Γνώμη του Συμβουλίου

της 28ης Φεβρουαρίου 2000

σχετικά με το αναπροσαρμοσμένο πρόγραμμα σταθερότητας της Γερμανίας για την περίοδο 1999-2003

(2000/C 98/01)

ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ,

Έχοντας υπόψη:

τη συνθήκη για την ίδρυση της Ευρωπαϊκής Κοινότητας,

τον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 1466/97 του Συμβουλίου, της 7ης Ιουλίου 1997, για την ενίσχυση της εποπτείας της δημοσιονομικής κατάστασης και την εποπτεία και τον συντονισμό των οικονομικών πολιτικών(1), και ιδίως το άρθρο 5 παράγραφος 3,

τη σύσταση της Επιτροπής,

Μετά από διαβούλευση με την Οικονομική και Δημοσιονομική Επιτροπή,

ΕΞΕΔΩΣΕ ΤΗΝ ΑΚΟΛΟΥΘΗ ΓΝΩΜΗ:

Στις 28 Φεβρουαρίου 2000 το Συμβούλιο εξέτασε το αναπροσαρμοσμένο πρόγραμμα σταθερότητας της Γερμανίας, το οποίο καλύπτει την περίοδο 1999-2003. Το Συμβούλιο σημειώνει με ικανοποίηση ότι η πορεία του ελλείμματος τόσο κατά το 1998 όσο και κατά το 1999 ήταν σαφώς καλύτερη απ' ό, τι είχε προβλεφθεί στο αρχικό πρόγραμμα. Το επίτευγμα αυτό, υπό συνθήκες οικονομικής ανάπτυξης κατώτερης αυτής που αναμενόταν, συντελεί σημαντικά στην επίτευξη του στόχου που καθορίζεται για τη μεσοπρόθεσμη δημοσιονομική θέση στο Σύμφωνο Σταθερότητας και Ανάπτυξης, ο οποίος είναι η εξάλειψη σχεδόν του ελλείμματος ή η πραγματοποίηση πλεονάσματος. Το Συμβούλιο επισημαίνει, ωστόσο, ότι τα βελτιωμένα αποτελέσματα του 1998 οφείλονταν σχεδών αποκλειστικά στη δυσκολοπρόβλεπτη εξέλιξη των οικονομικών της περιφερειακής και της τοπικής αυτοδιοίκησης. Οι εξελίξεις αυτές, επομένως, τείνουν να υπογραμμίσουν τη σπουδαιότητα της αποτελεσματικής συνεργασίας για τα δημόσια οικονομικά σε εθνικό επίπεδο, προκειμένου να διευκολυνθεί ο σχεδιασμός και η παρακολούθηση της διαδικασίας δημοσιονομικής εξυγίανσης.

Το Συμβούλιο σημειώνει ότι τα πληροφοριακά στοιχεία που περιλαμβάνονται στο αναπροσαρμοσμένο πρόγραμμα σταθερότητας, όπως και στην περίπτωση του προηγούμενου προγράμματος, δεν βρίσκονται σε πλήρη συμμόρφωση με τον κώδικα δεοντολογίας για το περιεχόμενο και τη μορφή των προγραμμάτων σταθερότητας και σύγκλισης. Ειδικότερα, το πρόγραμμα στερείται αναλυτικών πληροφοριακών στοιχείων σχετικά με τα επιμέρους κρατικά έσοδα και έξοδα, καθώς επίσης σχετικά με τους παράγοντες που επηρεάζουν την αναλογία του χρέους. Για τον λόγο αυτό, το Συμβούλιο επαναλαμβάνει το αίτημα που διατύπωσε και στη γνώμη του επί του προηγούμενου προγράμματος σταθερότητας(2) και καλεί τις γερμανικές αρχές να του διαθέσουν τα εν λόγω συμπληρωματικά πληροφοριακά στοιχεία, το αργότερο κατά την επόμενη ενημέρωση του προγράμματος σταθερότητας.

Το μακροοικονομικό σενάριο του αναπροσαρμοσμένου προγράμματος(3) στηρίζεται στην υπόθεση ότι η γερμανική οικονομία θα αναπτύσσεται κατά μέσο όρο σε ποσοστό 58,5 % ετησίως κατά τη χρονική περίοδο που καλύπτει το πρόγραμμα. Το Συμβούλιο θεωρεί ότι το σενάριο αυτό είναι ρεαλιστικό, υπό την προϋπόθεση ότι θα συνεχισθεί η αυτοσυγκράτηση στον τομέα των μισθών καθώς και οι διαρθρωτικές μεταρρυθμίσεις στις αγορές προϊόντων και εργασίας.

Το αναπροσαρμοσμένο πρόγραμμα προβλέπει ότι το έλλειμμα του ευρύτερου δημόσιου τομέα θα μειωθεί στη μισή ποσοστιαία μονάδα του έως το 2003, ενώ το ποσοστό του ακαθάριστου χρέους αναμένεται να μειωθεί στο 58,5 % του ακαθάριστου εγχώριου προϊόντος (ΑΕγχΠ) κατά το ίδιο χρονικό διάστημα. Το Συμβούλιο φρονεί ότι ενδείκνυται η δημοσιονομική εξυγίανση που εξαγγέλλεται στο πρόγραμμα να επιδιωχθεί με μείωση του ποσοστού δαπανών η οποία να αντισταθμίζεται μόνο ενμέρει από την ελάττωση του ποσοστού των εσόδων. Το Συμβούλιο επικροτεί, ειδικότερα, τη σχεδιαζόμενη τακτική της συγκράτησης των κρατικών δαπανών δια του περιορισμού της συνολικής ονομαστικής αύξησής τους σε ποσοστό χαμηλότερο από την αναμενόμενη ονομαστική αύξηση του ΑΕγχΠ. Το Συμβούλιο αναγνωρίζει ότι οι σχεδιαζόμενες περικοπές δαπανών θα δημιουργήσουν μερικά περιθώρια για μείωση των φορολογικών βαρών στο πλαίσιο των μεταρρυθμίσεων στους τομείς της φορολογίας εισοδήματος και εταιρειών. Αυτές οι τελευταίες είναι ευπρόσδεκτες, διότι θα επιτρέψουν την επιθυμητή μείωση της υψηλής συνολικά φορολογικής επιβάρυνσης που υφίσταται στη Γερμανία. Το Συμβούλιο εκτιμά, ωστόσο, ότι οι σχετικές μεταρρυθμίσεις θα πρέπει να υλοποιηθούν με μέγιστη προσοχή, προκειμένου να ελαχιστοποιηθεί ο κίνδυνος μακροχρόνιας επιδείνωσης του διαρθρωτικού δημοσιονομικού ελλείματος.

Το Συμβούλιο θεωρεί ότι ο μεσοπρόθεσμος στόχος της μείωσης του ελλείμματος στο 0,5 % του ΑΕγχΠ το 2003 συνάδει με τις διατάξεις του Συμφώνου Σταθερότητας και Ανάπτυξης, όπως και ο στόχος του 2002. Εξάλλου, η δημοσιονομική κατάσταση της Γερμανίας θα παραμείνει κοντά στο κατώτατο επίπεδο αναφοράς, με αποτέλεσμα οι αυτόματοι σταθεροποιητές να μπορούν να λειτουργήσουν χωρίς να υπάρχει κίνδυνος υπέρβασης της τιμής αναφοράς που έχει τεθεί για το έλλειμμα (3 % του ΑΕγχΠ), και τούτο ήδη από το 1999. Παρόλα αυτά, το Συμβούλιο θεωρεί ότι ενδείκνυται τα δημοσιονομικά οφέλη που θα προκύψουν, σε περίπτωση που η οικονομική ανάπτυξη είναι εντονότερη από την προβλεπόμενη, να χρησιμοποιηθούν για τον περιορισμό του ελλείμματος σε επίπεδο χαμηλότερο από αυτό που έχει τεθεί ως στόχος, ούτως ώστε να διευρυνθεί το περιθώριο ασφαλείας και να δημιουργηθούν πρόσθετες ευκαιρίες για τις επιθυμητές περαιτέρω φορολογικές ελαφρύνσεις πέραν του χρονικού ορίζονται του συγκεκριμένου προγράμματος. Παράλληλα, είναι σκόπιμο να αξιοποιηθούν οι υπάρχουσες δυνατότητες για ιδιωτικοποιήσεις σε όλες τις βαθμίδες της κρατικής διοίκησης, προκειμένου να διασφαλισθεί η σταθερά πτωτική πορεία του δείκτη του χρέους.

Το Συμβούλιο σημειώνει ότι, παρά τις εξαγγελίες που περιλαμβάνει το πρόγραμμα σχετικά με την αναδιάρθρωση του προϋπολογισμού προς όφελος των δημοσίων επενδύσεων, η ομοσπονδιακή κυβέρνηση σχεδιάζει να περιορίσει τις επενδυτικές δαπάνες σε ονομαστικούς όρους σε σύγκριση με το σημερινό τους επίπεδο. Το Συμβούλιο επαναλαμβάνει τη σύσταση που έχει διατυπώσει στη γερμανική κυβέρνηση για την αναθεώρηση των επενδυτικών της σχεδίων, χωρίς ωστόσο να διακυβευθεί η επίτευξη των δημοσιονομικών στόχων του προγράμματος.

Το Συμβούλιο επικροτεί τα μεταρρυθμιστικά μέτρα που εξαγγέλλονται στο πρόγραμμα, ιδίως στους τομείς των συντάξεων και της υγείας καθώς και στη δημόσια διοίκηση, τα οποία έχουν καθοριστική σημασία για την εξυγίανση των δημόσιων οικονομικών και την αύξηση της απασχόλησης. Στην επίτευξη των στόχων του προγράμματος σταθερότητας θα συντελέσει η απαρέγκλιτη υλοποίηση των μεταρρυθμίσεων, σε συνδυασμό με την εφαρμογή μέτρων με σκοπό την αύξηση της ευελιξίας των αγορών προϊόντων και εργασίας, σύμφωνα με τις εισηγήσεις που διατυπώνονται στους γενικούς προσανατολισμούς της οικονομικής πολιτικής και τις εξαγγελίες της έκθεσης για τη διαρθρωτική πρόοδο της Γερμανίας στο πλαίσιο της διαδικασίας του Κάρντιφ.

(1) ΕΕ L 209 της 2.8.1997, σ. 1.

(2) ΕΕ C 124 της 5.5.1999, σ. 3.

(3) Στην αναθεωρημένη εκδοχή του της 1ης Φεβρουαρίου 2000, η οποία περιλαμβάνει την προσθήκη στο επικαιροποιημένο πρόγραμμα σταθερότητας.