Απόφαση της Επιτροπής

της 18ης Ιουλίου 2001

για την κρατική ενίσχυση την οποία οι Κάτω Χώρες έθεσαν σε εφαρμογή υπέρ της Valmont Nederland BV

[κοινοποιηθείσα υπό τον αριθμό Ε(2001) 2231]

(Το κείμενο στην ολλανδική γλώσσα είναι το μόνο αυθεντικό)

(Κείμενο που παρουσιάζει ενδιαφέρον για τον ΕΟΧ)

(2002/142/ΕΚ)

Η ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΤΩΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΩΝ ΚΟΙΝΟΤΗΤΩΝ,

Έχοντας υπόψη:

τη συνθήκη για την ίδρυση της Ευρωπαϊκής Κοινότητας, και ιδίως το άρθρο 88 παράγραφος 2 πρώτο εδάφιο,

τη συμφωνία για τον Ευρωπαϊκό Οικονομικό Χώρο, και ιδίως το άρθρο 62 παράγραφος 1 στοιχείο α),

Αφού κάλεσε τους ενδιαφερόμενους να υποβάλουν τις παρατηρήσεις τους σύμφωνα με τα εν λόγω άρθρα(1) και έχοντας υπόψη τις παρατηρήσεις αυτές,

Εκτιμώντας τα ακόλουθα:

1. ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑ

(1) Την άνοιξη του 1998, η Επιτροπή πληροφορήθηκε από άρθρα που δημοσιεύθηκαν στον τύπο ότι κατά το διάστημα 1993 έως 1995, οι δημοτικές αρχές είχαν καταχραστεί χρήματα της επαρχίας του βόρειου Brabant προκειμένου να προσελκύσουν εταιρείες στους δήμους τους(2). Η Επιτροπή ζήτησε πληροφορίες με επιστολή της 1ης Απριλίου 1998 (D/51488). Οι ολλανδικές αρχές απάντησαν με επιστολή της 2ας Ιουλίου 1998, που καταχωρήθηκε ως A/35148 στις 6 Ιουλίου. Η Επιτροπή ζήτησε περαιτέρω πληροφορίες και υπενθύμισε στην κυβέρνηση των Κάτω Χωρών αυτές τις αιτήσεις με επιστολές της 29ης Οκτωβρίου 1998 (D/54414), της 21ης Δεκεμβρίου 1998 (D/55299), της 31ης Μαρτίου 1999 (D/51425), της 2ας Αυγούστου 1999 (D/63284), της 6ης Σεπτεμβρίου 1999 (D/63682), της 27ης Οκτωβρίου 1999 (D/64481), της 24ης Ιανουαρίου 2000 (D/50335) και της 30ής Αυγούστου 2000 (D/54456). Οι αρχές των Κάτω Χωρών χορήγησαν τις πληροφορίες που είχαν ζητηθεί με επιστολές της 10ης Ιανουαρίου 1999 (καταχωρήθηκε με τον αριθμό A/30448 στις 19 Ιανουαρίου 1999), της 23ης Αυγούστου 1999 (καταχωρήθηκε με τον αριθμό A/36473 στις 25 Αυγούστου 1999), με ηλεκτρονικό ταχυδρομείο της 29ης Νοεμβρίου 1999 και με επιστολές της 10ης Φεβρουαρίου 2000 (καταχωρήθηκε με τον αριθμό A/31270 στις 15 Φεβρουαρίου 2000), της 22ας Αυγούστου 2000 (καταχωρήθηκε με τον αριθμό A/36991 στις 24 Αυγούστου 2000) και της 5ης Σεπτεμβρίου 2000 (καταχωρήθηκε με τον αριθμό A/37421 στις 13 Σεπτεμβρίου 2000). Κατά τις δύο συσκέψεις που πραγματοποιήθηκαν στις 14 Απριλίου 1999 και στις 23 Μαΐου 2000, οι αρχές των Κάτω Χωρών χορήγησαν περαιτέρω πληροφορίες.

(2) Στην υπόθεση παρενέβη ο αντιπρόεδρος της επιτροπής της συνέλευσης των εκπροσώπων των Ηνωμένων Πολιτειών της Αμερικής (ΗΠΑ), αφού ήρθε σε επαφή μαζί του η μητρική επιχείρηση του ολλανδού αποδέκτη. Στην επιστολή του της 11ης Ιουλίου 2000 προς τον πρόεδρο της αντιπροσωπείας της Επιτροπής στην Ουάσινγκτον και προς τον πρέσβη των Κάτω Χωρών στις Ηνωμένες Πολιτείες της Αμερικής, ζήτησε βοήθεια για την επίλυση του θέματος δεδομένου ότι η επίμαχη πώληση του οικοπέδου είχε πραγματοποιηθεί έξι χρόνια νωρίτερα, το 1994. Η Επιτροπή απάντησε με επιστολή της 11ης Αυγούστου 2000, σχολιάζοντας την ανάγκη ελέγχου των κρατικών ενισχύσεων εκ μέρους της Επιτροπής και υπογραμμίζοντας τη σημασία της αρχής σύμφωνα με την οποία οι αρμόδιες αρχές ανακτούν τις παράνομες ενισχύσεις από τον αποδέκτη.

(3) Με απόφαση της 18ης Οκτωβρίου 2000, η Επιτροπή κίνησε τη διαδικασία που προβλέπεται στο άρθρο 88 παράγραφος 2 της συνθήκης ΕΚ σχετικά με τα μέτρα ενισχύσεων. Με επιστολή της 7ης Νοεμβρίου 2000 (D/108153) ενημέρωσε τις Κάτω Χώρες σχετικά με την απόφαση αυτή. Οι Κάτω Χώρες, αφού ζήτησαν παράταση της προθεσμίας κατά δύο εβδομάδες (επιστολή της 5ης Δεκεμβρίου 2000, που καταχωρήθηκε με τον αριθμό A/40420 στις 11 Δεκεμβρίου 2000), και η οποία χορηγήθηκε με επιστολή της 18ης Δεκεμβρίου 2000 (D/56227), οι Κάτω Χώρες απάντησαν στην απόφαση αυτή με επιστολή της 12ης Δεκεμβρίου 2000 (καταχωρήθηκε με τον αριθμό A/30329 στις 8 Ιανουαρίου 2001). Η απόφαση δημοσιεύθηκε στην Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων(3), με την οποία οι ενδιαφερόμενοι τρίτοι προσκλήθηκαν να υποβάλουν τις παρατηρήσεις τους σχετικά με την ενίσχυση.

(4) Η Επιτροπή έλαβε παρατηρήσεις από έναν ενδιαφερόμενο, και συγκεκριμένα την αποδέκτρια της ενίσχυσης επιχείρηση (επιστολή της 20ής Φεβρουαρίου 2001, που καταχωρήθηκε με τον αριθμό A/31474 την ίδια ημερομηνία). Διαβίβασε τις παρατηρήσεις στις Κάτω Χώρες με επιστολή της 13ης Μαρτίου 2001 (D/51072). Στην επιστολή υπήρχαν επίσης ορισμένα ερωτήματα σχετικά με τα μέτρα ενίσχυσης. Οι αρχές των Κάτω Χωρών, αφού ζήτησαν παράταση της προθεσμίας κατά έξι εβδομάδες (επιστολή της 17ης Απριλίου 2001 που καταχωρήθηκε με τον αριθμό A/33188 στις 20 Απριλίου 2001) και αφού η Επιτροπή χορήγησε παράταση μικρότερης διάρκειας με επιστολή της 30ής Απριλίου 2001 (D/51755), απέστειλαν τα σχόλια και τις απαντήσεις τους με επιστολή της 14ης Μαΐου 2001 (καταχωρήθηκε με τον αριθμό A/33915 στις 17 Μαΐου 2001).

2. ΛΕΠΤΟΜΕΡΗΣ ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ ΤΗΣ ΕΝΙΣΧΥΣΗΣ

2.1. Η αποδέκτρια επιχείρηση

(5) Η Valmont είναι θυγατρική της Valmont Industries Inc., επιχείρηση με έδρα τις ΗΠΑ η οποία κατασκευάζει μηχανοποιημένο εξοπλισμό άρδευσης, στύλους φωτισμού, κυκλοφορίας, διανομείς ρεύματος και επικοινωνίας, καθώς και προϊόντα για διάφορες βιομηχανικές χρήσεις με επίστρωση σύμφωνα με τις επιθυμίες του πελάτη. Διαθέτει 21 μονάδες παραγωγής σε τέσσερις ηπείρους. Ο ετήσιος κύκλος εργασιών της το 2000 ήταν 846 εκατομμύρια δολάρια ΗΠΑ. Η εταιρεία απασχολεί περίπου 5500 εργαζομένους. Εντός της ΕΕ διαθέτει μονάδες παραγωγής στις Κάτω Χώρες, τη Γαλλία, την Ισπανία και τη Γερμανία(4).

(6) Το 1991, η Valmont Industries Inc. αγόρασε την ολλανδική εταιρεία Nolte BV, η οποία από το 1940 κατασκευάζει στύλους για δημόσιο φωτισμό και για φωτεινούς σηματοδότες. Η εταιρεία λειτουργεί τώρα υπό την επωνυμία Valmont Nederland BV και το σημερινό φάσμα των προϊόντων της περιλαμβάνει διάφορα είδη στύλων από χάλυβα ή από αλουμίνιο ύψους από 3 έως 80 μέτρα και άνω, που χρησιμοποιούνται για διάφορα είδη παραδοσιακών ή σύγχρονων χρήσεων(5). Το 1994, η εταιρεία αγόρασε οικόπεδο τριών εκταρίων στο οποίο κατασκευάστηκε η νέα μονάδα παραγωγής.

2.2. Ενίσχυση μέσω της πώλησης του οικοπέδου

(7) Το 1993 και 1994, η επαρχία του βόρειου Brabant επένδυσε 20 εκατομμύρια NLG (9,1 εκατομμύρια ευρώ) για την ενίσχυση της οικονομικής διάρθρωσης και τη βελτίωση του επιχειρηματικού κλίματος στην επαρχία αυτή. Οι οικονομικοί πόροι χρησιμοποιήθηκαν για την επίλυση προβλημάτων σε επίπεδο υποδομών στις βιομηχανικές περιοχές της επαρχίας. Τα σχέδια εκτελέστηκαν από τις δημοτικές αρχές, οι οποίες έλαβαν χρήματα από την επαρχία για το σκοπό αυτό. Πράγματι, ορισμένες δημοτικές αρχές είχαν ήδη αποφασίσει να διαθέσουν ιδίους πόρους για τα σχέδια αυτά. Συνεπώς, τα χρήματα που προέρχονταν από την επαρχία, τους επέτρεψαν να χρησιμοποιήσουν τους δικούς τους πόρους για άλλους σκοπούς. Η πρακτική αυτή ονομάστηκε "U-bocht" (στροφή επιτόπου). Οι επαρχιακές αρχές είχαν ορίσει ότι οι δημοτικές αρχές δεν πρέπει να χρησιμοποιήσουν τους πόρους αυτούς για άμεση (οικονομική) ενίσχυση προς επιχειρήσεις.

(8) Το 1994, η επαρχία του βορείου Brabant διέθεσε 400000 ολλανδικά φιορίνια (NLG) στην κοινότητα του Maarheeze (σήμερα τμήμα της κοινότητας του Cranendonck) για το σχέδιο υποδομής "Philipscomplex/Den Engelsman". Το σχέδιο αφορούσε την επέκταση και τη βελτίωση της υποδομής της βιομηχανικής ζώνης με συνολικό κόστος 1469000 ολλανδικά φιορίνια (NLG) (666000 ευρώ). Οι κοινοτικές αρχές είχαν ήδη προγραμματίσει να διαθέσουν οικονομικούς πόρους για το σχέδιο αυτό, οι οποίοι εν συνεχεία χρησιμοποιήθηκαν για άλλους σκοπούς. Στη συγκεκριμένη περίπτωση, οι κοινοτικές αρχές χρησιμοποίησαν τους πόρους των επαρχιακών αρχών για τη διαγραφή των συσσωρευμένων ζημιών της δημοτικής υπηρεσίας που είναι υπεύθυνη για τη διαχείριση της βιομηχανικής ζώνης, επιτρέποντας την πώληση της έκτασης σε χαμηλότερη τιμή. Το 1994, οι δημοτικές αρχές του Maarheeze πώλησαν οικόπεδο τριών εκταρίων έκτασης στην Nolte BV, τη σημερινή Valmont Nederland BV (στο εξής "Valmont"), έναντι 900000 NLG (408402 ευρώ)· η τιμή αυτή αντιστοιχεί σε 30 NLG (13,61 ευρώ) ανά m2.

(9) Η κυβέρνηση των Κάτω Χωρών χορήγησε έκθεση για την αποτίμηση της έκτασης από ανεξάρτητο εμπειρογνώμονα, με ημερομηνία 4 Δεκεμβρίου 1998. Σύμφωνα με την έκθεση, η τιμή των οικοπέδων στο Maarheeze την εποχή εκείνη ήταν 42,50 NLG (19,29 ευρώ) ανά m2. Βάσει της τιμής αυτής, η αξία του οικοπέδου θα ήταν 1275000 NLG (578570 ευρώ). Συνεπώς, η Επιτροπή θεώρησε ότι η πώληση του οικοπέδου περιείχε στοιχείο ενίσχυσης ύψους 375000 NLG (170168 ευρώ). Μετά από σύσκεψη με την Επιτροπή στις 14 Απριλίου 1999, οι αρχές των Κάτω Χωρών ζήτησαν από την εταιρεία να επιστρέψει το υποτιθέμενο στοιχείο ενίσχυσης (αφού ωστόσο αφαιρεθεί το ποσό de minimis 100000 ευρώ)(6). Μέχρι στιγμής η επιχείρηση αρνήθηκε να επιστρέψει το ποσό αυτό.

2.3. Ενίσχυση μέσω της κατασκευής χώρου στάθμευσης αυτοκινήτων στις εγκαταστάσεις της Valmont

(10) Επιπλέον, οι δημοτικές αρχές κατέβαλαν 250000 NLG (113445 ευρώ) για την κατασκευή ενός δημόσιου χώρου στάθμευσης στις εγκαταστάσεις της Valmont.

2.4. Λόγοι για την κίνηση της διαδικασίας του άρθρου 88 παράγραφος 2 της συνθήκης ΕΚ

(11) Δεδομένου ότι η κοινότητα του Maarheeze δεν βρίσκεται σε ενισχυόμενη περιοχή σύμφωνα με την έννοια του άρθρου 87 παράγραφος 3 στοιχείο α) ή γ), η Επιτροπή διατύπωσε αμφιβολίες όσον αφορά το συμβιβάσιμο των μέτρων με την κοινοτική νομοθεσία. Εξάλλου, δεν φαινόταν να υπάρχει κανείς άλλος λόγος που να αιτιολογεί την κίνηση της διαδικασίας. Η Επιτροπή διατηρούσε επίσης επιφυλάξεις σχετικά με το δημόσιο χαρακτήρα του χώρου στάθμευσης αυτοκινήτων.

3. ΣΧΟΛΙΑ ΕΚ ΜΕΡΟΥΣ ΤΩΝ ΚΑΤΩ ΧΩΡΩΝ

(12) Οι ολλανδικές αρχές υπέβαλαν έκθεση αξιολόγησης σχετικά με το οικόπεδο που είχε συνταχθεί το 1994. Αυτή η έκθεση δυστυχώς δεν κοινοποιήθηκε νωρίτερα. Η έκθεση εκπονήθηκε κατ' εντολή της Valmont για την επίτευξη χρηματοδότησης εκ μέρους της Τράπεζας, εφόσον το ακίνητο χρησίμευε ως εγγύηση. Η αξιολόγηση αναφέρεται τόσο στα κτίσματα όσο και στο οικόπεδο. Σύμφωνα με την έκθεση αυτή, η αξία του οικοπέδου ανερχόταν σε 1050000 NLG (476000), ήτοι 35 NLG (15,88) ανά m2. Ο εμπειρογνώμονας που συνέταξε την έκθεση το 1994 διατύπωσε μια παρατήρηση σχετικά με τη διαφορά με την έκθεση του 1998 σε ένα νέο έγγραφο, που επισυνάφθηκε στην απάντηση των Κάτω Χωρών. Η διαφορά μεταξύ των αποτελεσμάτων οφειλόταν ιδίως στο γεγονός ότι η έκθεση αυτή περιέχει αξιολόγηση του οικοπέδου το οποίο κατά την εποχή εκείνη ήταν ανεκμετάλλευτο, πράγμα που συνεπάγεται μείωση της αξίας του. Η έκθεση του 1994 περιέχει επίσης διόρθωση σχετικά με τα τέλη μεταβίβασης. Εξάλλου, ο εκτιμητής της έκθεσης του 1994 πιστοποιεί ότι η έκθεση του 1998 λαμβάνει υπόψη το γεγονός ότι περίπου το ένα τρίτο του οικοπέδου δεν έχει άμεση πρόσβαση σε δημόσια οδό.

(13) Εξάλλου, οι ολλανδικές αρχές υπέβαλαν δηλώσεις τριών επιχειρήσεων που χρησιμοποιούν τακτικά το χώρο στάθμευσης αυτοκινήτων και ισχυρίζονται ότι άλλες επιχειρήσεις θα μπορούσαν επίσης να τον χρησιμοποιήσουν. Οι δηλώσεις αυτές πιστοποιούν τον πράγματι δημόσιο χαρακτήρα του χώρου στάθμευσης αυτοκινήτων. Οι δημοτικές αρχές και η Valmont συνήψαν μια "σύμβαση κυρίων" όσον αφορά την δημόσια χρήση του χώρου στάθμευσης αυτοκινήτων και η τήρηση της συμφωνίας αυτής ελέγχεται αυστηρά. Οι δημοτικές αρχές έχουν τη δυνατότητα να επιβάλλουν την τήρηση της συμφωνίας αυτής, εφόσον σύμφωνα με το σχέδιο απαγορεύεται η κατασκευή κτισμάτων σε αυτό το τμήμα του οικοπέδου. Εάν η Valmont ήθελε να χρησιμοποιήσει το χώρο στάθμευσης αυτοκινήτων για να οικοδομήσει, η επιχείρηση θα έπρεπε να ζητήσει τροποποίηση του σχεδίου αυτού από τις τοπικές αρχές, πράγμα που θα της είχαν αρνηθεί δυνάμει της συμφωνίας αυτής. Η μόνιμη χρήση αυτού του τμήματος του οικοπέδου ως χώρου στάθμευσης αυτοκινήτων είναι κατά τον τρόπο αυτό εγγυημένη.

4. ΣΧΟΛΙΑ ΕΝΔΙΑΦΕΡΟΜΕΝΩΝ

(14) Μετά τη δημοσίευση της απόφασης για την κίνηση της διαδικασίας, η Επιτροπή δεν έλαβε σχόλια παρά από την αποδέκτρια επιχείρηση, Valmont. Στην επιστολή της, η Valmont προβάλλει τα επιχειρήματα που αναφέρθηκαν από τις ολλανδικές αρχές. Ειδικότερα ενισχύει τις νέες πληροφορίες που αναφέρονται στην έκθεση αξιολόγησης του 1994 και πιστοποιεί ότι το υπολογισθέν ποσό ενίσχυσης βάσει της έκθεσης αυτής παρέμενε κατώτερο από το όριο "de minimis" των 100000 ευρώ. Η Valmont πιστοποιεί εξάλλου ότι ο χώρος στάθμευσης αυτοκινήτων χρησιμοποιείται από πολλές όμορες επιχειρήσεις της Valmont. Η επιχείρηση δεν λαμβάνει από τις επιχειρήσεις αυτές κανένα αντίτιμο για τη χρήση του χώρου στάθμευσης αυτοκινήτων. Η Valmont καταλήγει στο συμπέρασμα ότι ο χώρος στάθμευσης των αυτοκινήτων ανταποκρίνεται στον ορισμό ενός "δημόσιου" ή "μη δημόσιου" χώρου για την εφαρμογή της κοινοτικής νομοθεσίας στον τομέα των κρατικών ενισχύσεων.

5. ΕΚΤΙΜΗΣΗ ΤΟΥ ΜΕΤΡΟΥ

5.1. Το στοιχείο ενίσχυσης που περιέχεται στην τιμή του οικοπέδου

(15) Η πώληση οικοπέδων και κτισμάτων εκ μέρους κρατικών αρχών ενδέχεται να περιέχει στοιχεία κρατικής ενίσχυσης υπέρ των αγοραστών. Στην ανακοίνωσή της σχετικά με τα στοιχεία κρατικής ενίσχυσης στις πωλήσεις γηπέδων-οικοπέδων και κτιρίων από τις δημόσιες αρχές(7), η Επιτροπή καθορίζει τη γενική πολιτική που θα ακολουθείται για τον καθορισμό του εάν υφίσταται στοιχείο κρατικής ενίσχυσης. Αν και η πώληση του οικοπέδου πραγματοποιήθηκε πριν από την έκδοση της ανακοίνωσης αυτής, τυγχάνουν εφαρμογής οι ίδιες αρχές εφόσον η ανακοίνωση διευκρινίζει ότι η πολιτική αυτή εφαρμοζόταν για διάστημα άνω των δέκα ετών ήδη πριν από την ημερομηνία έκδοσής της(8). Πάντως, η Επιτροπή έχει επίγνωση ότι η νομολογία κατά την εποχή της πώλησης του οικοπέδου ήταν ακόμη περιορισμένη και δεν αναμένει την πλήρη τήρηση του περιεχομένου της ανακοίνωσης κατά τη συναλλαγή.

(16) Το άρθρο 2 στοιχείο α) της ανακοίνωσης προσφέρει στις δημόσιες αρχές δυνατότητα να καθορίσουν την αξία της σύμβασης μέσω αποτίμησης ανεξάρτητου εμπειρογνώμονα που θα πραγματοποιήσει ανεξάρτητη αποτίμηση πριν από τις διαπραγματεύσεις για την πώληση. Η τιμή αγοράς που καθορίζεται από τον τρόπο αυτό αντιπροσωπεύει την ελάχιστη τιμή αγοράς που μπορεί να γίνει δεκτή χωρίς να συντρέχει λόγος κρατικής ενίσχυσης. Στη συγκεκριμένη περίπτωση, υπάρχουν δύο εκθέσεις αποτίμησης. Και οι δύο εκθέσεις αποτίμησης εκπονήθηκαν μετά την πώληση.

(17) Στη συγκεκριμένη περίπτωση, η Επιτροπή δεν μπορεί να επικαλεσθεί την έκθεση του 1994, που εκτιμά το σύνολο της βιομηχανικής εγκατάστασης, περιλαμβανομένων των κτιρίων. Δεν δίνει αποτίμηση της αξίας του οικοπέδου, όπως πωλήθηκε από το δήμο, ήτοι ανεκμετάλλευτο. Αυτό απορρέει από τον τρόπο με τον οποίο καθορίσθηκε η αξία του οικοπέδου: η αξία υπολογίζεται βάσει της συνολικής αξίας στην περίπτωση πωλήσεως, αφαιρουμένου του κόστους των κτιρίων. Το γεγονός ότι υπάρχει μια διόρθωση στην έκθεση σχετικά με τα τέλη μεταβίβασης της κυριότητας αποδεικνύει επίσης ότι δεν αφορά την κατάσταση στην οποία η Valmont αγοράζει το οικόπεδο, αλλά τη θεωρητική κατάσταση στην οποία η Valmont θα πωλούσε το οικόπεδο.

(18) Ο υπολογισμός που γίνεται στην έκθεση του 1998 βασίζεται στις τιμές που καταβλήθηκαν το 1994 στο πλαίσιο άλλων πωλήσεων οικοπέδων από την ενεχόμενη δημοτική αρχή και σε πωλήσεις οικοπέδων από τρίτους. Στο τελευταίο του σχόλιο, ο εκτιμητής της έκθεσης αποτίμησης του 1994 πιστοποιεί ότι η έκθεση του 1998 δεν λαμβάνει υπόψη το γεγονός ότι περίπου το 1/3 του οικοπέδου δεν είχε άμεση πρόσβαση στη δημόσια οδό. Πάντως, η πιστοποίηση αυτή δεν συνοδεύεται από κανένα αποδεικτικό στοιχείο. Η έκθεση του 1998 αναφέρει ρητά ότι οι εμπειρογνώμονες επισκέφτηκαν το οικόπεδο για να αποτιμήσουν την κατάσταση, το προσβάσιμο του οικοπέδου και την εμπορική του αξία. Κατά συνέπεια, βάσει των πληροφοριών τις οποίες διαθέτει, η Επιτροπή μπορεί να βασισθεί στην έκθεση αυτή. Έτσι καταλήγει στο συμπέρασμα ότι η τιμή αγοράς για το πωληθέν οικόπεδο στη Valmont ανέρχεται σε 42,5 NLG (19,29 ευρώ) ανά m2, ενώ το στοιχείο ενίσχυσης που περιέχεται στην πώληση του οικοπέδου ανέρχεται σε ποσό ύψους 375000 NLG (170168 ευρώ) υπέρ του αγοραστή.

(19) Σύμφωνα με την Επιτροπή, το πλεονέκτημα αυτό απαγορεύεται βάσει των διατάξεων του άρθρου 87 παράγραφος 1). Το πλεονέκτημα έχει ως αποτέλεσμα το ειδικό όφελος της αγοράστριας επιχείρησης, Valmont. Το πλεονέκτημα αυτό χρηματοδοτείται με κρατικούς πόρους, εφόσον το οικόπεδο πωλήθηκε απευθείας από τις τοπικές αρχές. Κατόπιν τούτου το πλεονέκτημα επηρεάζει δυσμενώς τον ανταγωνισμό και τις εμπορικές συναλλαγές μεταξύ των κρατών μελών, εφόσον η Valmont και η μητρική της επιχείρηση Valmont Industries Inc. ασκούν τις επιχειρηματικές τους δραστηριότητες σε τομείς στους οποίους τα προϊόντα πωλούνται/τίθενται σε διαπραγμάτευση σε διεθνές επίπεδο.

5.2. Το στοιχείο ενίσχυσης που περιέχεται στο χώρο στάθμευσης αυτοκινήτων

(20) Κατά κανόνα, η Επιτροπή θεωρεί ότι η παροχή χώρων στάθμευσης αυτοκινήτων δεν συνεπάγεται ειδικά πλεονεκτήματα υπέρ μιας συγκεκριμένης εταιρείας, διότι το κόστος των επενδύσεων αυτών συνήθως καλύπτεται από τοπικούς φόρους στους οποίους συμμετέχουν οι αποδέκτριες επιχειρήσεις και οι ιδιώτες. Πάντως, στη συγκεκριμένη περίπτωση, η Valmont πρέπει να θεωρηθεί ως ο σημαντικότερος αποδέκτης του πλεονεκτήματος της ύπαρξης του χώρου στάθμευσης αυτοκινήτων. Είναι πιθανόν η Valmont να είναι ο βασικός χρήστης του χώρου στάθμευσης αυτοκινήτων στο δικό της οικόπεδο. Εξάλλου, είναι γεγονός ότι εάν η δημοτική αρχή δεν είχε προσφέρει χώρο στάθμευσης αυτοκινήτων, η ίδια η Valmont θα έπρεπε να προβλέψει επαρκείς θέσεις στάθμευσης με δικά της έξοδα. Λαμβανομένης υπόψη της φύσης των δραστηριοτήτων της Valmont, ήτοι, παραγωγή διαφόρων ειδών χαλύβδινων ή αλουμινένιων στύλων μήκους 3 έως 80 μέτρων, είναι σαφές ότι η Valmont χρειάζεται σημαντικό αριθμό θέσεων στάθμευσης. Επιπλέον, ο χώρος στάθμευσης αυτοκινήτων χωρίζεται από το δρόμο με διαχωριστικό πέτασμα, κατά τρόπο ώστε ένας τυχαίος περαστικός δεν έχει την εντύπωση ότι πρόκειται για δημόσιο χώρο στάθμευσης. Εκτός από τις τρεις επιστολές των επιχειρήσεων που τον χρησιμοποιούν, οι ολλανδικές αρχές δεν απέδειξαν τη δημόσια χρήση του χώρου στάθμευσης αυτοκινήτων. Η "συμφωνία κυρίων" σχετικά με τη χρήση του χώρου στάθμευσης αυτοκινήτων από άλλες επιχειρήσεις δεν επαρκεί για να θεωρηθεί ως δημόσιος χώρος στάθμευσης.

(21) Ασφαλώς, η Valmont είναι ο βασικός χρήστης του χώρου στάθμευσης, αλλά με τρεις επιστολές από όμορες επιχειρήσεις της Valmont πιστοποιείται ότι οι επιχειρήσεις αυτές χρησιμοποιούν τακτικά και δωρεάν το χώρο στάθμευσης αυτοκινήτων για τη στάθμευση ημιρυμουλκούμενων οχημάτων τους, και οι ολλανδικές αρχές επιβεβαιώνουν ότι άλλες επιχειρήσεις μπορούν επίσης να τον χρησιμοποιούν. Μια από τις επιστολές αναφέρει ότι, εάν δεν θα μπορούσε να χρησιμοποιήσει τον εν λόγω χώρο στάθμευσης αυτοκινήτων, τα ημιρυμουλκούμενα οχήματα θα έπρεπε να σταθμεύουν πλησίον των καταλυμάτων των οδηγών. Εξάλλου, οι δημοτικές αρχές μπορούν να ελέγχουν την αυστηρή τήρηση της "συμφωνίας κυρίων" με τη Valmont και να εγγυώνται τη μόνιμη χρήση του οικοπέδου αυτού, ως αρμόδιες αρχές για το σχέδιο χρήσης γης. Κατά συνέπεια, ο χώρος στάθμευσης αυτοκινήτων πρέπει να θεωρηθεί ως "εν μέρει δημόσιος" ή "ημιδημόσιος".

(22) Λαμβανομένων υπόψη των προηγούμενων στοιχείων, η Επιτροπή θεωρεί το ήμισυ του κόστους της κατασκευής του χώρου στάθμευσης αυτοκινήτων ως σύνηθες επιχειρηματικό κόστος. Το γεγονός ότι η δημοτική αρχή κατέβαλε το σύνολο του κόστους του χώρου στάθμευσης αυτοκινήτων συνεπάγεται χαριστική μεταχείριση για την επιχείρηση, πράγμα το οποίο, όπως και η πώληση του οικοπέδου, απαγορεύεται από το άρθρο 87 παράγραφος 1. Το πλεονέκτημα αυτό θεωρείται ότι αντιστοιχεί σε ποσό ύψους τουλάχιστον 125000 NLG (56723 ευρώ).

5.3. Εκτίμηση της συμβατότητας της ενίσχυσης

(23) Η Επιτροπή εξέτασε εάν τυγχάνουν εφαρμογής οι εξαιρέσεις που προβλέπονται στις διατάξεις του άρθρου 87 παράγραφοι 2 και 3 της συνθήκης ΕΚ. Μια ενίσχυση μπορεί να θεωρηθεί ως συμβιβάσιμη προς την κοινή αγορά στις περιπτώσεις εξαιρέσεων που προβλέπονται στο σημείο 2 του άρθρου 87 της συνθήκης ΕΚ. Πάντως, τα μέτρα ενίσχυσης δεν αποτελούν α) ούτε ενισχύσεις κοινωνικού χαρακτήρα που χορηγούνται σε μεμονωμένους καταναλωτές, β) ούτε ενισχύσεις που προορίζονται για την επανόρθωση ζημιών που προκαλούνται από θεομηνίες ή άλλα έκτακτα γεγονότα, γ) ούτε απαραίτητες ενισχύσεις για την αντιστάθμιση των οικονομικών μειονεκτημάτων που προκλήθηκαν από τη διαίρεση της Γερμανίας. Οι εξαιρέσεις που προβλέπονται στις διατάξεις του άρθρου 87 παράγραφος 3 στοιχεία α), β) και δ) της συνθήκης ΕΚ που αφορούν ενισχύσεις οι οποίες προορίζονται για την προώθηση της οικονομικής ανάπτυξης περιοχών στις οποίες το βιοτικό επίπεδο είναι ασυνήθως χαμηλό ή στις οποίες επικρατεί υποαπασχόληση, την προώθηση σημαντικών σχεδίων κοινού ευρωπαϊκού ενδιαφέροντος και την προώθηση του πολιτισμού και της διατήρησης της πολιτιστικής κληρονομιάς, δεν τυγχάνουν επίσης εφαρμογής.

(24) Επίσης οι ολλανδικές αρχές δεν προσπάθησαν να αιτιολογήσουν το μέτρο ενίσχυσης με τους λόγους που αναφέρονται παραπάνω.

(25) Το πρώτο τμήμα της εξαίρεσης που προβλέπεται στο άρθρο 87 παράγραφος 3 στοιχείο γ) της συνθήκης ΕΚ, ήτοι το τμήμα που αναφέρεται στις ενισχύσεις για την προώθηση της αναπτύξεως ορισμένων οικονομικών δραστηριοτήτων, δεν τυγχάνει εφαρμογής εφόσον το μέτρο ενίσχυσης δεν στόχευε την έρευνα και ανάπτυξη, το περιβάλλον ή τις επενδύσεις υπέρ μικρομεσαίων επιχειρήσεων. Το μέτρο ενίσχυσης δεν αφορά ένα ειδικό σχέδιο που θα πραγματοποιηθεί από τον αποδέκτη της ενίσχυσης το οποίο θα μπορούσε να θεωρηθεί ότι προωθεί το κοινό συμφέρον. Στο πλαίσιο της εκτίμησής της, η Επιτροπή ξεκινά από την αρχή ότι το εικαζόμενο μέτρο ενίσχυσης στόχευε σε επενδύσεις στη δημοτική περιφέρεια Maarheeze. Κατά συνέπεια, η Επιτροπή αξιολόγησε το εν λόγω μέτρο ενίσχυσης δυνάμει των περιφερειακών κατευθυντήριων γραμμών που βασίζονται στο δεύτερο τμήμα της εξαίρεσης που προβλέπεται στο άρθρο 87 παράγραφος 3 στοιχείο γ), ήτοι τις ενισχύσεις που προορίζονται για την προώθηση της αναπτύξεως ορισμένων οικονομικών περιοχών. Πάντως, κατά την ημερομηνία πωλήσεως του οικοπέδου, η δημοτική αρχή του Maarheeze δεν αποτελούσε τμήμα περιοχής που μπορούσε να τύχει περιφερειακής ενίσχυσης. Κατά συνέπεια δεν τυγχάνει εφαρμογής η εξαίρεση που προβλέπεται στο άρθρο 87 παράγραφος 3 στοιχείο γ).

(26) Εφόσον δεν τυγχάνει εφαρμογής καμία από τις εξαιρέσεις που προβλέπονται στο άρθρο 87, το μέτρο ενίσχυσης είναι ασυμβίβαστο προς την κοινή αγορά.

(27) Εφόσον η ενίσχυση αποδεικνύεται ασυμβίβαστη προς την κοινή αγορά, η Επιτροπή οφείλει, σύμφωνα με την απόφαση του Δικαστηρίου στην απόφαση 70/72(9), που επιβεβαιώθηκε από τις αποφάσεις στις υποθέσεις 310/85(10) και C-5/89(11), να ζητήσει από το κράτος μέλος να επιστρέψει την παρανόμως καταβληθείσα ενίσχυση. Το μέτρο αυτό είναι απαραίτητο για την αποκατάσταση της προηγούμενης κατάστασης και την ακύρωση όλων των οικονομικών πλεονεκτημάτων των οποίων έτυχε η αποδέκτρια της παράνομης ενίσχυσης επιχείρηση από της ημερομηνίας χορήγησης της εν λόγω ενίσχυσης. Η ανάκτηση της ασυμβίβαστης και παράνομης ενίσχυσης αποτελεί υποχρέωση που επιβάλλεται στην Επιτροπή από τον κανονισμό 659/1999 του Συμβουλίου(12).

(28) Η επιστροφή της εν λόγω ενίσχυσης πρέπει να πραγματοποιηθεί το συντομότερο και σύμφωνα με τις διαδικασίες του εθνικού δικαίου των Κάτω Χωρών, εφόσον επιτρέπουν άμεση και πραγματική εκτέλεση. Η προς ανάκτηση ενίσχυση περιλαμβάνει φόρους που υπολογίζονται από την ημερομηνία χορήγησης έως την ημερομηνία επιστροφής. Οι τόκοι υπολογίζονται βάσει των τόκων αναφοράς που χρησιμοποιούνται για τον υπολογισμό του ισοδύναμου επιχορήγησης στο πλαίσιο των ενισχύσεων περιφερειακού χαρακτήρα.

6. ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ

(29) Η πώληση οικοπέδου τριών εκταρίων το 1994 εκ μέρους των τοπικών αρχών περιέχει στοιχείο κρατικής ενίσχυσης ύψους 375000 NLG (170168 ευρώ).

(30) Η κατασκευή του χώρου στάθμευσης αυτοκινήτων, που χρηματοδοτήθηκε από τις δημοτικές αρχές στις εγκαταστάσεις της Valmont, περιέχει στοιχείο ενίσχυσης ύψους 125000 NLG (56723 ευρώ).

(31) Οι Κάτω Χώρες παραβίασαν τις διατάξεις του άρθρου 88 παράγραφος 3 της συνθήκης ΕΚ, χορηγώντας το μέτρο ενίσχυσης χωρίς προηγούμενη κοινοποίηση.

(32) Τα δύο μέτρα είναι ασυμβίβαστα προς την κοινή αγορά και κατά συνέπεια η ενίσχυση πρέπει να επιστραφεί από την αποδέκτρια επιχείρηση,

ΕΞΕΔΩΣΕ ΤΗΝ ΠΑΡΟΥΣΑ ΑΠΟΦΑΣΗ:

Άρθρο 1

Η πώληση του οικοπέδου και η κατασκευή του χώρου στάθμευσης αυτοκινήτων στις εγκαταστάσεις της επιχείρησης περιέχουν στοιχεία κρατικής ενίσχυσης δυνάμει του άρθρου 87 παράγραφος 1 της συνθήκης ΕΚ υπέρ της Valmont. Αυτά τα στοιχεία κρατικής ενίσχυσης ανέρχονται αντίστοιχα σε ποσά ύψους 375000 NLG (170168 ευρώ) και 125000 NLG (56723 ευρώ).

Άρθρο 2

Τα στοιχεία κρατικής ενίσχυσης που προβλέπονται στο άρθρο 1 είναι ασυμβίβαστα προς την κοινή αγορά.

Άρθρο 3

1. Οι Κάτω Χώρες λαμβάνουν όλα τα απαραίτητα μέτρα για την ανάκτηση της παρανόμως χορηγηθείσας ενίσχυσης που προβλέπεται στο άρθρο 2 εκ μέρους της αποδέκτριας επιχείρησης.

2. Η ανάκτηση της εν λόγω ενίσχυσης πραγματοποιείται αμέσως και σύμφωνα με τις διαδικασίες του εθνικού δικαίου, εφόσον επιτρέπουν την άμεση και πραγματική εκτέλεση της απόφασης. Στην προς ανάκτηση ενίσχυση περιλαμβάνονται οι τόκοι από την ημερομηνία χορήγησης της παράνομης ενίσχυσης των δικαιούχων μέχρι την ημερομηνία της ανάκτησής της. Οι τόκοι θα υπολογιστούν με βάση το επιτόκιο αναφοράς που χρησιμοποιείται για τον υπολογισμό του ισοδυνάμου επιχορήγησης των περιφερειακών ενισχύσεων.

Άρθρο 4

Οι Κάτω Χώρες θα ενημερώσουν την Επιτροπή εντός δύο μηνών από την κοινοποίηση της παρούσας απόφασης σχετικά με τα μέτρα που θα λάβουν προς συμμόρφωσή τους.

Άρθρο 5

Η παρούσα απόφαση απευθύνεται στο Βασίλειο των Κάτων Χωρών.

Βρυξέλλες, 18 Ιουλίου 2001.

Για την Επιτροπή

Mario Monti

Μέλος της Επιτροπής

(1) ΕΕ C 37 της 3.2.2001, σ. 44.

(2) "Gedeputeerden werkten mee aan U-bocht", Brabants Dagblad της 6ης Μαρτίου 1998, "U-bocht rammelde flink", Brabants Dagblad της 10ης Μαρτίου 1998, "U-bocht strijdig met regels EU", Brabants Dagblad της 10ης Μαρτίου 1998.

(3) ΕΕ C 37 της 3.2.2001, σ. 44

(4) www.valmont.com.

(5) www.valmont.nl.

(6) Ανακοίνωση της Επιτροπής σχετικά με τους κανόνες de minimis όσον αφορά τις κρατικές ενισχύσεις (ΕΕ C 68 της 6.3.1996, σ. 9). Η ανακοίνωση αυτή αντικαταστάθηκε από τον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 69/2001 του Συμβουλίου (ΕΕ L 10 της 13.1.2001).

(7) ΕΕ C 209 της 10.7.1997, σ. 3.

(8) Από το 1963, η Επιτροπή δήλωσε ότι το άρθρο 92 εφαρμόζεται στη δωρεάν ή με ιδιαίτερα πλεονεκτικούς όρους πώληση οικοπέδων και κτιρίων. Βλέπε γραπτή ερώτηση αριθ. 48 του κ. Burgbacher, (ΕΕ 125 της 17.8.1963, σ. 2235/63).

(9) Απόφαση της 12ης Ιουλίου 1973 στην υπόθεση 70/72, Επιτροπή κατά Γερμανίας, Συλλογή 1973, σ. 813.

(10) Απόφαση της 24ης Φεβρουαρίου 1987 στην υπόθεση 310/85, Deufil GmbH und Co. KG κατά Επιτροπής, Συλλογή 1987, σ. 901.

(11) Απόφαση της 20ής Σεπτεμβρίου 1990 στην υπόθεση C-5/89, Επιτροπή κατά Γερμανίας, Συλλογή 1990, σ. I-3437.

(12) ΕΕ L 83 της 27.3.1999, σ. 1.