ΑΠΟΦΑΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ της 18ης Μαρτίου 1992 σχετικά με διαδικασία εφαρμογής του άρθρου 85 της συνθήκης ΕΟΚ (IV/32.290 - Newitt κατά Dunlop Slazenger International και άλλων) (Τα κείμενα στην αγγλική και ολλανδική γλώσσα είναι τα μόνα αυθεντικά) (92/261/ΕΟΚ)

Η ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΤΩΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΩΝ ΚΟΙΝΟΤΗΤΩΝ,

Έχοντας υπόψη:

τη συνθήκη για την ίδρυση της Ευρωπαϊκής Οικονομικής Κοινότητας,

τον κανονισμό αριθ. 17 του Συμβουλίου της 6ης Φεβρουαρίου 1962, πρώτο κανονισμό εφαρμογής των άρθρων 85 και 86 της συνθήκης (1), όπως τροποποιήθηκε τελευταία από την πράξη προσχώρησης της Ισπανίας και της Πορτογαλίας, και ιδίως τα άρθρα 3, 15 και 16,

την αίτηση που υπέβαλε στις 18 Μαρτίου 1987 η Newitt & Co. Ltd (Ηνωμένο Βασίλειο) προς την Επιτροπή, με την οποία ζήτησε ιδίως να αναγνωρισθεί, σύμφωνα με τις διατάξεις του άρθρου 3 του κανονισμού αριθ. 17, ότι η Dunlop Slazenger International Ltd (Ηνωμένο Βασίλειο) και ορισμένοι από τους αποκλειστικούς διανομείς της παρέβησαν το άρθρο 85 της συνθήκης,

την απόφαση της Επιτροπής της 7ης Μαΐου 1999 να κινήσει τη διαδικασία στην υπόθεση αυτή,

Αφού έδωσε στις ενδιαφερόμενες επιχειρήσεις την ευκαιρία να καταστήσουν γνωστές τις απόψεις τους επί των αιτιάσεων της Επιτροπής, σύμφωνα με το άρθρο 19 παράγραφος 1 του κανονισμού αριθ. 17 και του κανονισμού αριθ. 99/63/ΕΟΚ της Επιτροπής της 25ης Ιουλίου 1963 περί των ακροάσεων που προβλέπονται στο άρθρο 19 παράγραφοι 1 και 2 του κανονισμού αριθ. 17 του Συμβουλίου (2),

Έπειτα από διαβούλευση με τη Συμβουλευτική Επιτροπή Συμπράξεων και Δεσπουζουσών Θέσεων,

Εκτιμώντας τα ακόλουθα:

Α. ΠΡΑΓΜΑΤΙΚΑ ΠΕΡΙΣΤΑΤΙΚΑ

Ι. Τα μέρη

1. DSI και όμιλος BTR

(1) Η Dunlop Slazenger International Ltd (στο εξής DSI) είναι εταιρεία που διέπεται από το βρετανικό δίκαιο και ελέγχεται από τον όμιλο BTR plc του οποίου οι δραστηριότητες επεκτείνονται σε πολλούς τομείς. Η DSI ασχολείται με τις δραστηριότητες του ομίλου που αφορούν την παραγωγή και τη διανομή αθλητικών ειδών, δραστηριότητες τις οποίες ασκεί σε ολόκληρο τον κόσμο. Ο κύκλος εργασιών της το 1988 ανήλθε σε 114 εκατομμύρια λίρες στερλίνες (172 εκατομμύρια Ecu). Ο κύκλος εργασιών του συνόλου του ομίλου BTR ήταν της τάξεως των 5 473 εκατομμυρίων λιρών στερλινών (8 242 εκατομμύρια Ecu).

2. Newitt

(2) Η Newitt & Co. Ltd (στο εξής Newitt) είναι επίσης εταιρεία που υπάγεται στο βρετανικό δίκαιο, χονδρικού και λιανικού εμπορίου αθλητικών ειδών. Ο κύκλος εργασιών της το 1988 ανήλθε σε 3,7 εκατομμύρια λίρες στερλίνες (5,8 εκατομμύρια Ecu). Μέχρι το 1986, η Newitt ήταν ένας από τους βασικούς, αν όχι ο κύριος παράλληλος εξαγωγέας προϊόντων DSI.

3. All Weather Sports

(3) Η All Weathers Sports BV (στο έξης AWS) ήταν, κατά την περίοδο που συνέβησαν τα πραγματικά περιστατικά, ο αποκλειστικός διανομέας της DSI στη Μπενελούξ για τη μάρκα Dunlop. Ο κύκλος εργασιών της, για το 1988, ανήλθε στα 30 εκατομμύρια ολλανδικά φιορίνια (13 εκατομμύρια Ecu). Το 1989, η AWS πωλήθηκε εκ μέρους της διευθύνσεώς της στον όμιλο Buehrmann-Tetterode Nederland BV που την έλεγχε και έλαβε την επωνυμία All Weathers Sports Benelux BV.

4. Pinguin Sports

(4) Η Pinguin Sports BV (στο εξής Pinguin) κατά την περίοδο που συνέβησαν τα πραγματικά περιστατικά ήταν ο αποκλειστικός διανομέας της DSI στις Κάτω Χώρες για τη μάρκα Slazenger. Το 1987, ο κύκλος εργασιών της για τα προϊόντα Slazenger ανερχόταν σε +-2,4 εκατομμύρια ολλανδικά φιορίνια (1 εκατομμύριο Ecu).

ΙΙ. Η καταγγελία της Newitt

(5) Στις 18 Μαρτίου 1987, η Newitt υπέβαλε στην Επιτροπή καταγγελία κατά της DSI, με την οποία την κατηγορούσε ότι παρεμπόδιζε με ποικίλα μέτρα - ιδίως σε θέματα τιμών - τις εξαγωγές μπαλών του τένις και του σκουός προς τα λοιπά κράτη μέλη με στόχο να προστατεύσει το αποκλειστικό της δίκτυο διανομής.

Η Newitt θεωρούσε ότι η DSI, διαθέτοντας δεσπόζουσα θέση στην αγορά μπαλών του τένις και του σκουός και ενεργώντας για να εξασφαλίσει την τήρηση των συμφωνιών διανομής, παραβίαζε συγχρόνως τα άρθρα 85 και 86 της συνθήκης.

ΙΙΙ. Τα βασικά προϊόντα και οι αγορές τους

1. Οι μπάλες του τένις

(6) Η αγορά μπαλών του τένις είναι ολιγοπωλιακή. Πέντε παραγωγοί μοιράζονται +- 90 % της κοινοτικής αγοράς (1989) (βλέπε παράρτημα 1.1) (3): η DSI (+- 40 %: 28 % για την Dunlop και 12 % για τη Slazenger), η Dunlop France (19 %) (4), η Penn (+- 16 %), η Tretorn (+-11 %), η Wilson (+- 16 %). Επειδή από πρακτική άποψη οι πωλήσεις της Tretorn και της Dunlop France περιορίζονται στην Ευρώπη, σε παγκόσμιο επίπεδο παραμένουν μόνον η Wilson (+- 30 %), η Penn (+- 24 %) και η DSI (+- 21 %). Η Wilson και η Penn ουσιαστικά μοιράζονται την αμερικανική αγορά ενώ η DSI κατέχει την πρώτη θέση στην Ευρώπη, με απόσπαση από τους άλλους παραγωγούς.

(7) Έστω και αν για την είσοδο στην εν λόγω αγορά υπάρχουν ορισμένοι τεχνολογικοί φραγμοί, ο ολιγοπωλιακός χαρακτήρας της αγοράς μπαλών του τένις φαίνεται μάλλον να προκύπτει από οικονομικούς φραγμούς και από την εικόνα που έχει το κοινό για αυτό το είδος προϊόντος. Το τελευταίο αυτό εμπόδιο, που είναι δύσκολο να ξεπεραστεί για να εισαχθεί ένα νέο όνομα στην αγορά, διατηρείται εξάλλου σε υψηλό επίπεδο μέσω συστηματικού και οικονομικά επαχθούς "sponsoring" από τους παραγωγούς μεγάλων τουρνουά και με τη γενίκευση συστημάτων "επίσημης" αναγνώρισης μπαλών εκ μέρους των ομοσπονδιών, η οποία αναγνώριση πραγματοποιείται σε συνάρτηση με ορισμένα κριτήρια ποιότητας αλλά επίσης (και μερικές φορές αποκλειστικά) σε συνάρτηση με την οικονομική συμβολή των παραγωγών και ενδεχομένως των επίσημων διανομέων τους.

2. Οι μπάλες τους σκουός

(8) Η διάρθρωση της αγοράς μπαλών του σκουός χαρακτηρίζεται από την κυριαρχία, σχεδόν μονοπωλιακή σε ορισμένες χώρες, της DSI, που η συμμετοχή της στην κοινοτική αγορά ανέρχεται σε 60 έως 70 % (1986). Ανέρχεται σε 80 % στο Ηνωμένο Βασίλειο, σε 85 % στην Ιρλανδία και σε 90 % στην Ισπανία (βλέπε παράρτημα 1.2). Ο μόνος ουσιαστικός ανταγωνιστής της DSI, όσον αφορά τις μπάλες του σκουός, είναι η Elastomeer Technology Pty (Αυστραλία) που παράγει τις μπάλες Merco και που κατέχει περίπου το 11 % της κοινοτικής αγοράς.

3. Τα λοιπά προϊόντα

(9) Η DSI παράγει ή/και διανέμει μεγάλο αριθμό ποικίλων αθλητικών ειδών, περιλαμβανομένων ενδυμάτων, υποδημάτων και λοιπά. Η ομοιογένεια του μεγαλύτερου μέρους των προϊόντων αυτών είναι ελάχιστη, ο αριθμός των παραγωγών αισθητά μεγαλύτερος και κατά συνέπεια ο ανταγωνισμός εντονότερος. Πάντως, για ορισμένα είδη όπως οι ρακέτες του τένις και τα είδη του γκολφ, η συγκέντρωση είναι ακόμη μεγαλύτερη και κάθε φορά βρίσκουμε μεταξύ των μεγάλων παραγωγών τη DSI.

IV. Το σύστημα διανομής της DSI

1. Το δίκτυο διανομής

(10) Στο Ηνωμένο Βασίλειο, η DSI δεν διαθέτει εξουσιοδοτημένο διανομέα. Απευθύνεται αμέσως στους εμπόρους λιανικής πωλήσεως ή, για ορισμένα δίκτυα της αγοράς, πωλεί μέσω περιορισμένου αριθμού εμπόρων χονδρικής πωλήσεως. Στα λοιπά κράτη μέλη, η DSI διαθέτει δίκτυο αποκλειστικών διανομέων, πάντως διαφορετικών για τις μάρκες Dunlop και Slazenger, ή λειτουργεί μέσω άλλων εταιρειών του ομίλου.

2. Οι συμφωνίες διανομής

(11) Οι συμφωνίες της DSI, έστω και αν μερικές φορές διαφέρουν από τυπική άποψη, έχουν μεγάλες ομοιότητες όσον αφορά το είδος των υποχρεώσεων που περιλαμβάνουν. Έτσι, σε επίπεδο εδαφικής αντιπροσώπευσης, όλα τα συμβόλαια είναι συμβόλαια αποκλειστικής διανομής και οι διαφορές μεταξύ των "Exlusive Distributor", "Principal Distributor" και "Representative" ουσιαστικά είναι διαφορές ορολογίας. Όλοι οι ενδιαφερόμενοι διανομείς έχουν ένα εδαφικό χώρο στον οποίο ασκούν την αποκλειστική αντιπροσωπεία της μάρκας Dunlop ή Slazenger και εκτός του οποίου δεν μπορούν να προβαίνουν σε ενεργές πωλήσεις, βάσει των γραπτών όρων των συμβολαίων αυτών, δεν υπάρχει αντίθεση ούτε απαγόρευση στις παθητικές πωλήσεις, ούτε απόλυτη εδαφική προστασία. Ως προς τα υπόλοιπα, οι λοιποί συμβατικοί όροι εντάσσονται στην κλασική γραμμή των συμβολαίων αποκλειστικότητας.

3. Οι εφαρμοζόμενες τιμές

(12) Για καθένα από τα προϊόντα της η DSI διαθέτει δύο καταλόγους τιμών, ο ένας εφαρμόζεται στην εσωτερική βρετανική αγορά (Trade Price List) και ο άλλος προορίζεται για εξαγωγή (Export Price List) και γενικά είναι ευνοϊκότερος.

Για τα χαρακτηριστικότερα είδη μπαλών του τένις και του σκουός, στο παράρτημα 2 περιλαμβάνεται συνοπτική παρουσίαση των σημαντικών διαφορών μεταξύ των δύο αυτών καταλόγων για την περίοδο 1982-1989.

Διαπιστώνουμε ότι οι τιμές εξαγωγής είναι, με κάποιες εξαιρέσεις, συστηματικά κατώτερες των τιμών της εσωτερικής βρετανικής αγοράς και αυτό ισχύει τόσο για τις μπάλες του τένις όσο και για τις μπάλες του σκουός. Πάντως, ποικίλλει αρκετά η ευρύτητα των διαφορών από το ένα έτος στο άλλο. Εξάλλου, οι διαφορές είναι αισθητά μεγαλύτερες για τις μπάλες του σκουός (+- 15 έως 30 %) απ' ό,τι για τις μπάλες του τένις (+- 3 έως 15 %).

Αντίστοιχη ανάλυση που πραγματοποιήθηκε βάσει δειγμάτων άλλων προϊόντων της DSI - ρακέτες του τένις, ρακέτες του σκουός, ρακέτες, μπάλες και τραπέζια του πινγκ-πονγκ, αθλητικές τσάντες - δείχνει ότι οι τιμές της εσωτερικής βρετανικής αγοράς είναι επίσης και για τα προϊόντα αυτά, συνήθως - παρά τις αρκετά μεγάλες αποκλίσεις και με εξαίρεση το έτος 1985 - αισθητά ανώτερες των τιμών εξαγωγής. Οι διαφορές, της τάξεως μεταξύ 15 και 30 %, σε ορισμένες περιπτώσεις μπορούν να φτάσουν περίπου το 50 %.

Οι αποκλειστικοί διανομείς της DSI στην Κοινότητα επωφελούνται μειωμένων τιμών εξαγωγής, σύμφωνα με πληροφορίες που έδωσε η DSI, απαντώντας σε αίτηση παροχής πληροφοριών και η έκπτωση ανέρχεται σε 20%. Αποδείχθηκε πράγματι ότι η έκπτωση αυτή σε γενικές γραμμές είναι πολύ μεγαλύτερη: 25 έως 45 % (5).

V. Τα εμπόδια που τίθενται από την DSI στην εξαγωγή των προϊόντων της

Περίληψη

(13) Τουλάχιστον από το 1977, η DSI ακολουθεί μια εμπορική πολιτική που σε γενικές γραμμές απαγορεύει οποιαδήποτε εξαγωγή. Τουλάχιστον από το 1985, η DSI έθεσε συγκεκριμένα εμπόδια στην εξαγωγή ορισμένων από τα προϊόντα της - κυρίως, αλλά όχι αποκλειστικά, μπάλες του τένις και ρακέτες του τένις - προς τα λοιπά κράτη μέλη, ιδίως προς τις χώρες της Μπενελούξ, σε συνεννόηση προς τους αποκλειστικούς διανομείς των χωρών αυτών και αποσκοπώντας να προστατεύσει το δίκτυο διανομής της από οποιαδήποτε παράλληλη εισαγωγή.

(14) Τα εμπόδια αυτά συνίστανται σε:

- απαγορεύσεις εξαγωγής χωρίς την έγκριση της DSI,

- ειδικές αρνήσεις παραδόσεων,

- μέτρα σε θέματα τιμών που λήφθηκαν έναντι βρετανών εμπόρων για αν παρεμποδιστεί η ανταγωνιστικότητά τους στις εξαγωγές,

- αγορά προϊόντων που εξάχθηκαν παράλληλα σε χαμηλές τιμές για να αποτραπεί το ενδεχόμενο πτώσης των τιμών που εφαρμόζονται από το επίσημο δίκτυο διανομής της DSI,

- σήμανση των προϊόντων για να κατοχυρωθεί η προέλευσή τους και ο τελικός τους προορισμός,

- χρήση της ένδειξης των ομοσπονδιών του τένις αποκλειστικά από το επίσημο δίκτυο διανομής της DSI.

(15) Τα ληφθέντα μέτρα αφορούσαν κυρίως (αλλά όχι αποκλειστικά) τη Newitt. Πάντως a priori δεν προορίζονταν για να πλήξουν αποκλειστικά την εν λόγω εταιρεία, εφόσον η ταυτότητα του εξαγωγέα δεν είναι πάντα γνωστή εκ των προτέρων. Εξάλλου, τα μέτρα πρέπει να εκτιμηθούν στα πλαίσια της γενικής πολιτικής της DSI που συνίσταται στην άρνηση οποιασδήποτε εξαγωγής που προορίζεται για χώρα όπου διαθέτει αποκλειστικό διανομέα.

1. Απαγόρευση εξαγωγής

(16) Προκύπτει ότι, προ πολλού, τα προϊόντα Dunlop δεν επωλούντο στους βρετανούς εμπόρους χονδρικής πώλησης παρά υπό τον όρο να μην εξάγονται. Επιστολή με ημερομηνία 14 Δεκεμβρίου 1977, της Dunlop Sports Company προς τη Newitt περιέχει την ακόλουθη φράση:

"Θα ήθελα να επιμείνω στο γεγονός ότι θεωρείται δεδομένο ότι η εν λόγω προσφορά γίνεται υπό τον όρο τα προϊόντα που πωλείτε θα διακινούνται στο σύνηθες δίκτυο λιανικής πωλήσεως και δεν θα εξάγονται χονδρικώς σε μεταπράτες υπερποντίων εδαφών χωρίς την προηγούμενη συμφωνία μας ή δεν θα προορίζονται για άλλες επιχειρήσεις στο εσωτερικό του Ηνωμένου Βασιλείου, με στόχο την επαναπώληση σε εταιρείες με τις οποίες η Dunlop Sports Company δεν διατηρεί εμπορικές σχέσεις."

Πάντως, στην πράξη, οι εν λόγω εξαγωγές επιτρέπονται σιωπηρώς για μεγάλο διάστημα - τουλάχιστον όσον αφορά τον καταγγέλλοντα - και η Dunlop, σύμφωνα με τη Newitt, στο να διατυπώνει επίσημες διαμαρτυρίες χωρίς όμως να παίρνει συγκεκριμένα μέτρα. Όμως, από το 1985/86, η DSI τροποποίησε τη στάση της σχετικά με το θέμα αυτό: έγιναν σαφείς πιέσεις και λήφθηκαν συγκεκριμένα μέτρα σε βάρος της Newitt.

(17) Στις 5 Αυγούστου 1985, αν και αποδεχόμενη μια παραγγελία της Newitt, η DSI πρόσθεσε τα εξής στην επιστολή επιβεβαίωσης της παραγγελίας αυτής:

"Θα ήθελα να επιβεβαιώσω ότι η εξαγωγική μας πολιτική συνίσταται απλούστατα στο να μη δεχόμαστε εξαγωγή με προορισμό οποιαδήποτε αγορά στον κόσμο όπου έχουμε επίσημες τοπικές συμφωνίες διανομής και όπου το να παραδίδουμε προϊόντα μας μέσω τρίτων θα συνιστούσε συγχρόνως παραβίαση του συμβολαίου μας και αθέμιτη εμπορική πρακτική. Ουσιαστικά, όλες οι ευρωπαϊκές αγορές καλύπτονται από τέτοιου είδους συμφωνίες."

(18) Κατά τη διάρκεια μιας συνεδρίασης που διεξάχθηκε στις 12 Μαΐου 1986, η DSI γνωστοποίησε στη Newitt τις καταγγελίες της AWS, αποκλειστικού προμηθευτή της για τα προϊόντα Dunlop στη Μπενελούξ (6), κατά παράλληλων εισαγωγών προϊόντων της μάρκας αυτής και ανήγγειλε την πρόθεσή της να θέσει ένα τέλος στην κατάσταση αυτή. Με επιστολή της 16ης Ιουνίου 1986, η DSI διευκρίνισε στη Newitt τα μέτρα που έλαβε για να καταργήσει οποιαδήποτε παράλληλη εξαγωγή:

1. οποιαδήποτε άμεση εξαγωγή προϊόντων Dunlop και Slazenger απαγορεύεται, πλην εκείνων που αποτελούν αντικείμενο ειδικής συμφωνίας της DSI-

2. στην περίπτωση που η Newitt λαμβάνει παραγγελίες εξαγωγής, η εν λόγω εταιρεία οφείλει να τις διαβιβάζει στη DSI για μεμονωμένη εξέταση. Κάτω από ορισμένες συνθήκες, οι παραγγελίες θα μπορούσαν να εκτελεστούν αμέσως από τη DSI, η οποία θα έδινε στην περίπτωση αυτή προμήθεια στη Newitt. Πάντως, μεταγενέστερη επιστολή (7), διευκρινίζει ότι αυτό το είδος των επιχειρήσεων δεν μπορεί να αφορά κανονικά παρά τρίτες χώρες, όπως "τις αφρικανικές αγορές"-

3. ο λογαριασμός εξαγωγών που έχει ανοιχθεί υπέρ της Newitt στα βιβλία της DSI καταργείται. Οποιαδήποτε πώληση προς τη Newitt πραγματοποιείται μέσω του γραφείου πωλήσεων με προορισμό το Ηνωμένο Βασίλειο και οι πληρωμές γίνονται μέσω λογαριασμού που προορίζεται γι' αυτό το είδος των πωλήσεων.

Η επιστολή προτείνει επίσης τη διεξαγωγή μιας άλλης συνεδρίασης για να συζητηθούν οι λοιποί τρόποι για "ένα μεγαλύτερο έλεγχο διασυνοριακού εμπορίου στην Ευρώπη, ειδικότερα εκείνου του Ηνωμένου Βασιλείου προς την Ολλανδία, τη Γαλλία και τη Γερμανία".

2. Άρνηση παραδόσεων

(19) Τον Οκτώβριο του 1986, η DSI αρνείται να εκτελέσει δύο σημαντικές παραγγελίες για μπάλες του τένις της Newitt - συνολικής αξίας περίπου 270 000 λιρών και που αφορούν 57 000 δωδεκάδες - με προορισμό τη Γαλλία, υπενθυμίζοντας την πολιτική της σε θέματα εξαγωγών και τις "σημαντικές δυσκολίες" που αντιμετώπισε με τις "μεγάλες ποσότητες" μπαλών που πωλήθηκαν από τη Newitt στη Γαλλία και επανεξάχθησαν στις Κάτω Χώρες και στο Βέλγιο.

(20) Για να αντιμετωπίσει τα εμπόδια που προέβαλε η DSI στην εξαγωγή των προϊόντων της, η Newitt προσπάθησε να βρει εναλλακτικές πηγές προμηθειών. Τις βρήκε, για τις μπάλες του τένις στις Ηνωμένες Πολιτείες. Η DSI προσπάθησε να εντοπίσει την προέλευση των εν λόγω προμηθειών (8).

Παράλληλα, η DSI άσκησε πιέσεις στη Newitt αποφασίζοντας, τον Ιούνιο του 1987, εμπάργκο στις παραδόσεις της προς την εταιρεία αυτή. Πάντως, η BTR, η εταιρεία holding της DSI, έστω και αν αναγνωρίζει ότι η DSI έλαβε ένα τέτοιο μέτρο, επειδή πίστευε ότι η Newitt δεν σεβόταν πλέον τη "θέση" των διανομέων της στην Ευρώπη, αρνείται ότι οποιαδήποτε στιγμή είχε την πρόθεση να του προσδώσει μόνιμο και πλήρη χαρακτήρα (9).

(21) Μέχρι τα τέλη του 1987 η Newitt κατάφερε να προμηθεύεται μπάλες του τένις από την αμερικανική θυγατρική εταιρεία της DSI. Πάντως, από τον Ιανουάριο του 1988, η εν λόγω εταιρεία σταμάτησε να προμηθεύει τη Newitt για λόγους "που ενέπιπταν σε μεταρρύθμιση της πολιτικής της" (10).

3. Μέτρα που λήφθηκαν σχετικά με τον καθορισμό των τιμών

3.1. Τροποποίηση των τιμολογίων και των παρεχομένων εκπτώσεων σε βρετανούς εμπόρους χονδρικής πώλησης

(22) Η προαναφερθείσα επιστολή της DSI με ημερομηνία 16 Ιουνίου 1986, που απαγόρευε στη Newitt να συνεχίσει να εξάγει χωρίς τη συναίνεση της DSI, θέσπισε συγχρόνως μια τροποποίηση των τιμολογίων και των χορηγούμενων στη Newitt εκπτώσεων όσον αφορά τις μπάλες του σκουός και συγκεκριμένα τη μετάβαση από τα τιμολόγια εξαγωγής - σαφώς πλεονεκτικότερα (11) και στα οποία η Newitt είχε πρόσβαση από το 1978 - με έκπτωση ύψους 20 %, στους τιμοκαταλόγους της εσωτερικής αγοράς με έκπτωση ύψους 15 %. Οι τροποποιήσεις αυτές αντιπροσωπεύουν για τη Newitt μια απότομη αύξηση των τιμών αγοράς, της τάξεως 27 % για τις χρωματιστές μπάλες του σκουός και 54 % για τις μαύρες μπάλες του σκουός.

(23) Παρόμοιες τροποποιήσεις τιμολογίων και εκπτώσεων έπληξαν τις μπάλες του τένις το 1986/87. Η Newitt που επωφελείτο εκπτώσεων 20 % το 1985 και 16,5 % το 1986 επί των τιμών εξαγωγής είδε να ευθυγραμμίζονται οι τιμές της με τις τιμές της εσωτερικής αγοράς του Ηνωμένου Βασιλείου μειωμένες κατά 15 %, στη συνέχεια, κατόπιν διαπραγματεύσεων, κατά 20 % για να καταλήξει το 1988 σε ποσοστό 17,5 %. Οι επιπτώσεις των μέτρων αυτών, λαμβανομένων υπόψη των τιμών που δόθηκαν σε ορισμένους αποκλειστικούς διανομείς της DSI απεικονίζονται στο παράρτημα 3. Οι τιμές που είχαν χορηγηθεί στη Newitt που ήταν από +- 0 έως 10 % ανώτερες εκείνων που ίσχυαν για τους διανομείς αυτούς γίνονται προοδευτικά ανώτερες κατά 25 έως 40 % (παράρτημα 3.3).

(24) Με την προαναφερθείσα επιστολή της 3ης Σεπτεμβρίου 1987, η BTR, προτείνοντας στη Newitt την αποκατάσταση των συνήθων εμπορικών σχέσεων μετά την άρση του εμπάργκο που επιβλήθηκε στις παραγγελίες της - ή σε ορισμένες από αυτές - διευκρινίζει ότι η Newitt δεν θα μπορεί πλέον να επωφελείται εξαγωγικών τιμών παρά μόνον σε "ειδικές" παραγγελίες εξαγωγής για "συγκεκριμένους" πελάτες και με εκπτώσεις που θα λαμβάνουν υπόψη τις "υποχρεώσεις" απέναντι στους διανομείς της DSI στην εν λόγω εδαφική επικράτεια.

3.2. Μέτρα υποστήριξης προς τους αποκλειστικούς διανομείς

(25) Η DSI, σε ορισμένες περιπτώσεις, συμπλήρωσε τα μέτρα καθορισμού τιμών που περιγράφονται παραπάνω με ειδικά μέτρα υποστήριξης υπέρ ορισμένων αποκλειστικών διανομέων (μείωση των τιμών ad hoc, αποζημίωση για μείωση του περιθωρίου κέρδους, . . .) και αυτό με στόχο να διατηρηθούν σε χαμηλό ποσοστό οι αποκλίσεις μεταξύ των τιμών που χορηγήθηκαν στο δίκτυο αποκλειστικής διανομής και των τιμών που χορηγήθηκαν στους βρετανούς εξαγωγείς ώστε να τους εμποδίζουν να συνεχίσουν να εξάγουν (12).

4. Αγορά προϊόντων που απετέλεσαν αντικείμενο παράλληλων εξαγωγών

(26) Το 1985 και το 1986, εισάχθηκαν παράλληλα ρακέτες τύπου Dunlop Max 200 G, σε χαμηλή τιμή από δύο αλύσους ολλανδικών καταστημάτων. Μετά από καταγγελίες της AWS, η DSI ανέλαβε να μετάσχει οικονομικά στη μαζική αγορά των ρακετών αυτών από την AWS -250 ρακέτες- αποζημιώνοντας τον αποκλειστικό της διανομέα για τη διαφορά μεταξύ της τιμής αγοράς που καταβλήθηκε από τον ίδιο σε αυτές τις αλύσους καταστημάτων και της τιμής που θα είχε υπό κανονικές συνθήκες καταβάλει η AWS, εφόσον είχε αγοράσει τις ρακέτες αυτές από τη DSI. Το εγχείρημα συνοδεύτηκε από διαφημιστική καμπάνια ειδικών προσφορών που υποστηρίχθηκε οικονομικά από τη DSI με στόχο να δοθεί ευρύτατη δημοσιότητα σ' αυτήν την πράξη μαζικής αγοράς και κατά τον τρόπο αυτό να αποκατασταθεί η εμπιστοσύνη του λιανικού εμπορίου στο δίκτυο διανομής της DSI. Την πρώτη αυτή μαζική αγορά ακολούθησε μια δεύτερη, στα τέλη του έτους 1986, 200 νέων μοντέλων ρακετών τύπου Max 200 G που πωλήθηκαν από την εταιρεία Kwantum.

5. Σήμανση των προϊόντων

5.1. Κώδικες προσδιορισμού

(27) Προκύπτει επίσης ότι η DSI αποφάσισε να υπαγάγει ορισμένα από τα προϊόντα της, όπως οι ρακέτες του τένις, σε ειδικούς κώδικες που της επιτρέπουν να προσδιορίζει την προέλευση των παράλληλων εισαγωγών και να λαμβάνει τα απαραίτητα μέτρα για να τις "εξαλείψει" (13).

5.2. Σημάνσεις

(28) Βάσει τη ίδιας προοπτικής, η DSI προέβη σε ειδικές σημάνσεις των κουτιών για τις μπάλες του τένις. Η διαδικασία αυτή, σύμφωνα με τον καταγγέλλοντα, επέτρεπε στην DSI να προσδιορίζει τον τελικό προορισμό των μπαλών του τένις τις οποίες του είχε πωλήσει.

6. Χρησιμοποίηση της ένδειξης των ομοσπονδιών του τένις μόνον υπέρ των αποκλειστικών διανομέων

(29) Η τεχνική επικύρωση των μπαλών του τένις παρεμβαίνει στο επίπεδο της διεθνούς ομοσπονδίας του τένις. Οποιαδήποτε μπάλα πληροί τα τεχνικά πρότυπα που καθορίζονται από τη διεθνή ομοσπονδία μπορεί να επικυρωθεί, με την καταβολή ενός κατ' αποκοπήν ποσού που προορίζεται να καλύψει τη δαπάνη των δοκιμών και των αναλύσεων. Οι επικυρωμένες μπάλες λαμβάνουν την ονομασία "First Grade Tennis Balls" και αναγνωρίζονται ως κατάλληλες να χρησιμοποιηθούν σε όλους τους αγώνες και τις συναντήσεις.

Οι περισσότερες από τις εθνικές ομοσπονδίες τένις εισάγουν, εντούτοις, ένα είδος δεύτερου επιπέδου επικύρωσης ή επιλογής, που βασίζεται σε καθαρά οικονομικά κριτήρια. Με την καταβολή ενός κατ' αποκοπήν ποσού ή σε ορισμένες περιπτώσεις κατόπιν διαπραγματεύσεων ή ακόμη και πλειστηριασμού, μία ή ορισμένες μάρκες μπαλών του τένις μπορούν να αποκτήσουν το σήμα των "επίσημων μπαλών" της α ή β εθνικής ομοσπονδίας - ή ακόμη "επίσημων μπαλών" του α ή β μεγάλου αγώνα που οργανώνεται από την εν λόγω ομοσπονδία (π.χ.: Wimbledon, Roland Garros). Η ένδειξη μπορεί να τίθεται στα κουτιά ή ακόμη και να τυπώνεται στις μπάλες. Και η ένδειξη "επίσημες μπάλες" μπορεί γενικώς να ακολουθείται από το κείμενο "μπάλες που επιλέγουν" ή "μπάλες που συνιστούν" οι ομοσπονδίες αυτές.

Πέρα από το διαφημιστικό ρόλο που εκπροσωπεί η χρήση της ένδειξης αυτής, οι επίσημες αυτές μπάλες θα μπορούν σε γενικές γραμμές να είναι οι μόνες που θα χρησιμοποιούνται στους αγώνες που θα οργανώνονται από τις ομοσπονδίες αυτές.

Για να αντιμετωπίσει τη συρροή παράλληλων εισαγωγών στην ολλανδική αγορά, κατά τη διάρκεια του έτους 1986, η DSI αποφάσισε να τυπώσει στις μπάλες τύπου "Fort" την ένδειξη "KNLTB official" (KNLTB είναι το διακριτικό σήμα της ολλανδικής ομοσπονδίας του τένις) (14) και να επιθέσει στα νέα κουτιά ένα αυτοκόλλητο που φέρει την ίδια αυτή ένδειξη που συμπληρώνεται με το εξής κείμενο "η μόνη μπάλα του τένις που εγκρίνεται και συνιστάται" από την εν λόγω ομοσπονδία, δεδομένου ότι αυτές οι μπάλες και αυτά τα κουτιά προορίζονταν μόνο για το αποκλειστικό δίκτυο διανομής της DSI στις Κάτω Χώρες. Αντίστοιχη σήμανση έγινε και για το Βέλγιο.

VI. Ο ρόλος που διαδραμάτισαν ορισμένοι αποκλειστικοί διανομείς της DSI στον καθορισμό της πολιτικής της

(30) Μια επίσκεψη ελέγχου που πραγματοποιήθηκε στις 3 Νοεμβρίου 1988 στην εταιρεία AWS, αποκλειστικό διανομέα της DSI για τη μάρκα Dunlop στη Μπενελούξ, κατέστησε προφανή τον ενεργό ρόλο που διαδραματίζει η εν λόγω εταιρεία στην πολιτική της DSI σε θέματα εξαγωγών προς τις χώρες αυτές. Μια επίσκεψη ελέγχου που πραγματοποιήθηκε στις 4 Νοεμβρίου 1988 στην εταιρεία Pinguin, αποκλειστικό διανομέα της DSI στις Κάτω Χώρες για τη μάρκα Slazenger, δείχνει ότι η εν λόγω εταιρεία διαδραματίζει τουλάχιστον παθητικό ρόλο στη συνέχιση της πολιτικής αυτής.

1. AWS

(31) Βάσει των εγγράφων που συλλέχθηκαν κατά την προαναφερθείσα επίσκεψη ελέγχου, ο ρόλος που διαδραμάτισε η AWS συνίστατο ουσιαστικά στο να πληροφορεί τη DSI για τα ρεύματα παράλληλων εισαγωγών στη Μπενελούξ, να συνεργάζεται για τον προσδιορισμό της προέλευσης των εισαγωγών αυτών, να παροτρύνει τη DSI να λαμβάνει μέτρα ώστε να θέτει τέλος στις εισαγωγές αυτές και να συνεργάζεται για την υλοποίηση των μέτρων αυτών. Φαίνεται ότι τα προϊόντα που θίγονται από τις εναρμονισμένες αυτές πρακτικές μεταξύ της DSI και της AWS είναι κυρίως, αλλά όχι αποκλειστικά, μπάλες του τένις και ρακέτες του τένις. Θα πρέπει τουλάχιστον να προσθέσουμε στα προϊόντα αυτά και τα είδη γκολφ, καθώς και τις μπάλες του σκουός. Οι αντίστοιχες επεμβάσεις της AWS και της DSI περιγράφησαν λεπτομερώς στην ανακοίνωση των αιτιάσεων (15) (αριθ. 42 έως 76) και η παρούσα απόφαση δεν τις περιλαμβάνει παρά με τη μορφή περίληψης.

1.1. Ανταλλαγή πληροφοριών και πιέσεις στην DSI

(32) Πολυάριθμα έγγραφα της AWS πιστοποιούν την ύπαρξη συνεχούς συνεργασίας μεταξύ της εν λόγω εταιρείας και της DSI με στόχο τον προσδιορισμό της προέλευσης των παράλληλων εισαγωγών προς τις Κάτω Χώρες και το Βέλγιο και αυτό αποσκοπώντας στην κατάργησή τους.

Από το 1985 μέχρι τα τέλη του έτους 1987, τουλάχιστον, η AWS ενημέρωνε τακτικά τη DSI για την επικείμενη άφιξη ή την πώληση σε χαμηλές τιμές, στην ολλανδική αγορά, προϊόντων Dunlop που είχαν εισαχθεί παράλληλα από οποιαδήποτε χώρα. Η πληροφόρηση αυτή σε γενικές γραμμές διαβιβαζόταν με τη μορφή καταγγελιών, βάσει των οποίων η AWS προσήπτε στη DSI ότι δεν προέβαινε στον έλεγχο των κυκλωμάτων διανομής και υπενθύμιζε με την ευκαιρία αυτή ότι ένας τέτοιος έλεγχος αποτελούσε έναν από τους όρους συνεργασίας τους. Εξάλλου, η AWS συχνά συνόδευε τις εν λόγω καταγγελλίες με απειλές: απειλές διακοπής των εμπορικών σχέσεων, απειλές ακύρωσης των προβλεπόμενων παραγγελιών ή επιστροφής των αποθεμάτων που δεν πωλήθηκαν. Στο βαθμό που διέθετε τα ανάλογα στοιχεία η AWS ανακοίνωνε στη DSI τη χώρα προέλευσης των παράλληλων εισαγωγών ή το όνομα του παράλληλου εισαγωγέα ή οποιοδήποτε στοιχείο θα μπορούσε να βοηθήσει σε έναν τέτοιο προσδιορισμό.

Εξάλλου, τα έγγραφα αποδεικνύουν ότι η DSI έδινε συνέχεια στις καταγγελίες του διανομέα της (σε γενικές γραμμές πολύ γρήγορα) και προσπαθούσε ενεργά να προσδιορίσει την προέλευση των παράλληλων εισαγωγών που καταγγέλθηκαν από τον τελευταίο αυτό και τα κυκλώματα που ακολουθούν τα εμπορεύματα, παίρνοντας ιδίως ειδικά μέτρα για την αντιμετώπισή τους (κωδικοποίηση, σήμανση . . .).

Μετά τον προσδιορισμό, η DSI προσπαθούσε με διάφορα μέσα να αποτρέψει τις εισαγωγές αυτές. Σε όλα αυτά τα σχέδια η DSI, με τη σειρά της, ζητούσε τη συνεργασία της AWS.

1.2. Παύση των παραδόσεων προς τη Newitt

(33) Αν η ισχύουσα απαγόρευση εξαγωγής της DSI αποσκοπούσε στο να προστατεύσει με γενικό τρόπο το σύνολο του δικτύου της αποκλειστικής διανομής (16), τα έγγραφα, καθώς και οι πραγματικοί ισχυρισμοί του καταγγέλλοντος - που δεν αντέκρουσε η DSI - αποδεικνύουν ότι η AWS διαδραμάτισε ιδιαίτερο ρόλο στην παύση των παραδόσεων προς τη Newitt. Έτσι, αναγγέλλοντας το Μάιο του 1986 την πρόθεσή της να θέσει τέλος στις παράλληλες αυτές εισαγωγές, η DSI επικαλέστηκε τις καταγγελίες της AWS (17). Επικαλέστηκε επίσης το ζήτημα των μπαλών που πωλήθηκαν από τη Newitt στη Γαλλία και επανεξάχθησαν στις Κάτω Χώρες και στο Βέλγιο όταν αρνήθηκε, τον Οκτώβριο του 1986, να δώσει συνέχεια στις παραγγελίες της Newitt με προορισμό την πρώτη αυτή χώρα (18). Επίσης, βάσει των καταγγελιών της AWS σχετικά με την άφιξη στην ολλανδική αγορά μπαλών Dunlop προελεύσεως Ηνωμένων Πολιτειών Αμερικής, η DSI επεδίωξε να προσδιορίσει τον (ή τους) εν λόγω έμπορο(εμπόρους) και παρενέβη στην αμερικανική θυγατρική της εταιρεία για να σταματήσει να προμηθεύει τη Newitt (19).

1.3. Μέτρα που λήφθηκαν σε θέματα τιμών

(34) Τα έγγραφα που συλλέχθηκαν κατά τη διάρκεια της επίσκεψης ελέγχου στην AWS αποδεικνύουν ότι τα μέτρα που λήφθηκαν σε θέματα τιμών από τη DSI έναντι των βρετανών εμπόρων (20) οφείλονται επίσης στις καταγγελίες της AWS. Οι τιμές των προϊόντων Dunlop που εισάχθηκαν παράλληλα στις Κάτω Χώρες ήταν πράγματι σε πολύ κατώτερα επίπεδα από εκείνες που εφαρμόσθηκαν από την AWS. Τότε, η AWS απαίτησε να καθορισθεί μια αναλογία -σε κάθε περίπτωση για τις μπάλες και τις ρακέτες του τένις που σημειώνουν τις μεγαλύτερες πωλήσεις- μεταξύ των τιμών της εσωτερικής βρετανικής αγοράς και των τιμών που της είχαν παραχωρηθεί, η οποία αναλογία θα της επέτρεπε να πωλεί στις Κάτω Χώρες σε τιμές ίσες με την καθαρή τιμή αγοράς των παράλληλων βρετανών εξαγωγέων, πράγμα που θα αποθάρρυνε αυτούς τους τελευταίους να εξάγουν. Λαμβανομένου λοιπόν υπόψη του καθαρού περιθωρίου εμπορικού κέρδους που ήθελε να διατηρήσει και των εξόδων μεταφοράς, η AWS θεωρούσε ότι οι καθαρές τιμές των οποίων μπορούσε να επωφεληθεί έπρεπε να είναι ίσες με το 65 έως 66 % των καθαρών τιμών της εσωτερικής αγοράς που είχαν χορηγηθεί στους βρετανούς εμπόρους:

Καθαρή τιμή αγοράς των βρετανών εμπόρων =

100 % = τιμή πωλήσεως της AWS στις Κάτω Χώρες - 32,5 % = καθαρό περιθώριο εμπορικού κέρδους της AWS - (+-) 2,5 % = έξοδα μεταφοράς (+-) 65 % = καθαρή τιμή αγοράς της AWS

Πάντως, η DSI δεν δέχθηκε τις απαιτήσεις της AWS, βρίσκοντάς τες υπερβολικά αυστηρές και ζήτησε να επανεξετάσει τους υπολογισμούς της. Όμως, ανήγγειλε στην AWS ότι οι καθαρές τιμές που δόθηκαν στη Newitt είχαν ήδη ανέλθει, όσον αφορά τις μπάλες του τένις, από 7,5 λίρες ανά δωδεκάδα το 1985 σε 8,5 ώστε να "καταστούν αδύνατες οι εξαγωγές" (συνεδρίαση της 15ης και 16ης Μαΐου 1986). Κατόπιν μακροχρόνιων διαπραγματεύσεων (η AWS επέμενε στη θέσπιση μιας σταθερής αναλογίας), η DSI αποφάσισε να αυξήσει γενικώς τις τιμές της εσωτερικής βρετανικής αγοράς, να αυξήσει επίσης "τις κατώτερες εσωτερικές καθαρές τιμές" που χορηγήθηκαν στη Newitt και σε δύο άλλους βρετανούς εμπόρους και αντίθετα να μειώσει (προσωρινά) τις καθαρές τιμές που είχε χορηγήσει στην AWS. Η AWS είχε κατά τον τρόπο αυτό "τις χαμηλότερες τιμές για τις μπάλες Dunlop Fort" και η λύση αυτή έπρεπε "θεωρητικά να καταστήσει τις παράλληλες εξαγωγές αδύνατες" (21).

Σε γενικές γραμμές, διαπιστώνουμε πράγματι, στο παράρτημα 3.3, ότι ο δείκτης των τιμών που χορηγήθηκαν στη Newitt σε σχέση με εκείνες που χορηγήθηκαν στην AWS ανέρχεται από + 109 % το 1984 σε + 112 % το 1985, σε + 121 % το 1986, + 125 % το 1987, + 134 % το 1988 για να μειωθεί στο + 123 % το 1989.

(35) Τα έγγραφα αποδεικνύουν ότι μέτρα που φαίνεται να λήφθηκαν για τον καθορισμό τιμών ad hoc (22), με στόχο την κατάργηση των παράλληλων εισαγωγών αφαιρώντας τους κάθε εμπορικό ενδιαφέρον και συγχρόνως διατηρώντας το επιθυμητό επίπεδο του περιθωρίου κέρδους της AWS, λήφθηκαν επίσης, κατόπιν συνεννοήσεως μεταξύ της DSI και της AWS, και για άλλα προϊόντα (στη συγκεκριμένη περίπτωση τουλάχιστον για τις ρακέτες του τένις και τα είδη γκολφ). Για να δοθεί μόνιμος χαρακτήρας σε αυτή την αποτρεπτική διαφορά τιμών, οι τιμές αυτές θα έπρεπε να εξελίσσονται παράλληλα με εκείνες που χορηγήθηκαν στους βρετανούς χονδρεμπόρους.

(36) Πρέπει τέλος να αναφερθεί ότι η DSI κατάργησε όλους τους λογαριασμούς εξαγωγής για τους βρετανούς εμπόρους (23). Η AWS ανέφερε τότε ότι το μέτρο αυτό προέκυπτε επίσης από τη "δυναμικότατη θέση της" (24).

1.4. Αγορά προϊόντων που αποτέλεσαν αντικείμενο παράλληλων εξαγωγών

(37) Τα έγγραφα αποδεικνύουν επίσης ότι βάσει προτάσεως της AWS (25) η DSI αποφάσισε το Μάιο του 1986 να μετάσχει οικονομικά στην εξώνηση ρακετών Dunlop τύπου Max 200 G από δύο αλυσίδες καταστημάτων, που είχαν εισαχθεί παράλληλα (βλέπε ανωτέρω σημείο 26).

1.5. Σήμανση των προϊόντων

1.5.1. Κώδικες αναγνώρισης

(38) Στο βαθμό που προϋπήρξε η πρακτική της DSI που συνίσταται στη σήμανση ορισμένων ρακετών του τένις με κώδικες προορισμού (βλέπε ανωτέρω σημείο 27) δεν φαίνεται να προέκυψε άμεσα από πιέσεις που άσκησε η AWS. Αντίθετα, από τα έγγραφα προκύπτει σαφώς ότι όταν έφθαναν οι ποσότητες ρακετών παράλληλης εισαγωγής στην ολλανδική ή βελγική αγορά, η AWS αφαιρούσε τους κώδικες αυτούς και τους διαβίβαζε στη DSI για την αναγνώριση του εξαγωγέα (βλέπε ανωτέρω σημείο 32).

1.5.2. Σημάνσεις

(39) Από τα συλλεγέντα έγγραφα δεν προκύπτει αν η AWS διαδραμάτισε ενεργό ρόλο σχετικά με τη σήμανση των κουτιών των μπαλών του τένις (βλέπε ανωτέρω σημείο 28), αλλά το πλαίσιο εντός του οποίου διεξάχθηκε η εν λόγω ενέργεια δεν επιτρέπει καμία αμφιβολία σχετικά με το γεγονός ότι αποτέλεσε μία από τις απαντήσεις της DSI στις καταγγελίες της AWS και ίσως σε άλλους αποκλειστικούς διανομείς (βλέπε ανωτέρω σημείο 32) αποσκοπώντας στην αναγνώριση των παράλληλων εξαγωγέων.

1.6. Χρήση της ένδειξης των ομοσπονδιών του τένις

(40) Αν η εφαρμογή του μέτρου αυτού (βλέπε ανωτέρω σημείο 29) επανήλθε στη DSI, όπως προκύπτει βάσει των συλλεγέντων εγγράφων αυτό αποτελεί και πάλι μία από τις απαντήσεις προς τις καταγγελίες της AWS. Τα έγγραφα αυτά δείχνουν ότι ανεξάρτητα από τα αποτελέσματα προώθησης των πωλήσεων που αναμένονται για την AWS, το μέτρο αυτό προοριζόταν επίσης να διευκολύνει τον εντοπισμό των παράλληλων εισαγωγών. Η δαπάνη της εκτύπωσης του διακριτικού σήματος καλύφθηκε από τη DSI και το εγχείρημα αυτό συνδυάσθηκε με μεγάλες διαφημιστικές εκστρατείες.

1.7. Διάφορα

(41) Τα έγγραφα αποδεικνύουν επίσης ότι οι αιτήσεις προστασίας δεν προέκυπταν αποκλειστικά από την AWS αλλά και από τη DSI. Το Μάιο του 1986, η DSI ζήτησε από την AWS να μην παραδίδει μπάλες του σκουός για εξαγωγή προς το Ηνωμένο Βασίλειο "λόγω των χαμηλών της τιμών" (26).

2. Pinguin

(42) Με επιστολή της 12ης Αυγούστου 1987, η DSI πληροφόρησε την AWS και την Pinguin - όπως και τους λοιπούς διανομείς της - ότι η Newitt υπέβαλε καταγγελία στην Επιτροπή "σχετικά με τις ενέργειες στις οποίες προβήκαμε κατά της μεταπώλησης των προϊόντων μας από τη Newitt εκτός του Ηνωμένου Βασιλείου". Η DSI ζητούσε από την AWS και την Pinguin, στην περίπτωση που θα ερχόταν σε επαφή με την Επιτροπή, να μη της παράσχουν καμία απάντηση χωρίς να προηγηθεί συνεννόηση με την ίδια και αυτό με στόχο να δοθούν "συντονισμένες" απαντήσεις. Σχετικά με την επιστολή αυτή η Pinguin απήντησε:

"Μην πωλείτε στη Newitt, τουλάχιστον εφόσον δεν μπορείτε να συνάψετε συμφωνίες μαζί της. Εάν οι συμφωνίες αυτές αποδεικνύονται αδύνατες, εφόσον η Newitt δεν τις τηρεί, τότε μη συνάπτετε εμπορικές σχέσεις μαζί της. Έμποροι πειρατές, όπως η Newitt και άλλοι, έχουν προκαλέσει ζημίες στην κοινή επιχειρηματική μας δράση ύψους εκατοντάδων χιλιάδων λιρών στο παρελθόν."

VII. Η στάση των επιχειρήσεων που εθίγησαν από την καταγγελία της Newitt και η ανακοίνωση των αιτιάσεων της Επιτροπής

1. DSI

(43) Αφού της κοινοποιήθηκε η καταγγελία της Newitt τον Ιούνιο του 1987 (επιστολή της 23ης Ιουνίου 1987) και παρά τη σαφή προειδοποίηση της Επιτροπής (επιστολή της 20ής Οκτωβρίου 1987) (27), η DSI δεν μετέβαλε καθόλου τη στάση της, την οποία αιτιολόγησε απένανται στην Επιτροπή λόγω της υποχρέωσης που είχε να υποστηρίζει τους αποκλειστικούς διανομείς της, λαμβανομένων υπόψη των ειδικών υποχρεώσεων που είχαν αναλάβει (επιστολή της 9ης Νοεμβρίου 1987). Στις 12 Αυγούστου 1987, απέστειλε επιστολή στους αποκλειστικούς διανομείς της προειδοποιώντας τους για την έναρξη έρευνας εκ μέρους της Επιτροπής και ζητώντας τους να μην της παράσχουν οποιαδήποτε απάντηση χωρίς να έχει προηγηθεί συνεννόηση μαζί της (28) και στα τέλη του 1987 - αρχές του 1980, σταμάτησε τις παραδόσεις της αμερικανικής θυγατρικής της εταιρείας προς τη Newitt (29).

(44) Μόνον αφού έλαβε την ανακοίνωση των αιτιάσεων της Επιτροπής (29 Μαΐου 1990) η DSI, στη γραπτή (16 Ιουλίου 1990) και προφορική (ακρόαση της 5ης Οκτωβρίου 1990) απάντησή της αναγνώρισε ότι τα περισσότερα μέτρα που είχε λάβει έναντι της Newitt και των λοιπών βρετανών εξαγωγέων αποτελούσαν παραβάσεις του άρθρου 85 της συνθήκης και ανέλαβε δεσμεύσεις ως προς αυτό για το μέλλον.

2. AWS και Pinguin

(45) Στην γραπτή (31 Ιουλίου 1990) και προφορική (ακρόαση της 5ης Οκτωβρίου 1990) απάντησή της η AWS, αν και αναγνώρισε ότι τα περισσότερα πραγματικά περιστατικά που ανέφερε η Επιτροπή αμφισβήτησε ότι θα μπορούσαν - με μερικές εξαιρέσεις - να αποτελέσουν παραβιάσεις του άρθρου 85 της συνθήκης. Η Pinguin δεν απήντησε στην ανακοίνωση των αιτιάσεων.

VIII. Εξέλιξη των εξαγωγών της Newitt

(46) Τα προϊόντα DSI αντιπροσώπευαν μεγάλο μέρος των εξαγωγών της Newitt προς την ΕΟΚ. Από το 1985 έως το 1988, οι εξαγωγές αυτές σημείωσαν μείωση ύψους 40 % ενώ ο κύκλος εργασιών της αυξανόταν κατά 42 % κατά τη διάρκεια της ιδίας περιόδου: δεν αντιπροσώπευαν λοιπόν παρά 7,6 % αυτού του κύκλου εργασιών έναντι του 18,3 % το 1985. Όσον αφορά ειδικότερα τις μπάλες του τένις, η Newitt η οποία, σύμφωνα με τις εκτιμήσεις της, είχε εξάγει προς την ΕΟΚ 44 000 δωδεκάδες μπαλών προέλευσης της DSI, δεν εξήγαγε το 1987 παρά μόνο 9 000 και καμία κατά τη διάρκεια του 1988.

Β. ΝΟΜΙΚΗ ΕΚΤΙΜΗΣΗ

Ι. Άρθρο 85 παράγραφος 1

(47) Οι φραγμοί που τέθηκαν από τη DSI στην εξαγωγή των προϊόντων της δεν αποτελούν μονομερείς πράξεις εκ μέρους της εν λόγω εταιρείας, αλλά πρέπει να αξιολογηθούν ως αναπόσπαστο μέρος - έστω και με άγραφη μορφή - των συμφωνιών διανομής ή των συμβάσεων πωλήσεών της ή επίσης προκύπτουν από εναρμονισμένες πρακτικές μεταξύ της DSI και ορισμένων διανομέων της. Οι φραγμοί αυτοί είχαν ως άμεσο αντικείμενο και αποτέλεσμα να περιορίσουν τον ανταγωνισμό και να πλήξουν το εμπόριο μεταξύ των κρατών μελών.

Α. ΣΥΜΦΩΝΙΕΣ, ΕΜΑΡΜΟΝΙΣΜΕΝΕΣ ΠΡΑΚΤΙΚΕΣ ΚΑΙ ΠΕΡΙΟΡΙΣΜΟΙ ΤΟΥ ΑΝΤΑΓΩΝΙΣΜΟΥ

1. Απαγόρευση εξαγωγών (σημεία 16 έως 18)

(48) Οι διάφορες επιστολές της DSI προς τη Newitt, και ειδικότερα η επιστολή της 5ης Αυγούστου 1985 που επιβεβαιώνει ότι η πολιτική της DSI σε θέματα εξαγωγών συνίσταται "απλούστατα στο να μη δέχεται εξαγωγές προς οποιαδήποτε αγορά, σε παγκόσμιο επίπεδο, όπου η εν λόγω εταιρεία έχει αποκλειστικούς διανομείς" δείχνουν σαφώς:

- ότι το σύστημα αποκλειστικής διανομής της DSI περιέχει μια άγραφη ρήτρα με την οποία η DSI δεσμεύεται να εξασφαλίσει απόλυτη εδαφική προστασία στους αποκλειστικούς της διανομείς,

- ότι εξάλλου υπάρχει, στα συμβόλαια πωλήσεων που συνάπτει η DSI με τους μεταπωλητές και τους διανομείς της, ένας επίσης άγραφος όρος πωλήσεων που τους απαγορεύει να εξάγουν προς την εδαφική επικράτεια που ελέγχουν οι άλλοι διανομείς.

Οι άγραφες αυτές ρήτρες, από την ίδια τους τη φύση και κατά παράβαση των διατάξεων του άρθρου 85 παράγραφος 1, στοχεύουν να περιορίσουν τον ανταγωνισμό και να παρεμποδίσουν το εμπόριο μεταξύ κρατών μελών. Αποκλείοντας οποιαδήποτε δυνατότητα στους οικονομικούς φορείς να προβούν σε παράλληλες εξαγωγές, κατανέμουν την αγορά των προϊόντων Dunlop-Slazenger μεταξύ των διαφόρων αποκλειστικών διανομέων της DSI και δημιουργούν τις προϋποθέσεις για την εφαρμογή διαφοροποιημένων πολιτικών για τις τιμές.

(49) Η εν λόγω επιστολή της 5ης Αυγούστου 1985 της DSI και επίσης μια επιστολή της 15ης Οκτωβρίου 1986 διευκρινίζουν επίσης ότι η γενική αυτή απαγόρευση εξαγωγών αφορά ολόκληρη την Ευρώπη. Και διαπιστώσαμε πράγματι ότι σε όλα τα κράτη μέλη, η DSI διαθέτει είτε αποκλειστικούς διανομείς, είτε θυγατρικές, είτε υποκαταστήματα, που εξασφαλίζουν την τήρηση της απαγόρευσης (30).

(50) Η επιστολή της 3ης Σεπτεμβρίου 1987 της BTR - σε απάντηση προς την ανακοίνωση της Επιτροπής επί της καταγγελίας της Newitt - δεν μεριμνά καθόλου αυτή τη γενική απαγόρευση εξαγωγών: η δυνατότητα εξαγωγών που αποκαθιστά δεν είναι παρά τυπική, στο βαθμό που οι νέοι όροι που θεσπίζει αφαιρούν από τους οικονομικούς φορείς οποιοδήποτε ουσιαστικό ενδιαφέρον να το κάνουν, εφόσον οι τιμές που τους δίδονται καθορίζονται σε συνάρτηση με τις "υποχρεώσεις" του αποκλειστικού διανομέα της DSI στη χώρα προορισμού, δηλαδή, ουσιαστικά, σε συνάρτηση με το περιθώριο κέρδους που θα πρέπει να εξασφαλιστεί για τον εν λόγω διανομέα (31). Αυτό, χωρίς μάλιστα να ληφθεί υπόψη ότι η υποχρέωση του εξαγωγέα να αποκαλύψει την ταυτότητα του τελικού του πελάτη - υποχρέωση που έχει καταδικαστεί από την πάγια τακτική της Επιτροπής και τη νομολογία του Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου - μπορεί να θέσει σε κίνδυνο την ύπαρξη της ίδιας της φύσης του εμπορίου.

2. Άρνηση παραδόσεων (σημεία 19 έως 21, 33 και 42)

(51) Κατ' αρχάς, η άρνηση να εκτελεστούν δύο σημαντικές παραγγελίες μπαλών του τένις της Newitt με προορισμό τη Γαλλία, τον Οκτώβριο του 1986, στη συνέχεια το εμπάργκο - έστω και σε προσωρινή βάση - στις (ή σε ορισμένες) παραδόσεις στην εν λόγω εταιρεία τον Ιούνιο του 1987, τέλος η παύση των παραδόσεων της αμερικανικής θυγατρικής της το 1988, αποτέλεσαν μέτρα που λήφθηκαν για να θέσουν τέλος στις εξαγωγές της Newitt οι οποίες εξακολουθούν να πραγματοποιούνται παρά τις απαγορεύσεις της DSI.

Διαπιστώσαμε εξάλλου (σημεία 32 και 33) ότι αυτές οι αρνήσεις παραδόσεων προέκυψαν τόσο από εναρμονισμένες πρακτικές μεταξύ της DSI και της AWS όσο και από την απαγόρευση εξαγωγών που προέκυπτε από τις συμβάσεις πωλήσεων της DSI με τους βρετανούς εμπόρους.

Το άρθρο 85 παράγραφος 1 απαγορεύει τέτοιου είδους συμφωνίες και τέτοιου είδους εναρμονισμένες πρακτικές που είχαν ως άμεσο αντικείμενο και αποτέλεσμα να περιορίσουν τον ανταγωνισμό και να πλήξουν τις συναλλαγές μεταξύ των κρατών μελών, εμποδίζοντας τους ολλανδούς καταναλωτές να επωφεληθούν πλεονεκτικότερων τιμών από εκείνες που χορηγήθηκαν από τον αποκλειστικό διανομέα της DSI.

(52) Ένα έγγραφο που συλλέχθηκε στην Pinguin δείχνει ότι η εν λόγω εταιρεία παρακίνησε επίσης τη DSI να σταματήσει τις παραδόσεις της προς τη Newitt εκτός και αν θα μπορούσε να υπάρξει κάποια "διευθέτηση". Η έννοια του κειμένου καθιστά υποχρεωτικό το να θεωρηθεί ότι η εν λόγω "διευθέτηση" θα έπρεπε με τον ένα ή τον άλλο τρόπο να περιορίζει την ελευθερία της Newitt να εξάγει και ότι επίσης υπάρχει εναρμονισμένη πρακτική που αντιβαίνει στις διατάξεις του άρθρου 85 παράγραφος 1.

(53) Στη γραπτή και στην προφορική της απάντηση προς την ανακοίνωση των αιτιάσεων, η DSI, αμφισβητώντας το ότι επέβαλε μόνιμη απαγόρευση εξαγωγών, αναγνωρίζει ότι έλαβε "επ' ευκαιρία" μέτρα προς την κατεύθυνση αυτή για τις χώρες όπου είχε αποκλειστικούς διανομείς. Αναγνωρίζει ότι κατά τον τρόπο αυτό αρνήθηκε να εκτελέσει τις παραγγελίες της Newitt για τη Γαλλία και ότι ενήργησε, μετά από αίτημα της AWS, ώστε να διακόψει η αμερικανική θυγατρική της εταιρεία τις παραδόσεις της προς τον έμπορο αυτό. Εκφράζει τη λύπη της που έλαβε τέτοιου είδους μέτρα τα οποία τώρα κρίνει ως "μη ορθά", θεωρεί όμως ότι "η υπόθεση αυτή θα έπρεπε να αντιμετωπιστεί εξ ολοκλήρου με ένα μηχανισμό διευθέτησης των τιμών και των εκπτώσεων" πράγμα που είναι απαράδεκτο για την Επιτροπή (βλέπε ανωτέρω σημείο 56).

3. Μέτρα που λήφθηκαν σε θέματα τιμών (σημεία 22 έως 25 και 34 έως 36)

(54) Τόσο η άρνηση της δυνατότητας που είχε τη Newitt να επωφελείται των τιμών εξαγωγής που εφάρμοζε η DSI, όσο και η μείωση του ποσοστού των εκπτώσεων που της παρέχονταν συνήθως αποτέλεσαν μέτρα που αποσκοπούσαν να εμποδίσουν τη Newitt να παραμείνει ανταγωνιστική σε σχέση με τους αποκλειστικούς διανομείς της DSI στις εξαγωγικές αγορές (32). Τα μέτρα αυτά των οποίων το συνδυασμένο αποτέλεσμα αντιπροσώπευε για τη Newitt αύξηση των τιμών αγοράς ύψους 15 έως άνω του 50 % για ορισμένα είδη, ουσιαστικά την εμπόδισαν να συνεχίσει να εξάγει ορισμένα προϊόντα της DSI, όπως μπάλες του τένις και του σκουός, προς τις χώρες της Κοινότητας και την παρεμπόδισαν να εξεύρει εναλλακτικές πηγές εφοδιασμού σε τρίτες χώρες. Όπως αναφέρεται στην παράγραφο 34, τα μέτρα αυτά, που παραβιάζουν τις διατάξεις του άρθρου 85 παράγραφος 1, λήφθηκαν κατόπιν στενής συνεννοήσεως μεταξύ της DSI και της AWS και ότι το επίπεδο των νέων τιμών που χορηγήθηκαν στη Newitt υπολογίστηκε κατά τρόπο ώστε να άρει οποιοδήποτε ενδιαφέρον της εν λόγω εταιρείας να εξάγει προς τη Μπενελούξ και να επιτρέψει στην AWS να διατηρήσει με τεχνητό τρόπο τα περιθώρια κέρδους της που είχε επί των εν λόγω προϊόντων της DSI.

(55) Τέλος, ορισμένα από τα έγγραφα αυτά δείχνουν, ότι στην περίπτωση αδυναμίας αυξήσεως των τιμών που χορηγήθηκαν στους βρετανούς εξαγωγείς - είτε για λόγους εμπορικούς, είτε γιατί είχαν ήδη πραγματοποιηθεί οι παράλληλες εισαγωγές - η DSI σε ορισμένες περιπτώσεις επιδότησε τα προϊόντα της AWS, παρεμβαίνοντας σε περιπτώσεις ζημίας ή ελλείψεως κέρδους που προέκυπταν από "ειδικές" τιμές τις οποίες θεωρούσε ότι ήταν υποχρεωμένη να εφαρμόζει για να παρεμποδίσει τις παράλληλες εισαγωγές. Αυτά τα μέτρα ad hoc πρέπει να θεωρούνται ως μέτρα ισοδύναμου αποτελέσματος με την αύξηση των τιμών που χορηγήθηκαν στους βρετανούς εξαγωγείς.

(56) Στη γραπτή και την προφορική της απάντηση προς την ανακοίνωση των αιτιάσεων της Επιτροπής η DSI υπερασπίζεται τα μέτρα που λήφθηκαν σε θέματα τιμών και τα οποία περιγράφονται παραπάνω, επικαλούμενη τις ειδικές επιβαρύνσεις που φέρουν οι αποκλειστικοί διανομείς που δεν συμβιβάζονται με τις παράλληλες εξαγωγές. Έτσι, τα μέτρα που λήφθηκαν στην περίοδο 1986/87 έναντι της Newitt δεν προορίζονταν παρά για να θέσουν τέλος σε μία προνομιούχο κατάσταση μη αιτιολογημένη από εμπορική άποψη και της οποίας η αιτία έπρεπε να αναζητηθεί σε μια σχετική ανοχή που χαρακτήριζε τη διαχείριση που προηγήθηκε της ανάληψης της DSI εκ μέρους της BTR.

Για πολλούς λόγους, η Επιτροπή δεν μπορεί να συμφωνήσει με τα επιχειρήματα αυτά.

Κατ' αρχάς δεν προκύπτει (βλέπε παράρτημα 3.1) ότι οι τιμές που χορηγήθηκαν στη Newitt πριν από τα μέτρα της περιόδου 1986-1988 την ευνοούσαν, λαμβανομένου υπόψη του όγκου των συναλλαγών, σε σχέση με άλλους σημαντικούς χονδρεμπόρους της DSI, που πωλούσαν ουσιαστικά, αν όχι στην πράξη αποκλειστιά, στη βρετανική αγορά. Κατά τη διάρκεια ολόκληρης αυτής της περιόδου, οι καθαρές τιμές που χορηγήθηκαν στη Newitt ήταν επιπλέον ήδη αισθητά υψηλότερες (9 έως 12 %) από εκείνες που χορηγήθηκαν στην AWS (βλέπε παράρτημα 3.3). Τα μέτρα της περιόδου 1986-1988 που πλήττουν ουσιαστικά τη Newitt - της οποίας οι τιμές αγοράς υπερβαίνουν εκείνες που χορηγήθηκαν σε λιγότερο σημαντικούς εμπόρους (παράρτημα 3.1) και καταλήγουν σε αποτρεπτικά επίπεδα σε σχέση με τους αποκλειστικούς διανομείς της DSI (παράρτημα 3.2 και 3.3) - έχουν πράγματι χαρακτήρα που προκαλεί διακρίσεις.

Τα "ειδικά" βάρη που επικαλέσθηκε η DSI και τα οποία αναφέρθηκαν κατά τη διάρκεια της ακροαματικής διαδικασίας (33) δεν συνδέονται εξάλλου καθόλου με την ίδια τη λειτουργία του αποκλειστικού διανομέα. Αυτά τα βάρη είναι συνήθη βάρη οποιασδήποτε επιχείρησης διανομής και των οποίων η έκταση συνδέεται κυρίως με το μέγεθος του κύκλου εργασιών. Τα μόνα ειδικά βάρη, όσον αφορά την έκτασή τους, τα οποία αντιμετωπίζουν οι αποκλειστικοί διανομείς της DSI, σε σχέση με τους ανεξάρτητους εμπόρους, αφορούν τις διαφημιστικές δαπάνες της μάρκας (+-6 % του κύκλου εργασιών σύμφωνα με την AWS). Όμως, πρέπει κατ' αρχάς να σημειωθεί ότι οι εν λόγω δαπάνες καλύπτονται με μεγάλο βαθμό από τη DSI. Εξάλλου, οι δαπάνες αυτές δεν γίνονται χωρίς όφελος για τον αποκλειστικό διανομέα στο βαθμό που το όνομά του - και ο τίτλος του "αποκλειστικού" ή "επίσημου" διανομέα - συνδέονται στενά με το σήμα στις διαφημιστικές δράσεις. Αν υπάρχουν ειδικά βάρη, αυτά αντισταθμίζονται με ειδικά πλεονεκτήματα.

Σε κάθε περίπτωση, πρέπει αν υπολογισθεί ότι τα ενδεχόμενα ειδικά βάρη τα οποία φέρουν οι αποκλειστικοί διανομείς αντισταθμίζονται ευρύτατα από τη χορήγηση της αποκλειστικότητας, που αποτελεί ιδιαίτερα σημαντικό εμπορικό πλεονέκτημα. Δεν δικαιολογούν τη συμπληρωματική εφαρμογή ειδικών τιμών προς τους αποκλειστικούς διανομείς που προορίζονται να τους προστατεύσουν από τις παράλληλες εισαγωγές.

Τέλος, πρέπει να σημειωθεί ότι τα έγγραφα που συλλέχθηκαν στην AWS αποδεικνύουν ότι οι οικονομικοί συλλογισμοί που διατύπωσε η DSI στη γραπτή και την προφορική της απάντηση στην ανακοίνωση των αιτιάσεων δεν ήταν το κίνητρο που την οδήγησε στη λήψη μέτρων για την αντιμετώπιση των παράλληλων εξαγωγών. Ο καθορισμός των τιμών για τους βρετανούς εμπόρους/αποκλειστικούς διανομείς δεν έγινε ποτέ με βάση την αντίστοιχη εμπορική τους σημασία ούτε και βάσει του ποσού των "ειδικών" βαρών που επικαλέσθηκε η DSI. Οι τιμές αυτές καθορίστηκαν με συγκεκριμένο τρόπο, σε συνεννόηση με την AWS, σε επίπεδο που αίρει οποιοδήποτε ενδιαφέρον των βρετανών εμπόρων για να συνεχίσουν να εξάγουν. Το μόνο κριτήριο που λήφθηκε υπόψη ήταν η παρεμπόδιση των παράλληλων εξαγωγών (34).

(57) Από την πλευρά της, η AWS υποστηρίζει ότι η DSI αποφάσισε την αύξηση των τιμών προς τους βρετανούς εμπόρους και ότι η ίδια δεν επεδίωκε παρά να μειώσει τις δικές της τιμές αγοράς, πράγμα που δεν μπορούσε παρά να τονώσει τον ανταγωνισμό.

Διαπιστώσαμε ήδη ότι οι αιτήσεις της AWS δεν στόχευαν στην επιδίωξη τιμών αγοράς σε οικονομικά αιτιολογημένο επίπεδο αλλά στον καθορισμό μιας τεχνητής αναλογίας μεταξύ αυτών και των τιμών που χορηγήθηκαν στους βρετανούς εμπόρους, αποσκοπώντας, αντίθετα, στο να παρεμποδίσουν οποιοδήποτε ανταγωνισμό.

4. Αγορά προϊόντων που αποτέλεσαν αντικείμενο παράλληλων εισαγωγών (σημεία 26 και 37).

(58) Όπως αναφέρθηκε στις παραγράφους 26 και 37, η μαζική αγορά εκ μέρους της AWS ρακετών του τένις που εισάχθηκαν παράλληλα και προσφέρθηκαν σε χαμηλές τιμές από αλυσίδες ολλανδικών καταστημάτων και η αποζημίωση εκ μέρους της DSI της διαφοράς μεταξύ των τιμών που καταβλήθηκαν από την AWS για την εν λόγω αγορά και εκείνων που κατέβαλε κανονικά πραγματοποιήθηκαν επίσης κατόπιν αιτήσεως της AWS και σε στενή συνεργασία μεταξύ των δύο αυτών εταιρειών. Οι εναρμονισμένες αυτές πρακτικές αποσκοπούσαν να προστατεύσουν την AWS από τον ανταγωνισμό και να της επιτρέψουν να διατηρήσει ένα υψηλό επίπεδο τιμών. Παρεμπόδισαν τους καταναλωτές να επωφεληθούν από πλεονεκτικότερες τιμές που προσφέρθηκαν από τους παράλληλους εξαγωγείς και παραβιάζουν σαφώς τις διατάξεις του άρθρου 85 παράγραφος 1. Το ίδιο ισχύει με τη διαφημιστική εκστρατεία που οργανώνεται με την ευκαιρία αυτή από την AWS και υποστηρίζεται από τη DSI, η οποία προορίζεται στο να αυξήσει το αποτρεπτικό αποτέλεσμα των πράξεων μαζικής αγοράς.

5. Σήμανση των προϊόντων (σημεία 27, 28, 38 και 39)

(59) Η σήμανση των προϊόντων της DSI από κώδικες ή σήματα προοριζόταν για να διευκολύνει τον προσδιορισμό των παράλληλων εξαγωγών με τελικό προορισμό να θέσει τέλος στις δραστηριότητές τους. Η DSI αναγνώρισε τη δραστηριότητα αυτή και τα έγγραφα που συλλέχθηκαν από την AWS αποδεικνύουν επίσης ότι η AWS μετείχε ενεργά στις έρευνες με στόχο τον εντοπισμό των εξαγωγέων αυτών. Οι εναρμονισμένες πρακτικές που προορίζονταν εκ νέου να προστατεύσουν το δίκτυο διανομής της DSI από τις παράλληλες εισαγωγές παραβιάζουν επίσης τις διατάξεις του άρθρου 85 παράγραφος 1.

6. Χρήση της ένδειξης της ομοσπονδίας του τένις υπέρ μόνον των αποκλειστικών διανομέων (σημεία 29 και 40)

(60) Το τύπωμα του σήματος της ολλανδικής ομοσπονδίας του τένις "KNLTB official", αποκλειστικά στις μπάλες που πωλούνται από την AWS και η χρήση αυτοκόλλητων ετικετών που φέρουν παρόμοιες ενδείξεις και η φράση "η μόνη μπάλα που εγκρίνεται και συνιστάται" στα αντίστοιχα κουτιά επεδίωκαν δύο στόχους. Από τη μία πλευρά προορίζονταν να διευκολύνουν την επισήμανση των μπαλών που εισάχθηκαν παράλληλα, από την άλλη πλευρά να ευνοήσουν - ανεξάρτητα από όσα ισχυρίζονται η DSI και η AWS - το δίκτυο αποκλειστικής διανομής της DSI, δίνοντας την εσφαλμένη εντύπωση στους καταναλωτές ότι μόνον οι μπάλες που διανέμονται από το δίκτυο αυτό ανταποκρίνονται στα τεχνικά πρότυπα που επιβάλει η εν λόγω ομοσπονδία (35) και, δευτερευόντως, ότι οι υψηλότερες τιμές που εφάρμοζε το δίκτυο αυτό ήταν αιτιολογημένες. Τα μέτρα αυτά πρέπει να θεωρούνται ως εναρμονισμένες πρακτικές, κατά παράβαση του άρθρου 85 παράγραφος 1, στο βαθμό που η DSI τα εφάρμοσε και ανέλαβε να τα καλύψει από οικονομική άποψη, ώστε να ανταποκριθεί στις πιεστικές εκκλήσεις της AWS για να εντοπίσει και να θέσει τέλος στις παράλληλες εισαγωγές στις χώρες της Μπενελούξ.

Το συμβόλαιο αποκλειστικότητας μεταξύ της KNLTB και της AWS (το οποίο αναφέρει η τελευταία αυτή εταιρεία στη γραπτή της απάντηση προς την ανακοίνωση των αιτιάσεων) δεν μεταβάλλει τα δεδομένα της κατάστασης. Ανεξάρτητα από το ζήτημα του συμβιβάσιμου της εν λόγω σύμβασης με το άρθρο 85 - επί του οποίου η Επιτροπή δεν έχει αποφανθεί στην εν λόγω υπόθεση διότι αγνοούσε την ύπαρξη της εν λόγω σύμβασης - η εναρμονισμένη χρήση, στα πλαίσια μιας σύμβασης αποκλειστικής διανομής - των δικαιωμάτων που απονέμονται δυνάμει της εν λόγω σύμβασης με αποκλειστικό στόχο να αποτύχουν οι παράλληλες εισαγωγές εμπίπτει στις απαγορευτικές διατάξεις του άρθρου 85 παράγραφος 1 (36).

Β. ΔΙΕΥΘΕΤΗΣΗ ΤΟΥ ΕΜΠΟΡΙΟΥ ΜΕΤΑΞΥ ΤΩΝ ΚΡΑΤΩΝ ΜΕΛΩΝ

(61) Η απαγόρευση των εξαγωγών που προέκυπτε από τις συμφωνίες διανομής και τους όρους πωλήσεως της DSI είχε σαν άμεσο αποτέλεσμα το να παρεμποδίσει τις συναλλαγές μεταξύ των κρατών μελών. Η απαγόρευση ήταν γενική, με την έννοια ότι αφορούσε όλα τα προϊόντα της DSI και όλες τις χώρες της Κοινότητας. Εξάλλου, λαμβανομένης υπόψη της σημαντικής θέσης της DSI στις αγορές ειδών αθλητισμού - και ειδικότερα ειδών του τένις, του σκουός και του γκόλφ (37) - η επίδραση στο εμπόριο μεταξύ των κρατών μελών ήταν ιδιαίτερα αισθητή.

(62) Οι εναρμονισμένες πρακτικές μεταξύ της DSI και της AWS με στόχο να καταργήσουν τις παράλληλες εισαγωγές προς τις χώρες της Μπενελούξ αποσκοπούσαν επίσης στο να παρεμποδίσουν τις συναλλαγές μεταξύ κρατών μελών. Σε πολλές περιπτώσεις επέτρεψαν την κατάργηση των εισαγωγών αυτών ή την αποτροπή των αποτελεσμάτων επί των τιμών, εμποδίζοντας τους καταναλωτές των χωρών αυτών να επωφεληθούν από συμφερότερες τιμές από εκείνες που εφάρμοζε η AWS. Κατέληξαν στην αυθαίρετη κατάργηση όλων των εξαγωγών προς τις χώρες της ΕΟΚ και των προϊόντων Dunlop από τη Newitt (38) και προφανώς εκείνων που πραγματοποιήθηκαν από άλλους βρετανούς παράλληλους εξαγωγείς.

ΙΙ. Κανονισμός (ΕΟΚ) αριθ. 1983/83

(63) Το άρθρο 1 του κανονισμού (ΕΟΚ) αριθ. 1983/83 προβλέπει ότι οι συμφωνίες αποκλειστικής διανομής γενικώς απαλλάσσονται της απαγόρευσης του άρθρου 85 παράγραφος 1, εφόσον ανταποκρίνονται στους προβλεπόμενους όρους στον εν λόγω κανονισμό. Πάνως, οι συμφωνίες αποκλειστικής διανομής της DSI δεν μπορούν να υπερισχύσουν της εν λόγω εξαιρέσεως κατά κατηγορίες, δεδομένου ότι επιβάλλουν στα μέρη υποχρεώσεις που δύνανται να περιορίσουν τον ανταγωνισμό, οι οποίες υπερβαίνουν τους περιορισμούς που επιτρέπονται από το άρθρο 2 του εν λόγω κανονισμού και συνοδεύονται ιδίως από μια άγραφη ρήτρα που προβλέπει απόλυτη εδαφική προστασία υπέρ των διανομέων της DSI. Επιπλέον, η εφαρμογή των εν λόγω συμφωνιών συνοδεύεται από εναρμονισμένες πρακτικές, που εμπίπτουν στη διάταξη του άρθρου 3 στοιχείο δ) του εν λόγω κανονισμού.

ΙΙΙ. Άρθρο 85 παράγραφος 3

(64) Οι συμφωνίες διανομής της DSI στο Ηνωμένο Βασίλειο και στα λοιπά κράτη μέλη της Κοινότητας δεν κοινοποιήθηκαν στην Επιτροπή και κατά συνέπεια δεν μπορούν να τύχουν ατομικής απαλλαγής. Σε κάθε περίπτωση, έστω και αν είχαν κοινοποιηθεί, δεν θα μπορούσαν να τύχουν της εν λόγω απαλλαγής λαμβανομένων υπόψη των απαγορεύσεων εξαγωγών τις οποίες εμπεριέχουν, που αποσκοπούν να εξασφαλίσουν απόλυτη εδαφική προστασία και που δεν είναι απαραίτητες για να εξασφαλίσουν την αποτελεσματικότητα του συστήματος διανομής της DSI.

IV. Άρθρο 3 του κανονισμού αριθ. 17

(65) Σύμφωνα με το άρθρο 3 παράγραφος 1 του κανονισμού (ΕΟΚ) αριθ. 17, αν η Επιτροπή διαπιστώσει παράβαση των διατάξεων του άρθρου 85, δύναται να υποχρεώσει με απόφαση τις συμμετέχουσες επιχειρήσεις ή ενώσεις επιχειρήσεων να παύσουν τη διαπιστωθείσα παράβαση.

(66) Η DSI υποχρεούται, εφόσον δεν το έχει ήδη πράξει, να θέσει τέλος στις απαγορεύσεις εξαγωγών που προκύπτουν από τα συμβόλαια πωλήσεών της στο Ηνωμένο Βασίλειο και στην απόλυτη εδαφική προστασία που περιέχεται στα συμβόλαια αποκλειστικής διανομής που συνήψε σε άλλα κράτη μέλη. Υποχρεούται επίσης να θέσει τέλος στα μέτρα που προκαλούν διακρίσεις που έλαβε έναντι της Newitt και άλλων βρετανών εμπόρων για να τους εμποδίσει να εξάγουν. Η DSI, η AWS και η Pinguin υποχρεούνται επίσης, εφόσον δεν το έχουν ήδη πράξει, να θέσουν τέλος στις ποικίλες εναρμονισμένες πρακτικές που καταγγέλθηκαν παραπάνω.

V. Άρθρο 15 παράγραφος 2 του κανονισμού αριθ. 17

(67) Δυνάμει των διατάξεων του άρθρου 15 παράγραφος 2 στοιχείο α) του κανονισμού αριθ. 17, η Επιτροπή δύναται να επιβάλει με απόφαση πρόστιμα από 1 000 μέχρι 1 000 000 Ecu ή και ποσά μεγαλύτερα από αυτά μέχρι ποσοστού 10 % του κύκλου εργασιών που πραγματοποιήθηκε κατά την προηγούμενη διαχειριστική περίοδο από καθεμία από τις επιχειρήσεις, οι οποίες έχουν συνεργήσει στην παράβαση, όταν εκ προθέσεως ή εξ αμελείας διαπράτουν παράβαση των διατάξεων του άρθρου 85. Κατά τον καθορισμό του ύψους του προστίμου λαμβάνεται υπόψη, εκτός από τη σοβαρότητα της παραβάσεως, και η διάρκειά της.

(68) Η DSI δεν μπορούσε να αγνοεί ότι οι απαγορεύσεις εξαγωγών - που αφορούσαν όλα τα προϊόντα της και όλα τα κράτη μέλη - που προέκυπταν από τις συμφωνίες διανομής καθώς και τους όρους πωλήσεων που είχε συνάψει παραβίαζαν τις διατάξεις του άρθρου 85 παράγαφος 1, και ότι σύμφωνα με την πάγια νομολογία του Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου και τις αποφάσεις της Επιτροπής τέτοιου είδους απαγορεύσεις θεωρήθηκαν ανέκαθεν ιδιαίτερα σοβαρές παραβάσεις. Η DSI και η AWS δεν μπορούσαν να αγνοούν ότι το ίδιο ίσχυε και για τις ποικίλες εναρμονισμένες πρακτικές που εφάρμοσαν για να εμποδίσουν τις παράλληλες εισαγωγές στις χώρες της Μπενελούξ. Κατά συνέπεια, είναι σκόπιμο να επιβληθεί πρόστιμο στη DSI και στην AWS.

(69) Ούτε η κοινοποίηση της καταγγελίας της Newitt προς τη DSI τον Ιούνιο του 1987, ούτε η επίσημη προειδοποίηση της Επιτροπής κατά της συνέχισης των περιοριστικών αυτών πρακτικών στις εξαγωγές τον Οκτώβριο του 1987, δεν έπεισαν τη DSI να μεταβάλει τη στάση της (39). Η μόνη συνέπεια της κοινοποίησης της καταγγελίας της Newitt προς τη DSI φαίνεται να ήταν η αποστολή εκ μέρους της εν λόγω εταιρείας της επιστολής της 12ης Αυγούστου 1987 στους διανομείς της, ζητώντας τους να απαντήσουν με συντονισμένο τρόπο στις ενδεχόμενες ερωτήσεις της Επιτροπής.

Αντίθετα, στη γραπτή και στην προφορική της απάντηση στην ανακοίνωση των αιτιάσεων της Επιτροπής, η DSI ανγνώρισε ότι ορισμένα από τα μέτρα που έλαβε αποτελούσαν παραβάσεις κανόνων του ανταγωνισμού, δήλωσε ότι εξέφραζε τη λύπη της και ανήγγειλε ότι θα λάμβανε μια σειρά διορθωτικών μέτρων: οδηγίες προς το προσωπικό και τους αποκλειστικούς διανομείς, νέες συμφωνίες διανομής και νέοι όροι πωλήσεων (40). Πάντως, εξέφρασε συγχρόνως την πρόθεσή της να συνεχίσει να προστατεύει τους αποκλειστικούς της διανομείς μέσω ενός συστήματος διαφοροποιημένων τιμών και εκπτώσεων (41).

(70) Πρέπει να σημειωθεί ότι οι παραβάσεις που διαπράχθηκαν από τη DSI ανάγονται τουλάχιστον στο έτος 1977 (βλέπε επιστολή της 14ης Δεκεμβρίου 1977 που εμμένει στο γεγονός ότι τα προϊόντα Dunlop που παραδίδονται στη Newitt δεν μπορούν να αποτελούν αντικείμενο εξαγωγών) (42) και ότι έπαυσαν το 1990, εκτός των μέτρων σε θέματα τιμών. Πρέπει να σημειωθεί ότι οι παραβάσεις που διέπραξε η AWS ανάγονται τουλάχιστον στο έτος 1985 (βλέπε τέλεξ της 1ης Φεβρουαρίου και 29ης Απριλίου 1985 που αποδεικνύουν ότι η AWS προβαίνει σε καταγραφή των κωδικών που φέρουν οι ρακέτες Dunlop, καθώς και το τέλεξ της 27ης Φεβρουαρίου 1986 όπου η εν λόγω εταιρεία αναφέρει ότι δεν δέχθηκε να υποστηρίξει το 1985 την πολιτική τιμών της DSI παρά μόνον υπό τον σαφή όρο ότι η εν λόγω εταιρεία "είχε υπό έλεγχο το σύστημα διανομών της" και οι οποίες έπαυσαν τον Απρίλιο του 1989, ημερομηνία κατά την οποία η AWS έπαψε να είναι αποκλειστικός διανομέας της DSI.

(71) Στα πλαίσια του καθορισμού του ύψους του προστίμου, η Επιτροπή έλαβε επίσης υπόψη το γεγονός ότι, εάν η απαγόρευση εξαγωγής που διέπει τις συμφωνίες διανομής της DSI ήταν γενική και κάλυπτε όλα τα προϊόντα, οι εναρμονισμένες πρακτικές με την AWS προφανώς (βάσει των πληροφοριών που διαθέτει η Επιτροπή) δεν περιορίζονται σε ορισμένα από αυτά (μπάλες του τένις, μπάλες του σκουός, ρακέτες του τένις, είδη γκολφ). Εξάλλου, η Επιτροπή έλαβε υπόψη το μέγεθος των πωλήσεων της DSI στις εν λόγω αγορές.

Όσον αφορά στην AWS, η Επιτροπή έλαβε υπόψη τα οικονομικά προβλήματα που αντιμετώπισε και τα οποία κατέληξαν σε πώληση της επιχείρησης,

ΕΞΕΔΩΣΕ ΤΗΝ ΠΑΡΟΥΣΑ ΑΠΟΦΑΣΗ:

Άρθρο 1

Η Dunlop Slazenger International Ltd παρέβη το άρθρο 85 παράγραφος 1 της συνθήκης ΕΟΚ, εφαρμόζοντας στις εμπορικές της σχέσεις με τους πελάτες της γενική απαγόρευση εξαγωγών των προϊόντων με στόχο να προστατεύσει το δίκτυο αποκλειστικής της διανομής και λαμβάνοντας για ορισμένα από τα προϊόντα αυτά (μπάλες του τένις, μπάλες του σκουός, ρακέτες του τένις, είδη γκολφ) ποικίλα μέτρα - άρνηση παραδόσεων, αποτρεπτικά μέτρα σε θέματα τιμών, σήμανση και παρακολούθηση των εξαγόμενων προϊόντων, μαζική αγορά εξαγόμενων προϊόντων, χρήση που προκαλεί διακρίσεις επισήμων ενδείξεων - για να τηρηθεί η εν λόγω απαγόρευση.

Η All Weather Sports International BV παρέβη το άρθρο 85 παράγραφος 1 γιατί προκάλεσε και συνεργάστηκε στην εφαρμογή των μέτρων αυτών στις Κάτω Χώρες, όσον αφοράτα προϊόντα Dunlop.

Η Pinguin Sports BV παρέβη το άρθρο 85 παράγραφος 1 γιατί ενθάρρυνε την εφαρμογή παρόμοιων μέτρων στις Κάτω Χώρες όσον αφορά τα προϊόντα Slazenger.

Άρθρο 2

Επιβάλλεται πρόστιμο ύψους 5 εκατομμυρίων Ecu στη Dunlop Slazenger International Ltd και πρόστιμο ύψους 150 000 Ecu στην All Weather Sports Benelux BV (που ανέλαβε το ενεργητικό της All Weather Sports BV) για τις παραβάσεις που αναφέρονται στο άρθρο 1.

Το πρόστιμο αυτό καταβάλλεται εντός τριών μηνών από την ημερομηνία κοινοποίησης της παρούσας απόφασης στον τραπεζικό λογαριασμό 310-0933000-43 της Επιτροπής των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων, Banque Bruxelles Lambert, Agence Europeenne, Rond Point Schuman 5, 1040 Βρυξέλλες, εντός προθεσμίας τριών μηνών από της κοινοποιήσεως της παρούσας απόφασης. Μετά τη λήξη της προθεσμίας αυτής καταβάλλονται αυτόματα τόκοι υπερημερίας με επιτόκιο το οποίο εφαρμόζεται από το Ευρωπαϊκό Ταμείο Νομισματικής Συνεργασίας για τις πράξεις του σε Ecu κατά την πρώτη εργάσιμη ημέρα του μήνα κατά τον οποίο εκδόθηκε η παρούσα απόφαση, + 3,5 ποσοστιαίες μονάδες.

Άρθρο 3

Η Dunlop Slazenger International Ltd θέτει τέλος, εφόσον δεν το έχει ήδη πράξει, στις παραβάσεις που αναφέρονται στο άρθρο 1 της παρούσας απόφασης. Απέχει του να λάβει οποιοδήποτε μέτρο ισοδυνάμου αποτελέσματος.

Άρθρο 4

Η παρούσα απόφαση απευθύνεται στις εταιρείες:

Dunlop Slazenger International Ltd,

Challenge Court,

Barnett Wookd Lane,

Leatherhead,

UK - Surrey KT22 2LW,

BTR plc,

Vincent Square,

UK - London SW1P 2PL,

All Weather Sports Benelux BV,

Postbus 295,

Wattstraat 20,

NL-2700 AG-Zoetemeer,

Pinguin Sports BV,

Postbus 30,

Industrieweg 50,

NL-2380 AA Zoeterwoude/Rijndijk.

Η παρούσα απόφαση αποτελεί εκτελεστικό τίτλο δυνάμει του άρθρου 192 της συνθήκης ΕΟΚ. Βρυξέλλες, 18 Μαρτίου 1992. Για την Επιτροπή

Leon BRITTAN

Αντιπρόεδρος

(1) ΕΕ αριθ. 13 της 21. 2. 1962, σ. 204/62. (2) ΕΕ αριθ. 127 της 20. 8. 1963, σ. 2268/63. (3) Τα στοιχεία αυτά αφορούν μόνον τις λεγόμενες "First grade tennis balls", δηλαδή τις μπάλες πρώτης ποιότητας (αλλά επίσης τις συνηθέστερες) που χρησιμοποιούνται στους αγώνες και τα τουρνουά. (4) Που εξαρτάται από τον ιαπωνικό όμιλο Sumitomo. (5) Βλέπε κατωτέρω σημείο 34 και παράρτημα 2. (6) Βλέπε ανωτέρω σημείο 3. (7) Επιστολή της 15. 10. 1986 προς τη Newitt. (8) Βλέπε κατωτέρω σημείο 33. (9) Επιστολή της 3. 9. 1987 της BRT προς το διοικητικό συμβούλιο της Newitt. (10) Τέλεξ της 1. 2. 1989 της Dunlop USA προς τη Newitt. (11) Βλέπε ανωτέρω σημείο 12. (12) Βλέπε κατωτέρω σημεία 34 και 35. (13) Βλέπε ιδίως τέλεξ της 10ης Μαρτίου 1986 της DSI προς την AWS. (14) KNLTB: Koninklijke Nederlandse Lawn Tennis Bond. (15) Επιστολές της 29. 5. 1990 της Επιτροπής προς τις εταιρείες DSI, BTR, AWS και Pinguin. Πάντως, πρέπει να σημειωθεί ότι η ερμηνεία που δόθηκε στην ανακοίνωση των αιτιάσεων εκ μέρους της Επιτροπής, σε ορισμένα έγγραφα που συλλέχθηκαν κατά τη διάρκεια της επίσκεψης ελέγχου της AWS αμφισβητήθηκε από την εν λόγω εταιρεία. Δεν γίνεται αποδεκτή στο κείμενο αυτό: ανακοίνωση των αιτιάσεων αριθ. 37 in fine (όχι "διάφορα" αλλά "ένα" έγγραφο), αριθ. 53 in fine ("eigen Kenmerken"), αριθ. 64, πρώτο εδάφιο, in fine ("Inkoop" και "verkoopprijzen"), αριθ. 72 in fine (τεχνητές τιμές συναλλάγματος), αριθ. 74. (16) Βλέπε ανωτέρω σημεία 16 έως 18. (17) Βλέπε ανωτέρω σημείο 18. (18) Βλέπε ανωτέρω σημείο 19. (19) Βλέπε ιδίως τελεφάξ της 16. 11. 1987 της AWS προς τη DSI και τελεφάξ της 17. 11. 1987 της DSI προς την AWS. Βλέπε ανωτέρω σημείο 21. (20) Βλέπε ανωτέρω σημεία 22 και επόμενα. (21) Εσωτερικό υπόμνημα της AWS της 4ης Μαρτίου 1987. (22) Η AWS τις αποκαλεί μερικές φορές "ειδικές καθαρές τιμές". (23) Για την έννοια του μέτρου αυτού: βλέπε ανωτέρω σημείο 18. (24) Συνεδρίαση της NSF (ολλανδική ομοσπονδία αθλητισμού) της 20ής Οκτωβρίου 1986. (25) Βλέπε ιδίως πρακτικά της διάσκεψης των διανομέων αθλητικών ειδών ρακέτας Dunlop στις 6 και 7 Μαΐου 1986, πρακτικά της συνεδρίασης μεταξύ της DSI και AWS της 15ης και 16ης Μαΐου 1986, εσωτερικό σημείωμα της AWS της 7ης Νοεμβρίου 1986. (26) Συνεδρίαση της 15ης και 16ης Μαΐου 1986. (27) Η προειδοποίηση αυτή διατυπώθηκε ως εξής: "Ασφαλώς δεν αγνοείτε τη σημασία που προσδίδει η Επιτροπή στην τήρηση των κανόνων ανταγωνισμού που προκύπτουν από τη συνθήκη, και ειδικότερα εκείνων που άπτονται της ελεύθερης κυκλοφορίας των αγαθών στο εσωτερικό της ΕΟΚ. Η Επιτροπή ανέκαθεν θεωρούσε ότι οποιοσδήποτε φραγμός στις εξαγωγές αποτελούσε ιδιαίτερα σοβαρή παραβίαση των κανόνων αυτών. Συνεπώς, εάν, όπως ισχυρίζεται ο καταγγέλλων - και τα υποβληθέντα έγγραφα προς υποστήριξη της καταγγελίας του φαίνονται εκ πρώτης όψεως να επιβεβαιώνουν το βάσιμο της εν λόγω καταγγελίας - ασκήσατε πιέσεις οποιουδήποτε είδους στον καταγγέλλοντα με στόχο να περιορίσετε την ελευθερία του να εξάγει στην κοινή αγορά, σας ζητώ να θέσετε αμέσως τέλος". (28) "Είναι πιθανό η Επιτροπή να έρθει σε επαφή μαζί σας εφόσον είστε ένας από τους ευρωπαίους διανομείς μας. Εάν συμβεί αυτό, σας παρακαλούμε να μη δώσετε καμία απάντηση χωρίς να προηγηθεί συνεννόηση μαζί μου. Το σημείο αυτό είναι υψίστης σημασίας. Προφανώς επιθυμούμε να ενισχύσουμε την Επιτροπή στις έρευνές της, αλλά επιθυμούμε να το κάνουμε με συντονισμένο τρόπο" (επιστολή της 12ης Αυγούστου του εκπροσώπου της διοίκησης). (29) Βλέπε ανωτέρω σημείο 21. (30) Βλέπε ανωτέρω σημείο 10. (31) Πράγμα που θα θέσει σε εφαρμογή η DSI στις Κάτω Χώρες σε συνεννόηση με την AWS βλέπε ανωτέρω σημεία 34 και 35. Βλέπε επίσης σημείο 56 για τους λόγους που επικαλείται η DSI προς υποστήριξη των μέτρων προστασίας. (32) Εξάλλου, μπορεί κανείς να αναρωτηθεί σχετικά με την οικονομική αιτιολόγηση της ίδιας της ύπαρξης δύο τιμοκαταλόγων, ο ένας εκ των οποίων ίσχυε για όλες τις χώρες εξαγωγής και ο άλλος αποκλειστικά για το Ηνωμένο Βασίλειο ή, εν πάση περιπτώσει, σχετικά με τις συχνά σημαντικές διακρίσεις που διαπιστώνει κανείς και που αποβαίνουν σχεδόν συστηματικά σε βάρος της τελευταίας αυτής χώρας. Η ύπαρξη τιμών, στις περισσότερες περιπτώσεις, αισθητά υψηλότερων (+- 15 έως 50 %) (βλέπε ανωτέρω σημείο 12) πολύ συχνά αίρει οποιοδήποτε ενδιαφέρον εξαγωγής για τους βρετανούς εμπόρους. Η DSI ανήγγειλε την πρόθεσή της να καταργήσει, για τις χώρες της ΕΟΚ, αυτό το σύστημα των διπλών τιμοκαταλόγων. Η Επιτροπή επιφυλάσσεται - για την περίπτωση που δεν θα εφαμοζόταν το σχέδιο αυτό - να επανέλθει στο θέμα και να αποφανθεί σχετικά με το συμβιβάσιμό του με το άρθρο 58 παράγραφος 1 (ύπαρξη ενδεχόμενων έμμεσων φραγμών στις εξαγωγές) και για τα προϊόντα για τα οποία προκύπτει δεσπόζουσα θέση της DSI, το συμβιβάσιμο με το άρθρο 86 (ενδεχόμενη πρακτική τιμή που προκαλούν διακρίσεις). (33) Διοικητικό προσωπικό και προσωπικό πωλήσεων, διαφήμιση και προώθηση, δαπάνη εναποθήκευσης, δαπάνη διανομής, δαπάνη ταξιδιού και αντιπροσώπευσης, ταχυδρομεία, τέλεξ, τέλεφαξ, αφερέγγυοι οφειλέτες. (34) Εξάλλου, η DSI, το αναγνωρίζει εμμέσως στη γραπτή της απάντηση στην ανακοίνωση των αιτιάσεων - και αποδεικνύει ότι εμμένει στην άποψη αυτή - όταν, εκφράζοντας τη λύπη της για τις απαγορεύσεις στη Newitt να εξάγει και τις διακοπές των παραδόσεων, προσθέτει ότι το θέμα αυτό έπρεπε να είχε αντιμετωπισθεί εξ ολοκλήρου μέσω του μηχανισμού διευθέτησης των τιμών και των εκπτώσεων (βλέπε ανωτέρω σημείο 53). (35) Ασφαλώς, ο καταναλωτής δεν μπορεί να φανταστεί ότι η επιλογή των "επίσημων" μπαλών αποκλειστικά με οικονομικά κριτήρια και όχι σε συνάρτηση με τα τεχνικά τους χαρακτηριστικά (βλέπε σημείο 29), κυρίως όταν η ένδειξη "επίσημη μπάλα της KNLTB" συνοδεύεται με τη φράση "η μόνη μπάλα του τένις που εγκρίνεται και συνιστάται" από την KNLTB. Είναι χαρακτηριστικό, ως προς αυτό, ότι η AWS επέμεινε για την επανάκτηση εκ μέρους της DSI των παλαιών αποθεμάτων μπαλών που δεν έφεραν την ένδειξη αυτή. (36) Βλέπε ιδίως απόφαση "Consten et Grundig" της 13. 7. 1966 (Consten και Grundig κατά Επιτροπής, συνεκδικαζόμενες υποθέσεις 56 και 58/64, Συλλογή 1966, σ. 429. Βλέπε επίσης το άρθρο 3 στοιχείο δ) του κανονισμού (ΕΟΚ) αριθ. 1983/83 (ΕΕ αριθ. L 173 της 30. 6. 1983, σ. 1). (37) Βλέπε ανωτέρω σημεία 6 έως 9. (38) Βλέπε ανωτέρω σημείο 46. (39) Βλέπε ανωτέρω σημείο 43. (40) Στα πλαίσια αυτά, η BTR κοινοποίησε στην Επιτροπή, με επιστολή της 12ης Δεκεμβρίου 1990, ένα "Competition Law Compliance Manual" και με επιστολή της 22ας Ιανουαρίου 1991 μια νέα τυποποιημένη σύμβαση διανομής. (41) Βλέπε ανωτέρω ιδίως σημείο 53. (42) Πάντως, η Επιτροπή αναγνωρίζει ότι η εν λόγω απαγόρευση εξαγωγών δεν εφαρμόσθηκε πάντοτε.

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ 1.1

Μπάλες του τένις "πρώτης ποιότητας" - Μεγέθη και μερίδια αγοράς στην Κοινότητα (1) - 1989

(%)

Κράτη μέλη Μέγεθος αγοράς (σε 1 000 δωδεκάδες) Dunlop Slazenger Σύνολο DSI Penn Wilson Tretorn Dunlop Γαλλία Λοιποί Βέλγιο/

Λουξεμβούργο 160 5 12 17 14 5 44 3 17 Δανία 45 5 25 30 15 5 33 - 17 Ιρλανδία 20 35 8 43 37 8 10 - 2 Γαλλία 1 800 5 10 15 16 3 5 48 13 Γερμανία 1 700 57 7 64 12 4 12 - 8 (Pirelli: 7) Ελλάδα 10 40 5 45 20 15 15 - 5 Κάτω Χώρες 210 38 21 59 12 3 20 2 4 Ιταλία 540 28 5 33 10 6 20 4 27 (Pirelli: 25) Πορτογαλία 12 30 10 40 32 8 - 10 10 Ισπανία 180 18 3 21 31 19 2 20 7 Ηνωμένο Βασίλειο 290 11 39 50 20 25 5 - - Σύνολο ΕΟΚ 4 967 28 11 39 16 6 11 19 9

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ 1.2

Μπάλες σκουός - Μερίδια αγοράς στην Κοινότητα (1) - 1986

(%)

Κράτη μέλη Dunlop Slazenger Σύνολο DSI Βέλγιο/Λουξεμβούργο 33 17 50 Δανία - - - Ιρλανδία 85 - 85 Γαλλία - 10 10 Γερμανία 43 3 46 Κάτω Χώρες 50 5 55 Ιταλία 53 15 68 Πορτογαλία - - - Ισπανία 80 10 90 Ηνωμένο Βασίλειο 70 10 80 Ελλάδα - - - Σύνολο ΕΟΚ 56 7 63

(1) Εκτιμήσεις του DSI και των εμπειρογνωμόνων της αγοράς.

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ 2

DSI - Πίνακας τιμών για το Ηνωμένο Βασίλειο και πίνακας τιμών εξαγωγών - Διαφορές τιμών για μπάλες τένις και μπάλες σκουός - Πίνακας τιμών στο Ηνωμένο Βασίλειο = 100

Dunlop Slazenger Χρονολογία Μπάλες του τένις (1) Μπάλες του σκουός (2) Χρονολογία Μπάλες του τένις (3) Μπάλες του σκουός (4) Τιμές Ηνωμένου Βασιλείου (α) Τιμές εξαγωγής (β) Τιμές Ηνωμένου Βασιλείου Τιμές εξαγωγής Τιμές Ηνωμένου Βασιλείου Τιμές εξαγωγής Τιμές Ηνωμένου Βασιλείου Τιμές εξαγωγής Δείκτης Δείκτης Δείκτης Δείκτης Δείκτης Δείκτης Δείκτης Δείκτης 1982 1982 1. 9 ? 7,87 5,07 1. 10 ? 8,30 ? 4,50 - 1983 1983 1. 3 / 1. 4 8,55 100 8,26 (7,87) (*) 96,6 6,05 100 5,58 92,2 31. 1 8,15 100 101,8 5,20 100 86,5 1. 10 8,67 (7,87) 101,4 5,58 92,2 3. 10 8,98 9,15 101,9 6,66 100 5,20 78,1 1984 1984 1. 10 / 1. 11 9,40 100 9,10 (7,87) 96,8 6,66 100 5,58 83,8 2. 4 8,98 101,9 6,66 100 78,1 1. 10 9,40 97,3 6,66 100 78,1 1985 1985 25. 2 / 4. 3 9,40 100 9,10 96,8 8,08 100 5,58 69,1 4. 3 9,40 ? ? 6,66 100 ? ? 1. 9 / 1. 10 10,45 100 10,20 97,6 8,08 100 5,58 69,1 1. 10 10,45 ? ? 6,66 100 ? ? 2. 12 11,20 100 91,1 1986 1986 2. 4 11,90 100 85,7 8,08 69,1 1. 3 / 2. 4 11,20 10,75 96,0 6,66 100 5,58 83,8 1. 9 / 29. 9 11,90 100 11,00 92,4 8,08 100 5,75 71,2 1. 9 / 29. 9 11,90 11,00 92,4 6,66 100 5,75 86,3 1987 1987 13. 4 11,90 100 92,4 8,75 65,7 13. 4 11,90 92,4 6,66 86,3 1. 7 6,20 70,9 1. 7 6,20 93,1 1. 9 / 28. 9 12,40 100 11,75 94,8 8,75 70,9 1. 9 / 28. 9 12,40 11,75 94,8 6,66 6,20 93,1 1988 1988 1. 4 12,40 100 94,8 9,09 68,2 1. 4 12,40 94,8 6,66 93,1 1. 7 6,65 73,2 1. 9 / 3. 10 13,02 13,15 101,0 6,66 6,90 1. 9 / 3. 10 13,02 100 13,15 101,0 6,65 73,2 1989 1989 3. 4 13,02 100 101,0 3. 4 13,02 101,0 1. 7 9,54 7,10 74,4 1. 7 6,66 6,90 103,6 1. 9 / 2. 10 13,02 100 13,15 101,0 9,54 74,4 1. 9 / 2. 10 13,02 13,14 100,9 6,66 103,6

(α) Συμπεριλαμβανομένων των κομίστρων.

(β) fob.

(*) Στοιχεία που δόθηκαν από τη Newitt.

(1) Dunlop Fort 601.331 (1. 9. 1982-1. 10. 1983) - 601.332 και 601.330 (1. 10. 1991-2. 12. 1985) - 601.336 (2. 1. 1986-1. 9. 1988) - Dunlop T.P. 601.362 (από 1. 9. 1989).

(2) Black Yellow Dot 750 890 (1. 9. 1982-1. 10. 1984) - XX Black Yellow Dot 750 440 (μετά τις 4. 3. 1985).

(3) Slazenger Yellow 340 430 (1. 10. 1982-1. 9. 1986) - 340 454 (μετά την 1. 9. 1986).

(4) Navy Blue Yellow Dot 419 043 (1. 10. 1982-4. 3. 1985) - 419 047 (1. 10. 1985-2. 4. 1986) - 419 173 (μετά την 1. 9. 1986).

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ 3.1.

DSI μπάλλες τένις "πρώτης ποιότητας" - Ποσότητες/τιμές/εκπτώσεις

Ημερομηνία Κατάλογος τιμών Ηνωμένου Βασιλείου (Α) Κατάλογος τιμών εξαγωγής (Β) AWS (Benelux) (τιμή εξαγωγής μόνο) Newitt (τιμή Ηνωμένου Βασιλείου και εξαγωγής) . . . (*) (τιμή Ηνωμένου Βασιλείου μόνο) . . . (τιμή Ηνωμένου Βασιλείου μόνο) . . . (τιμή Ηνωμένου Βασιλείου μόνο) 1 000 δωδεκάδες Τιμή Έκπτωση στην Β 1 000 δωδεκάδες Τιμή Έκπτωση 1 000 δωδεκάδες Τιμή Έκπτωση στην Α 1 000 δωδεκάδες Τιμή Έκπτωση στην Α 1 000 δωδεκάδες Τιμή Έκπτωση στην Α στην Β στην Α 1984 8,55 8,67 1/11 9,40 9,10 1985 9,40 9,10 1/9 10,45 10,20 2/12 11,20 10,20 1986 11,20 10,20 2/4 11,90 10,20 1/9 11,90 11,00 1987 11,90 11,00 1/9 12,40 11,75 1988 12,40 11,75 1/9 13,02 13,15 1989 13,02 13,15

1. Στοιχεία στο τέλος του έτους.

2. Τιμή = τιμή κατά μέσο όρο.

3. Πωλήσεις AWS 1989: Μόνο Ιανουάριος-Απρίλιος (καταγγελθείσες συμβάσεις διανομής).

Πηγή: DSI.

(*) Στο κείμενο της παρούσας απόφασης που δημοσιεύθηκε, ορισμένοι αριθμοί παραλείφθησαν σύμφωνα με τις διατάξεις του άρθρου 21 του κανονισμού αριθ. 17 περί μη αποκαλύψεως επαγγελματικών απορρήτων.

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ 3.2

DSI μπάλες τένις "πρώτης ποιότητας" - ποσότητες/τιμές/εκπτώσεις

Ημερομηνία Κατάλογος τιμών εξαγωγής Μπενελούξ τρεις διανομείς Ιταλία δύο διανομείς Ισπανία δύο διανομείς Newitt 1 000 δωδεκάδες Τιμή Έκπτωση 1 000 δωδεκάδες Τιμή Έκπτωση 1 000 δωδεκάδες Τιμή Έκπτωση 1 000 δωδεκάδες Τιμή Έκπτωση 1984 8,67 1/11 9,10 1985 9,10 1/9 10,20 1986 10,20 1/9 11,00 1987 11,00 1/9 11,75 1988 11,75 1/9 13,15 1989 13,15

1. Οι πωλήσεις για την Ισπανία το 1984 επηρεάστηκαν από καθυστερημένες πωλήσεις του 1983 (σύνολο 1983 = [. . .] δωδεκάδες).

Πηγή: DSI.

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ 3.3

Τιμές που συμφώνησε η Newitt σε σχέση με συμφωνηθείσες από τη DSI -τιμές για ορισμένους αποκλειστικούς διανομείς - ενδεικτικά στοιχεία

Έτος Τιμή Newitt Τιμή AWS Τιμή Newitt Τιμή διανομείς ιταλοί Τιμή Newitt Τιμή διανομείς ισπανοί 1984 109 100 94 100 101 100 1985 112 100 104 100 109 100 1986 121 100 113 100 116 100 1987 123 100 115 100 117 100 1988 134 100 123 100 124 100 1989 123 100 120 100 140 100