ΠΡΩΤΗ ΟΔΗΓΙΑ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ της 22ας Δεκεμβρίου 1980 περί προσεγγίσεως των νομοθεσιών των κρατών μελών σχετικά με τις μεθόδους αναλύσεως που είναι αναγκαίες για τον έλεγχο της συνθέσεως των καλλυντικών προϊόντων

Η ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΤΩΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΩΝ ΚΟΙΝΟΤΗΤΩΝ,

Έχοντας υπόψη:

τη συνθήκη για την ίδρυση της Ευρωπαϊκής Οικονομικής Κοινότητας,

την οδηγία 76/768/ΕΟΚ του Συμβουλίου της 27ης Ιουλίου 1976 περί προσεγγίσεως των νομοθεσιών των κρατών μελών των αναφερομένων στα καλλυντικά προϊόντα (1), όπως τροποποιήθηκε από την οδηγία 79/661/ΕΟΚ (2), και ιδίως το άρθρο 8 παράγραφος 1,

Εκτιμώντας:

ότι η οδηγία 76/768/ΕΟΚ προβλέπει επίσημους ελέγχους των καλλυντικών προϊόντων, οι οποίοι αποσκοπούν στην εξακρίβωση της τηρήσεως των προδιαγραφών που ορίζονται δυνάμει των κοινοτικών διατάξεων των αναφερομένων στη σύνθεση των καλλυντικών προϊόντων-

ότι πρέπει να καθιερωθούν, το συντομότερο δυνατόν, όλες οι αναγκαίες μέθοδοι αναλύσεως και ότι ο καθορισμός των μεθόδων δειγματοληψίας, επεξεργασίας δειγμάτων για το εργαστήριο, ανίχνευσης και προσδιορισμού των ελευθέρων υδροξειδίων του νατρίου και του καλίου, του οξαλικού οξέος και των αλκαλικών αλάτων του στα προϊόντα περιποιήσεως της κόμης, προσδιορισμού του χλωροφορμίου στις οδοντόκρεμες καθώς επίσης και του ψευδαργύρου, καθώς και του προσδιορισμού του φαινολοσουλφονικού οξέος, αποτελεί ένα βήμα στην κατεύθυνση αυτή-

ότι τα μέτρα που προβλέπονται στην παρούσα οδηγία είναι σύμφωνα με τη γνώμη της επιτροπής για την προσαρμογή στην τεχνική πρόοδο της οδηγίας 76/768/ΕΟΚ,

ΕΞΕΔΩΣΕ ΤΗΝ ΠΑΡΟΥΣΑ ΟΔΗΓΙΑ:

Άρθρο 1

Τα Κράτη μέλη λαμβάνουν όλα τα αναγκαία μέτρα ώστε, κατά τους επίσημους ελέγχους των καλλυντικών προϊόντων:

- η δειγματοληψία,

- η επεξεργασία των δειγμάτων για το εργαστήριο,

- η ανίχνευση και ο προσδιορισμός των ελεύθερων υδροξειδίων του νατρίου και του καλίου,

- η ανίχνευση και ο προσδιορισμός του οξαλικού οξέος και των αλκαλικών αλάτων του στα προϊόντα περιποιήσεως της κόμης,

- ο προσδιορισμός του χλωροφορμίου στις οδοντόκρεμες,

- ο προσδιορισμός του ψευδαργύρου,

- η ανίχνευση και ο προσδιορισμός του φαινολοσουλφονικού οξέος,

να διενεργούνται σύμφωνα με τις μεθόδους που περιγράφονται στο παράρτημα.

Άρθρο 2

Τα κράτη μέλη θέτουν σε ισχύ τις αναγκαίες νομοθετικές, κανονιστικές ή διοικητικές διατάξεις, για να συμμορφωθούν προς τις διατάξεις της παρούσας οδηγίας, το αργότερο στις 31 Δεκεμβρίου 1982. Ενημερώνουν την Επιτροπή αμέσως.

Άρθρο 3

Η παρούσα οδηγία απευθύνεται στα κράτη μέλη.

Βρυξέλλες, 22 Δεκεμβρίου 1980.

Για την Επιτροπή

Richard BURKE

Μέλος της Επιτροπής

(1) ΕΕ αριθ. L 262 της 27. 9. 1979, σ. 169.

(2) ΕΕ αριθ. L 192 της 31. 7. 1979, σ. 35.

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ

I. ΔΕΙΓΜΑΤΟΛΗΨΙΑ ΚΑΛΛΥΝΤΙΚΩΝ ΠΡΟΪΟΝΤΩΝ 1. ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΟ ΚΑΙ ΠΕΔΙΟ ΕΦΜΑΡΜΟΓΗΣ

Το παρόν έγγραφο περιγράφει τους τρόπους δειγματοληψίας καλλυντικών προϊόντων με σκοπό την ανάλυσή τους σε διάφορα εργαστήρια.

2. ΟΡΙΣΜΟΙ

2.1. Στοιχειώδες δείγμα

Δείγμα που ελήφθη από παρτίδα που προορίζεται για πώληση.

2.2. Ολικό δείγμα

Σύνολο στοιχειωδών δειγμάτων που φέρουν τον ίδιο αριθμό παρτίδας.

2.3. Δείγμα για το εργαστήριο

Αντιπροσωπευτικό μέρος του ολικού δείγματος που προορίζεται για εργαστήριο αναλύσεων.

2.4. Λήψη δοκιμαστικού δείγματος

Αντιπροσωπευτικό μέρος του δείγματος για το εργαστήριο, που είναι αναγκαίο για μια ανάλυση.

2.5. Δοχείο

Αντικείμενο, το οποίο μπορεί να περιέχει ένα προϊόν και να βρίσκεται σε άμεση μόνιμη επαφή με αυτό.

3. ΔΕΙΓΜΑΤΟΛΗΨΙΑ

3.1. Τα δείγματα των καλλυντικών προϊόντων λαμβάνονται μέσα στην αρχική τους συσκευασία και αποστέλλονται στην κατάσταση που βρίσκονται σε εργαστήρια.

3.2. Για τα καλλυντικά προϊόντα χύδην και τα πωλούμενα λιανικώς σε συσκευασία διαφορετική από τη συσκευασία του αρχικού κατασκευαστή, θα καθορισθούν ειδικές προδιαγραφές δειγματοληψίας.

3.3. Οι αναλυτικοί κανόνες και ο αριθμός αναλύσεων που πρέπει να διενεργηθούν από κάθε εργαστήριο καθορίζουν τον αριθμό των στοιχειωδών δειγμάτων που είναι αναγκαία για την επεξεργασία του δείγματος για το εργαστήριο.

4. ΤΑΥΤΟΠΟΙΗΣΗ ΤΩΝ ΔΕΙΓΜΑΤΩΝ

4.1. Τα ληφθέντα δείγματα πρέπει να σφραγισθούν στον τόπο λήψης και να ταυτοποιηθούν σύμφωνα με τις προδιαγραφές που ισχύουν στο κράτος μέλος όπου διενεργήθηκε η λήψη.

4.2. Κάθε στοιχειώδες δείγμα πρέπει να φέρει τις παρακάτω ενδείξεις:

- ονομασία του καλλυντικού προϊόντος,

- ημερομηνία, ώρα και τόπο λήψεως,

- όνομα του ατόμου το οποίο είναι υπεύθυνο για τη λήψη,

όνομα της αρχής η οποία διενέργησε τον έλεγχο.

4.3. Ένα πρακτικό δειγματοληψίας θα πρέπει να συνταχθεί σύμφωνα με τις διατάξεις που ισχύουν στο κάθε κράτος μέλος.

5. ΑΠΟΘΗΚΕΥΣΗ ΤΩΝ ΔΕΙΓΜΑΤΩΝ

5.1. Τα στοιχειώδη δείγματα πρέπει να αποθηκεύονται υπό τις συνθήκες που προδιαγράφονται από τον κατασκευαστή πάνω στην ετικέτα.

5.2. Σε περίπτωση απουσίας ιδιαίτερων προδιαγραφών, όλα τα δείγματα πρέπει να αποθηκεύονται σε θερμοκρασία μεταξύ 10 και 25 oC σε συνθήκες σκότους.

5.3. Τα στοιχειώδη δείγματα θα πρέπει να ανοίγονται μόνο κατά την έναρξη της ανάλυσης.

II. ΕΠΕΞΕΡΓΑΣΙΑ ΤΩΝ ΔΕΙΓΜΑΤΩΝ ΓΙΑ ΤΟ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ 1. ΓΕΝΙΚΑ

1.1. Ο αναλυτικός προσδιορισμός διενεργείται σε κάθε ένα από τα στοιχειώδη δείγματα ή, εάν η ποσότητα είναι ανεπαρκής, σε έναν ελάχιστο αριθμό στοιχειωδών δειγμάτων, τα οποία έχουν προηγουμένως αναμειχθεί πλήρως.

1.2. Άνοιγμα του δοχείου σε ατμόσφαιρα αδρανούς αερίου, εάν απαιτείται από τη μέθοδο ανάλυσης, και διενέργεια του απαιτούμενου αριθμού λήψεων δοκιμαστικών δειγμάτων το ταχύτερο δυνατόν. Η ανάλυση θα πρέπει να διενεργηθεί όσο το δυνατόν πιο σύντομα. Εάν το δείγμα πρέπει να διατηρηθεί, το δοχείο πρέπει να κλειστεί πάλι επιμελώς σε ατμόσφαιρα αδρανούς αερίου.

1.3. Τα καλλυντικά προϊόντα μπορούν να παρουσιάζονται σε υγρή, ημιστερεή ή στερεή κατάσταση. Μπορεί να συμβεί, τα καλλυντικά προϊόντα, τα οποία συσκευάσθηκαν αρχικά με ομογενή μορφή, να παρουσιάσουν μετέπειτα διάφορες φάσεις που αντιστοιχούν με τις προαναφερθείσες καταστάσεις. Στην περίπτωση αυτή, πρέπει να υποστούν ομογενοποίηση.

1.4. Εάν ένα καλλυντικό προϊόν συσκευαστεί με μορφή η οποία καθιστά αδύνατη την επεξεργασία του σύμφωνα με τις παρούσες διατάξεις και η οποία προβλέπεται στις μεθόδους αναλύσεως, μπορεί να ακολουθηθεί μια ειδική διαδικασία, με την προϋπόθεση ότι θα περιγραφεί λεπτομερώς στην έκθεση ανάλυσης.

2. ΥΓΡΗ ΚΑΤΑΣΤΑΣΗ

2.1. Στην κατάσταση αυτή συναντάμε κυρίως προϊόντα όπως τα διαλύματα σε έλαιο, οινόπνευμα και ύδωρ, τα ύδατα καλλωπισμού (eau de toilette), τα πλύματα (lotions) ή τα γαλακτώματα, τα οποία μπορούν να συσκευασθούν μέσα σε φιαλίδια, φιάλες, φύσιγγες ή σωλήνες.

2.2. Λήψη δοκιμαστικού δείγματος

- ανακινήστε ζωηρά το δοχείο πριν από την αφαίρεση του πώματος,

- αφαιρέστε το πώμα,

- αδειάστε μερικά ml του υγρού σε ένα δοκιμαστικό σωλήνα για να εξετάσετε οπτικά τα χαρακτηριστικά του με σκοπό τη λήψη του δοκιμαστικού δείγματος,

- σφραγίστε πάλι το δοχείο, ή

- διενεργήστε τις λήψεις δοκιμαστικού δείγματος που είναι αναγκαίες για την ανάλυση,

- σφραγίστε πάλι το δοχείο.

3. ΗΜΙΣΤΕΡΕΗ ΚΑΤΑΣΤΑΣΗ

3.1. Στην κατάσταση αυτή συναντώνται κυρίως προϊόντα όπως η κρέμα, το γαλάκτωμα, τα πηκτώματα (gels), τα οποία μπορούν να συσκευάζονται σε σωλήνες, πλαστικά φιαλίδια ή δοχεία.

3.2. Λήψη δοκιμαστικού δείγματος

Δύο περιπτώσεις είναι δυνατές:

3.2.1. δοχείο με στενό στόμιο (σωλήνες, πλαστικό φιαλίδιο). Αφαιρέστε τουλάχιστον το πρώτο εκατοστόμετρο του προς ανάλυση προϊόντος. Διενεργήστε τη λήψη του δοκιμαστικού δείγματος και σφραγίστε πάλι αμέσως το δοχείο-

3.2.2. δοχείο με φαρδύ στόμιο (αγγείο). Ξύστε ελαφρά την επιφάνεια για να αφαιρέσετε το υπερκείμενο στρώμα. Διενεργήστε τη λήψη του δοκιμαστικού δείγματος και σφραγίστε πάλι αμέσως το δοχείο.

4. ΣΤΕΡΕΗ ΚΑΤΑΣΤΑΣΗ

4.1. Στην κατάσταση αυτή συναντώνται κυρίως προϊόντα όπως η πούδρα σε σκόνη, η συμπεπιεσμένη πούδρα ή τα καλλυντικά υπό μορφή "stick", τα οποία μπορούν να συσκευαστούν σε κουτιά ή θήκες.

4.2. Λήψη δοκιμαστικού δείγματος

Δύο περιπτώσεις είναι δυνατές:

4.2.1. πούδρα σε σκόνη. Πριν από την αφαίρεση του περικαλύμματος ή την αφαίρεση του πώματος ανακινήστε την πούδρα ζωηρά. Αφαιρέστε το πώμα και διενεργήστε τη λήψη του δοκιμαστικού δείγματος-

4.2.2. συμπεπιεσμένη πούδρα ή καλλυντικά υπό μορφή "stick". Αφαιρέστε με ελαφρό ξύσιμο το υπερκείμενο στρώμα και διενεργήστε τη λήψη του δοκιμαστικού δείγματος.

5. ΠΡΟΪΟΝΤΑ ΤΑ ΟΠΟΙΑ ΣΥΣΚΕΥΑΖΟΝΤΑΙ ΚΑΤΩ ΑΠΟ ΠΙΕΣΗ ΑΕΡΙΟΥ (aerosol dispensers)

5.1. Τα προϊόντα αυτά καθορίζονται στο άρθρο 2 της οδηγίας 75/324/ΕΟΚ του Συμβουλίου της 20ής Μαΐου 1975 (1).

5.2. Λήψη δοκιμαστικού δείγματος

Μετά από ζωηρή ανακίνηση, ένα αντιπροσωπευτικό μέρος του περιεχομένου του δοχείου μεταγγίζεται με τη βοήθεια μιας διάταξης μεταφοράς σε ένα φιαλίδιο από πλαστικοποιημένο διαφανές γυαλί, το οποίο διαθέτει μία βαλβίδα. Το φιαλίδιο αυτό δεν διαθέτει σωλήνα εμβύθισης. Σε ειδικές περιπτώσεις η μέθοδος ανάλυσης μπορεί να προβλέπει άλλες διατάξεις μεταφοράς. Τέσσερις περιπτώσεις μπορούν να παρουσιαστούν:

5.2.1. Το περιεχόμενο είναι ένα ομογενές διάλυμα, το οποίο είναι έτοιμο για την ανάλυση.

5.2.2. Το περιεχόμενο συνίσταται από δύο υγρές φάσεις: Η ανάλυση καθεμιάς από τις φάσεις μπορεί να διενεργηθεί μετά από τη μετάγγιση της υποκείμενης φάσης σε ένα δεύτερο φιαλίδιο. Η φάση αυτή είναι συχνά υδατική και δεν περιέχει πλέον προωθητικό αέριο (περίπτωση βουτανίου/νερού).

Στην περίπτωση αυτή, κατά τη μεταφορά, το στόμιο του φιαλιδίου (εικόνα 4) πρέπει να είναι στραμμένο προς τα κάτω.

5.2.3. Το περιεχόμενο συνίσταται από μια πούδρα σε αιώρημα. Μετά το διαχωρισμό της πούδρας, μπορούμε να αναλύσουμε την υγρή φάση.

5.2.4. Αφρός: Εισάγεται καταρχήν μέσα στο φιαλίδιο μεταφοράς μια προζυγισμένη ποσότητα 2-μεθοξυαιθανόλης (5 έως 10 γραμμάρια περίπου). Κατά την απαερίωση, η 2-μεθοξυαιθανόλη εμποδίζει το σχηματισμό αφρού- είναι λοιπόν δυνατόν να αποχωριστούν τα προωθητικά αέρια χωρίς να υπάρξει απώλεια υγρού.

5.3. Εξοπλισμός

Η διάταξη μεταφοράς P1 (εικόνα 1) είναι κατασκευασμένη από ντουραλουμίνιο ή από ορείχαλκο. Είναι μελετημένη για να προσαρμόζεται σε διάφορους τύπους βαλβίδων με τη βοήθεια ενός προσαρμογέα από πολυαιθυλένιο. Το όργανο αυτό δίνεται σαν παράδειγμα- μπορούν να χρησιμοποιηθούν και άλλες διατάξεις μεταφοράς (εικόνες 2 και 3).

Το φιαλίδιο μεταφοράς είναι κατασκευασμένο από λευκό γυαλί (εικόνα 4) και διαθέτει εξωτερικά προστατευτική πλαστικοποιημένη διαφανή επένδυση. Η χωρητικότητά του ανέρχεται σε 50 έως 100 ml. Είναι εξοπλισμένο με μία βαλβίδα αλλά δεν διαθέτει σωλήνα εμβύθισης.

5.4. Μέθοδος

Για τη μετάγγιση μιας επαρκούς ποσότητας προϊόντος, είναι αναγκαίο να αφαιρεθεί ο αέρας τον οποίο περιέχει το φιαλίδιο μεταφοράς. Για το σκοπό αυτό, εισάγετε με τη βοήθεια της διάταξης μεταφοράς 10 ml περίπου διχλωροδιφθοριομεθανίου ή βουτανίου (ανάλογα με τη φύση το προς εξέταση προϊόντος), έπειτα διενεργήστε πλήρη απαερίωση ως την εξαφάνιση της υγρής φάσης, έχοντας το φιαλίδιο με τη βαλβίδα στραμμένη προς τα πάνω. Αποσυνδέστε τη διάταξη μεταφοράς και ζυγίστε το φιαλίδιο μεταφοράς (σε γραμμάρια). Ανακινήστε ζωηρά το δοχείο μέσα στο οποίο πρέπει να λάβετε το δείγμα. Προσαρμόστε τη διάταξη μεταφοράς στη βαλβίδα του δοχείου (το οποίο βρίσκεται σε τέτοια θέση ώστε η βαλβίδα να είναι στραμμένη προς τα πάνω), προσαρμόστε το φιαλίδιο μεταφοράς (στόμιο στραμμένο προς τα κάτω) πάνω στη διάταξη μεταφοράς και πιέσατε. Γεμίστε το φιαλίδιο μεταφοράς έως τα δύο τρίτα περίπου.

Εάν η μεταφορά σταματήσει πρόωρα λόγω εξίσωσης των πιέσεων, είναι δυνατή η συνέχισή της με την ψύξη του φιαλιδίου μεταφοράς. Αποσυνδέστε τη διάταξη μεταφοράς και ζυγίστε το φιαλίδιο (b) για να προσδιορίσετε τη μάζα του μεταγγισθέντος προϊόντος (m1) (m1 = b-a)

Το δείγμα που λήφθηκε κατά τον τρόπο αυτό μπορεί να χρησιμοποιηθεί:

1. για τη συνήθη χημική ανάλυση-

2. για μια ανάλυση των πτητικών ουσιών με χρωματογραφία αέριας φάσης.

5.4.1. Χημική ανάλυση

Προβήτε στις παρακάτω ενέργειες διατηρώντας το φιαλίδιο μεταφοράς με το στόμιο προς τα πάνω:

- Διενεργήστε απαερίωση. Εάν η απαερίωση προκαλεί το σχηματισμό αφρού, χρησιμοποιήστε ένα φιαλίδιο μεταφοράς, το οποίο περιέχει μια ποσότητα 2-μεθοξυαιθανόλης, επακριβώς ζυγισμένης, (5 έως 10 γραμμάρια), η οποία έχει εισαχθεί με τη βοήθεια μιας σύριγγας μέσω της διάταξης μεταφοράς.

- Ολοκληρώστε την αφαίρεση των πτητικών ουσιών χωρίς απώλειες, αναδεύοντας μέσα σε ένα υδατικό λουτρό σταθερής θερμοκρασίας 40 oC. Αποσυνδέστε τη διάταξη μεταφοράς.

- Ζυγίστε (c γραμμάρια) για τον καθορισμό του βάρους του υπολείμματος (m2 = c-a). Για τον υπολογισμό του βάρους του υπολείμματος λάβετε υπόψη, ανάλογα με την περίπτωση, την ποσότητα της 2-μεθοξυαιθανόλης που χρησιμοποιήθη.

- Αποσφραγίστε το φιαλίδιο αφαιρώντας τη βαλβίδα.

- Διαλύστε πλήρως το υπόλειμμα μέσα σε μια γνωστή ποσότητα κατάλληλου διαλύτη.

- Πραγματοποιήστε τον επιθυμούμενο προσδιορισμό σε ένα κλάσμα του διαλύματος.

Τύποι υπολογισμού:

R = και Q =

όπου:

m1 = μάζα του προϊόντος που μεταγγίστηκε στο φιαλίδιο μεταφοράς.

m2 = μάζα του υπολείμματος μετά από θέρμανση σε 40 oC.

r = ποσοστό επί τοις εκατό της ουσίας στο m2 (που προσδιορίζεται με κατάλληλη μέθοδο).

R = ποσοστό επί τοις εκατό της ουσίας στο σύνολο του προϊόντος.

Q = συνολική ποσότητα της ουσίας στο σύνολο του προϊόντος.

P = καθαρή μάζα του συνολικού συσκευασμένου προϊόντος πριν από την έναρξη των επεξεργασιών.

5.4.2. Ανάλυση των πτητικών ουσιών με χρωματογραφία αέριας φάσης

5.4.2.1. Αρχή

Στο φιαλίδιο μεταφοράς λάβετε την κατάλληλη ποσότητα υγρού με τη βοήθεια μιας σύριγγας αερίου. Εγχύστε το περιεχόμενο της σύριγγας μέσα στο χρωματογράφο.

5.4.2.2. Εξοπλισμός

Σύριγγα αερίου σειράς A 2 "precision sampling" (εικόνα 5) ή ισοδύναμη σύριγγα (25 ή 50 mul). Η σύριγγα αυτή διαθέτει μια ολισθαίνουσα βαλβίδα στο άκρο της βελόνας. Η σύνδεση της σύριγγας προς το φιαλίδιο μεταφοράς πραγματοποιείται με τη βοήθεια της διάταξης μεταφοράς από την πλευρά του φιαλιδίου και ενός σωλήνα από πολυαιθυλένιο (μήκους 8 mm, εσωτερικής διαμέτρου 2,5 mm) από την πλευρά της σύριγγας.

5.4.2.3. Διαδικασία

Αφού μεταγγίσετε μια κατάλληλη ποσότητα προϊόντος μέσα στο φιαλίδιο μεταφοράς με τη βοήθεια της διάταξης μεταφοράς, προσαρμόστε τη σύριγγα πάνω στο φιαλίδιο μεταφοράς όπως περιγράφεται στο σημείο 5.4.2.2. Έχοντας το επιστόμιο σε ανοικτή θέση αναρροφήστε μια κατάλληλη ποσότητα υγρού. Αφαιρέστε τις φυσαλίδες αερίου με διαδοχικό ανεβοκατέβασμα του εμβόλου (στην ανάγκη ψύξτε τη σύριγγα). Όταν η σύριγγα περιέχει υγρό χωρίς φυσαλίδες, κλείστε το επιστόμιο και αποσυνδέστε τη σύριγγα από το φιαλίδιο μεταφοράς. Προσαρμόστε μια βελόνα πάνω στη σύριγγα και, μετά την εισαγωγή μέσα στη διάταξη εισόδου του χρωματογράφου, αποσφαλίστε το επιστόμιο και εγχύστε.

5.4.2.4. Εσωτερικό πρότυπο

Εάν είναι αναγκαίο να χρησιμοποιήσετε ένα εσωτερικό πρότυπο, η εισαγωγή του μέσα στο φιαλίδιο μεταφοράς μπορεί να γίνει με τη βοήθεια μιας σύριγγας μέσω της διάταξης μεταφοράς.

III. ΑΝΙΧΝΕΥΣΗ ΚΑΙ ΠΡΟΣΔΙΟΡΙΣΜΟΣ ΤΩΝ ΕΛΕΥΘΕΡΩΝ ΥΔΡΟΞΕΙΔΙΩΝ ΤΟΥ ΝΑΤΡΙΟΥ ΚΑΙ ΤΟΥ ΚΑΛΙΟΥ 1. ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΟ ΚΑΙ ΠΕΔΙΟ ΕΦΑΡΜΟΓΗΣ

Η μέθοδος περιγράφει τη διαδικασία που επιτρέπει την ανίχνευση καλλυντικών προϊόντων που περιέχουν σημαντικές ποσότητες ελεύθερων υδροξειδίων του νατρίου ή/και του καλίου, και τον προσδιορισμό των υδροξειδίων αυτών στα παρασκευάσματα για το ίσιωμα των μαλλιών και στα διαλυτικά παρασκευάσματα για τις παρανυχίδες.

2. ΟΡΙΣΜΟΣ

Το ελεύθερο υδροξείδιο του νατρίου και του καλίου ορίζεται ως ο όγκος του οξέος αναφοράς που είναι αναγκαίος για την εξουδετέρωση του προϊόντος σε καθορισμένες συνθήκες και η λαμβανομένη ποσότητα εκφράζεται κατά βάρος με τη μορφή ελεύθερου υδροξειδίου του νατρίου.

3. ΑΡΧΗ

Το δείγμα διαλύεται ή διασκορπίζεται μέσα στο νερό και τιτλοδοτείται με το οξύ αναφοράς. Καταγράφουμε τη μεταβολή της τιμής του pH ταυτόχρονα ενώ προσθέτουμε το οξύ: για ένα απλό διάλυμα υδροξειδίου του νατρίου ή του καλίου, το πέρας της τιτλοδότησης αντιστοιχεί με τη μέγιστη καθαρή μεταβολής της καταγεγραμμένης τιμής του pH.

Η κανονική καμπύλη τιτλοδότησης μπορεί να επηρεαστεί από την παρουσία:

α) αμμωνίας και άλλων ασθενών οργανικών βάσεων, οι οποίες παρουσιάζουν μια μάλλον επίπεδη καμπύλη τιτλοδότησης. Στην περίπτωση αυτή, η αμμωνία αφαιρείται με εξάτμιση κάτω από μειωμένη πίεση, αλλά σε θερμοκρασία περιβάλλοντος-

β) αλάτων ασθενών οξέων, γεγονός που μπορεί να δώσει μια καμπύλη τιτλοδότησης, η οποία να παρουσιάζει διάφορα σημεία καμπής. Στην περίπτωση αυτή, μόνο το πρώτο μέρος της καμπύλης ως το πρώτο από τα σημεία αυτά καμπής αντιστοιχεί στην εξουδετέρωση του ιόντος υδροξυλίου που προέρχεται από το ελεύθερο υδροξείδιο του νατρίου ή του καλίου.

Συνιστάται επίσης μια άλλη μέθοδος τιτλοδότησης μέσα σε οινόπνευμα εάν αποδειχθεί ότι υπάρχει υπερβολική αλληλεπίδραση των αλάτων ασθενών ανόργανων οξέων.

Ενώ είναι θεωρητικά δυνατόν να βρεθούν και άλλες ισχυρές διαλυτές βάσεις, όπως είναι το υδροξείδιο του λιθίου ή το τεταρτοταγές υδροξείδιο του αμμωνίου, τα οποία δίνουν ένα υψηλό pH, η παρουσία τους στον τύπο αυτό καλλυντικού προϊόντος είναι πάρα πολύ απίθανη.

4. ΑΝΙΧΝΕΥΣΗ

4.1. Αντιδραστήρια

4.1.1. Αλκαλικό ρυθμιστικό διάλυμα αναφοράς με pH 9,18 στους 25 oC: διάλυμα 0,05 M τετραβορικού νατρίου (Na2B407-10H2Ο).

4.2. Εξοπλισμός

4.2.1. Συνήθης εξοπλισμός εργαστηρίου.

4.2.2. Πεχάμετρο.

4.2.3. Ηλεκτρόδιο υάλου.

4.2.4. Ηλεκτρόδιο αναφοράς καλομέλανα.

4.3. Διαδικασία

Ρυθμίστε το πεχάμετρο με τη βοήθεια του ρυθμιστικού διαλύματος αναφοράς (4.1.1.).

Προπαρασκευάστε ένα διάλυμα ή υδρόλυμα 10 % του προς ανάλυση προϊόντος μέσα σε νερό και διηθήστε. Μετρήστε το pH. Εάν είναι ίσο ή υψηλότερο από 12, είναι αναγκαίο να διενεργηθεί προσδιορισμός.

5. ΠΡΟΣΔΙΟΡΙΣΜΟΣ

5.1. Τιτλοδότηση σε υδατικό μέσο

5.1.1. Αντιδραστήρια

5.1.1.1. Τιτλοδοτημένο διάλυμα 0,1 N υδροχλωρικού οξέος.

5.1.2. Εξοπλισμός

5.1.2.1. Συνήθης εξοπλισμός εργαστηρίου.

5.1.2.2. Πεχάμετρο, κατά προτίμηση με σύστημα καταγραφής.

5.1.2.3. Ηλεκτρόδιο υάλου.

5.1.2.4. Ηλεκτρόδιο καλομέλανα αναφοράς.

5.1.3. Διαδικασία

Ζυγίστε με ακρίβεια μέσα σε ένα ποτήρι μια λήψη δοκιμαστικού δείγματος μεταξύ 0,5 και 1 g. Σε περίπτωση παρουσίας αμμωνίας, προσθέστε μερικά σφαιρίδια υάλου. Τοποθετήστε το ποτήρι μέσα σ' έναν ξηραντήρα κενού, αφαιρέστε τον αέρα με τη βοήθεια μιας υδραντλίας μέχρις ότου η οσμή της αμμωνίας να μην είναι πλέον αντιληπτή (περίπου 3 ώρες).

Διαλύστε ή διασκορπίστε το υπόλειμμα σε 100 ml νερού. Τιτλοδοτήστε με τη βοήθεια του διαλύματος υδροχλωρικού οξέος 0,1 N (5.1.1.1) καταγράφοντος τη μεταβολή του pH (5.1.2.2).

5.1.4. Υπολογισμοί

Προσδιορίστε τα σημεία καμπής της καμπύλης τιτλοδότησης. Όταν το πρώτο σημείο καμπής παρουσιάζεται σε pH κατώτερο από 7, το δείγμα δεν περιέχει υδροξείδιο του νατρίου ή του καλίου. Όταν σχηματίζονται δύο ή περισσότερα σημεία καμπής της καμπύλης, μόνο το πρώτο πρέπει να ληφθεί υπόψη.

Σημειώστε τον όγκο του διαλύματος τιτλοδότησης στο πρώτο αυτό σημείο καμπής.

Έστω ότι: V ο όγκος του διαλύματος τιτλοδότησης σε ml, M το βάρος της λήψης του δοκιμαστικού δείγματος σε g.

Η συγκέντρωση υδροξειδίου του νατρίου ή/και καλίου στο δείγμα εκφράζεται σε ποσοστό % κατά βάρος υδροξειδίου του νατρίου με τον τύπο:

% υδροξειδίου του νατρίου = 0,4

Μπορεί να παρουσιαστεί η περίπτωση κατά την οποία, παρά τις ενδείξεις για την παρουσία αρκετά σημαντικής ποσότητας υδροξειδίου του νατρίου ή/και του καλίου, η καμπύλη τιτλοδότησης να μην παρουσιάζει ευκρινές σημείο καμπής. Στην περίπτωση αυτή, πρέπει να διενεργηθεί νεός προσδιορισμός σε ισοπροπανόλη.

5.2. Τιτλοδότηση μέσα σε ισοπροπανόλη

5.2.1. Αντιδραστήρια

5.2.1.1. Ισοπροπανόλη

5.2.1.2. Τιτλοδοτημένο υδατικό διάλυμα υδροχλωρικού οξέος 1,0 N.

5.2.1.3. Το διάλυμα υδροχλωρικού οξέος 0,1 N σε ισοπροπανόλη προπαρασκευάζεται αμέσως πριν από τη χρήση, με αραίωση του υδατικού διαλύματος υδροχλωρικού οξέος 1,0 N με ισοπροπανόλη.

5.2.2. Εξοπλισμός

5.2.2.1. Συνήθης εξοπλισμός εργαστηρίου.

5.2.2.2. Πεχάμετρο, κατά προτίμηση με σύστημα καταγραφής.

5.2.2.3. Ηλεκτρόδιο υάλου.

5.2.2.4. Ηλεκτρόδιο αναφοράς καλομέλανα.

5.2.3. Διαδικασία

Ζυγίστε με ακρίβεια σε ένα ποτήρι 150 ml λήψη δοκιμαστικού δείγματος μεταξύ 0,5 και 1 g.

Σε περίπτωση παρουσίας αμμωνίας, προσθέστε μερικά σφαιρίδια υάλου, τοποθετήστε το ποτήρι σε έναν ξηραντήρα κενού, αφαιρέστε τον αέρα με τη βοήθεια μιας υδραντλίας μέχρις ότου η οσμή της αμμωνίας να μην είναι πλέον αντιληπτή (περίπου 3 ώρες).

Διαλύστε ή διακορπίστε το υπόλειμμα σε 100 ml ισοπροπανόλης. Τιτλοδοτήστε με το διάλυμα υδροχλωρικού οξέος 0,1 N μέσα σε ισοπροπανόλη (5.2.1.3), καταγράφοντας τη μεταβολή του φαινομένου pH (5.2.2.2).

5.2.4. Υπολογισμοί

Η ίδια μέθοδος όπως στο σημείο 5.1.4. Το πρώτο σημείο καμπής είναι ορατό σε φαινόμενο pH περίπου 9.

5.3. Επαναληψιμότητα (2)Για περιεκτικότητα της τάξης του 5 % ως Na(OH) κατά βάρος, η διαφορά μεταξύ των αποτελεσμάτων των δύο παράλληλων προσδιορισμών που διενεργήθηκαν πάνω στο ίδιο δείγμα δεν πρέπει να υπερβαίνει το 0,25 %.

IV. ΠΡΟΣΔΙΟΡΙΣΜΟΣ ΚΑΙ ΑΝΙΧΝΕΥΣΗ ΤΟΥ ΟΞΑΛΙΚΟΥ ΟΞΕΟΣ ΚΑΙ ΤΩΝ ΑΛΚΑΛΙΚΩΝ ΑΛΑΤΩΝ ΤΟΥ ΣΕ ΠΡΟΪΟΝΤΑ ΠΕΡΙΠΟΙΗΣΗΣ ΤΗΣ ΚΟΜΗΣ 1. ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΟ ΚΑΙ ΠΕΔΙΟ ΕΦΑΡΜΟΓΗΣ

Η μέθοδος που περιγράφεται παρακάτω είναι κατάλληλη για τον προσδιορισμό και την ανίχνευση του οξαλικού οξέος και των αλκαλικών αλάτων του μέσα σε προϊόντα περιποίησης της κόμης.

Η μέθοδος αυτή μπορεί να χρησιμοποιηθεί μέσα σε άχρωμα υδατικά ή αλκοολικά διαλύματα και πλύματα (lotions), τα οποία περιέχουν 5 % περίπου οξαλικό οξύ ή ισοδύναμο ποσοστό επί τοις εκατό αλκαλικού οξαλικού άλατος.

2. ΟΡΙΣΜΟΣ

Η περιεκτικότητα του δείγματος σε οξαλικό οξύ ή/και αλκαλικά άλατα του οξέος αυτού, που προσδιορίζεται σύμφωνα με τη μέθοδο αυτή, εκφράζεται σε ποσοστό % κατά βάρος ελεύθερου οξαλικού οξέος στο δείγμα.

3. ΑΡΧΗ

Αφού αφαιρεθούν οι επιφανειακά ενεργοί ανιοντικές ουσίες με τη βοήθεια υδροχλωριδίου της p-τολουϊδίνης, το οξαλικό οξύ ή/και τα οξαλικά άλατα καταβυθίζονται με μορφή οξαλικού ασβεστίου- έπειτα διενεργείται διήθηση του διαλύματος. Το ίζημα διαλύεται έπειτα σε θειικό οξύ και τιτλοδοτείται με τη βοήθεια υπερμαγγανικού καλίου.

4. ΑΝΤΙΔΡΑΣΤΗΡΙΑ

Όλα τα αντιδραστήρια πρέπει να είναι αναλυτικής καθαρότητας.

4.1. Διάλυμα οξικού αμμωνίου 5 % κατά βάρος.

4.2. Διάλυμα χλωριούχου ασβεστίου 10 % κατά βάρος.

4.3. Αιθανόλη (95 % όγκο/όγκο).

4.4. Τετραχλωριούχος άνθρακας.

4.5. Διαιθυλαιθέρας.

4.6. Διάλυμα διυδροχλωριδίου της p-τολουϊδίνης 6,8 % κατά βάρος.

4.7. Διάλυμα υπεργμαγγανικού καλίου 0,1 N.

4.8. Θειικό οξύ 20 % κατά βάρος.

4.9. Υδροχλωρικό οξύ 10 % κατά βάρος.

4.10. Οξικό νάτριο x 3 H2O.

4.11. Παγόμορφο οξικό οξύ.

4.12. Θειικό οξύ (1 : 1).

4.13. Κορεσμένο διάλυμα υδροξειδίου του βαρίου.

5. ΕΞΟΠΛΙΣΜΟΣ

5.1. Διαχωριστικές χοάνες, 500 ml.

5.2. Ποτήρια, 50 και 600 ml.

5.3. Γυάλινα χωνιά διήθησης G-4.

5.4. Ογκομετρικοί κύλινδροι, 25 και 100 ml.

5.5. Σιφώνια, 10 ml.

5.6. Φιάλες για διήθηση εν κενώ, 500 ml.

5.7. Αντλία νερού.

5.8. Βαθμολογημένο θερμόμετρο από 0 έως 100 oC.

5.9. Θερμαινόμενος μαγνητικός αναδευτήρας.

5.10. Μαγνητικές ράβδοι ανάδευσης επενδυμένες με τεφλόν.

5.11. Προχοΐδα, 25 ml.

5.12. Κωνικές φιάλες 250 ml.

6. ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑ

6.1. Ζυγίστε 6 έως 7 g δείγματος σε ένα γυάλινο ποτήρι των 50 ml, φέρτε το pH στο 3 με τη βοήθεια αραιού υδροχλωρικού οξέος (4.9), έπειτα μεταγγίστε το διάλυμα με τη βοήθεια 100 ml αποσταγμένου ύδατος σε μια διαχωριστική χοάνη. Προσθέστε έπειτα 25 ml αιθανόλης (4.3), 25 ml διαλύματος διυδροχλωριδίου της ρ-τολουϊδίνης (4.6) και 25 έως 30 ml τετραχλωριούχου άνθρακα (4.4) και ανακινήστε δυνατά το μείγμα.

6.2. Μετά το διαχωρισμό των φάσεων, αφαιρέστε το υποκείμενο στρώμα (οργανική φάση), επαναλάβετε την εκχύλιση με τη βοήθεια των αντιδραστηρίων που αναφέρονται στο σημείο 6.1 και αφαιρέστε πάλι την οργανική φάση.

6.3. Μεταγίστε το υδατικό διάλυμα σε ένα γυάλινο ποτήρι 600 ml και αφαιρέστε τον υπόλοιπο τετραχλωριούχο άνθρακα φέροντας το διάλυμα σε βρασμό.

6.4. Προσθέστε 500 ml διαλύματος οξικού αμμωνίου (4.1), φέρτε το διάλυμα σε βρασμό (5.9), προσθέστε 10 ml θερμού διαλύματος χλωριούχου ασβεστίου (4.2) στο διάλυμα που βράζει, αναδεύοντας ταυτόχρονα, έτσι ώστε να σχηματισθεί ίζημα.

6.5. Ελέγξατε εάν το ίζημα είναι πλήρες προσθέτονας μερικές σταγόνες διαλύματος χλωριούχου ασβεστίου (4.2), αφήστε να κρυώσει σε θερμοκρασία περιβάλλοντος, προσθέστε αναδεύοντας (5.10) 200 ml αιθανόλης (4.3) και αφήστε το να ηρεμήσει 30 λεπτά.

6.6. Διηθήστε το υγρό μέσα σε μια γυάλινη χοάνη διήθησης (5.3), μεταφέρτε το ίζημα μέσα στη χοάνη διήθησης με μια μικρή ποσότητα θερμού ύδατος (50 έως 60 oC) και πλύντε το ίζημα με κρύο νερό.

6.7. Πλύντε το ίζημα πέντε φορές με λίγη αιθανόλη (4.3) και διαιθυλαιθέρα (4.5), έπειτα διαλύστε το ίζημα μέσα σε 50 ml θερμού θειικού οξέος (4.8) αφαιρώντας το τελευταίο δια μέσου της χοάνης διήθησης κάτω από μειωμένη πίεση.

6.8. Μεταγγίστε το διάλυμα χωρίς καμία απώλεια σε μια κωνική φιάλη (5.12) και τιτλοδοτήστε με τη βοήθεια ενός διαλύματος υπερμαγγανικού καλίου (4.7) μέχρις ότου επιτευχθεί ένας ασθενής ροδόχρους χρωματισμός.

7. ΥΠΟΛΟΓΙΣΜΟΣ

Η περιεκτικότητα του δείγματος εκφρασμένη σε οξαλικό οξύ, σε ποσοστό επί τοις εκατό κατά βάρος, υπολογίζεται με τη βοήθεια του τύπου:

% οξαλικό οξύ =

όπου:

A = η κατανάλωση υπερμαγγανικού καλίου 0,1 N, μετρημένη σύμφωνα με το σημείο 6.8.

E = η ποσότητα δείγματος που χρησιμοποιήθηκε στο σημείο 6.1, σε γραμμάρια.

4,50179 = ο συντελεστής της μετατροπής για το οξαλικό οξύ.

8. ΕΠΑΝΑΛΗΨΙΜΟΤΗΤΑ (3)Για περιεκτικότητα σε οξαλικό οξύ της τάξης του 5 % κατά βάρος, η διαφορά μεταξύ των αποτελεσμάτων των δύο παράλληλων προσδιορισμών που διενεργήθηκαν πάνω στο ίδιο δείγμα δεν πρέπει να υπερβαίνει το 0,15 %.

9. ΑΝΙΧΝΕΥΣΗ

9.1. ΑΡΧΗ

Το οξαλικό οξύ ή/και τα οξαλικά άλατα καταβυθίζονται με τη μορφή οξαλικού ασβεστίου και διαλύονται μέσα σε θειικό οξύ. Προσθέτουμε έπειτα λίγο διάλυμα υπερμαγγανικού καλίου, το οποίο αποχρωματίζεται και προκαλεί το σχηματισμό διοξειδίου του άνθρακα. Περνώντας αυτό το διοξείδιο του άνθρακα μέσα από ένα διάλυμα υδροξειδίου του βαρίου, προκαλούμε το σχηματισμό ενός λευκού ιζήματος (γαλακτώδες) ανθρακικού βαρίου.

9.2. Διαδικασία

9.2.1. Υποβάλτε ένα μέρος του δείγματος για ανάλυση στην επεξεργασία που περιγράφεται στα σημεία 6.1 έως 6.3 παραπάνω, ώστε να αφαιρεθούν τα απορρυπαντικά που μπορεί να περιέχει.

9.2.2. Σε 10 ml περίπου διαλύματος, που λήφθηκε σύμφωνα με το σημείο 9.2.1, προσθέστε με την άκρη μιας σπάτουλας λίγο οξικό νάτριο (4.10) και οξυνίστε το διάλυμα με μερικές σταγόνες παγόμορφου οξικού οξέος (4.11).

9.2.3. Προσθέστε διάλυμα χλωριούχου ασβεστίου 10 % (4.2) και διηθήστε το διάλυμα. Διαλύστε το ίζημα του οξαλικού ασβεστίου σε 2 ml θειικού οξέος (1 : 1) (4.12).

9.2.4. Μεγαγγίστε το διάλυμα μέσα σε ένα δοκιμαστικό σωλήνα και προσθέστε σταγόνα προς σταγόνα 0,5 ml περίπου διαλύματος υπερμαγγανίου καλίου 0,1 N (4.7). Εάν υπάρχει οξαλικό άλας, το διάλυμα αποχρωματίζεται, αργά στην αρχή και μετέπειτα γρήγορα.

9.2.5. Αμέσως μετά την προσθήκη του υπερμαγγανικού καλίου, τοποθετήστε πάνω στο δοκιμαστικό σωλήνα ένα μικρό γυάλινο σωλήνα κατάλληλων διαστάσεων ο οποίος να είναι εφοδιασμένος με πώμα. Θερμάντε ελαφρά το περιεχόμενο και συλλέξτε το διοξείδιο του άνθρακος που σχηματίστηκε μέσα σε ένα κορεσμένο διάλυμα υδροξειδίου του βαρίου (4.13). Ο σχηματισμός, μετά από 3 έως 5 λεπτά, ενός γαλακτώδους νέφους ανθρακικού βαρίου δείχνει την παρουσία οξαλικού οξέος.

V. ΠΡΟΣΔΙΟΡΙΣΜΟΣ ΤΟΥ ΧΛΩΡΟΦΟΡΜΙΟΥ ΜΕΣΑ ΣΤΙΣ ΟΔΟΝΤΟΚΡΕΜΕΣ 1.ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΟ ΚΑΙ ΠΕΔΙΟ ΕΦΑΡΜΟΓΗΣ

Η μέθοδος αυτή περιγράφει τον προσδιορισμό με χρωματογραφία αέριας φάσης του χλωροφορμίου μέσα στις οδοντόκρεμες. Η μέθοδος προβλέπεται για τον προσδιορισμό χλωροφορμίου έως 5 %.

2. ΟΡΙΣΜΟΣ

Η περιεκτικότητα χλωροφορμίου, που προσδιορίζεται από τη μέθοδο αυτή, εκφράζεται σε ποσοστό επί τοις εκατό κατά βάρος του προϊόντος.

3. ΑΡΧΗ

Φέρουμε την οδοντόκρεμα σε αιώρημα μέσα σε ένα μείγμα διμεθυλοφορμαμιδίου και μεθανόλης, προσθέτοντας μια ορισμένη ποσότητα ακετονιτριλίου σαν εσωτερικό πρότυπο. Μετά από φυγοκέντριση, αναλύουμε ένα μέρος της υγρής φάσης με αέρια χρωματογραφία και υπολογίζουμε την περιεκτικότητα σε χλωροφόρμιο.

4. ΑΝΤΙΔΡΑΣΤΗΡΙΑ

Όλα τα αντιδραστήρια πρέπει να είναι αναλυτικής καθαρότητας.

4.1. Porapak Q, ή chromosorb 101 ή ισοδύναμα (80 έως 100 mesh).

4.2. Ακετονιτρίλιο.

4.3. Χλωροφόρμιο.

4.4. Διμεθυλοφορμαμίδιο.

4.5. Μεθανόλη.

4.6. Διάλυμα εσωτερικού προτύπου:

Μεταφέρτε με σιφώνιο 5 ml και διμεθυλοφορμαμιδίου (4.4) σε μια ογκομετρική φιάλη 50 ml και προσθέστε περίπου 300 mg (M) ακετονιτριλίου επακριβώς ζυγισμένου. Συμπληρώστε ως τη χαραγή με διμεθυλοφορμαμίδιο και αναμείξτε.

4.7. Διάλυμα για τον προσδιορισμό του συντελεστή σχετικής απόκρισης: Μεταφέρτε με σιφώνιο 5 ml διαλύματος εσωτερικού προτύπου (4.6) σε μια ογκομετρική φιάλη 10 ml και προσθέστε περίπου 300 mg (M1) χλωροφορμίου (4.3) επακριβώς ζυγισμένου. Συμπληρώστε ως τη χαραγή με διμεθυλοφορμαμίδιο και αναμείξτε.

5. ΕΞΟΠΛΙΣΜΟΣ

5.1. Αναλυτικός ζυγός.

5.2. Χρωματογράφος αέριας φάσης, εφοδιασμένος με ανιχνευτή ιονισμού φλόγας.

5.3. Σύριγγα έγχυσης 5 ή 10 mul, βαθμολογημένη κατά 0,1 mul.

5.4. Σιφώνια ογκομετρικά 1,4 και 5 ml.

5.5. Ογκομετρικές φιάλες χωρητικότητας 10 και 50 ml.

5.6. Δοκιμαστικός σωλήνας περίπου 50 ml με βιδωτό πώμα, Sovirel France ή παρόμοιος. Το εσωτερικό του πώματος είναι εφοδιασμένο με μια πλάκα από πλαστική ύλη της οποίας η μία όψη είναι καλυμμένη με τεφλόν.

5.7. Φυγοκεντριτής.

6. ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑ

6.1. Συνθήκες αέριας χρωματογραφίας

6.1.1. Υλικό στήλης: ύαλος ελικοειδής.

Μήκος: 150 cm.

Εσωτερική διάμετρος 4 mm.

Εξωτερική διάμετρος 6 mm.

6.1.2. Πλήρωση: Porapak Q ή chromosorb 101 ή ισοδύναμο 80 έως 100 mesh (4.1).

6.1.3. Ανιχνευτής: ιονισμός φλόγας.

Ρυθμίστε την ευαισθησία του κατά τρόπο ώστε μετά από έγχυση τριών mul του διαλύματος 4.7, το ύψος της κορυφής του ακετονιτριλίου να καλύπτει περίπου τα τρία τέταρτα του συνόλου της κλίμακας.

6.1.4. Φέρον αέριο: άζωτο, παροχή 65 ml/min.

Βοηθητικό αέριο: υδρογόνο.

Ρυθμίστε την παροχή των αερίων στο επίπεδο του ανιχνευτή ιονισμού φλόγας κατά τρόπο ώστε η παροχή του αέρα ή του οξυγόνου να είναι πενταπλάσια έως δεκαπλάσια του υδρογόνου.

6.1.5. Θερμοκρασίες

Διάταξη εισόδου: 210 oC.

Ανιχνευτής: 210 oC.

Στήλη: 175 oC.

6.1.6. Καταγραφέας

Ταχύτητα εκτύλιξης: 100 cm/h περίπου.

6.2. Προπαρασκευή του δείγματος

Διενεργήστε τη λήψη του δοκιμαστικού δείγματος από ένα σωλήνα ο οποίος δεν έχει ακόμη ανοιχτεί. Αφαιρέστε το ένα τρίτο του περιεχομένου, σφραγίστε πάλι το σωλήνα, αναμείξτε προσεκτικά μέσα στο σωλήνα και έπειτα λάβετε το προς ανάλυση δείγμα.

6.3. Προσδιορισμός

6.3.1. Ζυγίστε, με ακρίβεια 10 mg, 6 ή 7g (M0) οδοντόκρεμας, η οποία έχει υποστεί επεξεργασία σύμφωνα με το σημείο 6.2 μέσα σε ένα σωλήνα με βιδωτό πώμα (5.6) και προσθέστε τρία σφαιρίδια υάλου.

6.3.2. Μεταφέρτε, με τη βοήθεια σιφωνίου, 5 ml διαλύματος εσωτερικού προτύπου (4.6), 4 ml διμεθυλοφορμαμιδίου (4.4) και 1 ml μεθανόλης (4.5) μέσα στο σωλήνα, σφραγίστε με το βιδωτό πώμα και ομογενοποιήστε.

6.3.3. Αναδεύσατε επί μισή ώρα με τη βοήθεια ενός μηχανικού αναδευτήρα και φυγοκεντρίστε επί 15 λεπτά, διατηρώντας το σωλήνα κλειστό, με ταχύτητα τέτοια ώστε να υπάρξει σαφής διαχωρισμός των φάσεων.

(Παρατήρηση: Συμβαίνει ορισμένες φορές η υγρή φάση να μην είναι διαυγής μετά τη φυγοκέντριση. Μπορούμε να βελτιώσουμε την κατάσταση προσθέτοντας 1 έως 2 g χλωριούχου νατρίου μέσα στην υγρή φάση και έπειτα να φυγοκεντρίσουμε πάλι.)

6.3.4. Εγχύσατε 3 μl του διαλύματος αυτού (6.3.3) υπό τις συνθήκες που περιγράφονται στο σημείο 6.1. Επαναλάβετε την ενέργεια αυτή. Υπό τις συνθήκες που αναφέρονται παραπάνω, μπορούμε να δώσουμε τους ακόλουθους χρόνους καθυστέρησης:

Μεθανόλη: περίπου 1 λεπτό.

Ακετονιτρίλιο: περίπου 2,5 λεπτά.

Χλωροφόρμιο: περίπου 6 λεπτά.

Διμεθυλοφορμαμίδιο: 15 λεπτά.

6.3.5. Προσδιορισμός του συντελεστή σχετικής απόκρισης

Εγχύστε 3 mul του διαλύματος (4.7) για τον καθορισμό του συντελεστή αυτού. Επαναλάβετε την ενέργεια αυτή. Προσδιορίζετε καθημερινά το συντελεστή σχετικής απόκρισης.

7. ΥΠΟΛΟΓΙΣΜΟΣ

7.1. Υπολογισμός της σχετικής απόκρισης

7.1.1. Μετρήστε το ύψος και το πλάτος στο μισό ύψος των κορυφών του ακετονιτριλίου και του χλωροφορμίου και υπολογίστε το εμβαδόν των δύο κορυφών με τον τύπο: ύψος x πλάτος στο μισό ύψος.

7.1.2. Προσδιορίστε το εμβαδόν των κορυφών του ακετονιτριλίου και του χλωροφορμίου στα χρωματογραφήματα που λήφθηκαν σύμφωνα με το σημείο 6.3.5 και υπολογίστε τη σχετική απόκριση fs με τη βoήθεια του τύπου:

fs = =

όπου:

fs = ο συντελεστής σχετικής απόκρισης για το χλωροφόρμιο.

As = το εμβαδόν της κορυφής του χλωροφορμίου (6.3.5).

Ai = το εμβαδόν της κορυφής του ακετονιτριλίου (6.3.5).

Ms = η ποσότητα του χλωροφορμίου σε mg ανά 10 ml διαλύματος που αναφέρεται στο σημείο 6.3.5 (= M1).

Mi = η ποσότητα ακετονιτριλίου σε mg ανά 10 ml διαλύματος που αναφέρεται στο σημείο 6.3.5 (= 1/10 M).

Υπολογίστε το μέσο όρο των τιμών που υπολογίστηκαν.

7.2. Υπολογισμός της περιεκτικότητας σε χλωροφόρμιο

7.2.1. Υπολογίστε, σύμφωνα με τον τρόπο που περιγράφεται στο σημείο 7.1.1, το εμβαδόν των κορυφών του χλωροφορμίου και του ακετονιτριλίου των χρωματογραφημάτων που ελήφθησαν σύμφωνα με τη διαδικασία που περιγράφεται στο σημείο 6.3.4.

7.2.2. Υπολογίστε την περικεκτικότητα σε χλωροφόρμιο της οδοντόκρεμας με τη βοήθεια του τύπου:

% X = x 100 % =

όπου:

% X = η περιεκτικότητα σε χλωροφόρμιο της οδοντόκρεμας σε ποσοστό επί τοις εκατό κατά βάρος.

As = το εμβαδόν της κορυφής του χλωροφορμίου (6.3.4).

Ai = το εμβαδόν της κορυφής του ακετονιτριλίου (6.3.4).

Msx = το βάρος σε mg του δείγματος που εξετάσθηκε σύμφωνα με το σημείο 6.3.1 (= 1 000xM0Μ0).

Mi = η ποσότητα του ακετονιτριλίου σε mg ανά 10 ml διαλύματος που ελήφθη σύμφωνα με το σημείο 6.3.2 (1/10 M).

Υπολογίστε το μέσο όρο των περιεκτικοτήτων που ελήφθησαν και εκφράστε το αποτέλεσμα με προσέγγιση 0,1 %.

8. ΕΠΑΝΑΛΗΨΙΜΟΤΗΤΑ (4)Για μια περιεκτικότητα σε χλωροφόρμιο περίπου 3 % κατά βάρος, η διαφορά μεταξύ των αποτελεσμάτων των δύο παράλληλων προσδιορισμών που διενεργήθηκαν πάνω στο ίδιο δείγμα δεν πρέπει να υπερβαίνει το 0,3 %.

VI. ΠΡΟΣΔΙΟΡΙΣΜΟΣ ΤΟΥ ΨΕΥΔΑΡΓΥΡΟΥ 1. ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΟ ΚΑΙ ΠΕΔΙΟ ΕΦΑΡΜΟΓΗΣ

Η μέθοδος αυτή περιγράφει τον προσδιορισμό του ψευδαργύρου που υπάρχει μέσα στα καλλυντικά προϊόντα με μορφή χλωριούχου άλατος, θειικού άλατος, φαινολοσουλφονικού άλατος ή συνδυασμού διαφόρων από τα άλατα αυτά.

2. ΟΡΙΣΜΟΣ

Η περιεκτικότητα % κατά βάρος σε ψευδάργυρο του δείγματος, βρίσκεται με σταθμικό προσδιορισμό της σύμπλοκης ένωσης Zn (2-μεθυλο-8-υδροξυκινολίνη) 2.

3. ΑΡΧΗ

Ο ψευδάργυρος στο διάλυμα καταβυθίζεται σε όξινο περιβάλλον με τη μορφή:

Zn (2-μεθυλο-8-υδροξυκινολίνη) 2. Μετά από διήθηση και ξήρανση, το ίζημα ζυγίζεται.

4. ΑΝΤΙΔΡΑΣΤΗΡΙΑ

Όλα τα αντιδραστήρια πρέπει να είναι αναλυτικής καθαρότητας.

4.1. Συμπυκνωμένη αμμωνία 25 % κατά βάρος (d = 0,91).

4.2. Παγόμορφο οξικό οξύ.

4.3. Οξικό αμμώνιο.

4.4. 2-μεθυλο-8-υδροξυκινολίνη

4.5. Διάλυμα αμμωνίας 6 % (βάρος/όγκο)

Φέρτε 240 g συμπυκνωμένης αμμωνίας (4.1) σε μια ογκομετρική φιάλη των 1 000 ml, συμπληρώστε ως τη χαραγή με αποσταγμένο νερό και αναμείξτε.

4.6. Διάλυμα οξικού αμωνίου 0,2 M

Διαλύστε μέσα σε μια ογκομετρική φιάλη 1 000 ml, 15,4 g οξικού αμμωνίου (4.3) μέσα σε αποσταγμένο νερό. Συμπληρώστε ως τη χαραγή με αποσταγμένο νερό και αναμείξτε.

4.7. Διάλυμα 2-μεθυλο-8-υδροξυκινολίνης

Σε μια ογκομετρική φιάλη των 100 ml διαλύστε 5 g 2-μεθυλο-8-υδροξυκινολίνης σε 12 ml παγόμορφου οξικού οξέος. Συμπληρώστε ως τη χαραγή με αποσταγμένο νερό και αναμείξτε.

5. ΕΞΟΠΛΙΣΜΟΣ

5.1. Ογκομετρικές φιάλες των 100 και 1 000 ml.

5.2. Γυάλινα ποτήρια των 400 ml.

5.3. Ογκομετρικοί κύλινδροι των 50 και 150 ml.

5.4. Βαθμολογημένα σιφώνια των 10 ml.

5.5. Γυάλινες χοάνες διήθησης G-4.

5.6. Φιάλες διήθησης κενού των 500 ml.

5.7. Υδραντλίες.

5.8. Θερμόμετρο βαθμολογημένο από 0 μέχρι 100 oC.

5.9. Ξηραντήρας εφοδιασμένος με κατάλληλο ξηραντικό μέσο και υγρομετρικό δείκτη, π.χ. σιλικαζέλ ή ανάλογο υλικό.

5.10. Πυριατήριο ρυθμισμένο σε θερμοκρασία 150 +- 2 oC.

5.11. Πεχάμετρο.

5.12. Θερμαινόμενη πλάκα.

6. ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑ

6.1. Ζυγίστε 5 έως 10 g (M) του προς εξέταση δείγματος, το οποίο πρέπει να περιέχει 50 έως 100 mg περίπου ψευδαργύρου, τοποθετήστε τα σε ένα ποτήρι των 400 ml,προσθέστε 50 ml αποσταγμένου νερού και αναμείξτε.

6.2. Προσθέστε 2 ml διαλύματος 2-μεθυλο-8-υδροξυκινολίνης (4.7) για κάθε 10 mg ψευδαργύρου που περιέχονται μέσα στο διάλυμα (6.1) και αναμείξτε.

6.3. Αραιώστε με 150 ml αποσταγμένου νερού, φέρτε τη θερμοκρασία (5.12) του διαλύματος σε 60 oC και προσθέστε αναδεύοντας 45 ml διαλύματος οξικού αμμωνίου 0,2 M (4.6).

6.4. Αναδεύοντας, φέρτε το pH του διαλύματος σε 5,7 ως 5,9 με τη βοήθεια αμμωνιακού διαλύματος 6 % (4.5)- ελέγξτε το pH του διαλύματος με τη βοήθεια ενός πεχαμέτρου.

6.5. Αφήστε το διάλυμα να ηρεμήσει επί 30 λεπτά, αναρροφήστε το διάλυμα με τη βοήθεια μιας υδραντλίας δια μέσου μιας χοάνης διήθησης G-4, η οποία να έχει ξηρανθεί προηγουμένως (150 oC) και να έχει ζυγισθεί μετά από ψύξη (M0). Πλύντε το συγκεντρωθέν ίζημα μέσα στη χοάνη με 150 ml αποσταγμένου νερού το οποίο να έχει θερμανθεί στους 95oC.

6.6. Τοποθετήστε τη χοάνη μέσα σε ένα πυριατήριο ξήρανσης ρυθμισμένο σε 150oC και αφήστε να ξηρανθεί επί μία ώρα.

6.7. Βγάλτε τη χοάνη από το πυριατήριο, τοποθετήστε την σε έναν ξηραντήρα (5.9) και προσδιορίστε τη μάζα της (M1), αφού την έχετε φέρει σε θερμοκρασία περιβάλλοντος.

7. ΥΠΟΛΟΓΙΣΜΟΣ

Υπολογίστε την περιεκτικότητα του δείγματος σε ψευδάργυρο σε ποσοστό επί τοις εκατό κατά βάρος με τη βοήθεια του τύπου:

% ψευδάργυρος =

όπου:

M = το βάρος σε γραμμάρια του μέρους του δείγματος που εξετάσθηκε σύμφωνα με το σημείο 6.1.

M0 = το βάρος σε γραμμάρια της κενής και ξηρής χοάνης διήθησης (6.5).

M1 = το βάρος σε γραμμάρια της χοάνης διήθησης με το ίζημα (6.7).

8. ΕΠΑΝΑΛΗΨΙΜΟΤΗΤΑ (5)Για μια περιεκτικότητα σε ψευδάργυρο της τάξης του 1 % κατά βάρος η διαφορά μεταξύ των αποτελεσμάτων των δύο παράλληλων προσδιορισμών που διενεργήθηκαν πάνω στο ίδιο δείγμα δεν πρέπει να υπερβαίνει το 0,1 %.

VII. ΠΡΟΣΔΙΟΡΙΣΜΟΣ ΚΑΙ ΑΝΙΧΝΕΥΣΗ ΤΟΥ ΦΑΙΝΟΛΟΣΟΥΛΦΟΝΙΚΟΥ ΟΞΕΟΣ

1. ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΟ ΚΑΙ ΠΕΔΙΟ ΕΦΑΡΜΟΓΗΣ

Η μέθοδος αυτή περιγράφει την ανίχνευση και τον προσδιορισμό του φαινολοσουλφονικού οξέος σε καλλυντικά προϊόντα όπως είναι τα αεροζόλ και τα πλύματα (lotions) προσώπου.

2. ΟΡΙΣΜΟΣ

Η περιεκτικότητα του δείγματος σε φαινολοσουλφονικό οξύ, η οποία προσδιορίζεται σύμφωνα με τη μέθοδο αυτή, εκφράζεται σε ποσοστό επί τοις εκατό κατά βάρος του άνυδρου φαινολοσουλφονικού ψευδαργύρου στο προϊόν.

3. ΑΡΧΗ

Το προς εξέταση δείγμα συγκεντρώνεται υπό μειωμένη πίεση, διαλύεται μέσα στο νερό και καθαρίζεται με εκχύλιση χλωροφορμίου. Ο προσδιορισμός του φαινολοσουλφονικού οξέος διενεργείται με βρωμιοΐωδιομετρία επί ενός κλάσματος του διηθημένου υδατικού διαλύματος.

4. ΑΝΤΙΔΡΑΣΤΗΡΙΑ

Όλα τα αντιδραστήρια πρέπει να είναι αναλυτικής καθαρότητας.

4.1. Πυκνό υδροχλωρικό οξύ 36 % κατά βάρος (d = 1,18).

4.2. Χλωροφόρμιο.

4.3. Βουτανόλη-1.

4.4. Παγόμορφο οξικό οξύ.

4.5. Ιωδιούχο κάλιο.

4.6. Βρωμιούχο κάλιο.

4.7. Ανθρακικό νάτριο.

4.8. Σουλφανιλικό οξύ.

4.9. Νιτρώδες νάτριο.

4.10. Διάλυμα βρωμικού καλίου 0,1 N.

4.11. Διάλυμα θειοθειικού νατρίου 0,1 N.

4.12. Υδατικό διάλυμα αμύλου 1 % (βάρος/όγκο).

4.13. Υδατικό διάλυμα ανθρακικού νατρίου 2 % (βάρος/όγκο).

4.14. Υδατικό διάλυμα νιτρώδους νατρίου 4,5 % (βάρος/όγκο).

4.15. Διάλυμα διθιζόνης 0,05 % (βάρος/όγκο) σε χλωροφόρμιο.

4.16. Διαλύτης ανάπτυξης

Βουτανόλη-1/παγόμορφο οξικό οξύ/νερό (= 4 + 1 + 5 μέρη κατ' όγκο). Μετά από ανάμειξη μέσα σε μια διαχωριστική χοάνη, αφαιρούμε την υποκείμενη φάση.

4.17. Αντιδραστήριο Pauly

Διαλύστε, θερμαίνοντας, 4,5 g σουλφανιλικού οξέος (4.8) σε 45 ml πυκνού υδροχλωρικού οξέος (4.1) και αραιώστε με νερό έως τα 500 ml. Ψύξτε 10 ml του διαλύματος σε μια λεκάνη με παγωμένο νερό και προσθέστε, αναδεύοντας, 10 ml ενός ψυχρού διαλύματος νιτρώδους νατρίου (4.14).

Αφήστε το μείγμα να ηρεμήσει επί 15 λεπτά σε 0oC (στη θερμοκρασία αυτή, το διάλυμα είναι σταθερό για μία έως τρεις ημέρες) και προσθέστε, ακριβώς πριν από τον ψεκασμό (7.5), 20 ml διαλύματος ανθρακικού νατρίου (4.13).

4.18. Πλάκες από κυτταρίνη έτοιμες για χρωματογραφία λεπτών στρωμάτων, σχήματος 20 x 20 cm και πάχους του ροφητικού στρώματος 0,25 mm.

5. ΕΞΟΠΛΙΣΜΟΣ

5.1. Σφαιρικές φιάλες με εσμυρισμένο πώμα των 100 ml.

5.2. Διαχωριστική χοάνη των 100 ml.

5.3. Κωνικές φιάλες με εσμυρισμένο πώμα των 250 ml.

5.4. Προχοΐδα των 25 ml.

5.5. Σιφώνια μεταφοράς των 1,2 και 10 ml.

5.6. Ογκομετρικό σιφώνιο των 5 ml.

5.7. Σύριγγα έγχυσης των 10 mul, βαθμολογημένη κατά 1/10μl.

5.8. Θερμόμετρο βαθμολογημένο από 0 έως 100oC.

5.9. Λουτρό ύδατος εξοπλισμένο με θερμαντικό στοιχείο.

5.10. Πυριατήριο, επαρκώς αεριζόμενο και ρυθμιζόμενο σε 80oC.

5.11. Συνήθη εξαρτήματα για χρωματογραφία λεπτών στρωμάτων.

6. ΠΡΟΠΑΡΑΣΚΕΥΗ ΤΟΥ ΔΕΙΓΜΑΤΟΣ

Για την ανίχνευση και για τον προσδιορισμό του φαινολοσουλφονικού οξέος μέσα σε αερόλυμα (aerosol), όπως περιγράφονται παρακάτω, χρησιμοποιούμε το υπόλειμμα που λαμβάνεται με την απομάκρυνση από το δοχείο του αερολύματος των διαλυτικών και προωθητικών, τα οποία είναι πτητικά σε κανονική πίεση.

7. ΠΡΟΣΔΙΟΡΙΣΜΟΣ

7.1. Σε έξι σημεία από τη γραμμή εκκίνησης, η οποία βρίσκεται σε απόσταση 1 cm από το κάτω μέρος της πλάκας από κυταρρίνη (4.18), εναποθέστε διαδοχικά με τη βοήθεια μιας σύριγγας (5.7) 5 mul υπολείμματος (6) ή δείγματος.

7.2. Θέστε την πλάκα μέσα σε μια δεξαμενή η οποία περιέχει ήδη το διαλύτη ανάπτυξης (4.16) και περιμένετε έως ότου το μέτωπο του διαλύτη φθάσει σε μια γραμμή η οποία απέχει 15 cm από τη γραμμή εκκίνησης.

7.3. Αφού βγάλετε την πλάκα από τη δεξαμενή, αποξηράντε την πλάκα σε 80oC ως την πλήρη εξάτμιση του οξικού οξέος. Έπειτα ψεκάστε το διάλυμα του ανθρακικού νατρίου (4.13) πάνω στην πλάκα και αφήστε να ξηρανθεί στον αέρα.

7.4. Καλύψτε τη μισή πλάκα με μια γυάλινη πλάκα και ψεκάστε το διάλυμα διθιζόνης 0,05 % (4.15) πάνω στο μη καλυμένο μισό. Σε περίπτωση παρουσίας ιόντων ψευδαργύρου εμφανίζονται κηλίδες ερυθροπορφυρές πάνω στο χρωματογράφημα.

7.5. Καλύψτε έπειτα με μια γυάλινη πλάκα το μισό της πλάκας η οποία δέχθηκε τον ψεκασμό της διθιζόνης και ψεκάστε το αντιδραστήριο Pauly (4.17) στο άλλο μισό. Σε περίπτωση παρουσίας φαινολοσουλφονικού οξέος, μια κηλίδα καφεκιτρινωπή (ρ-φαινολοσουφλονικό οξύ) τιμής Rf 0,26 περίπου και μια κηλίδα κίτρινη (m-φαινολοσουλφονικό οξύ) τιμής Rf 0,45 περίπου, εμφανίζονται πάνω στο χρωματογράφημα.

8. ΠΡΟΣΔΙΟΡΙΣΜΟΣ

8.1. Ζυγίστε 10 g δείγματος ή υπολείμματος (6) σε μια σφαιρική φιάλη των 100 ml και, με τη βοήθεια ενός περιστροφικού εξατμιστή κενού, συμπυκνώστε το μέχρις ότου σχεδόν ξηρανθεί σε ένα λουτρο ύδατος θερμοκρασίας 40oC.

8.2. Μεταφέρτε με σιφώνιο 10 ml νερού (V1) μέσα σε μια φιάλη και διαλύστε το υπόλειμμα της συμπύκνωσης (8.1) με θέρμανη.

8.3. Μεταγγίστε ποσοτικά το διάλυμα μέσα σε μια διαχωριστική χοάνη (5.2), εκχυλίστε το υδατικό διάλυμα δύο φορές με 20 ml χλωροφορμίου (4.2). Μετά από κάθε διαχωρισμό, απορρίψτε τη φάση του χλωροφορμίου.

8.4. Διηθήστε το υδατικό διάλυμα με τη βοήθεια ενός πτυχωτού ηθμού.

Ανάλογα με την προβλεπόμενη περιεκτικότητα σε φαινολοσουλφονικό οξύ, μεταφέρτε με σιφώνιο 1 ή 2 ml (V2) του διηθήματος μέσα σε μια κωνική φιάλη των 250 ml (5.3) και διαλύστε με νερό μέχρις ότου σχηματιστούν 75 ml διαλύματος.

8.5. Προσθέστε 2,5 ml υδροχλωρικού οξέος 36 % (4.1) και 2,5 g βρωμιούχου καλίου (4.6), αναμείξτε και θερμάντε το διάλυμα σε 50oC μέσα σε λουτρό ύδατος.

8.6. Με τη βοήθεια μιας προχοΐδας, προσθέστε την ποσότητα του διαλύματος βρωμικού καλίου 0,1 N (4.10) που είναι αναγκαίο για να μεταβληθεί σε κίτρινο το χρώμα του διαλύματος, του οποίου η θερμοκρασία διατηρείται σε 50oC.

8.7. Προσθέστε 3 ml διαλύματος βρωμικού καλίου (4.10), πωματίστε τη φιάλη και τοποθετήστε την 10 λεπτά σε λουτρό ύδατος σε 50oC. Εάν μετά από τα 10 αυτά λεπτά, ο χρωματισμός έχει εξαφανιστεί, προσθέστε ακόμα 2 ml διαλύματος βρωμικού καλίου (4.10) και ξαναβάλτε την πωματισμένη φιάλη επί 10 ακόμα λεπτά σε λουτρό ύδατος σε 50oC. Σημειώστε τη συνολική ποσότητα του προστεθέντος βρωμικού καλίου (a).

8.8. Ψύξτε το διάλυμα σε θερμοκρασία περιβάλλοντος, προσθέστε 2 g ιωδιούχου καλίου (4.5) και αναμείξτε.

8.9. Με τη βοήθεια ενός διαλύματος θειοθειικού νατρίου 0,1 N (4.11), τιτλοδοτήστε το σχηματιζόμενο ιώδιο. Στο τέλος της τιτλοδότησης, προσθέστε μερικές σταγόνες διαλύματος αμύλου (4.12) για δείκτη. Σημειώστε την ποσότητα του χρησιμοποιηθέντος θειοθειικού νατρίου (b).

9. ΥΠΟΛΟΓΙΣΜΟΣ

Υπολογίστε την περιεκτικότητα του δείγματος ή του υπολείματος σε φαινολοσουλφονικό ψευδάργυρο σε ποσοστό επί τοις εκατό κατά βάρος με τη βοήθεια του τύπου:

% φαινολοσουλφονικό άλας του ψευδαργύρου

όπου:

a = η συνολική ποσότητα σε ml του προστεθέντος διαλύματος βρωμικού καλίου 0,1 N (8.7).

b = η ποσότητα σε ml του διαλύματος θειοθειικού νατρίου 0,1 N που χρησιμοποιήθηκε κατά την τιτλοδότηση (8.9).

m = η ποσότητα του προϊόντος ή του υπολείμματος που εξετάσθηκε (8.1) σε mg.

V1 = ο όγκος σε ml του ληφθέντος διαλύματος σύμφωνα με το σημείο 8.2.

V2 = ο όγκος σε ml του διαλυθέντος υπολείμματος συμπύκνωσης που χρησιμοποιήθηκε για την ανάλυση (8.4).

Παρατήρηση: Στην περίπτωση των αεροζόλ, το αποτέλεσμα των μετρήσεων σε % κατά βάρος του υπολείμματος (6) πρέπει να μετατραπεί σε ποσοστό επί τοις εκατό του αρχικού προϊόντος.

10. ΕΠΑΝΑΛΗΨΙΜΟΤΗΤΑ (6)Για μια περιεκτικότητα περίπου 5 % φαινολοσουλφονικού ψευδαργύρου, η διαφορά μεταξύ των αποτελεσμάτων των δύο παράλληλων προσδιορισμών που διενεργήθηκαν πάνω στο ίδιο δείγμα δεν πρέπει να υπερβαίνει το 0,5 %.

11. ΕΡΜΗΝΕΙΑ ΤΩΝ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΩΝ

Σύμφωνα με τις διατάξεις της οδηγίας 76/768/ΕΟΚ περί καλλυντικών προϊόντων, τα πλύματα (lotions) προσώπου και τα αποσμητικά μπορούν να περιέχουν κατ' ανώτατο όριο 6 % κατά βάρος φαινολοσουλφονικού ψευδαργύρου (4-υδροξυβενζολοσουλφονικού ψευδαργύρου). Εξαιτίας της διατύπωσης αυτής, είναι αναγκαίο να καθορισθεί όχι μόνο η περιεκτικότητα σε φαινολοσουλφονικό οξύ, αλλά επίσης και η περιεκτικότητα σε ψευδάργυρο. Εάν πολλαπλασιαστεί με το συντελεστή 0,1588 η περιεκτικότητα σε φαινολοσουλφονικό ψευδάργυρο που υπολογίστηκε στο σημείο 9, λαμβάνεται η ελάχιστη περιεκτικότητα σε ψευδάργυρο του προϊόντος επί τοις εκατό κατά βάρος, όπως προκύπτει από την καταμετρηθείσα περιεκτικότητα σε φαινολοσουλφονικό οξύ. Η πραγματική περιεκτικότητα σε ψευδάργυρο, όπως μετράται με τις σταθμικές μεθόδους (ανατρέξτε στις σχετικές διατάξεις), μπορεί ωστόσο να είναι υψηλότερη, λόγω του ότι τα καλλυντικά προϊόντα μπορούν επίσης να περιέχουν χλωριούχο και θειικό ψευδάργυρο.

(1) ΕΕ αριθ. L 147 της 9. 6. 1975, σ. 40.

(2) Σύμφωνα με το πρότυπο ISO/DIS 5725.

(3) Σύμφωνα με το πρότυπο ISO/DIS 5725.

(4) Σύμφωνα με το πρότυπο ISO/DIS 5725.

(5) Σύμφωνα με το πρότυπο ISO/DIS 5725.

(6) Σύμφωνα με το πρότυπο ISO/DIS 5725.