Απόφαση της Επιτροπής

της 12ης Ιουλίου 2000

σχετικά με την κρατική ενίσχυση "Μέτρα βελτίωσης του περιβάλλοντος των εσωτερικών χώρων" που πρόκειται να χορηγήσει η Σουηδία

[κοινοποιηθείσα υπό τον αριθμό Ε(2000) 2239]

(Το κείμενο στη σουηδική γλώσσα είναι το μόνο αυθεντικό)

(Κείμενο που παρουσιάζει ενδιαφέρον για τον ΕΟΧ)

(2000/733/ΕΚ)

Η ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΤΩΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΩΝ ΚΟΙΝΟΤΗΤΩΝ,

Έχοντας υπόψη:

τη συνθήκη για την ίδρυση της Ευρωπαϊκής Κοινότητας, και ιδίως το άρθρο 88 παράγραφος 2 πρώτο εδάφιο,

τον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 659/1999 του Συμβουλίου, της 22ας Μαρτίου 1999, που προβλέπει τους λεπτομερείς κανόνες εφαρμογής του άρθρου 93 της συνθήκης ΕΚ(1),

τη συμφωνία για τον Ευρωπαϊκό Οικονομικό Χώρο, και ιδίως το άρθρο 62 παράγραφος 1 στοιχείο α),

την απόφαση της Επιτροπής, της 18ης Ιανουαρίου 2000(2), με την οποία η Επιτροπή κίνησε τη διαδικασία που προβλέπεται από το άρθρο 88 παράγραφος 2 όσον αφορά την ενίσχυση C 2/2000,

Αφού κάλεσε τα ενδιαφερόμενα μέρη να υποβάλουν τις παρατηρήσεις τους σύμφωνα με αυτές τις διατάξεις(3) και αφού έλαβε υπόψη τις παρατηρήσεις αυτές,

Εκτιμώντας τα ακόλουθα:

1. ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑ

(1) Με επιστολή της στις 19 Νοεμβρίου 1999, η οποία πρωτοκολλήθηκε στις 22 Νοεμβρίου 1999, η Σουηδία κοινοποίησε στην Επιτροπή την προτεινόμενη ενίσχυση υπέρ των ιδιωτικών και δημοτικών οικοδομικών εταιρειών και ιδιοκτητών κτιρίων.

(2) Με επιστολή της στις 29 Φεβρουαρίου 2000, η Επιτροπή ενημέρωσε τη Σουηδία ότι αποφάσισε να κινήσει τη διαδικασία που προβλέπεται από το άρθρο 88 παράγραφος 2 της συνθήκης ΕΚ σχετικά με αυτή την ενίσχυση.

(3) Η απόφαση της Επιτροπής να κινήσει τη διαδικασία δημοσιεύθηκε στην Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων(4). Η Επιτροπή κάλεσε τα ενδιαφερόμενα μέρη να υποβάλουν τις παρατηρήσεις τους.

(4) Η Επιτροπή έλαβε τις παρατηρήσεις των σουηδικών αρχών με επιστολή της 19ης Μαΐου 2000, η οποία πρωτοκολλήθηκε στις 25 Μαΐου 2000. Δεν παρελήφθησαν άλλες παρατηρήσεις.

2. ΛΕΠΤΟΜΕΡΗΣ ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ ΤΗΣ ΕΝΙΣΧΥΣΗΣ

(5) Το κοινοποιηθέν μέτρο αποτελεί μια τροποποίηση του καθεστώτος περιβαλλοντικής επενδυτικής ενίσχυσης που εγκρίθηκε για τελευταία φορά στις 20 Ιουλίου 1999, με βάση τις κοινοτικές κατευθυντήριες γραμμές σχετικά με τις κρατικές ενισχύσεις για την προστασία του περιβάλλοντος(5). Ο γενικός στόχος του καθεστώτος είναι να ενθαρρύνει τους δήμους και τις επιχειρήσεις να εκτελούν έργα τα οποία βελτιώνουν την οικολογική αειφορία της σουηδικής κοινωνίας. Το καθεστώς ισχύει μέχρι το 2001 και ο αριθμός των δικαιούχων κυμαίνεται από 101 έως 500.

(6) Η ενίσχυση χορηγείται υπό τη μορφή επιδότησης. Επιδοτήσεις μπορούν να δοθούν για:

- έργα που εκτελούν οι ίδιοι οι δήμοι,

- έργα που εκτελούνται κατόπιν δημόσιου διαγωνισμού που προκηρύσσει ο δήμος σύμφωνα με τους ισχύοντες κανόνες,

- έργα που ενισχύουν την οικονομική δραστηριότητα γενικά και

- έργα τα οποία εκτελούνται από μεμονωμένες επιχειρήσεις.

(7) Το αρχικό καθεστώς προέβλεπε έξι στόχους. Τα επιλέξιμα έργα θα έπρεπε να έχουν ως στόχο τη μείωση των επιπτώσεων στο περιβάλλον, την αύξηση της αποτελεσματικότητας όσον αφορά τη χρήση ενέργειας ή φυσικών πόρων, την ενίσχυση της χρήσης ανανεώσιμων πρώτων υλών, την αύξηση της ανακύκλωσης, την υποστήριξη και την ενίσχυση της βιοποικιλότητας, την ενθάρρυνση της εκπαίδευσης σε θέματα περιβάλλοντος και τέλος τη βελτίωση της κυκλοφορίας των λιπασμάτων.

(8) Τα επιλέξιμα έργα έχουν προκαλέσει σημαντική βελτίωση των υποχρεωτικών περιβαλλοντικών προτύπων και τα επιλέξιμα κόστη είναι κόστη για επενδύσεις σε γη, σε κτίρια και σε εξοπλισμό, τα οποία ελπίζεται να βελτιώσουν σημαντικά την ποιότητα του περιβάλλοντος. Περιορίζονται αυστηρά στις πρόσθετες κυβερνητικές δαπάνες που είναι απαραίτητες για την επίτευξη των περιβαλλοντικών στόχων. Η ακαθάριστη ένταση της ενίσχυσης ανέρχεται στο 30 % του επιλέξιμου κόστους. Τα έργα θα πρέπει να έχουν επίσης θετική επίπτωση στην απασχόληση.

(9) Ο συνολικός προϋπολογισμός ανέρχεται σε 6,8 εκατομμύρια σουηδικές κορώνες (περίπου 791 εκατομμύρια ευρώ) για την περίοδο 1998-2001. Σύμφωνα με τις σουηδικές αρχές χρειάζεται ακόμη 1 εκατομμύριο σουηδικές κορώνες περίπου. Ο προϋπολογισμός δεν θα αυξηθεί όταν θα προστεθεί ο νέος στόχος που περιγράφεται παρακάτω. Οι επιδοτήσεις για το περιβάλλον των εσωτερικών χώρων αναμένεται να ανέλθουν στο 5 % του υπολειπόμενου ποσού, δηλαδή στα 50 εκατομμύρια σουηδικές κορώνες (περίπου 6 εκατομμύρια ευρώ).

2.1. Η τροποποίηση που υπόκειται στη διαδικασία η οποία προβλέπεται από το άρθρο 88 παράγραφος 2 της συνθήκης ΕΚ

(10) Οι σουηδικές αρχές προτείνουν να προστεθεί ένας έβδομος στόχος στο καθεστώς. Θέλουν να δώσουν επιδοτήσεις σε μεμονωμένα άτομα, σε δήμους καθώς και σε δημοτικές και ιδιωτικές οικοδομικές εταιρείες και σε ιδιοκτήτες κτιρίων οι οποίοι προβαίνουν σε ανακαίνιση κτιρίων με στόχο τη μείωση των αλλεργικών ουσιών ή των άλλων ουσιών ή υλικών που αποτελούν κίνδυνο για την υγεία. Στόχος είναι η πρόληψη ασθενειών που προκαλούνται από την κακή ποιότητα του περιβάλλοντος των εσωτερικών χώρων. Τα κτίρια ενδέχεται να βλάπτουν την υγεία των κατόχων τους εάν π.χ. περιέχουν ραδόνιο, αερίζονται ανεπαρκώς ή είναι υγρά.

(11) Επιδοτήσεις θα δοθούν μόνον υπό τον όρο ότι το έργο της ανακαίνισης αυτό καθαυτό ή σε συνδυασμό με άλλα μέτρα συμβάλλει επίσης στην επίτευξη ενός τουλάχιστον από τους έξι αρχικούς περιβαλλοντικούς στόχους. Το έργο θα πρέπει επίσης να έχει θετική επίπτωση και στην απασχόληση. Όσον αφορά το υπόλοιπο μέρος του καθεστώτος, τα επιλέξιμα κόστη περιορίζονται αυστηρά στις έκτακτες επενδυτικές δαπάνες που είναι απαραίτητες για την επίτευξη των περιβαλλοντικών στόχων, η δε ακαθάριστη ένταση της ενίσχυσης ανέρχεται στο 30 % του επιλέξιμου κόστους.

(12) Παραδείγματα μέτρων για τα οποία μπορούν να χορηγηθούν επιδοτήσεις βάσει του νέου στόχου:

- μετατροπή ανεπαρκών συστημάτων εξαερισμού (π.χ. στα κτίρια),

- εξάλειψη της υγρασίας και της μούχλας στα κτίρια,

- εξάλειψη του υπερβολικού ραδονίου στα κτίρια (επιδοτήσεις χορηγούνται ήδη για τις ιδιωτικές κατοικίες).

(13) Παραδείγματα μέτρων που εκτελούνται σύμφωνα με το νέο στόχο μπορούν ταυτόχρονα να ανταποκρίνονται και σε έναν από τους περιβαλλοντικούς στόχους που περιλαμβάνει το καθεστώς:

- κατά τη μετατροπή ενός συστήματος αερισμού μπορούν να μειωθούν οι επικίνδυνες ουσίες και να αυξηθεί παράλληλα η ενεργειακή αποτελεσματικότητα,

- κατά την αποκατάσταση της ζημιάς που προκαλείται από την υγρασία και τη μούχλα, τα οικοδομικά υλικά και οι μέθοδοι εργασίας μπορούν να επιλεγούν κατά τέτοιο τρόπο ώστε να ενθαρρύνεται η χρήση ανανεώσιμων υλικών ή να αυξάνεται η ανακύκλωση και η επαναχρησιμοποίηση.

(14) Παραδείγματα μέτρων τα οποία δεν είναι επιλέξιμα για επιδότηση σύμφωνα με το στόχο:

- κατασκευή νέων κτιρίων,

- τρέχουσες λειτουργικές δαπάνες ή συνήθη μέτρα συντήρησης, όπως είναι ο καθαρισμός των αεραγωγών,

- μετατροπές οι οποίες δεν έχουν καμία επίπτωση στην υγεία ή στο περιβάλλον, όπως είναι η αλλαγή του σχεδίου του κτιρίου,

- μέτρα τα οποία εκτελούνται κατ' απαίτηση των νόμων ή των κανονισμών.

(15) Η Επιτροπή έχει αμφιβολίες όσον αφορά τη συμβατότητα του κοινοποιηθέντος μέτρου με τη συνθήκη ΕΚ για τους ακόλουθους λόγους:

- οι επενδύσεις για τη βελτίωση του περιβάλλοντος εντός των κτιρίων δεν αναφέρονται ρητά στις κοινοτικές κατευθυντήριες γραμμές όσον αφορά τις κρατικές ενισχύσεις για την προστασία του περιβάλλοντος. Οι κατευθυντήριες γραμμές βασίζονται στην αρχή "ο ρυπαίνων πληρώνει" και έχουν ως στόχο τις συνέπειες των παραγωγικών διαδικασιών στο εξωτερικό περιβάλλον. Αυτό αποδεικνύεται άλλωστε από τα παραδείγματα των επιλέξιμων δαπανών που αναφέρονται στο σημείο 1.5.1 των κατευθυντήριων γραμμών, όπως είναι η μείωση των εκπομπών, η διάθεση των απορριμμάτων και η ανακύκλωση,

- οι ενισχύσεις προς τις οικοδομικές εταιρείες και στους ιδιοκτήτες ακινήτων με στόχο τη χρηματοδότηση των εργασιών ανακαίνισης αποτελούν μάλλον λειτουργικές ενισχύσεις παρά επενδυτικές ενισχύσεις. Λειτουργικές ενισχύσεις είναι οι ενισχύσεις που ανακουφίζουν τις επιχειρήσεις από τις γενικές λειτουργικές δαπάνες τις οποίες θα έπρεπε κανονικά να πραγματοποιήσουν προκειμένου να ασκήσουν τη δραστηριότητά τους(6). Στη συγκεκριμένη περίπτωση, μπορούν να θεωρηθούν ως μέρος των δραστηριοτήτων των οικοδομικών επιχειρήσεων και των διαφόρων ιδιοκτητών κτιρίων, προκειμένου να διατηρήσουν τα κτίριά τους σε κατάσταση που δεν συνιστά κίνδυνο για την υγεία.

3. ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΕΙΣ ΤΗΣ ΣΟΥΗΔΙΑΣ

3.1. Οι κατευθυντήριες γραμμές σχετικά με το περιβάλλον

(16) Οι σουηδικές αρχές συμφωνούν ότι το περιβάλλον των εσωτερικών χώρων δεν αποτελεί αντικείμενο ρητής αναφοράς στις κατευθυντήριες γραμμές σχετικά με το περιβάλλον. Παραδέχονται επίσης ότι οι κατευθυντήριες γραμμές είχαν θεσπιστεί για μια μεταβατική περίοδο - μέχρι να εφαρμοστεί απόλυτα η αρχή "ο ρυπαίνων πληρώνει" - προκειμένου να δοθεί η δυνατότητα στα κράτη μέλη να χορηγήσουν περιβαλλοντικές επενδυτικές ενισχύσεις. Εντούτοις, το γεγονός ότι οι κατευθυντήριες γραμμές δεν αναφέρουν ρητά το περιβάλλον των εσωτερικών χώρων, δεν θα πρέπει να ερμηνευθεί κατά την έννοια ότι αποκλείεται η ενίσχυση για το στόχο αυτό. Επισημαίνουν ότι η αρχή "ο ρυπαίνων πληρώνει" δεν περιλαμβάνει τις σωματικές βλάβες, οι οποίες καλύπτονται από τις αρχές σχετικά με την αντιστάθμιση των ζημιών. Εντούτοις, η προστασία του περιβάλλοντος που καλύπτεται από τις κατευθυντήριες γραμμές έχει ως στόχο τη μείωση της ελευθέρωσης ουσιών οι οποίες είναι επικίνδυνες για την ανθρώπινη υγεία. Το κοινοποιηθέν μέτρο έχει τον ίδιο στόχο, δηλαδή την προστασία της ανθρώπινης υγείας μέσω της μείωσης των αλλεργικών και άλλων επικίνδυνων ουσιών στο περιβάλλον των εσωτερικών χώρων.

3.2. Λειτουργική ή επενδυτική ενίσχυση

(17) Για ορισμένες από τις επικίνδυνες ουσίες, όπως είναι το ραδόνιο, δεν υπάρχουν υποχρεωτικά πρότυπα, γεγονός που σημαίνει ότι η ενίσχυση μπορεί να χορηγηθεί μόνο για επενδύσεις που οδηγούν σε συγκεντρώσεις χαμηλότερες των υποχρεωτικών προτύπων. Όσον αφορά τις άλλες ουσίες, όπως είναι η μούχλα και οι άλλες οργανικές εκπομπές, δεν υπάρχουν σαφή πρότυπα. Για το λόγο αυτό, στις συγκεκριμένες περιπτώσεις ο ιδιοκτήτης του κτιρίου δεν υποχρεούται να λάβει μέτρα για την επίλυση του προβλήματος. Εντούτοις, οι μεγάλες συγκεντρώσεις τέτοιων ουσιών αποτελούν ένα πρόβλημα για τους ασθματικούς ή τους αλλεργικούς.

(18) Οι ενισχύσεις θα μπορούσαν να αποτελέσουν λειτουργική ενίσχυση εάν εχορηγούντο για συνήθη συντήρηση και για μέτρα που υποχρεούνται να εκτελέσουν οι ιδιοκτήτες κατ' απαίτηση του νόμου. Καμία ενίσχυση δεν μπορεί να χορηγηθεί για συνήθη συντήρηση. Επειδή η ενίσχυση μπορεί να χορηγηθεί μόνο για μέτρα για τα οποία δεν υπάρχουν υποχρεωτικά πρότυπα ή τα οποία υπερβαίνουν τα υποχρεωτικά πρότυπα, δεν τίθεται θέμα λειτουργικής ενίσχυσης.

3.3. Δημόσια υγεία

(19) Ένα καλό και υγιεινό περιβάλλον εσωτερικών χώρων είναι σημαντικό για την πρόληψη των ασθενειών και των άλλων παθήσεων που έχουν σχέση με το περιβάλλον. Οι αλλεργίες, το άσθμα και τα αναπνευστικά προβλήματα αυξάνονται. Είναι σαφές ότι το περιβάλλον των εσωτερικών χώρων επηρεάζει τους ασθματικούς και τους αλλεργικούς, καθώς και τα υπερεναίσθητα άτομα, και έχει συζητηθεί κατά πόσο το επιβλαβές περιβάλλον των εσωτερικών χώρων θα μπορούσε να είναι μια απο τις πιθανές αιτίες για την αύξηση των αλλεργιών. Έχει ιδιαίτερη σημασία να είναι καλής ποιότητας το περιβάλλον των εσωτερικών χώρων όπου υπάρχουν παιδιά, δηλαδή των σπιτιών, των σχολίων και των παιδικών σταθμών. Η ρύπανση των εσωτερικών χώρων από ραδόνιο και καπνό μπορεί επίσης να προκαλέσει καρκίνο. Ο καλός αερισμός μειώνει την έκθεση σε αυτές τις καρκινογόνες ουσίες. Επομένως, οι επενδύσεις για τη βελτίωση του αερισμού κυρίως στα σπίτια, στα σχολεία και στους παιδικούς σταθμούς είναι σημαντικές για τη δημόσια υγεία.

4. ΕΚΤΙΜΗΣΗ ΤΗΣ ΕΝΙΣΧΥΣΗΣ

4.1. Δυνατότητα εφαρμογής του άρθρου 87 παράγραφος 1 της συνθήκης ΕΚ

(20) Στο βαθμό που οι ενισχύσεις βάσει του νέου στόχου χορηγούνται για έργα τα οποία εκτελούνται από τους ίδιους τους δήμους ή δίνονται κατευθείαν στα μεμονωμένα άτομα, χωρίς να υπάρχει σχέση με κάποια οικονομική δραστηριότητα, δεν καλύπτονται από το άρθρο 87 παράγραφος 1 της συνθήκης ΕΚ. Οι ενισχύσεις που χορηγούνται σε οικοδομικές επιχειρήσεις και σε ιδιοκτήτες κτιρίων προκειμένου να εκτελέσουν έργα ανακαίνισης εμπίπτουν στο πεδίο εφαρμογής του άρθρου 87 παράγραφος 1 της συνθήκης ΕΚ, επειδή συνιστούν οικονομικό πλεονέκτημα για τους δικαιούχους, το οποίο μπορεί να επηρεάσει το εμπόριο ανάμεσα στα κράτη μέλη.

4.2. Συμφωνία της ενίσχυσης με το άρθρο 87 παράγραφος 3 στοιχείο γ) της συνθήκης ΕΚ

(21) Η Επιτροπή ισχυρίζεται ότι οι κοινοτικές κατευθυντήριες γραμμές σχετικά με τις κρατικές ενισχύσεις για την προστασία του περιβάλλοντος δεν μπορούν να εφαρμοστούν σε σχέση με τις ενισχύσεις που αφορούν το περιβάλλον των εσωτερικών χώρων. Εντούτοις, καταλήγει ότι η κοινοποιηθείσα επενδυτική ενίσχυση μπορεί να εγκριθεί βάσει του άρθρου 87 παράγραφος 3 στοιχείο γ) της συνθήκης ΕΚ, δεδομένου ότι, συμβάλλει στην προστασία της δημόσιας υγείας, στην προστασία της υγείας και της ασφάλειας των εργαζομένων, καθώς και του περιβάλλοντος, που αποτελούν κοινοτικούς στόχους κοινού ενδιαφέροντος (βλέπε άρθρα 137, 152 και 174 της συνθήκης ΕΚ).

4.2.1. Εφαρμογή των περιβαλλοντικών κατευθυντήριων γραμμών

(22) Η Επιτροπή δεν ήταν σίγουρη εάν το πεδίο εφαρμογής των κοινοτικών κατευθυντήριων γραμμών σχετικά με τις κρατικές ενισχύσεις για την προστασία του περιβάλλοντος(7) περιοριζόταν στο εξωτερικό περιβάλλον ή εάν θα μπορούσε να αποτελέσει τη βάση έγκρισης, βάσει του άρθρου 87 παράγραφος 3 στοιχείο γ) της συνθήκης ΕΚ, ενισχύσεων για τη βελτίωση του περιβάλλοντος των εσωτερικών χώρων.

(23) Οι σουηδικές αρχές στις παρατηρήσεις τους αναγνωρίζουν ότι οι περιβαλλοντικές κατευθυντήριες γραμμές καθιερώθηκαν προκειμένου να μπορούν τα κράτη μέλη να χορηγούν ενισχύσεις για την προστασία του περιβάλλοντος κατά τη διάρκεια μιας μεταβατικής περιόδου μέχρι να εφαρμοστεί πλήρως η αρχή "ο ρυπαίνων πληρώνει". Εντούτοις, ισχυρίζονται ότι ο απώτερος στόχος των κατευθυντήριων γραμμών είναι ο ίδιος με τον στόχο της προκειμένης ενίσχυσης, δηλαδή η προστασία της ανθρώπινης υγείας.

(24) Αφού εξέτασε την ενίσχυση και έλαβε υπόψη της την αιτιολόγησή της, έτσι όπως την παρουσίασαν οι σουηδικές αρχές, η Επιτροπή κατέληξε στο συμπέρασμα ότι ο βασικός στόχος της ενίσχυσης είναι η άμεση βελτίωση της δημόσιας υγείας, χωρίς να βελτιωθεί πρώτα το εσωτερικό περιβάλλον. Επομένως, δεν ισχύουν οι κοινοτικές κατευθυντήριες γραμμές σχετικά με τις κρατικές ενισχύσεις για την προστασία του περιβάλλοντος.

4.2.2. Λειτουργική ή επενδυτική ενίσχυση

(25) Η Επιτροπή πιστεύει ότι οι ενισχύσεις προς τις οικοδομικές επιχειρήσεις και προς τους ιδιοκτήτες κτιρίων με στόχο τη χρηματοδότηση των εργασιών ανακαίνισης αποτελούν μάλλον λειτουργικές ενισχύσεις παρά επενδυτικές ενισχύσεις, όπως επισημαίνεται στην κοινοποίηση.

(26) Οι σουηδικές αρχές ισχυρίζονται ότι η εν λόγω ενίσχυση θα πρέπει να θεωρηθεί ως επενδυτική ενίσχυση, επειδή οι επενδύσεις δεν γίνονται κατ' επιταγή υποχρεωτικών περιβαλλοντικών προτύπων ή για την υπέρβαση τέτοιων προτύπων. Η επενδυτική ενίσχυση που θα έχει ως στόχο τη συμμόρφωση προς αυτά τα υποχρεωτικά πρότυπα θα μπορούσε να θεωρηθεί ως λειτουργική ενίσχυση. Αυτή η μέθοδος διαχωρισμού ανάμεσα στα δύο είδη ενισχύσεων δεν γίνεται αποδεκτή από την Επιτροπή. Σύμφωνα με τις ισχύουσες περιβαλλοντικές κατευθυντήριες γραμμές, είναι αδύνατο να χορηγηθεί επενδυτική ενίσχυση προκειμένου να βοηθηθούν οι εταιρείες να προσαρμοστούν προς τα νέα υποχρεωτικά πρότυπα υπό ορισμένες προϋποθέσεις.

(27) Σύμφωνα με τον ορισμό του Δικαστηρίου(8) λειτουργική ενίσχυση είναι η ενίσχυση που ανακουφίζει τις επιχειρήσεις από τυπικές γενικές λειτουργικές δαπάνες στις οποίες θα έπρεπε κανονικά να υποβληθούν στο πλαiσιο των δραστηριοτήτων τους, όπως είναι οι μισθοί και οι άλλες τρέχουσες πληρωμές. Παρά το γεγονός ότι οι ιδιοκτήτες κτιρίων είναι υποχρεωμένοι να τα διατηρούν σε ασφαλή κατάσταση προκειμένου να μπορέσουν να συνεχίσουν τη δραστηριότητά τους, εγκρίνεται εντούτοις η ενίσχυση ως εφάπαξ επένδυση. Για το λόγο αυτό, η Επιτροπή καταλήγει στο συμπέρασμα ότι δεν αποτελεί λειτουργική ενίσχυση.

4.2.3. Άλλες σχετικές διατάξεις της συνθήκης ΕΚ

Άρθρο 137

(28) Το άρθρο αυτό προβλέπει ότι η Κοινότητα υποστηρίζει και συμπληρώνει τη δράση των κρατών μελών με στόχο τη βελτίωση του περιβάλλοντος εργασίας προκειμένου να προστατευθεί η ασφάλεια και η υγεία των εργαζομένων. Μπορεί μάλιστα να εφαρμοστεί στη συγκεκριμένη περίπτωση, στο βαθμό που η επενδυτική ενίσχυση χορηγείται για κτίρια επιχειρήσεων που αποτελούν χώρους εργασίας. Σύμφωνα με την κοινοποίηση, ενίσχυση μπορεί να χορηγηθεί μόνο για εργασίες ανακαίνισης που έχουν επίπτωση στην υγεία και στο περιβάλλον, και οι εταιρείες είναι επιλέξιμες για ενίσχυση μόνο στην περίπτωση που τα έργα τους προκαλούν σημαντική βελτίωση.

Άρθρο 152

(29) Το άρθρο 152 της συνθήκης ορίζει ότι η κοινοτική δράση θα πρέπει να συμπληρώνει τις εθνικές πολιτικές και θα πρέπει να αποβλέπει στη βελτίωση της δημόσιας υγείας, στην πρόληψη των ασθενειών και των παθήσεων και στην αποτροπή των πηγών κινδύνου για την ανθρώπινη υγεία. Μετά την ανακοίνωση της Επιτροπής τον 1993 σχετικά με το πλαίσιο δράσης στον τομέα της δημόσιας υγείας(9) εγκρίθηκαν οκτώ προγράμματα δράσης. Οι ασθένειες που έχουν σχέση με τη ρύπανση χαρακτηρίστηκαν ως ένας απο τους τομείς προτεραιότητας σε σχέση με την κοινοτική δράση. Οι ασθένειες που προκύπτουν από τις κλιματολογικές αλλαγές και από το εργασιακό περιβάλλον θεωρήθηκαν ως μία από τις προκλήσεις που αντιμετωπίζουν τα κράτη μέλη στον τομέα της δημόσιας υγείας. "Ορισμένα προβλήματα υγείας προκαλούνται από τις αλλαγές στο περιβάλλον που οφείλονται στις οικονομικές και τεχνολογικές εξελίξεις. Η αύξηση των αναπνευστικών ασθενειών και ορισμένων μορφών καρκίνου μπορούν π.χ. να θεωρηθούν ότι οφείλονται σε αυτές τις αλλαγές."

(30) Στις 8 Ιουνίου και στις 18 Νοεμβρίου 1999, το Συμβούλιο ενέκρινε ψηφίσματα σχετικά με τη δημόσια υγεία(10), όπου οι περιβαλλοντικοί παράγοντες που επηρεάζουν την υγεία θεωρούνται ως μια από τις βασικές προκλήσεις στον τομέα της δημόσιας υγείας που αντιμετωπίζουν τα κράτη μέλη και παροτρύνονται τα κράτη μέλη να λαμβάνουν υπόψη τις επιπτώσεις στην υγεία κατά τον συντονισμό των πολιτικών τους.

(31) Το 1999 το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο ενέκριναν επίσης μια απόφαση σχετικά με ένα πρόγραμμα κοινοτικής δράσης που αφορά τις ασθένειες οι οποίες έχουν σχέση με τη ρύπανση εντός του πλαισίου δράσης στον τομέα της δημόσιας υγείας (1999-2001)(11). Ο γενικός στόχος αυτού του προγράμματος είναι η καταπολέμηση των ασθενειών οι οποίες προκαλούνται ή επιδεινώνονται από την περιβαλλοντική ρύπανση. Στην αιτιολογική σκέψη 6 επισημαίνεται ότι η πρόληψη των ασθενειών που έχουν σχέση με τη ρύπανση συνεπάγεται τη λήψη μέτρων με στόχο τις πηγές και τις συγκεντρώσεις ρύπων και τον περιορισμό στην έκθεση σε αυτές.

(32) Στις 16 Μαΐου 2000 η Επιτροπή εξέδωσε μια ανακοίνωση προς το Συμβούλιο, το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, την Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή και την Επιτροπή των Περιφερειών σχετικά με τη στρατηγική στον τομέα υγείας της Ευρωπαϊκής Κοινότητας, καθώς και μια πρόταση απόφασης του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου για τη θέσπιση κοινοτικού προγράμματος δράσης στον τομέα της δημόσιας υγείας (2001-2006)(12). Το πρόγραμμα θα βοηθήσει στη βελτίωση της υγείας τον πληθυσμού και θα μειώσει τους πρόωρους θανάτους στην ΕΕ μέσω της καταπολέμησης των αιτιών που παραβλάπτουν την υγεία και της αποτελεσματικής εφαρμογής των μέτρων προώθησης της υγείας και πρόληψης των ασθενειών. Επισημαίνεται επίσης και η σημασία της συνάφειας που υπάρχει ανάμεσα στη δημόσια υγεία και το περιβάλλον.

(33) Η εφαρμογή τον άρθρού 152 δείχνει ότι η πρόληψη των ασθενειών και ειδικά των ασθενειών που έχουν σχέση με τη ρύπανση, είτε του εξωτερικού περιβάλλοντος είτε του περιβάλλοντος των εσωτερικών χώρων, αποτελεί μια από τις κοινοτικές προτεραιότητες. Στην προκειμένη περίπτωση είναι η εθνική περιβαλλοντική πολιτική που συμβάλλει στην προστασία της ανθρώπινης υγείας παράλληλα με την αρχή της επικουρικότητας και το ψήφισμα του Συμβουλίου της 18ης Νοεμβρίου 1999.

Άρθρο 174

(34) Το άρθρο 174 της συνθήκης προβλέπει ότι η κοινοτική πολιτική σχετικά με το περιβάλλον θα πρέπει να έχει ως στόχο την προστασία της ανθρώπινης υγείας.

5. ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ

(35) Το μέτρο θα προωθήσει την ανάπτυξη της δημόσιας υγείας σύμφωνα με την κοινοτική πολιτική στον τομέα αυτό. Λαμβανομένου υπόψη του ότι ο προϋπολογισμός γι' αυτό το καθεστώς είναι πολύ χαμηλός και οι επιλέξιμες δαπάνες και η ένταση της ενίσχυσης βρίσκονται στο ίδιο επίπεδο με τα μέτρα που έχουν ήδη εγκριθεί στο πλαίσιο αυτού του καθεστώτος, συμπεραίνεται ότι η ενίσχυση θα διευκολύνει την ανάπτυξη ορισμένων οικονομικών δραστηριοτήτων χωρίς να επηρεαστούν αρνητικά οι όροι των συναλλαγών κατά τρόπο που να αντίκειται προς το κοινό συμφέρον. Για το λόγο αυτό, η Επιτροπή κλείνει την τυπική διαδικασία εξέτασης με μια θετική απόφαση βάσει του άρθρου 87 παράγραφος 3 στοιχείο γ) της συνθήκης ΕΚ,

ΕΞΕΔΩΣΕ ΤΗΝ ΠΑΡΟΥΣΑ ΑΠΟΦΑΣΗ:

Άρθρο 1

Η κρατική ενίσχυση που προτίθεται να χορηγήσει η Σουηδία για τη βελτίωση του περιβάλλοντος των εσωτερικών χώρων των κτιρίων, με βάση τον Förordning om ändring i förordningen (1998:23) om statliga bidrag till lokala investeringsprogram som ökar den ekologiska hållbarheten i samhället, είναι συμβιβάσιμη με την κοινή αγορά κατά την έννοια του άρθρου 87 παράγραφος 3 στοιχείο γ) της συνθήκης ΕΚ.

Επομένως, εγκρίνεται η χορήγηση της ενίσχυσης.

Άρθρο 2

Η παρούσα απόφαση απευθύνεται στο Βασίλειο της Σουηδίας.

Βρυξέλλες, 12 Ιουλίου 2000.

Για την Επιτροπή

Mario Monti

Μέλος της Επιτροπής

(1) ΕΕ L 83 της 27.3.1999, σ. 1.

(2) Επιστολή προς τη Σουηδία με ημερομηνία 29 Φεβρουαρίου 2000, η οποία δημοσιεύθηκε στην ΕΕ C 110 της 15.4.2000, σ. 9.

(3) ΕΕ C 110 της 15.4.2000, σ. 9.

(4) Βλέπε υποσημείωση 3.

(5) ΕΕ C 72 της 10.3.1994, σ. 3.

(6) Υπόθεση C-278/95 P, Siemens SA κατά Επιτροπής των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων, Συλλογή 1997, σ. Ι-2507.

(7) Βλέπε υποσημείωση 5.

(8) Υπόθεση C-278/95 P, Siemens SA κατά Επιτροπής των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων, Συλλογή 1997, σ. Ι-2507.

(9) COM (93) 559 τελικό.

(10) Ψήφισμα του Συμβουλίου, της 8ης Ιουνίου 1999, σχετικά με την μελλοντική κοινοτική δράση στον τομέα της δημόσιας υγείας (ΕΕ C 200 της 15.7.1999, σ. 1). Ψήφισμα του Συμβουλίου, της 18ης Νοεμβρίου 1999, για τη διασφάλιση της προστασίας της υγείας σε όλες τις κοινοτικές πολιτικές και δραστηριότητες (ΕΕ C 86 της 24.3.2000, σ. 3).

(11) ΕΕ L 155 της 22.6.1999, σ. 7.

(12) COM (2000) 285 τελικό.