ΨΗΦΙΣΜΑ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ της 6ης Δεκεμβρίου 1994 για τη νομική προστασία των οικονομικών συμφερόντων των Κοινοτήτων (94/C 355/02)

ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ,

Έχοντας υπόψη τη συνθήκη για την Ευρωπαϊκή Ένωση,

Έχοντας υπόψη ότι, με το ψήφισμα του Συμβουλίου της 13ης Νοεμβρίου 1991 σχετικά με την προστασία των οικονομικών συμφερόντων των Κοινοτήτων (1), το Συμβούλιο και οι αντιπρόσωποι των κυβερνήσεων των κρατών μελών, που συνήλθαν στα πλαίσια του Συμβουλίου, δήλωσαν ότι η συνεργασία μεταξύ των κρατών μελών όσον αφορά την πρόληψη και την καταπολέμηση των δολίων πρακτικών σε βάρος των οικονομικών συμφερόντων των Κοινοτήτων ενισχύεται όταν είναι συμβιβάσιμοι μεταξύ τους οι κανόνες των νομοθετικών και διοικητικών διατάξεων των κρατών μελών με τους οποίους επιβάλλονται κυρώσεις για τη συμπεριφορά αυτή,

Λαμβάνοντας υπόψη τη μελέτη που εκπόνησε το 1991 η ad hoc ομάδα εργασίας για το κοινοτικό δίκαιο και το εθνικό ποινικό δίκαιο για τη σχέση μεταξύ κοινοτικού δικαίου και εθνικού ποινικού δικαίου,

Λαμβάνοντας υπόψη τη συγκριτική μελέτη των νομοθετικών, κανονιστικών και διοικητικών διατάξεων των κρατών μελών σχετικά με την απάτη σε βάρος του κοινοτικού προϋπολογισμού και την έκθεση που συνέταξε η Ελληνική Προεδρία τον Ιούνιο του 1994,

Έχοντας υπόψη τη μελέτη της Επιτροπής για τα συστήματα διοικητικών και ποινικών κυρώσεων των κρατών μελών και τις γενικές αρχές που ισχύουν όσον αφορά τις κυρώσεις της Κοινότητας και την πρόταση της Επιτροπής για κανονισμό του Συμβουλίου (ΕΚ, Ευρατόμ) σχετικά με την προστασία των οικονομικών συμφερόντων των Κοινοτήτων,

Έχοντας υπόψη το ψήφισμα του Συμβουλίου της 29ης Νοεμβρίου 1993 σχετικά με την προστασία των οικονομικών συμφερόντων της Κοινότητας, στο οποίο το Συμβούλιο δήλωσε ότι, με την επιφύλαξη της κοινοτικής αρμοδιότητας, το ζήτημα της προστασίας των οικονομικών συμφερόντων της Κοινότητας πρέπει να εξετάζεται επίσης στα πλαίσια της συνεργασίας που καθιερώνεται με τον τίτλο VI της συνθήκης και ότι θεωρεί σκόπιμο να εξεταστούν τα μέτρα που πρέπει να ληφθούν για να συμβιβάζονται μεταξύ τους σε μεγαλύτερο βαθμό οι νομοθετικές, κανονιστικές και διοικητικές διατάξεις των κρατών μελών με στόχο την καταπολέμηση της απάτης, σε βάρος των οικονομικών συμφερόντων της Κοινότητας,

Έχοντας υπόψη τα συμπεράσματα της Προεδρίας του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου της Κέρκυρας της 24ης και 25ης Ιουνίου 1994, στα οποία αναφέρεται ότι το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο ζητά από το Συμβούλιο Δικαιοσύνης και Εσωτερικών να καταλήξει σε συμφωνία για την αντιμετώπιση των ποινικών πλευρών της απάτης και να του υποβάλει σχετική έκθεση στη σύνοδο του Έσεν το Δεκέμβριο του 1994,

Έχοντας υπόψη το σχέδιο οπόφασης του Συμβουλίου για την κοινή δράση με βάση το άρθρο Κ.3 της συνθήκης για την Ευρωπαϊκή Ένωση, σχετικά με την προστασία των οικονομικών συμφερόντων των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων, που υπέβαλε το Ηνωμένο Βασίλειο,

Έχοντας υπόψη το σχέδιο της Επιτροπής σχετικά με την έκδοση πράξης του Συμβουλίου για την κατάρτιση σύμβασης σχετικά με την προστασία των οικονομικών συμφερόντων των Κοινοτήτων,

Έχοντας υπόψη τις εκθέσεις του Ελεγκτικού Συνεδρίου, και ιδίως την ετήσια έκθεσή του σχετικά με το οικονομικό έτος 1993, που υπεβλήθη το Νοέμβριο του 1994,

Υπενθυμίζοντας ότι το Συμβούλιο κάλεσε το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο να διατυπώσει τις απόψεις του σχετικά με τα προαναφερόμενα δύο σχέδια:

1. ΑΝΑΓΝΩΡΙΖΕΙ και πάλι την ανάγκη της προστασίας των οικονομικών συμφερόντων των Κοινοτήτων, μεταξύ άλλων, και με την επιβολή ποινικών κυρώσεων-

2. ΣΗΜΕΙΩΝΕΙ, στα πλαίσια αυτά, ότι ήδη ισχύουν στα κράτη μέλη ποινικές διατάξεις για την προστασία των οικονομικών συμφερόντων των Κοινοτήτων σε πολλούς τομείς- ότι υπάρχουν, ωστόσο, μεγάλες διαφορές ως προς τα στοιχεία που συγκροτούν την έννοια του αδικήματος ή/και τις έννομες συνέπειές του- ότι υπάρχουν, επίσης, κενά τα οποία μπορούν να επηρεάσουν τη συνεργασία μεταξύ κρατών μελών-

3. ΠΙΣΤΕΥΕΙ ΟΤΙ, λαμβάνοντας υπόψη το σημερινό καταμερισμό των αρμοδιοτήτων μεταξύ των κρατών μελών και των Κοινοτήτων, τα ποινικά δίκαια των κρατών μελών θα πρέπει να συμβιβάζονται περισσότερο μεταξύ τους, με στόχο την αποτελεσματική πρόληψη και καταστολή των ποινικών αδικημάτων κατά των οικονομικών συμφερόντων των Κοινοτήτων και τη βελτίωση της συνεργασίας μεταξύ των κρατών μελών σε ποινικά θέματα-

4. ΚΑΛΕΙ τα κράτη μέλη να εξασφαλίσουν την πλήρη εφαρμογή της υποχρέωσης που απορρέει από το άρθρο 209 Α πρώτο εδάφιο της συνθήκης για την ίδρυση της Ευρωπαϊκής Κοινότητας-

5. ΕΚΦΡΑΖΕΙ την ικανοποίησή του για τις προσπάθειες να ενισχυθεί η νομική προστασία των οικονομικών συμφερόντων των Κοινοτήτων με την ανάπτυξη ελάχιστων προδιαγραφών προστασίας στα ποινικά δίκαια των κρατών μελών και, στα πλαίσια αυτά, να βελτιωθεί επίσης η συνεργασία για την καταπολέμηση της απάτης-

6. ΠΙΣΤΕΥΕΙ ΟΤΙ θα πρέπει να θεσπιστεί νομική πράξη για την προστασία των οικονομικών συμφερόντων των Κοινοτήτων σύμφωνα με το εθνικό ποινικό δίκαιο-

7. ΖΗΤΑ την εκπόνηση, το συντομότερο δυνατόν, μιας τέτοιας νομικής πράξης με βάση τα σχέδια του Ηνωμένου Βασιλείου για κοινή δράση και της Επιτροπής για σύμβαση μεταξύ κρατών μελών, λαμβάνοντας υπόψη, μεταξύ άλλων, τις ακόλουθες κατευθυντήριες αρχές:

α) για τους σκοπούς μιας τέτοιας πράξης, θα πρέπει να υπάρξει ορισμός της απάτης. Θα πρέπει να αναφέρεται, με την επιφύλαξη όρων και προϋποθέσεων που θα καθοριστούν αναλυτικότερα, σε εκ προθέσεως (2) πράξεις ή παραλείψεις, συμπεριλαμβονομένων τουλάχιστον εσφαλμένων δηλώσεων και απόκρυψης γεγονότων κατά παράβαση της υποχρέωσης γνωστοποίησης, με αποτέλεσμα ζημία για τον προϋπολογισμό των Κοινοτήτων ή για προϋπολογισμούς που διαχειρίζονται αυτές ή άλλοι εξ ονόματός των, και να συνεπάγεται, αφενός, κατάχρηση, παράνομη κατοχή και χρήση ποσών και, αφετέρου, παράνομη μείωση των εσόδων-

β) κάθε κράτος μέλος θα πρέπει να επιβάλλει σε τέτοιες απάτες κατάλληλες κυρώσεις που θα λαμβάνουν υπόψη τη σοβαρότητα της σχετικής συμπεριφοράς. Τουλάχιστον οι σοβαρές απάτες, παραδειγματος χάρη, προκειμένου για ποσά που ξεπερνούν κάποιο όριο (που θα καθορισθεί), θα πρέπει να θεωρούνται αξιόποινες και να επισύρουν ποινή φυλακίσεως. Το ίδιο θα πρέπει να ισχύει όσον αφορά την απόπειρα, τη συνεργασία ή την παρότρυνση στη διάπραξη τέτοιας απάτης-

γ) κάθε κράτος μέλος θα πρέπει να είναι αρμόδιο να ασκεί δίωξη για συναφή ποινικά αδικήματα που διαπράττονται εν όλω ή εν μέρει στο έδαφός του. Θα πρέπει επίσης να είναι δυνατό, καταρχήν, ένα κράτος μέλος να ασκήσει δίωξη κατά υπηκόου του που έχει διαπράξει σχετικό ποινικό αδίκημα εξ ολοκλήρου εκτός του εδάφους του, αλλά που δεν εκδίδεται αποκλειστικά και μόνον λόγω της ιθαγενείας του-

δ) όταν ένα σχετικό αδίκημα απάτης κατά των οικονομικών συμφερόντων των Κοινοτήτων αφορά δύο ή περισσότερα κράτη μέλη, τα κράτη αυτά θα πρέπει να συνεργάζονται αποτελεσματικά όσον αφορά αυτό το αδίκημα, παραδείγματος κάρη, με αμοιβαία συνδρομή, έκδοση, διαβίβαση ποινικής δικογραφίας ή εκτέλεση αλλοδαπών ποινικών αποφάσεων. Πρέπει να ισχύει η αρχή "ne bis in idem"-

ε) οι σοβαρές περιπτώσεις απάτης πρέπει να επισύρουν έκδοση. Πρέπει επίσης να παρέχεται αμοιβαία συνδρομή και έκδοση και όσον αφορά σχετικά αδικήματα που αναφέρονται στο στοιχείο α), τα οποία αφορούν παραβιάσεις τελωνειακών διατάξεων και διατάξεων περί φόρου προστιθεμένης αξίας-

στ) επιπλέον των ποινικών κυρώσεων κατά φυσικών προσώπων που διαπράττουν σχετικά ποινικά αδικήματα, θα πρέπει επίσης να είναι δυνατόν, υπό συνθήκες που θα πρέπει να προσδιορισθούν, να επιβάλλονται κατάλληλες ποινικές ή άλλες κυρώσεις και σε νομικά πρόσωπα-

ζ) τα κράτη μέλη θα πρέπει να λαμβάνουν τα ίδια μέτρα για την πάταξη της απάτης που αναφέρεται στο στοιχείο α) στην οποία ενέχονται υπάλληλοι των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων με αυτά που λαμβάνουν προκειμένου για τους δικούς τους υπαλλήλους-

η) τα κράτη μέλη θα πρέπει να λαμβάνουν αποτελεσματικά μέτρα για την πάταξη της δωροδοκίας που αφορά υπαλλήλους των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων και έχει σχέση με τα οικονομικά συμφέροντα των Κοινοτήτων-

θ) οι νόμοι των κρατών μελών περί νομιμοποίησης εσόδων από παράνομες δραστηριότητες θα πρέπει να επεκταθούν επίσης και στην προστασία των οικονομικών συμφερόντων των Κοινοτήτων.

(1) ΕΕ αριθ. C 328 της 17. 12. 1991, σ. 1.

(2) Η Επιτροπή έχει τη γνώμη ότι στο πεδίο της πράξης θα πρέπει επίσης να περιλαμβάνεται και η βαρεία αμέλεια, όπως προβλέπεται στην πρότασή της.