Ανακοίνωση της Επιτροπής των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων σχετική με τις αποφάσεις του Δικαστηρίου των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων της 5ης Μα ϊου 1982 και της 21ης Μα ϊου 1985 (υποθέσεις Gaston Schul) , οι οποίες αφορούν την εισαγωγή από ιδιώτη μεταχειρισμένων προϊόντων που έχουν αγοραστεί σε άλλο κράτος μέλος επίσης από ιδιώτη (1)(86/C 13/02)

Τα συμπεράσματα που συνήγαγε η Επιτροπή από τις αποφάσεις του Δικαστηρίου των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων στις υποθέσεις Schul στην ουσία συνοψίζονται στο ότι η διπλή επιβολή του φόρου προστιθέμενης αξίας σε αγαθά που έχουν εξαχθεί από ένα κράτος μέλος σε άλλο είναι αντίθετη προς το κοινοτικό δίκαιο και προς την υλοποίηση μιας πραγματικής κοινής αγοράς. Ενόψει της σημασίας των αρχών που εξαγγέλλονται στις αποφάσεις αυτές για τους πολίτες της Κοινότητας και του γεγονότος ότι τα κράτη μέλη καθυστερούν να τις εφαρμόσουν στην πράξη, η Επιτροπή επιθυμεί να επιστήσει την προσοχή του κοινού επί της δικής της πολιτικής ως προς το θέμα αυτό. 1. Η πρόοδος που έχει επιτευχθεί στον τομέα της δημιουργίας αγοράς, είχε ως συνέπεια την ανάπτυξη των εμπορικών δραστηριοτήτων όχι μόνο μεταξύ εμπόρων, αλλά και μεταξύ ιδιωτών σε διάφορα κράτη μέλη. Ένα σοβαρό εμπόδιο στην ελεύθερη κυκλοφορία των αγαθών και των προσώπων ανέκυψε από το γεγονός ότι, σε αγαθά για τα οποία είχε ήδη καταβληθεί ο ΦΠΑ σε ένα κράτος μέλος, επιβαλλόταν εκ νέου ο ίδιος φόρος, στο σύνολό του, κατά την εισαγωγή σε ένα άλλο κράτος μέλος. Η πρακτική αυτή έπληττε κυρίως μεταχειρισμένα είδη που είχαν αγοραστεί από ιδιώτες και είχαν εισαχθεί από αυτούς στη χώρα κατοικίας τους. Η διπλή αυτή επιβολή φόρου υπήρξε αφορμή πολλών διαμαρτυριών και ορθά θεωρήθηκε από το κοινό ως ασυμβίβαστη με μια πραγματική κοινή αγορά. 2. Το Δικαστήριο, από το οποίο ζητήθηκε να εκδώσει προδικαστική απόφαση στην υπόθεση 15/81 (Gaston Schul) έκρινε ότι «ο φόρος προστιθέμενης αξίας που εισπράττει ένα κράτος μέλος κατά την εισαγωγή προϊόντων προέλευσης άλλου κράτους μέλους, παραδιδομένων από ιδιώτη, ενώ δεν εισπράττεται τέτοιος φόρος κατά την παράδοση ομοειδών προϊόντων από ιδιώτη εντός του κράτους μέλους εισαγωγής, συνιστά εσωτερική φορολογία υψηλότερη εκείνης που πλήττει τα ομοειδή εγχώρια προϊόντα κατά την έννοια του άρθρου 95 της συνθήκης, εφόσον δεν έχει ληφθεί υπόψη το εναπομένον μέρος του φόρου προστιθέμενης αξίας, το οποίο έχει καταβληθεί στο κράτος μέλος εξαγωγής και εξακολουθεί να παραμένει ενσωματωμένο στην αξία του προϊόντος κατά το χρόνο της εισαγωγής του. Ο εισαγωγέας φέρει το βάρος της αποδείξεως των στοιχείων που δικαιολογούν το να ληφθεί υπόψη ο εν λόγω φόρος». 3. Το άρθρο 95 της συνθήκης ΕΟΚ προβλέπει ότι «κανένα κράτος μέλος δεν επιβάλλει, άμεσα ή έμμεσα, στα προϊόντα άλλων κρατών μελών εσωτερικούς φόρους οποιασδήποτε φύσεως, ανώτερους από εκείνους που επιβαρύνουν, άμεσα ή έμμεσα, τα ομοειδή εθνικά προϊόντα». Το Δικαστήριο έθεσε ορισμένες αρχές, σχετικά με την ερμηνεία του εν λόγω άρθρου, που έδωσαν νέα ώθηση στην ελεύθερη κυκλοφορία των αγαθών, και ιδίως των μεταχειρισμένων προϊόντων. Συγκεκριμένα, έκρινε ότι υπάρχει παραβίαση της συνθήκης όταν το κράτος μέλος εισαγωγής, υπολογίζοντας το φόρο προστιθέμενης αξίας που επιβάλλεται στο έδαφός τους, δεν λαμβάνει υπόψη το εναπομένον μέρος του φόρου προστιθέμενης αξίας που ήδη έχει καταβληθεί στο κράτος μέλος εξαγωγής και εξακολουθεί να είναι ενσωματωμένο στην αξία του προϊόντος κατά το χρόνο της εισαγωγής του. Έτσι, η βασική αρχή που συνάγεται από την υπόθεση 15/81 είναι ότι ένας ιδιώτης δεν πρέπει να πλήττεται από τη διπλή φορολογία, όταν, κατά το χρονικό σημείο της εισαγωγής, στα μεταχειρισμένα προϊόντα εξακολουθεί να είναι ενσωματωμένος ο φόρος προστιθέμενης αξίας, εφόσον: - ο φόρος προστιθέμενης αξίας έχει ήδη καταβληθεί για τα εν λόγω αγαθά σε ένα από τα κράτη μέλη της Κοινότητας και έχει προσκομιστεί απόδειξη περί αυτού από τον εισαγωγέα (από τον ίδιο τον ιδιώτη ή από αντιπρόσωπό του) , -στη χώρα εξαγωγής δεν είναι δυνατό να επιστραφεί στον ιδιώτη ο φόρος προστιθέμενης αξίας που είναι ενσωματωμένος στην τιμή των αγαθών. 4. Στην υπόθεση 47/84 (Gaston Schul) ζητήθηκε από το Δικαστήριο να διευκρινίσει περαιτέρω ορισμένα σημεία. Με την απόφασή του της 21ης Μα ϊου 1985 υπέδειξε τη μέθοδο υπολογισμού του φόρου προστιθέμενης αξίας που οφείλεται από έναν ιδιώτη κατά την εισαγωγή μεταχειρισμένων ειδών, για τα οποία ήδη έχει καταβληθεί φόρος προστιθέμενης αξίας στο κράτος μέλος εισαγωγής. Η μέθοδος που υπέδειξε το Δικαστήριο είναι η ακόλουθη: α) η φορολογική βάση αποτελείται είτε από την τιμή του προϊόντος, αφαιρουμένου του εναπομένοντος ΦΠΑ που έχει καταβληθεί στη χώρα εξαγωγής και εξακολουθεί να είναι ενσωματωμένος στην τιμή του προϊόντος, είτε, ελλείψει της τιμής αυτής, από τη δασμολογητέα αξία στην οποία δεν περιλαμβάνεται ο ΦΠΑ 7 β) ο συντελεστής του φόρου είναι ο συντελεστής που εφαρμόζεται κατά τις παραδόσεις αγαθών που πραγματοποιούνται εξ επαχθούς αιτίας στο έδαφος του κράτους εισαγωγής 7 γ) το ποσό του ΦΠΑ που προκύπτει από την εφαρμογή επί της δασμολογητέας αξίας που αναφέρεται στο στοιχείο α) του συντελεστή που αναφέρεται στο στοιχείο β) , μειώνεται κατά τον εναπομένοντα ΦΠΑ που έχει καταβληθεί στο κράτος μέλος εξαγωγής 7 δ) ο εναπομένων ΦΠΑ στο κράτος μέλος εξαγωγής είναι: - είτε το ποσό του ΦΠΑ που πράγματι έχει καταβληθεί στο εν λόγω κράτος, μειωμένο κατ' αναλογία του ποσοστού της μειώσεως της αξίας των αγαθών, αν η αξία των αγαθών πράγματι μειώθηκε κατά την περίοδο που περιλαμβάνεται μεταξύ της τελευταίας επιβολής του ΦΠΑ και της εισαγωγής των προϊόντων, είτε -το συνολικό ποσό του ΦΠΑ που έχει πράγματι καταβληθεί στο κράτος μέλος εξαγωγής, όπου η αξία των προϊόντων έχει αυξηθεί από τότε που καταβλήθηκε για τελευγταία φορά φόρος προστιθέμενης αξίας. Ας υποτεθεί, π. χ. , ότι καινουργή προϊόντα έχουν αγοραστεί αντί 1 000 ΕΨΘ, συν ΦΠΑ ύψους 100 ΕΨΘ. Η περιλαμβάνουσα τον ΦΠΑ τιμή των προϊόντων ως καινουργών είναι 1 100 ΕΨΘ: -σε περίπτωση μειώσεως της αξίας των προϊόντων κατά 50 %, η τιμή των εν λόγω προϊόντων ανέρχεται σε 550 ΕΨΘ και ο αντίστοιχος εναπομένων ΦΠΑ σε 50 ΕΨΘ 7 συνεπώς κατά την εισαγωγή η δασμολογητέα αξία των προϊόντων αυτών είναι 550 - 50 = 500 ΕΨΘ. Αν ο συντελεστής που εφαρμόζεται για τον υπολογισμό του ΦΠΑ ανέρχεται σε 15 % στο κράτος μέλος εισαγωγής, ο καταβλητέος ΦΠΑ είναι 500 Χ 0,15 = 75 ΕΨΘ μείον ο εναπομένων ΦΠΑ, δηλαδή 75 - 50 = 25 ΕΨΘ 7 -σε περίπτωση που η αξία των προς πώληση προϊόντων αυξάνεται κατά (π. χ. ) 2 000 ΕΨΘ, η δασμολογητέα αξία κατά την εισαγωγή αποτελείται από το ποσό αυτό, μείον το συνολικό ποσό ΦΠΑ που καταβλήθηκε στη χώρα εξαγωγής, δηλαδή 2 000 - 100 = 1 900 ΕΨΘ. Ο καταβλητέος ΦΠΑ ανέρχεται συνεπώς σε 1 900 Χ 0,15 = 285 ΕΨΘ μείον ο εναπομένων ΦΠΑ, δηλαδή 285 - 100 = 185 ΕΨΘ. Σε ορισμένες περιπτώσεις το αποτέλεσμα των αριθμητικών πράξεων είναι αρνητικό. Αυτό συμβαίνει ιδίως, όταν ο συντελεστής που εφαρμόζεται για τον υπολογισμό του ΦΠΑ στο κράτος μέλος εισαγωγής είναι χαμηλότερος από το συντελεστή που εφαρμόζεται στο κράτος μέλος εξαγωγής. Στις περιπτώσεις αυτές, δεν μπορεί να ζητηθεί η καταβολή ΦΠΑ από το κράτος μέλος εισαγωγής. 5. Η εν λόγω νομολογία του Δικαστηρίου οδήγησε την Επιτροπή να καθορίσει μια γενική αρχή επί του θέματος αυτού: όταν προϊόντα από ένα κράτος μέλος της Κοινότητας εισάγονται σε άλλο κράτος μέλος, δεν πρέπει να επιβάλλεται φόρος χωρίς να ληφθεί υπόψη ο ΦΠΑ που ήδη έχει καταβληθεί για τα εν λόγω προϊόντα. Έτσι, π. χ. , ενώ το Δικαστήριο ασχολήθηκε μόνο με την περίπτωση παραδόσεως αγαθών εξ επαχθούς αιτίας, η Επιτροπή θεωρεί ότι το πεδίο εφαρμογής της απόφασής του καλύπτει και προϊόντα που παραδίδονται υπό τύπο δωρεάς, όταν οι παραδόσεις αυτές απαλλάσσονται του φόρου εντός της χώρας και ο δωρεοδόχος μπορεί να αποδείξει ότι τα προϊόντα έχουν αποκτηθεί βάσει των κανόνων που ισχύουν στην αγορά του οικείου κράτους μέλους. Μια άλλη περίπτωση που εμφανίζεται συχνά είναι η περίπτωση της μεταφοράς αγαθών από ένα πρόσωπο που μετοικεί από ένα κράτος μέλος σε άλλο. Η Επιτροπή θεωρεί ότι η αρχή που έθεσε το Δικαστήριο στις υποθέσεις αυτές, μπορεί να εφαρμοστεί και στον πολίτη ο οποίος δεν πληροί τις προϋποθέσεις της οδηγίας του Συμβουλίου της 28ης Μαρτίου 1983 σχετικά με τις φορολογικές ατέλειες που εφαρμόζονται στις οριστικές εισαγωγές, από κράτος μέλος, προσωπικών ειδών που ανήκουν σε ιδιώτες (1) . Η εν λόγω αρχή εφαρμόζεται επίσης στις περιπτώσεις που δεν χορηγείται απαλλαγή λόγω προσωρινής εισαγωγής (2) . 6. Σύμφωνα με τις προτάσεις που περιέχονται στην έκθεση της επιτροπής αδ ηοψ για την Ευρώπη των πολιτών, η οποία εγκρίθηκε από το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο, η Επιτροπή καταβάλλει ιδιαίτερες προσπάθειες για να εξασφαλιστεί ότι οι αποφάσεις του Δικαστηρίου επί του θέματος αυτού εφαρμόζονται από τις εθνικές διοικήσεις. Για το σκοπό αυτό, κίνησε διαδικασία καθ' όλων των κρατών μελών λόγω μη τηρήσεως του άρθρου 95 της συνθήκης ΕΟΚ, δεδομένου ότι μερικά από αυτά δεν ακολούθησαν την ερμηνεία που έδωσε το Δικαστήριο στο εν λόγω άρθρο, ενώ άλλα εφάρμοσαν μόνο εν μέρει την αρχή της απαγορεύσεως της διπλής φορολογίας. Οι ιδιώτες που αντιμετωπίζουν δυσχέρειες στον τομέα αυτόν μπορούν να απευθυνθούν στην Επιτροπή -είτε απευθείας στη Γενική Γραμματεία της 200, ρθε δε Λοι Β-1049 Βρυξέλλες -είτε μέσω ενός από τα γραφεία πληροφοριών της Επιτροπής, των οποίων επισυνάπτεται κατάλογος. Γραφεία πληροφοριών ΒΕΛΓΙΟ Bruxelles/Brussel Rue Archimθde 73, 1040 Bruxelles Archimedesstraat 73, 1040 Brussel Thl. 235 11 11 Tιlej 26657 COMINF B DANIA Kψbenhavn Hψjbrohus Ψstergade 61 Postbox 144 1004 Kψbenhavn K Thl. 14 41 40 Tιlej 16402 COMEUR DK ΓΑΛΛΙΑ Paris 61, rue des Belles-Feuilles 75782 Paris Cedex 16 Thl. 501 58 85 Tιlej Paris 630176 F COMEUR Marseille (Parαrthma toy Grafeνoy Parisνvn) C. M. C. I. /Bureau 320 2, rue Henri Barbusse F-13241 Marseille Cedex 01 Thl. (syntetmhmιnow k´vdikaw: 8467) . OMOSPONDIAKH DHMOKRATIA THS GERMANIAS Bonn Zitelmannstraίe 22 5300 Bonn Thl. 23 80 41 Tιlej 886648 EUROP D Berlin (Parαrthma toy Grafeνoy Bσnnhw) Kurfόrstendamm 102 1000 Berlin 31 Thl. 892 40 28 Tιlej 184015 EUROP D Mόnchen (Parαrthma toy Grafeνoy Bσnnhw) Erhardtstraίe 27 8000 Mόnchen Thl. 23 99 29 00 Tιlej 52 18 135 ELLADA Aq´hna Βασιλίσσης Σοφίας 2 Τ. Κ. 1602 Αθήνα Τηλ. 724 39 82/724 39 83/724 39 84 Τέλεξ 219324 ΕΨΑΤ ΓΡ ΙΡΛΑΝΔΙΑ Δθβλιν 39 Μολεσςορτη Στρεετ Δθβλιν 2 Τηλ. 71 22 44 Τέλεξ 25551 ΕΘΨΟ ΕΙ ΙΤΑΛΙΑ Roma Via Poli 29 00187 Roma Thl. 678 97 22 Tιlej 610184 EUROMA I Milano (Parαrthma toy Grafeνoy R´vmhw) Corso Magenta 61 20123 Milano Thl. 80 15 05/6/7/8 Tιlej 316002 EURMIL I LOYJEMBOYRGO Luxembourg Bβtiment Jean Monnet Rue Alcide de Gasperi 2920 Luxembourg Thl. 430 11 Tιlej 3423/3446/3476 COMEUR LU KATV XVRES Den Haag Lange Voorhout 29 Den Haag Thl. 46 93 26 Tιlej 31094 EURCO NL PORTOGALIA Lisboa Rua do Sacramento ΰ Lapa 35 1200 Lisboa Thl. 60 21 99 Tιlej 18810 COMEUR P ISPANIA Madrid Calle de Serrano 41 5a Planta Madrid 1 Thl. 435 17 00/435 15 28 Tιlej 46818 OIPE E HNVMENO BASILEIO London 8, Storey's Gate London SW1 P 3 at Thl. 222 81 22 Tιlej 23208 EURUK G Belfast (Parαrthma toy Grafeνoy toy Londνnoy) Windsor House 9/15 Bedfort Street Belfast BT2 7EG Thl. 407 08 Tιlej 74117 CECBEL G Cardiff (Parαrthma toy Grafeνoy toy Londνnoy) 4 Cathedral Road Cardiff CF1 9SG Thl. 37 16 31 Tιlej 497727 EUROPA G Edinburgh (Parαrthma toy Grafeνoy toy Londνnoy) 7 Alva Street Edinburgh EH2 4PH Thl. 225 20 58 Tιlej 727420 EUEDING (1) Υπόθεση 15/81, Συλλογή 1982, σσ. 1409-1437, και υπόθεση 47/84, ΕΕ αριθ. Ψ 144 της 13. 6. 85, σ. 4 (που δεν έχει ακόμη δημοσιευτεί στη Συλλογή) .

(1) Οδηγία 83/183/ΕΟΚ της 28ης Μαρτίου 1983, ΕΕ αριθ. Λ 105 της 23. 4. 1983, σ. 64.

(2) Υπόθεση 134/83 της 11. 12. 1984 - (Αββινκ) ,ΕΕ αριθ. Ψ 3 της 5. 1. 1985, σ. 4.