Ειδική έκθεση προς υποστήριξη της δήλωσης αξιοπιστίας σχετικά με τις δραστηριότητες που εμπίπτουν στο πλαίσιο του γενικού προϋπολογισμού για το οικονομικό έτος 1995 συνοδευόμενη από την απάντηση της Επιτροπής, απάντηση του Κοινοβουλίου, απάντηση του Συμβουλίου, απάντηση του Δικαστηρίου, απάντηση της Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής και της Επιτροπής των Περιφερειών

ΣΗΜΕΙΩΜΑ ΓΙΑ ΤΟΝ ΑΝΑΓΝΩΣΤΗ

Στο κεφάλαιο 3 του παρόντος εγγράφου εκτίθενται με πλάγια τυπογραφικά στοιχεία οι παρατηρήσεις που δεν αποτελούν επιφυλάξεις ως προς τη δήλωση αξιοπιστίας καθεαυτήν, αλλά κρίνονται ωστόσο σημαντικές από το Συνέδριο.

ΠΙΝΑΚΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΩΝ

Σημεία

Κεφάλαιο 1 - Οι όροι κατάρτισης της DAS 1.1 - 1.18

Εισαγωγή 1.1 - 1.2

Η εντολή του Συνεδρίου 1.3 - 1.4

Οι λογαριασμοί και οι πράξεις που καλύφθηκαν από την DAS 1.5 - 1.8

Η εμβέλεια και τα όρια της DAS 1.9 - 1.16

Οι κανόνες και η μεθοδολογία ελέγχου που επέλεξε το Συνέδριο 1.17 - 1.18

Κεφάλαιο 2 - Η διενέργεια του ελέγχου 2.1 - 2.10

Δυσχέρειες που αντιμετωπίστηκαν κατά τις ελεγκτικές εργασίες 2.1 - 2.2

Οι ελεγκτικές εργασίες που πραγματοποιήθηκαν 2.3 - 2.10

Κεφάλαιο 3 - Τα αποτελέσματα του ελέγχου 3.1 - 3.139

Γενικό συμπέρασμα 3.1 - 3.3

Όσον αφορά τον προϋπολογισμό 3.4

Όσον αφορά την αξιοπιστία των λογαριασμών 3.5 - 3.93

Όσον αφορά τη νομιμότητα/κανονικότητα των υποκειμένων πράξεων 3.94 - 3.139

Κεφάλαιο 4 - Επιμέρους αναλύσεις για τους κυριότερους τομείς δαπανών 4.1 - 4.28

Πρακαταρκτικές παρατηρήσεις 4.1 - 4.2

Ανάλυση σχετικά με τις δαπάνες του ΕΓΤΠΕ-Εγγυήσεις 4.3 - 4.13

Ανάλυση σχετικά με τις δαπάνες των διαρθρωτικών ταμείων 4.14 - 4.28

Κεφάλαιο 5 - Στοιχεία ερμηνείας των αποτελεσμάτων 5.1 - 5.12

Τα αποτελέσματα των ελεγκτικών εργασιών που πραγματοποιήθηκαν προς υποστήριξη της DAS όσον αφορά τις πράξεις στις οποίες βασίζονται οι δαπάνες 5.1 - 5.12

Κεφάλαιο 6 - Παρουσίαση και δημοσίευση των λογαριασμών των Κοινοτήτων 6.1 - 6.4

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑΤΑ

Παράρτημα 1: Εκτίμηση της δημοσιονομικής σημασίας των ουσιαστικών σφαλμάτων νομιμότητας/κανονικότητας σχετικά με τις πληρωμές

Παράρτημα Α: Γραφικές παραστάσεις I έως VIII

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1

Οι όροι κατάρτισης της DAS

1.0. ΠΙΝΑΚΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΩΝ

Σημεία

Εισαγωγή 1.1 - 1.3

Η εντολή του Συνεδρίου 1.3 - 1.4

Νομικές βάσεις 1.3

Γενικοί στόχοι που υιοθετήθηκαν από το Συνέδριο 1.4

Οι λογαριασμοί και οι πράξεις που καλύφθηκαν από την DAS 1.5 - 1.8

Η εμβέλεια και τα όρια της DAS 1.9 - 1.16

Καθολική βεβαίωση σχετικά με το σύνολο των λογαριασμών και των υποκειμένων πράξεων 1.9 - 1.10

Η DAS και τα άλλα είδη ελέγχων 1.11 - 1.12

Η DAS και ο έλεγχος της χρηστής δημοσιονομικής διαχείρισης (ΧΔΔ) 1.13

Η DAS και η κατάδειξη των εσκεμμένων παρατυπιών 1.14

Ο έλεγχος των ιδίων πόρων που βασίζονται στο ΑΕΠ και στον ΦΠΑ 1.15

Ο έλεγχος των παραδοσιακών ιδίων πόρων 1.16

Οι κανόνες και η μεθοδολογία ελέγχου που επέλεξε το Συνέδριο 1.17 - 1.18

ΕΙΣΑΓΩΓΗ

1.1. Το Ευρωπαϊκό Ελεγκτικό Συνέδριο εκδίδει για δεύτερη φορά, για το οικονομικό έτος 1995, δήλωση αξιοπιστίας [εφεξής καλουμένη DAS ()] σχετικά με την αξιοπιστία των λογαριασμών καθώς και με τη νομιμότητα και την κανονικότητα των υποκειμένων πράξεων. Καλεί τον αναγνώστη, προκειμένου ο τελευταίος να κατανοήσει σε βάθος τα αποτελέσματα των ελέγχων του και τα εξ αυτών αντλούμενα συμπεράσματα, να ανατρέξει στην έκθεση προς υποστήριξη της DAS 1994 (), στην οποία το Συνέδριο εξέθεσε λεπτομερώς την προσέγγιση και τη μεθοδολογία που ακολούθησε σε αυτό το στάδιο για τη διεξαγωγή των ελεγκτικών εργασιών του προς υποστήριξη της DAS ().

1.2. Το Συνέδριο υπενθυμίζει ότι, εκτός αυτού, εκδίδει ετήσια έκθεση και άλλες ειδικές εκθέσεις, προορισμός των οποίων είναι επίσης να λαμβάνονται υπόψη από το Συμβούλιο και το Κοινοβούλιο στο πλαίσιο της διαδικασίας χορήγησης απαλλαγής. Η ετήσια έκθεση για το οικονομικό έτος 1995 δημοσιεύεται στην Επίσημη Εφημερίδα C 340 της 12ης Νοεμβρίου 1996.

Η ΕΝΤΟΛΗ ΤΟΥ ΣΥΝΕΔΡΙΟΥ

Νομικές βάσεις

1.3. Βάσει του άρθρου 188 Γ της συνθήκης για την ίδρυση της Ευρωπαϊκής Κοινότητας () (), το Ελεγκτικό Συνέδριο οφείλει να χορηγεί στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο δήλωση σχετικά με την αξιοπιστία των λογαριασμών, καθώς και τη νομιμότητα/κανονικότητα των υποκειμένων πράξεων.

Γενικοί στόχοι που υιοθετήθηκαν από το Συνέδριο

1.4. Ο γενικός στόχος που έθεσε το Συνέδριο συνίστατο στο να μπορέσει, με βάση τις πραγματοποιηθείσες εργασίες ελέγχου, να διατυπώσει γνώμη κατά πόσο:

- οι λογαριασμοί -ο ενοποιημένος λογαριασμός διαχείρισης και ο ενοποιημένος δημοσιονομικός ισολογισμός- είναι συνολικά αξιόπιστοι, με την έννοια ότι παρέχουν πιστή εικόνα της περιουσίας, της οικονομικής κατάστασης και του ύψους των εσόδων και των δαπανών για το οικονομικό έτος που έκλεισε στις 31 Δεκεμβρίου 1995, σύμφωνα με τις διατάξεις των συνθηκών, του δημοσιονομικού κανονισμού και των εκτελεστικών κανόνων του, καθώς και των γενικά αποδεκτών λογιστικών αρχών, όταν αυτές εφαρμόζονται στον δημόσιο τομέα 7

- οι υποκείμενες πράξεις είναι σε γενικές γραμμές νόμιμες και κανονικές από την άποψη των νομικών διατάξεων που ισχύουν σχετικά.

ΟΙ ΛΟΓΑΡΙΑΣΜΟΙ ΚΑΙ ΟΙ ΠΡΑΞΕΙΣ ΠΟΥ ΚΑΛΥΦΘΗΚΑΝ ΑΠΟ ΤΗΝ DAS

1.5. Το Ελεγκτικό Συνέδριο εξέτασε τους ενοποιημένους λογαριασμούς της Ευρωπαϊκής Ένωσης για το οικονομικό έτος που έκλεισε στις 31 Δεκεμβρίου 1995. Οι λογαριασμοί αυτοί, που περιλαμβάνουν τον ισολογισμό της 31ης Δεκεμβρίου 1995, το λογαριασμό διαχείρισης για το οικονομικό έτος που έκλεισε στις 31 Δεκεμβρίου 1995 και τα επισυναπτόμενα σημειώματα, καταρτίστηκαν με ευθύνη της Επιτροπής σύμφωνα με τις διατάξεις του δημοσιονομικού κανονισμού της 21ης Δεκεμβρίου 1977. Οι εν λόγω λογαριασμοί συγκεφαλαιώνονται στον τόμο IV του εγγράφου με τίτλο «Λογαριασμός διαχείρισης και δημοσιονομικός ισολογισμός για τις πράξεις του προϋπολογισμού του οικονομικού έτους 1995» που υποβλήθηκε από την Επιτροπή στις αρμόδιες για την απαλλαγή αρχές και, στις 30 Απριλίου 1996, στο Ελεγκτικό Συνέδριο.

1.6. Η DAS αφορά τους ενοποιημένους λογαριασμούς του συνόλου των δραστηριοτήτων που περιλαμβάνει ο γενικός προϋπολογισμός για την Ευρωπαϊκή Ένωση, το οποίο σημαίνει ότι καλύπτεται το σύνολο των εσόδων και των δαπανών. Η Επιτροπή υποχρεούται να καταρτίζει, σύμφωνα με τα άρθρα 78, 80 και 81 του δημοσιονομικού κανονισμού που εφαρμόζεται στον γενικό προϋπολογισμό των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων (), τον τόμο IV των λογαριασμών των Κοινοτήτων, που αποτελεί το αντικείμενο της DAS (), καθώς και τους τόμους II και III, οι οποίοι περιλαμβάνουν λεπτομερείς πληροφορίες. Οι λογαριασμοί αυτοί δεν δημοσιεύονται. Οι γραφικές παραστάσεις I έως VIII () που επισυνάπτονται ως παράρτημα Α αποτελούν συνοπτική παρουσίαση των κυριότερων δεδομένων εκτέλεσης του προϋπολογισμού, τα οποία απεικονίζονται στους λογαριασμούς αυτούς για το οικονομικό έτος 1995.

1.7. Η DAS καλύπτει το σύνολο των λογαριασμών, καθώς και το σύνολο των υποκειμένων πράξεων μέχρι το επίπεδο των τελικών υποχρέων και δικαιούχων.

1.8. Όσον αφορά τις δαπάνες, το Συνέδριο υιοθέτησε έναν ορισμό της υποκείμενης πράξης, ο οποίος του υπαγορεύει την άσκηση του ελέγχου του μέχρι και το επίπεδο του τελικού δικαιούχου των κοινοτικών κεφαλαίων, συμπεριλαμβανομένου -ενδεχομένως- ακόμη και του ελέγχου των ουσιαστικών πλευρών των χρηματοδοτούμενων πράξεων. Όσον αφορά τους παραδοσιακούς ίδιους πόρους, ο έλεγχος δεν καλύπτει τις ουσιαστικές πράξεις, αλλά μόνο τα δικαιολογητικά έγγραφα που σχετίζονται με τη βεβαίωση των οφειλόμενων από τον υπόχρεο ποσών ().

Η ΕΜΒΕΛΕΙΑ ΚΑΙ ΤΑ ΟΡΙΑ ΤΗΣ DAS

Καθολική βεβαίωση σχετικά με το σύνολο των λογαριασμών και των υποκειμένων πράξεων

1.9. Η DAS έχει συνολικό χαρακτήρα. Δεν αποσκοπεί από μόνη της στο να εκφέρει μια συγκεκριμένη εκτίμηση ούτε στο να καταλήξει σε ποσοτικά προσδιορισμένο συμπέρασμα σχετικά με έναν οποιονδήποτε από τους επιχειρησιακούς ή γεωγραφικούς τομείς της κοινοτικής δραστηριότητας.

1.10. Ωστόσο, το εύρος των διενεργηθέντων ελέγχων επί των πράξεων που χρηματοδοτήθηκαν από το ΕΓΤΠΕ-Εγγυήσεις και από τα διαρθρωτικά ταμεία κατά το 1994 και 1995 επέτρεψε, παράλληλα με τη δήλωση αξιοπιστίας, την ανάλυση ορισμένων τάσεων που χαρακτηρίζουν τους τομείς αυτούς. Οι εν λόγω τάσεις παρουσιάζονται στο κεφάλαιο 4.

Η DAS και τα άλλα είδη ελέγχων

1.11. Οι πράξεις που εμπίπτουν στους τομείς που έχει ελέγξει το Συνέδριο στο πλαίσιο της DAS είναι δυνατό να ελεγχθούν μεταγενέστερα από άλλες υπηρεσίες, βάσει της κανονιστικής ρύθμισης που ισχύει επί του παρόντος, ιδίως κατά την εκκαθάριση των λογαριασμών του ΕΓΤΠΕ-Εγγυήσεις ().

1.12. Ορισμένοι προγενέστεροι έλεγχοι που διενεργήθηκαν από άλλους ελεγκτές κατέδειξαν περιπτώσεις παρατυπιών και ανωμαλιών, τις οποίες λαμβάνει υπόψη του το Συνέδριο κατά την τελική του εκτίμηση, αλλά δεν μπορεί να τις παραθέσει αυτούσιες ως δικές του επισημάνσεις στο πλαίσιο της στατιστικής μεθόδου που εφαρμόζεται για την DAS.

Η DAS και ο έλεγχος της χρηστής δημοσιονομικής διαχείρισης (ΧΔΔ)

1.13. Η DAS, αυτή καθεαυτή, δεν προβαίνει σε εκτιμήσεις σχετικά με την τήρηση των αρχών της χρηστής δημοσιονομικής διαχείρισης, εκτιμήσεις που το Συνέδριο εξακολουθεί να διατυπώνει στο πλαίσιο των λοιπών εργασιών του, και ιδίως στο πλαίσιο της ετήσιας έκθεσής του και των λοιπών ειδικών εκθέσεών του ().

Η DAS και η κατάδειξη των εσκεμμένων παρατυπιών

1.14. Ορισμένες παρατυπίες που διαπράχθηκαν εσκεμμένα σε βάρος των οικονομικών της Κοινότητας δεν μπορούν, λόγω της φύσης τους, να εντοπιστούν μέσω των συνήθων διαδικασιών ελέγχου που ακολουθούνται σύμφωνα με τους γενικά αποδεκτούς ελεγκτικούς κανόνες. Κατά συνέπεια, το Συνέδριο δεν είναι σε θέση να παράσχει διαβεβαίωση ότι δεν υφίστανται περιπτώσεις αυτού του είδους ().

Ο έλεγχος των ιδίων πόρων που βασίζονται στο ΑΕΠ και στον ΦΠΑ

1.15. Λόγω του μακροοικονομικού χαρακτήρα των δεδομένων στα οποία βασίζονται οι ίδιοι πόροι ΑΕΠ και ΦΠΑ, οι οποίοι αποτελούν το 80 % περίπου των ιδίων πόρων της Κοινότητας, η εξέταση του Συνεδρίου αφορούσε την αξιολόγηση του κατάλληλου χαρακτήρα των διαδικασιών που εφαρμόστηκαν για την κατάρτιση των εν λόγω δεδομένων και την εξασφάλιση της σχετικής αξιοπιστίας τους.

Ο έλεγχος των παραδοσιακών ιδίων πόρων

1.16. Είναι προφανώς αδύνατον να παρασχεθεί η διαβεβαίωση ότι όλες οι δασμολογητέες εισαγωγές δηλώθηκαν πραγματικά και απέφεραν τα αντίστοιχα έσοδα.

ΟΙ ΚΑΝΟΝΕΣ ΚΑΙ Η ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ ΕΛΕΓΧΟΥ ΠΟΥ ΕΠΕΛΕΞΕ ΤΟ ΣΥΝΕΔΡΙΟ

1.17. Το Συνέδριο προέβη στις δέουσες ενέργειες σύμφωνα με τους γενικά αποδεκτούς σε διεθνές επίπεδο ελεγκτικούς κανόνες, στο βαθμό που αυτοί ισχύουν στο πλαίσιο της Κοινότητας. Για τον έλεγχο αυτό εφαρμόστηκαν, μεταξύ άλλων, και διαδικασίες δειγματοληπτικής εξέτασης προκειμένου να προσδιοριστεί κατά πόσο εισπράχθηκε το σύνολο των εσόδων και κατά πόσο οι δαπάνες στο σύνολό τους πραγματοποιήθηκαν κατά τρόπο νόμιμο και κανονικό. Ο έλεγχος επί των εσόδων διενεργήθηκε με βάση τα προς είσπραξη από την Κοινότητα ποσά και τα ποσά που καταβλήθηκαν πραγματικά στην Κοινότητα. Ο έλεγχος επί των δαπανών διενεργήθηκε με βάση τις δαπάνες που αναλήφθηκαν και τις πληρωμές που πραγματοποιήθηκαν.

1.18. Η εκτέλεση δοκιμαστικών ελέγχων είχε ως στόχο να εξασφαλίσει για τα αποτελέσματα του ελέγχου μια συνολική στατιστική αντιπροσωπευτικότητα και μια σταθερή έδραση επί των γεγονότων. Οι κύριες κατευθύνσεις αυτής της προσέγγισης εκτίθενται στα σημεία 1.28 έως 1.44 της ειδικής έκθεσης προς υποστήριξη της DAS 1994 ().

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 2

Η διενέργεια του ελέγχου

2.0. ΠΙΝΑΚΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΩΝ

Σημεία

Δυσχέρειες που αντιμετωπίστηκαν κατά τις ελεγκτικές εργασίες 2.1 - 2.2

Οι ελεγκτικές εργασίες που πραγματοποιήθηκαν 2.3 - 2.10

Ελεγκτικές εργασίες σχετικά με τα έσοδα 2.3 - 2.4

Τα δείγματα πράξεων που εξετάστηκαν σχετικά με τις δαπάνες 2.5 - 2.9

Λοιπές εργασίες 2.10

ΔΥΣΧΕΡΕΙΕΣ ΠΟΥ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΤΗΚΑΝ ΚΑΤΑ ΤΙΣ ΕΛΕΓΚΤΙΚΕΣ ΕΡΓΑΣΙΕΣ

2.1. Οι δυσχέρειες που παρουσιάστηκαν κατά τον έλεγχο για το οικονομικό έτος 1995 είναι σε γενικές γραμμές ταυτόσημες με εκείνες του προηγούμενου οικονομικού έτους (). Συνίστανται κυρίως στην περιορισμένη χρησιμοποίηση των εργασιών άλλων ελεγκτών, το πολύ μικρό χρονικό διάστημα εντός του οποίου είναι δυνατή η διενέργεια του ελέγχου, καθώς και στην έλλειψη ευχερούς πρόσβασης στα στοιχεία που αφορούν τις υποκείμενες πράξεις. Για καθένα από τα ανωτέρω προβλήματα, το Συνέδριο με δική του πρωτοβουλία κάλεσε τους κύριους συνομιλητές του να εξετάσουν από κοινού τρόπους για τον περιορισμό των εν λόγω δυσχερειών. Οι προτεινόμενες λύσεις, σε περίπτωση που εφαρμοστούν, θα αποφέρουν αποτέλεσμα μεσοπρόθεσμα.

2.2. Μολονότι επήλθαν κάποιες βελτιώσεις κατόπιν προηγούμενων παρατηρήσεων του Συνεδρίου, τα συστήματα που εφαρμόστηκαν στη Δανία, χωρίς να είναι ακόμη επαρκώς ολοκληρωμένα, για τη διαχείριση των πράξεων του ΕΓΤΠΕ-Εγγυήσεις δυσχεραίνουν εξαιρετικά τον εντοπισμό και τον έλεγχο των υποκειμένων πράξεων. Εξαιτίας αυτού, ο έλεγχος των δώδεκα συναλλαγών που επιλέχθηκαν στο πλαίσιο της DAS 1995 απαίτησε δυσανάλογες προσπάθειες σε σχέση με εκείνες που καταβλήθηκαν για τον έλεγχο παρεμφερών πράξεων στα άλλα κράτη μέλη.

ΟΙ ΕΛΕΓΚΤΙΚΕΣ ΕΡΓΑΣΙΕΣ ΠΟΥ ΠΡΑΓΜΑΤΟΠΟΙΗΘΗΚΑΝ

Ελεγκτικές εργασίες σχετικά με τα έσοδα

2.3. Οι ίδιοι πόροι χωρίζονται σε δύο μεγάλες κατηγορίες:

- στους παραδοσιακούς ιδίους πόρους, οι οποίοι εισπράττονται απευθείας από τον κοινοτικό υπόχρεο και υποδιαιρούνται σε δύο μεγάλες κατηγορίες: στους δασμούς και τις γεωργικές εισφορές αφενός, και στις εισφορές του τομέα της ζάχαρης αφετέρου 7

- στους πόρους ΦΠΑ και ΑΕΠ, το ποσό των οποίων καθορίζεται σε μεγάλο βαθμό με μακροοικονομικά στατιστικά στοιχεία.

2.4. Όσον αφορά το σύνολο των ιδίων πόρων, διενεργήθηκαν διεξοδικοί έλεγχοι ως προς την αξιοπιστία, τη νομιμότητα/κανονικότητα και την ακρίβεια των λογαριασμών της Επιτροπής. Όσον αφορά τους παραδοσιακούς ιδίους πόρους, η εξέταση των λογαριασμών της Επιτροπής συμπληρώθηκε με την επιλογή ενός δείγματος 114 πράξεων, ορισμένες από τις οποίες συγκεντρώθηκαν κατά ομάδες προκειμένου να υποβληθούν σε έλεγχο μέχρι και το επίπεδο των υποκειμένων πράξεων στα κράτη μέλη. Διενεργήθηκαν και συμπληρωματικοί τυχαίοι έλεγχοι κατά την εξέταση των εν λόγω πράξεων, προκειμένου να ελεγχθούν τα είδη των συναλλαγών που επιλέχθηκαν σε σχέση με τους εγγενείς κινδύνους τους, κυρίως όσον αφορά τη δήλωση μικρότερου ποσού (πράξεις που εκτελούνται στις αρχές του μήνα, εισαγωγές με μηδενικό συντελεστή, διαμετακόμιση, τελωνειακή αποταμίευση, πράξεις που εγγράφονται στη λογιστική Β). Όσον αφορά τους πόρους ΦΠΑ και ΑΕΠ, η εξέταση αφορούσε την ποιότητα των διαδικασιών που τέθηκαν σε εφαρμογή για τον προσδιορισμό τους.

Τα δείγματα πράξεων που εξετάστηκαν σχετικά με τις δαπάνες

2.5. Όσον αφορά τις δαπάνες, το Συνέδριο προέβη, όπως έπραξε και για τους παραδοσιακούς ιδίους πόρους, στον άμεσο έλεγχο πράξεων που επιλέχθηκαν τυχαία από τον πληθυσμό των καταχωρημένων πράξεων, ο οποίος είχε προηγουμένως στρωματοποιηθεί κατά χώρα και κατά κύριους τομείς του προϋπολογισμού.

2.6. Όσον αφορά τις δαπάνες, ο συνολικός αριθμός των υποκειμένων πράξεων στο τελικό επίπεδο που υποβλήθηκαν κατ' αυτό τον τρόπο σε έλεγχο ανέρχεται σε 1 753, από τις οποίες 683 αφορούν πληρωμές, 775 αφορούν αναλήψεις υποχρεώσεων που πραγματοποιήθηκαν κατά τη διάρκεια του οικονομικού έτους και 295 αφορούν αναλήψεις υποχρεώσεων που απέμεναν προς εκκαθάριση στην αρχή του οικονομικού έτους. Η μέθοδος επιλογής κατέληξε σε δείγματα των οποίων η δομή, όσον αφορά την κατανομή κατά τομέα του προϋπολογισμού ή κατά γεωγραφική περιοχή, είναι αντιπροσωπευτική της δομής των ολικών πληθυσμών από τους οποίους ελήφθησαν.

2.7. Ο έλεγχος συνίστατο στην εξέταση της νομιμότητας/κανονικότητας των εν λόγω πράξεων, καθώς και της ακρίβειας της καταχώρησης των αντίστοιχων λογιστικών πράξεων σε όλα τα επίπεδα της διαχείρισης των δραστηριοτήτων που καλύπτει ο κοινοτικός προϋπολογισμός, δηλαδή από το επίπεδο κεντρικής διαχείρισης της Επιτροπής μέχρι, όταν αυτό αποδεικνύεται αναγκαίο, το επίπεδο των τελικών δικαιούχων.

2.8. Στο επίπεδο της κεντρικής διαχείρισης της Επιτροπής, ο έλεγχος αυτός κάλυψε, από οικονομική άποψη, σημαντικό αριθμό από τις πράξεις του οικονομικού έτους. Κατ' αυτό τον τρόπο, το καθαρό συνολικό ποσό των πληρωμών που εξετάστηκαν ανέρχεται στα 24 409 εκατ. Ecu περίπου, ήτοι σχεδόν στο 37 % των πληρωμών του οικονομικού έτους. Όσον αφορά τις υποχρεώσεις που αναλήφθηκαν κατά τη διάρκεια του οικονομικού έτους, το καθαρό αυτό ποσό ανέρχεται στα 33 989 εκατ. Ecu περίπου, ήτοι σχεδόν στο 45 % της συνολικής αξίας των αναλήψεων υποχρεώσεων του οικονομικού έτους. Όσον αφορά τις αναλήψεις υποχρεώσεων που απέμεναν προς εκκαθάριση από προηγούμενα οικονομικά έτη, οι εργασίες αφορούσαν συνολικά 8 228 εκατ. Ecu περίπου, ήτοι σχεδόν το 24 % της συνολικής αξίας των αναλήψεων υποχρεώσεων που παρέμεναν προς εκκαθάριση κατά την έναρξη του οικονομικού έτους.

2.9. Στο επίπεδο των υποκειμένων πράξεων, το ύψος των ποσών που ελέγχθηκαν πραγματικά είναι αισθητά μικρότερο, καθώς στις περισσότερες πράξεις που επιλέχθηκαν στο κεντρικό επίπεδο αντιστοιχούν πολυάριθμες υποκείμενες πράξεις, από τις οποίες μία τουλάχιστον, σε κάθε περίπτωση, υποβλήθηκε σε εμπεριστατωμένο έλεγχο. Σύμφωνα με τις αναλύσεις του Συνεδρίου, το οικονομικό μέγεθος των πράξεων στις οποίες βασίζονται οι πληρωμές που εξετάστηκαν στο επίπεδο των τελικών δικαιούχων είναι λοιπόν της τάξης των 2 169 εκατ. Ecu 7 αντιστοιχεί δηλαδή στο 3,2 % των πληρωμών του οικονομικού έτους.

Λοιπές εργασίες

2.10. Επιπλέον, το Συνέδριο πραγματοποίησε και άλλες ελεγκτικές εργασίες που αφορούσαν τη γενική λογιστική, τον ενοποιημένο δημοσιονομικό ισολογισμό και το μηχανοργανωμένο σύστημα λογιστικής Sincom. Τα κυριότερα χαρακτηριστικά των εργασιών αυτών ταυτίζονται με εκείνα που περιγράφονται στα σημεία 2.18 έως 2.22 της ειδικής έκθεσης προς υποστήριξη της DAS 1994 (). Το Συνέδριο επεξέτεινε τους πραγματοποιηθέντες ελέγχους στα ηλεκτρονικά αρχεία του μηχανοργανωμένου συστήματος λογιστικής Sincom και στις δημοσιονομικές και λογιστικές πληροφορίες που περιέχουν τα ανωτέρω αρχεία. Επιπλέον, έδωσε ιδιαίτερη προσοχή στη συνέχεια της οποίας έτυχαν οι παρατηρήσεις προς υποστήριξη της DAS 1994. Πραγματοποίησε επίσης και μία έρευνα σχετικά με τις παλαιότερες από τις αναλήψεις υποχρεώσεων που παρέμεναν προς εκκαθάριση στο τέλος του οικονομικού έτους, από τις οποίες επέλεξε και εξέτασε 126.

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 3

Τα αποτελέσματα του ελέγχου

3.0. ΠΙΝΑΚΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΩΝ

Σημεία

Γενικό συμπέρασμα 3.1 - 3.3

Όσον αφορά τον προϋπολογισμό 3.4

Όσον αφορά την αξιοπιστία των λογαριασμών 3.5 - 3.93

Ενοποιημένος λογαριασμός διαχείρισης 3.5 - 3.45

Βελτιώσεις που αφορούν τον ενοποιημένο λογαριασμό διαχείρισης 3.6 - 3.9

Επιφύλαξη σχετικά με τον ενοποιημένο λογαριασμό διαχείρισης 3.10 - 3.27

Οι λογιστικές αναλήψεις υποχρεώσεων που δεν αντιστοιχούν πλέον σε πραγματικές υποχρεώσεις 3.10 - 3.27

Άλλες παρατηρήσεις σχετικά με τον ενοποιημένο λογαριασμό διαχείρισης 3.28 - 3.45

Εγγραφή δαπανών του 1994 για το ΕΓΤΠΕ-Εγγυήσεις στο 1995 3.29

Μη γνωστοποίηση των επιπτώσεων του γεωργονομισματικού συστήματος 3.30 - 3.31

Σφάλματα που πλήττουν την αξιοπιστία των λογαριασμών 3.32 - 3.37

Το σύστημα λογιστικής Sincom 3.38 - 3.40

Υπόλοιπο του οικονομικού έτους 3.41 - 3.45

Ο ενοποιημένος δημοσιονομικός ισολογισμός της Ευρωπαϊκής Ένωσης 3.46 - 3.57

Βελτιώσεις που αφορούν τον ενοποιημένο ισολογισμό 3.49

Παρατηρήσεις σχετικά με τον ενοποιημένο ισολογισμό 3.50 - 3.57

Αναλήψεις υποχρεώσεων (εκτός ισολογισμού) για χρηματοδοτική μίσθωση και μακροχρόνιες μισθώσεις 3.50 - 3.53

Εναρμόνιση των λογιστικών μεθόδων 3.54 - 3.57

Ο δημοσιονομικός ισολογισμός της Επιτροπής 3.58 - 3.86

Βελτιώσεις που αφορούν τον ισολογισμό της Επιτροπής 3.58 - 3.66

Απαιτήσεις από τα κράτη μέλη σε σχέση με την εκκαθάριση των λογαριασμών του ΕΓΤΠΕ-Εγγυήσεις 3.60

Ενδεχόμενες απαιτήσεις που έχουν σχέση με τη διαπίστωση περιπτώσεων απάτης και παρατυπιών 3.61 - 3.64

Αποφάσεις και υποχρεώσεις πολυετούς χαρακτήρα που συνεπάγονται δημοσιονομικές υποχρεώσεις εκτός προϋπολογισμού 3.65 - 3.66

Επιφυλάξεις σχετικά με τον δημοσιονομικό ισολογισμό της Επιτροπής 3.67 - 3.71

Επιφύλαξη σχετικά με τις ενσώματες ακινητοποιήσεις 3.67

Επιφύλαξη σχετικά με τη χωριστή λογιστική των παραδοσιακών ιδίων πόρων 3.68 - 3.71

Άλλες παρατηρήσεις σχετικά με τον δημοσιονομικό ισολογισμό της Επιτροπής 3.72 - 3.86

Απαιτήσεις που αφορούν τους ιδίους πόρους με βάση τον ΦΠΑ και το ΑΕΠ 3.72 - 3.73

Είσπραξη των εσόδων 3.74 - 3.77

Δικαστικά έξοδα/τόκοι υπερημερίας 3.74

Πρόστιμα, χρηματικές ποινές και κυρώσεις 3.75 - 3.76

Έσοδα προς είσπραξη 3.77

Εκτέλεση και λογιστική καταχώρηση των πληρωμών 3.78

Συμμετοχές και δάνεια 3.79 - 3.82

Παρουσίαση των συμμετοχών και των δανείων ECIP 3.79

Σώρευση και εκμετάλλευση των κερδών από τη δανειοληπτική/δανειοδοτική δραστηριότητα της Επιτροπής 3.80

Διαχείριση των δανείων «επισιτιστικής βοήθειας» στα νέα ανεξάρτητα κράτη 3.81 - 3.82

Πραγματικός όγκος των εγγυήσεων της Ένωσης για τις δανειοδοτικές δραστηριότητες 3.83 - 3.84

Εκτέλεση εγγυήσεων που χορηγήθηκαν 3.85

Ανάλυση των τραπεζικών λογαριασμών στον ισολογισμό 3.86

Οι δημοσιονομικοί ισολογισμοί των λοιπών κοινοτικών οργάνων και οργανισμών 3.87 - 3.93

Βελτιώσεις που αφορούν τον ισολογισμό των λοιπών κοινοτικών οργάνων και οργανισμών 3.87 - 3.88

Επιφύλαξη σχετικά με τις ενσώματες ακινητοποιήσεις 3.89 - 3.91

Παρατήρηση σχετικά με τις ενσώματες ακινητοποιήσεις 3.92

Παρατήρηση σχετικά με τους τραπεζικούς λογαριασμούς και το ταμείο 3.93

Όσον αφορά τη νομιμότητα/κανονικότητα των υποκειμένων πράξεων 3.94 - 3.139

Παρατηρήσεις σχετικά με τις πράξεις που αφορούν τα έσοδα 3.94 - 3.121

Οι παραδοσιακοί ίδιοι πόροι 3.94 - 3.99

Δασμοί και γεωργικές εισφορές 3.94 - 3.95

Εισφορές του τομέα της ζάχαρης 3.96 - 3.99

Ο ίδιος πόρος που βασίζεται στον ΦΠΑ 3.100 - 3.115

Ακρίβεια του σταθμισμένου μέσου συντελεστή 3.107 - 3.110

Λογιστική καταχώρηση των διορθώσεων και συμψηφισμών 3.111 - 3.113

Συνολική αξιολόγηση 3.114 - 3.115

Ο ίδιος πόρος που βασίζεται στο ακαθάριστο εθνικό προϊόν (ΑΕΠ) 3.116 - 3.121

Το ακαθάριστο εθνικό προϊόν (ΑΕΠ) ως φορολογική βάση 3.117 - 3.119

Ο ίδιος πόρος που βασίζεται στο ΑΕΠ (συμπληρωματικός πόρος) 3.120 - 3.121

Επιφυλάξεις σχετικά με τις πράξεις που αφορούν τις δαπάνες 3.122 - 3.139

Περιπτώσεις δαπανών για τις οποίες το Συνέδριο δεν μπορεί να παράσχει διαβεβαίωση 3.122 - 3.124

Συστήματα ιδιαιτέρως μη αξιόπιστα και επιρρεπή σε σφάλματα 3.123

Έλλειψη βεβαιότητας για διάφορους λόγους 3.124

Περιπτώσεις δαπανών για τις οποίες το Συνέδριο μπορεί να παράσχει μερική διαβεβαίωση 3.125

Σφάλματα που επηρεάζουν τη νομιμότητα/κανονικότητα των δαπανών 3.126 - 3.139

Σφάλματα που επηρεάζουν τη νομιμότητα/κανονικότητα των αναλήψεων υποχρεώσεων που πραγματοποιήθηκαν κατά τη διάρκεια του οικονομικού έτους 3.127 - 3.130

Η ουσιαστική πλευρά της νομιμότητας/κανονικότητας των αναλήψεων υποχρεώσεων 3.127

Τυπικά σφάλματα νομιμότητας/κανονικότητας σχετικά με τις αναλήψεις υποχρεώσεων 3.128 3.130

Σφάλματα που επηρεάζουν τη νομιμότητα/κανονικότητα των υποκειμένων πράξεων για τις πληρωμές 3.131 - 3.139

Ουσιαστικά σφάλματα νομιμότητας/κανονικότητας σχετικά με τις πληρωμές 3.131 - 3.134

Τυπικά σφάλματα νομιμότητας/κανονικότητας σχετικά με τις πληρωμές 3.135 - 3.139

ΓΕΝΙΚΟ ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑ

3.1. Η εξέταση που διενήργησε το Συνέδριο του έδωσε τη δυνατότητα να αποκομίσει την εύλογη βεβαιότητα () ότι οι λογαριασμοί του οικονομικού έτους 1995 αντικατοπτρίζουν ορθά τα έσοδα και τις δαπάνες, καθώς και τη δημοσιονομική κατάσταση της Ένωσης, με την επιφύλαξη των γεγονότων που εκτίθενται συνοπτικά στα σημεία 3.10, 3.67, 3.68 και 3.89.

3.2. Η εν λόγω εξέταση, η οποία διενεργήθηκε με τους περιορισμούς που διευκρινίζονται στα σημεία 1.15 και 1.16, επέτρεψε επίσης στο Συνέδριο να αποκομίσει την εύλογη βεβαιότητα (16) ότι οι πράξεις στις οποίες βασίζονται τα έσοδα που καταχωρήθηκαν στους λογαριασμούς κατά τη διάρκεια του οικονομικού έτους είναι νόμιμες και κανονικές.

3.3. Μολονότι η εξέταση που διενήργησε του έδωσε τη δυνατότητα να αποκομίσει την εύλογη βεβαιότητα (16) ότι οι πράξεις στις οποίες βασίζονται οι αναλήψεις υποχρεώσεων του οικονομικού έτους είναι σε γενικές γραμμές νόμιμες και κανονικές, το Συνέδριο δεν μπορεί, εξαιτίας των όσων εκτίθενται συνοπτικά στα σημεία 3.122, 3.131, 3.133, 3.135 και 3.136, να παράσχει θετική συνολική διαβεβαίωση σχετικά με τη νομιμότητα και κανονικότητα των πράξεων στις οποίες βασίζονται οι πληρωμές του οικονομικού έτους.

ΟΣΟΝ ΑΦΟΡΑ ΤΟΝ ΠΡΟΫΠΟΛΟΓΙΣΜΟ

3.4. Το Δικαστήριο, κατόπιν προσφυγής του Συμβουλίου, εξέδωσε απόφαση στις 7 Δεκεμβρίου 1995, σύμφωνα με την οποία η πράξη του προέδρου του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου σχετικά με τη διαπίστωση της οριστικής έγκρισης του προϋπολογισμού της Ευρωπαϊκής Ένωσης για το οικονομικό έτος 1995 ήταν παράνομη λόγω υπέρβασης του μέγιστου ποσοστού αύξησης των λεγόμενων μη υποχρεωτικών δαπανών, το οποίο είχε υπολογίσει η Επιτροπή, και ως εκ τούτου κηρύχθηκε άκυρη. Το Δικαστήριο ωστόσο προσέθεσε ότι τα αποτελέσματα του προϋπολογισμού 1995, όπως αυτός δημοσιεύθηκε στην Επίσημη Εφημερίδα, δεν έπρεπε να θιγούν μέχρις ότου εγκριθεί οριστικά ο προϋπολογισμός. Η εν λόγω οριστική έγκριση κηρύχθηκε στις 31 Ιανουαρίου 1996.

ΟΣΟΝ ΑΦΟΡΑ ΤΗΝ ΑΞΙΟΠΙΣΤΙΑ ΤΩΝ ΛΟΓΑΡΙΑΣΜΩΝ

Ενοποιημένος λογαριασμός διαχείρισης

3.5. Ο ενοποιημένος λογαριασμός διαχείρισης απεικονίζει ορθά τα έσοδα και τις δαπάνες της Ένωσης, αλλά, παρά τις διαπιστωθείσες ουσιαστικές βελτιώσεις σε σχέση με το οικονομικό έτος 1994, οδηγεί στην επιφύλαξη που διατυπώνεται στο σημείο 3.10.

Βελτιώσεις που αφορούν τον ενοποιημένο λογαριασμό διαχείρισης

3.6. Ο έλεγχος του Συνεδρίου κατέστησε δυνατή τη διαπίστωση των βελτιώσεων που επήλθαν σε σχέση με το οικονομικό έτος 1994 όσον αφορά:

- τη λογιστική αντιμετώπιση εσόδων και δαπανών με τη μορφή αρνητικών πράξεων (τα αντίστοιχα ποσά των οποίων αναφέρονται σε δύο σημειώματα, στη σελίδα 10 του τόμου IV) 7

- τη λογιστική καταχώρηση των προπληρωμών/προκαταβολών 7

- τον εντοπισμό των πιστώσεων που διατέθηκαν στο πλαίσιο της συνεισφοράς των χωρών ΕΖΕΣ 7

- την παρουσίαση του υπολοίπου του οικονομικού έτους όσον αφορά τον εντοπισμό του μέρους που αντιστοιχεί στη Συμφωνία ΕΟΧ.

3.7. Ειδικότερα, στην περίπτωση των πληρωμών που συνιστούν προπληρωμές/προκαταβολές και των αναλήψεων υποχρεώσεων που παραμένουν κατά συνέπεια προς τακτοποίηση για τα επόμενα έτη, τα λογιστικά στοιχεία () είναι διεξοδικότερα και λεπτομερέστερα από ό,τι στο παρελθόν και παρέχουν τώρα συνολικά ικανοποιητική πληροφόρηση σχετικά με τον όγκο των εν λόγω προπληρωμών/προκαταβολών.

3.8. Παρ' όλα αυτά, ο τρόπος με τον οποίο παρουσιάστηκαν αυτά τα πληροφοριακά στοιχεία έπρεπε να συμπληρωθεί προκειμένου να δοθεί η πιστότερη δυνατή εικόνα της εξέλιξής τους κατά τη διάρκεια του οικονομικού έτους, ικανοποιώντας το αίτημα που απηύθυνε το Συνέδριο προς την Επιτροπή στην ειδική έκθεσή του προς υποστήριξη της δήλωσης αξιοπιστίας 1994 (), ιδίως όσον αφορά τις προπληρωμές/προκαταβολές που τακτοποιήθηκαν κατά τη διάρκεια του οικονομικού έτους.

3.9. Παρά τη διαπίστωση των βελτιώσεων που προαναφέρθηκαν, κρίνεται σκόπιμο να επισημανθούν η επιφύλαξη και οι παρατηρήσεις που ακολουθούν.

Επιφύλαξη σχετικά με τον ενοποιημένο λογαριασμό διαχείρισης

Οι λογιστικές αναλήψεις υποχρεώσεων που δεν αντιστοιχούν πλέον σε πραγματικές υποχρεώσεις

3.10. Η ενοποιημένη συνοπτική έκθεση της εκτέλεσης του προϋπολογισμού (), όπως και οι εκτός ισολογισμού αναλήψεις υποχρεώσεων έχουν υπερεκτιμηθεί διότι περιλαμβάνουν αναλήψεις υποχρεώσεων που δεν αντιστοιχούν πλέον σε πραγματικές υποχρεώσεις. Μόνο ένα σύστημα στενής και τακτικής παρακολούθησης, που πολύ συχνά είναι ανεπαρκής στο επίπεδο των διατακτών, θα ήταν σε θέση να διορθώσει την κατάσταση.

3.11. Στην ειδική έκθεσή του προς υποστήριξη της DAS 1994 (), το Συνέδριο κάλεσε την Επιτροπή να ενισχύσει και να γενικεύσει την προσπάθεια που άρχισε να καταβάλλει προκειμένου να θέσει σε εφαρμογή, χωρίς καθυστέρηση, τις κατάλληλες διαδικασίες για να προβαίνει στην αποδέσμευση των λογιστικών αναλήψεων υποχρεώσεων που δεν έχουν πλέον λόγο ύπαρξης.

3.12. Σημειώθηκαν βήματα προόδου στο επίπεδο των Γενικών Διευθύνσεων που είναι αρμόδιες για τον προϋπολογισμό και τον δημοσιονομικό έλεγχο. Έτσι, τέθηκε στη διάθεση των διατακτών ένα λογισμικό, το οποίο τους δίνει τη δυνατότητα να εντοπίζουν τις αναλήψεις υποχρεώσεων που ενδέχεται να μην αντιστοιχούν πλέον σε υποχρεώσεις. Ο υπόλογος και ο δημοσιονομικός ελεγκτής καλούν τακτικά τις υπηρεσίες που εντέλλονται δαπάνες να κάνουν χρήση του εν λόγω εργαλείου, προκειμένου να μειώσουν την επιβάρυνση από προηγούμενα έτη.

3.13. Για να μπορέσει να προβεί σε συγκεκριμένη μέτρηση της προόδου που σημειώθηκε στο επίπεδο των διατακτών, το Συνέδριο εντόπισε και έλεγξε κατόπιν δειγματοληψίας, από τον ολικό πληθυσμό των αναλήψεων υποχρεώσεων που κινδυνεύουν σοβαρά να μην αντιστοιχούν πλέον σε υφιστάμενες νομικές υποχρεώσεις, εκείνες που αναλήφθηκαν προ του 1991 και για τις οποίες δεν έχει εγγραφεί κανένας καταλογισμός πληρωμών από το 1993 έως το 1995. Ο έλεγχος αυτός αποδείχθηκε δύσκολος στην εκτέλεσή του, καθώς τα διαθέσιμα δικαιολογητικά έγγραφα των υπηρεσιών που εξέδωσαν εντάλματα πληρωμών ήταν στις περισσότερες περιπτώσεις διασκορπισμένα, αν όχι ανύπαρκτα.

3.14. Οι αδρανείς αναλήψεις υποχρεώσεων που ανταποκρίνονται στα προαναφερθέντα κριτήρια ανέρχονται συνολικά σε 2 567 και αντιπροσωπεύουν συνολική χρηματοδότηση ύψους 1 084 εκατ. Ecu. Μεταξύ αυτών, οι 526, συνολικού ύψους 340 εκατ. Ecu, είχαν αναληφθεί πριν από το 1985 (από δεκαετίας και πλέον) 7 83 από αυτές τις τελευταίες, που αντιπροσωπεύουν συνολικό ποσό ύψους 28 εκατ. Ecu, χρονολογούνται πριν από το 1981 (από δεκαπενταετίας και πλέον).

3.15. Η κατανομή των αδρανών αναλήψεων υποχρεώσεων κατά υποδιαίρεση του προϋπολογισμού (βλέπε πίνακα 3.1) δείχνει ότι αυτές αφορούν, κατά κύριο λόγο, τα διαρθρωτικά ταμεία (B2), τους τομείς προστασίας των καταναλωτών, εσωτερικής αγοράς, βιομηχανίας και διευρωπαϊκών δικτύων (B5) και τις εξωτερικές δράσεις (B7).

>ΘΕΣΗ ΠΗΝΑΚΑ>

3.16. Ο έλεγχος 100 πράξεων που επιλέχθηκαν με δειγματοληψία από τις 2 567 προαναφερθείσες αναλήψεις υποχρεώσεων απέδωσε τα ακόλουθα αποτελέσματα.

3.17. Στον τομέα του Κοινωνικού Ταμείου (στόχος 2), 11 αναλήψεις υποχρεώσεων (11,6 εκατ. Ecu) από τις 16 αναλήψεις υποχρεώσεων που επιλέχθηκαν αφορούν ενέργειες που είτε έχουν παραπεμφθεί στη δικαιοσύνη λόγω υπονοιών για σοβαρές παρατυπίες, είτε ερευνώνται από τις εθνικές αρχές ή τις υπηρεσίες της Επιτροπής. Ως εκ τούτου, η εκτέλεσή τους έχει ανασταλεί. Από τις 5 εναπομένουσες αναλήψεις υποχρεώσεων, οι 3 έπρεπε να είχαν αποδεσμευθεί (913 507 Ecu) και σε μία ανάληψη υποχρέωσης έχει σημειωθεί σφάλμα υπέρβασης της προθεσμίας εκτέλεσης. Όσον αφορά την πέμπτη ανάληψη υποχρέωσης (1 εκατ. Ecu), το Συνέδριο δεν μπόρεσε να καταλήξει σε συμπέρασμα λόγω έλλειψης στοιχείων σχετικών με την αιτιολόγησή της.

3.18. Στον τομέα του ΕΤΠΑ και των μεταφορών, εννέα από τις 20 επιλεχθείσες αναλήψεις υποχρεώσεων αντιστοιχούσαν σαφώς σε υποχρεώσεις. Όσον αφορά τις υπόλοιπες έντεκα, οι οποίες αφορούν στο σύνολό τους σχέδια που εγκρίθηκαν πριν από το 1989 και αντιπροσωπεύουν συνολική αξία 25,5 εκατ. Ecu, η διατήρησή τους δεν φαίνεται αιτιολογημένη από τα στοιχεία που διατίθενται στους φακέλους. Μόνο μία έχει κλείσει ήδη (τον Μάρτιο του 1996).

3.19. Στον τομέα της αλιείας, από τις 20 επιλεχθείσες αναλήψεις υποχρεώσεων έπρεπε να είχαν αποδεσμευθεί οι 8, που αντιστοιχούν σε ποσό συνολικού ύψους 3,5 εκατ. Ecu, ενώ, όσον αφορά άλλες 3, τα πλέον πρόσφατα στοιχεία που διατίθενται στους φακέλους -ήδη πολύ παλαιά- μαρτυρούν την ανεπαρκή παρακολούθηση εκ μέρους των υπηρεσιών που ανέλαβαν τη διαχείρισή τους, γεγονός που εμπόδισε το Συνέδριο να διαμορφώσει γνώμη επί της ουσίας των υπό εξέταση φακέλων.

3.20. Στον τομέα της προστασίας των δασών, επί συνόλου 20 αναλήψεων υποχρεώσεων που επιλέχθηκαν, 6 συνολικού ύψους 32 944 Ecu έπρεπε να είχαν αποδεσμευθεί, σε 9 συνολικού ύψους 2,2 εκατ. Ecu παρατηρήθηκε έλλειψη παρακολούθησης από τις υπηρεσίες διαχείρισης που εμποδίζει το Συνέδριο να διαμορφώσει γνώμη επί της ουσίας των φακέλων, και σε 3 αναλήφθηκαν ενέργειες για την παρακολούθησή τους μόνο μετά την ανακοίνωση της έρευνας που επρόκειτο να διεξαγάγει το Συνέδριο.

3.21. Στον τομέα της συνεργασίας για την ανάπτυξη, 14 αναλήψεις υποχρεώσεων (36,0 εκατ. Ecu) από τις 20 που επιλέχθηκαν έπρεπε να είχαν αποδεσμευθεί. Η σοβαρότητα της κατάστασης υπογραμμίζεται από το γεγονός ότι, σε 4 από τις 14 αυτές περιπτώσεις, το Συνέδριο είχε ήδη επιστήσει την προσοχή της Επιτροπής το 1991, 1992 και 1994 σχετικά με την αναγκαιότητα της αποδέσμευσης 7 και είναι επίσης ανησυχητική η κατάσταση διότι, σε 4 άλλες περιπτώσεις, οι τεχνικές υπηρεσίες της Επιτροπής είχαν προειδοποιήσει σχετικά τους αντίστοιχους διατάκτες, χωρίς όμως αποτέλεσμα. Δηλώθηκε αδυναμία ανεύρεσης κάποιων φακέλων. Αυτή η κατάσταση είναι δηλωτική της λειτουργίας ενός αναποτελεσματικού, καθότι ανύπαρκτου, συστήματος παρακολούθησης.

3.22. Στον τομέα της συνεργασίας με τις χώρες της Κεντρικής και Ανατολικής Ευρώπης, και ειδικότερα του κανονισμού PHARE, από τις έξι επιλεχθείσες αναλήψεις υποχρεώσεων συνολικού ύψους 372 531,98 Ecu οι πέντε έπρεπε να είχαν αποδεσμευθεί. Αιτία του προβλήματος είναι η έλλειψη παρακολούθησης.

3.23. Στον τομέα του ΕΓΤΠΕ-Προσανατολισμός, των καινοτόμων ενεργειών, της ενεργειακής πολιτικής και της έρευνας, για 4 αναλήψεις υποχρεώσεων (συνολικού ύψους 1,1 εκατ. Ecu) από τις 16 που επιλέχθηκαν δεν υπάρχει πλέον λόγος να συμπεριλαμβάνονται στους λογαριασμούς. Για τέσσερα άλλα σχέδια ύψους 3,2 εκατ. Ecu στον τομέα του ΕΓΤΠΕ-Προσανατολισμός, για τα οποία οι αποφάσεις που ελήφθησαν στο πλαίσιο των ολοκληρωμένων μεσογειακών προγραμμάτων προέβλεπαν προθεσμία εκτέλεσης μέχρι το 1991 ή το 1992, εγκρίθηκε η παράταση της εκτέλεσής τους μέχρι το 1995. Επιπλέον, στην περίπτωση τεσσάρων από τις πέντε αναλήψεις υποχρεώσεων που επιλέχθηκαν στον τομέα της ενεργειακής πολιτικής δεν κατέστη δυνατό να ανευρεθεί κανένα πρωτότυπο και αρχικό λογιστικό έγγραφο. Κατά συνέπεια, όσον αφορά τις περιπτώσεις αυτές, το Συνέδριο δεν μπόρεσε να διενεργήσει διεξοδικό έλεγχο.

3.24. Συμπερασματικά, βάσει της προηγηθείσας ανάλυσης, το Συνέδριο εκτιμά ότι τουλάχιστον το 30 % των πλέον παλαιών αδρανών αναλήψεων υποχρεώσεων, δηλαδή περίπου 1 000 αναλήψεις υποχρεώσεων που αντιστοιχούν σε συνολικό ποσό της τάξης των 300 εκατ. Ecu, δεν έπρεπε να συμπεριλαμβάνεται πλέον στους λογαριασμούς 7 αντιθέτως, έπρεπε να είχε αποδεσμευθεί. Λόγω των κριτηρίων επιλογής που υιοθέτησε το Συνέδριο, αλλά και του γεγονότος ότι σε πολλές περιπτώσεις το Συνέδριο δεν μπόρεσε να βρει στους φακέλους της Επιτροπής στοιχεία που να αιτιολογούν τη διατήρηση των αναλήψεων υποχρεώσεων που εξετάστηκαν, ο πραγματικός όγκος του συνόλου των αναλήψεων υποχρεώσεων που δεν αντιστοιχούν πλέον σε πραγματικές υποχρεώσεις είναι μεγαλύτερος από τα ποσά αυτά.

3.25. Η ύπαρξη αυτών των παλαιών αναλήψεων υποχρεώσεων που παραμένουν προς εκκαθάριση, ενώ έπρεπε να είχαν αποδεσμευθεί, δείχνει εξάλλου ότι οι διατάκτες της Επιτροπής δεν προβαίνουν με αρκετά συστηματικό τρόπο στην εξέταση των προς κλείσιμο φακέλων. Οι φάκελοι αυτοί, που πολύ συχνά έχουν προχρηματοδοτηθεί με προκαταβολές ή προπληρωμές, παραμένουν έτσι εκκρεμείς, ενώ η οριστική τους τακτοποίηση θα έπρεπε να σημάνει την καταβολή του υπολοίπου, ή ακόμη την έκδοση εντάλματος επανείσπραξης, ανάλογα με το αποτέλεσμα της εκκαθάρισης των εν λόγω χρηματοδοτήσεων από την Επιτροπή.

3.26. Από αυτή την άποψη, άλλοι γενικοί έλεγχοι που πραγματοποιήθηκαν επί ενός δείγματος αναλήψεων υποχρεώσεων που απέμεναν προς εκκαθάριση κατά την έναρξη του οικονομικού έτους, καθώς και οι έλεγχοι που διενεργήθηκαν επί των πληρωμών του οικονομικού έτους, δείχνουν ότι, κυρίως στον τομέα των διαρθρωτικών ταμείων, η Επιτροπή καταλόγισε αρκετές φορές πρόσφατες πράξεις σε αναλήψεις υποχρεώσεων που απέμεναν προς εκκαθάριση και προορίζονταν για την κάλυψη παλαιών υποχρεώσεων. Αυτή η παράτυπη πρακτική, για την οποία το Συνέδριο έχει ήδη κάνει μνεία στην έκθεσή του για το οικονομικό έτος 1993 (), όχι μόνο πλήττει την αξιοπιστία των λογαριασμών του οικονομικού έτους αλλά ισοδυναμεί στην πράξη με χρησιμοποίηση αναλήψεων υποχρεώσεων που δεν έχουν πλέον λόγο ύπαρξης και έπρεπε να είχαν αποδεσμευθεί.

3.27. Τέλος, στην ετήσια έκθεσή του για το οικονομικό έτος 1993 (σημεία 13.61 και 13.62), το Συνέδριο είχε επικρίνει την πρακτική που ακολουθούσε η Επιτροπή στο πλαίσιο της διαχείρισης του χρηματοδοτικού μέσου EC Investment Partners (ECIP). Στη συνέχεια, η πρακτική αυτή έπαψε να εφαρμόζεται, αλλά οι αντίστοιχες αναλήψεις υποχρεώσεων ύψους 4,2 εκατ. Ecu που παρέμεναν προς εκκαθάριση δεν αποδεσμεύθηκαν.

Άλλες παρατηρήσεις σχετικά με τον ενοποιημένο λογαριασμό διαχείρισης

3.28. Οι έλεγχοι που διενεργήθηκαν από το Συνέδριο οδηγούν στη διατύπωση και των ακόλουθων παρατηρήσεων.

Εγγραφή δαπανών του 1994 για το ΕΓΤΠΕ-Εγγυήσεις στο 1995

3.29. Το Συνέδριο επισήμανε στην έκθεση DAS για το οικονομικό έτος 1994 (σημεία 3.15 έως 3.17) τις συνθήκες που οδήγησαν την Επιτροπή κατά το οικονομικό έτος 1994 στην υποεκτίμηση των δαπανών του ΕΓΤΠΕ-Εγγυήσεις κατά 45,8 εκατ. Ecu (κονδύλιο Β1-3700, εκκαθάριση λογαριασμών των προηγούμενων οικονομικών ετών). Το γεγονός αυτό συνεπάγεται αυτομάτως τον καταλογισμό του ιδίου ποσού στο οικονομικό έτος 1995, διογκώνοντας ανάλογα τους λογαριασμούς του έτους αυτού. Η Επιτροπή έπρεπε να επισημάνει την ως άνω κατάσταση επισυνάπτοντας ερμηνευτικό σημείωμα στους λογαριασμούς του οικονομικού έτους 1995.

Μη γνωστοποίηση των επιπτώσεων του γεωργονομισματικού συστήματος

3.30. Στην ειδική έκθεσή του 1/89, το Συνέδριο κατέληξε στο συμπέρασμα ότι «δεν είναι δυνατόν να διαπιστωθεί από τον προϋπολογισμό ή από τους λογαριασμούς, στην παρούσα μορφή τους, ποια είναι η πραγματική επίπτωση του γεωργονομισματικού συστήματος στον προϋπολογισμό» (όπου ορισμένες πληρωμές στο πλαίσιο γεωργικών επιδοτήσεων πραγματοποιούνται με βάση συναλλαγματικές ισοτιμίες μεταξύ του «πράσινου» Ecu και των εθνικών νομισμάτων που διαφέρουν από τις αγοραίες συναλλαγματικές ισοτιμίες). «Η έλλειψη σαφήνειας σχετικά με το θέμα αυτό παρακωλύει ουσιαστικά τη λογική ερμηνεία των λογιστικών στοιχείων» (). Στην απάντησή της η Επιτροπή διαβεβαίωσε ότι ήταν «έτοιμη να εξετάσει τη δυνατότητα διατύπωσης παρατηρήσεων στο προσχέδιο προϋπολογισμού που καταρτίζει και στους λογαριασμούς διαχείρισης» (). Η Επιτροπή επισημαίνει όντως τις εκτιμώμενες δημοσιονομικές επιπτώσεις του γεωργονομισματικού συστήματος στη γενική επισκόπηση του προσχεδίου προϋπολογισμού () και παρέχει περαιτέρω λεπτομερή στοιχεία στην ετήσια έκθεσή της σχετικά με τις επιπτώσεις στις δαπάνες του ΕΓΤΠΕ, τμήμα Εγγυήσεων (). Παρ' όλα αυτά, τα εν λόγω στοιχεία δεν περιλαμβάνονται στους ετήσιους λογαριασμούς.

3.31. Ως αποτέλεσμα εν μέρει των αλλαγών στις ρυθμίσεις με σκοπό τη βελτίωση της λειτουργίας του γεωργονομισματικού συστήματος και εν μέρει των διακυμάνσεων στις τιμές, το κόστος του γεωργονομισματικού συστήματος που βάρυνε τον προϋπολογισμό της Κοινότητας ανήλθε στα 456 εκατ. Ecu () για το 1994. Η Επιτροπή εκτιμά ότι το αντίστοιχο ποσό για το 1995 ανέρχεται στα 1 788 εκατ. Ecu περίπου. Το Συνέδριο θεωρεί ότι θα ήταν σκόπιμο να συμπεριληφθεί στους ετήσιους λογαριασμούς μια ένδειξη του συνολικού κόστους και μια αναφορά στην ετήσια έκθεση της Επιτροπής σχετικά με τις επιπτώσεις στις δαπάνες του ΕΓΤΠΕ, τμήμα Εγγυήσεων, είτε με τη μορφή ενός σημειώματος συνημμένου στους ενοποιημένους λογαριασμούς που παρουσιάζονται στον τόμο IV, είτε με σχόλιο στον τόμο I σχετικά με την ανάλυση της δημοσιονομικής διαχείρισης.

Σφάλματα που πλήττουν την αξιοπιστία των λογαριασμών

3.32. Οι αριθμητικές επαληθεύσεις των λογαριασμών και η συμφωνία μεταξύ αυτών και του συστήματος Sincom CB/D οδήγησαν στον εντοπισμό, όσον αφορά τις πιστώσεις ανάληψης υποχρεώσεων, μιας απόκλισης στην εμφάνιση ποσού ύψους 18,2 εκατ. Ecu μεταξύ των αριθμητικών στοιχείων του τόμου II (λογαριασμός διαχείρισης της Επιτροπής) και εκείνων του τόμου IV (ενοποιημένοι λογαριασμοί) στο πλαίσιο των κεφαλαίων Β0-40 και Β2-40. Πρέπει να σημειωθεί ότι οι διαφορές αυτές συμψηφίστηκαν μεταξύ τους.

3.33. Η αξιοπιστία του λογαριασμού διαχείρισης έχει κυρίως πληγεί από σφάλματα που διαπιστώθηκαν κατά την εξέταση των πράξεων που έλεγξε το Συνέδριο.

3.34. Όσον αφορά τις υποχρεώσεις που αναλήφθηκαν κατά τη διάρκεια του οικονομικού έτους, εντοπίστηκαν στον τομέα των διαρθρωτικών ταμείων ορισμένες περιπτώσεις στις οποίες το ποσό της υποχρέωσης δεν αντιστοιχεί στο ποσό των δαπανών που προβλέπονται από το σχέδιο χρηματοδότησης για την οικεία ετήσια δόση. Όσον αφορά τις πληρωμές, εντοπίστηκαν περιπτώσεις όπου έγινε καταλογισμός σε ανάληψη υποχρέωσης ή/και σε κονδύλιο του προϋπολογισμού που δεν είχε σχέση με την πραγματοποιηθείσα δαπάνη.

3.35. Το αίτιο για την εμφάνιση αυτών των περιπτώσεων είναι γενικά η μη τήρηση του κανόνα σύμφωνα με τον οποίο, στις περιπτώσεις πράξεων πολυετούς χαρακτήρα, για το σύνολο των μέσων που είναι απαραίτητα προκειμένου να εξασφαλιστεί η χρηματοδότηση πραγματοποιείται μια αρχική ανάληψη υποχρέωσης, στην οποία καταλογίζονται εν συνεχεία όλες οι πληρωμές που πραγματοποιούνται στο πλαίσιο του σχετικού προγράμματος. Το Συνέδριο έχει επικρίνει επανειλημμένα σε προηγούμενες ετήσιες εκθέσεις του τις πρακτικές αυτές, οι οποίες παραποιούν από μόνες τους την παρουσίαση της εκτέλεσης των διαχωριζόμενων πιστώσεων (βλέπε, για παράδειγμα, την ετήσια έκθεση για το οικονομικό έτος 1993, σημεία 14.9 έως 14.11). Οι εν λόγω πρακτικές συνίστανται συγκεκριμένα στην ανάληψη υποχρεώσεων που δεν αφορούν πλήρη προγράμματα, αλλά ετήσιες δόσεις, για κάθε έτος χωριστά, διάθεσης των κεφαλαίων. Στη συνέχεια, επειδή σπανίως απορροφάται το σύνολο των δόσεων, οι υπηρεσίες της Επιτροπής, αντί να εφαρμόζουν πιστά τον δημοσιονομικό κανονισμό που επιβάλλει την ακύρωση των αναλήψεων υποχρεώσεων που δεν έχουν εκτελεσθεί, μεταφέρουν de facto, εκτός του πλαισίου ενεργειών που ορίζει ο δημοσιονομικός κανονισμός της Κοινότητας, τα υπόλοιπα των αναλήψεων υποχρεώσεων που δεν εκτελέσθηκαν στα επόμενα οικονομικά έτη, μειώνοντας κατά το ανάλογο ποσό τις αναλήψεις υποχρεώσεων που αντιστοιχούν στις επόμενες δόσεις, και, όπως αναφέρεται στο σημείο 3.27, καταλογίζουν κατά προτεραιότητα τις πρώτες πληρωμές που αφορούν αυτές τις επόμενες δόσεις στις αναλήψεις υποχρεώσεων των προηγούμενων οικονομικών ετών που παραμένουν προς εκκαθάριση. Ως εκ τούτου, οι λογαριασμοί εκτέλεσης του κοινοτικού προϋπολογισμού δεν αντικατοπτρίζουν πλέον πιστά την απορρόφηση στον τομέα των πολυετών προγραμμάτων που χρηματοδοτούνται από την Κοινότητα.

3.36. Επίσης, αρκετές ήταν και οι περιπτώσεις πληρωμών που εντοπίστηκαν οι οποίες πραγματοποιήθηκαν είτε εν είδει προπληρωμών/προκαταβολών είτε εν είδει τελικών πληρωμών χωρίς να επισημανθούν στο σύστημα Sincom.

3.37. Οι περιπτώσεις που εντοπίστηκαν είναι σχετικά ολιγάριθμες (λίγο περισσότερες από 20 αναλήψεις υποχρεώσεων και πληρωμές στο δείγμα που επέλεξε το Συνέδριο), είναι δε δύσκολο να γίνει η παρέκτασή τους λόγω της φύσης των εντοπισθέντων προβλημάτων. Εντούτοις, αυτές οι 20 περιπτώσεις σφαλμάτων, που επηρεάζουν το λογαριασμό διαχείρισης και διαπιστώθηκαν σε ένα σχετικά περιορισμένο δείγμα πράξεων (δειγματοληψία της τάξης των 1 500 πράξεων που αφορούν αναλήψεις υποχρεώσεων και πληρωμές), είναι αυξημένες σε σχέση με τις περιπτώσεις που επισημάνθηκαν για το οικονομικό έτος 1994, και έχει ιδιαίτερη σημασία να εξασφαλιστεί μελλοντικά η πρόληψη τέτοιων σφαλμάτων μέσω των λογιστικών διαδικασιών.

Το σύστημα λογιστικής Sincom

3.38. Η λογιστική καταχώρηση των δαπανών του προϋπολογισμού από το πληροφορικό σύστημα λογιστικής (Sincom) αποδείχθηκε γενικώς αξιόπιστη.

3.39. Οι πραγματοποιηθείσες εργασίες επιβεβαίωσαν τις καλές εντυπώσεις που καταγράφηκαν στα σημεία 3.34 έως 3.36 της ειδικής έκθεσης προς υποστήριξη της DAS 1994 () και εξασφάλισαν τον έλεγχο της συμφωνίας και της εσωτερικής συνοχής των στοιχείων που περιέχουν τα κυριότερα ηλεκτρονικά αρχεία του πληροφορικού συστήματος λογιστικής Sincom.

3.40. Οι έλεγχοι που διενεργήθηκαν επί του συστήματος Sincom κατέδειξαν, εντούτοις, ότι η εκτέλεση του προϋπολογισμού για το 1995 συμπεριέλαβε στους λογαριασμούς 16 πράξεις πληρωμών και μία ανάληψη υποχρέωσης, των οποίων η λογιστική εγγραφή πραγματοποιήθηκε στις 29 Μαρτίου 1996, αφού πρώτα η Επιτροπή αποφάσισε στις 27 Μαρτίου 1996 να μη λάβει υπόψη την άρνηση θεώρησης του δημοσιονομικού ελεγκτή (). Στις 17 αυτές περιπτώσεις, η δαπάνη πραγματοποιήθηκε κατά τη διάρκεια του οικονομικού έτους 1996, σαφώς εκτός των επιτρεπόμενων συμπληρωματικών περιόδων. Ωστόσο, από λογιστική άποψη, καταλογίστηκε στους λογαριασμούς του οικονομικού έτους 1995, το οποίο συνιστά σαφή παράβαση του άρθρου 6 του δημοσιονομικού κανονισμού, όπου ορίζονται σαφείς υποχρεωτικές προθεσμίες για τον καταλογισμό των λογιστικών πράξεων (31 Δεκεμβρίου για τις αναληφθείσες υποχρεώσεις, 15 Ιανουαρίου για τις πληρωμές που πραγματοποίησε ο υπόλογος). Στις περιπτώσεις αυτές, η λογιστική εγγραφή των πράξεων που παρέμεναν χωρίς θεώρηση κατά το κλείσιμο του οικονομικού έτους έπρεπε να είχε ακυρωθεί, και ενδεχομένως θα έπρεπε να είχαν επανυποβληθεί για το επόμενο οικονομικό έτος.

Υπόλοιπο του οικονομικού έτους

3.41. Με τη νέα παρουσίαση του υπολοίπου του οικονομικού έτους στον ενοποιημένο δημοσιονομικό ισολογισμό που εγκρίθηκε στις 31 Δεκεμβρίου 1995, το υπόλοιπο του οικονομικού έτους που αφορά τη συμμετοχή στον κοινοτικό προϋπολογισμό των χωρών της Ευρωπαϊκής Ζώνης Ελευθέρων Συναλλαγών (ΕΖΕΣ) που είναι μέλη του Ευρωπαϊκού Οικονομικού Χώρου (ΕΟΧ) έχει τώρα διαχωριστεί από το υπόλοιπο της Ευρωπαϊκής Ένωσης (ΕΕ).

3.42. Παρ' όλα αυτά, το χρέος προς τις χώρες ΕΖΕΣ που έχουν υπογράψει τη Συμφωνία ΕΟΧ, το οποίο προκύπτει από τις πράξεις του 1994, δεν περιλαμβάνεται στο παθητικό του ενοποιημένου δημοσιονομικού ισολογισμού, καθώς το υπόλοιπο ΕΖΕΣ του οικονομικού έτους 1994 μεταφέρθηκε στο 1995, μαζί με το υπόλοιπο της ΕΕ, στα έσοδα του προϋπολογισμού. Το εν λόγω χρέος, όπως προκύπτει από τον υπολογισμό της Επιτροπής για το υπόλοιπο του οικονομικού έτους 1994 που αφορά τη συμμετοχή των χωρών ΕΖΕΣ, ανέρχεται στα 2,1 εκατ. Ecu.

3.43. Το άρθρο 3, παράγραφος 2, του πρωτοκόλλου 32 σχετικά με τις χρηματοδοτικές διαδικασίες για την εφαρμογή του άρθρου 82 της Συμφωνίας ΕΟΧ προβλέπει ότι «η Επιτροπή των ΕΚ, κατά το κλείσιμο των λογαριασμών που αφορούν κάθε οικονομικό έτος (ν), στα πλαίσια της κατάρτισης του λογαριασμού εσόδων και δαπανών, προβαίνει στην τακτοποίηση των λογαριασμών όσον αφορά τη συμμετοχή των κρατών της ΕΖΕΣ και λαμβάνει υπόψη της (...) την τελική διάθεση των πιστώσεων για το οικονομικό έτος, λαμβανομένων υπόψη πιθανών ακυρώσεων και μεταφορών...». Ως εκ τούτου, η Επιτροπή έπρεπε να είχε προβεί ήδη στις τακτοποιήσεις των λογαριασμών για τα έτη 1994 και 1995.

3.44. Εντούτοις, στις 31 Μαΐου 1996 δεν είχε γίνει ακόμη καμία τακτοποίηση. Όμως, το υπόλοιπο ΕΖΕΣ του οικονομικού έτους που περιλαμβάνεται στον ισολογισμό μπορεί να προσδιοριστεί ορθά μόνο μετά την τακτοποίηση των λογαριασμών. Η Επιτροπή υπολόγισε το υπόλοιπο της ΕΖΕΣ για τα οικονομικά έτη 1994 και 1995, όπως αυτό εμφανίζεται στον δημοσιονομικό ισολογισμό, μόνο με βάση τις συνεισφορές που κατέβαλαν οι χώρες ΕΖΕΣ αφενός, και τις πληρωμές από πιστώσεις του οικονομικού έτους στο ίδιο πλαίσιο αφετέρου, χωρίς να λάβει υπόψη της θέσεις ιδίως όπως οι μεταφορές πιστώσεων ή οι ακυρώσεις πιστώσεων.

3.45. Στο εξής, η Επιτροπή καλείται να προβαίνει, σύμφωνα με τις εν ισχύι ρυθμίσεις, στην τακτοποίηση των λογαριασμών κατά την κατάρτιση του λογαριασμού διαχείρισης, την 1η Μαΐου (ν+1), ώστε να είναι δυνατή η ορθή ενσωμάτωση της θέσης έναντι των χωρών ΕΖΕΣ στις δημοσιονομικές καταστάσεις της Ευρωπαϊκής Ένωσης, και η διενέργεια της τακτοποίησης στο πλαίσιο της κατάρτισης του προϋπολογισμού για το επόμενο έτος (ν+2), δηλαδή το αργότερο την 1η Σεπτεμβρίου (ν+1).

Ο ενοποιημένος δημοσιονομικός ισολογισμός της Ευρωπαϊκής Ένωσης

3.46. Ο ενοποιημένος δημοσιονομικός ισολογισμός της Ευρωπαϊκής Ένωσης απεικονίζει ορθά τη δημοσιονομική κατάσταση της Ένωσης, αλλά, παρά τις ουσιαστικές βελτιώσεις που διαπιστώθηκαν σε σχέση με το οικονομικό έτος 1994, δίνει έρεισμα στις επιφυλάξεις που διατυπώνονται παρακάτω σχετικά με τους ισολογισμούς της Επιτροπής και των άλλων οργάνων.

3.47. Ο έλεγχος της ενοποίησης των δημοσιονομικών ισολογισμών συνίσταται κυρίως στην επαλήθευση της ακρίβειας των αριθμητικών στοιχείων των πράξεων που εκτελέστηκαν, καθώς και στην ορθή συγκέντρωση των δημοσιονομικών ισολογισμών των διαφόρων κοινοτικών οργάνων και οργανισμών που εντάσσονται στο πλαίσιο της ενοποίησης. Με τους ελέγχους αυτούς δεν επισημάνθηκαν ανωμαλίες.

3.48. Οι ενδεχόμενες επιφυλάξεις και παρατηρήσεις του Συνεδρίου σχετικά με τους δημοσιονομικούς ισολογισμούς της Επιτροπής και των λοιπών κοινοτικών οργάνων και οργανισμών θίγουν επίσης, λόγω της δομής του, τον ενοποιημένο δημοσιονομικό ισολογισμό.

Βελτιώσεις που αφορούν τον ενοποιημένο ισολογισμό

3.49. Με τον έλεγχο του Συνεδρίου διαπιστώθηκαν οι βελτιώσεις που επήλθαν μετά τις παρατηρήσεις της ειδικής έκθεσής του σχετικά με την DAS για το οικονομικό έτος 1994, όσον αφορά την εναρμόνιση των λογιστικών μεθόδων και ειδικότερα την παρουσίαση στις δημοσιονομικές καταστάσεις ορισμένων δικαιωμάτων επί ακινήτων και, εκτός από την ΟΚΕ/ΕτΠ, του εξοπλισμού πληροφορικής. Παρά τις βελτιώσεις αυτές, οι προσπάθειες που καταβλήθηκαν στον τομέα αυτό πρέπει ωστόσο να συνεχιστούν, διότι ο ενοποιημένος ισολογισμός οδηγεί ακόμη στις παρατηρήσεις που αναφέρονται παρακάτω.

Παρατηρήσεις σχετικά με τον ενοποιημένο ισολογισμό

Αναλήψεις υποχρεώσεων (εκτός ισολογισμού) για χρηματοδοτική μίσθωση και μακροχρόνιες μισθώσεις

3.50. Το Συνέδριο εκτιμά ότι είναι απαραίτητη η περαιτέρω βελτίωση της παρουσίασης των εκτός ισολογισμού αναλήψεων υποχρεώσεων που αφορούν τις «πράξεις χρηματοδοτικής μίσθωσης και μακροχρόνιων μισθώσεων». Πράγματι, μολονότι το Συνέδριο έχει επίγνωση του ότι τα στοιχεία, όπως παρουσιάζονται στις δημοσιονομικές καταστάσεις του 1995, είναι προϊόν μιας ρεαλιστικής επιλογής εν αναμονή καθορισμού ενιαίων λογιστικών κανόνων ως προς το θέμα αυτό, προσφέρουν έδαφος για τις ακόλουθες παρατηρήσεις.

3.51. Κάτω από τον ίδιο τίτλο παρουσιάζονται από κοινού συμβάσεις εμφύτευσης και χρηματοδοτικής μίσθωσης (Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και Δικαστήριο αντίστοιχα), συνήθεις συμβάσεις μίσθωσης (Δικαστήριο και ΟΚΕ) ή ακόμη και ένα οφειλόμενο υπόλοιπο επί της τιμής απόκτησης ενός κτιρίου (Συμβούλιο).

3.52. Οι επεξηγηματικές σημειώσεις σχετικά με τις συμβάσεις εμφύτευσης και χρηματοδοτικής μίσθωσης δεν επισημαίνουν ότι τα ποσά αναφέρονται κατ' εκτίμηση, ή πάλι δεν αναφέρουν τι αντιπροσωπεύει το υπολογισθέν ποσό (Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο). Παρόλο που για τις συμβάσεις αυτές έχουν ήδη καταβληθεί σημαντικά ποσά από τα αντίστοιχα όργανα (298,6 εκατ. Ecu από το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και 53,4 εκατ. Ecu από το Δικαστήριο), τα στοιχεία αυτά δεν αναφέρονται στις επεξηγηματικές σημειώσεις.

3.53. Όσον αφορά τις συνήθεις συμβάσεις μίσθωσης, τα αναφερόμενα ποσά αντιστοιχούν άλλοτε στην ετήσια εισφορά (Δικαστήριο - κτίριο «Palais» 2,1 εκατ. Ecu), το οποίο αναφέρεται στις επεξηγηματικές σημειώσεις, και άλλοτε στο σύνολο των πληρωτέων ποσών μέχρι τη λήξη των αντίστοιχων συμβάσεων (ΟΚΕ 33,4 εκατ. Ecu), το οποίο δεν επισημαίνεται στις σημειώσεις. Το ετήσιο μίσθωμα για το 1996 όσον αφορά τα διάφορα κτίρια που έχει μισθώσει η ΟΚΕ εκτιμάται, πληροφοριακά, στα 4,2 εκατ. Ecu. Αυτά τα στοιχεία που αφορούν τις συνήθεις συμβάσεις μίσθωσης ενέχουν τον κίνδυνο να παρασύρουν σε εσφαλμένα συμπεράσματα τον αναγνώστη των δημοσιονομικών καταστάσεων, καθώς δεν δίνεται κανένα στοιχείο σχετικά με τα μισθώματα που καταβάλλει η Επιτροπή. Να σημειωθεί ότι τα μισθώματα που κατέβαλε η Επιτροπή το 1995 ανήλθαν στα 110,6 εκατ. Ecu για τα κτίρια των Βρυξελλών και μόνο [βλέπε ετήσια έκθεση για το οικονομικό έτος 1995, σημείο 13.29 ()].

Εναρμόνιση των λογιστικών μεθόδων

3.54. Η παρουσίαση εναρμονισμένων δημοσιονομικών καταστάσεων και η εφαρμογή των ίδιων λογιστικών μεθόδων και κανόνων αξιολόγησης από τα διάφορα όργανα που αποτελούν το αντικείμενο της ενοποίησης αποτελούν όρους που, μεταξύ άλλων, πρέπει να πληρούνται για να καταστεί δυνατή η πραγματοποίηση της ενοποίησης. Με αυτό το πνεύμα, το άρθρο 136, παράγραφος 10, του κανονισμού της Επιτροπής σχετικά με τις λεπτομέρειες εκτέλεσης του δημοσιονομικού κανονισμού προβλέπει ότι οι δημοσιονομικές καταστάσεις θα παρουσιάζονται «σύμφωνα με τις λογιστικές αρχές που είναι γενικά παραδεκτές, στις οποίες περιλαμβάνονται μεταξύ άλλων οι αρχές που καθορίζονται από τις οδηγίες του Συμβουλίου».

3.55. Στο πλαίσιο των κοινοτικών λογαριασμών, η αρμοδιότητα για τη θέσπιση των λογιστικών μεθόδων και την εναρμόνιση της παρουσίασης των δημοσιονομικών καταστάσεων ανατέθηκε στην Επιτροπή σύμφωνα με το άρθρο 21 των λεπτομερειών εκτέλεσης. Επομένως, η Επιτροπή ειδικότερα, αφού ο δικός της υπόλογος διαβουλευθεί με τους υπολόγους των άλλων οργάνων, πρέπει να θεσπίσει τις λογιστικές μεθόδους που θα εφαρμόζουν από κοινού όλα τα όργανα.

3.56. Ωστόσο, τα στοιχεία που περιλαμβάνονται στις δημοσιονομικές καταστάσεις δεν είναι πάντοτε ομοιόμορφα (για παράδειγμα, της ΟΚΕ και της ΕτΠ όσον αφορά την εγγραφή του εξοπλισμού πληροφορικής στον ισολογισμό, ή του Συμβουλίου όσον αφορά τη μετατροπή σε Ecu της αξίας των ενσώματων ακινητοποιήσεων).

3.57. Με πρωτοβουλία της Επιτροπής ανατέθηκε πρόσφατα σε εξωτερικό σύμβουλο η εκπόνηση μελέτης για τον καθορισμό και την εναρμόνιση των πλέον κατάλληλων λογιστικών κανόνων όσον αφορά την κατάρτιση των λογαριασμών της Ένωσης. Το Συνέδριο θεωρεί ότι η Επιτροπή πρέπει να εκμεταλλευτεί στο έπακρο τα αποτελέσματα αυτής της μελέτης προκειμένου να εξασφαλίσει, από κοινού με τα άλλα όργανα, την κατάρτιση των λογαριασμών του οικονομικού έτους 1996 με ομοιογενείς βάσεις σύμφωνα με λεπτομέρειες που πρέπει να θεσπιστούν πριν από το τέλος του 1996.

Ο δημοσιονομικός ισολογισμός της Επιτροπής

Βελτιώσεις που αφορούν τον ισολογισμό της Επιτροπής

3.58. Με τον έλεγχο του Συνεδρίου διαπιστώθηκαν οι βελτιώσεις που επήλθαν μετά τις επιφυλάξεις και τις παρατηρήσεις της ειδικής έκθεσής του σχετικά με την DAS για το οικονομικό έτος 1994, και ειδικότερα όσον αφορά το συντονισμό και τον προγραμματισμό των εργασιών για το κλείσιμο της τραπεζικής λογιστικής στο τέλος του έτους και τον πραγματικό όγκο των δοθεισών αναλήψεων υποχρεώσεων που δεν περιλαμβάνονται στον ισολογισμό.

3.59. Παρ' όλα αυτά, το Συνέδριο εκτιμά ότι είναι απαραίτητες περαιτέρω βελτιώσεις για την αντιμετώπιση:

α) των απαιτήσεων που έχουν σχέση με την εκκαθάριση των λογαριασμών του ΕΓΤΠΕ-Εγγυήσεις 7

β) των ενδεχόμενων απαιτήσεων που έχουν σχέση με τη διαπίστωση περιπτώσεων απάτης και παρατυπιών 7 και

γ) των αποφάσεων και υποχρεώσεων πολυετούς χαρακτήρα που συνεπάγονται δημοσιονομική υποχρέωση εκτός προϋπολογισμού.

Απαιτήσεις από τα κράτη μέλη σε σχέση με την εκκαθάριση των λογαριασμών του ΕΓΤΠΕ-Εγγυήσεις

3.60. Στην έκθεση DAS 1994, το Συνέδριο έκρινε αρνητικά το γεγονός ότι οι απαιτήσεις αυτές δεν συμπεριλήφθηκαν στον ισολογισμό. Στις 31 Δεκεμβρίου 1995, οι απαιτήσεις αυτές εμφαίνονται πράγματι ως αναλήψεις υποχρεώσεων εκτός ισολογισμού (758 εκατ. Ecu). Ωστόσο, επειδή πρόκειται για απαιτήσεις που είναι βέβαιες, εκκαθαρισθείσες και απαιτητές, θα έπρεπε να είχε δοθεί μια λογική συνέχεια σύμφωνα με τον δημοσιονομικό κανονισμό και να είχε εκδοθεί βεβαίωση απαιτήσεων ώστε να εμφαίνονται βεβαιωμένες μέσα στο ενεργητικό του ισολογισμού, και όχι απλώς ως αναλήψεις υποχρεώσεων εκτός ισολογισμού.

Ενδεχόμενες απαιτήσεις που έχουν σχέση με τη διαπίστωση περιπτώσεων απάτης και παρατυπιών

3.61. Στην ειδική έκθεσή του προς υποστήριξη της DAS 1994 (), το Συνέδριο ζήτησε από την Επιτροπή να βελτιώσει τις ενδείξεις που παρέχονται στις δημοσιονομικές καταστάσεις της υπό τον τίτλο «Ενδεχόμενες απαιτήσεις» προκειμένου να δίνουν στον αναγνώστη μια συνολική εικόνα των ενδεχόμενων απαιτήσεων που έχουν σχέση με τη διαπίστωση περιπτώσεων απάτης και παρατυπιών.

3.62. Η Επιτροπή ικανοποίησε αυτό το αίτημα του Συνεδρίου στο βαθμό που οι δημοσιονομικές καταστάσεις της () περιλαμβάνουν τώρα όχι μόνο τα στοιχεία που αφορούν το ΕΓΤΠΕ-Εγγυήσεις αλλά και εκείνα που αφορούν τους ιδίους πόρους και τις διαρθρωτικές ενέργειες.

3.63. Ωστόσο, τα εν λόγω στοιχεία παρουσιάζονται κατά τρόπο που μπορεί να προκαλέσει παρανοήσεις. Σε δύο τομείς του προϋπολογισμού (ίδιοι πόροι και ΕΤΠΑ) έχει γίνει λόγος για βεβαιωθείσες περιπτώσεις και σε κάποιον άλλο (ΕΓΤΠΕ-Εγγυήσεις) για ποσά που ανακτήθηκαν πραγματικά, ενώ όπως φαίνεται πρόκειται για ποσά προς ανάκτηση.

3.64. Η Επιτροπή πρέπει να εναρμονίσει την παρουσίασή της προκειμένου να δίνει μια σαφή και πλήρη εικόνα της κατάστασης στο τέλος κάθε οικονομικού έτους, επισημαίνοντας τα δηλωθέντα ή γνωστά ποσά των περιπτώσεων απάτης ή παρατυπιών καθώς και τις προοπτικές ανάκτησής τους.

Αποφάσεις και υποχρεώσεις πολυετούς χαρακτήρα που συνεπάγονται δημοσιονομικές υποχρεώσεις εκτός προϋπολογισμού

3.65. Στις 31 Δεκεμβρίου 1995, η Επιτροπή δήλωσε για τις δοθείσες αναλήψεις υποχρεώσεων (εκτός ισολογισμού) ένα ποσό ύψους 94 865,2 εκατ. Ecu όσον αφορά τις αναλήψεις υποχρεώσεων στο πλαίσιο των διαρθρωτικών ταμείων (προβλεπόμενες και μη αναληφθείσες ενισχύσεις για την περίοδο 1994-1999, σε τιμές 1995) και ένα ποσό ύψους 11 204,9 εκατ. Ecu όσον αφορά τις κοινοτικές πρωτοβουλίες. Τα ποσά αντιπροσωπεύουν τη διαφορά μεταξύ του προγραμματισμού των διαρθρωτικών ταμείων για την περίοδο προγραμματισμού 1994-1999 και των σωρευτικών αναλήψεων υποχρεώσεων για τα έτη 1994 και 1995 που εγγράφηκαν στο σύστημα Sincom. Παρ' όλα αυτά, οι αναλήψεις υποχρεώσεων που εγγράφηκαν στο σύστημα Sincom περιλαμβάνουν επίσης και αναλήψεις υποχρεώσεων που αντιστοιχούν σε προηγούμενες περιόδους προγραμματισμού. Παρατηρείται κατά συνέπεια μια υποεκτίμηση των ποσών που εγγράφηκαν στις αναλήψεις υποχρεώσεων εκτός ισολογισμού.

3.66. Εκτός από τις διαπιστωθείσες βελτιώσεις, επιβάλλεται η επισήμανση και των ακόλουθων επιφυλάξεων και παρατηρήσεων.

Επιφυλάξεις σχετικά με τον δημοσιονομικό ισολογισμό της Επιτροπής

Επιφύλαξη σχετικά με τις ενσώματες ακινητοποιήσεις

3.67. Το Συνέδριο διατυπώνει εκ νέου επιφύλαξη () σχετικά με την αξία των ενσώματων ακινητοποιήσεων της Επιτροπής (318,6 εκατ. Ecu για τα κινητά αγαθά Βρυξελλών, Λουξεμβούργου και αντιπροσωπειών). Η άρση της επιφύλαξης αυτής θα καταστεί δυνατή μόνο σε περίπτωση που η αξία των εν λόγω ακινητοποιήσεων θα μπορεί να προσδιοριστεί με μεγαλύτερη ακρίβεια, δηλαδή μετά την ολοκλήρωση των διαδικασιών της διεξαγόμενης φυσικής απογραφής (η περάτωσή της προβλέπεται για τον Ιούνιο του 1996) και τη θέση σε ισχύ ενός ανανεωμένου κανονιστικού και λογιστικού πλαισίου.

Επιφύλαξη σχετικά με τη χωριστή λογιστική των παραδοσιακών ιδίων πόρων

3.68. Το Συνέδριο διατυπώνει εκ νέου επιφύλαξη σχετικά με την πληρότητα της χωριστής λογιστικής όσον αφορά τους δασμούς και τις γεωργικές εισφορές.

3.69. Πράγματι, η έκταση των σφαλμάτων και των προβλημάτων που εντοπίστηκαν στο επίπεδο των χωριστών λογιστικών όσον αφορά τους δασμούς και τις γεωργικές εισφορές δεν αφήνει περιθώρια ώστε να θεωρηθεί αξιόπιστο το ποσό των 856,4 εκατ. Ecu περίπου που εγγράφηκε στον δημοσιονομικό ισολογισμό για τα έσοδα αυτά.

3.70. Κάθε κράτος μέλος διαβιβάζει στην Επιτροπή μια τριμηνιαία κατάσταση της χωριστής λογιστικής που αφορά τους βεβαιωμένους δασμούς που δεν έχουν εισπραχθεί και δεν καλύπτονται από εγγυήσεις, καθώς και τους βεβαιωμένους δασμούς που καλύπτονται από εγγυήσεις αλλά αμφισβητούνται.

3.71. Οι χωριστές λογιστικές που τηρούν τα κράτη μέλη βαρύνονται ακόμη με πολλά σφάλματα και παραλείψεις. Μεγάλος αριθμός σφαλμάτων διαπιστώθηκε στη Γερμανία. Οι μεταφορές του τέλους της τριμηνίας στην επόμενη τριμηνία δεν είναι ομαλές στην Ιταλία. Οι καταστάσεις των κρατών μελών δεν αναφέρουν πάντοτε χωριστά τις εισπράξεις από τις ακυρώσεις αξίας.

Άλλες παρατηρήσεις σχετικά με τον δημοσιονομικό ισολογισμό της Επιτροπής

Απαιτήσεις που αφορούν τους ιδίους πόρους με βάση τον ΦΠΑ και το ΑΕΠ

3.72. Όσον αφορά τους ιδίους πόρους που προέρχονται από τον ΦΠΑ και το ΑΕΠ, τα σχετικά παραρτήματα του δημοσιονομικού ισολογισμού () κάνουν λόγο για έναν ορισμένο αριθμό απαιτήσεων, των οποίων το ποσό δεν προσδιορίζεται και οι οποίες βεβαιώθηκαν και εγγράφηκαν «προς υπόμνηση» στις λογιστικές καταστάσεις της Επιτροπής. Με την εξέταση των ενταλμάτων είσπραξης και των προβλέψεων για τις απαιτήσεις διαπιστώθηκε η ασυμφωνία σε μεγάλο βαθμό μεταξύ του ισολογισμού και της επικρατούσας κατάστασης στο τέλος του οικονομικού έτους 1995.

3.73. Έτσι, όσον αφορά τα υπόλοιπα ΑΕΠ, σε 72 περιπτώσεις επιφυλάξεων ως προς τις καταστάσεις ΑΕΠ δεν έγιναν ενέργειες ούτε για έκδοση εντάλματος είσπραξης ούτε για πρόβλεψη απαίτησης, και ως εκ τούτου δεν αναφέρονται στους λογαριασμούς. Η ίδια κατάσταση επαναλαμβάνεται και σε 19 τουλάχιστον περιπτώσεις που αφορούν επιφυλάξεις ως προς τις καταστάσεις ΦΠΑ. Τα παραρτήματα του ισολογισμού δεν δίνουν και αυτά μια ολοκληρωμένη εικόνα για τον αριθμό των οικονομικών ετών που αφορούν οι εν λόγω απαιτήσεις.

Είσπραξη των εσόδων

Δικαστικά έξοδα/τόκοι υπερημερίας

3.74. Παρά τη σαφή βελτίωση που διαπιστώθηκε όσον αφορά την κατάρτιση των λογιστικών εγγράφων (προβλέψεις απαιτήσεων), η εξέταση των φακέλων κατέδειξε ότι η διαδικασία είσπραξης των παραδοσιακών ιδίων πόρων που υπήρξαν αντικείμενο διαφοράς είναι ακόμη πολύ χρονοβόρα.

Πρόστιμα, χρηματικές ποινές και κυρώσεις

3.75. Σε 10 περιπτώσεις, από τις 143 ανοιχτές υποθέσεις στις 31 Δεκεμβρίου 1995, διαπιστώθηκαν καθυστερήσεις -σημαντικές μερικές φορές- στην είσπραξη των προστίμων. Η πληρωμή πρέπει να γίνεται εντός τριών μηνών μετά την κοινοποίηση του προστίμου, εκτός εάν η επιχείρηση καταβάλει εγγύηση και προσφύγει στη δικαιοσύνη. Σε περίπτωση που δεν γίνει η πληρωμή εντός του τριμήνου, η Επιτροπή έχει στη διάθεσή της προθεσμία 15 ημερών προκειμένου να προβεί σε εξώδικη όχληση προς τον οφειλέτη.

3.76. Σε αρκετές περιπτώσεις, που αφορούν σχεδόν 4 εκατ. Ecu, τα πρόστιμα που δεν εισπράχθηκαν δεν καλύπτονταν εξαρχής ή δεν καλύπτονταν πλέον από εγγυήσεις ή πάλι δεν είχαν αποτελέσει αντικείμενο εξώδικων οχλήσεων για το διακανονισμό της οφειλής.

Έσοδα προς είσπραξη

3.77. Η θέση «έσοδα προς είσπραξη» έχει υποεκτιμηθεί κατά πολύ, διότι από τη στιγμή που οι υπηρεσίες της Επιτροπής γνωρίζουν τα προς είσπραξη ποσά, ορισμένοι διατάκτες δεν εκδίδουν συστηματικά σε όλες τις περιπτώσεις εντάλματα είσπραξης. Για παράδειγμα, μετά τους ελέγχους που πραγματοποιήθηκαν το 1993 και το 1994 και αφορούσαν τις άμεσες ενέργειες υπέρ του τουρισμού μετά τη λήξη του Ευρωπαϊκού Έτους Τουρισμού (ΕΕΤ), η ΓΔ XX εντόπισε 43 περιπτώσεις όπου έπρεπε να εισπραχθούν κάποια ποσά. Παρ' όλα αυτά, για 31 από τους σχετικούς φακέλους, των οποίων το εκτιμώμενο προς είσπραξη ποσό ανέρχεται στα 324 000 Ecu περίπου, η ΓΔ XXIII δεν έχει εκδώσει ακόμη εντάλματα είσπραξης.

Εκτέλεση και λογιστική καταχώρηση των πληρωμών

3.78. Η εξέταση στο κεντρικό επίπεδο -στο σύστημα διαχείρισης των ταμειακών διαθεσίμων, της τραπεζικής λογιστικής, της γενικής λογιστικής και του συστήματος τραπεζικής συμφωνίας (Nostro)- των πράξεων πληρωμής που επιλέχθηκαν στο πλαίσιο του κεντρικού δείγματος και έχουν συνεπαχθεί εκταμιεύσεις αποκάλυψε την ύπαρξη μόνο κάποιων επουσιωδών σφαλμάτων.

Συμμετοχές και δάνεια

Παρουσίαση των συμμετοχών και των δανείων ECIP

3.79. Όσον αφορά το χρηματοδοτικό μέσο EC Investment Partners (ECIP), το Συνέδριο επιμένει στην παρατήρησή του σχετικά με την εσφαλμένη κατανομή μεταξύ συμμετοχών και δανείων, η οποία περιλαμβάνεται στην έκθεσή του προς υποστήριξη της DAS 1994 (), και σημειώνει την πρόθεση της Επιτροπής να διεξαγάγει ανεξάρτητο έλεγχο όλων των συγκεντρωτικών λογαριασμών και να ενσωματώνει εφεξής στον ισολογισμό την κατάσταση πραγματικής εκταμίευσης των στοιχείων του ενεργητικού που αντιστοιχούν στο μέσο ECIP.

Σώρευση και εκμετάλλευση των κερδών από τη δανειοληπτική/δανειοδοτική δραστηριότητα της Επιτροπής

3.80. Οι δανειοδοτικές δραστηριότητες με δανειακά κεφάλαια στο πλαίσιο του νέου κοινοτικού μέσου (ΝΚΜ), της Ευρατόμ, του ισοζυγίου πληρωμών, της μεσοπρόθεσμης χρηματοδοτικής ενίσχυσης και της επισιτιστικής βοήθειας απέφεραν περιορισμένα κέρδη που σωρεύτηκαν με την παρέλευση των ετών και απέφεραν με τη σειρά τους έσοδα από τους τόκους, τα οποία ανέρχονται συνολικά στις 31 Δεκεμβρίου 1995 στο ποσό των 69,1 εκατ. Ecu. Αυτά τα απρόβλεπτα κέρδη δεν εντάσσονται σε κανένα νομικό πλαίσιο που να επιτρέπει τη χρησιμοποίησή τους. Θα ήταν σκόπιμο να κινηθεί η διαδικασία εγγραφής των ποσών αυτών στα έσοδα, και ενδεχομένως στις δαπάνες, του προϋπολογισμού, προκειμένου να καταστεί δυνατή η παρακολούθηση της χρησιμοποίησής τους σε συνθήκες πλήρους διαφάνειας. Η Επιτροπή εκταμίευσε ήδη ένα μέρος αυτών των κεφαλαίων προσφεύγοντας σε διαδικασίες εκτός προϋπολογισμού (1,1 εκατ. Ecu το 1995).

Διαχείριση των δανείων «επισιτιστικής βοήθειας» στα νέα ανεξάρτητα κράτη

3.81. Όταν ο δικαιούχος δανείου δεν πληρώνει εντός της προβλεπόμενης προθεσμίας, είτε πρόκειται για αποπληρωμή κεφαλαίου είτε για καταβολή τόκων, επιβαρύνεται με τόκους υπερημερίας. Οι εν λόγω τόκοι υπολογίζονται και καταχωρούνται στους λογαριασμούς από την Επιτροπή στο χρονικό διάστημα που μεσολαβεί μεταξύ της ημερομηνίας λήξης της μη τηρηθείσας προθεσμίας πληρωμής και της ημερομηνίας παρέμβασης του Ταμείου Εγγυήσεων (ήτοι 3 μήνες), και όχι πέρα από αυτό. Το Ταμείο Εγγυήσεων πρέπει να υπολογίζει και να καταχωρεί στους λογαριασμούς τους τόκους υπερημερίας που επιβάλλονται από την ημερομηνία της παρέμβασής του, προκειμένου τα ποσά αυτά να καταλογίζονται σε βάρος των δικαιούχων των εν λόγω δανείων, ή των φορέων που τους χορήγησαν την εγγύησή τους, σε περίπτωση ενδεχόμενης καθυστέρησης της αποπληρωμής από μέρους τους. Οι εν λόγω τόκοι υπερημερίας, της τάξης των 5,7 εκατ. Ecu, δεν περιλαμβάνονται στον ισολογισμό του Ταμείου Εγγυήσεων της 31ης Δεκεμβρίου 1995 () και, κατά συνέπεια, δεν έχουν περιληφθεί ούτε στον δημοσιονομικό ισολογισμό της Επιτροπής, αλλά ούτε και στον ενοποιημένο δημοσιονομικό ισολογισμό της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Εξαιτίας αυτού, η παρουσίαση της δημοσιονομικής κατάστασης είναι ελλιπής.

3.82. Το ανεξόφλητο υπόλοιπο των δανείων που χορηγήθηκαν στο πλαίσιο της επισιτιστικής βοήθειας προς τα νέα ανεξάρτητα κράτη είναι καταχωρημένο στις απαιτήσεις, και οι δεδουλευμένοι τόκοι που δεν έχουν καταστεί ληξιπρόθεσμοι στο λογαριασμό τακτοποίησης ενεργητικού. Ο κίνδυνος να μην εισπραχθούν ορισμένα από αυτά τα δάνεια είναι πραγματικός, εάν ληφθεί υπόψη η κατάσταση των οφειλετών. Το Ταμείο Εγγυήσεων χρειάστηκε ήδη να παρέμβει προκειμένου να αντιμετωπίσει υπερημερίες συνολικού ύψους 232,5 εκατ. Ecu στις 31 Δεκεμβρίου 1995. Σε δύο περιπτώσεις, παραμένει ανεξόφλητο ένα υπόλοιπο 65,3 εκατ. Ecu που είναι επίσης πολύ πιθανό να μην εισπραχθεί. Τέλος, επί συνόλου 211,5 εκατ. Ecu που έπρεπε να καταβληθούν στις 15 Ιανουαρίου 1996, δεν καταβλήθηκαν 37 εκατ. Ecu. Σε τέτοιες περιπτώσεις, πρέπει να γίνονται επισημάνσεις στις σημειώσεις του ισολογισμού προκειμένου να εφιστάται η προσοχή στην ύπαρξη του κινδύνου δύσκολης είσπραξης των απαιτήσεων.

Πραγματικός όγκος των εγγυήσεων της Ένωσης για τις δανειοδοτικές δραστηριότητες

3.83. Στην κατάσταση των εκτός ισολογισμού αναλήψεων υποχρεώσεων καταγράφονται οι πιθανές επιβαρύνσεις (18 922 εκατ. Ecu) της Ένωσης που συνεπάγονται οι εγγυήσεις τις οποίες παρέχουν οι Ευρωπαϊκές Κοινότητες επί των δανείων που χορηγούνται από τρίτους, και κυρίως από την ΕΤΕ (όπου οι Κοινότητες μπορούν να υποκατασταθούν στα δικαιώματα του κύριου πιστωτή), καθώς και επί των δανείων που λαμβάνουν οι ίδιες οι Κοινότητες. Η κατάσταση είναι ωστόσο ελλιπής εφόσον σε αυτήν δεν αναφέρεται και επομένως δεν αξιοποιείται το σύνολο των εγγυήσεων που ελήφθησαν υπέρ αυτών των ίδιων των δανείων, το οποίο προσφέρει τη δυνατότητα μείωσης της πιθανής επιβάρυνσης για την Ένωση.

3.84. Θα ήταν ευκταίο η Επιτροπή να καταρτίζει στο εξής μια πλήρη κατάσταση, εκτός ισολογισμού, αυτών των υποχρεώσεων που έχουν ληφθεί -συμπεριλαμβάνοντας μια αξιολόγηση της ποιότητάς τους- προκειμένου να παρέχει στον αναγνώστη των λογαριασμών μια ακριβέστερη και σταθμισμένη αξιολόγηση του καθαρού δημοσιονομικού κινδύνου που διατρέχει η Ένωση όσον αφορά αυτά τα δάνεια.

Εκτέλεση εγγυήσεων που χορηγήθηκαν

3.85. Τον Νοέμβριο του 1995, η Γενική Διεύθυνση που διαχειρίζεται το χρηματοδοτικό μέσο «Επισιτιστική βοήθεια» προς τα νέα ανεξάρτητα κράτη ζήτησε προκαταβολή κεφαλαίου, που αντιστοιχούσε σε ποσό ύψους 211,5 εκατ. Ecu, με προσωρινή χρήση των ταμειακών διαθεσίμων της Επιτροπής [άρθρο 12 του κανονισμού (ΕΟΚ) αριθ. 1552/89]. Η προκαταβολή αυτή, που προοριζόταν να καλύψει τη δόση ενός δανείου στις 15 Ιανουαρίου 1996 εν αναμονή της πληρωμής των ληξιπρόθεσμων δόσεων από τις χώρες δικαιούχους των αντίστοιχων δανείων, έπρεπε να καταλογιστεί στους λογαριασμούς του οικονομικού έτους 1996. Εξαιτίας ενός λογιστικού σφάλματος, καταλογίστηκε στους λογαριασμούς του 1995. Κατά συνέπεια, αφενός μια απαίτηση που δεν έχει θέση στον ισολογισμό του 1995 εμφαίνεται στο ενεργητικό κάτω από τη στήλη «Εγγυήσεις κοινοτικού προϋπολογισμού» με ποσό ύψους 211,5 εκατ. Ecu, αφετέρου οι τραπεζικοί λογαριασμοί έχουν υποεκτιμηθεί κατά το ίδιο ποσό.

Ανάλυση των τραπεζικών λογαριασμών στον ισολογισμό

3.86. Κατά τη διάρκεια του έτους, οι τραπεζικές πράξεις εγγράφονται σε έναν και μόνο λογαριασμό στο πλαίσιο της γενικής λογιστικής. Κατά την κατάρτιση του δημοσιονομικού ισολογισμού στο τέλος του έτους, γίνεται ανάλυση του ποσού αυτού σε χρεωστικά και πιστωτικά υπόλοιπα, και στη συνέχεια σε ποσά που βρίσκονται σε δημόσια ταμεία, κεντρικές τράπεζες ή εμπορικές τράπεζες (σε λογαριασμούς όψεως). H ανάλυση αυτή έγινε με βάση τα επιμέρους υπόλοιπα των τραπεζικών λογαριασμών, τα οποία είναι διαθέσιμα στην τραπεζική λογιστική και διασταυρώθηκαν από το Συνέδριο με στοιχεία που τηρούνται από τρίτους. Κατά τη διενέργεια της ανάλυσης συγχωνεύθηκαν ένας λογαριασμός δημόσιου ταμείου και ένας λογαριασμός κεντρικής τράπεζας. Κατά συνέπεια, η θέση «λογαριασμοί στα δημόσια ταμεία» στο παθητικό του ισολογισμού έχει υποεκτιμηθεί κατά 118,8 εκατ. Ecu και η θέση «λογαριασμοί στις κεντρικές τράπεζες» στο παθητικό του ισολογισμού έχει υπερεκτιμηθεί κατά το ίδιο ποσό.

Οι δημοσιονομικοί ισολογισμοί των λοιπών κοινοτικών οργάνων και οργανισμών

Βελτιώσεις που αφορούν τον ισολογισμό των λοιπών κοινοτικών οργάνων και οργανισμών

3.87. Με τον έλεγχο του Συνεδρίου κατέστη δυνατό να διαπιστωθούν οι βελτιώσεις που επήλθαν σε σχέση με το οικονομικό έτος 1994 όσον αφορά την εγγραφή των ενσώματων ακινητοποιήσεων στους ισολογισμούς, και ειδικότερα όσον αφορά τα δικαιώματα επί ακινήτων με επιλογή αγοράς. Οι προσπάθειες που καταβλήθηκαν στον τομέα αυτό πρέπει ωστόσο να συνεχιστούν.

3.88. Έχοντας πάντοτε υπόψη τις διαπιστωθείσες βελτιώσεις, κρίνεται σκόπιμο να σημειωθούν και οι ακόλουθες επιφυλάξεις και παρατηρήσεις.

Επιφύλαξη σχετικά με τις ενσώματες ακινητοποιήσεις

3.89. Το Συνέδριο εκφράζει και πάλι την επιφύλαξή του όσον αφορά την αξία των κινητών αγαθών (97,9 εκατ. Ecu) που έχουν εγγραφεί στους αντίστοιχους δημοσιονομικούς ισολογισμούς του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου αφενός, και της Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής και της Επιτροπής των Περιφερειών αφετέρου.

3.90. Στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, το ποσό που έχει εγγραφεί στον δημοσιονομικό ισολογισμό (91,2 εκατ. Ecu) δεν αντιστοιχεί στο ποσό που έχει καταχωρηθεί στη βάση δεδομένων IMMO, η οποία χρησιμεύει ως βιβλίο απογραφής. Εξάλλου, δεν έχουν ενσωματωθεί ακόμη στον δημοσιονομικό ισολογισμό της 31ης Δεκεμβρίου 1995 οι προσαρμογές που έπρεπε να πραγματοποιηθούν μετά τον τελευταίο τριετή φυσικό έλεγχο, ο οποίος ολοκληρώθηκε το 1994.

3.91. Στην Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή (ΟΚΕ) και την Επιτροπή των Περιφερειών (ΕτΠ), το ποσό που αναφέρεται στον ενοποιημένο δημοσιονομικό ισολογισμό (6,7 εκατ. Ecu) δεν βασίζεται στα βιβλία απογραφής. Οι ελλείψεις που διαπιστώθηκαν όσον αφορά τα βιβλία απογραφής (για παράδειγμα, εγγραφές σε διαφορετικά νομίσματα χωρίς μετατροπή σε Ecu, έλλειψη συνολικών αθροισμάτων, λευκές σελίδες) είναι τέτοιου είδους ώστε κατέστη σχεδόν αδύνατη η διενέργεια συμφωνίας με τα λογιστικά αριθμητικά στοιχεία. Εξάλλου, έχουν παρέλθει τουλάχιστον 13 έτη χωρίς να έχει πραγματοποιηθεί στην ΟΚΕ καμία φυσική απογραφή.

Παρατήρηση σχετικά με τις ενσώματες ακινητοποιήσεις

3.92. Στο Συμβούλιο, η τρέχουσα πρακτική που συνίσταται στη μετατροπή του συνολικού ποσού των κινητών αγαθών (27 εκατ. Ecu), το οποίο εμφαίνεται στο βιβλίο απογραφής που τηρείται σε BEF, με βάση την τελευταία ισοτιμία μετατροπής του Ecu του οικονομικού έτους που έκλεισε, οδηγεί σε υπερεκτίμηση κατά 2 εκατ. Ecu. Η πρακτική αυτή είναι αντίθετη προς τις γενικά αποδεκτές λογιστικές αρχές και προς τη λογιστική αρχή που επέλεξε η Επιτροπή για το θέμα αυτό, προκειμένου να καταρτίσει τον δικό της δημοσιονομικό ισολογισμό και τον ενοποιημένο δημοσιονομικό ισολογισμό [βλέπε «Περίληψη των βασικών λογιστικών αρχών», λογαριασμό διαχείρισης και δημοσιονομικό ισολογισμό, τόμος IV, σ. 6, σημείο 2.2.3: οι ενσώματες ακινητοποιήσεις (ένυλα πάγια στοιχεία) διατηρούν την αξία τους σε Ecu, η οποία υπολογίζεται με βάση τη λογιστική ισοτιμία που ίσχυε τη στιγμή της αγοράς τους].

Παρατήρηση σχετικά με τους τραπεζικούς λογαριασμούς και το ταμείο

3.93. Το Συνέδριο δεν μπορεί να αποφανθεί σχετικά με την αξιοπιστία του ποσού των λογαριασμών όψεως (2,8 εκατ. Ecu) και του ταμείου (0,2 εκατ. Ecu), τα οποία εμφαίνονται στο ενεργητικό του ενοποιημένου δημοσιονομικού ισολογισμού της ΟΚΕ/ΕτΠ, δεδομένου ότι οι τραπεζικές συμφωνίες και η ταμειακή συμφωνία της 31ης Δεκεμβρίου 1995 δεν πραγματοποιήθηκαν καθόλου ή πραγματοποιήθηκαν με καθυστέρηση.

ΟΣΟΝ ΑΦΟΡΑ ΤΗ ΝΟΜΙΜΟΤΗΤΑ/ΚΑΝΟΝΙΚΟΤΗΤΑ ΤΩΝ ΥΠΟΚΕΙΜΕΝΩΝ ΠΡΑΞΕΩΝ

Παρατηρήσεις σχετικά με τις πράξεις που αφορούν τα έσοδα

Οι παραδοσιακοί ίδιοι πόροι

Δασμοί και γεωργικές εισφορές

3.94. Η εξέταση ενός δείγματος υποκειμένων πράξεων οδήγησε στον εντοπισμό σχετικά περιορισμένου αριθμού σφαλμάτων, που αφορούν τη μη απόδοση οφειλόμενων δασμών, την αναιτιολόγητη ακύρωση αξίας, την εσφαλμένη εφαρμογή του δασμολογίου, τη βραδύτητα στην εκτέλεση των διορθώσεων, την καθυστερημένη ή την καθυστερημένη και ελλιπή διάθεση, την καθυστερημένη διάθεση που εντοπίστηκε χάρις στους ελέγχους του Συνεδρίου ή την ελλιπή βεβαίωση χωρίς διασάφηση.

3.95. Οι συναφείς εξετάσεις κατέδειξαν την παρουσία προβλημάτων, μερικές φορές ακόμη και σημαντικών, που έχουν σχέση με τη διάθεση των ιδίων πόρων σύμφωνα με τις διατάξεις. Οι συνεπαγόμενες παρατηρήσεις στις περισσότερες περιπτώσεις αφορούν τα συστήματα ή τις διαδικασίες που εφαρμόζονται στα κράτη μέλη:

α) σε ένα κράτος μέλος, σε αρκετά τελωνεία διαπιστώθηκαν καθυστερήσεις όσον αφορά τη λογιστική εγγραφή των συνολικών συμπληρωματικών διασαφήσεων. Οι καθυστερήσεις αυτές είναι μερικές φορές μεγάλες (μέχρι 5 μήνες) και οφείλονται στην ερμηνεία των εθνικών διατάξεων. Σε ένα άλλο κράτος μέλος, οι διορθώσεις των βεβαιώσεων έγιναν καθυστερημένα. Σε δύο άλλα κράτη μέλη, εντοπίστηκαν συστηματικές καθυστερήσεις όσον αφορά τη διαπίστωση των τελωνειακών οφειλών 7

β) σε ένα κράτος μέλος, οι δασμοί που εισπράττονται κατά την έξοδο από τις αποθήκες τελωνειακής αποταμίευσης συγκεντρώνονται με συστηματικά παρατηρούμενη καθυστέρηση. Σε αρκετά κράτη μέλη, οι προβλεπόμενες προθεσμίες για το κλείσιμο των ελλιπών διασαφήσεων δεν τηρούνται κανονικά, γεγονός που επιφέρει καθυστερήσεις στη διάθεση 7

γ) εντοπίστηκαν σφάλματα στη χωριστή λογιστική. Σε ένα κράτος μέλος, τα διαπιστωθέντα σφάλματα ήταν πολυάριθμα. Επιβάλλεται η αναθεώρηση των λογαριασμών της χωριστής λογιστικής. Σε ένα άλλο κράτος μέλος, διαπιστώθηκαν καθυστερήσεις όσον αφορά τον καταλογισμό των δασμών που εγγράφηκαν αρχικά σε προσωρινό λογαριασμό 7

δ) σε αρκετά κράτη μέλη, κατά τη διάρκεια της επιτόπιας επίσκεψης δεν ήταν διαθέσιμα τα απαιτούμενα δικαιολογητικά έγγραφα για τον υπολογισμό της τελωνειακής οφειλής που συνεπάγονταν ορισμένες ελεγχθείσες συναλλαγές.

Εισφορές του τομέα της ζάχαρης

3.96. Όσον αφορά την καταβολή των εισφορών παραγωγής, διαπιστώθηκε ότι όλα τα κράτη μέλη, με εξαίρεση το Ηνωμένο Βασίλειο, προέβησαν κατά τη διάρκεια του μηνός Δεκεμβρίου 1995 στην καταβολή των οφειλόμενων υπολοίπων βάσει των ποσοστών που ορίζει ο κανονισμός (ΕΚ) αριθ. 2403/95 (). Πράγματι, η κατάσταση των δασμών που βεβαιώθηκαν από αυτό το κράτος μέλος τον Οκτώβριο του 1995 και διατέθηκαν τον Δεκέμβριο του 1995 περιλαμβάνει μόνο τις εισφορές αποθεματοποίησης. Επομένως, το Ηνωμένο Βασίλειο επωφελήθηκε από το πλεονέκτημα στα ταμειακά του διαθέσιμα που αντιστοιχούσε σε ποσό ύψους 20 447 318 Ecu, πράγμα το οποίο δεν συνάδει με την αρχή της αυτοχρηματοδότησης του πλεονάσματος στην κοινοτική παραγωγή ζάχαρης.

3.97. Εξάλλου, το υπόλοιπο των εισφορών παραγωγής για την περίοδο 1994/95 στο Ηνωμένο Βασίλειο (20 447 318 Ecu) δεν εμφαίνεται στη λογιστική ως βεβαιωθείς δασμός που παραμένει προς είσπραξη στις 31 Δεκεμβρίου 1995. Ωστόσο, τα στοιχεία που αφορούν την οριστική παραγωγή ζάχαρης και ισογλυκόζης διαβιβάζονται από τα κράτη μέλη στην Επιτροπή στις 5 Οκτωβρίου το αργότερο [προθεσμία που ορίζει ο κανονισμός (ΕΟΚ) αριθ. 2682/84 ()] και η τελευταία όρισε τις εισφορές παραγωγής για την περίοδο εμπορίας 1994/95 με τον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 2403/95 της 12ης Οκτωβρίου 1995. Από αυτά προκύπτει ότι οι υπηρεσίες της Επιτροπής διέθεταν, τον Οκτώβριο του 1995, όλα τα απαραίτητα στοιχεία (αριθμητικά στοιχεία παραγωγής, ποσά εισφορών) για τον υπολογισμό αυτής της απαίτησης.

3.98. Πρέπει να σημειωθεί ότι η πρακτική που ακολουθεί το Ηνωμένο Βασίλειο όπως και η λογιστική διαδικασία που ακολουθεί η Επιτροπή έχουν ήδη αποτελέσει αντικείμενο παρατήρησης του Συνεδρίου στην έκθεση DAS για το οικονομικό έτος 1994 (σημείο 3.111), καθώς το υπόλοιπο της περιόδου εμπορίας 1993/94 που αντιπροσωπεύει ένα ποσό 14 974 768 Ecu καταβλήθηκε στην Κοινότητα μόλις τον Ιανουάριο του 1995. Το Συνέδριο υπογραμμίζει ότι στη γνωμοδότησή του αριθ. 1/94 () για την τροποποίηση του κανονισμού (ΕΟΚ, Ευρατόμ) αριθ. 1552/89 είχε διατυπώσει συγκεκριμένες προτάσεις με στόχο την επίλυση του προαναφερθέντος προβλήματος.

3.99. Εξάλλου, μετά τον έλεγχο ενός δείγματος 11 συναλλαγών που αφορούν εισφορές του τομέα της ζάχαρης, το Συνέδριο δεν βρήκε αφορμή για παρατηρήσεις όσον αφορά τη νομιμότητα/κανονικότητα των υποκειμένων πράξεων που να χρήζουν αναφοράς στην παρούσα έκθεση.

Ο ίδιος πόρος που βασίζεται στον ΦΠΑ

3.100. Σύμφωνα με το άρθρο 2, παράγραφος 1, στοιχείο γ), της απόφασης 88/376 του Συμβουλίου, ο ίδιος πόρος ΦΠΑ προκύπτει από την εφαρμογή ενός ενιαίου ποσοστού (που δεν μπορεί να υπερβεί το 1,4 %), το οποίο ισχύει για όλα τα κράτη μέλη, επί της φορολογικής βάσης του ΦΠΑ που καθορίζεται ομοιόμορφα για τα κράτη μέλη σύμφωνα με τους κοινοτικούς κανόνες. Ωστόσο, η φορολογική βάση που πρέπει να ληφθεί υπόψη για κάθε κράτος μέλος δεν πρέπει να υπερβαίνει το 55 % του ΑΕΠ του. Η φορολογική βάση υπολογίζεται διαιρώντας τα συνολικά καθαρά έσοδα του ΦΠΑ που εισπράχθηκαν με τον σταθμισμένο μέσο συντελεστή του ΦΠΑ, σύμφωνα με τη μέθοδο που περιγράφεται στο άρθρο 4 του κανονισμού (ΕΟΚ) αριθ. 1553/89 του Συμβουλίου. Παρ' όλα αυτά, η καθιέρωση μιας ομοιόμορφης φορολογικής βάσης για τον ΦΠΑ δυσχεραίνεται από τις εθνικές ιδιαιτερότητες στην εφαρμογή της νομοθεσίας για τον ΦΠΑ. Στις οδηγίες που αφορούν τον ΦΠΑ, τα κράτη μέλη έχουν δικαίωμα επιλογής σε 60 περιπτώσεις και σε περίπου 125 άλλες περιπτώσεις η Επιτροπή χορήγησε εξαίρεση στα κράτη μέλη, προκειμένου να παρεκκλίνουν από τις γενικές αρχές. Ως εκ τούτου, για τις ανάγκες του ιδίου πόρου ΦΠΑ πρέπει να υπολογιστούν οι συμψηφισμοί και οι διορθώσεις, προκειμένου να ανασυσταθεί μια εναρμονισμένη βάση.

3.101. Στον πίνακα 3.2 δίνονται λεπτομερή στοιχεία σχετικά με τον υπολογισμό της φορολογικής βάσης του ΦΠΑ για το 1994, όπως προκύπτουν από τις ανακεφαλαιωτικές καταστάσεις ΦΠΑ που υπέβαλαν τα κράτη μέλη το 1995.

3.102. Από την παράσταση αυτή είναι σαφές ότι τα πλέον σημαντικά στοιχεία είναι τα «καθαρά εισπραχθέντα έσοδα ΦΠΑ» και ο «σταθμισμένος μέσος συντελεστής». Μια διαφορά 1 % στα στοιχεία αυτά θα επηρεάσει την οριστική βάση του ΦΠΑ επίσης κατά 1 %.

3.103. Ο στόχος του ελέγχου που διενήργησε το Συνέδριο ήταν να αποκομισθεί η βεβαιότητα ότι οι ίδιοι πόροι που προκύπτουν από τον ΦΠΑ καταβάλλονται από τα κράτη μέλη στην Ευρωπαϊκή Ένωση με το ακριβές ποσό τους, έγκαιρα και πλήρως, καθώς και ότι οι ετήσιες ανακεφαλαιωτικές καταστάσεις του ΦΠΑ -ως βασικά έγγραφα αναφοράς- είναι νόμιμες και κανονικές. Δεδομένου ότι οι ίδιοι πόροι που προκύπτουν από τον ΦΠΑ κάθε έτος καταβάλλονται κατά τη διάρκεια του έτους αυτού σε προσωρινή βάση και καθίστανται οριστικοί το επόμενο έτος, οι ελεγκτικές εργασίες εστιάστηκαν στις ανακεφαλαιωτικές καταστάσεις ΦΠΑ των κρατών μελών για το 1994, οι οποίες υποβλήθηκαν το 1995.

3.104. Οι έλεγχοι διενεργήθηκαν στην Επιτροπή και τις αρμόδιες κεντρικές υπηρεσίες σε αρκετά κράτη μέλη.

>ΘΕΣΗ ΠΗΝΑΚΑ>

3.105. Το Συνέδριο διαπίστωσε ότι όλα τα έσοδα από τον ΦΠΑ που εισπράττονται κατά τη διάρκεια ενός δεδομένου έτους δεν καταχωρούνται κατ' ανάγκη εξ ολοκλήρου στο έτος αυτό, καθώς και ότι ορισμένα ποσά μπορεί να καταχωρούνται μόνο κατά το επόμενο οικονομικό έτος. Τούτο συμβαίνει ιδιαίτερα στην περίπτωση προσωρινών λογαριασμών που περιλαμβάνουν έσοδα ΦΠΑ που παραμένουν προς εκκαθάριση στο τέλος του οικονομικού έτους, τα οποία δεν καταχωρούνται πάντοτε ούτε κατανέμονται δεόντως στα ανάλογα εθνικά κονδύλια του προϋπολογισμού του σχετικού οικονομικού έτους. Αυτό το είδος λογιστικής αντιμετώπισης υφίσταται εξαιτίας των διαφορετικών εθνικών λογιστικών πρακτικών που εφαρμόζονται στα κράτη μέλη.

3.106. Κατά συνέπεια, τα στοιχεία που ανακοινώνει η Επιτροπή σχετικά με τα καθαρά έσοδα από τον ΦΠΑ για ένα δεδομένο οικονομικό έτος δεν είναι ακριβή και πλήρη, στο βαθμό που δεν αντιπροσωπεύουν όλο τον ΦΠΑ που εισπράχθηκε και καταχωρήθηκε ως έσοδο από τις εθνικές υπηρεσίες. Ακόμη και αν τα εναπομένοντα έσοδα ΦΠΑ που τηρούνται σε προσωρινούς λογαριασμούς καταχωρηθούν κατά τα επόμενα έτη και καταγραφούν σε μελλοντικές ανακεφαλαιωτικές καταστάσεις ΦΠΑ, το αποτέλεσμα όσον αφορά τον ίδιο πόρο ΦΠΑ θα είναι διαφορετικό, διότι ο σταθμισμένος μέσος συντελεστής αλλάζει κάθε χρόνο.

Ακρίβεια του σταθμισμένου μέσου συντελεστή

3.107. Εάν οι συντελεστές ΦΠΑ που ισχύουν είναι περισσότεροι του ενός, τα κράτη μέλη υποχρεούνται να υπολογίσουν έναν σταθμισμένο μέσο συντελεστή (ΣΜΣ) με τέσσερα δεκαδικά ψηφία. Για το σκοπό αυτό, όλες οι φορολογητέες πράξεις που δεν απαλλάσσονται από τον ΦΠΑ πρέπει να κατανεμηθούν ανάλογα με το συντελεστή ΦΠΑ που ισχύει κατά περίπτωση. Η κατανομή αυτή πρέπει να γίνει με βάση στοιχεία που λαμβάνονται από τους εθνικούς λογαριασμούς (ΕΣΟΛ), τις συναφείς με αυτούς πηγές ή οποιαδήποτε άλλη ενδεδειγμένη πηγή.

3.108. Στην πράξη, ο ΣΜΣ υπολογίζεται με βάση υποθέσεις, εκτιμήσεις και στοιχεία που δεν είναι τα πλέον πρόσφατα. Κατά συνέπεια, η ποιότητα των στοιχείων που λαμβάνονται υπόψη από τα κράτη μέλη, καθώς και η επίδραση στον υπολογισμό του ΣΜΣ διαφέρουν σημαντικά από το ένα κράτος μέλος στο άλλο.

3.109. Η κατανομή των πράξεων κατά εφαρμοζόμενο συντελεστή ΦΠΑ βελτιώνεται στο μέτρο που βελτιώνεται και η εναρμόνιση των συντελεστών, αλλά κινείται ακόμη σε ανεπαρκή επίπεδα εξαιτίας της έλλειψης αξιόπιστων στοιχείων για ένα σημαντικό μέρος των πράξεων.

3.110. Από τους ελέγχους που διενεργήθηκαν σε πέντε κράτη μέλη φάνηκε ότι, ακόμη και αν ο ΣΜΣ είχε υπολογιστεί με φαινομενική ακρίβεια τεσσάρων δεκαδικών ψηφίων όπως επιβάλλει ο κανονισμός, είναι πιθανό να περιβάλλεται από κάποιο βαθμό αβεβαιότητας. Μέχρι στιγμής, μόνο οι αρχές ενός κράτους μέλους έχουν προσπαθήσει να μετρήσουν αυτή την αβεβαιότητα και, απαντώντας στις παρατηρήσεις του Συνεδρίου, επεσήμαναν την ύπαρξη ενός γενικού βαθμού αβεβαιότητας γύρω στο 1,5 %.

Λογιστική καταχώρηση των διορθώσεων και συμψηφισμών

3.111. Η εναρμόνιση της βάσης του ΦΠΑ έχει ως αποτέλεσμα τη διενέργεια «προσαρμογών» στα καθαρά εισπραχθέντα έσοδα ή στην ενδιάμεση βάση. Στις καταστάσεις του 1994 οι προσαρμογές αυτές αντιστοιχούσαν σχεδόν στο 5,5 % (βλέπε πίνακα 3.2) της συνολικής βάσης του ΦΠΑ.

3.112. Σε γενικές γραμμές, το περιθώριο σφάλματος στην περίπτωση αυτή πιθανώς να είναι αναλογικά μεγαλύτερο από αυτό του ΣΜΣ. Τούτο οφείλεται στο ότι πρέπει να γίνουν περισσότερες υποθέσεις. Τα κράτη μέλη πρέπει επομένως να εκτιμήσουν τον όγκο της φορολογικής βάσης για τις διορθώσεις αναπαράγοντας εικονικά, με βάση τις στατιστικές, τις πράξεις φορολογικής φύσης. Είναι πιθανό ο βαθμός αβεβαιότητας για ορισμένες εκτιμήσεις να υπερβαίνει το 10 % του σχετικού ποσού.

3.113. Η Επιτροπή και τα κράτη μέλη μπορούν να επιδιώκουν τη διενέργεια διορθώσεων, ακόμη και αναδρομικά για μια τριετία, στον υπολογισμό των κρατών μελών για τον ίδιο πόρο ΦΠΑ. Στα τέλη του 1995, εκκρεμούσαν τουλάχιστον 105 σχετικές αιτήσεις. Δεδομένου ότι τα σχετικά ποσά δεν είναι γνωστά, ότι επίσης δεν είναι γνωστό σε όλες τις περιπτώσεις εάν έχουν θετικό ή αρνητικό αντίκτυπο στα έσοδα της ΕΕ, και ότι μερικές φορές τα αποθεματικά παραμένουν εκκρεμή επί πολλά έτη, αυξάνεται πάλι κάπως η αβεβαιότητα ως προς την αξιοπιστία του ιδίου πόρου που βασίζεται στον ΦΠΑ.

Συνολική αξιολόγηση

3.114. Όπως και για την DAS 1994 (), το Συνέδριο δεν εντόπισε κανένα μείζον πρόβλημα που να επηρεάζει άμεσα την εφαρμογή των δημοσιονομικών διατάξεων σχετικά με τον πόρο που βασίζεται στον ΦΠΑ, όσον αφορά τον υπολογισμό των οφειλόμενων ποσών από τα κράτη μέλη (δωδεκατημόρια, υπόλοιπα και προσαρμογές υπολοίπων) καθώς και την είσπραξη και τη λογιστική τους καταχώρηση. Ωστόσο, το ποσό του ιδίου πόρου ΦΠΑ για το 1994 ύψους 35 792 εκατ. Ecu, όπως έχει οριστικοποιηθεί το 1995 με την πληρωμή του εκκρεμούντος υπολοίπου, επηρεάζεται από την προαναφερθείσα έλλειψη ακρίβειας στον καθορισμό της φορολογικής βάσης για τον ίδιο πόρο ΦΠΑ. Παρόλο που δεν ελέγχθηκαν πλήρως όλα τα κράτη μέλη, υπάρχουν -από προηγούμενους ελέγχους που διενήργησε η Επιτροπή- επαρκείς ενδείξεις ότι το συμπέρασμα αυτό ισχύει για το σύνολο.

3.115. Η ύπαρξη κάποιου βαθμού αβεβαιότητας ως προς τον ίδιο πόρο ΦΠΑ είναι αναπόφευκτη, αν ληφθούν υπόψη τα προβλήματα σε εθνικό επίπεδο που αφορούν τον ΣΜΣ αφενός και τις διορθώσεις και συμψηφισμούς αφετέρου, στοιχεία που συχνά στηρίζονται αμφότερα σε εκτιμήσεις που είναι απαραίτητες για τον υπολογισμό της εξ υποθέσεως εναρμονισμένης βάσης. Εντούτοις, πρέπει να υπάρχουν περιθώρια για βελτίωση αυτών των στοιχείων της διαδικασίας χωρίς αυτό να συνεπάγεται δυσανάλογο κόστος. Ως εκ τούτου, το Συνέδριο καλεί όλα τα ενδιαφερόμενα μέρη να προβούν σε ενδεδειγμένες και αποδοτικές ενέργειες προκειμένου να βελτιώσουν την ποιότητα των εθνικών συστημάτων για τον καθορισμό της βάσης του ΦΠΑ στο πλαίσιο της «συγκρισιμότητας των συστημάτων μεταξύ κρατών μελών» και της «αξιοπιστίας κάθε συστήματος», ιδιαίτερα όσον αφορά τις πηγές και τις μεθόδους συλλογής των διαφόρων ειδών στοιχείων που χρησιμοποιούνται (μακροοικονομικών, στατιστικών ή τεχνικών).

Ο ίδιος πόρος που βασίζεται στο ακαθάριστο εθνικό προϊόν (ΑΕΠ)

3.116. Οι ίδιοι πόροι που βασίζονται στο ΑΕΠ δίνουν αφορμή για ορισμένες παρατηρήσεις από πλευράς Συνεδρίου όσον αφορά την αξιοπιστία των υπολογισμών και τις διαδικασίες που εφαρμόστηκαν για τον καθορισμό της φορολογικής βάσης (βλέπε σημεία 3.117 έως 3.119). Ωστόσο, πέραν αυτών των παρατηρήσεων, η εγγραφή στους λογαριασμούς της Επιτροπής και η διάθεση αυτών των πόρων δεν έδωσαν λαβή για παρατηρήσεις (βλέπε σημεία 3.120 και 3.121).

Το ακαθάριστο εθνικό προϊόν (ΑΕΠ) ως φορολογική βάση

3.117. Το ΑΕΠ υπολογίζεται βάσει των εθνικών λογαριασμών, που καταρτίζονται σε κάθε κράτος μέλος, σύμφωνα με πολύπλοκες στατιστικές και οικονομετρικές μεθόδους, από ειδικευμένα δημόσια ινστιτούτα που απολαύουν αποκλειστικής αρμοδιότητας στον τομέα αυτό. Τα δεδομένα που παρέχουν τα κράτη μέλη στην Επιτροπή υπόκεινται σε διπλό έλεγχο, ο οποίος εξασφαλίζεται αφενός από την Επιτροπή (Eurostat) βάσει του άρθρου 19 του κανονισμού (ΕΟΚ, Ευρατόμ) αριθ. 1552/89 του Συμβουλίου, της 29ης Μαΐου 1989, όσον αφορά τους ιδίους πόρους, και αφετέρου από την επιτροπή ΑΕΠ που αποτελείται από εκπροσώπους των κρατών μελών δυνάμει του άρθρου 7 της οδηγίας 89/130/ΕΟΚ, Ευρατόμ του Συμβουλίου, της 13ης Φεβρουαρίου 1989, για την εναρμόνιση του καθορισμού του ΑΕΠ σε τιμές αγοράς. Τον Οκτώβριο του 1995, η επιτροπή ΑΕΠ υπέβαλε τη γνωμοδότησή της για τα δεδομένα σχετικά με το οικονομικό έτος 1994, σύμφωνα με την οποία «η επιτροπή εξέτασε τα δεδομένα του ΑΕΠ που διαβίβασαν τα κράτη μέλη και θεωρεί ότι, με βάση τις διευκρινίσεις που παρέχουν τα κράτη μέλη, επιτεύχθηκαν σημαντικές βελτιώσεις. Η επιτροπή υπενθυμίζει επίσης ότι η Επιτροπή εξασφαλίζει την παρακολούθηση των διορθώσεων στα κενά που υπάρχουν στους εθνικούς λογαριασμούς των κρατών μελών και που εντοπίστηκαν κατά τη διάρκεια των αποστολών ελέγχου, οι οποίες πραγματοποιήθηκαν στο πλαίσιο του άρθρου 19 του κανονισμού 1552/89, και επιθυμεί τη συνέχιση αυτών των βημάτων προόδου. Η επιτροπή σημειώνει με ικανοποίηση την πρόοδο που επιτεύχθηκε αλλά και συντελείται στα κράτη μέλη όσον αφορά την εναρμόνιση των δεδομένων του ΑΕΠ».

3.118. Οι έλεγχοι που διενήργησε το Συνέδριο αφορούσαν την τήρηση εκ μέρους των κρατών μελών των κανονιστικών εννοιών και διαδικασιών που θεσπίστηκαν με την οδηγία 89/130/ΕΟΚ, Ευρατόμ για την εναρμόνιση του καθορισμού του ΑΕΠ σε τιμές αγοράς. Η ύπαρξη ορισμένων επιφυλάξεων (130 περιπτώσεις) που δεν έχουν αρθεί από την Επιτροπή, κυρίως όσον αφορά την πληρότητα του ΑΕΠ, και η απουσία στοιχείων σχετικά με τις ενδεχόμενες επιπτώσεις τους επί του πόρου ΑΕΠ, εμποδίζουν πάντοτε την εκτίμηση του επιπέδου ποιότητας του συστήματος.

3.119. Στην ετήσια έκθεσή του για το οικονομικό έτος 1995 (βλέπε κεφάλαιο 1: ίδιοι πόροι), το Συνέδριο έθεσε αδρομερώς το πρόβλημα της μέτρησης της ποιότητας του ΑΕΠ από την άποψη τόσο της «συγκρισιμότητας» των δεδομένων ΑΕΠ μεταξύ κρατών μελών όσο και της «αξιοπιστίας» των δεδομένων κάθε κράτους μέλους. Εκτιμά ότι η τελειοποίηση και η εφαρμογή εργαλείων μέτρησης της ποιότητας του ΑΕΠ θα καταστήσει δυνατή την αποσαφήνιση του ζητήματος που αφορά τα τεχνικά του πλεονεκτήματα ως φορολογικής βάσης ιδίου πόρου και θα παράσχει στο Συνέδριο τα στοιχεία που είναι απαραίτητα για να τεκμηριώσει καλύτερα τη γνώμη του.

Ο ίδιος πόρος που βασίζεται στο ΑΕΠ (συμπληρωματικός πόρος)

3.120. Όσον αφορά τον ίδιο πόρο ΑΕΠ, η δήλωση αξιοπιστίας αφορά την αξιοπιστία καθώς και τη νομιμότητα/κανονικότητα των μεθόδων με τις οποίες βεβαιώνεται ο ίδιος πόρος ΑΕΠ. Λαμβάνει υπόψη τα ακόλουθα στοιχεία:

α) τον καθορισμό του ανωτάτου ορίου των ιδίων πόρων 7

β) τον υπολογισμό του ποσοστού ΑΕΠ για την καταβολή των ιδίων πόρων της «συμπληρωματικής φορολογικής βάσης» 7

γ) τον υπολογισμό των ποσών που οφείλει κάθε κράτος μέλος βάσει αυτού του συμπληρωματικού πόρου 7

δ) τον υπολογισμό των μηνιαίων δωδεκατημορίων που πρέπει να καταβληθούν, την είσπραξη και τη λογιστική καταχώρησή τους 7

ε) τον υπολογισμό των ετήσιων υπολοίπων και των προσαρμογών των προγενέστερων υπολοίπων, την είσπραξη και τη λογιστική καταχώρησή τους.

3.121. Οι έλεγχοι που διενήργησε το Συνέδριο στα προεκτεθέντα στοιχεία δεν οδήγησαν σε καμία παρατήρηση για το οικονομικό έτος 1995.

Επιφυλάξεις σχετικά με τις πράξεις που αφορούν τις δαπάνες

Περιπτώσεις δαπανών για τις οποίες το Συνέδριο δεν μπορεί να παράσχει διαβεβαίωση

3.122. Σε αρκετούς τομείς, που αντιπροσωπεύουν περίπου το 2,3 % των κοινοτικών πληρωμών, το Συνέδριο δεν είναι σε θέση να εκφέρει οποιαδήποτε γνώμη. Αυτή η διαπιστούμενη αδυναμία οφείλεται, όσον αφορά το 1,1 %, στον μη αξιόπιστο χαρακτήρα των συστημάτων που καθιερώθηκαν για τη διαχείριση των πράξεων που πρέπει να ελέγξει το Συνέδριο, και, για το υπόλοιπο 1,2 %, στην ανεπάρκεια των στοιχείων που τέθηκαν στη διάθεσή του.

Συστήματα ιδιαιτέρως μη αξιόπιστα και επιρρεπή σε σφάλματα

3.123. Για μερικές ειδικές κατηγορίες κοινοτικών δαπανών που υπάγονται στο ΕΓΤΠΕ-Εγγυήσεις, ο έλεγχος του Συνεδρίου έδειξε ότι τα συστήματα που εφαρμόστηκαν για τη διαχείριση των υποκειμένων πράξεων είναι ιδιαιτέρως μη αξιόπιστα και επιρρεπή σε σφάλματα. Μολονότι οι διάφορες πράξεις που ελέγχθηκαν στον τομέα αυτό είναι φαινομενικά εντάξει, στις περιπτώσεις αυτές ήταν αδύνατο να διενεργηθεί έγκυρος έλεγχος και ο κίνδυνος να μην έχουν εντοπιστεί σημαντικά σφάλματα είναι σοβαρός. Σε συνολικό δείγμα 683 πληρωμών, το πρόβλημα αυτό συναντήθηκε 8 φορές, πράγμα που σημαίνει ότι, για το 1,1 % περίπου των πληρωμών που χρηματοδοτήθηκαν από τον κοινοτικό προϋπολογισμό το 1995, είναι αδύνατο να παρασχεθεί διαβεβαίωση ως προς τη νομιμότητα/κανονικότητα των υποκειμένων πράξεων. Το 1995, οι κοινοτικές δαπάνες στους συγκεκριμένους τομείς ανήλθαν περίπου στα 500 (στρογγυλοποιημένο ποσό) εκατ. Ecu. Το πρόβλημα αυτό παρατηρήθηκε στους ακόλουθους τομείς:

- στον τομέα των εξαγωγικών επιστροφών στην Ιταλία, όπου η διαβίβαση των τελωνειακών πιστοποιητικών στο φορέα πληρωμών ανατέθηκε στους ίδιους τους δικαιούχους (4 περιπτώσεις σε μια ζώνη όπου οι σχετικές δαπάνες ανέρχονται στα 356,4 εκατ. Ecu) 7

- στις περιπτώσεις των ενισχύσεων στην παραγωγή για μεταποιημένα προϊόντα τομάτας, των χρηματικών αντισταθμίσεων για μεταποίηση λεμονιών και της δημόσιας αποθεματοποίησης οινοπνεύματος στην Ιταλία, όπου οι φυσικοί έλεγχοι για την ποσότητα, την ποιότητα και τη συμμόρφωση των προϊόντων είναι ανεπαρκείς (3 περιπτώσεις σε μια ζώνη όπου οι σχετικές δαπάνες ανέρχονται στα ±135,0 εκατ. Ecu) 7

- στην περίπτωση των ενισχύσεων στους παραγωγούς σπόρων ελαιοκράμβης, ηλιάνθου και σόγιας στην περιφέρεια Μεκλεμβούργου-Δυτικής Πομερανίας της Γερμανίας, όπου οι διοικητικοί έλεγχοι που πραγματοποίησε ο φορέας πληρωμών είναι ανεπαρκείς (1 περίπτωση σε μια ζώνη όπου οι σχετικές δαπάνες ανέρχονται σε περίπου 19 εκατ. Ecu).

Έλλειψη βεβαιότητας για διάφορους λόγους

3.124. Για διάφορους λόγους (προβλήματα χρονοδιαγράμματος, απουσία διαδρομής ελέγχου, νομικά ή φυσικά εμπόδια κλπ.) το Συνέδριο δεν ήταν σε θέση να πραγματοποιήσει τον έλεγχο 8 πράξεων, ήτοι του 1,2 % του δείγματος.

Περιπτώσεις δαπανών για τις οποίες το Συνέδριο μπορεί να παράσχει μερική διαβεβαίωση

3.125. Σε 11 άλλες περιπτώσεις, το Συνέδριο κατάφερε να αποκομίσει μερική μόνο βεβαιότητα λόγω μεμονωμένων προβλημάτων που παρατηρήθηκαν κατά τον έλεγχο (έλλειψη αποδεικτικών εγγράφων, έλλειψη σαφών ή πειστικών στοιχείων για προφανείς ανωμαλίες).

Σφάλματα που επηρεάζουν τη νομιμότητα/κανονικότητα των δαπανών

3.126. Ορισμένα από τα σφάλματα που επισήμανε το Συνέδριο αφορούν τις αναλήψεις υποχρεώσεων, ενώ άλλα αφορούν τις πληρωμές. Ορισμένα έχουν μετρήσιμες επιπτώσεις στο ποσό των υποκειμένων πράξεων [σφάλματα που χαρακτηρίζονται ως ουσιαστικά ()], ενώ άλλα συνίστανται σε παραβάσεις των κανονιστικών και ελεγκτικών μηχανισμών και, μολονότι δεν έχουν μετρήσιμες επιπτώσεις στα ποσά των υποκειμένων πράξεων που χρηματοδοτήθηκαν από τον κοινοτικό προϋπολογισμό, πρέπει να ληφθούν σοβαρά υπόψη [σφάλματα που χαρακτηρίζονται ως τυπικά (40)]. Τα αποτελέσματα του ελέγχου της νομιμότητας/κανονικότητας παρουσιάζονται χωριστά, δηλαδή:

- αποτελέσματα που επηρεάζουν τις αναλήψεις υποχρεώσεων:

- ουσιαστική πλευρά,

- τυπική πλευρά 7

- αποτελέσματα που επηρεάζουν τις πληρωμές:

- ουσιαστική πλευρά,

- τυπική πλευρά.

Σφάλματα που επηρεάζουν τη νομιμότητα/κανονικότητα των αναλήψεων υποχρεώσεων που πραγματοποιήθηκαν κατά τη διάρκεια του οικονομικού έτους

Η ουσιαστική πλευρά της νομιμότητας/κανονικότητας των αναλήψεων υποχρεώσεων

3.127. Ο έλεγχος της ουσιαστικής πλευράς της νομιμότητας/κανονικότητας ως προς τις αναλήψεις υποχρεώσεων δεν αποκάλυψε σοβαρά σφάλματα.

Τυπικά σφάλματα νομιμότητας/κανονικότητας σχετικά με τις αναλήψεις υποχρεώσεων

3.128. Το Συνέδριο εκτιμά ότι τα ελάχιστα τυπικά σφάλματα που επηρεάζουν τις αναλήψεις υποχρεώσεων δεν είχαν αισθητές επιπτώσεις στις δαπάνες του 1995.

3.129. Αυτά τα τυπικά σφάλματα επηρεάζουν κατά κύριο λόγο τους κανόνες λήψης αποφάσεων και ανάληψης υποχρεώσεων. Η προέλευσή τους εντοπίζεται ουσιαστικά σε επίπεδο κοινοτικών οργάνων.

3.130. Εντοπίστηκαν κυρίως στον τομέα της συνεργασίας για την ανάπτυξη.

Σφάλματα που επηρεάζουν τη νομιμότητα/κανονικότητα των υποκειμένων πράξεων για τις πληρωμές

Ουσιαστικά σφάλματα νομιμότητας/κανονικότητας σχετικά με τις πληρωμές

3.131. Το πιθανότερο σωρευτικό ποσό των πολυάριθμων ουσιαστικών σφαλμάτων σχετικά με τις υποκείμενες πράξεις επί των οποίων βασίζονται οι πληρωμές, τα οποία έχουν μετρήσιμες επιπτώσεις στα ποσά που βάρυναν τον γενικό προϋπολογισμό, είναι της τάξης των 4 δισεκατ. Ecu (5,9 % των σχετικών ποσών).

3.132. Στον πίνακα του παραρτήματος 1 παρουσιάζονται συμπληρωματικά στοιχεία γι' αυτή τη δημοσιονομική αξιολόγηση. Αυτό το παρεκτεινόμενο ποσό επιβεβαιώνεται με τον εντοπισμό ενός ποσού γνωστών σφαλμάτων, τα οποία προκύπτουν από σφάλματα που εντοπίστηκαν στο ίδιο το δείγμα, αλλά και εκτός αυτού, με την ευκαιρία των εργασιών προς υποστήριξη της DAS ή με την ευκαιρία άλλων εργασιών του Συνεδρίου. Αυτό το ποσό που αντιστοιχεί στα γνωστά σφάλματα που προκύπτουν από τις ελεγκτικές εργασίες του Συνεδρίου ανέρχεται περίπου στα 163 εκατ. Ecu.

3.133. Αυτά τα ουσιαστικά σφάλματα είναι πολυποίκιλου χαρακτήρα. Ωστόσο, ως επί το πλείστον πλήττουν την επιλεξιμότητα των πράξεων για κοινοτική χρηματοδότηση. Επηρεάζουν επίσης την ειλικρίνεια ή την ακρίβεια των δαπανών που υποβάλλονται για χρηματοδότηση, την ακρίβεια του καθορισμού του ποσού της κοινοτικής συμμετοχής, καθώς και την ύπαρξη ή την ποιότητα των δικαιολογητικών στοιχείων στα οποία βασίζονται οι πληρωμές. Σημειώθηκαν γενικά σε επίπεδο κρατών μελών (90 %), και κυρίως σε επίπεδο τοπικών οργανισμών που ήταν αρμόδιοι για τη διαχείριση των πράξεων (22 %), καθώς και σε επίπεδο δικαιούχων (54 %). Το 36 % του συνολικού ποσού των σφαλμάτων αφορά το ΕΓΤΠΕ-Εγγυήσεις και το 42 % τα διαρθρωτικά ταμεία. Στην περίπτωση του ΕΓΤΠΕ-Εγγυήσεις, η συνολική εκτίμηση του Συνεδρίου δεν μπορεί, από μόνη της, να αποτελέσει τη βάση για την επανείσπραξη, κατά χώρα και κατά επιμέρους τομέα, των αχρεωστήτως καταβληθέντων κεφαλαίων. Παρέχει ωστόσο κατευθύνσεις για τους ελέγχους που πρέπει να διενεργηθούν στο πλαίσιο της εκκαθάρισης των λογαριασμών. Στην περίπτωση των διαρθρωτικών ταμείων, το εκτιμώμενο ποσό των σφαλμάτων δεν έχει αναγκαστικά επιπτώσεις στις πληρωμές που πραγματοποίησε η Επιτροπή εν είδει προκαταβολών. Παρ' όλα αυτά, δεδομένου ότι οι υποκείμενες πράξεις χρηματοδοτήθηκαν με κεφάλαια της Ευρωπαϊκής Ένωσης, είναι υπαρκτός ο κίνδυνος καθοριστικού επηρεασμού του γενικού προϋπολογισμού από τέτοιου είδους σφάλματα. Η συχνότητά τους επιβεβαιώνει, σε γενικές γραμμές, την ανάγκη να καταβληθούν σύντονες προσπάθειες, τόσο από τις κοινοτικές υπηρεσίες όσο και από τις υπηρεσίες των οικείων κρατών μελών, προκειμένου να ελεγχθεί εάν οι διαδοχικές δηλώσεις δαπανών στηρίζονται πραγματικά σε επιλέξιμες δαπάνες.

3.134. Αυτά τα ουσιαστικά σφάλματα δεν εντοπίστηκαν μόνο στους τομείς του ΕΓΤΠΕ-Εγγυήσεις και των διαρθρωτικών ταμείων. Αφορούν επίσης και άλλους τομείς κοινοτικών δαπανών (κυρίως έρευνα και συνεργασία για την ανάπτυξη). Αυτά που επισημάνθηκαν στους τομείς των γεωργικών εγγυήσεων και των διαρθρωτικών ταμείων αναλύονται λεπτομερέστερα στο κεφάλαιο 4.

Τυπικά σφάλματα νομιμότητας/κανονικότητας σχετικά με τις πληρωμές

3.135. Το Συνέδριο θεωρεί ότι η συχνότητα των τυπικών σφαλμάτων που επηρεάζουν τις πληρωμές παρέμεινε σε εξαιρετικά υψηλά επίπεδα. Το γεγονός αυτό απηχεί κυρίως την αδυναμία των εκάστοτε αρμόδιων διοικητικών επιπέδων να τηρήσουν τις διαδικασίες διαχείρισης και ελέγχου, καθώς και τους όρους που προβλέπουν οι κανονισμοί που ισχύουν για τα διάφορα χρηματοδοτούμενα μέτρα.

3.136. Αυτά τα τυπικά σφάλματα επηρεάζουν κυρίως την τήρηση των υποχρεώσεων που αναλαμβάνουν οι δικαιούχοι ή οι οργανισμοί που παρεμβαίνουν στην υλοποίηση των ενεργειών, την ύπαρξη ή την ποιότητα των στοιχείων που αφορούν τις χρηματοδοτούμενες ενέργειες, τις διαδικασίες έγκρισης από την αρμόδια για τον προϋπολογισμό αρχή ή από τον διατάκτη, και τους κανόνες για την προκήρυξη διαγωνισμών. Η προέλευσή τους εντοπίζεται ως επί το πλείστον σε επίπεδο κρατών μελών, και κυρίως σε επίπεδο κεντρικών και τοπικών οργανισμών που είναι αρμόδιοι για τη διαχείριση των πράξεων.

3.137. Αυτά τα τυπικά σφάλματα εντοπίστηκαν στους περισσότερους τομείς κοινοτικών δαπανών (γεωργικές εγγυήσεις, διαρθρωτικά ταμεία, συνεργασία για την ανάπτυξη, και συνεργασία με τις χώρες της Κεντρικής και Ανατολικής Ευρώπης), με σαφώς μεγαλύτερη συχνότητα όμως στον τομέα των διαρθρωτικών ταμείων.

3.138. Όσον αφορά τα τυπικά σφάλματα που εντοπίστηκαν σε επίπεδο κοινοτικών οργάνων, πρόκειται κατά κύριο λόγο για τις ακόλουθες περιπτώσεις:

- έλλειψη δικαιολογητικών ή ανεπάρκεια των στοιχείων τους 7

- μη τήρηση των κανόνων που διέπουν τις διαδικασίες για την προκήρυξη διαγωνισμών, κυρίως όσον αφορά την ποιότητα ή τη διάδοση των