ΑΠΟΦΑΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ της 28ης Απριλίου 1992 με την οποία κηρύσσεται μια συγκέντρωση συμβιβάσιμη με την κοινή αγορά (Υπόθεση αριθ. IV/M. 126 - Accor/Wagons-Lits) Κανονισμός (ΕΟΚ) αριθ. 4064/89 του Συμβουλίου (Το κείμενο στη γαλλική γλώσσα είναι το μόνο αυθεντικό) (92/385/ΕΟΚ)

Η ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΤΩΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΩΝ ΚΟΙΝΟΤΗΤΩΝ,

Έχοντας υπόψη:

τη συνθήκη για την ίδρυση της Ευρωπαϊκής Οικονομικής Κοινότητας, τον κανονισμό (ΕΟΚ) αριθ. 4064/89 του Συμβουλίου της 21ης Δεκεμβρίου 1989 για τον έλεγχο των πράξεων συγκεντρώσεων μεταξύ επιχειρήσεων(1) , και ιδίως το άρθρο 8 παράγραφος 2,

την απόφαση της Επιτροπής της 16ης Δεκεμβρίου 1991 περί ενάρξεως της διαδικασίας στην υπόθεση αυτή,

Αφού έδωσε στις ενδιαφερόμενες επιχειρήσεις τη δυνατότητα να γνωστοποιήσουν τις απόψεις τους επί των αντιρρήσεων που προέβαλε η Επιτροπή,

Μετά από τη γνωμοδότηση της συμβουλευτικής επιτροπής για τον έλεγχο των συγκεντρώσεων η οποία εκδόθηκε στις 26 Μαρτίου 1992(2) ,

Εκτιμώντας ότι:

Ι. ΦΥΣΗ ΤΗΣ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑΣ

(1) Η παρούσα διαδικασία αφορά πράξη συγκέντρωσης η οποία κοινοποιήθηκε στην Επιτροπή σύμφωνα με το άρθρο 4 του κανονισμού (ΕΟΚ) αριθ. 4064/89 (στο εξής "ο κανονισμός"). Η κοινοποίηση τέθηκε σε ισχύ στις 15 Νοεμβρίου 1991. Η πράξη αφορά τη σχεδιαζόμενη εξαγορά εκ μέρους της Accor SA (στο εξής "Accor"), μέσω της εταιρείας holding Cobefin, του συνόλου των εναπομενουσών σε κυκλοφορία μετοχών της Companie Internationale des Wagons-Lits et du Tourisme (στο εξής "CIWLT") με δημόσια προσφορά εξαγοράς (στο εξής "ΔΠΕ"), της οποίας προηγήθηκε η απόκτηση της πλειοψηφίας του μετοχικού κεφαλαίου της Cobefin.

ΙΙ. ΤΑ ΜΕΡΗ

(2) Η Accor είναι ένας γαλλικός όμιλος προσφοράς ξενοδοχειακών υπηρεσιών και υπηρεσιών εστιατορίου. Οι κυριότερες δραστηριότητές της είναι οι υπηρεσίες εστιατορίου (ιδιαίτερα στους αυτοκινητοδρόμους), οι υπηρεσίες συλλογικής εστίασης (κέτερινγκ), τα δελτία εστιατορίου, οι ξενοδοχειακές υπηρεσίες (συμπεριλαμβανόμενης της θαλασσοθεραπείας), ορισμένες δραστηριότητες τουρισμού (κρουαζιέρες, διοργάνωση οργανωμένων ταξιδίων κ.λπ.) και ορισμένες συνδεδεμένες υπηρεσίες.

(3) Η CIWLT (είναι βελγικός όμιλος παροχής υπηρεσιών εστιατορίου, ξενοδοχείων και τουρισμού. Οι δραστηριότητές της εκτείνονται κυρίως στον τομέα της παροχής υπηρεσιών εστιατορίου (ιδιαίτερα στους αυτοκινητοδρόμους και στα τραίνα), στο κέτερινγκ, στις ξενοδοχειακές υπηρεσίες (ιδίως επί των τραίνων), και στους τομείς της ενοικίασης αυτοκινήτων και των πρακτορείων ταξιδίων.

ΙΙΙ. ΣΥΓΚΕΝΤΡΩΣΗ

(4) Μετά το πέρας της ΔΠΕ, της οποίας η προθεσμία έληξε στις 19 Δεκεμβρίου 1991, η Accor κατέχει το 69,5 % του μετοχικού κεφαλαίου της CIWLT. Πριν από την πράξη αυτή, η Accor δεν κατείχε παρά μία συμμετοχή μειοψηφίας στη CIWLT. Σύμφωνα με την Accor, η συμμετοχή αυτή μειοψηφίας δεν της επέτρεπε να ασκεί κανένα έλεγχο επί της CIWLT. Το Εμποροδικείο των Βρυξελλών (Tribunal de Commerce), σε απόφαση της 4ης Δεκεμβρίου 1991, επί της οποίας η Accor άσκησε προσφυγή και η οποία δεν δεσμεύει την Επιτροπή, θεώρησε πάντως ότι, πριν από την πράξη, η CIWLT ελεγχόταν από κοινού από αρκετές επιχειρήσεις μία εκ των οποίων ήταν η Accor. Δεν είναι απαραίτητο να προσδιοριστεί εάν η Accor ασκούσε ήδη από κοινού έλεγχο επί της CIWLT πριν από την πράξη. Η Επιτροπή θεωρεί πράγματι ότι και μια πράξη η οποία έχει ως αντικείμενο ή ως αποτέλεσμα να επιτρέψει σε μια επιχείρηση η οποία ασκούσε επί άλλης επιχείρησης από κοινού έλεγχο υπό την έννοια του άρθρου 3 παράγραφος 2 δεύτερο εδάφιο του κανονισμού, να αποκτήσει τον αποκλειστικό έλεγχο, αποτελεί συγκέντρωση υπό την έννοια του άρθρου 3 παράγραφος 1 στοιχείο β) του ιδίου κανονισμού. Η πράξη άρα αποτελεί συγκέντρωση σύμφωνα με το άρθρο 3 παράγραφος 1 στοιχείο β) του κανονισμού.

ΙV. ΚΟΙΝΟΤΙΚΗ ΔΙΑΣΤΑΣΗ

(5) Ο κύκλος εργασιών της τελευταίας οικονομικής χρήσης που είναι γνωστός(3) όπως εμφανίζεται στον ενοποιημένο λογαριασμό αποτελεσμάτων χρήσεως καθεμίας των ενδιαφερόμενων επιχειρήσεων είναι ο εξής:

- Accor: 1 992 511 122 Ecu(4) ,

- CIWLT: 2 332 250 499 Ecu(5) .

(6) Στο άθροισμα των δύο αυτών κύκλων εργασιών, η Accor πρότεινε να προσθέσει, κατ' εφαρμογή του άρθρου 5 του κανονισμού, τον κύκλο εργασιών που προκύπτει από τα αποτελέσματα εκμετάλλευσης θυγατρικών με συμμετοχή μειοψηφίας που διαχειρίζεται η Accor ή μία από τις θυγατρικές της, δυνάμει συμβάσεων ξενοδοχειακής εκμετάλλευσης όπου η Accor ασκεί την εκμετάλλευση επ' ονόματι και για λογιαριασμό της θυγατρικής στην οποία έχει συμμετοχή μειοψηφίας. Οι εταιρείες αυτές δεν περιλαμβάνονται στους ενοποιημένους λογαριασμούς. Η Επιτροπή παρατήρησε ότι οι συμβάσεις αυτές είχαν τα ακόλουθα χαρακτηριστικά:

- η Accor διαχειρίζεται το ξενοδοχείο με έναν από τους διακριτικούς τίτλους του ομίλου και ασκεί τη διεύθυνση. Διαθέτει μια εντολή γενικού χαρακτήρα και ασχολείται με την εκμετάλλευση, το μάρκετινγκ και τις πωλήσεις, τη λογιστική και χρηματοοικονομική διαχείριση, τον έλεγχο της διαχείρισης, τις νομικές, διοικητικές και φορολογικές υποθέσεις. Κατόπιν επιθυμίας του ιδιοκτήτη, μπορεί επίσης να αναλάβει και άλλου είδους υπηρεσίες,

- η Accor ασκεί επίσης και την πολιτική προσωπικού προσλαμβάνει, διαχειρίζεται, απολύει και επιβλέπει. Παίζει επίσης σημαντικό ρόλο και στα θέματα κατάρτισης. Μόνο στις διαπραγματεύσεις των συλλογικών συμβάσεων και στην απόσπαση μελών του προσωπικού της Accor στο ξενοδοχείο απαιτείται η ρητή συμφωνία του ιδιοκτήτη

- η σύμβαση είναι μακράς διαρκείας (κατά μέσο όρο δέκα έτη και συχνά σιωπηρώς ανανεώσιμη),

- σε περίπτωση πώλησης, ενοικίασης ή εκχώρησης από τον ιδιοκτήτη του ξενοδοχείου, ο αγοραστής ή ο νέος μισθωτής δεσμεύεται να τηρήσει και να αναλάβει όλες τις υποχρεώσεις του ιδιοκτήτη σε σχέση με την Accor. Η Accor θα μπορεί πάντως να αρνηθεί την πράξη αυτή και να αγοράσει ή να μισθώσει το ξενοδοχείο στην ίδια τιμή ή μίσθωμα και βάσει των ιδίων όρων και προϋποθέσεων που αναφέρονται στη σχετική κοινοποίηση του ιδιοκτήτη. Εάν ο αγοραστής ή ο νέος κάτοχος αρνηθεί να αναλάβει τις υποχρεώσεις του ιδιοκτήτη και εάν η Accor δεν επιθυμεί να αγοράσει ή να μισθώσει το ξενοδοχείο, η σύμβαση θα λυθεί και η Accor θα εισπράξει [....](6) ως αποζημίωση.

Κατά συνέπεια, η εν λόγω σύμβαση αφήνει ουσιαστικά στον ιδιοκτήτη μόνο τον ρόλο της εισφοράς κεφαλαίων και αποδίδει στην Accor τον ρόλο του αποκλειστικού διαχειριστή. Εκ των ανωτέρω προκύπτει ότι η Accor έχει το δικαίωμα διαχείρισης των υποθέσεων των υπό εξέταση επιχειρήσεων δυνάμει του άρθρου 5 παράγραφος 4 στοιχείο β) τέταρτη περίπτωση του κανονισμού. Το συμπέρασμα αυτό προκύπτει από μια λεπτομερή ανάλυση της σύμβασης, ιδίως όσον αφορά τις ακριβείς εξουσίες του ιδιοκτήτη σε θέματα προϋπολογισμού, η οποία επέτρεψε στην Επιτροπή να συμφωνήσει με τις σχετικές θέσεις της Accor. Ο κύκλος εργασιών που προήλθε από τις συμβάσεις αυτές ανέρχεται σε 495 232 730 Ecu.

(7) Πρέπει επίσης να ληφθεί υπόψη η θέση "λοιπά προϊόντα εκμετάλλευσης" η οποία περιλαμβάνεται στο λογαριασμό αποτελεσμάτων της CIWLT. Η Επιτροπή θεωρεί ότι τα στοιχεία(7) της θέσης αυτής προέρχονται πράγματι από την πώληση προϊόντων και από την παροχή υπηρεσιών εκ μέρους της CIWLT και αντιστοιχούν πράγματι σε συνήθεις δραστηριότητές της.

Η θέση αυτή αντιπροσωπεύει 422 436 636 Ecu.

(8) Το άθροισμα των ποσών τα οποία περιλαμβάνονται στις αιτιολογικές σκέψεις 5 έως 7 ανωτέρω αντιστοιχεί στον συνολικό κύκλο εργασιών των ενδιαφερόμενων επιχειρήσεων δυνάμει του άρθρου 5 του κανονισμού. Ανέρχεται σε 5 240 000 000 Ecu περίπου. Ο συνολικός κύκλος εργασιών σε παγκόσμια κλίμακα του συνόλου των ενδιαφερόμενων επιχειρήσεων αντιπροσωπεύει ποσό ανώτερο των 5 δισεκατομμυρίων Ecu.

(9) Η Accor, όπως και η CIWLT, έχει κύκλο εργασιών στην Κοινότητα που υπερβαίνει τα 250 εκατομμύρια Ecu.

(10) Τα ενδιαφερόμενα μέρη δεν πραγματοποιούν περισσότερο από τα δύο τρίτα του κύκλου εργασιών τους σε ένα και μόνο κράτος μέλος.

(11) Κατά συνέπεια, η συγκέντρωση έχει κοινοτική διάσταση υπό την έννοια του άρθρου 1 παράγραφος 2 του κανονισμού.

Ω. ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΒΑΣΕΙ ΤΟΥ ΑΡΘΡΟΥ 2 ΤΟΥ ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΥ ΠΕΡΙ ΣΥΓΚΕΝΤΡΩΣΕΩΝ

(12) Η Επιτροπή εξέτασε τους τομείς της διοργάνωσης οργανωμένων ταξιδίων και των πρακτορείων ταξιδίων, του κέτερινγκ, της παροχής ξενοδοχειακών υπηρεσιών και υπηρεσιών εστιατορίου για τους οποίους η συγκέντρωση οδήγησε σε αύξηση του μεριδίου της αγοράς της Accor. Οι κάθετες και οριζόντιες (μεταξύ επιχειρήσεων του ιδίου ομίλου) σχέσεις που προκύπτουν από τη συγκέντρωση ελήφθησαν υπόψη στο πλαίσιο της ανάλυσης για τον τομέα των ξενοδοχειακών υπηρεσιών.

Α. Ο τομέας της διοργάνωσης οργανωτών οργανωμένων ταξιδίων και των συνεργαζόμενων πρακτορείων

(13) Στους τομείς αυτούς, η Accor και η CIWLT δεν έχουν σημαντικές δραστηριότητες και κατέχουν μέχρι σήμερα πολύ μικρή θέση στην αγορά. Κατά συνέπεια, η Επιτροπή δεν περιέλαβε τις αγορές αυτές στην απόφασή της να κινήσει τη διαδικασία βάσει του άρθρου 6 παράγραφος 1 στοιχείο γ) του κανονισμού. Η Επιτροπή δεν εγείρει αντιρρήσεις ως προς τα αποτελέσματα της συγκέντρωσης στους εν λόγω τομείς.

Β. Ο τομέας του κέτερινγκ (υπηρεσίες συλλογικής εστίασης)

(14) Στον τομέα του κέτερινγκ, η συγκέντρωση δεν θα επιφέρει αύξηση των μεριδίων αγοράς υπέρ της νέας επιχείρησης, παρά μόνο στη Γερμανία και την Ισπανία.

(15) α) Η σχετική αγορά των προϊόντων

Η αγορά των προϊόντων τα οποία αφορά η εν λόγω συγκέντρωση είναι η αγορά της εκχωρηθείσας παροχής υπηρεσιών κέτερινγκ. Με τον όρο αυτό η Επιτροπή εννοεί την εκχωρηθείσα παροχή υπηρεσιών κέτερινγκ, την παροχή υπηρεσιών εστιατορίου εκτός οικίας η οποία πραγματοποιείται από τρίτους και περιλαμβάνει κυρίως την διάθεση προπαρασκευασμένων γευμάτων - τουλάχιστον εν μέρει - σε πελάτες οι οποίοι μπορεί να είναι είτε δημόσιοι είτε ιδιωτικοί φορείς:

- η εν λόγω παροχή υπηρεσιών πραγματοποιείται σε διάφορους τομείς, οι οποίοι περιλαμβάνουν τη διατροφή στους χώρους εργασίας (επιχειρήσεις, διοικητικές υπηρεσίες), στον κοινωνικό τομέα ή τον τομέα της υγείας (νοσοκομεία, οίκοι ευγηρίας) και στον τομέα της εκπαίδευσης (λύκεια, κολλέγια). Η Επιτροπή συμμερίζεται την εκτίμηση της Accor και των περισσότερων ανταγωνιστών οι οποίοι ερωτήθηκαν, βάσει της οποίας δεν υφίστανται σημαντικές αποκλίσεις μεταξύ των εν λόγω τμημάτων αγοράς ή ανάμεσα στον δημόσιο και τον ιδιωτικό τομέα οι οποίες να επιτρέπουν την ύπαρξη διαφορετικών αγορών. Η βασική τεχνογνωσία είναι πράγματι η ίδια και οι περισσότερες από τις ενδιαφερόμενες επιχειρήσεις ασκούν τις δραστηριότητες τους σε όλα αυτά τα τμήματα αγοράς. Μπορεί άρα να θεωρηθεί ότι η αγορά του κέτερινγκ στο σύνολό της αποτελεί την υπό εξέταση σχετική αγορά,

- αντίθετα με τη γνώμη της Accor, η σχετική αγορά δεν περιλαμβάνει την παροχή υπηρεσιών κέτερινγκ με αυτοδιαχείριση (άμεση παροχή υπηρεσιών κέτερινγκ). Η αυτοδιαχείριση ενός κυλικείου εκ μέρους μιας επιχείρησης ή μιας διοικητικής υπηρεσίας δεν αποτελεί υπηρεσία η οποία προσφέρεται στην αγορά παροχής υπηρεσιών στον τομέα της διατροφής. Δεν αντιπροσωπεύει εναλλακτική λύση για τους πελάτες οι οποίοι προσφεύγουν σε συλλογική παροχή υπηρεσιών εστιατορίου από κάποιον τρίτο. Η προσέγγιση αυτή αντιστοιχεί στη σταθερή πρακτική η οποία ακολουθείται από την Επιτροπή(8) .

(16) β) Η σχετική γεωργραφική αγορά

Ακόμη και αν υπάρχει κάποια τάση ανοίγματος των αγορών, διάφορα χαρακτηριστικά οδηγούν στο να θεωρηθεί ότι η αγορά της παροχής υπηρεσιών κέτερινγκ συνεχίζει να έχει εθνικό χαρακτήρα:

- οι νομικές διατάξεις διαφέρουν από το ένα κράτος μέλος στο άλλο κυρίως όσον αφορά την κατανομή των αγορών στο δημόσιο τομέα και σε θέματα κοινωνικής αλληλεγγύης,

- οι προτιμήσεις των επιχειρήσεων πελατών δεν είναι οι ίδιες στα κράτη μέλη όσον αφορά την ποιότητα των υπηρεσιών, την τιμολόγηση, τις τιμές κ.λπ.,

- το μερίδιο της παροχής υπηρεσιών κέτερινγκ το οποίο εκχωρήθηκε, της παροχής υπηρεσιών κέτερινγκ με αυτοδιαχείριση και η απουσία παροχής υπηρεσιών κέτερινγκ διαφέρουν μεταξύ των κρατών μελών.

(17) γ) Το συμβιβάσιμο με την κοινή αγορά

1. Η αγορά κέτερινγκ στη Γερμανία

Η προσφορά στην αγορά κέτερινγκ στη Γερμανία χαρακτηρίζεται από ένα μεγάλο αριθμό μικρών επιχειρήσεων ή ανεξάρτητων επιχειρηματιών (Paechter), οι οποίοι παρέχουν τις υπηρεσίες κέτερινγκ σε περιφερειακό ή τοπικό επίπεδο. Στην αγορά αυτή υπάρχει επίσης και ένας περιορισμένος αριθμός πιο σημαντικών επιχειρήσεων από άποψη μεγέθους και δυνατοτήτων (στο εξής ονομαζόμενες "επιχειρήσεις κέτερινγκ", οι οποίες ανήκουν συνήθως σε μεγάλους ξένους ομίλους (για παράδειγμα Ara, Sodexho, Gardner & Merchant).

Μετά την έρευνα την οποία διεξήγαγε η Επιτροπή στις 8 σημαντικότερες γερμανικές επιχειρήσεις, προκύπτει ότι οι υπηρεσίες τις οποίες παρέχουν οι επιχειρήσεις κέτερινγκ αφενός, και οι μικρές επιχειρήσεις και οι ανεξάρτητοι επιχειρηματίες αφετέρου, είναι κατά μεγάλο μέρος επικαλυπτόμενες. Η επικάλυψη αυτή εξηγείται από τους ακόλουθους λόγους:

- καταρχάς, ένα σημαντικό μέρος της πελατείας αποτελείται από φορείς, οι ανάγκες των οποίων κυμαίνονται από 100 έως 400 γεύματα ημερησίως κατά μέσο όρο, οπότε μπορούν να καλυφθούν τόσο από τις μεγάλες επιχειρήσεις όσο και από τις μικρότερες,

- κατά δεύτερο λόγο, η επιτόπου αντιπροσώπευση της επιχείρησης η οποία παρέχει τις υπηρεσίες, αποτελεί για την πελατεία σημαντικό στοιχείο επιλογής. Έτσι, με βάση τις πληροφορίες τις οποίες διαθέτει η Επιτροπή, είναι πολύ σπάνιες οι περιπτώσεις κατά τις οποίες συνάπτονται συμβάσεις σε εθνικό επίπεδο, οι οποίες προβλέπουν την παροχή γευμάτων από μια επιχείρηση κέτερινγκ σε συγκεκριμένους ομίλους στο σύνολο του εθνικού ή ευρωπαϊκού εδάφους,

- τρίτον, οι ανεξάρτητοι διαχειριστές, λόγω της μεγαλύτερης ευελιξίας τους, ανταγωνίζονται τις επιχειρήσεις κέτερινγκ, οι οποίες έχουν υψηλότερα πάγια έξοδα.

Για την αξιολόγηση της θέσης την οποία θα καταλάβει η νέα επιχείρηση στην αγορά κέτερινγκ, θα πρέπει να εξεταστεί κατά πόσον οι μικρές επιχειρήσεις και οι ανεξάρτητοι επιχειρηματίες θα πρέπει να συμπεριληφθούν στην εν λόγω αγορά, ή αποτελούν διαφορετική αγορά. Και στις δύο αυτές περιπτώσεις, η Επιτροπή θεωρεί ότι η πράξη είναι συμβιβάσιμη με την κοινή αγορά:

α) εάν συμπεριληφθούν οι δραστηριότητες των μικρών επιχειρηματιών και αντιπροσώπων, η αξία της γερμανικής αγοράς κέτερινγκ που έχει εκχωρηθεί μπορεί να εκτιμηθεί σε 1,2 δισεκατομμύρια Ecu.............. Sthn agora azth h nea epixeirhsh ua exei meridio peripoz 20 %, to opoio den uevreitai oti sznista despoyozsa uesh;

b) ean lhfuozn zpoch mono oi drasthriothtew tvn megalvn epixeirhsevn keteringk, opote zioueteitai enaw pio perioristikow orismow thw sxetikhw agoraw, o szssvrezmenow kzklow ergasivn tvn ennea shmantikotervn epixeirhsevn keteringk anerxetai peripoz se 450 ekatommzria Ecu(9) . Στην αγορά αυτή, το μερίδιο που θα κατέχει η νέα επιχείρηση θα ανέρχεται σε 51 % περίπου, και θα ακολουθείται από την Ara (18 %), την Sodexho (11,8 %), την Pedus (7,3 %) και από ένα αριθμό επιχειρήσεων με μικρότερα μερίδια αγοράς (PSG, Apetito, KSG, Gardner Merchant και Zorn). Επομένως, στην αγορά αυτή, η Accor θα κατέχει μετά τη συγκέντρωση σημαντική θέση, τόσο από άποψη απόλυτων και σχετικών μεριδίων της αγοράς, όσο και από άποψη οικονομικής δύναμης και παραγωγικής ικανότητας. Ωστόσο, παρά την ενίσχυση της θέσης της Accor, η Επιτροπή κρίνει από την συνολική ανάλυση των όρων ανταγωνισμού που χαρακτηρίζουν την γερμανική αγορά κέτερινγκ, όπως αυτή ορίζεται στο άρθρο 2 του κανονισμού, ότι δεν προκύπτει ότι η Accor θα διαθέτει ένα περιθώριο ελιγμών το οποίο θα της επιτρέπει να ενεργεί σε μεγάλο βαθμό ανεξάρτητα από τους ανταγωνιστές της και τους πελάτες της για τους ακόλουθους λόγους:

1. η γερμανική αγορά των εκχωρούμενων υπηρεσιών κέτερινγκ δεν είναι ακόμη ιδιαίτερα ανεπτυγμένη, δεδομένου ότι υπάρχουν και παραδοσιακά κυλικεία με αυτοδιαχείριση, αλλά έχει μεγάλες δυνατότητες ανάπτυξης. Η πλειοψηφία των επιχειρήσεων κέτερινγκ που ερωτήθηκαν από την Επιτροπή, προβλέπουν ετήσιους ρυθμούς ανάπτυξης από 15 έως 20 % για τα επόμενα έτη

2. δεν υφίστανται ιδιαίτεροι νομικοί, τεχνικοί ή οικονομικοί φραγμοί οι οποίοι θα μπορούσαν να παρεμποδίσουν την είσοδο στην αγορά ενός νέου ανταγωνιστή, ή την ανάπτυξη ενός υφιστάμενου ανταγωνιστή, ακόμη και μικρού μεγέθους. Το γεγονός αυτό επιβεβαιώθηκε αφενός από την πλειοψηφία των επιχειρήσεων κέτερινγκ οι οποίες ερωτήθηκαν από την Επιτροπή και αφετέρου αποδεικνύεται από την ίδια την ανάπτυξη της γερμανικής αγοράς κέτερινγκ, στην οποία εισήλθαν πολλές αλλοδαπές επιχειρήσεις κατά τα τελευταία έτη, είτε εξαγοράζοντας μια γερμανική επιχείρηση (Sodexho, Eiring + Ott) είτε με τη δημιουργία θυγατρικών (Gardner & Merchant). Οι επιχειρήσεις αυτές κατέχουν σήμερα σημαντική θέση, όπως αποδεικνύεται από την περίπτωση της Ara και της Sodexho, οι οποίες κατέχουν αντίστοιχα τη δεύτερη και τρίτη θέση μεταξύ των επιχειρήσεων κέτερινγκ στη γερμανική αγορά

3. εξάλλου, στην αγορά κέτερινγκ υπάρχουν ορισμένοι ανταγωνιστές (Ara, Gardner & Merchant και Sodexho) οι οποίοι έχουν παρόμοια οικονομική δύναμη με την οικονομική δύναμη της νέας επιχείρησης και οι οποίοι ασκούν όπως και η Accor παρόμοιες δραστηριότητες σε άλλα κράτη μέλη της Κοινότητας. Άλλωστε, η οικονομική δύναμη δεν φαίνεται ότι αποτελεί αναγκαία προϋπόθεση για την επιτυχία μιας επιχείρησης στην εν λόγω αγορά όπως αποδεικνύεται από την ύπαρξη επιχειρήσεων μεσαίου μεγέθους όπως η Pedus, η KGS ή η Apetito

4. επιπλέον, η ανταγωνιστική συμπεριφορά της Accor θα επηρεαστεί εν μέρει από τη συμπεριφορά των μικρών επιχειρήσεων και των ανεξάρτητων διαχειριστών, οι οποίοι αντιπροσωπεύουν στο περιφερειακό ή τοπικό επίπεδο μια πραγματική εναλλακτική επιλογή για την πελατεία. Πράγματι, δεδομένου ότι το μεγαλύτερο μέρος της πελατείας λαμβάνει υπόψη τις επιχειρήσεις που είναι παρούσες επιτόπου και οι οποίες εξασφαλίζουν ταυτόχρονα την άμεση επαφή και την παροχή υπηρεσιών περιφερειακού χαρακτήρα, η Accor θα είναι υποχρεωμένη να λάβει υπόψη της την ανταγωνιστική αντίδραση των διαχειριστών και των μικρών επιχειρήσεων απέναντι στην ζήτηση σε τοπικό ή περιφερειακό επίπεδο. Κατά συνέπεια, το περιθώριο ελιγμών της στην αγορά θα είναι περιορισμένο

5. τέλος, η διαπραγματευτική ισχύς των επιχειρήσεων κέτερινγκ θα είναι περιορισμένη, λόγω του ότι η πελατεία τους αποτελείται κατά κύριο λόγο από βιομηχανικές επιχειρήσεις για τις οποίες οι υπηρεσίες κέτερινγκ έχουν δευτερεύουσα σημασία.

Λαμβάνοντας υπόψη ότι η εν λόγω αγορά βρίσκεται σε πλήρη ανάπτυξη, ότι δεν υφίστανται φραγμοί στην είσοδο στη σχετική αγορά, λαμβάνοντας υπόψη την ύπαρξη ανταγωνιστών με συγκρίσιμο μέγεθος και οικονομική δύναμη, τα ανταγωνιστικά αποτελέσματα που θα προέλθουν από τις μικρές επιχειρήσεις και τους ανεξάρτητους διαχειριστές που προσφέρουν υπηρεσίες κέτερινγκ σε τοπικό ή περιφερειακό επίπεδο και τη φύση της πελατείας, το μερίδιο το οποίο θα κατέχει η νέα επιχείρηση στην αγορά δεν θα έχει σαν αποτέλεσμα την ύπαρξη δεσπόζουσας θέσης με συνέπεια να παρεμποδίζεται σημαντικά ο ανταγωνισμός στη γερμανική αγορά κέτερινγκ.

2. Η αγορά κέτερινγκ στην Ισπανία

Όπως η γερμανική αγορά, έτσι και η ισπανική αγορά εκχωρούμενων υπηρεσιών κέτερινγκ δεν είναι ιδιαίτερα ανεπτυγμένη, αλλά έχει μεγάλες δυνατότητες ανάπτυξης. Η διάρθρωσή της χαρακτηρίζεται από την ύπαρξη ενός ορισμένου αριθμού μικρών επιχειρήσεων με περιορισμένη γεωγραφική δραστηριότητα και από ορισμένες επιχειρήσεις μεγαλύτερου μεγέθους, οι οποίες ονομάζονται "επιχειρήσεις κέτερινγκ" και οι οποίες καλύπτουν με βάση τις εκτιμήσεις του κλάδου, το 90 % περίπου της αγοράς κέτερινγκ που έχει εκχωρηθεί.

Εάν ληφθούν υπόψη μόνο οι μεγάλες επιχειρήσεις, η νέα επιχείρηση κατέχει, με βάση τις πληροφορίες που έχει στη διάθεσή της η Επιτροπή, μερίδιο της αγοράς που ανέρχεται σε 43 %. Ακολουθείται από την Sodexho (22 %), την Husa (15 %), την Serunion (10,8 %) την Vasca (6,2 %) και την Osesa (5,4 %). Επομένως, η συγκέντρωση θα έχει ως αποτέλεσμα την κατοχή από μέρους της νέας επιχείρησης ενός υψηλού μεριδίου στην ισπανική αγορά, την ενίσχυση της οικονομικής της δύναμης και τη βελτίωση της πρόσβασής της στην πελατεία. Ωστόσο, μια πληρέστερη ανάλυση των όρων ανταγωνισμού δείχνει ότι η Accor δεν θα αποκτήσει δεσπόζουσα θέση μετά την συγκέντρωση η οποία θα έχει ως συνέπεια να παρεμποδίζεται σημαντικά ο ανταγωνισμός στην ισπανική αγορά κέτερινγκ. Το γεγονός αυτό εξηγείται από τους ακόλουθους λόγους:

1. η ισπανική αγορά κέτερινγκ βρίσκεται σε πλήρη ανάπτυξη. Όπως υποστηρίζει η Accor, τη στιγμή αυτή το ποσοστό εισόδου επιχειρήσεων κέτερινγκ στην Ισπανία ανέρχεται στο 7 %(10) της συνολικής αγοράς κέτερινγκ, συμπεριλαμβανομένης και εκείνης με αυτοδιαχείριση. Με βάση την μελέτη της Gira-Sic, η αγορά κέτερινγκ στην Ισπανία παρουσίασε ετήσιο ρυθμό ανάπτυξης 10 % κατά την περίοδο 1980-1990. Οι επιχειρήσεις κέτερινγκ που είναι παρούσες στην ισπανική αγορά και οι οποίες ερωτήθηκαν από την Επιτροπή, επιβεβαίωσαν ότι αναμένουν παρόμοιους ρυθμούς ανάπτυξης κατά τα προσεχή έτη

2. δεν υφίστανται ιδιαίτεροι νομικοί, τεχνικοί και οικονομικοί φραγμοί οι οποίοι θα μπορούσαν να παρεμποδίσουν την είσοδο νέων ανταγωνιστών στην αγορά, ή που θα μπορούσαν να παρεμποδίσουν την εξέλιξη των υφιστάμενων ανταγωνιστών, έστω και μικρού μεγέθους. Εξάλλου, οι αλλοδαποί ανταγωνιστές έχουν τη δυνατότητα να εισέλθουν στην αγορά μέσω εξαγοράς ή δημιουργίας κοινής επιχείρησης με μια ισπανική επιχείρηση η οποία είναι ήδη εγκατεστημένη στην αγορά. Όσον αφορά την επέκταση των παρόντων ανταγωνιστών, οι λόγοι οι οποίοι αναφέρθηκαν ήδη στην αιτιολογική σκέψη 17 σημείο 1 στοιχείο β) σημείο 2 για τη γερμανική αγορά, ισχύουν επίσης και για την ισπανική αγορά

3. εξάλλου, η διάρθρωση της προσφοράς στην αγορά κέτερινγκ χαρακτηρίζεται από την ύπαρξη ενός ορισμένου αριθμού ανταγωνιστών οι οποίοι κατέχουν σημαντικά μερίδια της αγοράς. Η ύπαρξη επιχειρήσεων μεσαίου μεγέθους και οικονομικής δύναμης δείχνει ότι η επιτυχία στην αγορά δεν εξαρτάται από το μέγεθος ή από την οικονομική δύναμη της επιχείρησης

4. τέλος, η πελατεία των επιχειρήσεων κέτερινγκ μπορεί χωρίς ιδιαίτερη δυσκολία να προσφύγει, σε περιφερειακό ή τοπικό επίπεδο, στις υπηρεσίες των μικρών επιχειρήσεων. Οι επιχειρήσεις αυτές αντιπροσωπεύουν μια πραγματική εναλλακτική λύση κυρίως από άποψη τιμών, λόγω της μεγαλύτερης ευελιξίας τους και λόγω της διαθεσιμότητάς τους χάρη στην παρουσία τους επιτόπου. Το γεγονός αυτό επιβεβαιώθηκε από την πλειοψηφία των επιχειρήσεων κέτερινγκ που ερωτήθηκαν στην ισπανική αγορά

5. η Επιτροπή θεωρεί βάσει των όσων αναφέρθηκαν ότι η συγκέντρωση δεν θα έχει ως αποτέλεσμα τη δημιουργία δεσπόζουσας θέσης από τη νέα επιχείρηση με συνέπεια να παρεμποδίζεται σημαντικά ο πραγματικός ανταγωνισμός στην ισπανική αγορά κέτερινγκ.

(18) δ) Συμπεράσματα

Η Επιτροπή δεν περιέλαβε τις αγορές αυτές στην απόφασή της να κινήσει την σχετική διαδικασία κατ' εφαρμογή του άρθρου 6 παράγραφος 1 στοιχείο γ) του κανονισμού. Η Επιτροπή δεν έχει αντιρρήσεις για την συγκέντρωση ως προς τον τομέα αυτό.

Γ. Ο ξενοδοχειακός τομέας

α) Η απόφαση κίνησης της διαδικασίας

(19) Η Επιτροπή αποφάσισε, στις 16 Δεκεμβρίου 1991, να περιλάβει τον ξενοδοχειακό τομέα στην απόφασή της να κινήσει τη διαδικασία κατ' εφαρμογή του άρθρου 6 παράγραφος 1 στοιχείο γ) του κανονισμού. Η απόφαση αυτή δεν ακολουθήθηκε από σχετική κοινοποίηση σύμφωνα με το άρθρο 18 του κανονισμού, επειδή η Επιτροπή θεώρησε, κατόπιν λεπτομερών ερευνών σε επιχειρήσεις στο πλαίσιο της διαδικασίας, ότι δεν είχε αντιρρήσεις σχετικά με την συγκέντρωση στον ξενοδοχειακό τομέα.

β) Η αγορά των ξενοδοχειακών υπηρεσιών σε τοπικό επίπεδο

(20) Στην ανωτέρω απόφασή της, η Επιτροπή ανέφερε ότι είχε εξετάσει τις επιπτώσεις της πράξης συγκέντρωσης επί της αγοράς ξενοδοχειακών υπηρεσιών σε τοπικό επίπεδο από τα ξενοδοχεία και τις παρόμοιες εγκαταστάσεις. Η εξέταση αυτή αφορούσε τόσο τα ξενοδοχεία όλων των κατηγοριών μαζί όσο και κάθε επιμέρους κατηγορία. Για την αγορά αυτή, η Επιτροπή κατέληξε στο ότι η εν λόγω πράξη δεν προκαλούσε σοβαρές αμφιβολίες ως προς το συμβατό της με την κοινή αγορά.

γ) Η μελέτη των αλυσίδων ξενοδοχείων

(21) Μετά από την ανωτέρω απόφασή της, η Επιτροπή ανέλαβε τη διενέργεια λεπτομερών ερευνών για τις αλυσίδες ξενοδοχείων. Οι έρευνες αυτές κατέληξαν στην διατύπωση των ακόλουθων παρατηρήσεων:

- από επαγγελματική άποψη γίνεται διάκριση σε τρεις μεγάλες κατηγορίες ξενοδοχείων(11) : τα ανεξάρτητα ξενοδοχεία τα οποία αποτελούνται από νομικά και οικονομικά ανεξάρτητες επιχειρήσεις (59 % του συνόλου των εγκεκριμένων ξενοδοχείων, 47 % των δωματίων) τις εκούσιες αλυσίδες ξενοδοχείων, αποτελούμενες από ομάδες ανεξάρτητων ξενοδόχων οι οποίοι διεξάγουν κάτω από τον ίδιο διακριτικό τίτλο ενέργειες εμπορίας, προώθησης, αγορών, κ.λπ. (32 % του συνόλου των εγκεκριμένων ξενοδοχείων και 23,7 % των δωματίων) οι ολοκληρωμένες αλυσίδες ξενοδοχείων οι οποίες εκμεταλλεύονται άμεσα μέσω θυγατρικών ή έμμεσα μέσω αδειών εκμετάλλευσης ή συμβάσεων διαχείρισης ξενοδοχείων (9,0 % των εγκεκριμένων ξενοδοχείων και 25,6 % του συνόλου των δωματίων),

- στα πλαίσια της προσφοράς, οι αλυσίδες ξενοδοχείων διακρίνονται από τα ανεξάρτητα ξενοδοχεία σε τρία σημεία:

- οι αλυσίδες ξενοδοχείων βασίζονται σε ένα πρότυπο δικτύου βάσει του οποίου υπάρχουν πολυάριθμες εγκαταστάσεις και καλύπτονται, μέσω της ευρείας γεωγραφικής εξάπλωσης, οι ανάγκες υπηρεσιών οι οποίες υπερβαίνουν το αυστηρά τοπικό επίπεδο, από την άποψη του προϊόντος και της υπηρεσίας,

- οι αλυσίδες ξενοδοχείων προσφέρουν περισσότερο ομοιογενή προϊόντα από το ένα ξενοδοχείο στο άλλο, ένα ευρύτερο φάσμα υπηρεσιών (μεγαλύτερα ωράρια λειτουργίας, υπηρεσίες εστιατορίου, δίκτυο κράτησης, ...),

- οι αλυσίδες ξενοδοχείων στηρίζονται επίσης σε μια πολιτική κοινού διακριτικού τίτλου και σήματος η οποία διέπει τις ενέργειες μάρκετινγκ και εμπορικής προώθησης των διαφόρων ξενοδοχείων και τους επιτρέπει να διευρύνουν τη φήμη τους με μέσα τα οποία δεν είναι εφικτά για κάποια μεμονωμένη ξενοδοχειακή επιχείρηση, εξ αιτίας του υψηλού χρηματοδοτικού κόστους. Οι αλυσίδες ξενοδοχείων διαθέτουν επίσης ιδιαίτερες μεθόδους κεντρικής κράτησης (π.χ. Resinter για την Accor, Holidex για το Holiday Inn κ.λπ. ή δυνατότητες πρόσβασης σε διεθνή κεντρικά τερματικά κρατήσεων (π.χ. Amadeus, Galileo κ.λπ.),

- οι αλυσίδες ξενοδοχείων αναπτύσσουν μια πολιτική εκούσιας αναζήτησης πελατών. Απευθύνεται σε ενδιάμεσους φορείς όπως είναι οι διοργανωτές οργανωμένων ταξιδίων, τα πρακτορεία ταξιδίων, οι αεροπορικές εταιρείες, οι κεντρικές υπηρεσίες κρατήσεων, καθώς και οι μεγάλες επιχειρήσεις. Προτείνεται η σύναψη συμβάσεων στις οποίες προβλέπονται κυρίως διαφορετικά τιμολόγια, προτείνονται συμφέρουσες μέθοδοι προώθησης των προσφερόμενων υπηρεσιών, η πρόσβαση σε παράλληλες υπηρεσίες όπως είναι η ενοικίαση αυτοκινήτων και αποβλέπουν γενικότερα στην ενίσχυση του δικτύου τους.

Με την κοινή αυτή πολιτική, οι αλυσίδες ξενοδοχείων προκαλούν μια γενική ζήτηση, τα δε οικονομικά αποτελέσματα ενός ξενοδοχείου είναι προς όφελος των λοιπών ξενοδοχείων του ιδίου δικτύου. Αντίθετα, η πελατεία ενός ανεξάρτητου ξενοδοχείου το οποίο διαθέτει μία μόνο εγκατάσταση και δεν έχει φήμη η οποία να προωθείται από ένα δίκτυο εξαρτάται εξ ολοκλήρου από τον τοπικό ανταγωνισμό και τις συνήθειες της πελατείας,

- όσον αφορά τη ζήτηση:

με το είδος αυτό των ξενοδοχείων συνεργάζονται κατά προτεραιότητα οι μεγάλοι πελάτες, οι διοργανωτές οργανωμένων ταξιδίων, τα πρακτορεία ταξιδίων και οι μεγάλες επιχειρήσεις. Πράγματι, το κόστος συναλλαγής των κρατήσεων είναι πολύ μικρό εφόσον εντάσσεται στο πλαίσιο μιας ήδη υπάρχουσας συμφωνίας. Ο τρόπος πραγματοποίησης των κρατήσεων ανταποκρίνεται σε αυτοματοποιημένες μεθόδους και σε συμφωνίες-πλαίσιο όσον αφορά την τιμολόγηση, τους όρους πληρωμής, τις προμήθειες ή τις επιστροφές.

Από τις έρευνες που έγιναν για τις λεγόμενες ολοκληρωμένες αλυσίδες ξενοδοχείων, δύο τρίτα τουλάχιστον του συνολικού κύκλου εργασιών τους προέρχονται από πωλήσεις μέσω πρακτορείων ταξιδίων, διοργανωτών οργανωμένων ταξιδίων ή πελατών στους οποίους εφαρμόζεται μια σύμβαση πλαίσιο.

Τέλος, χάρη στις κεντρικές υπηρεσίες κρατήσεων και στους διοργανωτές οργανωμένων ταξιδίων, οι αλυσίδες ξενοδοχείων έχουν προνομιακή πρόσβαση στη διεθνή πελατεία.

Στον τομέα παροχής ξενοδοχειακών υπηρεσιών, η Accor και η CIWLT εκμεταλλεύονται στη Γαλλία κυρίως τις εξής αλυσίδες: Formule 1, Ibis, Urbis, Novotel, Mercure, Sofitel για την Accor Arcade, Altea και Pullmann για την CIWLT.

Η εταιρεία Accor θεωρεί ότι οι αλυσίδες ξενοδοχείων δεν αποτελούν διαφορετική αγορά σε σχέση με το σύνολο της αγοράς ξενοδοχειακών υπηρεσιών. Στα πλαίσια της παρούσας απόφασης δεν είναι απαραίτητο να καθοριστεί εάν η αγορά των αλυσίδων ξενοδοχείου πρέπει να θεωρηθεί ως διαφορετική από την ανεξάρτητη αγορά ξενοδοχειακών υπηρεσιών. Ομοίως, δεν είναι απαραίτητο να καθοριστεί το γεωγραφικό πλαίσιο εντός του οποίου ασκείται ο ανταγωνισμός.

Πράγματι, ακόμη και αν ληφθεί υπόψη η περιοριστική υπόθεση μιας αγοράς αλυσίδων ξενοδοχείων σε εθνική κλίμακα, η πράξη θα είχε σαν αποτέλεσμα να κατέχουν η Accor/CIWLT στη γαλλική αγορά αλυσίδων ξενοδοχείων ένα μερίδιο 18,7 % σε όρους κύκλου εργασιών και 25 % σε όρους δυναμικότητας (βάσει του αριθμού δωματίων). Βεβαίως, στα μερίδια αυτά αγοράς πρέπει να ληφθεί υπόψη το γεγονός ότι η Accor κατέχει την πρώτη θέση στη γαλλική αγορά, ότι ο εν λόγω όμιλος τυγχάνει ιδιαίτερα μεγάλης γεωγραφικής κάλυψης (με ξενοδοχεία σε 200 περίπου πόλεις εκτός Παρισίων) και ότι είναι παρών σε όλες τις κατηγορίες ξενοδοχείων χάρη στους πολυάριθμους διακριτικούς τίτλους. Επιπλέον, η Accor θα βελτιώσει την πρόσβασή της στην πελατεία με την απόκτηση του δικτύου πρακτορείων ταξιδίων της CIWLT και θα διευρύνει το φάσμα των υπηρεσιών τις οποίες προσφέρει χάρη στον από κοινού έλεγχο του θα αποκτήσει επί της Europcar (ενοικιάσεις αυτοκινήτων). Πάντως, δεδομένων των ακόλουθων στοιχείων, τα μερίδια αγοράς που παρατηρούνται, τα οποία είναι αυτά καθεαυτά όχι ιδιαίτερα σημαντικά, οδηγούν στο ότι η πράξη συγκέντρωσης δεν παρέχει δεσπόζουσα θέση στη νέα επιχείρηση:

- και άλλες ανταγωνίστριες εταιρείες αλυσίδων ξενοδοχείων είναι παρούσες στην αγορά με σημαντική οικονομική δύναμη όπως η Societe du Louvre, Holiday Inn (όμιλος Bass Plc), Forte/Trust House, Hilton/Ladbroke, Mariotte, κ.λπ.,

- ο γαλλικός ξενοδοχειακός τομέας συνεχίζει να αναπτύσσεται κυρίως με την εγκατάσταση νέων αλυσίδων ξενοδοχείων καθώς και με τον εκσυγχρονισμό των υπαρχόντων ανεξάρτητων ξενοδοχείων, με την παροχή κινήτρων καθώς και υποστήριξης από τις αρχές του δημοσίου,

- η αυξανόμενη εθελοντική συγκέντρωση ανεξάρτητων ξενοδοχειακών επιχειρήσεων σε αλυσίδες συμβάλλει στην αύξηση της προσφοράς των δικτύων ξενοδοχείων και δίνει στα ταξιδιωτικά πρακτορεία, τους διοργανωτές οργανωμένων ταξιδίων και τις μεγάλες επιχειρήσεις λύσεις υποκατάστασης. Στα στοιχεία αυτά προστίθεται και η σημερινή αυξανόμενη ανάπτυξη των ανεξάρτητων δικτύων ξενοδοχειακών κρατήσεων,

- τέλος, οι μεγάλοι πελάτες όπως οι διοργανωτές οργανωμένων ταξιδίων και τα πρακτορεία ταξιδίων αποτελούν λόγω του όγκου των δραστηριοτήτων τους μια ισχυρή ομάδα διαπραγμάτευσης, την οποία πρέπει να λάβουν υπόψη τους οι αλυσίδες ξενοδοχείων. Πράγματι, εκμεταλλεύονται και υπηρεσίες εκτός των ξενοδοχειακών (μεταφορές, ενοικιάσεις αυτοκινήτων κ.λπ.) που αντιστοιχούν με μια συγκεκριμένη πελατεία.

δ) Συμπεράσματα

(22) Η Επιτροπή θεωρεί κατά συνέπεια ότι η συγκέντρωση δεν δημιουργεί ούτε ενισχύει μια δεσπόζουσα θέση με αποτέλεσμα την παρεμπόδιση της άσκησης ουσιαστικού ανταγωνισμού στην αγορά ξενοδοχειακών υπηρεσιών εντός της κοινής αγοράς ή σε σημαντικό τμήμα αυτής.

Δ. Ο τομέας της παροχής υπηρεσιών εστιατορίων

Στα πλαίσια του τομέα της παροχής υπηρεσιών εστιατορίων εμπορικού χαρακτήρα, εξετάζεται μόνο η παροχή υπηρεσιών εστιατορίων στους αυτοκινητοδρόμους. Εξάλλου, στον τομέα αυτό, η συγκέντρωση θα έχει ως αποτέλεσμα την αύξηση των μεριδίων της νέας επιχείρησης μόνο στη γαλλική αγορά.

α) Η απόφαση κίνησης της διαδικασίας

(23) Μετά την εξέταση της κοινοποίησης, η Επιτροπή αποφάσισε, στις 16 Δεκεμβρίου 1991, να κινήσει τη διαδικασία κατ' εφαρμογή του άρθρου 6 παράγραφος 1 στοιχείο γ) του κανονισμού, λόγω του ότι είχε σοβαρές αμφιβολίες σχετικά με τη συμφωνία της συγκέντρωσης με την κοινή αγορά στον τομέα της παροχής υπηρεσιών εστιατορίων στους αυτοκινητοδρόμους της Γαλλίας.

β) Η ανακοίνωση στο πλαίσιο του άρθρου 18 του κανονισμού

(24) Μετά τις έρευνες που πραγματοποιήθηκαν σε ένα μεγάλο φάσμα επιχειρήσεων και ενώσεων, η Επιτροπή απηύθυνε στην Accor στις 29 Ιανουαρίου 1992 και στην CIWLT στις 7 Φεβρουαρίου 1992 μια ανακοίνωση σύμφωνα με το άρθρο 18 του κανονισμού.

(25) Οι αντιρρήσεις που διατυπώθηκαν στην ανακοίνωση αυτή μπορούν να συνοψισθούν ως εξής:

1. η αγορά της παροχής υπηρεσιών εστιατορίων στους αυτοκινητοδρόμους στη Γαλλία είναι διαφορετική από την αγορά της παροχής υπηρεσιών εστιατορίων με την κλασσική έννοια. Στο επίπεδο της ζήτησης το γεγονός αυτό προέρχεται από το ότι η πελατεία είναι συγκεκριμένη (μόνο οι χρήστες των αυτοκινητοδρόμων μπορούν να έχουν πρόσβαση στις υπηρεσίες αυτές) και εξαρτημένη (η πλειοψηφία των χρηστών δεν απομακρύνονται από τον αυτοκινητόδρομο όταν επιθυμούν να γευματίσουν). Στο επίπεδο της προσφοράς, η παροχή υπηρεσιών εστιατορίων στους αυτοκινητοδρόμους χαρακτηρίζεται από μεγάλες διακυμάνσεις του κύκλου εργασιών της ανάλογα με τις ημέρες του έτους, από τον σημαντικό ρόλο των άλλων παράλληλων υπηρεσιών που παρέχονται στην πελατεία, από τη λειτουργία των καταστημάτων επί επτά ημέρες την εβδομάδα και με πολύ εκτεταμένα ωράρια καθώς και από ένα ιδιαίτερα δεσμευτικό νομικό καθεστώς, κυρίως λόγω των υποχρεώσεων που επιβάλλονται από τις δημόσιες αρχές

2. θα πρέπει να γίνει διάκριση μεταξύ τριών αγορών προϊόντων στο πλαίσιο της παροχής υπηρεσιών εστιατορίων στους αυτοκινητοδρόμους. Πρόκειται για την παροχή υπηρεσιών εστιατορίων με τη στενή έννοια (δηλαδή με τραπεζοκόμιση ή αυτοεξυπηρέτηση), για την παροχή συναφών υπηρεσιών (πρόχειρα γεύματα και υπηρεσίες κυλικείου) και για τις πωλήσεις προϊόντων διατροφής (μέσω καταστημάτων και αυτόματων πωλητών και μέσω της πώλησης εκδρομικών φαγητών και φαγητών σε πακέτο). Η διαφοροποίηση αυτή στηρίζεται, όσον αφορά τη ζήτηση, σε πέντε κριτήρια (απαιτούμενος χρόνος για την κατανάλωση, φύση της παρεχόμενης υπηρεσίας, τιμή, τόπος κατανάλωσης και επαγγελματικός ή μη χαρακτήρας της μετακίνησης) και όσον αφορά την προσφορά, σε πέντε άλλα κριτήρια (φύση των επιχειρήσεων για κάθε τύπο προσφερόμενης υπηρεσίας, ύπαρξη πολλών ειδών υπηρεσιών εστιατορίων στον ίδιο χώρο, εντοπισμός των ανταγωνιστών της Accor, ρήτρες στη συγγραφή υποχρεώσεων και ποσό των επενδύσεων)

3. η σχετική γεωγραφική αγορά είναι η γαλλική αγορά. Ο ανταγωνισμός πραγματοποιείται κυρίως στο επίπεδο της εγκατάστασης, δηλαδή κατά τη στιγμή της υποβολής αίτησης για την απόκτηση του δικαιώματος εκμετάλλευσης. Ωστόσο, για νομικούς και κανονιστικούς λόγους, οι προϋποθέσεις της εγκατάστασης, όπως άλλωστε και οι προϋποθέσεις της εκμετάλλευσης, είναι ενιαίες σε ολόκληρο το εθνικό έδαφος. Εξάλλου, η ύπαρξη διαφορών μεταξύ των κρατών μελών, τόσο όσον αφορά την οργάνωση των δικτύων των αυτοκινητοδρόμων, όσο και όσον αφορά τις προϋποθέσεις της εγκατάστασης και της εκμετάλλευσης των εστιατορίων, αποκλείουν τον κοινοτικό χαρακτήρα της εν λόγω αγοράς. Το γεγονός αυτό επιβεβαιώνεται και από το ότι οι κύριες επιχειρήσεις παροχής υπηρεσιών εστιατορίων στους αυτοκινητοδρόμους συναντώνται ελάχιστα σε περισσότερα του ενός κράτη μέλη συγχρόνως, από το ότι οι ξένες επιχειρήσεις - με εξαίρεση την ιδίαιτερη περίπτωση της CIWLT - είναι σχεδών απούσες από τη γαλλική αγορά και από το ότι οι προσπάθειες εγκατάστασης στα ξένα δίκτυα κατέληξαν κατά κανόνα σε αποτυχία

4. το σχέδιο συγκέντρωσης θα δημιουργούσε δεσπόζουσα θέση υπέρ της νέας επιχείρησης, που θα είχε ως συνέπεια την παρεμπόδιση του πραγματικού ανταγωνισμού σε σημαντικό βαθμό στις αγορές της παροχής υπηρεσιών εστιατορίων με τη στενή έννοια καθώς και της παροχής συναφών υπηρεσιών, για τους ακόλουθους λόγους:

- το μερίδιο που θα κατείχε η νέα επιχείρηση στην αγορά θα έφθανε το 89 % όσον αφορά τις υπηρεσίες εστιατορίων με τη στενή έννοια και το 69 % όσον αφορά τις συναφείς υπηρεσίες,

- στον τομέα της παροχής υπηρεσιών εστιατορίων με την στενή έννοια το μερίδιο το οποίο θα κατείχε η νέα επιχείρηση στην αγορά θα ήταν κατά 18 φορές μεγαλύτερο από το αντίστοιχο μερίδιο του εγγύτερου ανταγωνιστή της όσον αφορά τις συναφείς υπηρεσίες, ένα ποσοστό 31 % της αγοράς θα κατανέμονταν σε ένα πολύ μεγάλο αριθμό ανταγωνιστών,

- το μερίδιο της αγοράς δεν φαίνεται ότι ενδέχεται να μειωθεί σημαντικά στο εγγύς μέλλον, κυρίως λόγω του αριθμού των διαθέσιμων χώρων και της διάρκειας των επιμέρους εκχωρήσεων,

- στον τομέα της παροχής υπηρεσιών εστιατορίων με τη στενή έννοια, οι μόνοι ανταγωνιστές της νέας επιχείρησης θα ήταν ένας μικρός όμιλος - η Elitair - του οποίου το μερίδιο στην αγορά ανέρχεται σε 5 % καθώς και οι ανεξάρτητοι ιδιοκτήτες εστιατορίων όσον αφορά την παροχή συναφών υπηρεσιών, οι μόνοι ανταγωνιστές θα ήταν οι υπηρεσίες διανομής καυσίμων, οι οποίες έχουν περιορισμένη ανταγωνιστική δύναμη στον τομέα αυτό,

- η οικονομική δύναμη της νέας επιχείρησης θα ήταν πολύ μεγαλύτερη από την αντίστοιχη των ανταγωνιστών της,

- τα εμπόδια που τίθενται στην είσοδο στην αγορά είναι πολύ σημαντικά. Προέρχονται κυρίως από την ύπαρξη νομικών και κανονιστικών περιορισμών (έλλειψη ελευθερίας εγκατάστασης, μακρά διάρκεια των συμβάσεων εκχώρησης, υψηλές διοικητικές δαπάνες για τις μικρές επιχειρήσεις), από το γεγονός ότι ο αριθμός των αυτοκινητοδρόμων είναι περιορισμένος και η εξέλιξη του δικτύου αβέβαιη και από τη δυσκολία των ξένων επιχειρήσεων να διειδύσουν στην αγορά,

- η νέα κοινή επιχείρηση θα βελτίωνε τις δυνατότητες εφοδιασμού της και θα είχε σε μεγαλύτερο βαθμό απ' ό,τι κατά το παρελθόν το πλεονέκτημα να εκμεταλλεύεται πολλούς χώρους σε διαδοχικά σημεία και θα παρουσίαζε μια πιο διαφοροποιημένη εικόνα στις εταιρείες εκμετάλλευσης των αυτοκινητοδρόμων,

- δεν είναι βέβαιο ότι υπάρχει κάποια βελτίωση της τεχνικής και οικονομικής προόδου προς όφελος του καταναλωτή. Αλλά ακόμη και αν συνέβαινε αυτό, η Επιτροπή κρίνει ότι το ίδιο αποτέλεσμα θα ήταν δυνατόν να επιτευχθεί με άλλα μέσα. Οπωσδήποτε πάντως, το σημαντικό εμπόδιο που θέτει στον ανταγωνισμό η εν λόγω συγκέντρωση, τόσο στην αγορά της παροχής υπηρεσιών εστιατορίων με τη στενή έννοια, όσο και στην αγορά των συναφών υπηρεσιών, δεν θα επέτρεπε στη συγκεκριμένη περίπτωση να τροποποιηθεί το συμπέρασμα στο οποίο έχει καταλήξει η Επιτροπή σχετικά με τη δημιουργία δεσπόζουσας θέσης από μέρους της νέας επιχείρησης, θέση η οποία θα εμπόδιζε σε σημαντικό βαθμό το ανταγωνισμό στις εν λόγω αγορές

5. ακόμη και αν η παροχή υπηρεσιών εστιατορίων στους αυτοκινητοδρόμους θεωρηθεί ως μια ενιαία αγορά προϊόντων, γεγονός το οποίο αμφισβητεί η Επιτροπή, δεν υπάρχει ουσιαστική μεταβολή της θέσης της νέας επιχείρησης. Πράγματι, σε μια τέτοια περίπτωση, το μερίδιο της αγοράς της νέας επιχείρησης ανέρχεται σε 58 % και τα υπόλοιπα στοιχεία που περιγράφονται στο σημείο(12) ανωτέρω δεν μεταβάλλονται σημαντικά. Επομένως και στην περίπτωση αυτή υπάρχει δεσπόζουσα θέση, η οποία έχει ως συνέπεια να παρεμποδίζεται σημαντικά ο πραγματικός ανταγωνισμός στη γαλλική αγορά.

γ) Η απάντηση της Accor και της CIWLT στην ανακοίνωση

(26) Με την επιστολή της της 12ης Φεβρουαρίου 1992, η Accor διατύπωσε τις παρατηρήσεις της σχετικά με την ανακοίνωση της Επιτροπής. Οι αντιρρήσεις της Accor μπορούν να διαιρεθούν σε δύο κατηγορίες: στις αντιρρήσεις με τις οποίες η Accor αμφισβητεί το διαχωρισμό των αγορών προϊόντων που πραγματοποίησε η Επιτροπή και στις διαφωνίες με τις οποίες αμφισβητεί τη δημιουργία δεσπόζουσας θέσης. Μετά από κάθε παρατήρηση της Accor αναφέρεται η απάντηση της Επιτροπής.

1. Αντιρρήσεις σχετικά με τον ορισμό των αγορών

α) η Accor θεωρεί ότι το εκτιμώμενο ποσοστό του 5 % που αναφέρεται στους χρήστες των αυτοκινητοδρόμων οι οποίοι επιθυμούν να γευματίσουν και απομακρύνονται για το λόγο αυτό από τον αυτοκινητόδρομο είναι υποτιμημένο. Η Επιτροπή από την πλευρά της επαναλαμβάνει ότι το ποσοστό του 5 % αναφέρθηκε από πέντε επιχειρήσεις εκμετάλλευσης αυτοκινητοδρόμων (από τις επτά ερωτηθείσες) ως ποσοστό το οποίο φαίνεται ότι ανταποκρίνεται στην πραγματικότητα. Σημειώνει ότι η Accor δεν παρέχει κανένα αποδεικτικό στοιχείο το οποίο να μπορεί να θέσει υπό αμφισβήτηση το ποσοστό αυτό

β) η Accor παρατηρεί ότι η Επιτροπή δεν ανέφερε ότι το είδος της επιλεγόμενης υπηρεσίας εστιατορίου εξαρτάται από την απόσταση που διανύει ο χρήστης. Η Επιτροπή δεν γνωρίζει αν το κριτήριο αυτό είναι ουσιώδες, διότι δεν αναφέρθηκε από κανένα από τους ερωτηθέντες τρίτους. Αλλά εάν αυτό ισχύει πράγματι, η παρατήρηση της Accor ενισχύει το γεγονός ότι υπάρχουν πράγματι τρείς ξεχωριστές αγορές προϊόντων

δ) η Accor παρατηρεί ότι υπάρχει αύξηση του μεριδίου της αγοράς των επιχειρήσεων διανομής καυσίμων απέναντι στην στασιμότητα των επιχειρήσεων παροχής υπηρεσιών εστιατορίων στους αυτοκινητοδρόμους. Σχετικά με την παρατήρηση αυτή θα πρέπει να υπενθυμιστεί ότι οι επιχειρήσεις διανομής καυσίμων δεν είναι παρούσες στην αγορά της παροχής υπηρεσιών εστιατορίου με τη στενή έννοια, οπότε η εν λόγω αύξηση είναι σχετική

ε) η Accor θεωρεί ότι η παροχή διαφόρων υπηρεσιών στον ίδιο χώρο και η διαμόρφωση των εν λόγω χώρων διευκολύνουν την υποκατάσταση μεταξύ των υπηρεσιών αυτών. Η Επιτροπή υποστηρίζει ότι η παροχή διαφορετικών υπηρεσιών στον ίδιο χώρο δείχνει ότι οι προσδοκίες των καταναλωτών είναι διαφορετικές. Εξάλλου, κρίνει ότι η σημασία την οποία προσδίδει η Accor στο δεύτερο κριτήριο είναι υπερβολική, δεδομένου ότι ο χρήστης ενημερώνεται με συγκεκριμένα σήματα στους αυτοκινητοδρόμους (τα εικονογράμματα)

στ) η Accor έχει τη γνώμη ότι η παράλληλη ύπαρξη αντίστοιχων υπηρεσιών προς τους τρείς τύπους υπηρεσιών εστιατορίων και η ύπαρξη τραπεζιών κοντά στους αυτόματους πωλητές έχει την τάση να εξομοιώσει τους διάφορους τύπους της προσφοράς. Η Επιτροπή σημειώνει ότι η ύπαρξη των παράλληλων αυτών υπηρεσιών δεν θέτει υπό αμφισβήτηση το σύνολο των κριτηρίων στο επίπεδο της προσφοράς και της ζήτησης που επιτρέπουν το διαχωρισμό τριών αγορών προϊόντων. Εξάλλου, το δεύτερο επιχείρημα, το οποίο άλλωστε δεν ανταποκρίνεται σε κάποια συστηματική πρακτική, ακόμη και αν επέτρεπε την προσέγγιση της παροχής συναφών υπηρεσιών με την πώληση προϊόντων διατροφής, δεν θα ήταν ωστόσο σε θέση να επιτρέψει την εξομοίωση της παροχής υπηρεσιών εστιατοριών με την στενή έννοια

ζ) η Accor θεωρεί ότι η διαφορά τιμών μεταξύ των διαφόρων παρεχόμενων υπηρεσιών που αναφέρουν οι ανταγωνιστές της είναι στην πραγματικότητα πολύ μικρότερη. Η Επιτροπή σημειώνει σχετικά ότι η Accor παραδέχεται ωστόσο ότι υπάρχει αυτή η διαφορά τιμών. Παρατηρεί ότι η κλίμακα τιμών που αναφέρει η Accor αντιπροσωπεύει μάλλον μια μέση τιμή και αγνοεί κατά συνέπεια ολόκληρο το φάσμα των τιμών.

2. Αντιρρήσεις σχετικά με τη δημιουργία δεσπόζουσας θέσης

α) η Accor κατηγορεί την Επιτροπή ότι δεν έλαβε υπόψη της τα σχέδια ανάπτυξης των επιχειρήσεων εκμετάλλευσης των αυτοκινητοδρόμων. Η Επιτροπή παρατηρεί ωστόσο, ότι όσον αφορά τα εν λόγω σχέδια ανάπτυξης, η Accor άλλαξε στάση μετά την κοινοποίηση και δεν αναφέρει κανένα συγκεκριμένο στοιχείο για τα εν λόγω σχέδια ανάπτυξης. Επιπλέον, οι εταιρείες εκμετάλλευσης αυτοκινητοδρόμων προβλέπουν περίπου 30 νέες εγκαταστάσεις κατά τα πέντε προσεχή έτη, που αντιπροσωπεύουν ένα χαμηλό ετήσιο ρυθμό ανάπτυξης νέων εγκαταστάσεων (4 %), ο οποίος δεν θα ήταν δυνατόν να θέσει υπό αμφισβήτηση την ανάλυση την οποία πραγματοποίησε η Επιτροπή

β) η Accor εκτιμά ότι τα καταστήματα των επιχειρήσεων διανομής καυσίμων διαθέτουν οικονομική δύναμη συγκρίσιμη με εκείνη της Accor και της CIWLT, εφόσον εξαρτώνται από μεγάλους ομίλους πετρελαϊκών προϊόντων. Η Επιτροπή παρατηρεί ότι αντίθετα με την περίπτωση του συνεταίρου στις εκμεταλλεύσεις της CIWLT, ο διαχειριστής του καταστήματος στις επιχειρήσεις διανομής καυσίμων είναι οικονομικά αυτόνομος και δεν μπορεί να επικαλεστεί την ιδιότητα του μέλους κάποιου ομίλου

γ) η Accor αναφέρει ορισμένους ομίλους παροχής υπηρεσιών εστιατορίων στους αυτοκινητοδρόμους, οι οποίοι διαθέτουν οικονομική δύναμη συγκρίσιμη με τη δική της. Η Επιτροπή παρατηρεί ωστόσο, ότι κανένας από τους ομίλους αυτούς δεν ασκούσε κατά το παρελθόν, ούτε ασκεί σήμερα δραστηριότητες στο γαλλικό δίκτυο αυτοκινητοδρόμων

δ) η Accor διευκρινίζει ότι οι εταιρείες οι οποίες είναι ήδη παρούσες στην αγορά θα πρέπει να υποβάλουν εκ νέου προσφορές για τις νέες προσκλήσεις για υποβολή προσφορών. Η Επιτροπή αναγνωρίζει το γεγονός αυτό, αλλά υπενθυμίζει ότι η υπολειπόμενη διάρκεια των περισσοτέρων επιμέρους εκχωρήσεων είναι μεγάλη (τουλάχιστον δέκα έτη).

ε) η Accor θεωρεί ότι οι μικρές επιχειρήσεις μπορούν να εγκατασταθούν κυρίως μέσω συνεργασίας και παρατηρεί κάποια εξέλιξη προς την κατεύθυνση αυτή. Η Επιτροπή θεωρεί ότι ακριβώς αυτή η συνεργασία δείχνει τις δυσκολίες τις οποίες αντιμετωπίζει μια μικρή επιχείρηση η οποία επιθυμεί να εγκατασταθεί μόνη της. Το μερίδιο της αγοράς των μικρών επιχειρήσεων στον τομέα της παροχής υπηρεσιών εστιατορίων με τη στενή έννοια (5 %) φανερώνει σαφώς την ορθότητα της παρατήρησης αυτής.

στ) η Accor υποστηρίζει ότι η πράξη συγκέντρωσης θα επέτρεπε τη βελτίωση της κατάρτισης του προσωπικού και τον εκσυγχρονισμό ορισμένων μονάδων. Η Επιτροπή παρατηρεί καταρχήν ότι η αύξηση της παραγωγικότητας που επικαλείται η Accor παραμένει ασαφής, και δεν αποτέλεσε αντικείμενο εκτιμήσεων. Στην συνέχεια, ακόμη και εάν υποτεθεί ότι υφίσταται η αύξηση αυτή, τίποτα δεν εγγυάται ότι θα υπερβαίνει το κόστος εκμετάλλευσης που θα δημιουργηθεί από τη μεγαλύτερη διάσταση της νέας επιχείρησης. Τέλος, στην αγορά της παροχής υπηρεσιών εστιατορίων στους αυτοκινητοδρόμους, η οποία χαρακτηρίζεται από ελάχιστα ελαστική ζήτηση, η νέα επιχείρηση, εφόσον θα κατέχει δεσπόζουσα θέση, δεν θα είχε συμφέρον να μετακυλήσει τις υποτιθέμενες αυξήσεις στον καταναλωτή.

Από τα ανωτέρω προκύπτει ότι οι παρατηρήσεις της Accor δεν μεταβάλλουν ουσιαστικά τα συμπεράσματα της ανακοίνωσης της Επιτροπής. Ωστόσο, μετά από τις παρατηρήσεις τις οποίες διατύπωσε, η Accor ανέλαβε ορισμένες δεσμεύσεις, οι οποίες παρουσιάζονται στο σημείο VI κατωτέρω.

(27) Με την επιστολή της 18ης Φεβρουαρίου 1992, η CIWLT διατύπωσε τις παρατηρήσεις της σχετικά με την ανακοίνωση της Επιτροπής. Οι παρατηρήσεις της CIWLT παρουσιάζονται συνοπτικά κατωτέρω. Μετά από κάθε παρατηρήση αναφέρεται η απάντηση της Επιτροπής.

1. Η CIWLT εκτιμά ότι η γεωγραφική αγορά αναφοράς η οποία καλύπτει την παροχή υπηρεσιών εστιατορίων στους αυτοκινητοδρόμους θα αποκτήσει προσεχώς κοινοτική διάσταση. Τη θέση της αυτή τη στηρίζει στην πρόταση οδηγίας του Συμβουλίου για το συντονισμό των διαδικασιών σύναψης δημοσίων συμβάσεων υπηρεσιών. Η οδηγία αυτή θα εφαρμόζεται και στον τομέα της παροχής υπηρεσιών εστιατορίων στους αυτοκινητοδρόμους. Η Επιτροπή δεν αγνοεί την ύπαρξη της πρότασης αυτής και θεωρεί αυτονόητο ότι θα πρέπει να λαμβάνει υπόψη της τέτοιου είδους στοιχεία, όταν πρόκειται να καθορίσει, στο πλαίσιο του ελέγχου των συγκεντρώσεων, τη γεωγραφική διάσταση μιας αγοράς αναφοράς. Υποστηρίζει ωστόσο, ότι στην προκειμένη περίπτωση η αγορά αναφοράς είναι η γαλλική αγορά και ότι κανένα στοιχείο δεν οδηγεί στο συμπέρασμα ότι η κατάσταση αυτή θα μεταβληθεί κατά τα προσεχή έτη.

Στη συγκεκριμένη περίπτωση, η οδηγία, όπως υπογραμμίζει η CIWLT, βρίσκεται στο στάδιο της κοινής θέσης που εγκρίθηκε στις 25 Φεβρουαρίου 1992 από το Συμβούλιο. Κατά συνέπεια, δεν έχει ακόμη ενσωματηθεί στο εσωτερικό δίκαιο των κρατών μελών. Η οδηγία αυτή δεν θα περιλαμβάνει καταρχήν καμία διάταξη σχετικά με τις εκχωρήσεις. Οι διαδικασίες σύναψης των συμβάσεων και οι κανόνες σχετικά με την εκμετάλλευση που αφορούν τις υπό εξέταση υπηρεσίες δεν περιλαμβάνονται στην οδηγία. Εξάλλου, η υπολειπόμενη διάρκεια των επί μέρους εκχωρήσεων (δέκα έτη και πλέον) είναι τέτοια, ώστε η οδηγία δεν θα ήταν δυνατόν να παράγει αποτελέσματα παρά μόνο μετά από μια πολύ μακρά περίοδο. Όσον αφορά τον προβλεπόμενο αριθμό των προσκλήσεων για υποβολή προσφορών για νέες εκμεταλλεύσεις στα προσεχή έτη, θα είναι πράγματι σαφώς μεγαλύτερος από τον αριθμό των υφιστάμενων εκμεταλλεύσεων. Κατά συνέπεια, η Επιτροπή εκτιμά ότι η εν λόγω περίπτωση είναι εντελώς διαφορετική από την υπόθεση IV/M 102/TNT, την οποία αναφέρει η CIWLT.

2. Η CIWLT υπογραμμίζει τα χαρακτηριστικά τα οποία παρουσιάζουν τη στιγμή αυτή οι εκμεταλλεύσεις της. Πράγματι, η εκμετάλλευση γίνεται σε συνεργασία με επιτόπιους επιχειρηματίες του τομέα των εστιατορίων, με εμπορικά επιμελητήρια ή με οργανισμούς τοπικής αυτοδιοίκησης, οι οποίοι συμμετέχουν κατά μειοψηφία στο κεφάλαιο των εταιρειών. Εκτιμά ότι η συνεργασία αυτή, η οποία παρέχει δικαιώματα στους συμμετέχοντες κατά μειοψηφία, θα διατηρήσει την ξεχωριστή εμπορική εκμετάλλευση των δικτύων Accor και Wagons-Lits.

Ο εσωτερικός ανταγωνισμός μεταξύ καταστημάτων του ιδίου ομίλου δεν αποτελεί ικανοποιητικό επιχείρημα, ώστε να γίνει αποδεκτή η δεσπόζουσα θέση του εν λόγω ομίλου. [...].(13) Οπωσδήποτε αποκλείεται να παραιτηθεί η Accor από την παρέμβασή της σε περιπτώσεις κατά τις οποίες χρειάζεται να ληφθούν αποφάσεις στρατηγικής σημασίας και/ή που αφορούν τη διαχείριση των εκμεταλλεύσεων της CIWLT. Κατά συνέπεια, το επιχείρημα της CIWLT δεν είναι ορθό κατά την άποψη της Επιτροπής.

Από τα όσα αναφέρονται ανωτέρω προκύπτει ότι οι παρατηρήσεις που διατύπωσε η CIWLT δεν μεταβάλλουν ουσιαστικά τα συμπεράσματα που περιέχονται στην ανακοίνωση της Επιτροπής.

δ) Οι παρατηρήσεις τρίτων

(28) Τρία ενδιαφερόμενα τρίτα μέρη υπέβαλαν γραπτές παρατηρήσεις στην Επιτροπή σύμφωνα με το άρθρο 18 του κανονισμού και με το άρθρο 15 του κανονισμού (ΕΟΚ) αριθ. 2367/90 της Επιτροπής(14) .

Μια επιχείρηση εκμετάλλευσης αυτοκινητοδρόμων επιβεβαίωσε με την επιστολή της της 6ης Φεβρουαρίου 1992 τα όσα είχε αναφέρει σε προηγούμενες επιστολές της. Με μία από τις επιστολές αυτές είχε εκφράσει σαφώς την άποψη ότι αντιτίθεται στην εν λόγω συγκέντρωση, λόγω του ότι θα παρεμπόδιζε τον ανταγωνισμό.

Μια επαγγελματική ένωση εταιρειών εκμετάλλευσης αυτοκινητοδρόμων ανέφερε με την επιστολή της της 14ης Φεβρουαρίου 1992 ότι κατά τη γνώμη της, η εν λόγω συγκέντρωση δεν θα έθετε σε κίνδυνο την ισορροπία που υπάρχει μεταξύ των δύο δικτύων, εφόσον διατηρηθεί ο εσωτερικός ανταγωνισμός (χάρη στη διατήρηση διαφορετικών διακριτικών τίτλων) και εφόσον διατηρηθεί το σύστημα της επιτόπιας συνεργασίας.

Μια επιχείρηση εκμετάλλευσης αυτοκινητοδρόμων γνωστοποίησε με την επιστολή της 7ης Φεβρουαρίου 1992 ότι συμφωνούσε με τη θέση την οποία εξέφρασε η ανωτέρω αναφερόμενη επαγγελματική ένωση.

Τα στοιχεία τα οποία παρουσίασαν οι δύο τελευταίοι ενδιαφερόμενοι έχουν ήδη αναλυθεί από την Επιτροπή στην αιτιολογική σκέψη 27 σημείο 2 ανωτέρω, και δεν μεταβάλλουν τα συμπεράσματα στα οποία καταλήγει η Επιτροπή στην ανακοίνωσή της.

VI. ΤΡΟΠΟΠΟΙΗΣΕΙΣ ΠΟΥ ΠΡΑΓΜΑΤΟΠΟΙΗΘΗΚΑΝ ΣΤΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΤΟΥ ΣΧΕΔΙΟΥ ΣΥΓΚΕΝΤΡΩΣΗΣ

(29) Ωστόσο, η Accor γνωστοποίησε στην Επιτροπή με την επιστολή της 25ης Φεβρουαρίου 1992 την επιθυμία της να τροποποιήσει ορισμένα στοιχεία της συγκέντρωσης.

(30) Για το σκοπό αυτό θα αναλάβει την υποχρέωση να εκχωρήσει, εντός συμφωνηθείσας προθεσμίας, τις δραστηριότητες της CIWLT οι οποίες αφορούν τις υπηρεσίες εστιατορίων στους αυτοκινητοδρόμους. Οι εν λόγω δραστηριότητες της CIWLT οι οποίες αφορούν την παροχή υπηρεσιών εστιατορίων στους αυτοκινητοδρόμους, εξαρτώνται στο σύνολό τους άμεσα ή έμμεσα από μια θυγατρική της CIWLT, τη Sogerba.

Η δέσμευση την οποία ανέλαβε η Accor σχετικά με την εκχώρηση, συνοδεύεται και από ορισμένες άλλες δεσμεύσεις οι οποίες στοχεύουν στο να καταστήσουν αποτελεσματική την εκχώρηση.

Η δέσμευση την οποία ανέλαβε η Accor δεν της απαγορεύει κατά κανένα τρόπο οποιαδήποτε εσωτερική επέκταση της δραστηριότητάς της που αφορά την παροχή υπηρεσιών εστιατορίων στους αυτοκινητοδρόμους.

ΩΙΙ. ΣΥΝΕΠΕΙΕΣ ΤΗΣ ΕΚΧΩΡΗΣΗΣ ΤΩΝ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΩΝ ΤΗΣ CIWLT ΠΟΥ ΑΦΟΡΟΥΝ ΤΗΝ ΠΑΡΟΧΗ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΕΣΤΙΑΤΟΡΙΩΝ ΣΤΟΥΣ ΑΥΤΟΚΙΝΗΤΟΔΡΟΜΟΥΣ ΣΤΗΝ ΑΝΑΛΥΣΗ ΟΣΟΝ ΑΦΟΡΑ ΤΟΝ ΑΝΤΑΓΩΝΙΣΜΟ

(31) Η εκχώρηση από μέρους της Accor των δραστηριοτήτων της CIWLT που αφορούν την παροχή υπηρεσιών εστιατορίων στους αυτοκινητοδρόμους αποτελεί σημαντική μεταβολή των πραγματικών δεδομένων της προβλεπόμενης πράξης, και έχει σημαντική επίπτωση στην αξιολόγηση της συγκέντρωσης όσον αφορά τη γαλλική αγορά της παροχής υπηρεσιών εστιατορίων στους αυτοκινητοδρόμους.

Πράγματι, λόγω της εκχώρησης αυτής, μετά την προβλεπόμενη συγκέντρωση η Accor δεν θα αυξήσει το μερίδιο που κατέχει στην γαλλική αγορά της παροχής υπηρεσιών εστιατορίων στους αυτοκινητοδρόμους. Επομένως, δεν παράγονται τα αποτελέσματα της συγκέντρωσης τα οποία αναφέρονται στην ανακοίνωση της Επιτροπής.

Η μεταβολή αυτή των πραγματικών δεδομένων της προβλεπόμενης πράξης οδηγεί την Επιτροπή να θεωρήσει την εν λόγω πράξη ως συμβιβάσιμη με την κοινή αγορά, υπό την επιφύλαξη των όρων και υποχρεώσεων βάσει του άρθρου 8 παράγραφος 2 δεύτερο εδάφιο του κανονισμού, που εκφράζουν τις δεσμεύσεις τις οποίες ανέλαβε η Accor. Οι εν λόγω όροι και υποχρεώσεις διαβιβάστηκαν στην CIWLT ώστε να υποβάλει τις παρατηρήσεις της. Η CIWLT απάντησε στην Επιτροπή στις 3 Απριλίου 1992. Καταρχήν αμφιοβήτησε το δικαίωμα της Accor να αναλάβει δέσμευση εκχώρησης, εφόσον έκρινε ότι η Accor δεν κατείχε το 100 % του κεφαλαίου της CIWLT και ότι ήταν αναγκαίο να ληφθούν υπόψη τα συμφέροντα των συμμετεχόντων κατά μειοψηφία. Επιπλέον ζήτησε την επιβολή διαφορετικών όρων και υποχρεώσεων από αυτούς οι οποίοι της κοινοποιήθηκαν από την Επιτροπή. Όσον αφορά το πρώτο σημείο, θα πρέπει να αναφερθεί, ότι η προβλεπόμενη πράξη, μετά την έγκριση της Επιτροπής, θα επιτρέψει στην Accor να ασκήσει έλεγχο επί της CIWLT και επομένως να τηρήσει τη δέσμευση την οποία ανέλαβε απέναντι στην Επιτροπή. Σχετικά με το δεύτερο σημείο η Επιτροπή αφού ανέλυσε την κατάσταση, κατέληξε στο συμπέρασμα ότι οι άλλοι όροι και υποχρεώσεις που πρότεινε η CIWLT δεν είναι αναγκαίοι, ούτε για την έγκριση της συγκέντρωσης, ούτε για να αποφευχθεί κάποια σοβαρή ζημία απέναντι στην CIWLT,

ΕΞΕΔΩΣΕ ΤΗΝ ΠΑΡΟΥΣΑ ΑΠΟΦΑΣΗ:

Άρθρο 1

Η συγκέντρωση μεταξύ της Accor SA και της Compagnie Internationale des Wagons-Lits et du Tourisme κηρύσσεται συμβιβάσιμη με την κοινή αγορά, υπό την επιφύλαξη της υποχρέωσης που αναφέρεται στο άρθρο 2 και των λεπτομερειών που αφορούν την εκπλήρωση της υποχρέωσης αυτής και που αναφέρονται στο άρθρο 3.

Άρθρο 2

Εντός συγκεκριμένης προθεσμίας, η Accor θα εκχωρήσει τις δραστηριότητες της CIWLT στη Γαλλία που αφορούν την παροχή υπηρεσιών εστιατορίων στους αυτοκινητοδρόμους, και που εξαρτώνται άμεσα ή έμμεσα από τη Sogerba, βάσει μιας ή περισσοτέρων συμβάσεων εκχώρησης υπέρ ενός ή περισσοτέρων δικαιοδόχων

Άρθρο 3

Η υποχρέωση που αναφέρεται στο άρθρο 2 συνοδεύεται από τις ακόλουθες λεπτομέρειες εφαρμογής:

α) αποκλείεται κάθε εκχώρηση σε φυσικά ή νομικά πρόσωπα η οποία θα είχε ως συνέπεια να μην επιτευχθεί η πρακτική αποτελεσματικότητα της εν λόγω εκχώρησης (δηλαδή) η κατάργηση κάθε είδους σύνδεσης μεταξύ της Soberba και της Accor)

β) από την ημερομηνία παραλαβής της παρούσας απόφασης μέχρι την ημερομηνία πραγματοποίησης της εκχώρησης:

- δεν πραγματοποιείται καμία μεταβίβαση δραστηριοτήτων της Sogerba προς την Accor,

- η Accor θα φροντίσει ώστε να μη μεταβληθεί ο τρόπος με τον οποίο γίνεται η εμπορική εκμετάλλευνση των δραστηριοτήτων που αφορούν την παροχή υπηρεσιών εστιατορίων στους αυτοκινητοδρόμους και που εξαρτώνται από τη Sogerbera και ιδίως ότι δεν θα τροποποιηθούν οι διακριτικοί τίτλοι των εστιατορίων και των σημειών πώλησης

γ) η Accor θα ενημερώνει την Επιτροπή για τα μέτρα τα οποία θα λάβει προκειμένου να συμμορφωθεί με το άρθρο 2 αρχικά έξι μήνες μετά την ημερομηνία παραλαβής της παρούσας απόφασης, και στη συνέχεια κάθε έξι μήνες. Η παρούσα υποχρέωση ενημέρωσης παύει να υφίσταται από την ημερομηνία πραγματοποίησης της εκχώρησης, για την οποία θα πρέπει να πληροφορηθεί αμέσως η Επιτροπή

δ) η Accor περιλαμβάνει:

- την εταιρεία Accor,

- κάθε εταιρεία η οποία ελέγχεται άμεσα ή έμμεσα από την Accor ή από φυσικό ή νομικό πρόσωπο το οποίο ελέγχει άμεσα ή έμμεσα την Accor,

- κάθε πρόσωπο το οποίο ενεργεί για λογαριασμό μιας από τις εταιρείες που αναφέρονται στις δύο προηγούμενες περιπτώσεις

ε) η Sogerba περιλαμβάνει:

- την εταιρεία Sogerba,

- κάθε εταιρεία η οποία ελέγχεται άμεσα ή έμμεσα από τη Sogerba ή από φυσικό ή νομικό πρόσωπο το οποίο ελέγχει άμεσα ή έμμεσα την Sogerba,

- κάθε πρόσωπο το οποίο ενεργεί για λογαριασμό μιας από τις εταιρείες που αναφέρονται στις δύο προηγούμενες περιπτώσεις.

Άρθρο 4

Η παρούσα απόφαση απευθύνεται στην:

Accor SA

2, rue de la Mare-Neuve

F-91000 Evry.

Βρυξέλλες, 28 Απριλίου 1992.

Για την Επιτροπή Sir Leon BRITTANΑντιπρόεδρος

(1) ΕΕ αριθ. L 395 της 30. 12. 1989, σ. 1, διορθωμένη έκδοση: ΕΕ αριθ. L 257 της 21. 9. 1990, σ. 13.

(2) ΕΕ αριθ. ...., της ...., σ. ...

(3) 1990.

(4) Ο συντελεστής μετατροπής του Ecu σε γαλλικά φράγκα είναι 1 Ecu= 6,91412 γαλλικά φράγκα (μέσος όρος για το έτος 1990).

(5) Ο συντελεστής μετατροπής του Ecu σε βελγικά φράγκα είναι 1 Ecu= 42,4257 βελγικά φράγκα (μέσος όρος για το έτος 1990).

(6) Πολύ υψηλή. Στο κείμενο της παρούσας απόφασης που δημοσιεύθηκε, ορισμένοι αριθμοί παραλείφθησαν σύμφωνα με τις διατάξεις του άρθου 17 παράγραφος 2 του κανονισμού (ΕΟΚ) αριθ. 4064/89 περί μη αποκαλύψεως επαγγελματικών απορρήτων.

(7) Κυρίως το προϊόν της εκχώρησης μεταχειρισμένων οχημάτων από την Europcar και πριμοδοτήσεις του χορηγούνται στην Europcar από τους κατασκευαστές βάσει του όγκου των αγορών.

(8) Blepe thn apofash thw Epitrophw thw 23hw Septembrioz 1991 sthn zpouesh IV/M. 134 (Mannesmann/Boge).

(9) Πηγές: πληροφορίες από τις επιχειρήσεις κέτερινγκ και Umsatzsteuerstatistik des Statistischen Bundesamtes (1988.)

(10) Σε αριθμό γευμάτων.

(11) Έκθεση μελέτης του εθνικού ομίλου αλυσίδων ξενοδοχείων "Οι αλυσίδες ξενοδοχείων στη Γαλλία".

(12) Δυνατότητες της Accor να τροποποιεί την υπάρχουσα δομή της CIWLT.

(13) ΕΕ αριθ. L 219 της 14. 8. 1990, σ. 5.