρμάτων. Στην πράξη, όμως, ένα μεγάλο μέρος του συνολικού μήκους του ζεύγους αυτού συνήθως περνά από καλώδια τα οποία περιλαμβάνουν και άλλα συνεστραμμένα ζεύγη τα οποία θα συνεχίσει να ελέγχει ο υφιστάμενος φορέας. Για τον λόγο αυτό είναι σημαντικό η χρήση των ζευγών που εκτρέπονται να μην προκαλεί απαράδεκτη παρεμβολή στα άλλα σύρματα του καλωδίου, π.χ. με "διαφωνία" ή ραδιοπαρεμβολή με άλλα κυκλώματα στα καλώδια τοπικού βρόχου του υφιστάμενου φορέα. Ένα καλώδιο του οποίου ορισμένα κυκλώματα ανήκουν απευθείας σε κάποιον άλλον μπορούν να προκαλέσουν προβλήματα όσον αφορά τις ευθύνες συντήρησης. Για τους λόγους αυτούς προτιμάται η λύση της μίσθωσης.

(31) Υπάρχουν και άλλες δυνατότητες πρόσβασης σε τοπικό βρόχο, π.χ. σταθερή πρόσβαση σε τελικούς συνδρομητές, με τις οποίες αποφεύγεται η ανάγκη χρησιμοποίησης των σταθερών ζεύξεων του υφιστάμενου φορέα. Η συνηθέστερη εναλλακτική λύση είναι η χρήση συνδέσεων καλωδιακής τηλεόρασης.

(32) Τα δίκτυα καλωδιακής τηλεόρασης ήταν συνήθως σχεδιασμένα για να μεταφέρουν κίνηση προς μία μόνον κατεύθυνση, με αποτέλεσμα να έχουν διάρθρωση τύπου "κορμού/ζευκτικού κυκλώματος με διακλαδώσεις" ή "αλληλοδιαδοχική", που δεν είναι ιδανική για την τηλεφωνία. Σε αντίθεση, στο παραδοσιακό τηλεφωνικό σύστημα κάθε συνδρομητής έχει τον δικό του τοπικό βρόχο ο οποίος μεταφέρει αποκλειστικά τη δική του κίνηση. Τα χάλκινα σύρματα βρόχου είναι λιγότερο πιθανό να παρουσιάσουν υπερφόρτωση, ανεξάρτητα από το πόσοι συνδρομητές χρησιμοποιούν ταυτόχρονα τα τηλέφωνά τους. Αντίθετα, στα παραδοσιακά δίκτυα καλωδιακής τηλεόρασης υπάρχει κίνδυνος υπερφόρτωσης των συνδέσεων κορμού/ζευκτικού κυκλώματος εντός του συστήματος από την τηλεφωνική κίνηση επιστροφής. Ωστόσο, η προσαρμογή των δικτύων είναι δυνατή. Πρώτον, πρέπει να τεθεί κατά μέρος ένα μέρος του ζωνικού εύρους προκειμένου να δημιουργηθεί μια διαδρομή εξόδου και επιστροφής για την τηλεφωνική κίνηση. Το σύστημα πρέπει να αναδιαμορφωθεί και να διαιρεθεί σε χωριστά εξυπηρετούμενες μονάδες, π.χ. 500-1000 συνδρομητών προκειμένου να μην υπάρξει υπερφόρτωση των βασικών αρτηριών στις ώρες αιχμής. Ενδεχομένως, θα χρειασθεί να δημιουργηθεί περισσότερη χωρητικότητα στις βασικές γραμμές του ζευκτικού κυκλώματος, προσθέτοντας καλώδια ή αντικαθιστώντας το χάλκινο ομοαξονικό σύστημα με οπτικές ίνες προκειμένου να αντέξει το σύστημα στην κίνηση. Στην περίπτωση αυτή απαιτούνται επενδύσεις σε ηλεκτρονικά συστήματα για τη λειτουργία των οπτικών ινών. Στα άκρα κάθε γραμμής απαιτούνται καλωδιακά modem. Συνεπώς, τα μη ανεπτυγμένα δίκτυα καλωδιακής τηλεόρασης δεν αποτελούν άμεσο υποκατάστατο των δικτύων τηλεπικοινωνιών αλλά με τις κατάλληλες επενδύσεις μπορούν να το επιτύχουν.

(33) Σε ορισμένες χώρες, μεταξύ των οποίων το Ηνωμένο Βασίλειο, τα δίκτυα καλωδιακής τηλεόρασης περιλαμβάνουν εκτός του συνήθους ομοαξονικού καλωδίου για την παροχή τηλεοπτικών υπηρεσιών και πρόσθετο συνεστραμμένο ζεύγος χαλκοσυρμάτων με σκοπό να χρησιμοποιηθεί για τηλεφωνία. Σε άλλες χώρες, τα καλωδιακά δίκτυα αποτελούνται μόνον από ομοαξονικά καλώδια με αποτέλεσμα η αξιοποίησή τους για τηλεφωνία να παρουσιάζει μεγαλύτερα τεχνικά και οικονομικά προβλήματα.

(34) Άλλες εναλλακτικές λύσεις για τη χρησιμοποίηση των σταθερών γραμμών του τρέχοντος φορέα περιλαμβάνουν τη χρήση σχετικά νέων τεχνολογιών, όπως η μεταφορά κίνησης μέσω ηλεκτρικών καλωδίων που τροφοδοτούν τους χώρους των συνδρομητών. Καθώς, όμως, η μέθοδος αυτή δεν έχει ακόμη αναπτυχθεί εμπορικά δεν αποτελεί άμεση ανταγωνιστική εναλλακτική λύση για το μεγαλύτερο μέρος των χρηστών τηλεφώνου.

(35) Υπάρχουν επίσης μέθοδοι με τις οποίες αποφεύγεται εντελώς η χρήση σταθερών ζεύξεων, όπως οι ραδιοζεύξεις. Αυτό απαιτεί τη χρήση ραδιοφωνικών σημάτων υψηλής συχνότητας μέσω εξοπλισμού λήψης/μετάδοσης εγκατεστημένου στους χώρους του συνδρομητή. Το μειονέκτημα του συστήματος αυτού είναι ότι χρησιμοποιεί ραδιοφωνικά σήματα πολύ μικρού κύματος για τα οποία απαιτείται μετάδοση οπτικής επαφής με αποτέλεσμα τα συστήματα ραδιοβρόχων ενδεχομένως να είναι καταλληλότερα για περιοχές της υπαίθρου από ό,τι για τα οικοδομημένα αστικά κέντρα και για επιχειρήσεις που διαθέτουν ψηλά κτίρια ή κατάλληλους ιστούς για την εγκατάσταση των κεραιών λήψης. Η χρησιμοποίηση ραδιοσυχνοτήτων μπορεί να οδηγήσει σε απαράδεκτα επίπεδα παρεμβολής με άλλον εξοπλισμό. Επιπλέον, απαιτούνται σημαντικές επενδύσεις για εξοπλισμό από τον συνδρομητή. Μια απόπειρα εμπορικής εκμετάλλευσης αυτής της δυνατότητας χρησιμοποίησης ραδιοζεύξεων στο Ηνωμένο Βασίλειο απέτυχε πρόσφατα.

(36) Είναι σημαντικό να γίνει διάκριση μεταξύ υπηρεσιών τοπικού βρόχου με τις οποίες ο νέος φορέας μπορεί να εκμεταλλεύεται μόνον τις εξερχόμενες κλήσεις των συνδρομητών, όπως προεπιλογή και ανά κλήση επιλογή φορέα, και των τεχνολογιών που τοποθετούν τον νέο φορέα σε θέση ανάλογη με εκείνη του υφιστάμενου φορέα (πρόσβαση με αποδέσμευση τοπικού βρόχου, ραδιοζεύξη, πρόσβαση μέσω ηλεκτροφόρων καλωδίων και δικτύων καλωδιακής τηλεόρασης). Η δεύτερη κατηγορία δίνει στον φορέα τη δυνατότητα να εκμεταλλεύεται τόσο τις εισερχόμενες όσο και τις εξερχόμενες κλήσεις. Είναι σαφές ότι μόνον οι τεχνολογίες της δεύτερης κατηγορίας και εξ αυτών μόνον η αποδέσμευση τοπικού βρόχου τουλάχιστον βραχυπρόθεσμα είναι πράγματι σε θέση να επιτρέψει σε ανταγωνιστές να εισέλθουν στην αγορά με ισότιμους όρους έναντι του υφιστάμενου φορέα.

Διασύνδεση: σχέσεις ανταπόκρισης και λογιστική τιμή

(37) Διασύνδεση είναι το μέσο με το οποίο δύο δίκτυα διαφορετικών φορέων ανταλλάσσουν κίνηση μεταξύ τους. Το προαναφερθέν σύστημα λογιστικής τιμής αποτελεί ειδική μορφή διασύνδεσης. Είναι σημαντικό για τους οργανισμούς τηλεφωνίας να έχουν αρκετές διασυνδέσεις ούτως ώστε να είναι σε θέση να λαμβάνουν και να στέλλουν κίνηση από και προς οποιοδήποτε σημείο του PSTN, περιλαμβανομένου και του διεθνούς PSTN.

(38) Την εποχή των μονοπωλιακών εθνικών φορέων τηλεφωνίας, η μεταγωγή κλήσεων μεταξύ τοπικών και διαβιβαστικών κέντρων ή προς διεθνείς πύλες γινόταν αποκλειστικά στο δίκτυο του εθνικού ΔΤΦ. Στο πλαίσιο εκείνο η "διασύνδεση" θα είχε σχετικά μικρή σημασία. Η τιμή της υπηρεσίας την οποία θα κατέβαλε ο συνδρομητής, η οποία θα αποτελείτο από το πάγιο τέλος μίσθωσης και ένα τέλος χρήσης για τις μεμονωμένες κλήσεις ανάλογα με τη διάρκεια, τον προορισμό και ενδεχομένως την ώρα πραγματοποίησής τους, θα ήταν στην ουσία ένα συνολικό τέλος που θα κάλυπτε όλες τις απαιτούμενες ενέργειες μεταγωγής εντός του δικτύου.

(39) Όταν οι διεθνείς φορείς τηλεφωνίας συναλλάσσονται μεταξύ τους, η οικονομική μεταξύ τους σχέση ήταν και συνεχίζει να διέπεται συνήθως από ένα σύστημα κανόνων γνωστό ως σύστημα λογιστικών τιμών. Η τιμή συμφωνείται συνήθως μεταξύ των δύο ενδιαφερομένων οργανισμών τηλεπικοινωνιών και ο φορέας εκκίνησης (του οποίου ο συνδρομητής κάνει την κλήση) καταβάλλει ένα συμφωνημένο ποσοστό, συνήθως 50 % της λογιστικής τιμής, στον άλλο φορέα για την παράδοση ή τον τερματισμό της κλήσης. Δεδομένου ότι συνήθως υπάρχει αμφίδρομη τηλεφωνική κίνηση μεταξύ των δύο φορέων, η λογιστική τιμή συνοδεύεται συνήθως από ένα σύστημα διακανονισμού βάσει του οποίου υπολογίζονται ο καθαρές ροές κίνησης μεταξύ των δύο φορέων για κάποια περίοδο και πραγματοποιούνται πληρωμές προς τη μία ή την άλλη κατεύθυνση ανά τακτά διαστήματα με βάση τη διαφορά.

(40) Η φυσική καλωδιακή διάταξη μεταξύ των δύο ΔΤΦ πρέπει να θεωρηθεί ότι ανήκει στον καθένα μέχρι ένα σημείο (είτε στα σύνορα των χωρών ή στη μέση ενός υποθαλάσσιου καλωδίου). Ο συνδρομητής που κάνει την κλήση πληρώνει στον φορέα του την πλήρη τιμή της κλήσης (η οποία θεωρητικά πρέπει να σχετίζεται με τη λογιστική τιμή, αλλά μπορεί και όχι) και στη συνέχεια ο φορέας στου οποίου το δίκτυο έγινε η εκκίνηση της κλήσης καταβάλλει στον τερματίζοντα φορέα ένα συμφωνημένο ποσοστό, συνήθως 50 % της λογιστικής τιμής, για να τερματίσει την κλήση στο δίκτυο-δέκτη. Το γεγονός ότι η κίνηση μπορεί να είναι περίπου ισόρροπα κατανεμημένη μεταξύ των δύο φορέων και ότι οι πληρωμές ελέγχονται με βάση το καθεστώς διακανονισμού σημαίνει ότι τα πραγματικά χρηματικά ποσά που αλλάζουν χέρια μεταξύ των δύο φορέων είναι σχετικά μικρά σε σχέση με τη συνολική κίνηση. Επισημαίνεται ότι βάσει του συστήματος αυτού, η τιμή μιας κλήσης προς τους εν λόγω οργανισμούς τηλεπικοινωνιών αντικατοπτρίζει τις συμφωνίες που έχουν συναφθεί μεταξύ των αντίστοιχων χωρών και ότι ο τερματίζων φορέας εισπράττει το ίδιο ποσό ανεξάρτητα από την απόσταση που πρέπει να διανύσει η κλήση στο δίκτυό του μέχρι να φθάσει στον παραλήπτη.

Διασύνδεση σε τοπικό ή υπεραστικό επίπεδο

(41) Με την ελευθέρωση των αγορών, τα νέα ανταγωνιστικά δίκτυα που εισήλθαν στις επικράτειες των εγχώριων υφιστάμενων φορέων τηλεπικοινωνιών χρειάσθηκαν διασύνδεση με τα δίκτυα των υφιστάμενων φορέων και φυσικά μεταξύ τους. Η διασύνδεση αυτή έχει ιδιαίτερη σημασία για τους νεοεισερχόμενους φορείς, δεδομένου ότι η συντριπτική πλεοψηφία των συνδρομητών τους θα θελήσει κατά πάσα πιθανότητα να επικοινωνήσει τηλεφωνικά με συνδρομητές που εξακολουθούν να είναι συνδεδεμένοι με το δίκτυο του υφιστάμενου φορέα.

(42) Το μοντέλο της εγχώριας διασύνδεσης συνήθως διαφέρει από το μοντέλο της λογιστικής τιμής που χρησιμοποιείται για τις διεθνείς κλήσεις. Ο φορέας εκκίνησης (δηλαδή εκείνος στου οποίου το δίκτυο ξεκινά η κλήση) συνήθως καταβάλλει στον φορέα-δέκτη ένα ελάχιστο βασικό τέλος για κάθε κλήση, καθώς και ένα τέλος ανά λεπτό για τον τερματισμό κίνησης που αποστέλλεται διαμέσου των σημείων στα οποία συνδέονται μεταξύ τους τα δύο δίκτυα. Το τέλος χρήσης ανά λεπτό μπορεί να διαφέρει ανάλογα με το χρόνο κατά τον οποίο αποστέλλεται κίνηση και την απόσταση που οι κλήσεις διανύουν στο δίκτυο-δέκτη από το σημείο διασύνδεσης και μετά.

Μοντέλα διασύνδεσης

(43) Η διάρθρωση των τιμολογίων διασύνδεσης διαφέρει από χώρα σε χώρα. Εάν μια χώρα διαιρείται σε περιφέρειες, ο νεοεισερχόμενος φορέας πρέπει να αποφασίσει σε ποιές από αυτές θέλει να έχει διασύνδεση ενώ πρέπει να ανταποκρίνεται σε ορισμένα ελάχιστα κριτήρια που θεσπίζει ο υφιστάμενος φορέας, π.χ. διασύνδεση σε συγκεκριμένα σημεία καθοριζόμενα για τη συγκεκριμένη περιοχή από τον υφιστάμενο φορέα ή και σε έναν ελάχιστο αριθμό σημείων ανάλογα με το τι ορίζει για τη συγκεκριμένη περιοχή ο υφιστάμενος φορέας. Με το σύστημα αυτό ένας νεοεισερχόμενος φορέας καταβάλλει ένα συγκεκριμένο ποσό σε περίπτωση που μια κλήση παραδίδεται σε περιφέρεια ή τμήμα της στο οποίο έχει διασύνδεση ενώ μπορεί να πληρώνει περισσότερο σε περίπτωση που ο υφιστάμενος φορέας πρέπει να μεταφέρει την κλήση σε άλλη περιφέρεια στην οποία ο νεοεισερχόμενος φορέας δεν έχει διασύνδεση.

(44) Μια εναλλακτική λύση που μπορεί να έχει ισοδύναμο αποτέλεσμα, ανάλογα με τη γεωγραφική διατάξη του PSTN, είναι όταν ο νεοεισερχόμενος φορέας μπορεί να διαλέξει αν θα διασυνδέεται σε διάφορα επίπεδα της ιεραρχίας μεταγωγής. Έτσι, αν διασυνδέεται σε υψηλό επίπεδο της ιεραρχίας μπορεί να έχει πρόσβαση σε όλα τα κέντρα μεταγωγής της χώρας ή σε σημαντικό μέρος αυτής, ενώ αν διασυνδέεται σε τοπικό επίπεδο θα έχει πρόσβαση μόνον στα τοπικά κέντρα εξυπηρετούμενα από το κέντρο που έχει επιλέξει.

(45) Ο υφιστάμενος φορέας κατά κανόνα ορίζει τις τιμές με βάση τον όγκο του δικτύου που θα χρειασθεί ο διασυνδεόμενος φορέας. Έτσι, για να φθάσει μια κλήση σε συγκεκριμένο πελάτη του τοπικού βρόχου του υφιστάμενου φορέα, η φθηνότερη διασύνδεση γενικά είναι εκείνη που γίνεται στο τοπικό κέντρο ή στο πλησιέστερο προς αυτό σημείο, όπου τερματίζει το σχετικό συνεστραμμένο καλωδιακό ζεύγος. Εάν το σημείο διασύνδεσης βρίσκεται σε διαβιβαστικό κέντρο - σε υψηλότερο ιεραρχικό επίπεδο - τότε η κλήση πρέπει να μεταφερθεί μέσα από μεγαλύτερο τμήμα του δικτύου του υφιστάμενου φορέα προκειμένου να φθάσει στον τοπικό βρόχο. Ο νεοεισερχόμενος φορέας θα πρέπει στην περίπτωση αυτή να πληρώσει υψηλότερο τέλος χρήσης από ό,τι θα πλήρωνε για τον τερματισμό της ίδιας κλήσης με τοπική διασύνδεση. Επομένως, οι μεμονωμένες διασυνδέσεις σε επίπεδο τοπικού κέντρου μεταγωγής είναι μεν αμεσότερες και φθηνότερες αλλά δίνουν πρόσβαση σε λιγότερους πελάτες συνολικά. Γενικότερα, όσο λιγότερα τα σημεία διασύνδεσης του νεοεισερχόμενου τόσο περισσότερα χρήματα θα πληρώνει στον υφιστάμενο φορέα για τον τερματισμό των κλήσεων. Αντίθετα, όσο περισσότερα τα σημεία διασύνδεσης τόσο λιγότερα τα χρήματα που θα πληρώνει στον υφιστάμενο φορέα με τη διαφορά ότι θα έχει μεγαλύτερες δαπάνες για την ανάπτυξη του δικού του δικτύου.

(46) Καταρχήν, για να μειώσει ο νεοεισερχόμενος φορέας το κόστος διασύνδεσης πρέπει να αποκτήσει όσο το δυνατόν περισσότερες διασυνδέσεις στο χαμηλότερο δυνατό επίπεδο της ιεραρχίας μεταγωγής. Ωστόσο, αυτό συνεπάγεται μεγάλες κεφαλαιακές δαπάνες για την ανάπτυξη δικτύων για καθένα από τα τοπικά κέντρα μεταγωγής με τα οποία θέλει να συνδεθεί. Επιπλέον, αν τα τέλη διασύνδεσης είναι υψηλά σε σχέση με την τιμή με την οποία ο υφιστάμενος φορέας παρέχει τις υπηρεσίες του στους συνδρομητές του, ο νεοεισερχόμενος φορέας θα δυσκολευθεί να πραγματοποιήσει κέρδη. Ακόμη, όμως, και αν οι τιμές διασύνδεσης είναι λογικές, ένα αντικίνητρο για την πραγματοποίηση μεγάλων επενδύσεων σε νέα δίκτυα μπορεί να είναι το γεγονός ότι οι νεοεισερχόμενοι φορείς εξαρτώνται εξ ολοκλήρου από τον υφιστάμενο φορέα για τον καθορισμό της τιμής στην οποία παρέχεται διασύνδεση και η έλλειψη κανονιστικών ρυθμίσεων ως προς το θέμα αυτό. Εάν η τιμή της διασύνδεσης αυξηθεί έτσι ώστε να καθιστά ασύμφορες τις δραστηριότητες του νέου φορέα, οι επενδύσεις του σε δίκτυα θα έχουν μικρή αξία. Συνεπώς, οι νέοι φορείς μπορεί να μην θέλουν να εξαρτώνται για τις δαπάνες τους από τον υφιστάμενο φορέα, εκτός εάν βεβαιωθούν ότι υπάρχουν ικανοί κανονιστικοί έλεγχοι που διατηρούν το κόστος διασύνδεσης σε τέτοιο επίπεδο ούτως ώστε να μπορούν να κάνουν ανταγωνιστικές προσφορές και εμποδίζουν τον υφιστάμενο φορέα να καταχράται τη δεσπόζουσα θέση του.

(47) Το καλύτερο για τους νεοεισερχόμενους φορείς είναι η διασύνδεση σε επιλεγμένα σημεία είτε σε επίπεδο διαβιβαστικών κέντρων είτε σε επίπεδο τοπικών κέντρων μεταγωγής, τα οποία επιλέγουν ανάλογα με το τι απαιτείται για τη διεκπεραίωση του μεγαλύτερου μέρους της κίνησης. Έτσι, σε μια περιοχή όπου ο νεοεισερχόμενος καταλήγει να παραδίδει μεγάλο όγκο κίνησης, π.χ. σε μια δεδομένη ομάδα συνδρομητών σε συγκεκριμένη περιοχή μιας πόλης, μπορεί να θέλει να διασυνδεθεί με ορισμένα επίλεκτα ή με όλα τα τοπικά κέντρα μεταγωγής της υπόψη περιοχής. Σε άλλη περιοχή όπου δεν διακινεί πολλές κλήσεις, μπορεί να θέλει να διασυνδεθεί μόνον σε επίπεδο διαβιβαστικού κέντρου προκειμένου να αποφύγει την επένδυση σημαντικών ποσών για χωρητικότητα που δεν θα χρησιμοποιείται αρκετά. Μπορεί ακόμη να προτιμήσει να μην διασυνδεθεί καθόλου σε τέτοιες περιοχές και να αποδεχθεί το γεγονός ότι θα πληρώνει στον υφιστάμενο φορέα υψηλότερα τέλη διασύνδεσης για την παράδοση της σχετικής κίνησης.

(48) Ορισμένες φορές οι υφιστάμενοι φορείς επιμένουν για διασυνδέσεις με βάση ορισμένα κριτήρια τα οποία δυσκολεύουν τον νέο φορέα να επιλέξει μόνον τα πλέον επιθυμητά σημεία διασύνδεσης. Είναι π.χ. σύνηθες να απαιτείται από έναν νεοεισερχόμενο φορέα να διασυνδέεται σε έναν ελάχιστο αριθμό σημείων, κατά κανόνα δύο, σε κάθε περιοχή με την οποία θέλει να συνδεθεί. Ο υφιστάμενος φορέας μπορεί να του αρνηθεί τη διασύνδεση σε επίπεδο τοπικού κέντρου (σε αντίθεση με την ακριβότερη διασύνδεση σε επίπεδο διαβιβαστικού κέντρου) εκτός εάν ο νέος φορέας είναι διατεθειμένος να διασυνδεθεί σε έναν ελάχιστο αριθμό κέντρων μεταγωγής ή ακόμα και σε όλα τα τοπικά κέντρα της περιοχής. Ο υφιστάμενος φορέας μπορεί επίσης να θέσει περιορισμούς όσον αφορά τα δίκτυα με τα οποία θα συνδέεται.

(49) Όσον αφορά το κόστος, συνήθως υπάρχει μια εφάπαξ δαπάνη για την εγκατάσταση της διασύνδεσης, καθώς και μετέπειτα πληρωμές σε τακτική βάση. Ο υφιστάμενος φορέας μπορεί να επιμείνει να καταβάλει ο νέος φορέας ολόκληρο το κόστος της φυσικής υποδομής που απαιτείται για τη διασύνδεση, ακόμη και αν ο ίδιος αποκομίζει όφελος από τη δυνατότητα που αποκτά να διακινεί κλήσεις μέσω της φυσικής ζεύξης. Με τον τρόπο αυτό ο υφιστάμενος φορέας ελέγχει σε σημαντικό βαθμό το κόστος των νέων φορέων, δεδομένου ότι με βάση αυτό καθορίζεται το ύψος των επενδύσεων που πρέπει να πραγματοποιήσει ο νέος φορέας προκειμένου να αρχίσει τις δραστηριότητές του. Επιπλέον, ο υφιστάμενος φορέας δύναται να εφαρμόσει στρατηγικές υποβιβασμού της ποιότητας των παρεχόμενων υπηρεσιών.

Παροχή χωρητικότητας ή προϊόντων σχετιζόμενων με τη χωρητικότητα

(50) Ο εθνικός φορέας τηλεπικοινωνικών είναι ιδιοκτήτης σημαντικής δικτυακής υποδομής υπό μορφή καλωδίων και εγκαταστάσεων μεταγωγής. Οι περισσότεροι φορείς του είδους αυτού εκμισθώνουν ένα μέρος της αχρησιμοποίητης χωρητικότητας. Η εκμίσθωση αυτή μπορεί να έχει "χονδρικό" χαρακτήρα, οπότε τα προϊόντα προσφέρονται σε άλλους φορείς τηλεπικοινωνιών ή μεγάλους χρήστες, ή "λιανικό" χαρακτήρα, οπότε τα προϊόντα προσφέρονται διατερματικά ορισμένες φορές σε προμηθευτές υπηρεσιών τηλεφωνίας, αλλά κυρίως σε ιδιωτικούς χρήστες, όπως φορείς λειτουργίας δικτύων δεδομένων.

(51) Εναλλακτικοί προμηθευτές βασικής καλωδίωσης μπορεί να είναι υπηρεσίες κοινής ωφελείας, όπως σιδηροδρομικές επιχειρήσεις και επιχειρήσεις ηλεκτρικού ρεύματος που διαθέτουν τα δικά τους ιδιόκτητα τηλεπικοινωνιακά συστήματα ή δουλείες οδού κατά μήκος των οποίων μπορούν να εγκατασταθούν ευκολότερα νέα δίκτυα. Οι προσφορές αυτές μπορεί μεν να αποτελούν εναλλακτικές λύσεις όσον αφορά την υποδομή "ζευκτικού κυκλώματος" αλλά δεν έχουν την κάλυψη ή την "τριχοειδή" ανάπτυξη των δικτύων των υφιστάμενων φορέων. Κατά συνέπεια, ο υφιστάμενος φορέας ενδέχεται να είναι σε καλύτερη θέση από όλους τους άλλους προμηθευτές εκμισθούμενης χωρητικότητας από άποψη έκτασης και γεωγραφικής κάλυψης του δικτύου.

(52) Η τιμή των μισθωμένων γραμμών και των συναφών προϊόντων σχετίζεται με τις τιμές διασύνδεσης και τις τιμές πρόσβασης τοπικού βρόχου. Κατά την εξέταση του θέματος της διασύνδεσης παραπάνω επισημάνθηκε ότι είναι γενικά φθηνότερο για τους νέους φορείς να διατηρούν, όσο το δυνατόν περισσότερο, την κίνησή τους εκτός του δικτύου του υφιστάμενου φορέα και να διασυνδέονται με το δίκτυο τερματισμού όσο το δυνατό πλησιέστερα στο σημείο παράδοσης της κίνησης. Ωστόσο, αυτό προϋποθέτει ότι ο νεοεισερχόμενος φορέας διαθέτει τα κεφάλαια που απαιτούνται για την ανάπτυξη των δικτύων του προς τα επιθυμητά τοπικά κέντρα μεταγωγής. Εάν ο νέος φορέας προτιμήσει να μισθώσει γραμμές και εξαρτάται από τον υφιστάμενο φορέα για την παροχή των εν λόγω γραμμών, τότε η ικανότητά του να αποφύγει επιθετική τιμολογιακή πολιτική για τη διασύνδεση από μέρους του υφιστάμενου φορέα υπονομεύεται περαιτέρω από το γεγονός ότι εξαρτάται τόσο οικονομικά όσο και λειτουργικά από τον υφιστάμενο φορέα για τις γραμμές που έχει μισθώσει. Η ικανότητα του υφιστάμενου φορέα να ενεργήσει κατ' αυτόν τον τρόπο μπορεί να περισταλεί εφόσον υπάρχουν κανονιστικές ρυθμίσεις ή άλλοι ανταγωνιστικοί περιορισμοί που τον εμποδίζουν αποτελεσματικά να καθορίζει όπως θέλει τις τιμές για τις προσφορές αυτές.

Κυκλοματομεταγωγή έναντι πακετομεταγωγής

(53) Ένα από τα χαρακτηριστικά του προαναφερόμενου τηλεπικοινωνιακού μοντέλου είναι ότι πρέπει να δημιουργείται μια πλήρης διατερματική διαδρομή μεταξύ του συνδρομητή που κάνει την κλήση και του παραλήπτη, η οποία πρέπει να διατηρείται καθ' όλη τη διάρκεια της κλήσης, ανεξάρτητα από το πόσα λέγονται μεταξύ των συνομιλητών. Ως εκ τούτου, πρέπει να αφιερώνονται κατ' αποκλειστικότητα σημαντικοί δικτυακοί πόροι (καλώδια, εξοπλισμός μεταγωγής) για κάθε μεμονωμένη κλήση.

(54) Η πακετομεταγωγή αποτελεί εναλλακτική δυνατότητα έναντι της παραδοσιακής κυκλωματομεταγωγής που αρχικά χρησίμευε για την ανταλλαγή δεδομένων μεταξύ ΗΥ μέσω τηλεφωνικών γραμμών και χρησιμοποιείται σήμερα όλο και περισσότερο για τη μεταφορά κανονικών μηνυμάτων φωνητικής τηλεφωνίας. Κατά την πακετομεταγωγή δεδομένων, οι πληροφορίες που περιέχονται στο μήνυμα αναλύονται σε χωριστά "πακέτα" δεδομένων. Τα πακέτα αποστέλλονται από το τερματικό προέλευσης σε έναν υπολογιστή-δρομολογητή ο οποίος εξετάζει την επικεφαλίδα του πακέτου και το κατευθύνει προς άλλον δρομολογητή και ούτω καθ' εξής μέχρι να φθάσει το πακέτο στον παραλήπτη. Τα συστήματα πακετομεταγωγής περιγράφονται ως "άνευ σύνδεσης"(13), διότι η σύνδεση μεταξύ δύο καλωδίων πρέπει να μείνει ανοικτή μόνον για το χρόνο που απαιτείται για το πέρασμα ενός πακέτου από το ένα καλώδιο στο άλλο στο σημείο μεταγωγής.

(55) Τα πρώτα πειραματικά δίκτυα πακετομεταγωγής είχαν τοπικό χαρακτήρα, περιοριζόμενα συχνά μέσα σε ένα πανεπιστήμιο και σήμερα θα περιγράφονται ως τοπικά δίκτυα (LAN - local area networks). Ωστόσο, οι δρομολογητές και οι μεταγωγείς που χρησιμοποιούνται στην πακετομεταγωγή δεδομένων μπορούν να τοποθετηθούν σε "κόμβους"(14) των παραδοσιακών καλωδιακών δικτύων τηλεπικοινωνιών. Με τον τρόπο αυτό τα δίκτυα δεδομένων μπορούν να κάνουν χρήση της καλωδιακής υποδομής τηλεπικοινωνιών και να εκμεταλλεύονται την ευρεία κάλυψη των σχετικών δικτύων, αποφεύγοντας ταυτόχρονα τη φυσική μεταγωγή που απαιτείται στους κόμβους ενός παραδοσιακού δικτύου κυκλωματομεταγωγής. Το πλεονέκτημα είναι ότι δεν χρειάζεται πλέον να αφιερώνεται το ίδιο φυσικό κύκλωμα σε κάθε χρήστη για την κάθε κλήση που πραγματοποιεί αλλά ότι είναι δυνατό να χρησιμοποιηθεί για τη μεταφορά κίνησης από πολλές ταυτόχρονες εκπομπές/μεταδόσεις δεδομένων.

Δίκτυα πακετομεταγωγής δεδομένων: επικοινωνίες επιχειρησιακών δεδομένων και το Ίντερνετ

(56) Ένα δίκτυο δεδομένων μπορεί να κατασκευαστεί χρησιμοποιώντας καλώδια, μεταγωγείς και δρομολογητές που δεν έχουν καμία σχέση με το PSTN οι οποίοι δεν συνδέονται καθόλου με αυτό. Πολλά τοπικά δίκτυα (LAN), π.χ. σε κτίρια γραφείων, αποτελούν παραδείγματα ιδιωτικών δικτύων δεδομένων. Τα μεγαλύτερα δίκτυα ευρείας περιοχής (WAN-Wide Area Network), όπως εκείνα που συνδέουν τα κατά τόπους γραφεία μιας πολυεθνικής επιχείρησης, μπορούν να χρησιμοποιούν τηλεπικοινωνιακό υλικό μισθωμένο από τους ΔΤΦ (όπως ιδιωτικές διεθνείς μισθωμένες γραμμές) αλλά καταρχήν πρόκειται και πάλι για ιδιωτικά δίκτυα τα οποία δεν χρειάζεται να συνδέονται με το PSTN.

(57) Άμεση σύνδεση με το PSTN μπορεί να απαιτείται στην περίπτωση συνδυασμού φωνής και δεδομένων σε ένα δίκτυο. Για παράδειγμα, μια επιχείρηση που διαθέτει παγκόσμιο δίκτυο και της οποίας η έδρα είναι στη χώρα Χ έχει ένα περιφερειακό γραφείο στη χώρα Υ. Εάν το σύστημά της συνδέεται με το PSTN μόνο στα κεντρικά γραφεία που βρίσκονται στη χώρα Χ, τότε η κλήση ενός υπαλλήλου του περιφερειακού γραφείου Υ προς έναν πελάτη στην ίδια χώρα, θα δρομολογηθεί μέσω των κεντρικών γραφείων στο δίκτυο PSTN της χώρας Χ και θα κατευθυνθεί μέσω των διεθνών ζεύξεων προς τον πελάτη που βρίσκεται στη χώρα Υ. Με τον τρόπο αυτό, η κλήση από τα κεντρικά γραφεία προς τον πελάτη θα τιμολογηθεί ως διεθνής κλήση μεταξύ της χώρας Χ και της χώρας Υ. Αν όμως το δίκτυο φωνής/δεδομένων της επιχείρησης είναι διασυνδεδεμένο με το PSTN στην χώρα Υ, οι κλήσεις των υπαλλήλων του περιφερειακού γραφείου προς τον πελάτη στην ίδια χώρα διοχετεύονται απευθείας στο δίκτυο PSTN της χώρας Υ, οπότε το κόστος τερματισμού της κλήσης είναι χαμηλότερο.

(58) Κατά κανόνα, οι επαφές του ιδιωτικού δικτύου δεδομένων με τον υφιστάμενο φορέα δεν θα λαμβάνουν τη μορφή αιτήσεων διασύνδεσης με το δίκτυο PSTN αλλά τη μορφή ζήτησης προϊόντων υποδομής δικτύου (χωρητικότητα). Προκειμένου να κατασκευαστεί ένα δίκτυο δεδομένων, απαιτείται η μίσθωση χωρητικότητας ή η αγορά, κατά πάσα πιθανότητα από τον υφιστάμενο φορέα, υπηρεσιών εικονικής μεταφοράς στο δίκτυο όπως η υπηρεσία Frame Relay ή η υπηρεσία ΑΤΜ (asynchronus transfer mode), οι οποίες εκτελούν σε κάποιο βαθμό τη λειτουργία της μισθωμένης χωρητικότητας. Έτσι, μια επιχείρηση που επιδιώκει να κατασκευάσει το δικό της δίκτυο δεδομένων (ή ένα τέτοιο δίκτυο για λογαριασμό άλλων) εξαρτάται από τις τιμές στις οποίες διατίθενται τα σχετικά προϊόντα χωρητικότητας και ο συναφής εξοπλισμός.

Ίντερνετ

(59) Το Ίντερνετ αποτελείται βασικά από μια σειρά διασυνδεδεμένων και αλληλοεπικαλυπτόμενων δικτύων που χρησιμοποιούν όλα το ίδιο πρωτόκολλο, το πρωτόκολλο TCP/IP, για την ανταλλαγή κίνησης. Τα δίκτυα του Ίντερνετ μπορούν να διασυνδέονται είτε οριζόντια στο πλαίσιο ενός διακανονισμού γνωστού ως "peering" (μεταξύ ομότιμων φορέων), είτε κάθετα οπότε ένα δίκτυο γίνεται πελάτης κόποιου άλλου ως προς τη συνδετικότητα. Τα μεγαλύτερα δίκτυα δεδομένων του Ίντερνετ έχουν παγκόσμια κάλυψη ενώ τα μικρότερα καλύπτουν μόνο μια περιφέρεια, μια χώρα ή να έχουν τοπικό χαρακτήρα. Όλα τα δίκτυα του Ίντερνετ είναι ISP (Internet Services Providers - Προμηθευτές υπηρεσιών Ίντερνετ) τόσο μεταξύ τους όσο και προς τελικούς χρήστες.

(60) Η απόκτηση πρόσβασης στο Ίντερνετ σημαίνει πρόσβαση σε έναν ISP. Αυτό γίνεται με "αποκλειστική πρόσβαση", δηλαδή με μια αποκλειστική ζεύξη σταθερής καλωδιακής γραμμής μεταξύ του τελικού χρήστη και του ISP, ή με πρόσβαση "επιλογής" (dial-up) μέσα από κανονική γραμμή του δικτύου PSTN.

(61) Στο βαθμό που ο ISP διαθέτει πελάτες που συνδέονται με πρόσβαση επιλογής, χρειάζεται σύνδεση με το PSTN προκειμένου να επικοινωνεί με πελάτες τους οποίους μπορεί να εξυπηρετήσει μόνο μέσω του PSTN. Προς το σκοπό αυτό ο ISP μπορεί να αντιμετωπιστεί είτε ως πελάτης του αντίστοιχου φορέα τηλεπικοινωνιών είτε ως άλλος φορέας τηλεπικοινωνιών.

(62) Εάν ο ISP αντιμετωπίζεται ως πελάτης θα καταβάλει ένα μίσθωμα για τη γραμμή στον φορέα τηλεπικοινωνιών όπως όλοι οι υπόλοιποι χρήστες τηλεπικοινωνιακών υπηρεσιών. Οι κλήσεις από χρήστες του Ίντερνετ (δηλαδή πελάτες του ISP) προς τον ISP θα υφίστανται ακριβώς την ίδια μεταχείριση όπως και όλες οι άλλες μεταγόμενες τηλεφωνικές κλήσεις, με τη διαφορά ότι σε αμφότερα τα άκρα της γραμμής υπάρχουν modem (δηλαδή στο τηλέφωνο του πελάτη και στη θύρα modem του ISP) για τη μεταβίβαση της ροής δεδομένων μέσω του δικτύου κυκλωμάτων μεταγωγής PSTN. Μίσθωμα γραμμής καταβάλλει τόσο ο τελικός χρήστης όσο και ο ISP, ο τελικός χρήστης καταβάλλει κάποιο τέλος για τη χρήση του δικτύου του ΔΤΦ ενώ επίσης πληρώνει χωριστά τον ISP για την παροχή υπηρεσιών Ίντερνετ.

(63) Ωστόσο, όταν η εθνική νομοθεσία υπαγορεύει την ίδια μεταχείριση του ISP με τους υπόλοιπους φορείς τηλεπικοινωνιών, τότε η σχέση είναι διαφορετική. Στην περίπτωση αυτή το ISP (που γενικά λαμβάνει περισσότερες κλήσεις από όσες κάνει) είναι ο παραλήπτης μιας ροής κλήσεων προερχόμενων από το δίκτυο του ΔΤΦ και θα μπορούσε να πληρώνεται από τον ΔΤΦ για τις υπηρεσίες τερματισμού. Δεδομένου ότι οι κλήσεις γενικά πραγματοποιούνται από τους πελάτες και όχι από τον ISP, αυτός είναι εκείνος ο οποίος ωφελείται οικονομικά από την παροχή στον υφιστάμενο φορέα υπηρεσιών τερματισμού κλήσεων.

(64) Ορισμένες αποκαλούμενες "δωρεάν" υπηρεσίες ISP χρηματοδοτούνται με πληρωμές διακανονισμού του ΔΤΦ προς τον ISP, απαλλάσσοντας έτσι τον πελάτη από την πραγματοποίηση πληρωμών στον ISP. Η νομοθεσία μπορεί να υποχρεώνει τον ΔΤΦ να μεταχειρίζεται τον ISP ως φορέα τηλεπικοινωνιών ή, εάν υπάρχει σημαντικός ανταγωνισμός στον τομέα υπηρεσιών ISP, ο ΔΤΦ μπορεί να βρεθεί υποχρεωμένος να καταβάλει τέλη τερματισμού. Εάν δεν το κάνει κινδυνεύει να χάσει τη συνδρομητική κίνηση για εξερχόμενες κλήσεις Ίντερνετ οι οποίες θα καταλήξουν σε άλλον φορέα (π.χ. διαμέσου ενός συστήματος προεπιλογής φορέα).

(65) Συνεπώς, οι ISP χρειάζονται σύνδεση με το δίκτυο PSTN, η οποία μπορεί να είναι διασύνδεση εάν αντιμετωπίζονται ως τηλεπικοινωναικοί φορείς ή, σε αντίθετη περίπτωση, κανονική σύνδεση πελάτη. Όταν δεν υπάρχει μεγάλος αντιγωνισμός για την πρόσβαση στον τοπικό βρόχο, ο ΔΤΦ μπορεί να επιμείνει στην αντιμετώπιση όλων των ISP ως κανονικών συνδρομητών τηλεπικοινωνιών. Εάν δεν έχει τη δυνατότητα αυτή, ο ΔΤΦ μπορεί να μειώσει τα τέλη τερματισμού που καταβάλει στους ISP σε τέτοιο βαθμό ώστε ο ISP να έχει ασήμαντα πλεονεκτήματα σε σχέση με τους λιανικούς πελάτες.

Υπηρεσίες υψηλότερου ζωνικού εύρους (ευρυζωνικές υπηρεσίες)

(66) Ο όρος "ζωνικό εύρος" αφορά τα φυσικά χαρακτηριστικά ενός συστήματος τηλεπικοινωνιών, και συγκεκριμένα την ταχύτητα μεταβίβασης δεδομένων. Στα αναλογικά συστήματα, όπως η παραδοσιακή τηλεφωνία κυκλομεταγωγής, το ζωνικό εύρος μετράται με βάση τη συχνότητα (σε Hertz). Στα ψηφιακά συστήματα μετράται με βάση τον αριθμό των δυαδικών ψηφίων ανά δευτερόλεπτο. Όσο υψηλότερο το ζωνικό εύρος τόσο μεγαλύτερη η ταχύτητα της γραμμής και τόσο μεγαλύτερη ποσότητα πληροφοριών μπορεί να μεταφερθεί μέσα από ένα σύστημα τηλεπικοινωνιών. Ένα συμβατικό κύκλωμα φωνητικής τηλεφωνίας το οποίο συνδέει δύο συνδρομητές μέσω ενός συνεστραμμένου ζεύγους καλωδίων μπορεί να θεωρηθεί ως χαμηλής ταχύτητας "στενοζωνικής" σύνδεση με περιορισμένη δυνατότητα διαβίβασης δεδομένων. Οι σύγχρονες εφαρμογές, όπως το Ίντερνετ, και ιδιαίτερα οι βιντεοπαραγγελίες, απαιτούν τη μετάδοση πολύ περισσότερων πληροφοριών και ως εκ τούτου απαιτούν ευζωνικές διασυνδέσεις υψηλής ταχύτητας προκειμένου να μπορέσει ο τελικός συνδρομητής να κάνει χρήση των υπηρεσιών αυτών.

(67) Δύο είναι τα προβλήματα όσον αφορά την παροχή ευρυζωνικών υπηρεσιών σε τελικούς χρήστες. Το πρώτο αφορά τους περιορισμούς ζωνικού εύρους που παρουσιάζει το ζεύγος συνεστραμμένων χάλκινων καλωδίων. Παρά το γεγονός ότι πολλοί φορείς τηλεπικοινωνιών έχουν αναβαθμίσει την υπεραστική και διεθνή χωρητικότητά τους με καλώδια οπτικών ινών προκειμένου να αξιοποιήσουν στο έπακρο την τεχνολογία πακετομεταγωγής, ο τοπικός βρόχος αποτελεί το σημείο του δικτύου όπου η παραδοσιακή κυκλομεταγωγή αποτελεί εμπόδια για τη χρησιμοποίηση ευρυζωνικών τεχνολογιών. Το μεγάλο κόστος αντικατάστασης της υποδομής τοπικού βρόχου αποτελεί αντικίνητρο για την αναβάθμισή της ακόμη και για τους υφιστάμενους φορείς και ως εκ τούτου το πρόβλημα είναι να βρεθεί τρόπος παροχής της υπηρεσίας αυτής μέσω των υφιστάμενων εγκαταστάσεων.

(68) Ευρυζωνικές υπηρεσίες μπορούν να παρέχονται μέσω του υφιστάμενου χάλκινου καλωδίου εφόσον μεσολαβούν οι λεγόμενες "επιτρεπτικές" τεχνολογίες, όπως κάποια από τις τεχνολογίες "xDSL" (Digital Subscriber Line)(15). Οι τεχνολογίες "xDSL" είναι ικανές να μετατρέψουν ένα χαλκοσυρμάτινο ζεύγος σε ψηφιακή γραμμή υψηλής ταχύτητας και με τον τρόπο αυτό λύνουν τα τεχνικά προβλήματα του παραδοσιακού χάλκινου τοπικού βρόχου. Η τεχνολογία αυτή συνήθως εγκαθίσταται στα τοπικά κέντρα τόσο από την πλευρά του υφιστάμενου φορέα όσο και από την πλευρά του πελάτη.

(69) Οι ανταγωνιστικοί φορείς τηλεπικοινωνιών που θέλουν να προσφέρουν ευρυζωνικές υπηρεσίες μέσω των τεχνολογιών xDSL σε πελάτες που εξακολουθούν να είναι συνδεδεμένοι με τον υφιστάμενο φορέα αντιμετωπίζουν τρία κυρίως προβλήματα. Πρώτον, πρέπει να περιμένουν μέχρι να εγκαταστήσει ο ενδιαφερόμενος τη σχετική τεχνολογία με αποτέλεσμα οι τεχνικές προσφορές τους να περιορίζονται από τον εξοπλισμό που εγκαθιστά ο υφιστάμενος φορέας. Δεύτερον, πρέπει να διασυνδεθούν σε υψηλότερο ιεραρχικό επίπεδο μακριά από το κύριο πλαίσιο διανομής και κατ' επέκταση πρέπει να αναμένουν υψηλότερα τέλη διασύνδεσης για τη χρήση μεγαλύτερου μέρους του δικτύου του υφιστάμενου φορέα. Και τέλος, είναι ευάλωτοι στην τιμολογιακή πολιτική του υφιστάμενου φορέα ή και στην ποιότητα της διασύνδεσης που προσφέρει. Εάν ο υφιστάμενος φορέας αυξήσει τις τιμές διασύνδεσης ή αλλοιώσει την ποιότητά τους, η προσφορά ενός ανταγωνιστικού φορέα μέσω τεχνολογιών xDSL μπορεί να καταστεί μη ανταγωνιστική.

Διασύνδεση μεταξύ σταθερών και κινητών δικτύων

(70) Τα παρπάνω ισχύουν και για τη διασύνδεση με τα δίκτυα κινητής τηλεφωνίας. Ωστόσο, είθισται τα τέλη διασύνδεσης να είναι υψηλότερα για τα δίκτυα κινητής τηλεφωνίας. Λέγεται ότι αυτό δικαιολογείται από το γεγονός ότι ο φορέας κινητής τηλεφωνίας πρέπει να καταβάλλει μεγαλύτερες προσπάθειες προκειμένου να εντοπίσει τον πελάτη του έτσι ώστε να κατευθύνει στο κατάλληλο σημείο του δικτύου του τις κλήσεις που προορίζονται για αυτόν. Στην απάντησή τους στη δήλωση αιτάσεων τα μέρη ισχυρίζονται ότι τα τέλη ήταν υψηλότερα εξαιτίας του υψηλότερου κόστους της κινητής τηλεφωνίας σε σχέση με τα σταθερά δίκτυα και του γεγονότος ότι η υποδομή της κινητής τηλεφωνίας εξακολουθεί να βρίσκεται "σε φάση ανάπτυξης".

(71) Ο όρος "περιαγωγή" αναφέρεται στη δυνατότητα ενός χρήστη κινητού τηλεφώνου να πάρει το τηλέφωνό του εκτός της περιοχής που καλύπτει η εταιρεία στην οποία έχει συνδρομή για υπηρεσίες κινητής τηλεφωνίας και να το χρησιμοποιήσει σε περιοχή καλυπτόμενη από άλλη επιχείρηση κινητής τηλεφωνίας. Για να καταστεί αυτό δυνατόν πρέπει να υπάρχει συμφωνία περιαγωγής μεταξύ των δύο επιχειρήσεων. Γενικά, τα κύρια χαρακτηριστικά των συμφωνιών περιαγωγής είναι: ο συνδρομητής του δικτύου Χ που φθάνει στην επικράτεια ενός φορέα Υ θα αντιμετωπίζεται ως πελάτης του δικτύου Υ. Ο φορέας Υ χρεώνει τον φορέα Χ για τις κλήσεις που πραγματοποιεί ο πελάτης κατά τη διάρκεια της παραμονής του στην περιοχή του φορέα Υ. Ο λογαριασμός θα αντικατοπτρίζει την τιμή που χρεώνει ο φορέας Υ στους δικούς του πελάτες συν κάποια προσαύξηση για το γεγονός ότι ο καλών δεν έχει συνδρομή σε αυτόν. Ο φορέας Χ θα χρεώσει στη συνέχεια τον πελάτη του για τις κλήσεις συν κάποια προσαύξηση βάσει των πρόσθετων διοικητικών δαπανών που παρεμβάλλονται στην προκειμένη περίπτωση.

(72) Η περιαγωγή γίνεται τόσο σε εθνική βάση, όταν ένας συνδρομητής μιας επιχείρησης κινητής τηλεφωνίας μεταβαίνει σε περιοχή άλλου φορέα κινητής τηλεφωνίας, και σε διεθνή βάση, όταν ένας χρήστης κινητής τηλεφωνίας χρησιμοποιεί το τηλέφωνό του σε άλλη χώρα και η κλήση του διεκπεραιώνεται από κάποιον προμηθευτή υπηρεσιών στη χώρα εκείνη.

Α. ΣΧΕΤΙΚΕΣ ΑΓΟΡΕΣ ΠΡΟΪΟΝΤΟΣ

(73) Στην κοινοποίησή τους τα μέρη αναφέρουν επτά σχετικές αγορές προϊόντος που καλύπτουν τις δραστηριότητες στον τομέα της τηλεφωνίας και των συναφών υπηρεσιών. Σε αυτές περιλαμβάνονται υπηρεσίες σταθερής τηλεφωνίας, επικοινωνιών επιχειρηματικών δεδομένων, πρόσβαση στο Ίντερνετ (τόσο λιανική όσο και επιλογής), διανομή PABX, τοπικοί τηλεφωνικοί κατάλογοι - τοπικοί κατάλογοι επιχειρήσεων και κινητή τηλεφωνία.

Αγορές στον τομέα της σταθερής τηλεφωνίας μεταγωγής

(74) Η σχετική αγορά προϊόντος που προτείνουν τα μέρη για τη σταθερή τηλεφωνία καλύπτει τοπικές κλήσεις, υπεραστικές κλήσεις (εντός της ίδιας χώρας), διεθνείς κλήσεις και κλήσεις προς κινητά τηλέφωνα. Η Επιτροπή θεωρεί ότι στις δραστηριότητες που καλύπτει ο ορισμός αυτός περιλαμβάνονται υπηρεσίες που δεν μπορούν να θεωρηθούν μεταξύ τους ως οικονομικά υποκατάστατα από πλευράς ζήτησης ούτε από πλευράς προσφοράς. Ως εκ τούτου, απαιτείται αξιολόγηση με βάση μικρότερα τμήματα της αγοράς.

Μικρότερα τμήματα αγοράς

(75) Πολλοί από τους ερωτηθέντες κατά τη διάρκεια των ερευνών αγοράς της Επιτροπής συμφώνησαν ότι για τις αγορές πρέπει να χρησιμοποιηθούν ορισμοί που ανταποκρίνονται περισσότερο σε παλαιότερες υποθέσεις βάσει των οποίων οι βασικές υπηρεσίες τηλεφωνίας διαιρούνται σε διαφορετικά τμήματα αγοράς. Ένας τρόπος θα ήταν ο καταμερισμός της αγοράς σε υπηρεσίες τοπικού βρόχου, υπεραστικές και διεθνείς υπηρεσίες. Ωστόσο, οι υπηρεσίες πρόσβασης τοπικού βρόχου ενδιαφέρουν τόσο τους συνδρομητές όσο και άλλους φορείς που επιθυμούν να διασυνδεθούν. Επίσης, άλλη χρήσιμη διάκριση είναι εκείνη μεταξύ βασικής υποδομής και υπηρεσιών.

Παροχή υποδομής τοπικού βρόχου

(76) Προκειμένου να αποκτήσει πρόσβαση σε τηλεφωνικές υπηρεσίες υψηλότερου επιπέδου, ο συνδρομητής πρέπει να διαθέτει φυσική σύνδεση με το δίκτυο PSTN, συνήθως με την εγκατάσταση συνεστραμμένου χαλκοσυρμάτινου ζεύγους που τον συνδέει με το πλησιέστερο τοπικό κέντρο μεταγωγής. Ως εκ τούτου, υπάρχει ζήτηση από μέρους των συνδρομητών και των νεοεισερχόμενων φορέων τηλεπικοινωνιών για σύνδεση στον τοπικό βρόχο.

Παροχή υποδομής για υπεραστικές και διεθνείς κλήσεις

(77) Για τη σύνδεση των τοπικών κέντρων μεταγωγής μεταξύ τους στο εσωτερικό μιας χώρας και τη διεκπεραίωση κίνησης προς και από τις διεθνείς πύλες ή μεταγωγείς απαιτούνται τα κατάλληλα μέσα. Οι υπηρεσίες αυτές απαιτούν ένα καλωδιακό δίκτυο καθώς και εξοπλισμό μεταγωγής. Στο παρελθόν, οι κύριοι προμηθευτές της δικτυακής αυτής υποδομής ήταν οι ίδιες οι υπηρεσίες τηλεπικοινωνιών αλλά τα τελευταία χρόνια έχουν εμφανιστεί νέες δυνατότητες, και κυρίως οργανισμοί κοινής ωφελείας, όπως επιχειρήσεις φυσικού αερίου, ηλεκτρικού ρεύματος και σιδηροδρόμων, διατεθειμένοι να εκμισθώσουν ένα μέρος της χωρητικότητας που διαθέτουν στα ιδιωτικά τους δίκτυα.

(78) Από άποψη ζήτησης, η παροχή υπηρεσιών μεταφοράς υπεραστικών κλήσεων ενδιαφέρει όχι μόνο τους νεοεισερχόμενους ΔΤΦ αλλά και τις επιχειρήσεις που έχουν ιδιωτικά δίκτυα όπως οι προμηθευτές υπηρεσιών Ίντερνετ, οι προμηθευτές υπηρεσιών δικτύου για επικοινωνίες επιχειρηματικών δεδομένων και οι εταιρείες που θέλουν να "αυτοπρομηθεύονται", δημιουργώντας τα δικά τους δίκτυα δεδομένων. Όλες αυτές οι κατηγορίες φορέων χρειάζονται πρόσβαση σε χωρητικότητα σε ολοκληρωμένα δίκτυα για μια συγκεκριμένη περιοχή και ενδεχομένως διασύνδεση με τον υφιστάμενο φορέα προκειμένου να μπορέσουν να ανταλλάσσουν κίνηση προερχόμενη ή τερματιζόμενη στην υπόψη χώρα.

(79) Όσον αφορά τη δικτυακή υποδομή αυτού του τύπου, στο παρελθόν έγινε διάκριση μεταξύ "χονδρικών" υπηρεσιών, δηλαδή εκείνων που παρέχονται από φορέα σε φορέα, και "λιανικών" υπηρεσιών που παρέχονται σε τελικούς χρήστες (κατά κανόνα επιχειρήσεις) και συνήθως περιλαμβάνουν ιδιωτικές γραμμές.

(80) Καταρχήν ο αγοραστής δικτυακής υποδομής μπορεί να μην ενδιαφέρεται αν το προϊόν προέρχεται από φορέα τηλεπικοινωνιών ή από οποιαδήποτε άλλο ανταγωνιστικό προμηθευτή δικτυακής υποδομής. Η αγορά μιας δέσμης προϊόντων από μια επιχείρηση τηλεπικοινωνιών όπου η διασύνδεση θεωρείται δεδομένη μπορεί να παρουσιάζει πλεονεκτήματα αλλά εάν οι τιμές είναι υπερβολικά υψηλές σε σχέση με τις προσφορές ανταγωνιστικών προμηθευτών ο χρήστης μπορεί να προτιμήσει να αγοράσει αχρησιμοποίητη και μη συνδεδεμένη καλωδιακή υποδομή την οποία θα ενεργοποιήσει ο ίδιος, καθώς και να εξασφαλίσει ο ίδιος τη διασύνδεση. Από την άποψη του αγοραστή πρόσβασης στην υποδομή αυτή συνεπώς οι προσφορές προμηθευτών όπως οργανισμοί κοινής ωφελείας μπορεί να συνιστούν υποκατάστατα των προϊόντων που παραδοσιακά παρέχονται από ΔΤΦ.

(81) Όταν ο εκμισθωτής είναι δεσπόζουσα επιχείρηση τηλεπικοινωνιών είναι δυνατό να κάνει διάκριση μεταξύ πελατών τους οποίους αναγνωρίζει ως επιχειρήσεις τηλεπικοινωνιών και στους οποίους προσφέρει όχι μόνο καλωδιακή υποδομή αλλά και διασύνδεση και άλλων πελατών (π.χ. επιχειρήσεις που προσπαθούν να δημιουργήσουν δίκτυα δεδομένων ή νεοεισερχόμενους φορείς), στους οποίους δεν προσφέρει διασύνδεση. Επίσης, ένας δεσπόζων ΔΤΦ μπορεί να αρνηθεί να διασυνδεθεί (ή να προσφέρει χαμηλότερης ποιότητας διασύνδεση) με καλωδιακή υποδομή μισθωμένη από ανταγωνιστικό προμηθευτή (που δεν είναι ΔΤΦ). Από την άποψη αυτή μια δεσπόζουσα μονοπωλιακή επιχείρηση τηλεπικοινωνιών μπορεί να περιορίσει την ελκυστικότητα ανταγωνιστικών καλωδιακών δικτύων απλά και μόνο αρνούμενη να παράσχει διασύνδεση ή δημιουργώντας προβλήματα κατά τη διασύνδεση με νέα δίκτυα σε περίπτωση που χρησιμοποιούνται καλωδιακά συστήματα προερχόμενα από άλλους προμηθευτές.

(82) Έτσι, από την άποψη των φορέων τηλεφωνίας που αναζητούν υποδομή, μπορεί να υπάρχει μια ενιαία αγορά όχι μόνον για τις υπηρεσίες άλλων φορέων τηλεφωνίας αλλά και για τις υπηρεσίες εναλλακτικών προμηθευτών. Ωστόσο, από την άποψη των ιδιωτικών αγοραστών, όπως ιδιωτικοί προμηθευτές δικτύων δεδομένων, η αγορά παροχής υποδομής δικτύου μπορεί να είναι πιο περιορισμένη όταν χρειάζονται διασύνδεση με τον υφιστάμενο φορέα, δεδομένου ότι μπορεί να υποχρεωθούν να μισθώσουν υποδομή από αυτόν.

(83) Με την επιφύλαξη των όσων αναφέρονται παραπάνω, για τους σκοπούς της παρούσας αξιολόγησης πρέπει να θεωρηθεί ότι υπάρχουν χωριστές αγορές για την υποδομή δικτύου τόσο για υπεραστικές όσο και για διεθνείς κλήσεις και ότι οι αγορές αυτές καλύπτουν όλες τις προμήθειες υποδομής δικτύου ανεξάρτητα από το εάν παρέχονται από επιχειρήσεις τηλεπικοινωνιών ή όχι.

Πρόσβαση συνδρομητών σε υπηρεσίες τηλεπικοινωνιών: (τοπικές, υπεραστικές και διεθνείς)

(84) Από τη στιμγή που υπάρχει φυσική σύνδεση με το δίκτυο μπορεί να αρχίσει η παροχή υπηρεσιών. Η βασική τηλεφωνία αποτελείται από εισερχόμενες και εξερχόμενες κλήσεις. Οι εισερχόμενες και εξερχόμενες κλήσεις κατατάσσονται ανάλογα με το εάν πρόκειται για τοπικές κλήσεις, δηλαδή όταν εκκινούν και τερματίζουν στο ίδιο τοπικό δίκτυο, υπεραστικές, δηλαδή όταν αποστέλλονται ή λαμβάνονται από άλλο μέρος της χώρας ή διεθνείς, όταν στέλλονται ή λαμβάνονται από ξένη χώρα(16).

(85) Ανεξάρτητα από το είδος του περαιτέρω καταμερισμού των αγορών, το ζήτημα είναι αν θα πρέπει να προσδιοριστούν χωριστές αγορές για τις εισερχόμενες και τις εξερχόμενες κλήσεις. Αυτό αφορά ιδιαίτερα το θέμα της μεταχείρισης υπηρεσιών, όπως η προεπιλογή φορέα και η επιλογή φορέα ανά κλήση που αφορούν μόνο τις εξερχόμενες κλήσεις.

(86) Ο υφιστάμενος φορέας προσφέρει στους συνδρομητές κατά γενικό κανόνα πρόσβαση στις υπηρεσίες τηλεφωνίας στο πλαίσιο μιας δέσμης προϊόντων τόσο για τον τερματισμό όσο και για την εκκίνηση κλήσεων. Η τιμή που χρεώνεται στον τελικό χρήστη ο οποίος λαμβάνει κλήσεις χωρίς να πραγματοποιεί ποτέ καμία κλήση ο ίδιος συνίσταται μόνο στο μίσθωμα της γραμμής. Η τιμή για έναν τελικό χρήστη ο οποίος πραγματοποιεί κλήσεις χωρίς να λαμβάνει ποτέ καμία αποτελείται από όλα τα μεταβλητά τέλη χρήσης συν το μίσθωμα της γραμμής. Ο υπολογισμός της τιμής για τις δύο υπηρεσίες είναι δυσκολότερος όταν χρησιμοποιείται σταθερή γραμμή τόσο για τη λήψη όσο και την πραγματοποίηση κλήσεων, δεδομένου ένα μέρος του μισθώματος της σταθερής γραμμής πρέπει να θεωρηθεί ότι συμβάλλει στο κόστος των εξερχόμενων κλήσεων και ότι ένα άλλο μέρος του ποσού αυτού αποτελεί τέλος καταβαλλόμενο για εισερχόμενες κλήσεις(17). Η αναλογία πάγιων δαπανών που αποδίδεται στις εξερχόμενες κλήσεις ποικίλει ανάλογα με τη σχέση μεταξύ της χρήσης που αφορά εισερχόμενες και της χρήσης που αφορά εξερχόμενες κλήσεις. Συνεπώς είναι δύσκολο να διαχωριστούν τα μεμονωμένα αυτά στοιχεία τιμολόγησης της υπηρεσίας που παρέχεται σε τελικούς χρήστες πράγμα το οποίο σημαίνει ότι δεν πρέπει να γίνει διάκριση μεταξύ εισερχόμενων και εξερχόμενων κλήσεων.

(87) Παρά τα παραπάνω, θα μπορούσε κανείς να ισχυριστεί ότι η εκκίνηση και ο τερματισμός κλήσεων αποτελούν δύο διαφορετικές αγορές υπηρεσιών δεδομένου ότι θεωρητικά ένας συνδρομητής ο οποίος αντιμετωπίζει ανταγωνισμό όσον αφορά τον τοπικό βρόχο δύναται να μισθώνει μια γραμμή μόνο για τις εισερχόμενες κλήσεις και μια χωριστή γραμμή μόνο για τις εξερχόμενες, πράγμα το οποίο θα του επέτρεπε να προμηθεύεται διαφορετικές υπηρεσίες από δύο διαφορετικούς προμηθευτές. Στην περίπτωση αυτή όμως θα πλήρωνε δύο φορές τη μίσθωση σταθερής γραμμής αντί για μία, πράγμα το οποίο είναι απίθανο να είναι φθηνότερο από τη μίσθωση μιας γραμμής για την εξυπηρέτηση εισερχόμενων και εξερχόμενων κλήσεων. Συνεπώς, για τους σκοπούς της παρούσας αξιολόγησης θεωρείται ότι οι σχετικές αγορές περιλαμβάνουν τόσο τις εισερχόμενες όσο και τις εξερχόμενες κλήσεις.

α) Τοπικές κλήσεις

(88) Συμβατικά οι αγορές παροχής υπηρεσιών βασικής τηλεφωνίας διακρίνονται σε τοπικές, υπεραστικές και διεθνείς. Από άποψη ζήτησης ο συνδρομητής είναι εκείνος που αποφασίζει να πραγματοποιήσει μια τοπική, υπεραστική ή διεθνή κλήση. Ωστόσο, αν διαχωριστούν τα διάφορα επίπεδα τηλεφωνικής ιεραρχίας τότε ο προμηθευτής υπηρεσιών τοπικού βρόχου μπορεί να μην είναι αναγκαστικά σε θέση να προσφέρει υπεραστικές ή διεθνείς κλήσεις απευθείας στους συνδρομητές του και να πρέπει να παραπέμψει την κλήση σε άλλον φορέα. Συνεπώς, τα επίπεδα τηλεφωνικής ιεραρχίας μπορούν να ληφθούν ως χωριστές αγορές.

β) Υπεραστικές κλήσεις

(89) Όταν ο ΔΤΦ αποτελεί κάθετα ολοκληρωμένο φορέα, η μετάβαση από τον τοπικό βρόχο στην υπεραστική υποδομή σημαίνει απλώς αλλαγή επιπέδου μεταγωγής. Όταν όμως γίνεται διαχωρισμός των διαφόρων αυτών επιπέδων, ο φορέας υπεραστικού δικτύου πρέπει να διασυνδέεται με το δικτύο τοπικού βρόχου στο οποίο ξεκίνησε η κλήση προκειμένου να δεχθεί την κλήση και να μεταφέρει την κίνηση σε άλλο σημείο της χώρας ή της περιφέρειας. Από εκεί μπορεί να σταλεί πίσω στο δίκτυο τοπικού βρόχου του υφιστάμενου φορέα κοντά στο σημείο παράδοσης ή να παραδοθεί σε άλλον φορέα. Ζήτηση για υπηρεσίες υπεραστικών κλήσεων γεννάται επίσης όταν οι φορείς λειτουργίας τοπικών βρόχων πρέπει να στείλουν ή να λάβουν κίνηση από διεθνή "πύλη" ή από ένα σημείο που δίνει πρόσβαση σε διεθνές δημόσιο δίκτυο μεταγωγής, καθώς επίσης και όταν δρομολογούνται κλήσεις σε δίκτυα κινητής τηλεφωνίας.

(90) Το προσφερόμενο προϊόν ή υπηρεσία μπορεί να περιλαμβάνει διάφορα στοιχεία. Περιλαμβάνει τη μεταφορά της κλήσης από τον φορέα του υπεραστικού δικτύου μέσω του καλωδιακού του συστήματος και μπορεί επίσης να περιλαμβάνει τη διασύνδεση με τα δίκτυα παραλήπτες εκατέρωθεν. Η μεταφορά μπορεί να γίνει είτε μέσω καλωδίων που ανήκουν στον υπεραστικό φορέα ή μέσω καλωδίων που μισθώνει από άλλον φορέα τηλεπικοινωνιών. Υπάρχουν επίσης και άλλα προϊόντα χωρητικότητας που μπορούν να χρησιμοποιηθούν για τη μεταφορά υπεραστικών κλήσεων. Για παράδειγμα, μπορεί να γίνει με τη χονδρική αγορά χρόνου (λεπτών) μεταγωγής από τον υφιστάμενο φορέα ή ακόμη με τη διοχέτευση των επικοινωνιών σε εικονικά δίκτυα, όπως δίκτυα δεδομένων που παρέχονται σε λιανική βάση από άλλους φορείς.

(91) Ο ανταγωνισμός για τη μεταφορά υπεραστικών κλήσεων (καθώς και διεθνών) γενικά λαμβάνει τη μορφή μεταπώλησης, προεπιλογής φορέα και επιλογής φορέα ανά κλήση. Οι υπηρεσίες αυτές γενικά ισχύουν μόνο για τομείς με υψηλότερο περιθώριο κέρδους όπως οι υπεραστικές ή διεθνείς κλήσεις και δεν χρησιμοποιούνται για καθαρά τοπικές κλήσεις. Επίσης, επιτρέπουν τη πρόσβαση των πελατών σε άλλο φορέα ή μεταπωλητή που διεκπεραιώνει την κλήση εκ μέρους του.

γ) Διεθνείς κλήσεις

(92) Σε όλες τις χώρες υπάρχει ζήτηση από συνδρομητές για τη μεταφορά τηλεφωνικής κίνησης προς άλλες χώρες. Πρόκειται για τον τομέα στον οποίο είναι το πιθανότερο να δραστηριοποιούνται μεταπωλητές ή φερέσυχνα προεπιλογής ή ανά κλήση.

δ) Κλήσεις από δίκτυο σταθερής τηλεφωνίας σε δίκτυο κινητής τηλεφωνίας

(93) Για τους σκοπούς της παρούσας αξιολόγησης οι κλήσεις προς κινητά τηλέφωνα εξομοιώνονται με τις υπεραστικές στο βαθμό που απαιτούν πρόσβαση στο δίκτυο του υφιστάμενου φορέα για την εκκίνηση κλήσεων και δεν εξετάζονται χωριστά παρακάτω.

Κινητή τηλεφωνία

(94) Τα μέρη πρότειναν να ληφθεί ως χωριστή αγορά προϊόντος η κινητή τηλεφωνία, δηλαδή η λειτουργία δικτύων κινητών τηλεπικοινωνιών. Οι περισσότεροι τρίτοι που απάντησαν στις έρευνες της Επιτροπής φαίνεται ότι υποστηρίζουν τον προσδιορισμό μιας αγοράς στο επίπεδο αυτό χωρίς να υπάρχει σχεδόν καμία πρόταση από μέρους τρίτων για περαιτέρω υποδιαίρεση της αγοράς (π.χ. σε αναλογική και ψηφιακή τηλεφωνία). Όσον αφορά το θέμα της "σύγκλισης", δηλαδή την τάση των κινητών τηλεφώνων να υποκαθιστούν την τηλεφωνία σταθερής γραμμής, πολλοί απάντησαν ότι οι υπηρεσίες κινητής τηλεφωνίας δεν μπορούν να θεωρηθούν ακόμα ως υποκατάστατα της σταθερής τηλεφωνίας, δεδομένου ότι, μεταξύ άλλων, οι σταθερές γραμμές μπορούν να χρησιμοποιηθούν και για άλλους σκοπούς όπως πρόσβαση στο Ίντερνετ, τους οποίους η κινητή τηλεφωνία δεν μπορεί να εξυπηρετήσει στον ίδιο βαθμό. Επομένως, οι υπηρεσίες κινητής τηλεφωνίας λαμβάνονται ως χωριστή αγορά προϊόντος.

Πρόσβαση φορέων σε δίκτυα (τοπικά, υπεραστικά και διεθνή)

(95) Όπως οι συνδρομητές χρειάζονται πρόσβαση στα δίκτυα προκειμένου να πραγματοποιήσουν κλήσεις, οι φορείς τηλεπικοινωνιών χρειάζονται πρόσβαση για τον τερματισμό κλήσεων σε άλλα δίκτυα ή για τη λήψη κλήσεων για τερματισμό στο δικό τους. Υπάρχει συνεπώς κάποια αναλογία σε επίπεδο φορέα με τα όσα συζητούνται παραπάνω σχετικά με τις εξερχόμενες και εισερχόμενες κλήσεις.

α) Πρόσβαση φορέων σε δικτύα τοπικού βρόχου

(96) Όπως οι συνδρομητές χρειάζονται πρόσβαση σε τοπικούς βρόχους προκειμένου να πραγματοποιήσουν εξερχόμενες και να λάβουν εισερχόμενες κλήσεις, οι φορείς τηλεπικοινωνιών χρειάζονται επίσης διασύνδεση με τα δίκτυα τοπικού βρόχου. Συνεπώς, υπάρχει ζήτηση για τις υπηρεσίες αυτές η οποία καλύπτεται με συμβάσεις που περιλαμβάνουν κάποια πληρωμή ή αμοιβαία εξυπηρέτηση.

(97) Η διασύνδεση λαμβάνει συνήθως τη μορφή συμφωνίας που συχνά αναφέρεται ως διασύνδεση τερματισμού. Στο πλαίσιο μιας συμφωνίας του τύπου αυτού, ο φορέας που παραδίδει κλήσεις προς τερματισμό πληρώνει τον τερματίζοντα φορέα για την παράδοση των κλήσεων. Έτσι, το συνολικό κόστος μπορεί να περιλαμβάνει ένα βασικό τέλος εκκίνησης για κάθε κλήση, καθώς και ένα τέλος ανά λεπτό το οποίο διαφέρει ανάλογα με την απόσταση που η κλήση έχει να διανύσει στο δίκτυο του υφιστάμενου φορέα πριν φθάσει στον συνδρομητή του τοπικού βρόχου.

(98) Για το λόγο αυτό η Επιτροπή θεωρεί ότι στις περιπτώσεις που η ελευθέρωση της αγοράς επέτρεψε την είσοδο ανταγωνιστικών φορέων, υφίσταται μια αγορά πρόσβασης φορέων στο δίκτυο τοπικού βρόχου.

β) Πρόσβαση φορέων τηλεπικοινωνιών σε υπεραστικά ή διεθνή δίκτυα

(99) Στην πράξη οι περισσότεροι υφιστάμενοι φορείς τηλεπικοινωνιών στην Ευρώπη είναι ολοκληρωμένοι κάθετα και διαθέτουν αρκετή χωρητικότητα ώστε να μην είναι υποχρεωμένοι (εκτός από διεθνείς κλήσεις) να διοχετεύουν την κίνησή τους σε φορείς τοπικών, υπεραστικών ή διεθνών δικτύων. Ωστόσο, νεοεισερχόμενες επιχειρήσεις που δεν διαθέτουν τις ανάλογες εγκαταστάσεις μπορεί να θελήσουν να χρησιμοποιήσουν τις υπηρεσίες του υφιστάμενου ή άλλου φορέα τηλεπικοινωνιών ικανού να εκτελέσει υπεραστικές και διεθνείς κλήσεις.

(100) Δεδομένου ότι στις περισσότερες χώρες τα δίκτυα κατασκευάστηκαν την εποχή που υπήρχαν κρατικοί μονοπωλιακοί οργανισμοί τηλεπικοινωνιών, ο αριθμός των κέντρων μεταγωγής διεθνών κλήσεων που συνδέονται μέσω ειδικών καλωδίων, με "πύλες", δηλαδή διεθνή σημεία σύνδεσης καλωδίων ή διεθνείς κεφαλές καλωδίων είναι περιορισμένες. Όλες οι εξερχόμενες προς το εξωτερικό κλήσεις που διεκπεραιώνονται στο πλαίσιο ανταπόκρισης (δηλαδή εκτός των κλήσεων με αυτοανταπρόκριση και των κλήσεων που διακινούνται σε ιδιωτικά κυκλώματα) πρέπει, κατά συνέπεια, να κατευθύνονται στα διεθνή κέντρα μεταγωγής. Όλες οι εισερχόμενες σε μια χώρα κλήσεις φθάνουν στα διεθνή κέντρα μεταγωγής με σκοπό τον τερματισμό στην υπόψη χώρα.

Επικοινωνίες επιχειρηματικών δεδομένων

(101) Οι επικοινωνίες επιχειρηματικών δεδομένων είναι υπηρεσίες που αφορούν τη μεταβίβαση συχνά μεγάλων ποσοτήτων δεδομένων με ασφάλεια και ταχύτητα σε εθνικό και διεθνές επίπεδο. Οι υπηρεσίες αυτές συνδέουν το τοπικό δίκτυο (LAN) μιας επιχείρησης που βρίσκεται σε ένα σημείο με τα τοπικά δίκτυα της ίδιας επιχείρησης που βρίσκονται σε άλλα σημεία. Επίσης συνδέουν τρίτους με το δίκτυο της επιχείρησης. Οι πελάτες στην προκείμενη περίπτωση είναι επιχειρήσεις με σημαντικές επικοινωνιακές απαιτήσεις.

(102) Οι υπηρεσίες "επιχειρηματικών δεδομένων" αποτελούν χωριστές αγορές προϊόντων από εκείνες που σχετίζονται με την παραδοσιακή φωνητική τηλεφωνία. Από τεχνική άποψη, τα δίκτυα δεδομένων βασίζονται στη φυσική διαμόρφωση του σχετικού καλωδιακού δικτύου τηλεπικοινωνιών αλλά χρησιμοποιούν διαφορετικούς τύπους μεταγωγέων και δρομολογητών στα σημεία διασύνδεσης και πρόσβασης (κόμβους). Οι επικοινωνίες επιχειρηματικών δεδομένων συχνά χρησιμοποιούν τη μέθοδο της πακετομεταγωγής ή παρόμοια τεχνολογία όπως η μέθοδος Frame Relay ή η μέθοδος ΑΤΜ. Τα δίκτυα επιχειρηματικών δεδομένων περιγράφονται συνήθως ως εικονικά δίκτυα. Κατά τη σύνδεση δημιουργείται ένα εικονικό κύκλωμα και η ροή δεδομένων κατανέμεται σε πακέτα τα οποία στη συνέχεια διοχετεύονται σε γραμμές που μεταφέρουν περισσότερες της μιας ροές δεδομένων. Η τεχνολογία αυτή έχει το πλεονέκτημα ότι η σύνδεση δεν απαιτεί την κράτηση πόρων δικτύου και ότι ελαχιστοποιείται ο χρόνος μεταγωγής.

(103) Οι προμηθευτές υπηρεσιών επιχειρηματικών δεδομένων είτε κατασκευάζουν το δικό τους δίκτυο συνδυάζοντας την υποδομή που διαθέτουν με μισθωμένες γραμμές είτε προμηθεύονται υπηρεσίες μεταφοράς δικτύου (όπως π.χ. υπηρεσίες Frame Relay) από τον φορέα τηλεφωνίας και γενικά από προμηθευτές δικτυακής υποδομής. Σε κάθε περίπτωση, οι προμηθευτές επικοινωνιών επιχειρηματικών δεδομένων πρέπει να έχουν πρόσβαση στην τοπική ζεύξη. Προς το σκοπό αυτό χρησιμοποιούν μισθωμένες γραμμές, οπτικές ίνες, PSTN και ISDN(18). Μπορούν επίσης να προμηθευτούν υπεραστική συνδετικότητα από προμηθευτές δικτυακής υποδομής, χρησιμοποιώντας μισθωμένες γραμμές ή και υπηρεσίες μεταφοράς μέσω δικτύου.

(104) Με βάση τα στοιχεία αυτά, ο προμηθευτής υπηρεσιών δεδομένων συνθέτει την προσφορά του την οποία παρουσιάζει στον πελάτη ως ένα ενιαίο σύνολο. Το πλεονέκτημα που παρουσιάζει ένα τέτοιο προϊόν για πολλούς επιχειρηματικούς πελάτες είναι ότι με τον τρόπο αυτό δεν χρειάζεται να ασχοληθούν με τους διάφορους φορείς τηλεφωνίας που υπάρχουν σε εθνικό επίπεδο στις χώρες που καλύπτουν τα δίκτυα δεδομένων.

Υπηρεσίες ISP

(105) Οι ISP προσφέρουν στους πελάτες τους συνδετικότητα γενικότερα με το Ίντερνετ, πράγμα που σημαίνει πρόσβαση σε οποιοδήποτε σημείο του Ίντερνετ με το οποίο θέλει να συνδεθεί ο πελάτης. Συνεπώς, υπάρχει ζήτηση για την παροχή υπηρεσιών πρόσβασης στο Ίντερνετ. Στην αξιολόγηση που ακολουθεί παρατίθενται στοιχεία όσον αφορά τα μερίδια αγοράς για την πρόσβαση επιλογής και κατ' αποκλειστικότητα από κοινού και χωριστά για κάθε είδος πρόσβασης. Ωστόσο, δεδομένου ότι θα προκύψουν προβλήματα ανεξάρτητα από το αν οι δύο αυτές αγορές ληφθούν από κοινού ή χωριστά, δεν κρίνεται σκόπιμο να ληφθεί απόφαση ως προς το θέμα αυτό.

Χονδρικές υπηρεσίες ISP

(106) Η χονδρική παροχή υπηρεσιών ISP περιλαμβάνει τη μεταπώληση διαβιβαστικών υπηρεσιών στο Ίντερνετ, πράγμα το οποίο σημαίνει ότι ο ISP που παρέχει την υπηρεσία αναλαμβάνει την υποχρέωση να παρέχει συνδετικότητα σε ολόκληρο το Ίντερνετ. Η αγορά αυτή έχει παγκόσμιο χαρακτήρα. Από τα στοιχεία που κατέθεσαν τα μέρη απορρέει ότι κανένα από τα μέρη της συγκέντρωσης δεν ανταποκρίνεται στον ορισμό του δικτύου ανώτατου επιπέδου, όπως εφαρμόζεται στην απόφαση 1999/287/ΕΚ της Επιτροπής (WorldCom/MCI)(19) και ότι αμφότερα μεταπωλούν διαβιβαστικές υπηρεσίες τις οποίες αποκτούν από δίκτυα του τύπου αυτού. Επιπλέον, όπως περιγράφεται παρακάτω όσον αφορά το Ίντερνετ, στην αξιολόγηση του ανταγωνισμού που ακολουθεί, οι δραστηριότητες της Telenor ως προμηθευτή διαβιβαστικών υπηρεσίων Ίντερνετ έχουν οριακό χαρακτήρα. Η Telia έχει ισχυρότερη παρουσίαση σε ευρωπαϊκό επίπεδο αλλά σχετικά μικρή σε παγκόσμιο επίπεδο. Συνεπώς, δεν χρειάζεται να εξεταστεί η εν λόγω αγορά περαιτέρω, δεδομένου ότι η κοινοποιηθείσα συγκέτρωση δεν προκαλεί ανησυχίες ως προς τον ανταγωνισμό στον τομέα της χονδρικής παροχής υπηρεσιών ISP.

Διαφήμιση στο Ίντερνετ

(107) Στην απόφαση για την Scandinavia OnLine(20), σχετικά με τη σύσταση της κοινής επιχείρησης με την επωνυμία Scandinavia Online ("SOL") μεταξύ της Telia, της Telenor και του νορβηγικού ομίλου μέσων ενημέρωσης Schibsted, η Επιτροπή μεταξύ άλλων προσδιόρισε την ύπαρξη μιας αγοράς διαφήμισης μέσω του Ίντερνετ. Στην αγορά αυτή οι προμηθευτές περιεχομένου στο Ίντερνετ ανταγωνίζονται μεταξύ τους για έσοδα από διαφημίσεις. Στην απάντησή τους στη δήλωση αιτιάσεων, τα μέρη δεν συμφώνησαν ως προς την ύπαρξη μιας χωριστής αγοράς διαφημίσεων στο Ίντερνετ, ισχυριζόμενα ότι είναι εξαιρετικά σπάνιο για επιχειρήσεις να χρησιμοποιούν το Ίντερνετ ως αποκλειστικό κανάλι μάρκετινγκ και ότι η δραστηριότητα αυτή θα πρέπει να θεωρηθεί ως μέρος μιας γενικότερης αγοράς διαφήμισης μέσω των εφημερίδων, του ταχυδρομείου, της τηλεόρασης και του ραδιοφώνου κ.λπ. Εντούτοις, τα μέρη δεν κατέθεσαν στοιχεία που να αποδεικνύουν ότι τα εν λόγω μέσα μάρκετινγκ περιορίζουν ανταγωνιστικά τη συμπεριφορά των προμηθευτών διαφημιστικού χώρου στο Ίντερνετ. Το γεγονός ότι οι περισσότεροι διαφημιστές χρησιμοποιούν περισσότερα του ενός διαφημιστικά κανάλια δεν αποδεικνύει ότι τα κανάλια αυτά υποκαθιστούν το ένα το άλλο. Αποδεικνύει απλώς ότι οι διαφημιστές εφαρμόζουν μια διαφοροποιημένη στρατηγική μάρκετινγκ με σκοπό να καλύψουν όσο το δυνατόν μεγαλύτερο κοινό.

Μεταπώληση διαφημιστικού χώρου στους τοπικούς τηλεφωνικούς καταλόγους

(108) Στη Σουηδία και τη Νορβηγία, όπως και σε πολλές άλλες χώρες, οι τοπικοί τηλεφωνικοί κατάλογοι εκδίδονται μία φορά το χρόνο και παραδίδονται στα νοικοκυριά και τις επιχειρήσεις δωρεάν. Οι εκδότες έχουν έσοδα από την πώληση διαφημιστικού χώρου σε διάφορους διαφημιστές που είναι κυρίως μεγάλες ή μεσαίου μεγέθους επιχειρήσεις. Τόσο η Telia όσο και η Telenor εκδίδουν και παρέχουν τοπικούς καταλόγους και πωλούν διαφημιστικό χώρο σε αυτούς. Στη Σουηδία η Telia εκδίδει καταλόγους υπό την επωνυμία DinDel ενώ η Telenor εκδίδει καταλόγους μέσω της θυγατρικής της Lokaldelen Sverige AB ("Lokaldelen"). Η Telia δεν ασκεί δραστηριότητες του τύπου αυτού στη Νορβηγία.

(109) Τα μέρη ισχυρίζονται ότι οι διαφημίσεις στους τοπικούς τηλεφωνικούς καταλόγους δεν αποτελούν αγορά καθεαυτή αλλά ότι ανήκουν σε μια ευρύτερη αγορά διαφήμισης σε άλλα μέσα (π.χ. τοπικές εφημερίδες διανεμόμενες δωρεάν και ραδιόφωνο). Ωστόσο, από τα στοιχεία που συγκεντρώθηκαν κατά τη διάρκεια των ερευνών της Επιτροπής απορρέει ότι οι τηλεφωνικοί κατάλογοι έχουν ορισμένα χαρακτηριστικά που τους διαφοροποιούν από τα υπόλοιπα διαφημιστικά μέσα. Πρώτον, οι τηλεφωνικοί κατάλογοι εκδίδονται μία φορά το χρόνο. Αυτό μειώνει τη διαφημιστική τους σπουδαιότητα και τους καθιστά ένα στατικό διαφημιστικό μέσο, δεδομένου ότι οι πληροφορίες που γνωστοποιούνται στο κοινό μέσω αυτών δεν μπορούν να τροποποιηθούν, να ενοποιηθούν ή να ενημερωθούν. Το γεγονός ότι εκδίδονται μία φορά το χρόνο επηρεάζει την τιμή του διαφημιστικού χώρου στους τηλεφωνικούς καταλόγους σε σχέση με τα άλλα έντυπα μέσα. Η διαφήμιση στους τηλεφωνικούς καταλόγους τείνει να είναι φθηνότερη αν ληφθεί υπόψη η μεγαλύτερη διάρκεια ζωής του καταλόγου σε σχέση με τη διαφήμιση στις καθημερινές εφημερίδες ή τα μηνιαία περιοδικά. Για τους λόγους αυτούς, οι πελάτες δεν θα άλλαζαν εύκολα διαφημιστικό μέσο εξαιτίας κάποιας μικρής αλλά όχι ασήμαντης αύξησης της τιμής. Στην απάντησή τους στη δήλωση αιτιάσεων, τα μέρη ισχυρίστηκαν ότι ο ετήσιος χαρακήρας των καταλόγων που απευθύνονται σε επιχειρήσεις, δηλαδή το γεγονός ότι οι συνδρομές καλύπτουν μεγαλύτερο χρονικό διάστημα, συνήθως δώδεκα μήνες, δεν διαφοροποιεί αρκετά από διαφημιστικά μέσα με μικρότερο κύκλο ζωής. Τα μέρη ανέφεραν ότι υπάρχουν άλλα είδη διαφήμισης που παρέχονται σε ετήσια βάση, όπως οι πινακίδες σε γήπεδα ποδοσφαίρου ή χόκεϊ πάνω σε πάγο ή ακόμα περιοδικά που εκδίδονται δύο έως έξι φορές το χρόνο. Πάνω στη βάση αυτή προτείνουν να περιληφθούν στην αγορά στην οποία ανταγωνίζονται οι τηλεφωνικοί κατάλογοι για έσοδα από διαφημίσεις και άλλες μορφές μακροπρόθεσμης διαφήμισης. Ωστόσο, τα μέρη δεν κατέθεσαν στοιχεία που να αποδεικνύουν ότι τα εν λόγω άλλα διαφημιστικά μέσα δύνανται να περιορίσουν την ανταγωνιστική συμπεριφορά των πωλητών διαφημιστικού χώρου σε τοπικούς τηλεφωνικούς καταλόγους. Για παράδειγμα, τα μέρη δεν απέδειξαν ότι υπάρχει σχέση μεταξύ των διαφημιστικών τελών στους τοπικούς τηλεφωνικούς καταλόγους και των διαφημιστικών τελών σε άλλα μέσα ούτε άλλα στοιχεία που να αποδεικνύουν ότι τα διαφορετικά αυτά προϊόντα θεωρούνται υποκατάστατα μεταξύ τους από πλευράς ζήτησης. Συνεπώς, η πώληση διαφημιστικού χώρου στους τοπικούς τηλεφωνικούς καταλόγους μπορεί να ληφθεί ως χωριστή σχετική αγορά προϊόντος.

Πώληση διαφημιστικού χώρου στους καταλόγους επιχειρήσεων

(110) Οι τηλεφωνικοί κατάλογοι επιχειρήσεων διαφέρουν από τους κοινούς τοπικούς τηλεφωνικούς καταλόγους κατά το ότι χρησιμοποιούνται κυρίως από επιχειρήσεις που αναζητούν προμηθευτές προϊόντων και υπηρεσιών. Κατά γενικό κανόνα διανέμονται δωρεάν, δεδομένου ότι οι εκδότες έχουν έσοδα από την πώληση διαφημιστικού χώρου. Αμφότερα τα μέρη εκδίδουν και προμηθεύουν καταλόγους επιχειρήσεων. Στη Σουηδία η Telia δημοσιεύει καταλόγους του τύπου αυτού υπό το σήμα Emfas ενώ η Telenor διαμέσου της σουηδικής θυγατρικής Telenor Företagsinfo AB υπό τα σήματα Stortele, Sveriges Handelskalender and ISO-guiden. Η Telia δεν αναπτύσσει δραστηριότητες του τύπου αυτού στη Νορβηγία.

(111) Τα μέρη ισχυρίζονται ότι οι εκδότες καταλόγων του τύπου αυτού ανταγωνίζονται για έσοδα από διαφημίσεις στη γενικότερη αγορά διαφήμισης. Ωστόσο, για τους ίδιους λόγους που αναφέρονται παραπάνω όσον αφορά τους τοπικούς τηλεφωνικούς καταλόγους, η Επιτροπή θεωρεί ότι η διαφήμιση σε καταλόγους επιχειρήσεων συνιστά χωριστή αγορά διαφήμισης. Επίσης η διαφήμιση σε καταλόγους επιχειρήσεων συνιστά χωριστή αγορά σε σχέση με τη διαφήμιση στους συνήθεις τοπικούς τηλεφωνικούς καταλόγους. Οι κατάλογοι επιχειρήσεων δεν διατίθενται στο ευρύτερο κοινό αλλά στοχεύουν σε συγκεκριμένους χρήστες, δηλαδή τον επιχειρηματικό κόσμο. Η διαφήμιση σε καταλόγους επιχειρήσεων φαίνεται ότι είναι φθηνότερη σε σχέση με τη διαφήμιση σε κανονικούς τηλεφωνικούς καταλόγους. Στην απάντησή τους στη δήλωση αιτιάσεων τα μέρη ισχυρίζονται ότι όπως και για τους τοπικούς τηλεφωνικούς καταλόγους ο ετήσιος χαρακτήρας των καταλόγων επιχειρήσεων δεν αποτελεί λόγο διαφοροποίησής τους από τα διαφημιστικά μέσα μικρότερου κύκλου ζωής. Οι ισχυρισμοί των μερών όσον αφορά τον προσδιορισμό της αγοράς των καταλόγων επιχειρήσεων μπορούν να καταρριφθούν με βάση το σκεπτικό που αναπτύχθηκε παραπάνω σε σχέση με τους τοπικούς τηλεφωνικούς καταλόγους. Εκτός αυτού, είναι αυταπόδεικτο ότι εξαιτίας του εξειδικευμένου χαρακτήρα των καταλόγων επιχειρήσεων (καθότι απευθύνονται αποκλειστικά στον επιχειρηματικό κόσμο) άλλες μορφές διαφήμισης όπως οι διαφημίσεις σε λεωφορεία και τραμ που απευθύνονται στο ευρύτερο κοινό δεν μπορούν να θεωρηθούν υποκατάστατα από πλευράς ζήτησης.

(112) Από τα παραπάνω προκύπτει ότι υφίσταται μια σχετική αγορά προϊόντος για την πώληση διαφημιστικού χώρου σε καταλόγους επιχειρήσεων.

(113) Επισημαίνεται ότι τα μέρη εκδίδουν τους καταλόγους επιχειρήσεων όχι μόνο ως έντυπα αλλά και ως CD-Rom, καθώς και στο Ίντερνετ. Επίσης συγκεντρώνουν έσοδα από τη διαφήμιση στις μορφές CD-Rom και Ίντερνετ τα οποία αντιστοιχούν σε λιγότερο από [0-10%](21) των συνολικών εσόδων από καταλόγους επιχειρήσεων. Τα μέρη θεωρούν ότι οι μορφές CD-ROM και Ίντερνετ ανήκουν στην ίδια αγορά με την έντυπη μορφή. Τα στοιχεία που συγκεντρώθηκαν κατά τη διάρκεια των ερευνών της Επιτροπής επιβεβαιώνουν την άποψη αυτή. Θα πρέπει να ληφθεί όμως υπόψη ότι η μορφή Ίντερνετ δεν έχει την ίδια διαμόρφωση με την έντυπη μορφή για τη μορφή CD-ROM. Στη μορφή Ίντερνετ τα ονόματα και οι διευθύνσεις των επιχειρήσεων παρουσιάζονται με αντικειμενικό και ενιαίο τρόπο. Η μόνη πηγή διαφημιστικών εσόδων είναι οι διαφημιστικές σημαίες οι οποίες περιβάλλουν τη σχετική ιστοσελίδα καθώς και οι χορηγίες. Οι εν λόγω διαφημίσεις και χορηγίες δεν συνδέονται με το κείμενο του καταλόγου ούτε σχετίζονται αναγκαστικά με τις επιχειρηματικές πληροφορίες που αναφέρονται σε αυτόν ενώ πωλούνται χωριστά στις επιχειρήσεις που επιθυμούν να διαφημιστούν εκεί. Αντίθετα, στην έντυπη μορφή ή στη μορφή CD-ROM οι πληροφορίες για την εκάστοτε επιχείρηση μπορούν να εμφανίζονται με συγκεκριμένο τρόπο ή σε διαφημιστικούς χώρους διαφόρων μεγεθών οι οποίοι δεν διαχωρίζονται από το υπόλοιπο κείμενο του καταλόγου. Οι διαφημιστές πληρώνουν για την εμφάνιση της επωνυμίας της εταιρείας τους με εμφανέστερο τρόπο ή για διαφημιστικούς χώρους. Σε κάθε περίπτωση δεν είναι απαραίτητο να ληφθεί κάποια θέση επί του θέματος αυτού, δεδομένου ότι η συγκέντρωση προκαλεί ανησυχίες ως προς τον ανταγωνισμό, ανεξάρτητα από το εάν η διαφήμιση στο Ίντερνετ συμπεριλαμβάνεται ή όχι στη σχετική αγορά προϊόντος.

PABX

(114) Άλλο ένα προϊόν υποδομής είναι το PABX το οποίο όμως χρησιμοποιοείται κατά κύριο λόγο στο εσωτερικό ενός οργανισμού αντί ως μέρος του δημόσιου δικτύου. Αμφότερα τα μέρη δραστηριοποιούνται ως διανομείς PABX. Πρόκειται στην ουσία για μεταγωγείς ικανούς να διαχειρίζονται ταυτόχροντα περισσότερες από μια τηλεφωνική γραμμή και χρησιμοποιούνται από επιχειρήσεις και οργανισμούς ως τηλεφωνικά κέντρα για τα εσωτερικά τους συστήματα φωνητικής τηλεφωνίας. Οι μεταγωγείς διαφέρουν ανάλογα με τον αριθμό των γραμμών που διαχειρίζονται. Ένα PABX ικανό να διαχειρίζεται ταυτόχρονα λιγότερες από 100 γραμμές θεωρείται μάλλον μικρό ενώ τα μοντέλα με ικανότητα διαχείρισης άνω των 100 γραμμών θεωρούνται μεγάλα.

(115) Τα μέρη θεωρούν ότι τόσο τα μικρά όσο και τα μεγάλα PABX ανήκουν στην ίδια αγορά προϊόντος, δεδομένου ότι εκτελούν την ίδια λειτουργία ανεξάρτητα από το μέγεθός τους και ότι οι πελάτες αναζητούν λύσεις που μπορεί να περιλαμβάνουν τόσο μικρά όσο και μεγάλα PABX. Οι πελάτες γενικά δεν θέλουν να συναλλάσσονται με διαφορετικούς προμηθευτές για μεγάλα και για μικρά PABX. Οι πληροφορίες που συγκέντρωσε η Επιτροπή κατά τη διάρκεια των ερευνών της επιβεβαιώνουν την άποψη των μερών. Ωστόσο, όπως αποδεικύεται παρακάτω, για το σκοπό της παρούσας αξιολόγησης δεν είναι απαραίτητο να ληφθεί απόφαση ως προς το εάν τα μικρά και τα μεγάλα PABX ανήκουν στην ίδια αγορά προϊόντος ή όχι.

(116) Οι διανομείς συστημάτων PABX τείνουν να δίνουν βάρος σε συμπληρωματικές υπηρεσίες όπως η αναβάθμιση ήδη εκγαταστημένων συστημάτων PABX (μικρών και μεγάλων), και συμβάσεις με πελάτες για την παροχή υπηρεσιών συντήρησης και υποστήριξης σε συνεχή βάση μετά την εγκατάσταση. Η παροχή υπηρεσιών μετά την πώληση αντιστοιχούν σε σημαντικό μέρος των δραστηριοτήτων PABX. Οι περισσότεροι πελάτες θεωρούν δεδομένο ότι θα λάβουν τις υπηρεσίες αυτές από την εταιρεία που τους πώλησε και εγκατέστησε τον αρχικό εξοπλισμό. Ωστόσο, όπως αποδεικνύεται παρακάτω, για το σκοπό της παρούσας αξιολόγησης δεν είναι απαραίτητο να ληφθεί απόφαση ως προς το εάν οι υπηρεσίες μετά την πώληση αποτελούν μέρος της ίδιας αγοράς προϊόντος με τη διανομή συστημάτων PABX.

Β. ΣΧΕΤΙΚΕΣ ΓΕΩΓΡΑΦΙΚΕΣ ΑΓΟΡΕΣ

Αγορές με εθνική ή μεγαλύτερη διάσταση

(117) Τα μέρη ισχυρίζονται ότι όλες οι σχετικές αγορές τηλεπικοινωνιών που επηρεάζονται από την παρούσα συγκέντρωση έχουν εθνικό χαρακτήρα. Ωστόσο, μπορεί να αντιταχθεί το επιχείρημα ότι ακόμα και αν οι αγορές αυτές έχουν σήμερα εθνικό χαρακτήρα, η συγχώνευση(22) θα διευρύνει αγορές όπως την αγορά σταθερής τηλεφωνίας και ενδεχομένως ορισμένες άλλες αγορές παροχής υπηρεσιών και θα δημιοργήσει μια αγορά που θα καλύπτει δύο χώρες, δηλαδή τη Νορβηγία και τη Σουηδία. Ωστόσο, παρά το γεγονός ότι αυτό μπορεί να συμβεί ως αποτέλεσμα της συγχώνευσης δεν απορρέει αυτομάτως από αυτήν και ως εκ τούτου η αξιολόγηση έγινε λαμβάνοντας ως βάση τον εθνικό χαρακτήρα των αγορών σταθερής και κινητής τηλεφωνίας.

(118) Με την επιφύλαξη των παραπάνω είναι δύσκολο να γίνει γενίκευση για όλες τις αγορές τηλεπικοινωνιών που ενδέχεται να επηρεαστούν στη συγχώνευση και ως εκ τούτου πρέπει να εξεταστεί η κάθε μια χωριστά.

Παροχή υποδομής τοπικού βρόχου καθώς και υπεραστικής και διεθνούς υποδομής

(119) Οι τρεις αυτές αγορές θεωρείται ότι έχουν εθνική έκταση. Εάν ο τοπικός βρόχος που έχει υπό τον έλεγχό του ένας φορέας διευρυνόταν για να καλύψει περιοχή μεγαλύτερης έκτασης από την εθνική επικράτεια και εάν το δίκτυο αναδιαμορφωνόταν για να αντικατοπτρίζει το γεγονός ότι ελέγχεται στο σύνολό του από τον ίδιο φορέα, τότε η γεωγραφική έκταση της αγοράς θα ήταν ευρύτερη από εθνική. Ωστόσο, δεν είναι απαραίτητο να ληφθεί απόφαση ως προς το θέμα αυτό, δεδομένου ότι προβλήματα για τον ανταγωνισμό προκύπτουν ακόμα και εάν η αγορά θεωρηθεί εθνική, όπως εξάλλου πρότειναν τα μέρη.

(120) Όσον αφορά την υπεραστική και διεθνή υποδομή, μπορούν να εφαρμοστούν παρόμοιες αρχές για τον προσδιορισμό της γεωγραφικής έκτασης της αγοράς. Ιστορικά, την υπηρεσία της μεταφοράς υπεραστικών τηλεπικοινωνιών σε όλες τις χώρες παρείχε ο μονοπωλιακός οργανισμός τηλεπικοινωνιών ο οποίος για παρόμοιους λόγους με εκείνους που ισχύουν για την υπηρεσία τοπικού βρόχου, τις προσέφερε στο εσωτερικό μιας σαφώς περιγεγραμμένης εθνικής επικράτειας.

Πρόσβαση συνδρομητών στις υπηρεσίες τηλεφωνίας (τοπικές, υπεραστικές και διεθνείς)

(121) Από την άποψη του συνδρομητή η πρόσβαση σε υπηρεσίες τηλεφωνίας θεωρείται γενικά ότι έχει εθνικό χαρακτήρα. Στο παρελθόν η παροχή υπηρεσιών έτεινε να περιορίζεται στην εθνική επικράτεια διότι οι φορείς τηλεφωνίας δεν ήταν σε θέση να παράσχουν τις υπηρεσίες τους πέραν των εθνικών συνόρων.

Πρόσβαση φορέων στα δίκτυα (τοπικά, υπεραστικά και διεθνή)

(122) Όπως οι υπηρεσίες πρόσβασης συνδρομητών πρέπει να ληφθούν ως εθνική αγορά το ίδιο ισχύει για την πρόσβαση φορέων στον τοπικό βρόχο. Την εποχή των μονοπωλιακών οργανισμών τηλεπικοινωνιών, το θέμα της πρόσβασης στα τοπικά δίκτυα συνήθως δεν ενδιέφερε τους εξωτερικούς φορείς που ήθελαν να τερματίσουν κλήσεις στην υπόψη χώρα. Την ευθύνη του τερματισμού της κλήσης αναλάμβανε ο οργανισμός-παραλήπτης σε ένα ενδιάμεσο σημείο του καλωδίου που συνέδεε τις δύο χώρες. Από εκεί η κλήση διεκπεραιωνόταν στο κάθετα ολοκληρωμένο δίκτυο του μονοπωλιακού φορέα και ο τερματισμός της κλήσης στον τοπικό βρόχο ήταν το τελευταίο στάδιο της όλης διαδικασίας.

(123) Οι διεθνείς κλήσεις, κατά την έννοια της πρόσβασης σε υπηρεσίες διεθνών κλήσεων, μπορούν καθεαυτές να θεωρηθούν χωριστό τμήμα της αγοράς. Σε ορισμένες περιπτώσεις, όμως, μπορεί να είναι σκόπιμο να εξεταστεί αν υπάρχουν στενότερες σχετικές αγορές με βάση συγκεκριμένες σχέσεις "ζεύγους χωρών", πράγμα το οποίο αναφέρεται στις διαδρομές πάνω στις οποίες είναι δυνατή η ανταλλαγή κίνησης μεταξύ δύο δεδομένων χωρών. Στην αξιολόγηση εξετάζεται το θέμα από την απόψη μιας αγοράς πρόσβασης σε διεθνείς υπηρεσίες, καθώς επίσης και ο αντίκτυπος της συγχώνευσης σε συγκεκριμένα ζεύγη χωρών, όπως (Νορβηγία-Σουηδία) και Νορβηγία ή Σουηδία με τη Δανία και τη Φινλανδία.

Κινητή τηλεφωνία

(124) Τα μέρη θεώρησαν ότι οι αγορές είχαν εθνικό χαρακτήρα για διάφορους λόγους και ειδικά: ότι στα διάφορα κράτη μέλη ισχύουν διαφορετικοί όροι όσον αφορά τη χορήγηση αδειών σε φορείς κινητής τηλεφωνίας· ότι οι διαθέσιμες συχνότητες περιορίζουν τον αριθμό των φορέων στις χώρες μεταξύ δύο και τεσσάρων με αποτέλεσμα ένας φορέας από μια χώρα να μην μπορεί να αναμένει ότι θα λάβει άδεια και σε όλες τις γειτονικές χώρες και ότι, τις περισσότερες φορές, οι σχετικοί όροι υποχρεώνουν τους φορείς να αναπτύξουν υποδομή στην υπόψη περιοχή. Ένα άλλο σημαντικό στοιχείο είναι τα τέλη περιαγωγής που επιβάλλονται στις κλήσεις που πραγματοποιούνται εκτός της οικείας επικράτειας του προμηθευτή υπηρεσιών, πράγμα που σπάνια καθιστά συμφέρον για τους πελάτες μιας χώρας να προμηθεύονται υπηρεσίες κινητής τηλεφωνίας σε μόνιμη βάση από προμηθευτή εγκαταστημένο σε διαφορετική εθνική αγορά, κυρίως επειδή οι εγχώριες κλήσεις τους στη χώρα παραμονής χρεώνονταν ως διεθνείς κλήσεις.

Επικοινωνίες επιχειρηματικών δεδομένων

(125) Τα μέρη ισχυρίστηκαν ότι οι σχετικές αγορές επικοινωνιών επιχειρηματικών δεδομένων έχουν εθνικό χαρακτήρα και κατέθεσαν στοιχεία βασιζόμενα στην υπόθεση αυτή. Σε πολλές προηγούμενες περιπτώσεις του τύπου αυτού η αγορά πακέτων επιχειρηματικών δεδομένων θεωρήθηκε ευρύτερη από την εθνική επικράτεια ενδεχομένως με ευρωπαϊκό ή ακόμη και παγκόσμιο χαρακτήρα. Πράγματι, ένα από τα κίνητρα που έχουν οι επιχειρήσεις να προμηθεύονται υπηρεσίες του τύπου αυτού είναι το ότι θέλουν να αποφύγουν να συναλλάσσονται με πολλούς εθνικούς φορείς τηλεπικοινωνιών, πράγμα το οποίο θα συνέβαινε εάν προσπαθούσαν να δημιουργήσουν διασυνοριακά δίκτυα για δικό τους λογαριασμό. Ωστόσο, η αξιολόγηση έγινε με βάση τον ισχυρισμό των μερών ότι οι αγορές για τις υπηρεσίες αυτές έχουν εθνικό χαρακτήρα.

Υπηρεσίες ISP και διαφήμιση

(126) Είναι γενικά αποδεκτό ότι η γεωγραφική αγορά υπηρεσιών ISP έχει κατά βάση εθνικό χαρακτήρα με βάση την ανάγκη για υπηρεσίες τοπικού βρόχου ή την εγκατάσταση σταθερής γραμμής για τη φυσική σύνδεση των συνδρομητών με τους πελάτες τους. Αυτό περιορίζει το βαθμό στον οποίο μπορεί να θεωρηθεί ότι οι υφιστάμενες αγορές πρόσβασης έχουν χαρακτήρα ευρύτερο από εθνικό.

(127) Όσον αφορά τις διαφημίσεις στο Ίντερνετ, η Επιτροπή στην απόφαση SOL (υπόθεση IV/JV.1, που αναφέρεται στη αιτιολογική σκέψη 107) θεώρησε ότι η αγορά αυτή θα πρέπει να θεωρηθεί ότι έχει τουλάχιστον εθνικό χαρακτήρα, ενδεχομένως με βάση τη γλώσσα. Ένας ανταγωνιστής ανέφερε ότι αν ληφθούν υπόψη σημαντικές γλωσσικές και πολιτιστικές ομοιότητες μεταξύ Σουηδίας και Νορβηγίας η νέα επιχείρηση θα μπορούσε να παρέχει το ίδιο περιεχόμενο Ίντερνετ στη Σουηδία και τη Νορβηγία και έτσι να ασκεί ανταγωνισμό για τα έσοδα από διαφημίσεις σε αμφότερες τις χώρες. Η μετάφραση του περιεχομένου, η οποία λόγω της μεγάλης ομοιότητας των δύο γλωσσών θα πρέπει να είναι ταχεία και μη δαπανηρή, δεν θα είναι πάντοτε αναγκαία, δεδομένου ότι οι Σουηδοί μπορούν να διαβάσουν νορβηγικά και το αντίστροφο. Συνεπώς, ως αποτέλεσμα της συγχώνευσης η σχετική γεωγραφική αγορά θα μπορούσε να είναι ευρύτερη από την εθνική επικράτεια. Στην απάντησή τους τα μέρη προέβαλαν το επιχείρημα ότι δεν μπορεί να προσφέρεται το ίδιο περιεχόμενο Ίντερνετ στη Σουηδία και τη Νορβηγία διότι, παρά το γεγονός ότι τα δύο αυτά κράτη γειτονεύουν και ότι υπάρχουν γλωσσικές ομοιότητες, υπάρχουν πολιτισμικές και γλωσσικές διαφορές. Υποστήριξαν ότι οι διαφορές αυτές είναι σημαντικές και ότι δεν υπάρχουν στοιχεία για διαφημιστές που προμηθεύονται διαφημιστικό χώρο από κοινού για τη Σουηδία και τη Νορβηγία. Ωστόσο, δεν είναι απαραίτητο να ληφθεί απόφαση ως προς το σημείο αυτό, δεδομένου ότι ανησυχίες για τον ανταγωνισμό προκύπτουν ακόμα και αν η αγορά οριστεί με το στενότερο δυνατό τρόπο, δηλαδή ως εθνική.

Τοπικοί τηλεφωνικοί κατάλογοι και κατάλογοι επιχειρήσεων

(128) Τα μέρη θεωρούν ότι η σχετική γεωγραφική αγορά για την πώληση διαφημιστικού χώρου στους τοπικούς τηλεφωνικούς καταλόγους και τους καταλόγους επιχειρήσεων έχει εθνικό χαρακτήρα. Τόσο οι πωλήσεις τους όσο και τα συστήματα διανομής τους οργανώνονται σε εθνικό επίπεδο. Επίσης αναφέρουν τις γλωσσικές διαφορές ως εμπόδιο εισόδου στην αγορά πώλησης διαφημίσεων. Γενικά, οι ενδιαφερόμενοι τρίτοι φαίνεται ότι συμφωνούν με τον προσδιορισμό της σχετική γεωγραφικής αγοράς ως εθνικής. Συνεπώς, για τους σκοπούς της παρούσας αξιολόγησης θεωρείται ότι η σχετική γεωγραφική αγορά έχει εθνικό χαρακτήρα.

PABX

(129) Τα μέρη θεωρούν ότι η αγορά έχει εθνικό χαρακτήρα διότι, μεταξύ άλλων, είναι απαραίτητη η παρουσία τοπικού προσωπικού πώλησης, καθώς και προσωπικού εξυπηρέτησης και μάρκετινγκ με τις ανάλογες γλωσσικές ικανότητες και τοπικές επαφές. Τα μέρη επίσης επεσήμαναν ότι ορισμένοι από τους ανταγωνιστές τους δραστηριοποιούνται κατά κύριο λόγο στη μια από τις δύο χώρες. Τα στοιχεία που συγκέντρωσε η Επιτροπή κατά τις έρευνές της δεν διαψεύδουν τα μέρη όσον αφορά τη γεωγραφική αγορά για την PABX.

Γ. ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΟΥ ΑΝΤΑΓΩΝΙΣΜΟΥ

(130) Προτού μελετηθούν οι επιμέρους αγορές, πρέπει να εξεταστούν γενικότερα οι συνολικές επιπτώσεις της συγχώνευσης. Με τη συγχώνευση ενοποιούνται δύο εθνικοί φορείς οι οποίοι πριν από τη συγκέντρωση παρείχαν ολόκληρο το φάσμα υπηρεσιών τηλεφωνίας και οι οποίοι κατέχουν πολύ ισχυρές θέσεις στις αγορές που εκτίθενται λιγότερο στον ανταγωνισμό (αγορές σταθερής τηλεφωνίας μεταγωγής), αλλά και σχετικά ισχυρές θέσεις και στις αγορές στις οποίες υπάρχει σοβαρότερος ανταγωνισμός, όπως το Ίντερνετ και οι επικοινωνίες επιχειρηματικών δεδομένων. Συγκεκριμένα, διαθέτουν εξαιρετικά ισχυρή θέση, που ισοδυναμεί με δεσπόζουσα στην υποδομή τοπικού βρόχου. Πέραν αυτού, οι εν λόγω φορείς έχουν αξιόλογη πρόσβαση στην υποδομή της Δανίας και της Φινλανδίας χάρη στις φιλελεύθερες διατάξεις που διέπουν την πρόσβαση στον τοπικό βρόχο στις χώρες αυτές. Επιπλέον, αποτελούν την κυριότερη πηγή ανταγωνισμού ο ένας για τον άλλο. Η συγχώνευση θα δημιουργήσει σημαντικές ανησυχίες ως προς τον ανταγωνισμό εξαιτίας α) της κατάργησης του σημερινού και του δυνητικού ανταγωνισμού μεταξύ των μερών και β) της μεγαλύτερης ικανότητας και κινήτρων που θα έχει η νέα επιχείρηση για να εξαλείψει τον τρέχοντα και τον δυνητικό ανταγωνισμό από μέρους τρίτων. Ως αποτέλεσμα των μεγαλύτερων διαστάσεών της στη Σκανδιναβία, η νέα επιχείρηση θα είναι σε θέση να εφαρμόσει εμπορικές πρακτικές που άλλοι δεν θα είναι σε θέση να ακολουθήσουν, όπως η δυνατότητα να διαθέτουν σύνολα προϊόντων που καλύπτουν ολόκληρη την περιοχή της Σκανδιναβίας.

Κανονιστικό καθεστώς

(131) Σημαντικό στοιχείο της ευρύτερης αυτής εικόνας είναι οι διαφορές μεταξύ των κανονιστικών καθεστώτων που ισχύουν στη Σουηδία και τη Νορβηγία, αφενός, και τη Δανία και τη Φινλανδία, αφετέρου. Οι σημαντικότερες αφορούν τις μεθόδους ρύθμισης των τιμών και της πρόσβασης σε τελικούς χρήστες (αποδέσμευση τοπικού βρόχου καθώς και άλλα μέσα, όπως π.χ. μεταπώληση και επιλογή φορέα). Όσον αφορά τη ρύθμιση των τιμών, ο έλεγχος των τιμών διασύνδεσης τόσο στη Νορβηγία όσο και στη Σουηδία τείνει να γίνεται εκ των υστέρων και όχι εκ των προτέρων. Αυτό σημαίνει ότι οι υφιστάμενοι φορείς είναι σε θέση να χρεώνουν υπερβολικές τιμές διασύνδεσης και να εφαρμόζουν άλλες αντιανταγωνιστικές πρακτικές αμέσως χωρίς προηγούμενη έγκριση από τον αρμόδιο κανονιστικό φορέα. Στη Νορβηγία και τη Σουηδία δεν απαιτείται από τους υφιστάμενους φορείς να παρέχουν στους ανταγωνιστές τους το ίδιο επίπεδο πρόσβασης που παρέχουν στους τελικούς χρήστες όπως στη Δανία (όπου το κανονιστικό καθεστώς προβλέπει ανταγωνιστική πρόσβαση για τους τελικούς χρήστες, καθώς και την υποχρέωση παροχής αποδέσμευσης τοπικού βρόχου, χονδρικών υπηρεσιών τηλεπικοινωνιών σε ανταγωνιστές προς μεταπώληση, συνεγκατάστασης, επιλογής φορέα και περιαγωγής στην εθνική επικράτεια) και στη Φινλανδία (όπου το κανονιστικό καθεστώς προβλέπει ανταγωνισμό για την πρόσβαση σε τελικούς χρήστες, καθώς και την υποχρέωση παροχής αποδέσμευσης τοπικού βρόχου, χονδρικών υπηρεσιών τηλεπικοινωνιών σε ανταγωνιστές προς μεταπώληση και επιλογή φορέα).

(132) Στην απάντησή τους τα μέρη τόνισαν ότι υπάρχει δυνατότητα ρύθμισης σε περίπτωση διαφορών όσον αφορά τους όρους διασύνδεσης που επιβάλλει η Telia. Ωστόσο, κατά τη διάρκεια των ερευνών οι ανταγωνιστές επεσήμαναν ότι η επίλυση διαφορών όσον αφορά τους όρους μπορεί να είναι εξαιρετικά χρονοβόρα και να διαρκέσει μέχρι δύο χρόνια. Ρύθμιση των διαφορών απαιτείται και στη Νορβηγία, ως ένα πρώτο βήμα για οποιοδήποτε κανονιστικό μέτρο.

(133) Κατά την ακρόαση, τα μέρη υποστήριξαν ότι τα κανονιστικά καθεστώτα της Σουηδίας και της Νορβηγίας αποτελούν τον σημαντικότερο περιορισμό στη συμπεριφορά τους. Για παράδειγμα, υποστήριξαν ότι τα τέλη διασύνδεσης στην Σουηδία ρυθμίζονται κανονιστικά και καθορίζονται με βάση το κόστος. Ωστόσο, από την εξέταση φάνηκε ότι η υποχρέωση να λαμβάνεται ως βάση το κόστος περιορίζεται μόνο στις φωνητικές υπηρεσίες. Παρά το γεγονός ότι η Telia είναι υποχρεωμένη να δίνει ως σημείο αναφοράς μια τιμή διασύνδεσης δημοσιευόμενη στην ιστοσελίδα της Telia, δεν υπάρχει υποχρέωση προηγούμενης έγκρισής της από την εθνική κανονιστική αρχή προτού δημοσιευτεί. Συνεπώς δεν υπάρχει έλεγχος εκ των προτέρων ούτε κάποια υποχρέωση de jure από την πλευρά της εθνικής κανονιστικής αρχής να εγκρίνει τις τιμές. Η τιμή αναφοράς λοιπόν χρησιμεύει ως βάση για διαπραγματεύσεις μεταξύ των μερών. Ως εκ τούτου, στην πράξη όλες οι τιμές διασύνδεσης πλην των τιμών για φωνητικές υπηρεσίες καθορίζονται στο πλαίσιο διαπραγματεύσεων μεταξύ των μερών. Στη Νορβηγία, η υποχρέωση της Telenor να χρεώνει τη διασύνδεση με βάση το κόστος καλύπτει και την πρόσβαση στον ΔΤΦ, τις δημόσιες υπηρεσίες τηλεφωνίας και τη χωρητικότητα μετάδοσης. Ωστόσο, οι τιμές αυτές δεν υπόκεινται σε έλεγχο εκ των προτέρων, δεδομένου ότι δεν υπάρχει νομική υποχρέωση επίσημης έγκρισής τους ούτε η κανονιστική αρχή συνηθίζει να εγκρίνει τις τιμές αυτές.

(134) Κατά την άποψη των μερών η Επιτροπή υπερβάλλει όσον αφορά τις διαφορές μεταξύ των κανονιστικών καθεστώτων που ισχύουν στη Σκανδιναβία. Υποστηρίζουν ότι παρά το γεγονός ότι στη Φινλανδία και τη Δανία υπάρχει νομοθεσία για την αποδέσμευση τοπικού βρόχου αλλά όχι στη Νορβηγία και τη Σουηδία, στην ουσία τα κανονιστικά καθεστώτα που ισχύουν στη Σκανδιναβία είναι όμοια μεταξύ τους.

(135) Τα μέρη δεν αρνούνται ότι, αντίθετα με τη Δανία/Φινλανδία, δεν υπάρχει υποχρεωτική αποδέσμευση τοπικού βρόχου στη Σουηδία και τη Νορβηγία. Πρόκειται για ουσιαστική διαφορά δεδομένου ότι η αποδέσμευση του τοπικού βρόχου του υφιστάμενου φορέα επιτρέπει την είσοδο στην αγορά σε νέες επιχειρήσεις με χαμηλότερο κόστος. Αξίζει να διευκρινιστεί ότι στη Σουηδία και τη Νορβηγία λόγω της έλλειψης αποδέσμευσης τοπικού βρόχου οι νέοι φορείς προκειμένου να αποκτήσουν πρόσβαση σε τελικούς χρήστες μπορούν είτε να δημιουργήσουν τη δική τους υποδομή είτε να καταφύγουν σε πρόσβαση με προεπιλογή (που περιλαμβάνει επιλογή ανά κλήση, προεπιλογή φορέα και διασύνδεση) ή σε απικλειστική πρόσβαση (μισθωμένες γραμμές και μόνιμο εικονικό δίκτυο). Οι εν λόγω μορφές πρόσβασης δεν ισοδυναμούν με αποδέσμευση τοπικού βρόχου, δεδομένου ότι συνδέουν τη χρήση της υποδομής μεταγωγής ή μεταφοράς του υφιστάμενου φορέα με τη χρήση του τοπικού βρόχου. Αυτό έχει σαν αποτέλεσμα ένα πρόσθετο τέλος ανά κλήση που καταβάλλεται στον υφιστάμενο φορέα. Σε αντίθεση στις περιπτώσεις αποδέσμευσης της τοπικής ζεύξης, οι ανταγωνιστές μπορούν να αποκτήσουν πρόσβαση στους χρήστες καταβάλλοντας μόνο ένα πάγιο μηνιαίο τέλος για τη μίσθωση της γραμμής. Επιπλέον, οι μορφές πρόσβασης που διατίθενται στη Σουηδία και τη Νορβηγία, αντίθετα με την αποδέσμευση τοπικού βρόχου, δεν επιτρέπουν την παροχή υπηρεσιών όπως xDSL, IP, ATM και ψηφιακού βίντεο ή βασίζονται σε τεχνολογία την οποία ελέγχει και της οποίας την τιμή καθορίζει ο υφιστάμενος φορέας.

(136) Όσον αφορά τη βάση κόστους που χρησιμοποιείται για τον υπολογισμό της τιμής της διασύνδεσης, τα μέρη υποστηρίζουν ότι η χρήση του ιστορικού κόστους στη Νορβηγία και τη Σουηδία συμμορφώνεται με την κοινοτική νομοθεσία, και ιδιαίτερα με την οδηγία 97/33/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 30ής Ιουνίου 1997, για τη διασύνδεση στο χώρο των τηλεπικοινωνιών προκειμένου να διασφαλιστεί καθολική υπηρεσία και διαλειτουργικότητα με εφαρμογή των αρχών παροχής ανοικτού δικτύου (ONP) ("οδηγία διασύνδεσης")(23), όπως