ΨΗΦΙΣΜΑ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ της 7ης Μαΐου 1990 σχετικά με την πολιτική διαχείρισης των αποβλήτων (90/C 122/02)

ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΤΩΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΩΝ ΚΟΙΝΟΤΗΤΩΝ, Έχοντας υπόψη: την ανακοίνωση της Επιτροπής σχετικά με την κοινοτική στρατηγική για τη διαχείριση των αποβλήτων, τις υφιστάμενες κοινοτικές οδηγίες στον τομέα της διαχείρισης αποβλήτων, και ιδιαίτερα τις οδηγίες του Συμβουλίου 75/442/ΕΟΚ της 15ης Ιουλίου 1975 για τα απόβλητα (1), 78/319/ΕΟΚ της 20ής Μαρτίου 1978 για τα τοξικά και τα επικίνδυνα απόβλητα (2), όπως τροποποιήθηκε τελευταία από την πράξη προσχώρησης της Ισπανίας και της Πορτογαλίας, 84/631/ΕΟΚ της 6ης Δεκεμβρίου 1984 για την επίβλεψη και τον έλεγχο των διαμεθοριακών μεταφορών επικίνδυνων αποβλήτων εντός της Ευρωπαϊκής Κοινότητας (3), όπως τροποποιήθηκε τελευταία από την οδηγία 86/279/ΕΟΚ (4) και το ψήφισμα της 21ης Δεκεμβρίου 1988 για τις διασυνοριακές διακινήσεις επικίνδυνων αποβλήτων προς τρίτες χώρες (5), Εκτιμώντας: ότι είναι αναγκαίο προς το συμφέρον της προστασίας του περιβάλλοντος να θεσπιστεί γενική κοινοτική πολιτική διαχείρισης των αποβλήτων που θα αφορά όλα τα απόβλητα, ανεξάρτητα από το αν αυτά ανακυκλώνονται, επαναχρησιμοποιούνται ή καταστρέφονται 7 ότι η οικονομική ανάπτυξη ενδέχεται να προκαλέσει αύξηση της παραγωγής αποβλήτων 7 ότι πράγματι, ο όγκος των παραγόμενων στην Κοινότητα αποβλήτων διαρκώς αυξάνεται 7 ότι η δημιουργία αποβλήτων θα πρέπει, στο μέτρο του δυνατού, να προλαμβάνεται ή να περιορίζεται στην πηγή, ιδίως με τη χρήση τεχνολογιών και προϊόντων που δεν παράγουν καθόλου ή παράγουν λίγα μόνο απόβλητα 7 ότι τα απόβλητα τα οποία δεν μπορούν να ανακυκλωθούν ή να επαναχρησιμοποιηθούν θα πρέπει να καταστρέφονται κατά τον ασφαλέστερο δυνατό για το περιβάλλον τρόπο 7 ότι είναι σημαντικό να απαιτήσει η Κοινότητα ως σύνολο αυτάρκεια στον τομέα της διάθεσης των αποβλήτων, και είναι επιθυμητό να επιδιώκουν την αυτάρκεια αυτή και τα επιμέρους κράτη μέλη (6) 7 ότι η συνεργασία στο εσωτερικό της Κοινότητας για την κατάρτιση και την εφαρμογή των σχεδίων διάθεσης των αποβλήτων μπορεί να αποδειχθεί ωφέλιμη για το περιβάλλον και περισσότερο αποτελεσματική από άποψη κόστους 7 ότι η διακίνηση των αποβλήτων θα πρέπει να μειωθεί στο ελάχιστο που απαιτείται για την ασφαλή για το περιβάλλον διάθεσή τους, και να υποβάλλεται στους κατάλληλους ελέγχους, 1. ΥΠΟΔΕΧΕΤΑΙ ΕΥΝΟΪΚΑ ΚΑΙ ΥΠΟΣΤΗΡΙΖΕΙ την ανακοίνωση της Επιτροπής 7 κρίνει ότι ένα αποτελεσματικό σύστημα διαχείρισης των αποβλήτων θα πρέπει απαραιτήτως να συνοδεύεται και να συμπληρώνεται από μέτρα για την πρόληψη της δημιουργίας αποβλήτων στην πηγή, την ανακύκλωση και επαναχρησιμοποίηση των αποβλήτων, και την ασφαλή και κατάλληλη διάθεση των αποβλήτων, και ότι η εναρμόνιση σε κοινοτικό επίπεδο θα πρέπει να ενθαρρυνθεί και να συντονιστεί με την ανάπτυξη της εσωτερικής αγοράς, χωρίς να παραβλέπονται τα ειδικά οικονομικά χαρακτηριστικά των αποβλήτων 7 2. ΧΑΙΡΕΤΙΖΕΙ τις προσπάθειες που καταβάλλονται σε διάφορους διεθνείς οργανισμούς, ιδίως δε στον Οργανισμό Οικονομικής Συνεργασίας και Αναπτύξεως (ΟΟΣΑ) και στο πρόγραμμα των Ηνωμένων Εθνών για το περιβάλλον, για να βελτιωθεί η διαχείριση των αποβλήτων και να εξασφαλιστεί η διάθεση των αποβλήτων υπό τις ασφαλέστερες δυνατές συνθήκες 7 3. ΠΑΡΟΤΡΥΝΕΙ την Επιτροπή και τα κράτη μέλη να προωθήσουν περαιτέρω την ανάπτυξη καθαρών τεχνολογιών και καθαρών προϊόντων ώστε να περιοριστεί στο ελάχιστο η δημιουργία αποβλήτων 7 σημειώνει την πρόθεση της Επιτροπής να υποβάλει προτάσεις για τη συνέχιση και ενίσχυση των κοινοτικών ενεργειών για το περιβάλλον σε μόνιμη βάση (ACE), ενέργειες που θεσπίστηκαν με τον κανονισμό (ΕΟΚ) αριθ. 2242/87 (7) στον τομέα των καθαρών τεχνολογιών και να προωθήσει τη δημιουργία κωδίκων ορθής πρακτικής 7 καλεί την Επιτροπή και τα κράτη μέλη να εντείνουν την ανταλλαγή πληροφοριών όσον αφορά τις καθαρές τεχνολογίες, στα πλαίσια κατάλληλων οργάνων όπως το ACE και το Ευρωπαϊκό Δίκτυο Πληροφοριών για τις Τεχνολογίες Περιβάλλοντος (ΝΕΤΤ) 7 4. ΚΡΙΝΕΙ ότι τα προϊόντα που διατίθενται στην αγορά θα πρέπει να σχεδιάζονται ώστε να συμβάλλουν το λιγότερο δυνατόν, λόγω της παραγωγής, χρήσης ή τελικής τους διάθεσης, στην αύξηση της ποσότητας ή της βλαπτικότητας των αποβλήτων και των κινδύνων ρύπανσης, και για το λόγο αυτό καλεί την Επιτροπή να υποβάλει το συντομότερο δυνατόν προτάσεις για τον καθορισμό οικολογικών κριτηρίων για τα προϊόντα όπου να λαμβάνονται υπόψη η καλύτερη διαθέσιμη τεχνολογία, η οποία δεν θα συνεπάγεται υπερβολικό κόστος και να συμπεριλαμβάνεται, εάν χρειάζεται, η χρήση ανακυκλώσιμων, επαναχρησιμοποιήσιμων και βιοαποικοδομήσιμων υλικών, και για ένα συμπληρωματικό κοινοτικό σύστημα «οικολογικής επισήμανσης» που να καλύπτει τις επιπτώσεις ενός προϊόντος στο περιβάλλον κατά τη διάρκεια του κύκλου της ζωής του 7 5. ΑΝΑΓΝΩΡΙΖΕΙ την ανάγκη να υπάρχουν κοινοτικά στοιχεία όσον αφορά τον όγκο και το είδος των αποβλήτων που παράγονται στην Κοινότητα, τις διαθέσιμες εγκεκριμένες εγκαταστάσεις διάθεσής τους, καθώς και τις μεθόδους επεξεργασίας και τελικής διάθεσής τους και κρίνει ότι στο μέλλον ο Ευρωπαϊκός Οργανισμός Περιβάλλοντος θα μπορούσε να προσφέρει σημαντική συμβολή στον τομέα αυτό 7 6. ΚΡΙΝΕΙ ότι, όποτε η δημιουργία αποβλήτων είναι αναπόφευκτη, θα πρέπει να ενθαρρύνεται η ανακύκλωση και η επαναχρησιμοποίησή τους, αλλά υπό συνθήκες αποδεκτές για το περιβάλλον 7 υποστηρίζει την πρόθεση της Επιτροπής να συνεχίσει και να ενισχύσει τις προσπάθειες προώθησης των τεχνολογιών επαναχρησιμοποίησης και ανακύκλωσης, ιδιαίτερα στα πλαίσια του προγράμματος ACE 7 καλεί την Επιτροπή να υποβάλει το ταχύτερο συγκεκριμένες προτάσεις όσον αφορά τις συσκευασίες 7 κρίνει ότι ενδέχεται να είναι αναγκαία η λήψη πρόσθετων μέτρων, στα οποία να συμπεριλαμβάνονται ενδεχομένως και η ανάπτυξη συστημάτων συλλογής και επεξεργασίας 7 τονίζει ότι όλα τα μέτρα για την προώθηση της ανακύκλωσης και επαναχρησιμοποίησης θα πρέπει να συνοδεύονται από τα κατάλληλα μέτρα ελέγχου για την προστασία του περιβάλλοντος, συμπεριλαμβανομένης κανονιστικής νομοθεσίας και κωδίκων ορθής πρακτικής 7 7. ΤΟΝΙΖΕΙ ότι υπάρχει βραχυπρόθεσμη και μεσοπρόθεσμη προτεραιότητα να εξασφαλιστεί κατάλληλη υποδομή για τη διάθεση αποβλήτων 7 κρίνει ότι θα πρέπει να αναπτυχθεί στην Κοινότητα, σε επίπεδο περιφέρειας ή γεωγραφικής ζώνης, ένα κατάλληλο και ολοκληρωμένο δίκτυο εγκαταστάστεων για τη διάθεση αποβλήτων, που να ανταποκρίνεται σε κοινοτικές προδιαγραφές και να λαμβάνει υπόψη τις καλύτερες διαθέσιμες τεχνολογίες, που δεν θα συνεπάγονται υπερβολικό κόστος 7 κρίνει ότι μια τέτοια υποδομή θα διευκολύνει τη διάθεση αποβλήτων σε μία από τις πλησιέστερες κατάλληλες εγκαταστάσεις, με χρησιμοποίηση των πλέον κατάλληλων μεθόδων και τεχνολογιών, ώστε να εξασφαλίζεται υψηλό επίπεδο προστασίας του περιβάλλοντος και της δημόσιας υγείας 7 κρίνει ότι η αποτελεσματική συλλογή των αποβλήτων και τα σχετικά συστήματα ελέγχου αποτελούν σημαντικό τμήμα αυτής της υποδομής 7 αναγνωρίζει ότι, ενόψει των ευθυνών των κρατών μελών δυνάμει των οδηγιών 75/442/ΕΟΚ και 78/319/ΕΟΚ σε σχέση με το σχεδιασμό της διαχείρισης των αποβλήτων, την κύρια ευθύνη για τη δημιουργία τέτοιου δικτύου έχουν τα κράτη μέλη, εφόσον είναι αναγκαίο σε συνεργασία με τα άλλα κράτη μέλη και με την Επιτροπή 7 8. ΚΡΙΝΕΙ ότι και η ποσότητα και η τοξικότητα των αποβλήτων προς ταφή μέσα στο έδαφος θα πρέπει να μειώνεται όταν υπάρχει τέτοια δυνατότητα και, γι' αυτόν το σκοπό, θα πρέπει να ενθαρρυνθεί η ανάπτυξη μεθόδων προεπεξεργασίας 7 σημειώνει ότι, εφόσον τηρεί τις κατάλληλες προδιαγραφές, η αποτέφρωση μπορεί να είναι μια καλή μέθοδος μείωσης του όγκου των αποβλήτων και ανάκτησης ενέργειας 7 καλεί την Επιτροπή να ολοκληρώσει τις προτάσεις της για την αποτέφρωση των βιομηχανικών αποβλήτων κατεπειγόντως 7 να μελετήσει πρόσθετες προδιαγραφές για αποτεφρωτήρες αστικών απορριμμάτων, και να προτείνει κριτήρια και προδιαγραφές για την ταφή των αποβλήτων, καθώς και για τη μετέπειτα επιτήρηση του χώρου 7 9. ΚΡΙΝΕΙ ότι είναι επιθυμητό, από την άποψη της πρόληψης, της ανακύκλωσης και της επαναχρησιμοποίησης καθώς και της τελικής διάθεσης, να καθοριστούν προγράμματα δράσης για συγκεκριμένα είδη αποβλήτων, και, γι' αυτό, καλεί την Επιτροπή να καταρτίσει προτάσεις για δράση σε κοινοτικό επίπεδο 7 10. ΚΡΙΝΕΙ ότι, κατά την αξιολόγηση των διαφόρων δυνατοτήτων πρόληψης, ανακύκλωσης και διάθεσης, θα πρέπει να συνεκτιμώνται όλες οι οικονομικές, κοινωνικές και περιβαλλοντικές επιπτώσεις, και να εξασφαλίζεται η πλήρης εφαρμογή της αρχής «ο ρυπαίνων πληρώνει» 7 11. ΚΡΙΝΕΙ ότι οι διακινήσεις αποβλήτων πρέπει να περιοριστούν στο ελάχιστο, και ότι σημαντικό ρόλο θα πρέπει να διαδραματίσει η πρόληψη δημιουργίας αποβλήτων στην πηγή και η δημιουργία κατάλληλου δικτύου διάθεσης των αποβλήτων, όπως προβλέπει η παράγραφος 7 7 υπογραμμίζει ότι οι διακινήσεις αποβλήτων πρέπει να υπόκεινται σε κατάλληλους ελέγχους 7 καλεί την Επιτροπή να υποβάλει προτάσεις, οι οποίες θα εξεταστούν από το Συμβούλιο τον Ιούνιο του 1990, για την τροποποίηση της οδηγίας 84/631/ΕΟΚ, με βάση, ιδίως, την ανάγκη εφαρμογής της σύμβασης της Βασιλείας για τον έλεγχο των διασυνοριακών διακινήσεων επικινδύνων αποβλήτων και των διατάξεων της 4ης σύμβασης ΑΚΕ-ΕΟΚ βάσει των οποίων απαγορεύεται η εξαγωγή τοξικών και επικινδύνων αποβλήτων στις χώρες ΑΚΕ (1) 7 12. ΥΠΕΝΘΥΜΙΖΕΙ το ψήφισμά του της 16ης Οκτωβρίου 1989 σχετικά με τις κατευθυντήριες γραμμές για την πρόληψη των τεχνικών και φυσικών κινδύνων (2) ιδιαίτερα όσον αφορά τη μεταφορά και σημειώνει την πρόθεση της Επιτροπής να συνεχίσει τις ενέργειές της ενώπιον των κατάλληλων οργανισμών με στόχο τη βελτίωση των συνθηκών μεταφοράς των αποβλήτων, 13. ΚΡΙΝΕΙ ότι θα πρέπει να συνεχιστεί και να αναπτυχθεί περαιτέρω η δράση για την αποκατάσταση των χώρων διάθεσης των αποβλήτων, στην οποία συμπεριλαμβάνεται η δράση που έχει ήδη αναληφθεί βάσει του προγράμματος ACE καθώς και στον τομέα της έρευνας και τεχνολογίας (πρόγραμμα STEP) 7 14. ΚΡΙΝΕΙ ότι χρηματοδοτικά και οικονομικά μέτρα μπορούν να παίξουν χρήσιμο ρόλο στην εφαρμογή αποτελεσματικών πολιτικών διαχείρισης αποβλήτων 7 σημειώνει ότι η κοινοτική πολιτική για την περιφερειακή ανάπτυξη μπορεί να συμβάλει στον καθορισμό των βέλτιστων πολιτικών διαχείρισης αποβλήτων 7 15. ΑΝΑΛΑΜΒΑΝΕΙ την υποχρέωση, υπό το πρίσμα του παρόντος ψηφίσματος, να επιταχύνει τις εργασίες του σχετικά με τις διάφορες προτάσεις που του έχουν υποβληθεί (3) και ιδιαίτερα επιδιώκει την επίτευξη συμφωνιών για τις προτάσεις τροποποίησης των οδηγιών 75/442/ΕΟΚ και 78/319/ΕΟΚ έως τον Ιούνιο και το Δεκέμβριο του 1990, αντίστοιχα 7 16. ΚΑΛΕΙ την Επιτροπή να του υποβάλει έκθεση σχετικά με τις προόδους που θα έχουν επιτευχθεί στους τομείς οι οποίοι καλύπτονται από το παρόν ψήφισμα έως το τέλος του 1992. (1) ΕΕ αριθ. L 194 της 25. 7. 1975, σ. 39.

(2) ΕΕ αριθ. L 84 της 31. 3. 1978, σ. 43.

(3) ΕΕ αριθ. L 326 της 13. 12. 1984, σ. 31.

(4) ΕΕ αριθ. L 181 της 14. 7. 1986, σ. 13.

(5) ΕΕ αριθ. C 9 της 12. 1. 1989, σ. 1.

(6) Σημειώνεται ότι η αυτάρκεια για τη διαχείριση των αποβλήτων δεν ισχύει για την ανακύκλωση.

(7) ΕΕ αριθ. L 207 της 29. 7. 1987, σ. 8.

(1) Το Συμβούλιο υπογραμμίζει στη συνάντηση αυτή, την επιθυμία να απαγορευθούν τελείως οι εξαγωγές επικινδύνων αποβλήτων προς τις χώρες ΑΚΕ πριν ακόμη τεθεί σε ισχύ η 4η σύμβαση ΑΚΕ-ΕΟΚ με την προϋπόθεση ότι η Επιτροπή συμφωνεί να μην εφαρμοστεί στην περίπτωση αυτή η οδηγία 84/631/ΕΟΚ.

(2) ΕΕ αριθ. C 273 της 26. 10. 1989, σ. 1.

(3) Πρόταση για την τροποποίηση της οδηγίας 75/442/ΕΟΚ για τα απόβλητα (ΕΕ αριθ. C 295 της 19. 11. 1988, σ. 3). Πρόταση για την τροποποίηση της οδηγίας 78/319/ΕΟΚ για τα επικίνδυνα απόβλητα (ΕΕ αριθ. C 295 της 19. 11. 1988, σ. 8). Πρόταση οδηγίας σχετικά με αστική ευθύνη για ζημίες που προκαλούνται από τα απόβλητα (ΕΕ αριθ. C 251 της 4. 10. 1989, σ. 3). Πρόταση οδηγίας για τη διάθεση των πολυχλωροδιφαινυλίων και πολυχλωροτριφαινυλίων (ΕΕ αριθ. C 319 της 12. 12. 1988, σ. 57). Πρόταση οδηγίας για τις μπαταρίες και συσσωρευτές που περιέχουν επικίνδυνες ουσίες (ΕΕ αριθ. C 11 της 17. 1. 1990, σ. 6).