ΑΠΟΦΑΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ της 22ας Ιουνίου 1993 όσον αφορά μια διαδικασία βάσει του άρθρου 85 της συνθήκης ΕΟΚ στις υποθέσεις IV/31.550 - Zera/Montedison και IV/31.898 - Hinkens/Staehler (Τα κείμενα στη γερμανική και ιταλική γλώσσα είναι τα μόνα αυθεντικά)

(93/554/ΕΟΚ)Η ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΤΩΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΩΝ ΚΟΙΝΟΤΗΤΩΝ,

Έχοντας υπόψη:

τη συνθήκη για την ίδρυση της Ευρωπαϊκής Οικονομικής Κοινότητας,

τον κανονισμό αριθ. 17 του Συμβουλίου της 6ης Φεβρουαρίου 1962, πρώτο κανονισμό εφαρμογής των άρθρων 85 και 86 της συνθήκης ΕΟΚ (1), όπως τροποποιήθηκε τελευταία από την πράξη προσχώρησης της Ισπανίας και της Πορτογαλίας, και ιδίως το άρθρο 3 παράγραφος 1,

τις αιτήσεις που υπέβαλαν η εταιρεία Zera-Agrarchemikalien GmbH, Travenbrueck-Tralau και η επιχείρηση Wilhelm Hinkens, Linnich, αντιστοίχως, που έχουν αμφότερες την έδρα τους στη Γερμανία, βάσει των διατάξεων του άρθρου 3 του κανονισμού αριθ. 17, για να διαπιστωθεί ότι οι επιχειρήσεις Agrimont SpA (πρώην Farmoplant SpA), με έδρα το Μιλάνο (Ιταλία), Montedison (Γερμανία), Chemie Handels-GmbH (πρώην Montedison Deutschland GmbH), Eschborn, Γερμανία, και Staehler Agrochemie GmbH & Co. KG, Stade, που έχουν αμφότερες την έδρα τους στη Γερμανία, διέπραξαν παραβάσεις των διατάξεων του άρθρου 85,

την απόφαση της Επιτροπής της 27ης Σεπτεμβρίου 1989 να κινήσει τη διαδικασία αναφορικά με την υπόθεση αυτή,

Αφού δόθηκε η ευκαιρία στις επιχειρήσεις Agrimont SpA, Montedison (Deutschland) Chemie Handels-GmbH και Staehler Agrochemie GmbH & Co. KG, να γνωστοποιήσουν τις απόψεις τους σχετικά με τα σημεία των αιτιάσεων που έλαβε υπόψη της η Επιτροπή, βάσει των διατάξεων του άρθρου 19 παράγραφος 1 του κανονισμού αριθ. 17, σε συνδυασμό με τον κανονισμό αριθ. 99/63/ΕΟΚ της Επιτροπής της 25ης Ιουλίου 1963 περί των ακροάσεων που προβλέπονται στο άρθρο 19 παράγραφοι 1 και 2 του κανονισμού αριθ. 17 του Συμβουλίου (2),

Μετά από διαβουλεύσεις με τη Συμβουλευτική Επιτροπή Συμπράξεων και Δεσποζουσών Θέσεων,

Εκτιμώντας ότι:

Ι. ΤΑ ΠΡΑΓΜΑΤΙΚΑ ΠΕΡΙΣΤΑΤΙΚΑ Α. Συνοπτική παρουσίαση του αντικειμένου της διαδικασίας (1) Αντικείμενο της παρούσας απόφασης είναι η συμφωνία που έχει συναφθεί μεταξύ δύο θυγατρικών επιχειρήσεων του ομίλου παραγωγής του προϊόντος, αφενός, και της γερμανικής εμπορικής επιχείρησης αποκλειστικής διανομής, αφετέρου, περιεχόμενο της οποίας είναι να παρασχεθεί απόλυτη εδαφική προστασία στην περιοχή της γερμανικής αγοράς υπέρ της εμπορικής επιχείρησης αποκλειστικής διανομής, μέσω της διαφοροποίησης του φυτοφαρμάκου Digermin, και να παρεμποδισθούν με τον τρόπο αυτό οι παράλληλες εισαγωγές από τα άλλα κράτη μέλη στην Ομοσπονδιακή Δημοκρατία της Γερμανίας.

(2) Στην παρούσα απόφαση δεν θίγεται το ζήτημα κατά πόσο η αποκλειστική διανομή για τη Γερμανία συμβιβάζεται με τις διατάξεις του δικαίου του ανταγωνισμού. Η Επιτροπή δεν προέβη σε αξιολόγηση της παρούσας σύμβασης, η οποία, εξάλλου, δεν της κοινοποιήθηκε.

Β. Οι επιχειρήσεις (3) Η Farmoplant SpA, με έδρα το Μιλάνο (που στο εξής καλείται Farmoplant), θυγατρική εταιρεία του ιταλικού ομίλου Montedison, κατά ποσοστό 100 %, παρασκεύαζε μέχρι το Μάιο του 1986 κατά κύριο λόγο φυτοφάρμακα για τη γεωργία, στα οποία συμπεριλαμβανόταν και το Digermin. Τον Ιούνιο του 1986 η Farmoplant εντάχθηκε στη νεοϊδρυθείσα θυγατρική επιχείρηση Agrimont SpA (που στο εξής καλείται Agrimont), στην οποία συνενώθηκαν όλες οι δραστηριότητες του ομίλου Montedison στο χώρο της γεωργίας. Στις αρχές του 1989, η Agrimont εκχωρήθηκε από τη Montedison σε ποσοστό 100 % στο νεοϊδρυθέντα όμιλο Enimont SpA, με έδρα το Μιλάνο, τα μερίδια του οποίου ελέγχουν κατά ποσοστό 50 % η Montedison και η Ente Nazionale Idrocarburi (ENI). Συνεπεία της απόκτησης του μεριδίου της Montedison από την ΕΝΙ, η Agrimont ενσωματώθηκε από την 1η Νοεμβρίου 1991, στην επιχείρηση EniChem Agricoltura SpA, με έδρα το Μιλάνο.

Σύμφωνα με τα στοιχεία της ετήσιας έκθεσης για το 1984, οι εισπράξεις της Agrimont από τις πωλήσεις ανήλθαν στο ποσό των 89 003 εκατομμυρίων ιταλικών λιρών (περίπου 64,4 εκατομμύρια Ecu) (3).

(4) Η επιχείρηση Montedison (Deutschland) Chemie Handels-GmbH, Eschborn, πρώην Montedison Deutschland GmbH (που στο εξής καλείται MED), ήταν επιφορτισμένη με τη διακίνηση των προϊόντων της Montedison στην Ομοσπονδιακή Δημοκρατία της Γερμανίας. Η MED αποτέλεσε, καταρχήν, θυγατρική εταιρεία της Montedison International Holding Co. με έδρα τη Ζυρίχη, κατά ποσοστό 100 %, και περιήλθε στη συνέχεια, από τις αρχές του 1989, κατά ποσοστό 100 %, στο νέο όμιλο Enimont. Από τον Οκτώβριο του 1991 η επιχείρηση Montedison (Deutschland) Chemie Handels-GmbH συγχωνεύθηκε με την εταιρεία Agip (Deutschland) AG και μετονομάστηκε, καταρχήν, σε Enimont (Deutschland) AG και κατόπιν σε EniChem Deutschland AG. Η εταιρεία αυτή είχε την έδρα της στο Μόναχο, με ένα υποκατάστημα στο Eschborn, το οποίο είναι επιφορτισμένο με τις εργασίας του τομέα της γεωργικής χημείας.

Ο κύκλος εργασιών της MED ανήλθε το 1984 σε 566,6 εκατομμύρια γερμανικά μάρκα (περίπου 253,16 εκατομμύρια Ecu). Ο τομέας των φυτοφαρμάκων σημείωσε κύκλο εργασιών ύψους [. . .] γερμανικών μάρκων (4), από τα οποία τα [. . .] γερμανικά μάρκα αφορούσαν το Digermin.

(5) Η Staehler Agrochemie GmbH & Co. KG, Stade, η οποία έφερε μέχρι τις 30 Ιουνίου 1984 την εταιρική επωνυμία Aagrunol Staehler Pflanzenschutzunion GmbH & Co. KG (η οποία στη συνέχεια καλείται Staehler), ήταν επιφορτισμένη με την αποκλειστική διανομή του ζιζανιοκτόνου Digermin στην Ομοσπονδιακή Δημοκρατία της Γερμανίας, βάσει της σύμβασης της 9ης Σεπτεμβρίου 1980 που είχει συνάψει με τη MED. Ο ετήσιος κύκλος εργασιών της εταιρείας ανήλθε κατά το 1982 περίπου σε 22 εκατομμύρια γερμανικά μάρκα (9,26 εκατομμύρια Ecu), το 1983 κυμάνθηκε περίπου στα 28 εκατομμύρια γερμανικά μάρκα (12,33 εκατομμύρια Ecu), ενώ κατά το 1984 έφθασε στα 33 εκατομμύρια γερμανικά μάρκα περίπου (14,7 εκατομμύρια Ecu).

Γ. Το προϊόν 1. Η δραστική ουσία Trifluralin

(6) Η χημικά δρώσα ουσία Trifluralin που περιέχεται στο φυτοφάρμακο Digermin αποτελεί παράγωγο της δινιτραλίνης που αναπτύχθηκε από την εταιρεία Eli Lilly στις Ηνωμένες Πολιτείες της Αμερικής και το οποίο διατίθεται στο εμπόριο από το 1963 και μετά σε παγκόσμια κλίμακα, τις περισσότερες φορές με το εμπορικό σήμα Treflan. Το Trifluralin αποτέλεσε την μέχρι σήμερα πιο επιτυχημένη δραστική ουσία ζιζανιοκτόνων στην ιστορία της χημικής βιομηχανίας. Το ευρύ φάσμα χρήσης της δραστικής ουσίας εκτείνεται από το βαμβάκι, την κράμβη και τον ηλίανθο μέχρι τα λαχανικά, όπως τα σπέρματα σόγιας, τις ραφανίδες και την ανθοκράμπη. Η εταιρεία Eli Lilly διακινεί στη Γερμανία το προϊόν της Trifluralin από το 1968 και μετά περίπου, με το εμπορικό σήμα Elancolan.

2. Το προϊόν Digermin

(7) Το Digermin αποτελεί ζιζανιοκτόνο στο οποίο έχει διαλυθεί η αδιάλυτη στο νερό δραστική ουσία Trifluralin σε συγκέντρωση 480 γραμμαρίων/λίτρο σε έναν ή περισσότερους διαλύτες, όπως για παράδειγμα το ξυλόλιο (διαδικασία που καλείται στη χημική ορολογία "μορφοποίηση"). Για να μπορέσει η δραστική ουσία να εναιωρείται στη διάλυση ("μορφοποίηση"), μετά από τη διοχέτευσή της στο δοχείο ψεκασμού, με την πρόσθεση νερού, πρέπει να αναμειγνύονται γαλακτοματοποιητές και άλλες βοηθητικές ουσίες.

(8) ΡΓ2 ανταγωνιστικά προϊόντα που ήταν διαθέσιμα στη γερμανική αγορά, κατά το χρονικό διάστημα μέχρι τα τέλη του 1988 (βλέπε παρακάτω στις αιτιολογικές σκέψεις 14 και 35) που αφορά η παρούσα απόφαση, Elancolan (που διακινούσε η εταιρεία Elanco, η διεύθυνση φυτοφαρμάκων της γερμανικής εταιρείας Eli Lilly GmbH) και Zera-Trifluralin (που διακινούσε η Zera Agrarchemikalien GmbH, από το 1985 και μετά με δική της άδεια) είναι όμοιες στη συγκέντρωση των δραστικών ουσιών, εμφανίζοντας ωστόσο ορισμένες διαφορές στους διαλύτες (περισσότερες λεπτομέρειες αναφορικά με το σημείο αυτό παρατίθενται στις αιτιολογικές σκέψεις 61 έως 68).

3. Πεδία εφαρμογής

(9) Το επιτρεπόμενο πεδίο εφαρμογής του Digermin καθορίζεται βάσει της εκάστοτε αδείας που παρέχεται στις αντίστοιχες χώρες. Στη Γερμανία έχει δοθεί άδεια στο Digermin για τους σκοπούς της καταπολέμησης των ζιζανίων στην κράμβη, στη νάπο τη βρασική και στο κουνουπίδι (ανθοκράμβη). Ο κύριος τομέας εφαρμογής είναι οι καλλιέργειες της κράμβης.

(10) Στο πλαίσιο της Ευρωπαϊκής Κοινότητας έχει χορηγηθεί άδεια κυκλοφορίας στο Digermin, εκτός από τη Γερμανία, την Ιταλία, τη Γαλλία, την Ισπανία και το Ηνωμένο Βασίλειο, τις περισσότερες φορές για άλλες καλλιέργειες, εκτός της κράμβης.

4. Η διαδικασία χορήγησης άδειας

(11) Έπειτα από την απάντηση που έδωσε, καταρχήν, η Agrimont στα ερωτήματα της Επιτροπής, ότι η διαδικασία παροχής της σχετικής άδειας κινήθηκε στα υπόλοιπα κράτη μέλη έπειτα από τη χορήγηση της άδειας στη Γερμανία, οι επιχειρήσεις Agrimont και MED στην απάντησή τους στα σχετικά σημεία των αιτιάσεων και κατά τη διάρκεια της προφορικής ακρόασης, παρουσίασαν τη χρονική αλληλουχία των αιτιάσεων ως εξής:

"" ID="01">Ιταλία> ID="02">5. 11. 1975> ID="03">8. 2. 1980"> ID="01">Γερμανία> ID="02">13. 1. 1977> ID="03">30. 1. 1978"> ID="01">Ισπανία> ID="02">18. 2. 1977> ID="03">15. 2. 1984"> ID="01">Μεγάλη Βρετανία> ID="02">19. 3. 1979> ID="03">20. 9. 1979"> ID="01">Γαλλία> ID="02">3. 6. 1981> ID="03">26. 6. 1982 ">

Δεν μπόρεσε να διευκρινιστεί η φαρμακοτεχνική μορφή στην οποία είχαν βασισθεί οι αιτήσεις παροχής άδειας κυκλοφορίας στην Ιταλία και την Ισπανία. Όπως διαπιστώθηκε, ωστόσο, στη Γερμανία δόθηκε τελικά άδεια κυκλοφορίας για μία άλλη φαρμακοτεχνική μορφή από ό,τι στα υπόλοιπα κράτη μέλη (βλέπε σχετικά με το σημείο αυτό αναλυτικότερα όσα αναπτύσσονται στις αιτιολογικές σκέψεις 69 και 70).

(12) Η MED ανέφερε κατά τη διάρκεια της ακρόασης ότι η αρμόδια γερμανική αρχή παροχής της σχετικής έγκρισης προσέθεσε, με έγγραφό της της 10ης Μαρτίου 1980, στη σχετική της απόφαση έγκρισης τον όρο ότι η περιεκτικότητα σε νιτρωδαμίνες (NDPA) δεν επιτρέπεται να είναι υψηλότερη από 1 mg/kg (ή ppm). Σύμφωνα με τη σημείωση της Staehler της 14ης Ιανουαρίου 1981 στο φάκελό της, η οποία προσαρτάται ως παράρτημα στα σχετικά σημεία των αιτιάσεων, η περιεκτικότητα σε νιτρωδαμίνες του γερμανικού Digermin εξακολουθούσε εκείνη τη χρονική εποχή να ανέρχεται ακόμη σε 10 ppm. Οι ποσότητες του Digermin που παρήχθησαν κατά το έτος 1983 με προορισμό τα άλλα κράτη μέλη ανταποκρίνονταν, ωστόσο, στις γερμανικές προδιαγραφές (βλέπε σχετικά στην αιτιολογική σκέψη 49). Οι νιτρωδαμίνες περιέχονται, εξάλλου, στην ίδια δραστική ουσία και δεν προκαλούνται από τους διαλύτες.

(13) Το Digermin άρχισε να διατίθεται στο εμπόριο στα μεμονωμένα κράτη μέλη παράλληλα με την εκπνοή των υφιστάμενων αδειών εκμετάλλευσης ευρεσιτεχνίας της Eli Lilly για τη δραστική ουσία Trifluralin, που εγκαινιάσθηκε στη Γερμανία το 1979.

(14) Σύμφωνα με την ανακοίνωση της MED, η ισχύς της υφιστάμενης για τη Γερμανία έγκρισης δεν παρατάθηκε πλέον έπειτα από την παρέλευση του έτους 1988, με άλλα λόγια δηλαδή το Digermin δεν διακινείται πλέον στη Γερμανία από τις αρχές του 1989.

Δ. Η αγορά 1. Οριοθέτηση της σχετικής αγοράς

(15) α) Χορήγηση αδείας

Ένα σημαντικό κριτήριο για την οριοθέτηση της σχετικής αγοράς του προϊόντος αποτελεί το πεδίο εφαρμογής για το οποίο έχει χορηγηθεί η σχετική άδεια κυκλοφορίας του ζιζανιοκτόνου. Το ζιζανιοκτόνο μπορεί να διακινείται στο συγκεκριμένο κράτος μέλος μόνο για το πεδίο εφαρμογής που προσδιορίζεται επακριβώς στην απόφαση χορήγησης αδείας (για παράδειγμα, για τη χειμερινή και θερινή κράμβη). Από αυτό προκύπτει ότι ως σχετικά ανταγωνιστικά προϊόντα σε σχέση με το Digermin, για το οποίο έχει χορηγηθεί άδεια κυκλοφορίας στη Γερμανία, κατά κύριο λόγο για τους σκοπούς της καταπολέμησης των ζιζανίων στις καλλιέργειες της κράμβης, μπορεί να ληφθούν υπόψη μόνον άλλα ζιζανιοκτόνα για τα οποία έχει επίσης παρασχεθεί στη Γερμανία η άδεια χρήσης για τις καλλιέργειες κράμβης.

Ιδιάζουσα βαρύτητα για την επιλογή του φυτοφάρμακου από το γεωργό διαδραματίζει η εν μέρει διαφορετική αποτελεσματικότητα των μέσων που χρησιμοποιούνται για την καταπολέμηση των συγκεκριμένων ζιζανίων (αγριάδας, αγριόχορτου, αγριοβρώμης και αγριοβλάσταρων σιτηρών). Ένα σημαντικό κριτήριο επιλογής είναι, εκτός των άλλων, η χρονική στιγμή, αλλά και ο τρόπος και η διαδικασία χρήσης του μέσου φυτοπροστασίας. Επειδή, για τους προαναφερθέντες λόγους, δεν είναι δυνατή η υποκατάσταση όλων των ζιζανιοκτόνων της κράμβης μεταξύ τους, για τον προσδιορισμό της σχετικής αγοράς χρειάζεται να υπάρξει περαιτέρω διαφοροποίηση.

(16) β) Διαδικασία χρήσης

Η σπορά της κράμβης γίνεται κατά το χρονικό διάστημα περίπου από τα μέσα Αυγούστου έως τις αρχές Σεπτεμβρίου. Ανάλογα με τις καιρικές συνθήκες, ο σπόρος αρχίζει να φυτρώνει έπειτα από οκτώ έως 15 ημέρες, με άλλα λόγια δηλαδή ο σπόρος αρχίζει να καρπίζει. Σύμφωνα με αυτή τη διαδικασία βλάστησης, οφείλουμε να διακρίνουμε, στην περίπτωση των ζιζανιοκτόνων για τα οποία έχει δοθεί η άδεια κυκλοφορίας τους στη Γερμανία για τις καλλιέργειες κράμβης, μεταξύ τριών διαδικασιών χρήσης:

- στην προσπαρτική φάση, κατανέμεται το ενδεδειγμένο για το συγκεκριμένο σκοπό ζιζανιοκτόνο αμέσως μετά από την σπορά στο έδαφος και ενσωματώνεται σε αυτό. Στην κατηγορία αυτή συγκαταλέγονται τα σκευάσματα Digermin, Elancolan, Zera-Trifluralin, καθώς και Devrinol και TCA (NaTa),

- στην προφυτρωτική διαδικασία, χρησιμοποιούνται τα ενδεδειγμένα για το συγκεκριμένο σκοπό ζιζανιοκτόνα αμέσως πριν φυτρώσει η κράμβη, με άλλα λόγια δηλαδή περίπου οκτώ ημέρες μετά από τη σπορά. Στα σκευάσματα αυτά συγκαταλέγονται προπάντων το Butisan-s, το Teridox (το οποίο δεν κυκλοφορεί πλέον στη αγορά από το 1986), το Lasso, το Traton, καθώς επίσης και τα Devrinol και TCA (NaTa),

- στη μεταφυτρωτική φάση, χρησιμοποιούνται τα ενδεδειγμένα ζιζανιοκτόνα για τον εκάστοτε συγκεκριμένο σκοπό μετά από τη φύτρωση της κράμβης, κατά κανόνα το χειμώνα, με διασπορά τους στο έδαφος ή στα φυτά. Σε αυτή την κατηγορία συγκαταλέγονται κατά κύριο λόγο τα ιδιοκατασκευάσματα Galtak, Kerb 50 W, Fervin, Fusilade, Legurame και, από το 1985 και μετά, το Pradone-Kombi.

(17) Σύμφωνα με ότι είναι γνωστό, στη σχετική ειδική βιβλιογραφία για τα θέματα φυτοπροστασίας εξακολουθεί, όπως και στο παρελθόν, να χαρακτηρίζεται ως δοκιμασμένη και σε σημαντικό βαθμό κατάλληλη διαδικασία και να συνιστάται η καταπολέμηση των ζιζανίων της κράμβης στο προσπαρτικό στάδιο. Τουλάχιστον μέχρι το 1984 δεν υπήρχε, σύμφωνα με την άποψη της ειδικής βιβλιογραφίας, ακόμη κανένα σκεύασμα, το οποίο να παρείχε τη δυνατότητα μεταφυτρωτικού ψεκασμού της επιθυμητής επιφάνειας με ζιζανιοκτόνα με επαρκές φάσμα δράσης, ιδίως μάλιστα στις περιπτώσεις που το έδαφος είναι ελαφρό. Ως ασφαλέστερη διαδικασία προτεινόταν για το λόγο αυτό η χρήση προσπαρτικών μέσων φυτοπροστασίας που περιείχαν Trifluralin (μεταξύ άλλων του Digermin), ενώ υποδεικνυόταν, ενδεχομένως, στις περιπτώσεις που αυτό κρινόταν αναγκαίο, ο μεταγενέστερος επιπρόσθετος ψεκασμός με ένα προφυτρωτικό σκεύασμα, στις περιπτώσεις που εμφανίζονταν συγκεκριμένα αγριόχορτα που παρέμειναν ανεπηρέαστα από την Trifluralin.

Ο γεωργός δεν μπορεί να επιλέξει μεταξύ των προσπαρτικών σκευασμάτων και των προφυτρωτικών, καθώς και των μεταφυτρωτικών μέσων, μόνο με βάση την αποτελεσματικότητα και την τιμή τους. Είναι πολύ περισσότερο υποχρεωμένος να λάβει υπόψη του και τους παράγοντες ποιότητας του εδάφους, απαιτήσεις προστασίας των υδατικών πόρων και καιρικές συνθήκες κατά τη χρονική στιγμή της σποράς. Τα προσπαρτικά μέσα προστασίας, και προπάντων το Trifluralin, προσφέρουν, ωστόσο, στην περίπτωση των ξηρών εδαφών, σίγουρες συνθήκες χρήσης με ευνοϊκό κόστος ανά εκτάριο επεξεργασμένης καλλιέργειας, σε σύγκριση με τα προφυτρωτικά μέσα φυτοπροστασίας.

Εκτός των άλλων, μεγάλη σημασία έχει το γεγονός ότι το Trifluralin, σε αντίθεση προς το Teridox και το Butisan-S, δεν διεισδύει στα υπόγεια ύδατα, γεγονός που απέκτησε αυξημένη βαρύτητα σε περιοχές προστασίας των υδάτινων πόρων.

Πριν προχωρήσει στη σπορά, λοιπόν, ο γεωργός πρέπει να λάβει την απόφαση, προσφεύγοντας σε μία σειρά κριτηρίων, κατά πόσο θα θελήσει να χρησιμοποιήσει προληπτικά ένα προσπαρτικό μέσο. Η προσφυγή στα προσπαρτικά μέσα προστασίας δεν είναι πλέον δυνατή από τη στιγμή της σποράς.

γ) Αποτελεσματικότητα κατά των ζιζανίων

(18) Από τη σύγκριση του πεδίου αποτελεσματικότητας των σκευασμάτων που κατατάσσονται στις τρεις διαδικασίες εφαρμογής προκύπτει ότι η καταρχήν σαφής υποδιαίρεση της αγοράς ζιζανιοκτόνων, με βάση τις διαδικασίες εφαρμογής των φυτοφαρμάκων, διασπάστηκε έπειτα από τις νεότερες εξελίξεις. Έτσι, από το 1983 και μετά προστέθηκε στο φάσμα των προϊόντων το προφυτρωτικό φυτοφάρμακο Butisan-S και από το 1985 εμφανίστηκε το μεταφυτρωτικό μέσο προστασίας Pradone Kombi, το οποίο διαθέτει το ευρύτατο φάσμα αποτελεσματικότητας και στο πεδίο καταπολέμησης των αγριόχορτων. Τα άλλα προσπαρτικά σκευάσματα ήταν σχεδόν αδύνατο να ανταγωνισθούν τα σκευάσματα τριφλουραλίνης, εξαιτίας του περιορισμένου ή παραπληρωματικού πεδίου δράσης τους, [όπως για παράδειγμα τα κλασικά μέσα καταπολέμησης των αγριόχορτων Devrinol και TCA(NaTa), καθώς και το προϊόν Lasso, που είναι μόνο περιορισμένης αποτελεσματικότητας].

Για το λόγο αυτό, θα πρέπει να παραδεχθούμε ότι η σχετική αγορά προϊόντων που έχει σημασία για τους σκοπούς της έκδοσης της παρούσας απόφασης διευρύνθηκε από την υφιστάμενη καθαρή αγορά τριφλουραλίνης που εξακολουθούσε να υφίσταται μέχρι το 1983, καταρχήν κατά το προϊόν Butisan-S και αργότερα, από το 1985 και μετά, κατά το Pradone Kombi.

2. Μερίδια στην αγορά

(19) Η επιφάνεια καλλιεργούμενων εκτάσεων κράμβης στην Ομοσπονδιακή Δημοκρατία της Γερμανίας τετραπλασιάσθηκε κατά το χρονικό διάστημα από το 1976 έως το 1988. Έτσι, αυξήθηκε και η ζήτηση για φυτοφάρμακα καταπολέμησης των ζιζανίων της κράμβης.

(20) Πριν από την διείσδυση του Digermin στην αγορά, το Elancolan αποτελούσε το μοναδικό ζιζανιοκτόνο τριφλουραλίνης στη Γερμανία. Οι πωλήσεις Elancolan κυμαίνονταν κατά το 1976 στην ποσότητα των 40 000 λίτρων ετησίως. Το 1980, σχεδόν το 90 % των γερμανικών εκτάσεων κράμβης επεξεργάσθηκαν με Elancolan.

(21) Το μερίδιο των σκευασμάτων τριφλουραλίνης ενεφάνισε πτωτικές τάσεις κατά το χρονικό διάστημα από το 1983 έως το 1988, το οποίο αφορά η προκειμένη απόφαση: κατά το 1984 ποσοστό 40 % των γερμανικών εκτάσεων κράμβης επεξεργάστηκαν με τριφλουραλίνη (Elancolan, Digermin και Zera-Trifluralin). Σύμφωνα με στοιχεία της Staehler το συνδυασμένο μερίδιο των δύο σκευασμάτων Trifluralin, Elancolan και Digermin στο σύνολο των χρησιμοποιούμενων προσπαρτικών σκευασμάτων - χωρίς να λαμβάνεται υπόψη το μέσο καταπολέμησης των αγριόχορτων TCA (NaTa), αλλά με συνυπολογισμό του Butisan-S - κυμάνθηκε στη Γερμανία, κατά το 1983, σε ποσοστό 52-54 % περίπου. Το μερίδιο του Digermin στην έτσι συνολικά διαμορφούμενη αγορά προϊόντων ανερχόταν σε 11-13 % περίπου. Κατά τον Οκτώβριο του 1985, η επιχείρηση Staehler εκτίμησε το μερίδιο των σκευασμάτων τριφλουραλίνης, στα φυτοφάρμακα καταπολέμησης των ζιζανίων της κράμβης, σε ποσοστό 25-30 %, εκτιμώντας ότι το μερίδιο του Butisan-S (προφυτρωτικού σκευάσματος) κυμαινόταν γύρω στο 35 % και του Pradone-Kompi (μεταφυτρωτικού μέσου φυτοπροστασίας) ανερχόταν επίσης σε 25-30 % περίπου. Ο επακριβής προσδιορισμός των μεριδίων της αγοράς που κατείχε το Digermin, για το συνολικό χρονικό διάστημα που εξετάζεται στην παρούσα περίπτωση, δεν ήταν δυνατός.

(22) Με βάση τις σημειώσεις της Staehler, εντός του γερμανικού τμήματος της αγοράς τριφλουραλίνης, το μερίδιο του Digermin ανερχόταν κατά το 1983 σε ποσοστό 18 %. Το 1985, η Digermin εξετίμησε το μερίδιο του Digermin επί των συνολικών σκευασμάτων τριφλουραλίνης στη γερμανική αγορά σε περίπου 30 %, υπολογίζοντας το αντίστοιχο μερίδιο του Zera-Trifluralin σε ποσοστό 10 %. Ηγετική θέση στα σκευάσματα τριφλουραλίνης εξακολουθούσε να κατέχει, εκείνη τη χρονική στιγμή, όπως και στο παρελθόν, το Elancolan, ελέγχοντας ποσοστό 60 %.

3. Τιμές

(23) Πριν από την έναρξη διάθεσης του Digermin στην αγορά, το Elancolan επωλείτο, ως μοναδικό σκεύασμα τριφλουραλίνης, που ήταν διαθέσιμο στη γερμανική αγορά, στην τιμή των 40 γερμανικών μάρκων (15,9 Ecu)/1. Το καθεστώς των ισχυουσών τιμών για το Digermin στη Γερμανία χαρακτηρίστηκε από σταθερή ανοδική τάση, κατά το χρονικό διάστημα μεταξύ 1979 και 1985:

(24)

"" ID="01">1979> ID="02">7 000> ID="03">[. . .] γερμανικά μάρκα"> ID="01">1980> ID="02">20 000> ID="03">[. . .] γερμανικά μάρκα"> ID="01">1981> ID="02">35 000> ID="03">[. . .] γερμανικά μάρκα"> ID="01">1982> ID="02">40 000> ID="03">[. . .] γερμανικά μάρκα"> ID="01">1983> ID="02">49 473> ID="03">[. . .] γερμανικά μάρκα"> ID="01">1984> ID="02">49 494> ID="03">[. . .] γερμανικά μάρκα"> ID="01">1985> ID="02">50 494> ID="03">[. . .] γερμανικά μάρκα ">

(25) Οι τιμές διάθεσης του προϊόντος από τη Staehler στο εργοστάσιο ήταν περίπου κατά ποσοστό [. . .] % υψηλότερες από τις τιμές αγοράς. Ανάλογα με τις συνθήκες που επικρατούσαν στην αγορά, παρέχονταν στους αγοραστές του προϊόντος εκπτώσεις από τις τιμές του εργοστασίου, οι οποίες, ανάλογα με την αγοραζόμενη ποσότητα προϊόντων, έφταναν έως 18 %, ενώ κατά μέσο όρο κυμαίνονταν μεταξύ 6 και 10 %.

(26) Ο τιμοκατάλογος για τους μεταπωλητές που εφάρμοζε κατά το 1983 η Lagerland eG, με έδρα το Μόναχο, ανέφερε ότι η τιμή αγοράς του Digermin ανερχόταν σε 47,35 γερμανικά μάρκα (20,8 Ecu) και σε 50,90 γερμανικά μάρκα (22,4 Ecu)/l, αναφέροντας περαιτέρω ότι ίσχυε μια μη δεσμευτική σύσταση πώλησης του προϊόντος στην τιμή των 54,45 γερμανικών μάρκων (23,9 Ecu) και των 58,50 γερμανικών μάρκων (25,7 Ecu)/l. Ταυτόσημες ήταν και οι τιμές για το Elancolan.

(27) Στον τιμοκατάλογο για το 1985 της επιχείρησης Deutsche Getreidehandelsgesellschaft mbH & Co. με έδρα το Αμβούργο, περιέχονται για το Digermin (Staehler) τιμές πώλησης ύψους 50,15 γερμανικών μάρκων (22,5 Ecu)/l. Και σε αυτόν τον τιμοκατάλογο οι τιμές είναι απολύτως ταυτόσημες με τις τιμές για το Elancolan.

β) Γαλλία

(28) Τον Οκτώβριο του 1981, επομένως πριν χορηγηθεί η άδεια κυκλοφορίας του Digermin τον Ιούνιο του 1982, η τιμή πώλησης του Treflan (της Eli Lilly) ανερχόταν σε 72 γαλλικά φράγκα (11,2 Ecu)/l. Με τη διείσδυση του Digermin στην αγορά και με τα άλλα προϊόντα τριφλουραλίνης, οι τιμές ενεφάνισαν σαφέστατη υποχώρηση από το 1983 και μετά. Οι τιμές του Digermin κυμαίνονται στη Γαλλία σε σημαντικά χαμηλότερα επίπεδα από ό,τι στη Γερμανία.

(29) Οι τιμές στις οποίες η επιχείρηση [. . .], η οποία αποτελεί θυγατρική εταιρεία της Union Carbide Corporation των ΗΠΑ, αγόρασε το Digermin κατά τα έτη 1982-1986, οι οποίες είναι γνωστές στην Επιτροπή, ανέρχονταν κατά μέσο όρο περίπου στο 1/3 μόνο των τιμών αγοράς της Staehler. Οι τιμές πώλησης αντιστοιχούσαν περίπου σε μια τάξη μεγέθους 20-35 % των τιμών εργοστασίου στις οποίες πωλούσε το προϊόν η Staehler. Ενώ η διαφορά μεταξύ των τιμών αγοράς και πώλησης εργοστασίου ανερχόταν στην περίπτωση της Staehler σε [. . .] %, η διαφορά μεταξύ των τιμών αγοράς και μεταπώλησης ισοδυναμούσε για τη [. . .] αρκετές φορές με μερικές ποσοστιαίες μονάδες μόνο, κατά μέσο όρο ανερχόταν σε 20-30 %, ενώ σε μεμονωμένες περιπτώσεις κυμαινόταν από 70-80 %.

γ) Υπόλοιπα κράτη μέλη

(30) Έπειτα από μεσολάβηση της Montedison Belgio (της βελγικής θυγατρικής εταιρείας της Montedison), η Farmoplant πώλησε, με τιμολόγιο της 24ης Μαΐου 1983, 6 000 λίτρα Digermin στην [. . .] στις Κάτω Χώρες, στην τιμή των 8,35 ολλανδικών φιορινιών (3,3 Ecu)/l.

(31) Σύμφωνα με το τιμολόγιο της Farmoplant, της 26ης Σεπτεμβρίου 1985, το Digermin πωλήθηκε σε έναν ιταλό αγοραστή στην τιμή των 8 800 ιταλικών λιρών (5,9 Ecu)/l- με βάση το τιμολόγιο της 1ης Αυγούστου 1983, πωλήθηκε στην τιμή των 1,7860 λιρών στερλινών (3,17 Ecu)/l στη Μεγάλη Βρετανία. Με βάση τα στοιχεία της Farmoplant σχετικά με τις συνολικές πωλήσεις Digermin με προορισμό τη Μεγάλη Βρετανία, κατά το 1983, υπολογίζεται μια τιμή ανά λίτρο 7,16 γερμανικά μάρκα (3,15 Ecu)/l.

(32) Αυτό το χάσμα των τιμών που αναπτύχθηκε προηγουμένως στα σημεία 23 έως 31, το οποίο εν μέρει υπερβαίνει ποσοστό 400 %, τελούσε, σύμφωνα με την ανάλυση της MED, σε συνάρτηση με τις ιδιομορφίες της γερμανικής αγοράς, για την οποία ήταν, αφενός μεν, αναγκαία η επένδυση υψηλών δαπανών για την περίπλοκη και δαπανηρή διαδικασία παροχής της άδειας κυκλοφορίας, καθώς και για την περιποίηση των πελατών, παρέχοντας όμως, αφετέρου, τη δυνατότητα χρέωσης πολύ προσοδοφόρων τιμών.

Ε. Οργάνωση της διανομής (33) Στο πλαίσιο του ομίλου Montedison, αποκλειστικά δικαιώματα διανομής των εκάστοτε προϊόντων της Montedison διέθεταν στον ευρωπαϊκό χώρο οι θυγατρικές εταιρείες που υπήρχαν στις διάφορες χώρες. Στην Ομοσπονδιακή Δημοκρατία της Γεμανίας και στη Γαλλία παρεμβάλλονται στο κύκλωμα της διανομής τρίτες επιχειρήσεις, με πρωτοβουλία των θυγατρικών εταιρειών της Montedison που είχαν την έδρα τους εκεί.

1. Γερμανία

(34) Από τα τέλη του 1977, η MED διαπραγματεύτηκε με τη Staehler ανάληψη των αποκλειστικών δικαιωμάτων διανομής του Digermin στη Γερμανία. Η επιχείρηση Staehler είχε φθάσει την εποχή εκείνη στο στάδιο λίγο πριν από τη διάθεση στην εμπορία του δικού της προϊόντος τριφλουραλίνης και ήταν πρόθυμη να παραιτηθεί από την περαιτέρω εξέλιξή του και από την υποβλή της αίτησης παροχής αδείας κυκλοφορίας. Στις 3 Οκτωβρίου 1978 η MED ζήτησε από την Farmoplant να συγκατατεθεί στη σύναψη μιας σύμβασης διανομής με την Staehler. Στις 13 Οκτωβρίου 1978, οι επιχειρήσεις MED και Staehler επιβεβαίωσαν την αμοιβαία πρόθεσή τους να μεταβιβαστεί στη Staehler η αποκλειστική διανομή. Το σχετικό αντικείμενο προβλεπόταν να εξεταστεί τελειωτικά στα τέλη του 1978. Κατά τα τέλη Οκτωβρίου 1978, η Staehler ανέθεσε, με δικά της έξοδα, σε ένα δικηγόρο να διεξαγάγει σχετικές έρευνες αναφορικά με την άδεια εκμετάλλευσης ευρεσιτεχνίας της Eli Lilly, για να διαπιστώσει την πλησιέστερη ημερομηνία για την έναρξη της διακίνησης. Την ημέρα που εξέπνευσε η ισχύς του διπλώματος ευρεσιτεχνίας, στις 24 Αυγούστου 1979, η Staehler άρχισε να διακινεί στο εμπόριο το Digermin που της είχε παραδοθεί από τις Farmoplant και MED.

(35) Η υπογραφή της γραπτής σύμβασης διανομής μεταξύ της MED και της Staehler πραγματοποιήθηκε στις 9 Σεπτεμβρίου 1980. Με τη σύμβαση αυτή παραχωρήθηκε στη Staehler το δικαίωμα της παράλληλης διακίνησης του Digermin στην Ομοσπονδιακή Δημοκρατία της Γερμανίας. Στην πραγματικότητα, ωστόσο, δόθηκε στη Staehler το αποκλειστικό δικαίωμα διανομής, επειδή η MED παραιτήθηκε από τη διανομή μέσω τρίτων, υπό τον όρο ότι θα επιτυγχανόταν η πώληση των ελάχιστων ποσοτήτων που καθορίζονταν στη σύμβαση, οι οποίες ποσότητες διευρύνθηκαν μεταγενέστερα από την τροποποίηση της σύμβασης της 25ης Νοεμβρίου/1ης Δεκεμβρίου 1982.

Η σύμβαση, που είχε συναφθεί αρχικά επί μια τριετία, παρατάθηκε, με τις τροποποιήσεις που επήλθαν, σε μία πεταετία (έως τις 31 Δεκεμβρίου 1984). Από την 1η Ιανουαρίου 1985, η ισχύς της σύμβασης παρατείνεται εκάστοτε κατά ένα έτος, με τρίμηνη προθεσμία καταγγελίας. Στην απόκρισή της στα σημεία των αιτιάσεων, η MED ανακοίνωσε ότι η ισχύς της σύμβασης διανομής με τη Staehler έληξε στα τέλη του 1988, λόγω της εκπνοής της έγκρισης με την οποία παρεχόταν η άδεια κυκλοφορίας του Digermin.

(36) Εκτός από το αποκλειστικό δικαίωμα διανομής, υπό όρους, στη σύμβαση περιλαμβάνεται:

- η υποχρέωση αποκλειστικής απορρόφησης προϊόντων: η Staehler αναλαμβάνει την υποχρέωση να αγοράσει Digermin αποκλειστικά από τη MED, καθώς και

- μια ρήτρα απαγόρευσης του ανταγωνισμού: η Staehler δεσμεύεται να μην παραγάγει, αλλά και να μην διακινήσει κατά τη χρονική διάρκεια της σύμβασης κανένα ζιζανιοκτόνο με παρόμοια ή αντίστοιχη χημική σύνθεση για τους αυτούς σκοπούς χρήσης, αλλά και να μην ζητήσει να της χορηγηθεί η άδεια κυκλοφορίας ενός αντίστοιχου ζιζανιοκτόνου ή να αξιώσει τη χορήγηση της σχετικής αδείας για δικό της λογαριασμό ή για λογαριασμό ενός τρίτου.

Οι τιμές οφείλουν κάθε φορά να συμφωνούνται εκ νέου, στην αρχή κάθε εποχιακής περιόδου. Κάθε εταίρος έχει τη δυνατότητα να ζητήσει τη διεξαγωγή διαπραγματεύσεων με αντικείμενο τη μεταγενέστερη μεταβολή των τιμών, λόγω των εξελίξεων στην αγορά. Σε περίπτωση που δεν επέρχεται συμφωνία, κάθε μέρος έχει το δικαίωμα να καταγγείλει τη σύμβαση, για σοβαρούς λόγους.

(37) Κατά το χρονικό διάστημα από τις 13 Μαΐου 1981 έως τις 30 Αυγούστου 1985 πραγματοποιήθηκαν μια σειρά συναντήσεων μεταξύ των εταιρειών MED και Staehler, στις οποίες έλαβε μέρος τουλάχιστον μία φορά και ένας εκπρόσωπος της Farmoplant. Στις συνομιλίες αυτές εναρμονίστηκε, μεταξύ άλλων, και η από κοινού χρηματοδοτούμενη διαφημιστική εκστρατεία για το Digermin, καθώς και η εκστρατεία διαφώτισης των καταναλωτών κατά του εισαγόμενου προϊόντος Zera-Trifluralin. Εκτός των άλλων, έγιναν και εμπιστευτικές συνομιλίες σχετικά με τη στρατηγική διακίνησης των προϊόντων και την κατάσταση του ομίλου, αλλά και αναφορικά με τα προβλήματα που προέκυψαν σε συνάρτηση με τις παράλληλες εισαγωγές.

(38) Ανταγωνιστικά αντίμετρα σε σχέση με την ηγετική επιχείρηση στην αγορά Eli Lilly θεσπίστηκαν μόνο μεμονωμένα. Στη διαφημιστική εκστρατεία που ανέλαβε η Staehler για το Digermin, η Eli Lilly απάντησε αμέσως το 1981 με την εγκαινίαση μιας αντίπαλης διαφημιστικής εκστρατείας για το Elancolan. Κατά το 1982, η Eli Lilly διαμαρτυρήθηκε προς τη Staehler επικαλούμενη ότι είχαν υπάρξει εκπτώσεις τιμών για την εγκαινίαση διάθεσης του προϊόντος, με αποτέλεσμα η Eli Lilly να θεσπίσει σε αντίμετρα κατά το 1983 ειδικές εκπτώσεις υπέρ των πελατών της, οι οποίες οδήγησαν σε υποχώρηση των πωλήσεων Digermin και εξανάγκασαν τη Staehler να παραχωρήσει παρόμοιες μειώσεις στις τιμές της. Η MED χορήγησε στη Staehler το Σεπτέμβριο του 1984, έπειτα από σχετική της αξίωση, χρηματικές αντικαταβολές προς ισοφάριση της διάβρωσης των τιμών, που ήταν απόρροια των παράλληλων εισαγωγών από τη Γαλλία.

2. Γαλλία

(39) Από την εποχή της χορήγησης της άδειας κυκλοφορίας, που εκδόθηκε το 1982, η διακίνηση του Digermin στη Γαλλία έγινε με μέριμνα της επιχείρησης La Littorale SA. H Farmoplant χορηγούσε το προϊόν άμεσα στη La Littorale ή στους πελάτες της. Οι ποσότητες που διακινήθηκαν στη Γαλλία ήταν σε ευρύτερες γραμμές αντίστοιχες με τις ποσότητες που πωλήθηκαν στη γερμανική αγορά.

ΣΤ. Οι γερμανικές διατάξεις για τη χορήγηση της άδειας κυκλοφορίας 1. Γενικές προϋποθέσεις χορήγησης της άδειας κυκλοφορίας

(40) Σύμφωνα με τις διατάξεις του άρθρου 11 παράγραφος 1 του γερμανικού νόμου για τα φυτοφάρμακα, τα μέσα φυτοπροστασίας επιτρέπεται να εισαχθούν ή να διακινούνται σε βιομηχανική κλίμακα, εάν τους έχει χορηγηθεί η σχετική άδεια κυκλοφορίας από την Biologische Bundesanstalt (BBA). Τη σχετική αίτηση χορήγησης της αδείας κυκλοφορίας πρέπει να υποβάλλουν ο παραγωγός, η επιχείρηση διανομής ή ο εισαγωγέας.

(41) Ο αιτών υποχρεούται να υποβάλλει τα σχετικά στοιχεία αναφορικά με τη δράση, την αντίδραση των καταλοίπων και τις τοξικολογικές αντιδράσεις, ενώ οφείλει επίσης να καταθέσει τα αποτελέσματα των σχετικών δοκιμών. Μέχρι την εποχή της τροποποίησης του γερμανικού νόμου για τα φυτοφάρμακα, κατά το έτος 1987 (βλέπε σχετικά στην αιτιολογική σκέψη 47), υπήρχε για κάθε αιτούντα η ευκολία ότι το Bundesgesundheitsamt (Ομοσπονδιακή Οργάνωση Υγείας) λάμβανε υπόψη του κατά την τοξικολογική του αξιολόγηση κατά βάση όλες τις γνώσεις που βασίζονταν στις τοξικολογικές έρευνες που είχαν υποβληθεί από όλους τους αιτούντες, συμπεριλαμβανομένης της σχετικής βιβλιογραφίας.

2. Προϋποθέσεις χορήγησης της άδειας κυκλοφορίας σε περίπτωση παράλληλων εισαγωγών

(42) Εάν ένα μέσο φυτοπροστασίας για το οποίο έχει ήδη παρασχεθεί η άδεια κυκλοφορίας εισάγεται, είναι υποχρεωτική η σύμπτωση της σύνθεσής του (μορφοποίησης ή φορμουλαρίσματος) με τις προδιαγραφές του χημικού τύπου που έχει κατατεθεί στη ΒΒΑ (ταυτότητα) και επί του μέσου πρέπει να υπάρχουν οι επιγραφές που προβλέπονται βάσει του άρθρου 20 του γερμανικού νόμου περί φυτοπροστασίας (ιδίως, να αναγράφονται το εμπορικό όνομα, ο αριθμός έκδοσης της άδειας κυκλοφορίας, το ονοματεπώνυμο και η διεύθυνση του εισαγωγέα, το είδος και η ποσότητα των δραστικών ουσιών και οι οδηγίες χρήσης).

(43) Υπό κανονικές συνθήκες, η ταυτότητα του μέσου φυτοπροστασίας μπορεί να αποδεικνύεται μέσω ενός τιμολογίου, στο οποίο αναφέρονται η επιχείρηση παραγωγής και ο χαρακτηρισμός. Σε περίπτωση, ωστόσο, που ο κάτοχος της αδείας κυκλοφορίας ισχυρίζεται βάσιμα έναντι των τελωνειακών αρχών ή της ΒΒΑ ή των αρμόδιων υπηρεσιών φυτοπροστασίας ότι δεν υπάρχει ταυτότητα του εισαχθέντος μέσου φυτοπροστασίας με προϊόν για το οποίο έχει παρασχεθεί η άδεια κυκλοφορίας, ο εισαγωγέας υποχρεούται να αποδείξει την ταυτότητα.

(44) Σε περίπτωση που εισάγεται ένα μέσο, το οποίο είναι μεν ταυτόσημο με ένα μέσο για το οποίο έχει ήδη παρασχεθεί η σχετική έδεια κυκλοφορίας, ο χαρακτηρισμός όμως του οποίου (και ιδίως το εμπορικό όνομα) δεν συμφωνεί με την άδεια κυκλοφορίας, είναι αναγκαία η χορήγηση παρεπόμενης άδειας κυκλοφορίας. Εάν αποδειχθεί η ταυτότητα του σχετικού μέσου, η χορήγηση αυτής της παρεπόμενης αδείας παρέχεται, κατά κανόνα, χωρίς περαιτέρω διατυπώσεις.

3. Απαιτούμενοι όροι για την απόδειξη της ταυτότητας

(45) Οι εισαγωγείς έχουν μεγάλες δυσκολίες να προσκομίσουν την απόδειξη της σχετικής ταυτότητας. Ο χημικός τύπος που έχει κατατεθεί στην αρμόδια αρχή για την έγκριση της αδείας κυκλοφορίας δεν επιτρέπεται, ως επιχειρηματικό απόρρητο του κατόχου της αδείας κυκλοφορίας, να γνωστοποιηθεί στον εισαγωγέα. Η διεξαγωγή, ωστόσο, μιας αναλυτικής χημικής ανάλυσης είναι ακριβή και μακροχρόνια διαδικασία και ενέχει κίνδυνο λαθών. Η ολοσχερής χημική ταυτότητα είναι επιπλέον δεδομένη μόνο στην περίπτωση μέσων, τα οποία προέρχονται από την αυτή παρτίδα παραγωγής.

4. Έλεγχος των προϋποθέσεων παροχής αδείας κυκλοφορίας

(46) Δεν διεξάγεται συστηματικός έλεγχος προς εξακρίβωση του γεγονότος κατά πόσο τηρείται η μορφοποίηση (το φορμουλάρισμα) που καθορίζεται στη σχετική άδεια κυκλοφορίας από την αρμόδια για την έκδοση της αδείας κυκλοφορίας αρχή ή από κάποια άλλη εποπτική αρχή. Μεταγενέστεροι έλεγχοι διεξάγονται, σε περιπτώσεις που υποβάλλονται διαμαρτυρίες.

5. Δυσχέρανση της χορήγησης παρεπόμενων αδειών λόγω τροποποίησης της σχετικής νομοθεσίας

(47) Από την εποχή που τέθηκαν σε ισχύ, τον Ιανουάριο του 1987, οι τροποποιήσεις του γερμανικού νόμου φυτοπροστασίας, η χορήγηση παρεπόμενων αδειών για ένα μέσο φυτοπροστασίας για το οποίο έχει ήδη παρασχεθεί σχετική άδεια κυκλοφορίας (όπως, για παράδειγμα, στην περίπτωση της τροποποίησης της εμπορικής ονομασίας) δεν είναι δυνατόν στην πράξη να επιτευχθεί σχεδόν καθόλου, επειδή ο κάτοχος της αρχικής αδείας κυκλοφορίας μπορεί να εναντιωθεί στην αξιοποίηση των εγγράφων της αίτησής του επί χρονικό διάστημα μέχρι μία πενταετία μετά την υποβολή της σχετικής αίτησης (κατ' ανώτατο όριο επί μία δεκαετία μετά τη χορήγηση της αρχικής αδείας), επί χρονικό διάστημα δηλαδή, έπειτα από το οποίο κάποιο προϊόν συχνά δεν είναι καθόλου εμπορεύσιμο πιά. Οι παράλληλες εισαγωγές ενός μέσου φυτοπροστασίας για το οποίο έχει παρασχεθεί η σχετική άδεια κυκλοφορίας, χωρίς μεταβολές (για παράδειγμα του εμπορικού ονόματος), δεν θίγονται από τα προαναφερθέντα.

Ζ. Παράλληλες εισαγωγές Digermin 1. Εισαγωγές από τις Κάτω Χώρες για το 1993

(48) Το φαινόμενο της ύπαρξης παράλληλων εισαγωγών μέσω φυτοπροστασίας ήταν γνωστό στους ενδιαφερόμενους, γεγονός που επιβεβαιώθηκε κατά την προφορική ακρόαση. Οι εισαγωγές αυτές ήταν κυρίως, απόρροια της δραστηριότητας που ανέπτυξε η εταιρεία Stefes κατά τα έτη 1978 και 1979. Οι παράλληλες εισαγωγές Elancolan που ακολούθησαν κατά το 1982 μέσω της εταιρείας Zera-Agrarchemikalien GmbH (που στο εξής καλείται Zera) αποτέλεσαν την πρώτη προσπάθεια εισαγωγής ενός μέσου που περιείχε τριφλουραλίνη. Οι εισαγωγές αυτές αποτράπηκαν, επειδή το εισαχθέν Elancolan εμφάνιζε περιεκτικότητα νιτρωδαμινών (NDPA) υψηλότερη από τις καθορισμένες γερμανικές οριακές αξίες.

(49) Στις 8 Αυγούστου 1983, η Biologische Bundesanstalt (BBA) χορήγησε στη Zera παρεπόμενη άδεια κυκλοφορίας σε συνάρτηση με την άδεια που εξακολουθούσε να ισχύει για το Digermin, για τις εισαγωγές Digermin από τις Κάτω Χώρες με το χαρακτηρισμό προϊόντος "Zera-Trifluralin". Η παρεπόμενη άδεια χορηγήθηκε έπειτα από τη διαβεβαίωση από τη Zera ότι επρόκειτο για παρτίδες Digermin από την παραγωγή της Fermoplant και ότι δεν είχαν ξεπεραστεί οι οριακές αξίες νιτρωδαμινών που ίσχυαν στη Γερμανία. Η Zera κατόρθωσε να προσκομίσει σχετική βεβαίωση της Fermoplant ότι επρόκειτο για ποσότητες Digermin με περιεκτικότητα σε νιτρωδαμίνες (NDPA) χαμηλότερη από 1 ppm.

(50) Στις 9 Αυγούστου 1983 η MED Fermoplant επέστησε την προσοχή επί του γεγονότος ότι οι παράλληλες εισαγωγές τριφλουραλίνης με δηλωμένη προέλευση τη Montedison προσφέρονταν στο εμπόριο με εκπτώσεις της τάξης του 20 %.

(51) Με έγγραφό της της 10ης Αυγούστου 1983, η MED στράφηκε προς τη ΒΒΑ και επεσήμανε την έλλειψη ταυτότητας των δύο μέσων φυτοπροστασίας.

(52) Απαντώντας σε ένα τέλεξ της 24ης Αυγούστου 1983, η MED κοινοποίησε στις 26 Αυγούστου 1983 στη Fermoplant ότι η Zera πωλούσε το προϊόν κατά 12 γερμανικά μάρκα (5,28 Ecu)/l φθηνότερα από τη Staehler. Η MED θα όφειλε να γνωρίζει από που προέρχεται το μέσο φυτοπροστασίας, για να είναι σε θέση να εξακολουθήσει να εφαρμόζει την πολιτική της υψηλών τιμών. Αναφορικά με την άδεια κυκλοφορίας του Zera-Trifluralin, η MED ισχυρίστηκε ότι θα αποδείκνυε τις διαφορές προς το Digermin.

(53) Με τέλεξ της της 12ης Σεπτεμβίου 1983 προς τη Farmoplant, η MED ανέφερε ότι η Zera είχε προσκομίσει στη ΒΒΑ την απόδειξη ταυτότητας. Η Zera πώλησε περίπου ποσότητα περίπου 10 000 λίτρων. Οι τιμές υποχώρησαν περίπου κατά 10 γερμανικά μάρκα (4,4 Ecu)/l. Οι έμποροι ζήτησαν να καλυφθούν οι απώλειές τους. Η MED πρόκειται να εξακολουθήσει να επιδιώκει τη στρατηγική που είχε συμφωνηθεί στις 12 Αυγούστου 1983 στο Μιλάνο:

- θα κατέθετε αστική αγωγή κατά της Zera,

- θα ασκούσε πίεση επί της ΒΒΑ, ούτως ώστε να την παρακινήσει σε ανάκληση της αδείας κυκλοφορίας της Zera.

(54) Συνεπεία των πωλήσεων του προϊόντος Zera-Trifluralin στην τιμή των 34 γερμανικών μάρκων (14,9 Ecu)/l, η Staehler κατόρθωσε στην πραγματικότητα να πετύχει τιμή πώλησης μόνο 34,69 γερμανικά μάρκα (15,27 Ecu)/l, αντί της σχεδιασμένης καθαρής τιμής πώλησης ύψους τουλάχιστον 38,32 γερμανικών μάρκων (16,8 Ecu)/l. Η πωληθείσα ποσότητα των 14 630 λίτρων ήταν σαφώς κατώτερη από την ποσότητα που είχε σχεδιασθεί ότι θα διοχετευόταν στην πώληση, ύψους 20 000 λίτρων. Η Staehler πρότεινε στη MED να αναζητηθεί η κάλυψη της απώλειας των 256 885,30 γερμανικών μάρκων (113 138,91 Ecu) στο πλαίσιο της δικαστικής δίωξης κατά της Zera.

(55) Οι αναφορές της MED που περιλαμβάνονταν σε μία σχετικά πραγματογνωμοσύνη, αναφορικά με την ελλείπουσα ταυτότητα των δύο μέσων φυτοπροστασίας παρακίνησαν τη ΒΒΑ να ανακαλέσει την παρεπόμενη άδεια κυκλοφορίας της Zera-Trifluralin στις 17 Οκτωβρίου 1983. Η Zera κατέθεσε ένσταση κατά του μέτρου αυτού και, αργότερα, υπέβαλε αγωγή ενώπιον των διοικητικών δικαστηρίων. Η δίκη περατώθηκε το Φεβρουάριο του 1984, με βάση το συμβιβασμό μεταξύ των δύο πλευρών. Στο πλαίσιο του συμβιβασμού, συμφωνήθηκε ότι η ΒΒΑ θα έθετε ως χρονικό όριο ισχύος της παρεπόμενης άδειας του Zera-Trifluralin τις 31 Μαΐου 1985. Παράλληλα με τις εξελίξεις αυτές, η Zera είχε επιδιώξει, από το 1983, να της χορηγηθεί η σχετική άδεια κυκλοφορίας για το δικό της μέσο φυτοπροστασίας, με το εμπορικό όνομα Zera-Trifluralin. Ήδη, πριν από την εκπνοή της προθεσμίας ισχύος της παρεπόμενης άδειας κυκλοφορίας, η ΒΒΑ χορήγησε για το Zera-Trifluralin αυτόνομη άδεια.

(56) Έπειτα από άκαρπες προσπάθειες να εκδοθεί μια απόφαση προσωρινών μέτρων στις αρχές του Σεπτεμβρίου 1983, η MED άσκησε τον Ιανουάριο του 1984 αστική αγωγή κατά της Zera, με την οποία ζητούσε την παύση της προσβολής και την αποκατάσταση της ζημίας. Προς αιτιολόγηση της αγωγής, κατατέθηκαν μια ένορκη βεβαίωση από την πλευρά της Staehler, καθώς και μια πραγματογνωμοσύνη, βάσει της οποίας δεν υπήρχε καμία ταυτότητα μεταξύ του Digermin και του εισαγόμενου προϊόντος Zera-Trifluralin. Έπειτα από ευνοϊκή απόφαση του πρωτοβάθμιου δικαστηρίου, η αγωγή απορρίφθηκε το 1985 από το δευτεροβάθμιο δικαστήριο.

(57) Τον Ιούνιο του 1984 η MED και η Staehler συνέταξαν από κοινού μια εγκύκλιο προς τους πελάτες της Staehler, στην οποία παρέπεμπαν μεταξύ άλλων, και στο γεγονός ότι η μορφοποίηση που πωλεί η Zera στη Γερμανία, δεν είναι ταυτόσημη με το διακινούμενο από τη MED προϊόν, ότι η MED δεν αναλαμβάνει κανενός είδους εγγύηση προϊόντος για το Zera-Trifluralin και ότι είχαν ασκηθεί ένδικα μέσα κατά της Zera (βλέπε επίσης σχετικά στην αιτιολογική σκέψη 86).

2. Εσαγωγές από τη Γαλλία το 1984

(58) Τον Αύγουστο του 1984, η γαλλική εταιρεία [. . .], πώλησε Digermin, το οποίο είχε αγοράσει από την εταιρεία [. . .] με τη διανομή του προϊόντος, σε Γερμανούς αγοραστές:

- την εταιρεία Stafes, Kerpen,

- την εταιρεία Hinkens, Linnich.

(59) Βάσει της σχετικής καταγγελίας που υπέβαλε η ίδια η Staehler στο Pflanzenschutzamt (Οργανισμό Φυτοπροστασίας), το εμπόρευμα της εταιρείας Hinkens κατασχέθηκε και κινήθηκε η διαδικασία διοικητικής παράβασης. Στην καταγγελία της αυτή, η Staehler ανέφερε επίσης ότι είχε αναθέσει τη διεξαγωγή της σχετικής συγκριτικής χημικής ανάλυσης. Αφού οι συγκριτικές έρευνες μεταξύ του εισαχθέντος Digermin και του Digermin της Staehler οδήγησαν σε διαφορετικά αποτελέσματα (βλέπε σχετικά στην αιτιολογική σκέψη 67), η [. . .] απέσυρε το Digermin από τη Hinkens.

(60) Η MED ανέφερε στη Farmoplant τον Απρίλιο του 1985 ότι γίνονταν προσπάθειες να αποτραπούν οι παράλληλες εισαγωγές με προορισμό την εταιρεία Stefes (βλέπε επίσης σχετικά και την αιτιολογική σκέψη 91). Τελώντας υπό την επίρροια της διαδικασίας διοικητικής παράβασης που είχε κινηθεί κατά της εταιρείας Hinkens, η Stefes αγόρασε το εμπόρευμα ξανά από τους πελάτες της και το μεταπώλησε τελικά το Μάρτιο του 1985 στη Staehler.

Η. Εδαφική προστασία μέσω της διαφοροποίησης των προϊόντων 1. Ύπαρξη διαφορετικών μορφοποιήσεων

(61) α) Στοιχεία που έδωσε η Agrimont

Η Montedison διακίνησε κατά το σχετικό χρονικό διάστημα που αφορά η παρούσα απόφαση, με βάση τα δικά της στοιχεία, δύο διαφορετικούς χημικούς τύπους του προϊόντος Digermin στα κράτη μέλη. Έπειτα από τα διαφορετικά στοιχεία που χορήγησε στην αρχική φάση η Farmoplant σχετικά με τον αριθμό των μορφοποιήσεων στην Ευρώπη και στα υπόλοιπα μέρη του κόσμου, η Agrimont γνωστοποίησε, με έγγραφό της της 24ης Φεβρουαρίου 1987, στην Επιτροπή ότι, για την Ομοσπονδιακή Δημοκρατία της Γερμανίας, παράγεται η φαρμακευτική μορφή "73 Β", η οποία είναι διαφορετική σε σχέση με τους διαλύτες από την "73 D", που χρησιμοποιείται για όλα τα άλλα κράτη μέλη, στα οποία έχει χορηγηθεί η σχετική άδεια κυκλοφορίας του Digermin. Όπως δήλωσε η Agrimont, δεν έχουν παρασχεθεί άδειες κυκλοφορίας αλλά ούτε και πωλούνται άλλες φαρμακοτεχνικές μορφές που στηρίζονται στην τριφλουραλίνη με το εμπορικό όνομα Digermin στα κράτη μέλη.

(62) Η εικόνα αυτή επιβεβαιώνεται και από τις ενδοεργοστασιακές οδηγίες παραγωγής της Farmoplant του Σεπτεμβρίου και Νοεμβρίου 1982, στις οποίες η φαρμακοτεχνική μορφή "73 D" συνοδεύεται από τη σημείωση "για όλα τα κράτη εκτός από τη Γερμανία", ενώ η φαρμακοτεχνική μορφή "73 Β" συνοδεύεται απότη σημείωση "Για τη Γερμανία". Μνεία της χρήσης της "γερμανικής" φαρμακοτεχνικής μορφής γίνεται επίσης στις παραγγελίες της MED για τη Staehler, τη στιγμή που στις παραγγελίες για τη La Littorale, που έχει την έδρα της στη Γαλλία, και τη Chemisch Fabriek Brant, λείπουν οι αντίστοιχες παραπομπές.

(63) Από την άλλη πλευρά, το 1984, ένα μέλος του διοικητικού συμβουλίου της Farmoplant είχε καταθέσει στη δίκη MED/Zera (βλέπε στην αιτιολογική σκέψη 56) ενώπιον του πρωτοδικείου του Luebeck ότι υπάρχει μια μορφοποίηση για τη Γαλλία, το Ηνωμένο Βασίλειο και τη Γερμανία, μια άλλη για την Ευρώπη και μια τρίτη για την Ασία, την Αφρική και τη Νότια Αμερική.

(64) Κατά παρέκκλιση από τα προαναφερθέντα, η Farmoplant γνωστοποίησε στην Επιτροπή, με έγγραφό της της 18ης Οκτωβρίου 1985, ότι υπάρχουν, ανάλογα με την περίπτωση, διαφορετικές μορφοποιήσεις για τη Γερμανία, τη Γαλλία, την Ιταλία και τη Μεγάλη Βρετανία.

(65) Στους πίνακες των συστατικών στοιχείων των δύο μορφοποιήσεων που διαβίβασε η Agrimont, με έγγραφό της της 25ης Φεβρουαρίου 1987, περιλαμβάνονταν μόνον τα εμπορικά ονόματα όχι όμως ο χημικός χαρακτηρισμός των πρόσθετων διαλυτών που είχαν χρησιμοποιηθεί στη γερμανική μορφοποίηση. Η σύγκριση με τις φαρμακοτεχνικές μορφές για τους οποίους είχε δοθεί άδεια κυκλοφορίας στη Γαλλία και τη Γερμανία δεν ήταν, ως εκ τούτου, δυνατή, με βάση τα στοιχεία αυτά.

(66) β) Τα αποτελέσματα των συγκριτικών ερευνών

Παρά τις πολυάριθμες αναλύσεις που έγιναν κατά τα έτη 1983 και 1984 προς σύγκριση του εισαχθέντος και του "γερμανικού" Digermin, το θέμα της ταυτότητας παρέμεινε αδιευκρίνιστο, επειδή οι αναλύσεις οδήγησαν σε διαφορετικά αποτελέσματα. Μια πραγματογνωμοσύνη που πραγματοποιήθηκε τον Αύγουστο του 1983 έπειτα από σχετική εντολή της MED κατέληξε σε διαφορές αναφορικά με τους διαλύτες, ενώ η πραγματογνωμοσύνη που πραγματοποιήθηκε κατ' εντολή της Zera τον Φεβρουάριο 1984 διέγνωσε, αντιθέτως, διαφορές που οφείλονται στους ρύπους των δραστικών ουσιών στο πλαίσιο των συνηθισμένων διακυμάνσεων που εμφανίζονται στις μορφοποιήσεις διαφορετικών παρτίδων.

(67) Τρεις συγκριτικές έρευνες που πραγματοποιήθηκαν από ένα γαλλικό και ένα γερμανικό εργαστήριο μεταξύ των εισαχθέντος κατά το 1984 από τη Γαλλία Digermin και του "γερμανικού" Digermin κατέληξαν στο συμπέρασμα ότι πρόκειται στην ουσία για ταυτόσημο υλικό από διαφορετικές παρτίδες παραγωγής. Σε αντίθεση προς αυτά, η ΒΒΑ εξακρίβωσε σε συγκριτικές αναλύσεις που πραγματοποίησε από την πλευρά της, στις 17 Σεπτεμβρίου 1984, διαφορές, από τις οποίες άντλησε το συμπέρασμα ότι τα μέσα δεν ήταν ταυτόσημα.

(68) Έστω και χωρίς την ολοσχερή διαφώτιση του ζητήματος ποιες διαφορές υπάρχουν μεταξύ των μορφοποιήσεων, η Επιτροπή κατάληξε στην άποψη ότι θα πρέπει να γίνει παραδεκτό ότι υπάρχουν δύο διαφορετικές μορφοποιήσεις. Οι διαφορές που υπάρχουν εμφανίζονται, ωστόσο, μερικές φορές τόσο μικρές, ώστε καθίσταται εξαιρετικά δυσχερές να εξακριβωθούν με τη βοήθεια των συνηθισμένων μεθόδων ανάλυσης.

2. Λόγοι για την ύπαρξη διαφορετικών μορφοποιήσεων

α) Χρονική αλληλουχία χορήγησης των αδειών κυκλοφορίας

(69) Στο σαφές ερώτημα που τέθηκε αναφορικά με τους λόγους που οδήγησαν στην ύπαρξη διαφορετικών μορφοποιήσεων, η Agrimont μνημόνευσε, με έγγραφό της της 25ης Φεβρουαρίου 1987, το γεγονός ότι άδεια κυκλοφορίας του Digermin στην Ομοσπονδιακή Δημοκρατία της Γερμανίας εκδόθηκε νωρίτερα, σε σύγκριση με τα υπόλοιπα κράτη μέλη (βλέπε σχετικά την αιτιολογική σκέψη 11). Κατά τις πειραματικές δοκιμές, στις οποίες βασίστηκε η γερμανική διαδικασία χορήγησης της αδείας κυκλοφορίας, χρησιμοποιήθηκε η μορφοποίηση "73 Β". Μετά τη χορήγηση της αδείας κυκλοφορίας, η τροποποίηση της μορφοποίησης θα συνεπαγόταν την κίνηση μιας νέας διαδικασίας χορήγησης αδείας κυκλοφορίας, με τεράστιο χρονικό και χρηματικό κόστος. Στα άλλα κράτη μέλη, η διαδικασία καταχώρησης κινήθηκε στο χρονικό διάστημα που ακολούθησε. Γι' αυτή τη διαδικασία έγκρισης χρησιμοποιήθηκε η μορφοποίηση "73 D", η οποία συμβάδιζε με τις απαιτήσεις που ίσχυαν στις χώρες αυτές.

(70) Στις απαντήσεις τους προς τα σημεία της καταγγελίας, αλλά και κατά τη διάρκεια της προφορικής ακρόασης, οι επιχειρήσεις Agrimont και MED ισχυρίστηκαν για πρώτη φορά ότι οι αιτήσεις παροχής της αδείας κυκλοφορίας υποβλήθηκαν στην Ιταλία νωρίτερα, και στην Ισπανία ταυτόχρονα με τη Γερμανία (βλέπε στην αιτιολογική σκέψη 11). Ωστόσο, δεν μπόρεσαν να παρασχεθούν στοιχεία αναφορικά με τις μορφοποιήσεις στις οποίες βασίστηκαν οι αιτήσεις αυτές. Σύμφωνα με τον ισχυρισμό της Farmoplant, οι διαδικασίες που κινήθηκαν στην Ιταλία και την Ισπανία επέτρεπαν τη μεταγενέστερη αλλαγή της μορφοποίησης.

β) Διαφορετικές απαιτήσεις στα κράτη μέλη

(71) Στη δίκη MED/Zera ενώπιον του πρωτοδικείου του Luebeck, ένα μέλος του διοικητικού συμβουλίου της Farmoplant δήλωσε ότι η διαφορετική σύνθεση της μορφοποίησης εξαρτάται από τις διατάξεις των διαφορετικών χωρών.

(72) Σε έγγραφά της, με ημερομηνία 22 Δεκεμβρίου 1986 και 25 Φεβρουαρίου 1987, η Agrimont ανέφερε ότι οι μορφοποιήσεις οφείλουν να συμβαδίζουν με τις διαφορετικές απαιτήσεις των εκάστοτε χωρών. Παρά την προτροπή της Επιτροπής, που έγινε με έγγραφο της 5ης Φεβρουαρίου 1987, να αναπτυχθούν λεπτομερώς οι λόγοι, η Agrimont τόνισε, σε συνάρτηση με αυτό, μόνο τις ιδιαίτερα αυστηρές απαιτήσεις που προβάλλουν οι γερμανικές αρχές χορήγησης της αδείας κυκλοφορίας, οι οποίες καθιστούν αναγκαία την πρόβλεψη μιας ειδικής μορφοποίησης.

(73) Η Επιτροπή παρακάλεσε, κατόπιν αυτού, τις αρμόδιες αρχές χορήγησης των αδειών κυκλοφορίας στη Γερμανία και τη Γαλλία να της ανακοινώσουν κατά πόσο θα υπήρχε η δυνατότητα χορήγησης της σχετικής άδειας κυκλοφορίας για τους χημικούς τύπους που κοινοποίησε η Agrimont στην Επιτροπή αναφορικά με το "γερμανικό" και το "άλλο" Digermin. Και οι δύο αρχές χορήγησης των αδειών κυκλοφορίας επιβεβαίωσαν κατά βάση τη δυνατότητα της χορήγησης της αδείας κυκλοφορίας, υπό τον όρο της υποβολής της αντίστοιχης αίτησης με βάσιμη αιτιολογία και της ενδεχόμενης κατάθεσης των αποτελεσμάτων πρόσθετων συγκριτικών αναλύσεων αναφορικά με τη δράση και τη συμπεριφορά των καταλοίπων.

γ) Κόστος χορήγησης των αδειών κυκλοφορίας

(74) Σύμφωνα με τα στοιχεία της Agrimont, ο συντελεστής του κόστους διαδραμάτισε ουσιαστικό ρόλο κατά την εξέταση του θέματος εάν θα έπρεπε να ζητηθεί η έκδοση νέας αδείας για μια τροποποιημένη φαρμακευτική μορφή.

Τα δεδομένα αναφορικά με το κόστος της έκδοσης νέας άδειας για μια φαρμακοτεχνική μορφή διαφέρουν σημαντικότατα μεταξύ τους.

(75) Η καταγγέλλουσα επιχείρηση Zera ανέφερε ότι, για την επεξεργασία των δικαιολογητικών ενόψει της χορήγησης της αδείας κυκλοφορίας επιφορτίστηκε με κόστος ύψους 550 000 γερμανικών μάρκων περίπου (245 909 Ecu). Αντίστοιχο ήταν και το κόστος των 500 000 γερμανικών μάρκων (211 328 Ecu), που ανέφερε η MED προς τη Biologische Bundesanstalt ότι δαπάνησε για την επεξεργασία των δικαιολογητικών προς έκδοση της άδειας κυκλοφορίας. Η άδεια κυκλοφορίας που εκδόθηκε στη Γερμανία αποτέλεσε την πρώτη άδεια κυκλοφορίας του Digermin.

(76) Σε αντίθεση προς αυτά, η Farmoplant εκτίμησε, έπειτα από σχετικό ερώτημα που της απηύθηνε η Επιτροπή, με έγγραφό της της 18ης Οκτωβρίου 1985, το κόστος επεξεργασίας των δικαιολογητικών για ένα νέο προϊόν για το οποίο επρόκειτο να ζητηθεί η άδεια κυκλοφορίας σε 5 δισεκατομμύρια ιταλικές λίρες (3,2 εκατομμύρια Ecu). Στο ποσό αυτό θα όφειλε να προστεθούν άλλα 100 εκατομμύρια ιταλικές λίρες (64 142 Ecu) ανά καλλιέργεια, για την έκδοση της άδειας κυκλοφορίας στα υπόλοιπα κράτη μέλη.

Αντίθετη προς αυτά είναι η εκτίμηση που αναφέρεται από τη MED στο έγγραφό της της 19ης Νοεμβρίου 1976, στην οποία γίνεται λόγος για ένα σχετικά μικρό κόστος για κάθε μεμονωμένο πείραμα (της τάξης των 500 γερμανικών μάρκων ή 211 Ecu ανά ατομικό πείραμα, με συνολικό κόστος 8 000 γερμανικών μάρκων ή 3 381 Ecu για τα προδοκιμαστικά πειράματα, και με κόστος 10 000 γερμανικών μάρκων ή 4 226 Ecu για την αίτηση της άδειας κυκλοφορίας). Η πρόταση της βελτιωμένης μορφοποίησης του Digermin, την οποία είχε υποβάλει η MED στο τέλεξ της της 24ης Απριλίου 1984 προς τη Farmoplant, δεν αιτιολογήθηκε από τη MED αναλυτικότερα, παρά το γεγονός ότι σε περίπτωση υλοποίησής της θα έπρεπε να έχουν αλλαγεί οι αιτήσεις παροχής άδειας κυκλοφορίας σε όλες τις ευρωπαϊκές χώρες.

(77) Τα ουσιαστικά τέλη για την έκδοση αδείας κυκλοφορίας, που χρεώνονται από τις αρμόδιες αρχές των κρατών μελών (για τη μεταβολή της μορφοποίησης το κόστος ανέρχεται στη Γερμανία σε 2 000 γερμανικά μάρκα περίπου ή σε 940 Ecu) ήταν συγκριτικά ελάχιστα και δεν διαδραμάτιζαν κανένα ιδιάζοντα ρόλο σε σύγκριση με το κόστος για τη συγκέντρωση των δικαιολογητικών.

(78) Η εταιρεία Montedison Belgio παρέθεσε σε ένα έγγραφό της της 1ης Φεβρουαρίου 1992 προς τη Farmoplant στοιχεία αναφορικά με το κόστος που έχει η υποβολή της αίτησης παροχής αδείας κυκλοφορίας φυτοφαρμάκων στο Βέλγιο. Για την έκδοση της αδείας κυκλοφορίας της τροποποιημένης φαρμακοτεχνικής μορφής ενός μέσου προστασίας για το οποίο είχε χορηγηθεί η σχετική άδεια, μνημονευόταν ως κόστος:

"" ID="01">Αρχικό τέλος> ID="02">25 000 βελγικά φράγκα (528 Ecu)"> ID="01">Ανάλυση της μορφοποίησης> ID="02">7 000 βελγικά φράγκα (148 Ecu)"> ID="01">Πρόσθετος φόρος> ID="02">60 000 βελγικά φράγκα (1 268 Ecu)

"> ID="01">Σύνολο

> ID="02">92 000 βελγικά φράγκα (1 944 Ecu) ">

Το κόστος των βιολογικών δοκιμών στις περιπτώσεις της έκδοσης αδείας κυκλοφορίας για ένα νέο προϊόν ανερχόταν σε 720 000 βελγικά φράγκα (15 215 Ecu).

δ) Μικρότερο κόστος παραγωγής

(79) Παρά τα επανειλημένα ερωτήματα που είχε απευθύνει στο παρελθόν η Επιτροπή, ζητώντας να πληροφορηθεί τους λόγους για τους οποίους είχε ζητηθεί η έκδοση αδειών κυκλοφορίας για διαφορετικές φαρμακοτεχνικές μορφές, οι επιχειρήσεις Agrimont και MED προέβαλαν, για πρώτη φορά κατά τη διάρκεια της ακρόασης, ως λόγο το γεγονός ότι η φαρμακοτεχνική μορφή που επιτρέπεται να κυκλοφορεί στα άλλα κράτη μέλη είναι ευνοϊκότερη, ως προς το σκέλος του κόστους, από τη "γερμανική" φαρμακοτεχνική μορφή, όντας συγκεκριμένα φθηνότερη κατά 190 ιταλικές λίρες (0,14 Ecu)/kg. Στη γερμανική φαρμακοτεχνική μορφή περιλαμβάνεται, εκτός από το διαλύτη ξυλόλιο, που εμπεριέχεται και στις υπόλοιπες φαρμακοτεχνικές μορφές, άλλος ένας ακριβότερος πρόσθετος διαλύτης. Αν παραδεχθούμε ότι ο συνολικός κύκλος των εργασιών του Digermin εκτός της Γερμανίας ανερχόταν στην ποσότητα των 700 τόνων, κατά το έτος 1983, αυτό ισοδυναμούσε με μείωση του κόστους κατά 133 εκατομμύρια ιταλικές λίρες περίπου (ποσό που ισοδυναμεί με 86 500 Ecu περίπου).

Η Agrimont είχε, από την άλλη πλευρά, ανακοινώσει στην Επιτροπή, με έγγραφό της της 10ης Οκτωβρίου 1985 (βλέπε στην αιτιολογική σκέψη 64), ότι η ιταλική φαρμακοτεχνική μορφή περιλάμβανε τον ίδιο διαλύτη, ο οποίος είχε κατονομασθεί κατά τη διάρκεια της ακρόασης ως ιδιαίτερα ακριβό συστατικά στοιχείο της γερμανικής φαρμακοτεχνικής μορφής.

ε) Αποφυγή της προσβολής ενός διπλώματος ευρεσιτεχνίας

(80) Ακολουθώντας την αυτή επιχειρηματολογία οι επιχειρήσεις Agrimont και MED υποστήριξαν, για πρώτη φορά κατά τη διάρκεια της προφορικής ακρόασης, ότι, με την επιλογή μιας μορφοποίησης που παρέκκλινε από το Elancolan, επιδιωκόταν να αποφευχθεί η προσβολή του γερμανικού διπλώματος ευρεσιτεχνίας της Eli Lilly, με το οποίο προστατευόταν η χρήση του Trifluralin ως προσπαρτικού ζιζανιοκτόνου. Η MED παρέπεμψε κατά τη διάρκεια της προφορικής ακρόασης σε δύο αποφάσεις που είχαν εκδοθεί από ένα γερμανικό δικαστήριο το έτος 1986, στις οποίες επιτράπηκε στον κάτοχο ενός διπλώματος ευρεσιτεχνίας να αμυνθεί κατά των περιπτώσεων χρήσης ενός φυτοφαρμάκου που προστατευόταν με άδεια ευρεσιτεχνίας για τους σκοπούς της διεξαγωγής πειραματικών δοκιμών, οι οποίες θα χρησίμευαν για την προπαρασκευή της διάθεσης του φυτοφάρμακου στην εμπορία, έπειτα από την εκπνοή της ισχύος του διπλώματος ευρεσιτεχνίας. Η χρήση φυτοφαρμάκων που προστατεύονται από διπλώματα ευρεσιτεχνίας για τους σκοπούς της διεξαγωγής πειραματικών δοκιμών επιτράπηκε για πρώτη φορά το 1981, στο πλαίσιο της τροποποίησης των διατάξεων του γερμανικού δικαίου για τα διπλώματα ευρεσιτεχνίας.

Παρά τα ερωτήματα της Επιτροπής, το σχετικό βάρος της δήθεν κάλυψης με διπλώματα ευρεσιτεχνίας της δραστικής ουσίας Trifluralin όσον αφορά το επιτρεπτό της χρήσης της για τους σκοπούς της διεξαγωγής πειραματικών δοκιμών παρέμεινε αδιευκρίνιστο, ιδίως αν ληφθεί υπόψη η πραγματική χρήση της δραστικής ουσίας Trifluralin που έγινε στο πλαίσιο της διεξαγωγής των προπαρασκευαστικών πειραματικών δοκιμών. Η δραστική ουσία Trifluralin που περιέχεται πάντως στα μέσα φυτοπροστασίας Digermin και Elncolan είναι σε μεγάλο βαθμό ταυτόσημη, συμπέρασμα που προκύπτει και από το ότι η MED μπόρεσε να χρησιμοποιήσει για την παράταση της ισχύος της γερμανικής άδειας κυκλοφορίας του Digermin μια τοξικολογική μελέτη σχετικά με το Trifluralin που είχε καταρτιστεί από την Eli Lilly για το Elancolan.

Ούτε στο έγγραφο της 19ης Νοεμβρίου 1979 (βλέπε επίσης και στην αιτιολογική σκέψη 76), στο οποίο η MED ανέπτυξε τις απόψεις της αναφορικά με το καθεστώς των διπλωμάτων ευρεσιτεχνίας σε μια χρονική στιγμή, κατά την οποία εξακολουθούσαν να διεξάγονται στη Γερμανία ακόμη πειραματικές δοκιμές, αλλά ούτε και στην πραγματογνωμοσύνη που κατέθεσε η MED, με την ευκαιρία της διεξαγωγής της προφορικής ακρόασης, που είχε καταρτισθεί από τη VEBA-CHEMIE AG, το Σεπτεμβρίου του 1975, γινόταν λόγος για το ζήτημα κατά πόσο ήταν επιτρεπτή η χρήση του Trifluralin, το οποίο προστατευόταν από διπλώματα ευρεσιτεχνίας, για τους σκοπούς της διεξαγωγής πειραματικών δοκιμών.

3. Συμφωνία εδαφικής προστασίας

(81) Σε μια σειρά σημειώσεων, που περιέχονται στην αλληλογραφία μεταξύ εταιρειών MED, Farmoplant και Staehler, καθώς και στα έγγραφα αναφορικά με τη δίκη MED/Zera, περιέχονται ενδείξεις ότι οι αιτήσεις παροχής αδειών κυκλοφορίας διαφορετικών φαρμακοτεχνικών μορφών στη Γερμανία και στα υπόλοιπα κράτη των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων είχαν υποβληθεί με την επιδίωξη να αποφευχθούν οι παράλληλες εισαγωγές προς τη Γερμανία, η οποία αποτελούσε την αγορά με τις υψηλότερες τιμές.

(82) Από τις σημειώσεις που περιέχονται στους φακέλους της Staehler, με ημερομηνία 12 Δεκεμβρίου 1977, 22 Ιουνίου 1978 και 13 Οκτωβρίου 1978, προκύπτει ότι αντικείμενο των διαπραγματεύσεων ήταν και οι αιτήσεις για την παροχή αδειών κυκλοφορίας, παράλληλα με ζητήματα ποσοτήτων και τιμών. Η Staehler ήταν ενημερωμένη αναφορικά με την ουσιαστική χημική σύνθεση του Digermin, στοιχείο που αποδεικνύεται από τη σημείωση στο φάκελο με ημερομηνία 14 Ιανουαρίου 1981.

(83) Σε μια χειρόγραφη σημείωση του κ. [. . .] (MED), με την επιγραφή "Dr Staehler - ASU - 12. 1. 1983", έχει καταγραφεί η ακόλουθη παρατήρηση:

"φαρμακοτεχνική μορφή του Digermin στην αλλοδαπή διαφορετική από την ΟΔΓ - NDPA< 0,1 ppm με σκοπό την καταπολέμηση επανεισαγωγών."

Όπως επιβεβαιώσε η MED κατά τη διάρκεια της ακρόασης, η σημείωση αφορούσε μια συνομιλία που είχε γίνει την ημέρα εκείνη μεταξύ της [. . .] και του Dr. Staehler.

(84) Στο τέλεξ της 24ης Αυγούστου 1983, που είχε διαβιβάσει η Farmoplant στη MED, αναγγέλεται η εξακρίβωση διαφορών μεταξύ της Zera-Trifluralin και του Digermin. Σε περίπτωση όμως που η ΒΒΑ θα επιθυμούσε να συζητήσει την έμπρακτη εμβέλεια που είχαν οι διαφορές αυτές, αυτό θα ήταν "μια εντελώς διαφορετική υπόθεση"... Στην περίπτωση αυτή θα ήταν εξαιρετικά σημαντικό να γνωρίζονται οι προθέσεις της ΒΒΑ.

(85) Στην απάντησή της με τέλεξ της 26ης Αυγούστου 1983, η MED ανήγγειλε ότι "θα καταδείξει στην ΒΒΑ ότι το Digermin διακρίνεται από το Zera-Trifluralin. Περισσότερες διαφορές - περισσότερες προοπτικές επιτυχίας. Προς το παρόν δεν μας ενδιαφέρει να έχουμε μια συζήτηση με τη ΒΒΑ... Πρέπει να γνωρίζουμε από πού προέρχεται το προϊόν, για να είμαστε σε θέση να προασπίσουμε τη θέση μας σήμερα και μελλοντικά. Εάν αυτό δεν είναι δυνατόν, δεν μπορούμε να ακολουθήσουμε μια πολιτική χρέωσης υψηλών τιμών".

(86) Στο σχέδιο επιστολής προς τους πελάτες προς διαφώτισή τους αναφορικά με τις παράλληλες εισαγωγές Zera, η Staehler πρότεινε, κατ' αρχήν, να δηλωθεί ότι "δεν υπάρχει αλλού στην Ευρώπη μια διαθέσιμη φαρμακοτεχνική μορφή ανάλογη με το Digermin". Στην επιστολή της Staehler προς τους πελάτες, αλλά και επίσης και στην επιστολή της MED προς τη Chemische Fabriek Brabant, της 3ης Ιανουαρίου 1984, επιβεβαιώθηκε τελικά ότι το προϊόν Zera δεν είναι "ταυτόσημο" με το Digermin της MED ή "δεν είναι συγκρίσιμο" μαζί του.

(87) Με μια σημείωσή της που φέρει την ημερομηνία της 20ής Φεβρουαρίου 1984, η Farmoplant προέτρεψε και τη MED να λάβει θέση αναφορικά με τη δυνατότητα παροχής αδείας κυκλοφορίας για διαφορετικές φαρμακοτεχνικές μορφές των εξειδικευμένων προϊόντων σε κάθε χώρα. Ως πλεονέκτημα προβαλλόταν το γεγονός ότι αυτό θα δυσχέραινε τη διασυνοριακή παράδοση ενός προϊόντος από τη μία χώρα στην άλλη, με αποτέλεσμα να διανοίγεται μεγαλύτερο περιθώριο τιμών σε συνάρτηση με τη συγκεκριμένη αγορά. Ως μειονέκτημα μνημονευόταν το υψηλότερο κόστος που θα προέκυπτε από τη δαπανηρότερη διαχείριση του υλικού και από την ύπαρξη μικρότερων παρτίδων παραγωγής.

(88) Η MED διατύπωσε αναφορικά με το σημείο αυτό τη θέση της με τέλεξ της 8ης Μαΐου 1984 προς τη Farmoplant: η αισθητή διαφοροποίηση των προϊόντων εμφανίζεται ενδεδειγμένη, εάν υφίστανται σημαντικές διαφορές στις τιμές ή όταν επικρατεί ανταγωνισμός από κάποιο ταυτόσημο προϊόν. Η ύπαρξη μικρότερων διαφοροποιήσεων ενδείκνυται για τους σκοπούς του ελέγχου της διοχέτευσης στην αγορά.

(89) Στο έγγραφό της της 3ης Απριλίου 1985, η MED ανακοίνωσε μέσω του δικηγόρου της ότι "στο σύστημα διακίνησης (αποκλειστικά δικαιώματα για κάθε κράτος μέλος) αντιστοιχεί ένα σύστημα δεσμευτικών τιμών, το οποίο χαρακτηρίζεται από εντελώς διαφορετικές τιμές. Αυτό το χάσμα τιμών τελεί, μεταξύ άλλων, και σε συνάρτηση με τις ιδιομορφίες της γερμανικής αγοράς, η οποία επιτρέπει ... τη χρέωση εξαιρετικά επικέρδων τιμών. Οι τιμές αυτές είναι όμως, όπως είναι φυσιολογικό, μόνο τότε δυνατόν να επιτευχθούν, εάν οι εταιρείες διακίνησης προϊόντων που διαθέτει η ιταλική μητρική εταιρεία, στις οποίες ανήκει, μεταξύ άλλων, και η εταιρεία Montedison Βελγίου ... και η ενάγουσα (MED), συμμορφώνεται με τις δεσμευτικές τιμές που τους επιβάλει η ιταλική μητρική εταιρεία και δεν ακυρώνουν κυρίως τις τιμές αυτές με τη μέθοδο, για παράδειγμα, της διοχέτευσης φθηνών εισαγωγών στην Ομοσπονδιακή Δημοκρατία της Γερμανίας, από την πλευρά της Montedison Βελγίου. Η ανάλογη διοχέτευση προϊόντων απαγορευόταν και απαγορεύεται αυστηρά και στην εταιρεία Montedison Βελγίου, βάσει αντίστοιχων συμβάσεων με τη μητρική της εταιρεία Montedison στην Ιταλία ... Εάν η συμπεριφορά αυτή επιτρεπόταν, ... αυτό θα είχε εύλογα ως αποτέλεσμα να καταρρεύσει αμέσως το υψηλό γερμανικό επίπεδο τιμών".

Σε ένα μεταγενέστερο έγγραφό της ενώπιον του εφετείου, η MED ανακάλεσε αυτή την επιχειρηματολογία, ισχυριζόμενη ότι αποτελούσε λάθος που απέρρεε από τη λανθασμένη πληροφόρησή της (ο έλεγχος της Επιτροπής στη MED διεξήχθη στις 24 και 25 Σεπτεμβρίου 1985, ενώ η απόφαση του Εφετείου εκδόθηκε στις 25 Μαρτίου 1986). Η MED ισχυρίστηκε στη συνέχεια ότι ούτε αυτή, αλλά ούτε και οι εταιρείες που συνδέονταν μαζί της στο συγκεκριμένο όμιλο, δεν επέβαλαν στους εκάστοτε πελάτες της που αγόραζαν φυτοφάρμακα απαγορευτικούς όρους διακίνησης, επιδιώκοντας να αποτραπούν οι παράλληλες εισαγωγές σε άλλες ευρωπαϊκές χώρες. Κάθε αγοραστής έχει, κατά βάση, τη δυνατότητα να διαθέσει αυτοδύναμα το εμπόρευμα που έχει απορροφήσει. Μόνον εξαιτίας της διαφορετικής φαρμακοτεχνικής μορφής στις θιγόμενες εδαφικές περιοχές διακίνησης υπάρχει το ενδιαφέρον να μαθευτεί η τελική χώρα προορισμού, ούτως ώστε να αποφευχθεί με μέτρα διαφώτισης, πληροφόρησης και παροχής συμβουλών η πρακτική της διάθεσης ενός εμπορεύματος με την επωνυμία "Digermin" ή με μνεία της αντίστοιχης άδειας κυκλοφορίας του Digermin σε κάποια άλλη χώρα στο εμπόριο, στις περιπτώσεις που το συγκεκριμένο εμπόρευμα δεν ανταποκρίνεται στους εκάστοτε ισχύοντες τοπικούς όρους έκδοσης της άδειας κυκλοφορίας, με τη φαρμακευτική του μορφή.

(90) Σε μια σημείωση της εταιρείας Staehler της 1ης Φεβρουαρίου 1985, που περιλαμβάνεται στους φακέλους της, αναφορικά με μια συνομιλία που είχε με την MED, διαπιστώνονται υπό την επιγραφή "4. Digermin", τα εξής:

"Οι πωλήσεις μας καθορίζονται σε 44 τόνους. Αναφορικά με τις τιμές και τις ποσότητες, θα γίνουν ακόμα συνομιλίες αργότερα. Έχει διασφαλιστεί ότι κατά το τρέχον έτος το Digermin που προορίζεται για τη Γερμανία θα έχει διαφορετική φαρμακοτεχνική μορφή, από ό,τι το Digermin που διοχετεύεται σε όλες τις υπόλοιπες χώρες στην Ευρώπη.

Σχετικά με τις δυσχέρειες που έχουν προκύψει κατά το παρόν έτος ενημέρωσαν ήδη τον [. . .] σύντομα.

Ο [. . .] δεν βλέπει κανένα βασικό πρόβλημα όσον αφορά την παράταση της χρονικής ισχύος της αδείας κυκλοφορίας για το Digermin, επειδή νομίζει ότι έχει υπάρξει πλήρης ευθυγράμμιση απόψεων μέχρις εδώ με την Elanco."

(91) Με τέλεξ της με ημερομηνία 22 Μαΐου 1985, η MED επιβεβαίωσε έναντι της Farmoplant τα εξής:

"Σε ό,τι αφορά την παράδοση του Digermin, παραμένουμε σύμφωνοι ότι θα μας χορηγήσετε τη γερμανική φαρμακοτεχνική μορφή. Οι ενδιαφερόμενες παραδόσεις προϊόντων σας προς άλλες χώρες θα γίνουν με μορφές, οι οποίες διαφέρουν από τη φαρμακοτεχνική μορφή που παραδόθηκε σε εμάς. Συμφωνήσαμε ότι θα παρέμβετε στη γαλλική εταιρεία [. . .], ούτως ώστε να εγγυηθεί ότι το Digermin που παράγει η εταιρεία αυτή δεν θα επανεξαχθεί προς τη Γερμανία, όπως κατά την εποχιακή περίοδο που πέρασε. Σε περίπτωση που προκύψουν εκ νέου παρόμοια περιστατικά όπως αυτά που αναφέρθηκαν προηγουμένως, θα αναγκαστούμε να αναθεωρήσουμε τις τιμές μας."

Ι. Εδαφική προστασία μέσω του δικαίου για τα σήματα (92) Λόγω της ένστασης της εταιρείας Fahlberg-List (της Ciba-Geigy), το εμπορικό σήμα "Digermin" δεν μπόρεσε να καταχωρηθεί στην Γερμανία. Στα τέλη του 1985, η MED ενέτεινε τις προσπάθειές της να επιτύχει την καταχώρηση, "για να προστατευθεί το Digermin από τις επανεισαγωγές". Στο χρονικό διάστημα που ακολούθησε, ωστόσο, δεν έγινε καμία καταχώρηση.

ΙΙ. ΝΟΜΙΚΗ ΕΚΤΙΜΗΣΗ (93) Με το άρθρο 85 παράγραφος 1 της συνθήκης ΕΟΚ απαγορεύονται όλες οι συμφωνίες μεταξύ επιχειρήσεων, όλες οι αποφάσεις ενώσεων επιχειρήσεων και κάθε εναρμονισμένη πρακτική, που δύνανται να επηρεάσουν το εμπόριο μεταξύ των κρατών μελών και που έχουν ως αντικείμενο ή ως αποτέλεσμα την παρεμπόδιση, τον περιορισμό ή τη νόθευση του ανταγωνισμού εντός της κοινής αγοράς.

Συμφωνία μεταξύ επιχειρήσεων με την οποία περιορίζεται ο ανταγωνισμός 1. Επιχείρηση κατά την έννοια του άρθρου 85 παράγραφος 1

(94) Οι εταιρείες Agrimont και MED ήταν αμφότερες θυγατρικές επιχειρήσεις του αυτού ομίλου, σε ποσοστό 100 %. Η MED ζητούσε αναφορικά με όλα τα θέματα της έκδοσης αδειών κυκλοφορίας και της διακίνησης των προϊόντων συνεχώς οδηγίες από τη Farmoplant-Agrimont. Από το γεγονός αυτό προκύπτει ότι η MED, εκτός από το γεγονός ότι απλώς ανήκε στον αυτό όμιλο, ήταν σε σημαντικότατο βαθμό εξαρτημένη από τις οδηγίες της Farmoplant/Agrimont, η οποία ήταν επιφορτισμένη, στο πλαίσιο του ομίλου Montedison, με τον τομέα των γεωργικών προϊόντων, αλλά και με τους κλάδους παραγωγής ζιζανιοκτόνων, μυκητοκτόνων και εντομοκτόνων. Οι επιχειρήσεις MED και Farmoplant/Agrimont θα πρέπει, ως εκ τούτου, να αντιμετωπίζονται ως οικονομική ενότητα.

(95) Η Staehler αποτελεί μια επιχείρηση αυτοτελή, από νομική και οικονομική άποψη κατά την έννοια του άρθρου 85 παράγραφος 1.

2. Συμφωνία με την οποία περιορίζεται ο ανταγωνισμός

(96) Η εκτίμηση του κατά πόσο η ουσιαστική ή αποκλειστική διανομή που παραχωρήθηκε στην Staehler, βάσει της σύμβασης της 9ης Σεπτεμβρίου 1980, συμβιβάζεται με τις διατάξεις του δικαίου του ανταγωνισμού, δεν αποτελεί αντικείμενο της παρούσας απόφασης.

(97) Η πολιτική χρέωσης υψηλών τιμών που εφαρμόζουν οι επιχειρήσεις MED και Fahlberg στη Γερμανία μπορούσε μόνο τότε να διαιωνισθεί έναντι της εμπορικής επιχείρησης αποκλειστικής διανομής Staehler, η οποία εκτός των άλλων είχε συνομολογήσει την απαγόρευση του ανταγωνισμού, αλλά και είχε αναλάβει δεσμευτικές υποχρεώσεις απορρόφησης ελαχίστων ποσοτήτων, αν της παρεχόταν απόλυτη εδαφική προστασία. Ακριβώς αυτός ο στόχος επιτεύχθηκε με την εφαρμογή της πολιτικής διαφοροποίησης των προϊόντων.

Πολλά στοιχεία συνηγορούν υπέρ της άποψης ότι η παροχή απόλυτης εδαφικής προστασίας, με τη μέθοδο της διαφοροποίησης των προϊόντων, είχε αποτελέσει εξ αρχής θεμελιακό όρο συνομολόγησης της σύμβασης αποκλειστικής διανομής.

Προς υποστήριξη των αντισυμβαλλομένων γίνεται ωστόσο παραδεκτό ότι - επί όσο χρονικό διάστημα ο κίνδυνος των παραλλήλων εισαγωγών δεν είχε ακόμη προσλάβει συγκεκριμένη μορφή - η παραχώρηση απόλυτης εδαφικής προστασίας, με τη μέθοδο της διαφοροποίησης των προϊόντων, μπορεί να θεωρηθεί μονομερές μέτρο. Το αργότερο ωστόσο από την εποχή που άρχισαν να γίνονται παράλληλες εισαγωγές κατά το έτος 1982 - και σε αντίδραση προς τις εισαγωγές αυτές - η προαναφερθείσα στρατηγική ελέγχου της αγοράς μετατράπηκε σε θεμελιακό όρο της σύμβασης αποκλειστικής διανομής αποτελώντας έτσι αντικείμενο μιας συμφωνίας μεταξύ των αντισυμβαλλομένων πλευρών, στο πλαίσιο των συνεχιζόμενων συναλλακτικών σχέσεων.

α) Υπόσταση και περιεχόμενο της συμφωνίας

Η υποστήριξη και το περιεχόμενο της αντίστοιχης συμφωνίας προκύπτει από τη συνολική αξιολόγηση των στοιχείων και ενδείξεων που αναπτύσσονται στη συνέχεια:

(98) Κατά την ανάληψη του έργου της αποκλειστικής διανομής επιβλήθηκε στη Staehler από τη MED και τη Farmoplant ο υποχρεωτικός όρος να εφαρμόζει μια πολιτική υψηλών τιμών, με γνώμονά της τις τιμές του Elancolan. Ο υποχρεωτικός αυτός όρος αντικατοπτρίστηκε στις τιμές αγοράς της Staehler (βλέπε στην αιτιολογική σκέψη 24), οι οποίες κατά τα έτη 1982 έως 1986 ήταν κατά μέσο όρο τριπλάσιες από τις τιμές αγοράς της γαλλικής εταιρείας διακίνησης των προϊόντων (βλέπε στην αιτιολογική σκέψη 29). Ένα εξίσου υψηλό χάσμα τιμών προκύπτει και σε σύγκριση με τις τιμές αγοράς της ολλανδικής εταιρείας [. . .] (βλέπε στην αιτιολογική σκέψη 30). Από τα προαναφερθέντα προκύπτει ότι ακόμη και οι τιμές πώλησης των μεταπωλητών στα υπόλοιπα κράτη μέλη ήταν κατώτερες από την τιμή αγοράς της Staehler. Ενώ οι τιμές για τα φυτοφάρμακα τριφλουαλίνης σημείωσαν σημαντική υποχώρηση έπειτα από τη διάθεση του Digermin στην αγορά της Γαλλίας, που πραγματοποιήθηκε το 1982, (βλέπε σχετικά στην αιτιολογική σκέψη 28), οι τιμές του Digermin εξακολούθησαν την ανοδική πορεία στη γερμανική αγορά. Με την αύξηση των καλλιεργούμενων επιφανειών κράμβης (βλέπε στην αιτιολογική σκέψη 19) η Montedison μπόρεσε να αποκτήσει ορισμένα πλεονεκτήματα στην αγορά ζιζανιοκτόνων, χωρίς να χρειαστεί να συμπιέσει σε σημαντικό βαθμό τις πωλήσεις προϊόντων της Eli Lilly. Με εξαίρεση (βλέπε στην αιτιολογική σκέψη 38), οι επιχειρήσεις MED και Staehler δεν προσπάθησαν καμιά στιγμή να αυξήσουν το μερίδιο που κατείχε το Digermin στην αγορά σε βάρος του Elancolan εφαρμόζοντας επιθετικές ανταγωνιστικές τιμές, παρά το γεγονός ότι η διαφορά μεταξύ των τιμών αγοράς και πύλης εργοστασίου στην περίπτωση της Staehler ήταν σημαντικά υψηλότερη σε σύγκριση με τη γαλλική εταιρεία διακίνησης προϊόντων (βλέπε στην αιτιολογική σκέψη 29). Η εν λόγω πολιτική τιμών αντικατοπτρίστηκε και στους τιμοκαταλόγους που ίσχυαν για το χονδροεμπόριο, επίπεδο στο οποίο το Elancolan και το Digermin προσφέρθηκαν το 1983 και το 1985 σε ταυτόσημες τιμές τιμοκαταλόγου. (βλέπε στις αιτιολογικές σκέψεις 26 και 27). Από το γεγονός ότι οι επιχειρήσεις MED και Staehler κατέληγαν σε νέα συμφωνία γαι τις τιμές κάθε φορά στην αρχή της εποχιακής περιόδου, στο πλαίσιο της σύμβασης αποκλειστικής διανομής, προκύπτει ακριβώς ότι η Staehler ήταν σύμφωνη με την πολιτική υψηλών τιμών του προμηθευτή της, έστω και σιωπηρά.

(99) Όντας πεπειραμένη εξειδικευμένη εμπορική επιχείρηση, που βρισκόταν η ίδια στα πρόθυρα της απόκτησης της αδείας κυκλοφορίας για ένα μέσο τριφλουραλίνης (βλέπε στην αιτιολογική σκέψη 34), πριν αναλάβει την αποκλειστική διανομή του Digermin, η Staehler είχε επίγνωση των κινδύνων που μπορούσαν εν γένει να ενσκήψουν για τη διαμόρφωση των τιμών και τη διάθεση των προϊόντων από τις παράλληλες εισαγωγές φυτοφαρμάκων στη Γερμανία, φαινόμενο που παρατηρήθηκε στα έτη 1978 και 1979. Η ανάληψη επομένως του οικονομικού κινδύνου της αποκλειστικής διανομής του Digermin, με τους συνεπακόλουθους όρους της πώλησης ελαχίστων ποσοτήτων και της απαγόρευσης του ανταγωνισμού (βλέπε σχετικά στην αιτιολογική σκέψη 35) και με τις δεσμεύσεις να ακολουθείται η πολιτική εφαρμογής υψηλών τιμών των εταιρειών MED και Farmoplant δεν θα ήταν οικονομικά ανεξήγητη χωρίς την εγγύηση ότι θα παρεχόταν από την πλευρά των MED και Farmoplant απόλυτη εδαφική προστασία. Υπέρ των αντισυμβαλλομένων γίνεται ωστόσο αποδεκτό ότι η εγγύηση αυτή δεν είχε ακόμη μετουσιωθεί σε θεμέλιο της συναλλακτικής σχέσης εκείνη τη χρονική στιγμή, το 1979, εποχή κατά την οποία δεν είχε χορηγηθεί για το Digermin άδεια κυκλοφορίας σε άλλα κράτη μέλη εκτός της Γερμανίας.

(100) Από το 1982, από τη χρονική στιγμή κατά την οποία έκαναν την εμφάνισή τους οι πρώτες παράλληλες εισαγωγές του Elancolan, οι οποίες άφηναν πλέον να διαγραφούν στον ορίζοντα οι συγκεκριμένες απειλές παράλληλων εισαγωγών του Digermin την επόμενη εποχιακή περίοδο του 1983, το ζήτημα της παροχής απόλυτης εδαφικής προστασίας μετουσιώθηκε για τη Staehler σε ζωτικό θέμα, από οικονομική άποψη, λαμβανομένων υπόψη των συνεχιζόμενων υποχρεώσεων τις οποίες είχε επωμισθεί βάσει της σύμβασης αποκλειστικής διανομής, με την οποία της επιτασσόταν η απορρόφηση ελάχιστων ποσοτήτων και η συμμόρφωση με τη ρήτρα απαγόρευσης του ανταγωνισμού (βλέπε σχετικά στην αιτιολογική σκέψη 36), αλλά και της προδιαγεγραμμένης πολιτικής χρέωσης υψηλών τιμών. Το αργότερο στις αρχές του έτους 1983 το ζήτημα της παροχής απόλυτης εδαφικής προστασίας στις σχέσεις μεταξύ των αντισυμβαλλομένων αποτέλεσε αντικείμενο διαβουλεύσεων, κατά τη διάρκεια των οποίων εξετάσθηκε η στρατηγική που είχε εφαρμοσθεί μέχρι τότε στην αγορά, η οποία συνίστατο στην παροχή εδαφικής προστασίας μέσω διαφοροποίησης των προϊόντων. Η παροχή απόλυτης εδαφικής προστασίας μετατράπηκε έτσι σε αντικείμενο μιας συμφωνίας. Αυτό οφείλεται στο γεγονός ότι οι διευκρινίσεις που δόθηκαν πλέον αναφορικά με τις τεχνικές προϋποθέσεις της παροχής εδαφικής προστασίας, καθώς και τα μέτρα που θέσπισαν οι επιχειρήσεις MED και Farmoplant προς κατοχύρωση της εδαφικής προστασίας έδωσαν στη Staehler τη βεβαιότητα ότι οι MED και Farmoplant επρόκειτο να μεριμνήσουν στο πλαίσιο των συνεχιζόμενων συναλλακτικών σχέσεων για την περαιτέρω εγγύηση της εδαφικής προστασίας και της θεμελιακής της προϋπόθεσης δηλαδή της διαφοροποίησης των προϊόντων. Η παροχή απόλυτης εδαφικής προστασίας συμβάδιζε με τη βούληση της Staehler, η οποία διαδραμάτισε εκτός των άλλων ενεργό ρόλο κατά την υλοποίησή της.

(101) Όπως καταδεικνύεται από την ιδιόγραφη σημείωση του κ. [. . .] με ημερομηνία 12 Ιανουαρίου 1983, την ίδια εκείνη ημέρα έλαβε χώρα σχετική συνομιλία με τον Δόκτορα Staehler, κατά τη διάρκεια της οποίας εξακριβώθηκε επίσης ότι οι διαφορές των φαρμακοτεχνικών μορφών ή/και της περιεκτικότητας σε νιτρωδαμίνες (NDPA) προστάτευαν από τις (επαν)εισαγωγές προς τη Γερμανία (βλέπε στην αιτιολογική σκέψη 83).

(102) Όπως παραδέχθηκε η MED κατά τη διάρκεια της ακρόασης, ένα από τα θέματα που αποτέλεσαν αντικείμενο των συζητήσεων της 12ης Ιανουαρίου ήταν και ο φόβος ότι η Zera θα κατέβαλε πλέον μελλοντικά προσπάθειες, έπειτα από τις αποτυχημένες προσπάθειες παράλληλων εισαγωγών του Elancolan, το 1982, να εισαγάγει το Digermin από παράλληλες οδούς. Η MED αντιλήφθηκε ωστόσο τη σημείωση με το πνεύμα ότι σε αυτήν εξακριβωνόταν απλώς ότι στις φαρμακοτεχνικές μορφές του Digermin στην αλλοδαπή δεν επρόκειτο να συμπεριληφθούν οι αυστηρές οριακές αξίες που ίσχυαν στη Γερμανία αναφορικά με την επιτρεπόμενη περιεκτικότητα NDPA (καρκινογόνων νιτρωδαμινών).

Και αυτή η παραδοχή ωστόσο δεν αλλάζει σε τίποτα το σημείο που έχει ζωτική σημασία, που συνίστανται στο ότι στη Staehler προκλήθηκε η βεβαιότητα ότι ήταν εξασφαλισμένη από τις παράλληλες εισαγωγές.

(103) Η παραπομπή της MED στην απόφαση του Δικαστηρίου της 11ης Ιουλίου 1974 στην υπόθεση 8/74 ("Dassonille") (5), βάσει της οποίας δεν απαγορεύεται σε έναν αποκλειστικό εισαγωγέα να εκμεταλλεύεται την ύπαρξη διατάξεων του εθνικού δικαίου σχετικά με ορισμένες υποχρεώσεις προσκόμισης αποδείξεων όσον αφορά το περιεχόμενο μιας συμφωνίας, δεν ευσταθεί ήδη στην προκειμένη περίπτωση, ακριβώς επειδή δεν πρόκειται για συγκεκριμένες απαιτήσεις που θεσπίζονται από τις διατάξεις της εθνικής νομοθεσίας, οι οποίες είναι ανεξάρτητες από τη βούληση του παραγωγού, αλλά τίθεται το θέμα των διαφορετικών αδειών που έχουν χορηγηθεί έπειτα από αίτηση του ιδίου του παραγωγού.

(104) Η συμπεριφορά των αντισυμβαλλομένων στο χρονικό διάστημα μετά από τις συνομιλίες της 12ης Ιανουαρίου 1983 προσφέρει μια σειρά περαιτέρω ενδείξεων, βάσει των οποίων στοιχειοθετείται η ύπαρξη μιας συμφωνίας μεταξύ των εταιρειών MED και Farmoplant από τη μία πλευρά, και της Staehler, από την άλλη. Από την αλληλογραφία μεταξύ των MED και Farmoplant καθίσταται σαφές ότι η διαφοροποίηση των προϊόντων μόνο για τη Γερμανία χρησιμοποιήθηκε ως μέσο προς παρεμπόδιση των παράλληλων εισαγωγών, ούτως ώστε να μη κινδυνεύσει το υψηλό επίπεδο τιμών που επικρατούσε στη γερμανική αγορά. Για ένα ορισμένο χρονικό διάστημα μάλιστα, η διαφοροποίηση των τιμών αποτέλεσε την αφετηρία των σκέψεων που έγιναν αναφορικά με την επέκταση του μοντέλου αυτού σε άλλα προϊόντα και κράτη μέλη:

Με τέλεξ της 26ης Αυγούστου 1983 που διαβίβασε στη Farmoplant, η MED υπέδειξε, λίγο καιρό μετά την εμφάνιση της πρακτικής των παράλληλων εισαγωγών από τις Κάτω Χώρες προς τη Γερμανία, ότι χωρίς διαφορετικές φαρμακοτεχνικές μορφές για το Digermin δεν θα ήταν δυνατόν να εφαρμοσθεί καμία πολιτική υψηλών τιμών στη γερμανική αγορά (βλέπε στην αιτιολογική σκέψη 85).

Η Farmoplant ζήτησε το 1984 από πολλές θυγατρικές της επιχειρήσεις να εκφράσουν τις απόψεις τους αναφορικά με τη δυνατότητα να ζητηθεί σε κάθε χώρα η χορήγηση αδειών κυκλοφορίας για διαφορετικές φαρμακοτεχνικές μορφές. Ως πλεονέκτημα μνημονευόταν το γεγονός ότι θα δυσχεραίνονταν οι ανεξέλεγκτες πωλήσεις προϊόντων και ότι θα προέκυπτε με τον τρόπο αυτό μεγαλύτερο περιθώριο τιμών στην εκάστοτε συγκεκριμένη αγορά (βλέπε στην αιτιολογική σκέψη 87). Η MED έκρινε στην τοποθέτησή της αναφορικά με το σημείο αυτό ότι ενδεικνυόταν η ύπαρξη διαφοροποιήσεων: θα έπρεπε να υπάρξει αισθητή διαφοροποίηση εάν οι διαφορές των τιμών ήταν διαφορετικές ή, σε περίπτωση που υπήρχε ανταγωνισμός από κάποιο ταυτόσημο προϊόν, θα έπρεπε να ισχύουν μικρότερες διαφοροποιήσεις, προς έλεγχο των διόδων πώλησης (βλέπε στην αιτιολογική σκέψη 88).

(105) Το αντεπιχείρημα των επιχειρήσεων Agrimont και MED ότι ήδη από την ύπαρξη μιας τέτοιας αλληλογραφίας στο εσωτερικό ενός ομίλου, χωρίς να κατονομάζεται η συγκεκριμένη περίπτωση του Digermin, θα έπρεπε να συναχθεί το συμπέρασμα ότι στην προκειμένη περίπτωση δεν υπήρχε καμιά πρόθεση δημιουργίας στεγανών θυλάκων στην αγορά, δεν ευσταθεί, επειδή σε κάποια χρονικά προγενέστερη στιγμή, το 1983, είχε υπάρξει έντονη αλληλογραφία μεταξύ της Farmoplant και της MED, σχετικά με τη στρατηγική που έπρεπε να εφαρμοστεί προς απόκρουση των παράλληλων εισαγωγών και προς διατήρηση της πολιτικής χρέωσης υψηλών τιμών στη γερμανική αγορά (βλέπε σχετικά στις αιτιολογικές σκέψεις 53, 84 και 85). Αλλά στη δίκη που έγινε ενώπιον των γερμανικών δικαστηρίων κατά της Zera, η MED ανέφερε ότι στο υψηλό επίπεδο τιμών της Γερμανίας κατορθώθηκε να διατηρηθεί μόνο με την αποτροπή των παράλληλων εισαγωγών από άλλα κράτη μέλη (βλέπε στην αιτιολογική σκέψη 89).

(106) Οι εταιρείες Farmoplant και MED συμφώνησαν τον Αύγουστο του 1983 να επιδιώξουν μια κοινή στρατηγική προς απόκρουση των παράλληλων εισαγωγών από τις Κάτω Χώρες (βλέπε στην αιτιολογική σκέψη 53), προϋπόθεση της οποίας ήταν η διατήρηση της διαφοροποίησης των προϊόντων. Η MED υπέδειξη στη Farmoplant, τον Αύγουστο του 1983, ότι οι προοπτικές επιτυχίας της στάσης αυτής προς αποτροπή των παράλληλων εισαγωγών εξαρτώνται από την προσκόμιση της απόδειξης ότι υπάρχουν όσο το δυνατόν περισσότερες διαφορές στις φαρμακοτεχνικές μορφές (βλέπε στην αιτιολογική σκέψη 85).

(107) Η υλοποίηση αυτής της αμυντικής στρατηγικής προς απόκρουση των παράλληλων εισαγωγών δεν έγινε μονομερώς από τις MED και Farmoplant, αλλά με τη συμμετοχή και δεσμευτική ένταξη της Staehler.

Όπως αποδεικνύεται από μια σειρά συνομιλιών που πραγματοποιήθηκαν μεταξύ των MED και Staehler, με αντικείμενο μεταξύ άλλων τα προβλήματα που προέκυπταν λόγω των παράλληλων εισαγωγών (βλέπε στην αιτιολογική σκέψη 37), η Staehler ήταν ενημερωμένη σχετικά με την αμυντική στρατηγική που ακολουθούσαν οι MED και Farmoplant. Η Staehler είχε εκτός των άλλων ενταχθεί στη στρατηγική αυτή.

(108) Η Staehler συνέργησε, με την ένορκη βεβαίωση που κατέθεσε κατά τη διάρκεια της αστικής δίκης κατά της Zera (βλέπε στην αιτιολογική σκέψη 56). Η Staehler υπέβαλε στη MED την πρόταση να αξιωθεί στη δίκη κατά της Zera αποζημίωση για τις μειωμένες εισπράξεις που προέκυψαν λόγω των πωλήσεων Zera-Trifluralin το 1983. Τον Ιούνιο του 1994, πριν από το χρονικό διάστημα κατά το οποίο οι περισσότεροι γεωργοί αρχίζουν να αγοράζουν τα σχετικά προϊόντα για τη σπορά της κράμβης που αρχίζει τον Αύγουστο, οι MED και Staehler συμφώνησαν αναφορικά με το περιεχόμενο μιας εγκυκλίου που θα απηύθυνε η Staehler στους πελάτες της (βλέπε στις αιτιολογικές σκέψεις 57 και 86). Από το γεγονός ότι η πρόταση της Staehler αναφορικά με τη διατύπωση της εγκυκλίου είχε καταρχήν προσλάβει τη μορφή να δηλωνόταν ότι δεν υπήρχε αλλιώς στην Ευρώπη καμία άλλη διαθέσιμη φαρμακοτεχνική μορφή, ανάλογη με το Digermin, μπορεί να συναχθεί το συμπέρασμα ότι η Staehler εμπιστευόταν εκείνη τη χρονική στιγμή πλήρως την εδαφική προστασία που της παρείχε η MED. Με την εγκύκλιο αυτή, με την οποία επιδιωκόταν να υποστηριχθεί η ολοκλήρωση της εδαφικής προστασίας της Staehler, ασκώντας άμεση επιρροή στους πελάτες, μιας και είχαν υπάρξει παράλληλες εισαγωγές, απρόοπτα, παρά τη διαφοροποίηση των προϊόντων, η Staehler ανέλαβε αυτοδύναμο ρόλο στο πλαίσιο της κοινής αμυντικής στρατηγικής. Το γεγονός ότι η Staehler ήταν υποχρεωμένη, βάσει της σύμβασης διακίνησης των προϊόντων, να συνεργάζεται, όπως αντιτάχθηκε κατά τη διάρκεια της ακρόασης, δεν επρόκειτο πάντως να επηρεάσει καθόλου τη συμφωνία που θα είχε επιτευχθεί στο πλαίσιο της συνεργασίας αυτής, η οποία ενδεχόταν να αντιστρατεύεται τις διατάξεις του ανταγωνισμού.

(109) Οι κοινές ενέργειες προς απόκρουση των παράλληλων εισαγωγών συνεχίσθηκαν και κατά το 1984, με θεμέλιο τη διαφοροποίηση των προϊόντων.

Η Staehler κινήθηκε αυτόνομα τον Αύγουστο του 1984 κατά των παράλληλων εισαγωγών της εταιρείας Hinkens από τη Γαλλία, καταθέτοντας σχετική μήνυση. Στη μήνυσή της αυτή η Staehler ανακοίνωσε επίσης ότι είχε μεριμνήσει με δική της πρωτοοβουλία να γίνουν συγκριτικές χημικές αναλύσεις (βλέπε στην αιτιολογική σκέψη 59). Τον Αύγουστο του 1984 η Staehler αξίωσε από τη MED να της αντισταθμιστούν οι απώλειες που της είχαν προκύψει λόγω της καταβαράρθρωσης των τιμών στις οποίες οδήγησαν οι παράλληλες εισαγωγές από τη Γαλλία, αντισταθμιστική αποζημίωση που η MED της χορήγησε τον Σεπτέμβριο του 1984 (βλέπε στην αιτιολογική σκέψη 38). Η Staehler αγόρασε εκτός των άλλων τον Μάρτιο του 1985 το Digermin που εισήγαγε ο παράλληλος εισαγωγέας Stefes (βλέπε στην αιτιολογική σκέψη 60). Αυτές οι αυτοδύναμες ενέργειες κατά των παράλληλων εισαγωγών μπορεί να θεωρήσουμε ότι αποτελούν έκφραση της εμπιστοσύνης που είχε η Staehler στη διαιώνιση της διαφοροποίησης των προϊόντων από τις MED και Farmoplant.

(110) Ταυτόχρονα με τις ενέγειες αυτές, η MED πίεσε από την πλευρά της τη Farmoplant να παρέμβει έναντι της γαλλικής εταιρείας διακίνησης προϊόντων [. . .] (βλέπε στις αιτιολογικές σκέψεις 60 και 91).

(111) Δύο έγγραφα που χρονολογούνται από το έτος 1985 συνιστούν περαιτέρω ενδείξεις για το γεγονός ότι υπήρχε συμφωνία με περιεχόμενο ότι όφειλε να παρασχεθεί στη Staehler προστασία που θα συνίστατο στο ότι παρτίδες προϊόντων που θα διοχετεύονταν στη Γερμανία θα έπρεπε να εμφανίζουν άλλη φαρμακοτεχνική μορφή από τις παρτίδες που θα διοχετεύονταν σε άλλες χώρες.

Σε μια σημείωση στους φακέλους της Staehler με ημερομηνία 1η Φεβρουαρίου 1985 σχετικά με μια συνομιλία που είχε διεξαχθεί με τη MED αναφέρεται ότι έχει διασφαλισθεί ότι "το Digermin που προορίζεται για τη Γερμανία θα έχει κατά το τρέχον έτος διαφορετική φαρμακοτεχνική μορφή από το Digermin που θα διοχετευθεί σε όλες τις άλλες χώρες στην Ευρώπη" (βλέπε στην αιτιολογική σκέψη 90). Λόγω των δυσχερειών που εμφανίστηκαν κατά την απόκρουση των παράλληλων εισαγωγών, προπάντων κατά το έτος 1984, να καταδειχθούν συγκεκριμένα οι διαφορές της εκάστοτε φαρμακευτικής μορφής, η Staehler είχε λόγους να αμφιβάλλει κατά πόσο η Farmoplant εξακολουθούσε να συμμορφώνεται με τη συμφωνημένη εδαφική προστασία, μέσω της διαφοροποίησης των προϊόντων της. Αυτό εξηγεί και το ενδιαφέρον που έδειξε η Staehler να επιβεβαιωθεί η ισχύς της συμφωνίας που είχε ήδη τεθεί σε εφαρμογή από τις αρχές του 1983 σχετικά με την εγγύηση απόλυτης εδαφικής προστασίας μέσω της διαφοροποίησης των προϊόντων. Η Staehler μπορούσε να θεωρήσει ότι η διαφοροποίηση των προϊόντων εξακολουθεί να διασφαλίζεται μόνο στην περίπτωση που η διαφοροποίηση αυτή της επιβεβαιωνόταν εκ νέου από την πλευρά της MED. Από τη διατύπωση "διασφαλίζεται" προκύπτει ότι θα πρέπει κατά τη διάρκεια της διαφοροποίησης των προϊόντων κατά τέτοιο τρόπο, ώστε να εμπιστευθεί τις σχετικές διαβεβαιώσεις.

Στο τέλεξ που απηύθυνε στη Farmoplant στις 22 Μαΐου 1985 (βλέπε στην αιτιολογική σκέψη 91) η MED επιβεβαίωσε τη συνέχιση της ισχύος της συμφωνίας σχετικά με τη διατήρηση της διαφοροποίησης των προϊόντων μεταξύ της Γερμανίας και των υπολοίπων κρατών μελών. Εξάλλου, επιβεβαιώθηκε ότι είχε επιτευχθεί συμφωνία ότι η Farmoplant θα παρενέβαινε έναντι της γαλλικής εταιρείας διακίνησης προϊόντων [. . .], ούτως ώστε να διαφαλισθεί ότι θα αποτρέπονταν οι εισαγωγές Digermin προς τη Γερμανία, όπως κατά το προηγούμενο έτος 1984. Ακόμα και εάν η πραγματική διατύπωση του τέλεξ αναφερόταν σε μια συνεννόηση που είχε επέλθει μεταξύ των εταιρειών MED και Farmoplant εντός του πλαισίου του αυτού ομίλου, θα πρέπει πάντως να εξεταστεί σε χρονική και ουσιαστική αλληλουχία με τη σημείωση στους φακέλους της Staehler της 1ης Φεβρουαρίου 1985. Επειδή η MED δεν ήταν μόνη της σε θέση να διασφαλίσει τη διατήρηση της διαφοροποίησης των προϊόντων, η MED ήταν υποχρεωμένη να εξασφαλίσει αναφορικά με το σημείο αυτό εκ των υστέρων, στο πλαίσιο του ομίλου, τη συνεργασία της εταιρείας παραγωγής Farmoplant. Χωρίς την προηγηθείσα αντίστοιχη διασφάλιση προς τη Staehler δεν θα είχε υπάρξει για τη MED κανένας σαφής λόγος για τον οποίο θα υπήρχε ανάγκη να επιβεβαιωθεί για άλλη μια φορά ρητά, εντός του πλαισίου του αυτού ομίλου, μια μακροχρόνια πρακτική διαφοροποίησης των προϊόντων.

(112) Η αντίρρηση που προέταξαν αντιθέτως οι εταιρείες MED και Farmoplant κατά τη διάρκεια της ακρόασης, ότι δηλαδή το τέλεξ της 22ας Μαΐου 1985 αφορούσε μία εσωτερική συμφωνία στο πλαίσιο ενός ομίλου, η οποία δεν επιτρέπεται να χρησιμοποιηθεί, δεν ευσταθεί. Έστω και εάν η συμφωνία για την οποία γίνεται λόγος στο τέλεξ αποτελούσε μια καθαρά εσωτερική συμφωνία στο πλαίσο ενός ομίλου μεταξύ των εταιρειών MED και Farmoplant, δεν απαγορεύεται η Επιτροπή να χρησιμοποιήσει το έγγραφο αυτό σε συνδυασμό με άλλα αποδεικτικά στοιχεία για να προσκομίσει την απόδειξη ότι είχε υπάρξει συμφωνία με κάποιον τρίτο που δεν ανήκε στον όμιλο.

(113) Έπειτα από συνολική αξιολόγηση των αποδεικτικών στοιχείων που μνημονεύονται στα σημεία 98 έως 112, προκύπτει ότι στο πλαίσιο των συνεχιζόμενων συναλλακτικών σχέσεων μεταξύ των αντισυμβαλλομένων πλευρών είχε επιτευχθεί συμφωνία, αντικείμενο της οποίας ήταν η παροχή απόλυτης εδαφικής προστασίας μέσω της διαφοροποίησης των προϊόντων.

(114) β) Χρονική διάρκεια της συμφωνίας

Η συμφωνία άρχισε χρονικά να ισχύει μετά την εμφάνιση των παράλληλων εισαγωγών Elancolan, το αργότερο από τις αρχές του 1983 (βλέπε στις αιτιολογικές σκέψεις 101 και 102) και εξακολούθησε να ισχύει μέχρι την καταγγελία της σύμβασης διανομής, η οποία πραγματοποιήθηκε στις 31 Δεκεμβρίου 1988. Οι MED και Agrimont προέβαλαν κατά τη διάρκεια της ακρόασης τον ισχυρισμό ότι η αφορμή που οδήγησε στην αντίστοιχη συμφωνία είχε ήδη εκλείψει με την έναρξη ισχύος των τροποποιήσεων του γερμανικού νόμου φυτοπροστασίας την 1η Ιανουαρίου 1987 (βλέπε στην αιτιολογική σκέψη 47). Η εν λόγω τροποποίηση απέκλειε ωστόσο στην πράξη μόνο την περίπτωση ότι - όπως στην προκειμένη περίπτωση του Zera-Trifluralin - θα έπρεπε να εκδοθεί άδεια κυκλοφορίας για το εισαγόμενο φυτοφάρμακο, με ένα νέο εμπορικό όνομα. Η τροποποίηση της νομοθεσίας δεν έθιγε πάντως τις παράλληλες εισαγωγές Digermin, με ταυτόχρονη διατήρηση του εμπορικού ονόματος.

γ) Αντισυμβαλλόμενες πλευρές στη συμφωνία

(115) Η MED δεν πρέπει να θεωρείται μοναδικός εταίρος της Staehler στη συμφωνία με αντικείμενο τη διαφοροποίηση των προϊόντων, επειδή μόνον η εταιρεία Farmoplant ήταν σε θέση να προβεί στη συμφωνημένη διαφοροποίηση των προϊόντων και να διατηρήσει σε ισχύ εγκρίσεις αδειών κυκλοφορίας διαφορετικών φαρμακοτεχνικών μορφών στα εκάστοτε κράτη μέλη. Για το λόγο, αυτό αμφότερες οι εταιρείες, η MED και η Farmoplant, οφείλουν να αντιμετωπίζονται ως εταίροι της συμφωνίας που είχε συναφθεί με τη Staehler.

3. Περιοριστικός χαρακτήρας της συμφωνίας για τον ανταγωνισμό

(116) Σύμφωνα με όσα θεσπίζονται στο άρθρο 85 παράγραφος 1, η συμφωνία απαγορεύεται μεταξύ άλλων στις περιπτώσεις που έχει ως αντικείμενο ή ως αποτέλεσμα τον περιορισμό του ανταγωνισμού. Επειδή η συμφωνημένη διαφοροποίηση των προϊόντων με εκμετάλλευση των διατάξεων για την έγκριση της αδείας κυκλοφορίας στόχευε στην παρεμπόδιση των παράλληλων εισαγωγών, η εν λόγω διάταξη που επιδιώκει τα προαναφερόμενα αποτελέσματα εφαρμόζεται χωρίς άλλο.

Έπειτα από σχετικά ερωτήματα της Επιτροπής, η Agrimont προέβαλε καταρχήν πολλούς λόγους που καθιστούσαν αντικειμενικά αναγκαίο να ζητηθεί η έγκριση της άδειας κυκλοφορίας με διαφορετική φαρμακοτεχνική μορφή στη Γερμανία και στα υπόλοιπα κράτη μέλη, για νομικούς ή οικονομικούς λόγους. Κατά τη διάρκεια της ακρόασης μνημονεύθηκαν και άλλοι λόγοι. Όπως στη συνέχεια αναπτύσσεται αναλυτικά, κανένας από τους προαναφερθέντες λόγους δεν είναι ενδεδειγμένος αλλά ούτε και επαρκής για να αιτιολογηθεί η αντικειμενική αναγκαιότητα διαφοροποίησης των προϊόντων, που θα οδηγούσε στη διαπίστωση ότι ήταν αδύνατο ή απαράδεκτο να τηρηθεί μια διαφορετική στάση από την υφιστάμενη διαφοροποίηση των προϊόντων και την ολοσχερή εκμετάλλευση των διαφορετικών αδειών κυκλοφορίας που είχαν εκδοθεί, ακόμη και σε κάποια μεταγενέστερη χρονική φάση, που προστέθηκε στα προαναφερθέντα ένας στόχος που δεν ήταν συμβιβάσιμος με τον ανταγωνισμό.

α) Χρονική αλληλουχία έγκρισης των αδειών κυκλοφορίας

(117) Το επιχείρημα που αντέταξαν η Agrimont και η MED κατά της αντικειμενικής υπόστασης της συμφωνίας, ότι υπήρξε χρονική αλληλουχία έγκρισης των αδειών κυκλοφορίας, δεν συνιστά αφεαυτού λόγο που θα οδηγούσε στην υποβολή αιτήσεων για την έκδοση αδειών κυκλοφορίας διαφορετικών φαρμακοτεχνικών μορφών. Η προαναφερθείσα χρονική αλληλουχία των αδειών κυκλοφορίας εκπορεύτηκε πρωταρχικά από τη διαφορετική χρονική εκπνοή ισχύος των διπλωμάτων ευρεσιτεχνίας που διέθετε η Eli Lilly για το Trifluralin στα κράτη μέλη, ανεξάρτητα από την εντελώς διαφορετική χρονική αλληλουχία των αιτήσεων που υποβλήθηκαν για την παροχή των αδειών κυκλοφορίας.

β) Οι διαφορετικές απαιτήσεις των κρατών μελών

(118) Η Agrimont ισχυρίστηκε απλώς συνοπτικά ότι η φαρμακοτεχνική μορφή "73 D", που χρησιμοποιήθηκε για τις μεταγενέστερες άδειες κυκλοφορίας, συμμορφώνεται με τις απαιτήσεις που ισχύουν στις χώρες αυτές (Ηνωμένο Βασίλειο, Ιταλία, Γαλλία και Ισπανία). Παρά τις προτροπές της Επιτροπής δεν διευκρινίστηκε σε τι συνίστανται οι προαναφερθείσες διαφορετικές απαιτήσεις και ποιές συνέπειες προκύπτουν από το γεγονός αυτό για την εκάστοτε μορφοποίηση.

(119) Έπειτα από ερώτημα της Επιτροπής, οι αρμόδιες αρχές για τη χορήγηση των αδειών κυκλοφορίας στη Γαλλία και τη Γερμανία επιβεβαίωσαν ότι θα μπορούσε κατά βάση να χορηγηθεί η σχετική άδεια για τη μορφοποίηση για την οποία έχει χορηγηθεί άδεια κυκλοφορίας στην εκάστοτε άλλη χώρα. Ενδεχομένως θα χρειαζόταν να υποβληθούν τα αποτελέσματα των πειραματικών δοκιμών αναφορικά με τη δράση και τις επιδράσεις των καταλοίπων.

(120) Η Agrimont τόνισε πράγματι πολλές φορές τις ιδιαίτερα αυστηρές αιτήσεις που εφαρμόζει η γερμανική αρμόδια αρχή για την έκδοση των αδειών κυκλοφορίας, χωρίς ωστόσο να δώσει καμία εξήγηση γιατί δεν ανέλαβε την προσπάθεια, βήμα που ήταν απολύτως ευνόητο, να ζητήσει να της χορηγηθεί άδεια κυκλοφορίας και στα υπόλοιπα κράτη μέλη των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων για τη φαρμακοτεχνική μορφή για την οποία είχε εκδοθεί άδεια κυκλοφορίας στη Γερμανία. Αυτό θα ήταν ένα ευνόητο αποτέλεσμα τουλάχιστον στα κράτη μέλη με παρόμοιες κλιματολογικές συνθήκες. Η Επιτροπή είναι για τους προαναφερθέντες λόγους της άποψης ότι δεν είναι βάσιμος ο ισχυρισμός ότι οι διατάξεις των κρατών μελών για την έκδοση των αδειών κυκλοφορίας καθιστούσαν δήθεν αναγκαίες τις διαφορετικές φαρμακοτεχνικές μορφές για τις οποίες η Farmoplant είχε ζητήσει να της εκδοθούν άδειες κυκλοφορίας.

γ) Κόστος έκδοσης των αδειών κυκλοφορίας

(121) Το υψηλό κόστος για την έκδοση της αρχικής άδειας κυκλοφορίας του Digermin, το οποίο επικαλείται η Agrimont (βλέπε στις αιτιολογικές σκέψεις 75 έως 77) αποτελεί εκ πρώτης όψεως επιχείρημα που συνηγορεί υπέρ της εξοικονόμησης περαιτέρω περιττού κόστους για την έκδοση ενιαίας άδειας κυκλοφορίας σε όσο το δυνατόν περισσότερες χώρες και δεν αποτελεί ευνόητο λόγο για την απαράλλακτη διατήρηση αδειών κυκλοφορίας για διαφορετικές φαρμακοτεχνικές μορφές.

(122) Ακόμη και το επιχείρημα στο οποίο στηρίχθηκε η Agrimont, σύμφωνα με το οποίο το υψηλό κόστος που συνεπάγεται η έκδοση αδείας κυκλοφορίας κάποιας τροποποιημένης φαρμακοτεχνικής μορφής είχε καταστήσει οικονομικά απρόσφορη τη μεταγενέστερη τροποποίηση της "γερμανικής" φαρμακοτεχνικής μορφής, δεν ευσταθεί. Εάν πραγματικά το κόστος για την τροποποίηση της εκδοθείσας άδειας κυμαινόταν σε ανάλογο απαγορευτικό ύψος, τότε ήταν δυσεξήγητο γιατί οι εταιρείες Farmoplant και MED μπόρεσαν να εξατάσουν πολλές φορές το ενδεχόμενο τροποίησης των φαρμακοτεχνικών μορφών του Digermin και άλλων ζιζανιοκτόνων, χωρίς να γίνει συζήτηση για το συνεπακόλουθο κόστος που θα είχαν οι τροποποιήσεις των αδειών κυκλοφορίας (βλέπε στις αιτιολογικές σκέψεις 76, 87). Το συμπέρασμα αυτό επιβεβαιώνεται επίσης και από το σημαντικά χαμηλότερο κόστος που θα είχε η τροποποίηση της αδείας κυκλοφορίας μέσων φυτοπροστασίας στο Βέλγιο (βλέπε στη αιτιολογική σκέψη 84), σύμφωνα με όσα ανακοίνωσε η Montedison-Belgio προς τη Farmoplant το 1982.

(123) Κατά τα άλλα δεν κατορθώθηκε από τις συνθήκες του κόστους να συναχθεί το συμπέρασμα ότι η μεταγενέστερα επελθούσα εκμετάλλευση του υφιστάμενου καθεστώτος αδειών κυκλοφορίας προς εκπλήρωση των σκοπών μιας συμφωνίας που στόχευε στη δημιουργία στεγανών στη γερμανική αγορά δεν είχε ως στόχο της τον περιορισμό του ανταγωνισμού.

δ) Κόστος παραγωγής

(124) Παρά τα πολυάριθμα γραπτά ερωτήματα που απηύθυνε η Επιτροπή αναφορικά με τους λόγους που οδήγησαν στην έκδοση αδειών κυκλοφορίας διαφορετικών φαρμακοτεχνικών μορφών οι εταιρείες Agrimont και MED προέβαλαν για πρώτη φορά κατά τη διάρκεια της ακρόασης το επιχείρημα ότι για τη μεταγενέστερη έκδοση αδειών κυκλοφορίας μιας διαφορετικής φαρμακοτεχνικής μορφής στα άλλα κράτη μέλη, εκτός της Γερμανίας (βλέπε στην αιτιολογική σκέψη 79), είχε διαδραματίσει σημαντικό ρόλο μεταξύ άλλων και το χαμηλότερο κόστος παραγωγής. Παρά το γεγονός ότι στην Ιταλία και στην Ισπανία οι αιτήσεις που υποβλήθηκαν για την έκδοση των αδειών κυκλοφορίας κατατέθηκαν προγενέστερα ή και ταυτόχρονα, στις χώρες αυτές υπήρχε η δυνατότητα τροποποίησης των φαρμακοτεχνικών μορφών που είχε ζητηθεί να εγκριθούν.

Κατά την άποψη της Επιτροπής θα πρέπει ωστόσο να κρίνουμε ότι ο λόγος αυτός δεν ευσταθεί. Οι καταθέσεις των Farmoplant/Agrimont σχετικά με τη σύνθεση της φαρμακοτεχνικής μορφής είναι από τη μια πλευρά αντιφατικές. Από την άλλη πλευρά πάλι, δεν έχει καμιά βαρύτητα το επιχείρημα ποιό κίνητρο προέτρεψε στην αρχική επιλογή των φαρμακοτεχνικών μορφών, για την απάντηση του ερωτήματος κατά πόσο μέσω της συμφωνίας με τη Staehler επιδιωκόταν ο περιορισμός του ανταγωνισμού. Η δυνατότητα εξοικονόμησης κόστους παραγωγής, θα προέτρεπε μάλλον εξάλλου σε ευθυγράμμιση των αδειών κυκλοφορίας που είχαν ζητηθεί για τη Γερμανία με τις άδειες των υπολοίπων κρατών μελών. Η Agrimont δεν προέβαλε πάντως, σε αντίκρουση των περιστατικών με τα οποία στοιχειοθετούνται οι προσπάθειες δημιουργίας στεγανών στη γερμανική αγορά (βλέπε στις αιτιολογικές σκέψεις 81 έως 91), καθόλου στοιχεία από τα οποία θα προέκυπτε ότι η ευθυγράμμιση της "γερμανικής" φαρμακοτεχνικής μορφής με τις αντίστοιχες φαρμακοτεχνικές μορφές των υπολοίπων κρατών μελών δεν πραγματοποιήθηκε για λόγους κόστους.

ε) Προστασία διπλωμάτων ευρεσιτεχνίας

(125) Παρά τα επανειλημένα διαβήματα της Επιτροπής κατά το παρελθόν να της μνημονευθούν οι λόγοι που οδήγησαν στην έκδοση αδειών κυκλοφορίας διαφορετικών φαρμακοτεχνικών μορφών, οι εταιρείες Agrimont και MED προέβαλαν για πρώτη φορά κατά την προφορική ακρόαση το επιχείρημα ότι με την επιλογή μιας αποκκλίνουσας από το Elancolan φαρμακοτεχνικής μορφής επιδιωκόταν να αποτραπεί η προσβολή του γερμανικού διπλώματος ευρεσιτεχνίας της Eli Lilly για το Trifluralin. Επομένως ο συνυπολογισμός του καθεστώτος που επικρατούσε αναφορικά με τα διπλώματα ευρεσιτεχνίας (βλέπε στην αιτιολογική σκέψη 80) επέβαλε επίσης, τουλάχιστον στην περίπτωση της Γερμανίας, τη διαφοροποίηση των προϊόντων.

Παρά τα ερωτήματα που απηύθυνε η Επιτροπή κατά τη διάρκεια της ακρόασης, παρέμεινε αδιευκρίνιστο κατά πόσο και σε ποιό βαθμό η προστασία του διπλώματος ευρεσιτεχνίας, η οποία, σύμφωνα με τα δικαιολογητικά που υποβλήθηκαν ίσχυε αποκλειστικά και μόνο για τη δραστική ουσία Trifluralin, διαδραμάτιζε καν οποιοδήποτε ρόλο όσον αφορά την επιτρεπόμενη χρήση του για τους σκοπούς της διεξαγωγής πειραματικών δοκιμών κατά τη διάρκεια του χρονικού διαστήματος ισχύος του διπλώματος ευρεσιτεχνίας. Παρά το γεγονός ότι η MED είχε συγκεντρώσει επακριβείς πληροφορίες αναφορικά με την προστασία του διπλώματος ευρεσιτεχνίας και τη χρονική του διάρκεια, πριν ζητήσει την έκδοση άδειας κυκλοφορίας του Digermin στη Γερμανία, δεν προκύπτει από τα σχετικά δικαιολογητικά (βλέπε στην αιτιολογική σκέψη 80) καμία ένδειξη ότι το αντίστοιχο πρόβλημα είχε συνειδητοποιηθεί. Στα επανειλημμένα διαβήματα της Επιτροπής κατά το παρελθόν, με τα οποία η Επιτροπή ζητούσε να πληροφορηθεί τους λόγους για την έκδοση αδειών κυκλοφορίας διαφορετικών φαρμακοτεχνικών μορφών, οι εταιρείες Agrimont και MED κατονόμαζαν συνεχώς άλλους λόγους (βλέπε αιτιολογικές σκέψεις 117 έως 124). Η Επιτροπή θεωρεί ως εκ τούτου ότι δεν είναι πειστική η ένσταση της MED ότι η διαφορετική φαρμακοτεχνική μορφή για τη Γερμανία είχε κυρίως επιλεγεί ακριβώς για να αποφευχθεί ο κίνδυνος προσβολής του διπλώματος ευρεσιτεχνίας.

στ) Ουδεμία παραβίαση του τύπου του νόμου

(126) Η Agrimont κατηγόρησε την Επιτροπή κατά τη διάρκεια της ακρόασης ότι επιθυμεί να κρίνει μια υπόθεση, η οποία προφανώς εμπίπτει στις διατάξεις των άρθρων 30 και 36 της συνθήκης ΕΟΚ, με βάση τις διατάξεις του άρθρου 85. Αντί η Επιτροπή να στραφεί, βάσει των διατάξεων του άρθρου 30, κατά του γερμανικού νόμου για τα μέσα φυτοπροστασίας, ο οποίος προστατεύει από τις εισαγωγές μέσων που δεν είναι ταυτόσημα με τα μέσα φυτοπροστασίας για τα οποία έχει εκδοθεί σχετική άδεια κυκλοφορίας στη Γερμανία, ενάγει την ιδιωτική επιχείρηση η οποία άντλησε συγκεκριμένα οφέλη από την προαναφερθείσα ρύθμιση.

Η ένσταση αυτή είναι αβάσιμη, επειδή στην προκειμένη περίπωση δεν εγείρεται το θέμα των νόμιμων ρυθμίσεων και της μονομερούς τους εκμετάλλευσης, αλλά έχει προκύψει το πρόβλημα της σύναψης μιας συμφωνίας μεταξύ επιχειρήσεων με αντικείμενο μια συμπεριφορά που περιορίζει τον ανταγωνισμό.

4. Αισθητός επηρεασμός του εμπορίου μεταξύ των κρατών μελών

(127) Με τη συμφωνία να διατηρηθεί σε ισχύ η ακολουθούμενη πολιτική υψηλών τιμών με κριτήριο τη διαφοροποίηση των προϊόντων για να καταστεί απροσπέλαστη η γερμανική αγορά, επηρεάστηκαν οι εμπορικές συναλλαγές μεταξύ των κρατών μελών. Παρά το σημαντικά υψηλότερο επίπεδο τιμών στη Γερμανία, δυσχεράνθηκαν έτσι σε σημαντικό βαθμό οι εισαγωγές από τα άλλα κράτη μέλη προς τη Γερμανία. Με το τρόπο αυτό η γερμανική αγορά περιήλθε σε εδαφική απομόνωση και έτσι παρεμποδίστηκε ο ανταγωνισμός σε σημαντικό μέρος της Κοινής Αγοράς. Μόλις εμφανίστηκε το φαινόμενο των παράλληλων εισαγωγών Digermin τα έτη 1983 και 1984, είναι χαρακτηριστικό ότι υπήρξε αμέσως αισθητή υποχώρηση των τιμών στη γερμανική αγορά.

(128) Ο προαναφερθείς επηρεασμός του ενδοκοινοτικού εμπορίου γίνεται επίσης αισθητός, επειδή το μερίδιο της αγοράς του Digermin δεν είναι ασήμαντο στη σχετική αγορά. Ως σχετική αγορά θα πρέπει κατά την άποψη της Επιτροπής να θεωρείται η αγορά των ζιζανιοκτόνων για τα οποία έχει εκδοθεί η σχετική άδεια κυκλοφορίας στη Γερμανία τα οποία περιέχουν τη δραστική ουσία Trifluralin, καθώς και τα μέσα Butisan-S και Pradone Kombi (βλέπε στις αιτιολογικές σκέψεις 15 έως 18). Η αναλογία του Digermin στην αγορά προϊόντων που έχει την προαναφερθείσα σύνθεση υπερβαίνει σαφώς ποσοστό 5 %, τοποθετούμενο συγκεκριμένα γύρω στο 11 με 13 % (βλέπε στις αιτιολογικές σκέψεις 19 έως 21). Η ένσταση που εξέφρασε η MED κατά τη διάρκεια της ακρόασης ότι άλλα μέσα φυτοπροστασίας όπως το Teridox το Lasso και το Devrinol θα έπρεπε επίσης να