ΑΠΟΦΑΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ της 11ης Οκτωβρίου 1988 σχετικά με τη διαδικασία σύμφωνα με το άρθρο 85 της συνθήκης ΕΟΚ (IV/32.173 - Continental/Michelin) (Τα κείμενα στη γερμανική και γαλλική γλώσσα είναι τα μόνα αυθεντικά)

Η ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΤΩΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΩΝ ΚΟΙΝΟΤΗΤΩΝ,

Έχοντας υπόψη:

τη συνθήκη για την ίδρυση της Ευρωπαϊκής Οικονομικής Κοινότητας,

τον κανονισμό αριθ. 17 του Συμβουλίου της 6ης Φεβρουαρίου 1962, πρώτο κανονισμό εφαρμογής των άρθρων 85 και 86 της συνθήκης ΕΟΚ (1), όπως τροποποιήθηκε τελευταία από την πράξη προσχώρησης της Ισπανία και Πορτογαλίας, και ιδίως τα άρθρα 2, 4, 6 και 8,

τις αιτήσεις που υπέβαλαν στις 27 Οκτωβρίου 1986 η Continental Gummi-Werke AG, Hannover, Ομοσπονδιακή Δημοκρατία της Γερμανίας (εφεξής Continental) και η Compagnie General des Etablissements Michelin et Cie, Clermont-Ferrand, Γαλλία, (εφεξής Michelin), για τη χορήγηση αρνητικής πιστοποίησης και επικουρικώς απαλλαγής για τη συμφωνία συνεργασίας που συνήψαν στις 4 Νοεμβρίου 1983 για την ανάπτυξη ενός νέου ασφαλούς συστήματος τροχού-ελαστικών,

τη δημοσίευση του ουσιώδους περιεχομένου της αίτησης και της ανακοίνωσης σύμφωνα με το άρθρο 19 παράγραφος 3 του κανονισμού αριθ. 17 (2),

Μετά από διαβούλευση με τη Συμβουλευτική Επιτροπή Συμπράξεων και Δεσποζουσών Θέσεων,

Εκτιμώντας ότι:

I. ΠΡΑΓΜΑΤΙΚΑ ΠΕΡΙΣΤΑΤΙΚΑ Α. Η διαδικασία (1) Στις 27 Οκτωβρίου 1986 η Continental και η Michelin ανακοίνωσαν στην Επιτροπή μια συμφωνία συνεργασίας που συνήψαν στις 4 Νοεμβρίου 1983 γα την ανάπτυξη ενός ασφαλούς συστήματος τροχού-ελαστικών για επιβατικά αυτοκίνητα. Οι επιχειρήσεις ζήτησαν τη χορήγηση αρνητικής πιστοποίησης σύμφωνα με το άρθρο 2 του κανονισμού αριθ. 17 ή επικουρικώς απαλλαγή βάσει του άρθρου 85 παράγραφος 3 της συνθήκης.

Β. Οι συμμετέχουσες επιχειρήσεις (2) Η Continental Gummi-Werke AG, (Continental) είναι σημαντικός κατασκευαστής ελαστικών με έδρα το Αννόβερο της Ομοσπονδιακής Δημοκρατίας της Γερμανίας. Έχει θυγατρικές εταιρείες στην κοινή αγορά και σε τρίτες χώρες. Η Continental απέκτησε από το 1979 τρεις επιπλέον κατασκευαστές ελαστικών, ειδικότερα το 1979 τις ευρωπαϊκές εταιρείες Uniroyal με έδρα στο Aachen, Ομοσπονδιακή Δημοκρατία της Γερμανίας, στο Herstal, Βέλγιο και στο Clairoix, Γαλλία, (μερίδιο συμμετοχής στο κοντσέρν 100 %), το έτος 1985 την επιχείρηση Semperit Reifen AG με έδρα στη Βιέννη, Αυστρία, (μερίδιο συμμετοχής στο κονσέρν 75 %) και το 1987 η General Tire Inc. με έδρα στο Acron, Ohio, ΗΠΑ, (μερίδιο συμμετοχής στο κοντσέρν 100 %). Με την απόκτηση της General Tires, η Continental έγινε ένας από τους μεγαλύτερους κατασκευαστές ελαστικών στον κόσμο.

(3) Ο όμιλος Michelin με μητρική εταιρεία την Compagnie Generales des Etablissements Michelin et Cie με έδρα το Clermont-Ferrant, Γαλλία, (Michelin), είναι σύμφωνα με τις πληροφορίες τους, μετά την Good Year, ΗΠΑ, ο δεύτερος σε μέγεθος κατασκευαστής ελαστικών στον κόσμο. Έχει θυγατρικές εταιρείες στην κοινή αγορά και σε τρίτες χώρες. Στον όμιλο ανήκει επίσης η Kleber (επιχείρηση Pneumatiques Kleber, μερίδιο συμμετοχής στο κοντσέρν 92,9 %).

Γ. Το προϊόν (4) Η Continental ασχολείται από το 1979 με την ανάπτυξη ενός συστήματος-επίσωτρου. Αντίθετα από τα μέχρι τώρα υπάρχοντα συστήματα, στο νέο σύστημα το επίσωτρο δεν εδράζεται στην εξωτερική πλευρά της περιφέρειας του σώτρου αλλά στην εσωτερική πλευρά του στεφανιού του σώτρου- δηλαδή, το επίσωτρο - αντίθετα από ό,τι συμβαίνει με το υπάρχον σύστημα - καλύπτει το εξωτερικό

Κανονικό σύστημα

Σύστημα - RHT

στεφάνι του σώτρου και πακτώνεται πίσω από την περιφερειακή εγκοπή του σώτρου που είναι κεκλημένη προς τα έσω. Για το λόγο αυτό το σύστημα ονομάζεται Reserved Hooking Tyre System (σύστημα ανεστραμένης πάκτωσης επίσωτρου) εφεξής ονομαζόμενο σύστημα RHT. Το σημαντικό προτέρημα που υπάρχει έναντι του ισχύοντος συστήματος συνίσταται στο ότι το νέο ελαστικό σε περίπτωση ατυχήματος πιέζεται προς την επιφάνεια στήριξης του σώτρου και συνεχίζει να κυλάει, χωρίς το πλάγιο τοίχωμα του επίσωτρου να αγγίζει το οδόστρωμα. Στα υπάρχοντα ελαστικά αυτή η επαφή με το οδόστρωμα από κοινού με την τριβή των πλαγίων τοιχωμάτων στο εσωτερικό λόγω έλλειψης πίεσης κατέληγε στη γρήγορη φθορά. Με το νέο σύστημα ο οδηγός μπορεί να συνεχίσει να οδηγεί περίπου 100 χιλιόμετρα ακόμη με ξεφουσκωμένο λάστιχο με ελαττωμένη ταχύτητα. Αυτή η νέα εξέλιξη μπορεί ενδεχόμενα να καταστήσει περιττό τον εφεδρικό τροχό στα αυτοκίνητα. Η νέα κατασκευή των ελαστικών και του σώτρου θα μπορούσε, σύμφωνα με τις πληροφορίες των συμβαλλομένων, να δώσει τη δυνατότητα για περαιτέρω πλεονεκτήματα σε σχέση με το ισχύον σύστημα.

Στα προτερήματα αυτά ανήκουν:

- χαμηλότερο βάρος του συστήματος δεδομένου ότι καταργείται ο εφεδρικός τροχός,

- μεγαλύτερος διαθέσιμος χώρος για τα φρένα,

- βελτιωμένη απορρόφηση κραδασμών.

Το νέο σύστημα RHT περιορίζεται προς το παρόν στα ελαστικά επιβατικών αυτοκινήτων.

Δ. Η αγορά (5) Η αγορά ελαστικών είναι παγκόσμια. Η αγορά αυτή παρουσιάζει σχετικά ένα περιορισμένο αριθμό προσφερόντων. Το 84 % του συνολικού κύκλου εργασιών πραγματοποιείται από δέκα ομίλους επιχειρήσεων. Η Michelin κατείχε το 1987 τη δεύτερη θέση στην παγκόσμια αγορά και η Continental την τέταρτη θέση. Η Michelin εκτιμά το μερίδιό της στην παγκόσμια αγορά σε 18 % και η Continental σε 4 %. Στην Ευρωπαϊκή Κοινότητα η Michelin (συμπεριλαμβανομένης και της Kleber) κατέχει την πρώτη θέση και η Continental τη δεύτερη θέση. Το μερίδιο της Michelin στην κοινοτική αγορά ελαστικών επιβατικών αυτοκινήτων μπορεί να εκτιμηθεί σε [...] (3), ενώ το μερίδιο της Continental σε [...].

(6) Η πώληση ελαστικών επιβατικών αυτοκινήτων διαιρείται σε δύο κατηγορίες, πώληση στην αυτοκινητοβιομηχανία για τον εξοπλισμό νέων αυτοκινήτων (πρώτος εξοπλισμός) και πώληση στο εμπόριο ελαστικών για αντικατάσταη μεταχειρισμένων ελαστικών (ανταλλακτικά). Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις των συμβαλλομένων περίπου το 40 % όλων των ελαστικών πωλείται σαν πρώτος εξοπλισμός και 60 % σαν ανταλλακτικά.

Ε. Η κοινοποιηθείσα συμφωνία (7) Σκοπός της συμφωνίας συνεργασίας ήταν σε ένα πρώτο στάδιο η εκτίμηση του συστήματος RHT, που αναπτύχθηκε από την Continental, σχετικά με τις ιδιότητές του, την ποιότητά του και την απόδοσή του σε σύγκριση με τα υπάρχοντα ελαστικά σε κανονικές συνθήκες οδήγησης και σε συνθήκες χωρίς πίεση. Σε περίπτωση θετικών εκτιμήσεων, θα κατασκευαστεί, σε ένα δεύτερο στάδιο, ένα ελαστικό με βάση το ελαστικό που εφευρέθηκε από την Continental. Σε συνεργασία με τους αγοραστές και με βάση τις ανάγκες τους θα πρέπει, περαιτέρω, να αναπτυχθεί ένα κοινό σύστημα τυποποίησης του μέγεθους των ελαστικών και της φυσικής αντοχής των ελαστικών RHT.

Οι συμβαλλόμενοι αναλαμβάνουν την υποχρέωση να ανταλλάσσουν απεριόριστα πληροφορίες μόνο όσον αφορά το σύστημα συναρμολόγησης, την αρχιτεκτονική και τη γεωμετρία των νέων ελαστικών.

Η ανταλλαγή πληροφοριών προορίζεται:

- όσον αφορά το σώτρο, στη μορφή του σώτρου,

- όσον αφορά τα επιμέρους στοιχεία του ελαστικού (συστατικά), στις φυσικές ιδιότητες των χρησιμοποιούμενων μειγμάτων,

- όσον αφορά τους ελέγχους, στις μεθόδους ελέγχου και στα αποτελέσματα, και

- όσον αφορά τις μεθόδους κατασκευής, στις βασικές αρχές της διαδικασίας κατασκευής του τακουνιού των ελαστικών.

Δεν ανταλλάσσονται καταρχήν πληροφορίες σχετικά με τον τύπο και τις μεθόδους για τον καθορισμό των μειγμάτων που χρησιμοποιούνται για την τελειοποίηση του RHT. Οι πληροφορίες αυτές μπορούν να ανακοινωθούν μόνον όταν ο αντισυμβαλλόμενος δεν μπορεί να κατασκευάσει ή να αναπτύξει περαιτέρω, χωρίς αυτές τις πληροφορίες, το δικό του σύστημα RHT.

Οι συμβαλλόμενοι, κατά το χρόνο της κοινοποίησης, βρίσκονταν στο δεύτερο στάδιο της συνεργασίας. Εργάστηκαν για την ανάπτυξη του συστήματος RHT κατανέμοντας μεταξύ τους τη συνεργασία αφού προέβησαν σε σύγκριση των τεχνικών τους γνώσεων (δίπλωμα ευρεσιτεχνίας και τεχνογνωσία). Από τη σύναψη της συμφωνίας (4 Νοεμβρίου 1983), έχουν λάβει χώρα πολυάριθμες συνεδριάσεις.

Ενόψει της ανάπτυξης του συστήματος RHT στο τρέχον δεύτερο στάδιο της συνεργασίας και της κοινής αξιολόγησης των αποτελεσμάτων, η συμφωνία περιλαμβάνει περαιτέρω τις ακόλουθες ρήτρες:

i) Διάρκεια της συνεργασίας

Η συνεργασία υπάρχει μέχρι την ολοκλήρωση του πρώτου συστήματος RHT και στη συνέχεια για πέντε έτη μετά το χρόνο εμπορίας του συστήματος από έναν εκ των συμβαλλομένων. Στη συνέχεια παρατείνεται αυτόματα για ένα ακόμα έτος, εφόσον δεν καταγγελθεί από έναν εκ των συμβαλλομένων έξι μήνες πριν από τη λήξη.

Κατά τη διάρκεια των πρώτων τεσσάρων ετών μετά τη σύναψη της συμφωνίας θα εξεταστούν τα αποτελέσματα της συνεργασίας, για να αποφασιστεί αν η συνεργασία θα συνεχιστεί, θα τροποποιηθεί ή θα λήξει. Στην περίπτωση που ένας εκ των συμβαλλομένων περατώσει τη συνεργασία, επειδή μπόρεσε να κατασκευάσει ένα ελαστικό με καλύτερες ιδιότητες σε συνθήκες χωρίς πίεση, θα πρέπει να υποβάλει στον αντισυμβαλλόμενο πρόταση τροποποίησης για να συμπεριληφθεί η νέα τεχνολογία στη συμφωνία.

ii) Επέκταση της συνεργασίας

Η συμφωνία μπορεί να επεκταθεί στην ανάπτυξη του συστήματος RHT για άλλες κατηγορίες ελαστικών. Η προθεσμία για τη διάρκεια της συνεργασίας αρχίζει γι' αυτή την κατηγορία ελαστικών από τη στιγμή που λαμβάνεται η απόφαση κατασκευής τους. Παρά το γεγονός ότι οι σχετικές αποφάσεις θα έπρεπε να έχουν ανακοινωθεί στην Επιτροπή, το αργότερο μέχρι την 1η Απριλίου 1988, δεν έχουν υποβληθεί στην Επιτροπή πληρφορίες για την επέκταση της συνεργασίας.

iii) Κοινή εκμετάλλευση των διπλωμάτων ευρεσιτεχνίας και τεχνογνωσίας

Προβλέπεται ότι και οι δύο συμβαλλόμενοι παραμένουν κύριοι όλων των εφευρέσεων και βελτιώσεων που προέρχονται από τη συνεργασία. Όσον αφορά τις κοινές ιδέες, οι υπεύθυνοι των τμημάτων έρευνας και ανάπτυξης αποφασίζουν, κατά περίπτωση, ποιός πρέπει να είναι ο κύριος των απορρεόντων δικαιωμάτων. Η συμφωνία προβλέπει την ίδρυση μιας κοινής μονάδας (Common Entity) μέχρι την 1η Απριλίου 1986. Η κοινή αυτή μονάδα δεν έχει μέχρι τώρα δημιουργηθεί. Οι συμβαλλόμενοι έχουν όμως την πρόθεση να τη δημιουργήσουν, ενώ εξετάζεται ακόμα η νομική της μορφή.

Οι συμβαλλόμενοι θα συμμετέχουν εξίσου στην κοινή μονάδα και οι αποφάσεις θα τους λαμβάνονται κατόπιν συμφωνίας. Οι υπεύθυνοι της έρευνας και ανάπτυξης των συμβαλλομένων συμμετέχουν σαν διευθυντές στη διαχείρηση της κοινής μονάδας. Η κοινή μονάδα θα ασχολείται, σύμφωνα με τη σύμβαση, μόνο με την εκμετάλλευση των διπλωμάτων ευρεσιτεχνίας και της τεχνογνωσίας. Μετά η δημιουργία της θα ασχολείται με τα ακόλουθα καθήκοντα:

- θα είναι ο μόνος και αποκλειστικός πληρεξούσιος για τη χορήγηση αδειών εκμετάλλευσης διπλωμάτων ευρεσιτεχνίας και τεχνογνωσίας στο μέτρο που ένα από αυτά τα διπλώματα προστατεύεται σε οιοδήποτε κράτος,

- θα εισπράττει και θα διανέμει τα δικαιώματα που καταβάλλονται για τα διπλώματα ευρεσιτεχνίας και την τεχνογνωσία εκ μέρους τρίτων.

Σύμφωνα με τη σύμβαση νοούνται σαν δίπλωμα ευρεσιτεχνίας όλα τα διπλώματα ευρεσιτεχνίας που υπάρχουν κατά τη σύναψη της σύμβασης και όλα τα μελλοντικά διπλώματα ευρεσιτεχνίας και οι αιτήσεις χορήγησης διπλωμάτων ευρεσιτεχνίας, τα οποία έχουν σχέση με τη συνεργασία και είναι απαραίτητα για την κατασκευή, τη χρήση ή την πώληση του συστήματος RHT σε οποιοδήποτε κράτος.

Ο ορισμός της τεχνογνωσίας περιλαμβάνει όλες τις απόρρητες πληροφορίες που προκύπτουν από έναν εκ των συμβαλλομένων πριν από τη σύναψη ή κατά τη διάρκεια της συμφωνίας ή αποκτώνται με το δικαίωμα της περαιτέρω διάδοσής τους, οι οποίες έχουν σχέση με τη συνεργασία και είναι απαραίτητες για την κατασκευή, τη χρήση ή την πώληση του συστή RHT σε οποιοδήποτε κράτος.

iv) Χορήγηση αδειών για την εκμετάλλευση διπλωμάτων ευρεσιτεχνίας

Η κοινή ομάδα χορηγεί άδειες εκμετάλλευσης στις ακόλουθες περιπτώσεις:

- μια παγκόσμια, μη αποκλειστική άδεια εκμετάλλευσης στους συμβαλλομένους για όλα τα διπλώματα ευρεσιτεχνίας και τη συνολική τεχνογνωσία που προκύπτει από τη συνεργασία, εκτός αν ένας από αυτούς αρχίζει να κατασκευάζει βιομηχανικά το σύστημα RHT κατά τη διάρκεια της σύμβασης ή μετά τη λήξη της,

- μια μη αποκλειστική άδεια εκμετάλλευσης για όλα τα διπλώματα ευρεσιτεχνίας και τη συνολική τεχνογνωσία κατά την έννοια της σύμβασης, εφόσον το ζητήσει ένας εκ των συμβαλλομένων και αφού ζητηθεί η γνώμη των άλλων, σε οποιοδήποτε άλλο κατασκευαστή ελαστικών για την κατασκευή και την πώληση των ελαστικών RHT,

- η ίδια άδεια εκμετάλλευσης, εφόσον το επιθυμεί η Continental για τους παρόντες δικαιούχους της,

- κάθε συμβαλλόμενος μπορεί να παραχωρήσει ελεύθερα σε έναν από τους προαναφερόμενους δικαιούχους την τεχνογνωσία, τις πληροφορίες και τις τεχνικές συμβουλές που δεν εμπίπτουν στη σύμβαση. Η κοινή μονάδα μπορεί στη συγκεκριμένη περίπτωση, εφόσον το ζητήσει ο αντισυμβαλλόμενος αυτός, να ασχοληθεί με την είσπραξη των δικαιωμάτων,

v) Παραβάσεις σχετικές με τα διπλώματα ευρεσιτεχνίας και υποχρέωση τηρήσεως απορρήτου

Οι συμβαλλόμενοι αλληλοϋποστηρίζονται κατά τη διώξη των παραβάσεων που αφορούν τα διπλώματα ευρεσιτεχνίας, ενώ η κοινή μονάδα βαρύνεται με τα έξοδα.

Οι συμβαλλόμενοι είναι υποχρεωμένοι να τηρούν το σύνολο των τεχνικών πληροφοριών που ανταλλάσσουν μεταξύ τους ή μεταξύ των θυγατρικών εταιρειών τους για μια περίοδο πέντε ετών μετά τη λήξη της συμφωνίας. Αυτό δεν ισχύει όταν ο αντισυμβαλλόμενος, που είναι υποχρεωμένος να τηρεί το απόρρητο, μπορεί να αποδείξει ότι εγνώριζε την πληροφορία ήδη εκ των προτέρων, ότι η πληροφορία είχε ήδη καταστεί γνωστή ή ότι κατέστη γνωστή μέσω τρίτων χωρίς τη δική του συμμετοχή.

iv) Εμπορία

Οι συμβαλλόμενοι δεν υπόκεινται σε κανένα περιορισμό όσον αφορά την απόφασή τους να θέσουν στην αγορά το σύστημα RHT ή τα επιμέρους συστατικά του συστήματος. Είναι όμως υποχρεωμένοι να ενημερώσουν τον αντισυμβαλλόμενο έξη μήνες πριν από τη θέση στην αγορά του συστήματος RHT.

Οι συμβαλλόμενοι συντονίζουν την συμπεριφορά τους έναντι όλων των κρατικών αρχών, στις οποίες υποβάλλεται το σύστημα RHT για να χορηγηθεί κρατική έγκριση.

Αυτοί είναι ελεύθεροι να επιλέξουν τον εκάστοτε κατασκευαστή αυτοκινήτων και να καθορίσουν τους δικούς όρους εισαγωγής και πώλησης. Οι συμβαλλόμενοι όμως είναι υποχρεωμένοι να συντονίζουν την από τεχνική άποψη παρουσίαση του συστήματος RHT στον εκάστοτε κατασκευαστή αυτοκινήτων.

Η συνεργασία σχετικά με την εμπορία του συστήματος RHT διαρκεί για δύο χρόνια μετά την πρώτη εμπορία του συστήματος RHT εκ μέρους ενός εκ των συμβαλλομένων.

Ε. Οι ισχυρισμοί των συμβαλλομένων (9) Οι συμβαλλόμενοι προέβαλαν δύο επιχειρήματα όσον αφορά την τεκμηρίωση της συνεργασίας τους: αφενός την ανάγκη να υπάρξει περαιτέρω τεχνική ανάπτυξη του πρωτότυπου της Continental μέχρι την κατασκευή σε σειρές και αφετέρου την αδυναμία ενός μεμονωμένου κατασκευαστή ελαστικών να θέσει μόνος στην αγορά ένα νέο σύστημα, όπως το σύστημα RHT, επειδή η βιομηχανία αυτοκινήτων δεν μπορεί να εξαρτάται από έναν και μόνο κατασκευαστή ελαστικών, για να μην κινδυνεύει να σταματήσει την παραγωγή της σε περίπτωση που αυτός ο προμηθευτής αντιμετωπίζει προβλήματα. Αυτή η ανάγκη να υπάρχουν τουλάχιστον δύο πηγές προμήθειας είναι ιδιαίτερα μεγάλη στην περίπτωση του συστήματος RHT, επειδή η βιομηχανία αυτοκινήτων θα πρέπει να ρυθμίσει την κατασκευή των αυτοκινήτων της σε σχέση με το νέο σύστημα τροχού-ελαστικών.

Σχετικά με το θέμα αυτό, οι συμβαλλόμενοι δήλωσαν ότι θα προσφέρουν άδειες με λογικούς όρους σε όλους τους ενδιαφερόμενους ανταγωνιστές. Προσθέτουν ότι η αγοραστική δύναμη της αυτοκινοτοβιομηχανίας είναι τόσο μεγάλη ώστε στην πραγματικότητα δεν θα μπορούσαν να κάνουν αλλοιώς από τη στιγμή που η βιομηχανία θα επέμενε στο θέμα αυτό.

(10) Όσον αφορά την περαιτέρω τεχνική ανάπτυξη του πρωτοτύπου, οι συμβαλλόμενοι αναφέρθηκαν στα πολύπλοκα προβλήματα που προκύπτουν από την νέου είδους τοποθέτηση του ελαστικού στο σώτρο. Ως εκ τούτου, πρέπει πέρα από την κατασκευή αυτού του είδους σώτρου να εξευρεθούν λύσεις σχετικά με τις απαραίτητες μεταβολές των ιδιοτήτων κύλισης του νέου ελαστικού, οι οποίες θα καταστήσουν το νέο ελαστικό παρόμοιο ή σχεδόν παρόμοιο με τα μέχρι τώρα υπάρχοντα ελαστικά.

Οι συμβαλλόμενοι ανέφεραν τους ακόλουθους μεταξύ άλλων τομείς εργασίας σαν παράδειγμα για την ανάγκη συνέχισης της συνεργασίας:

- ενοποίηση των αξιώσεων στο σύστημα RHT σε περίπτωση βλάβης,

- βελτιστοποίηση της γεωμετρίας του σώτρου και των δυνατοτήτων μορφοποίησης της περιμέτρου και της δομής του πηνίου ενίσχυσης του επίσωτρου,

- μέθοδοι μέτρησης και κριτήρια αξιολόγησης της περιστροφής των ελαστικών καθώς και δυνατότητες τελειοποίησής τους,

- αξιολόγηση και βελτίωση των ικανοτήτων χρήσης των ελαστικών σε κανονική λειτουργία και σε περίπτωση ατυχήματος,

- τυποποίηση των ελαστικών, του σώτρου, της βαλβίδας και των δακτυλίων επικάλυψης,

- διαδικασία τοποθέτησης των ελαστικών και του σώτρου.

Η περαιτέρω συνεργασία δικαιολογείται εκτός από την ανάγκη της από κοινού με τους κατασκευαστές αυτοκινήτων εργασίας για την προσαρμογή των οχημάτων στα ελαστικά των δύο συμβαλλομένων και από την ανάγκη να συνεχίσουν και οι δύο συμβαλλόμενοι και μετά την ανάπτυξη του συστήματος RHT να είναι υπεύθυνοι για την επίλυση των προβλημάτων, τα οποία μπορούν να διαπιστωθούν μόνο με την καθημερινή χρήση των νέων ελαστικών.

Ενόψει των πολυάριθμων τεχνικών προβλημάτων, οι συμβαλλόμενοι διευκρίνησαν ότι ήταν από την αρχή αμφίβολο, κατά πόσον η Continental θα μπορούσε να επιλύσει αυτά τα προβλήματα ή, καλύτερα, κατά πόσο θα μπορούσε να τα επιλύσει χωρίς να χάσει σημαντικό χρόνο και ότι, ως εκ τούτου, ήταν απαραίτητη η συνεργασία με έναν αντισυμβαλλόμενο, ο οποίος θα μπορούσε να δώσει στο σχέδιο την απαραίτητη ώθηση λόγω των τεχνικών δυνατοτήτων του.

(11) Οι συμβαλλόμενοι τονίζουν, τέλος, ότι η συνεργασία τους περιορίζεται στους τομείς οι οποίοι έχουν άμεση σχέση με την ανάπτυξη του νέου συστήματος τροχού-ελαστικών και ότι, όσον αφορά τους υπόλοιπους τομείς, συνεχίζει να υφίσταται ο ανταγωνισμός. Αυτό σημαίνει ότι τα ελαστικά RHT, που τελικά κατασκευάζονται από αυτούς, στηρίζονται στο ίδιο σύστημα και ότι επαρκούν οι βασικές τεχνικές αξιώσεις που απαιτούνται από το εν λόγω σύστημα, ενώ κατά τα λοιπά, όσον αφορά τα μείγματά τους, το προφίλ τους και την πέραν του συστήματος δομή τους, διαφέρουν μεταξύ τους όπως τα υπάρχοντα ελαστικά διαφορετικών επιχειρήσεων.

ΣΤ. Παρατηρήσεις τρίτων Η Επιτροπή έλαβε παρατηρήσεις τρίτων σχετικά με την κοινοποιηθείσα συμφωνία συνεργασίας της οποίας το ουσιώδες περιεχόμενο δημοσιεύθηκε σύμφωνα με το άρθρο 19 παράγραφος 3 του κανονισμού αριθ. 17. Οι θυγατρικές της Good Year και της Firestone στην Κοινότητα ανέφεραν τη δύναμη που απέκτησαν στην αγορά η Continental και η Michelin και εξέφρασαν το φόβο ότι δεν θα χορηγηθούν άδειες ή ότι αν χορηγηθούν αυτό θα γίνει πολύ καθυστερημένα. Η Firestone εξέφρασε φόβους ότι θα πληγεί από την καθιέρωση προτύπων για το νέο σύστημα ελαστικών εάν δεν ενημερωθεί επαρκώς γι' αυτό.

Λαμβάνοντας υπόψη τις δηλώσεις των συμβαλλομένων σχετικά με τις άδειες (βλέπε σημείο 9), οι φόβοι αυτοί φαίνονται αδικαιολόγητοι.

Είναι επίσης αληθές ότι η Michelin, η Continental, η Good Year και η Firestone και όλες οι σημαντικές εταιρείες ελαστικών είναι μέλη της Ευρωπαϊκής Τεχνικής Οργάνωσης Ελαστικών και Επισώτρων (ETRTO), που εδρεύει στις Βρυξέλλες. Η ETRTO καθορίζει πρότυπα για ελαστικά, επίσωτρα και βαλβίδες. Η Continental έχει ήδη κοινοποιήσει τέσσερα μεγέθη του νέου ελαστικού και, σε συμφωνία με άλλα μέλη, αυτά έχουν δημοσιευθεί στο εγχειρίδιο των προτύπων της ETRTO για το έτος 1988.

II. Νομική εκτίμηση Α. Άρθρο 85 παράγραφος 1 Συμφωνία μεταξύ επιχειρήσεων

(12) Η Continental και η Michelin είναι επιχειρήσεις κατά την έννοια του άρθρου 85 παράγραφος 1 και η συμφωνία συνεργασίας είναι συμφωνία κατά την έννοια της διάταξης αυτής.

Περιορισμοί του ανταγωνισμού

(13) Η Continental και η Michelin με τη συμφωνία συνεργασίας για την ανάπτυξη του συστήματος RHT έδωσαν προτεραιότητα στην ανεξάρτητη εξέλιξη ενός δικού τους ασφαλούς ελαστικού. Το σημείο 3.3.4 της συμφωνίας προβλέπει: "Σε περίπτωση που η συνεργασία ενός συμβαλλομένου λήξει σύμφωνα με το σημείο 3.3.2 επειδή ο συμβαλλόμενος αυτός ανέπτυξε μια νέα τεχνολογία με καλύτερες προοπτικές για τα λειτουργικά χαρακτηριστικά σε συνθήκες χωρίς πίεση, πρέπει ο συμβαλλόμενος αυτός να προτείνει μια σχετική μεταβολή της συμφωνίας αυτής με σκοπό να περιληφθεί η τεχνολογία αυτή στη συμφωνία με ίσους και εύλογους όρους".

Παρόλο που η Michelin ισχυρίσθηκε ότι ο όμιλος εργαζόταν επί σειρά ετών για την ανάπτυξη ασφαλών ελαστικών η οποία κατέληξε σε ανταγωνιστικά προς το συστήμα RHT, η σύμβαση μέχρι στιγμής δεν καλύπτει ένα τέτοιο σύστημα. Η Επιτροπή συμπεραίνει ότι η Michelin έχει αφοσιωθεί στην κοινή ανάπτυξη του συστήματος RHT, επειδή είναι από τεχνικής πλευράς ανώτερο από τις δικές της επιτεύξεις, και οι δύο όμως συμβαλλόμενοι συμφωνούν στην πράξη να ασχολούνται με την ανάπτυξη του συστήματος RHT και να παραιτούνται από τις δικές τους έρευνες. Ως εκ τούτου υφίσταται περιορισμός στην ελευθερία δράσεώς τους.

(14) Αντίθετα, οι συμβαλλόμενοι ανέφεραν σχετικά ότι η συνεργασία τους περιορίζεται στην ανάπτυξη, ενός συστήματος RHT και ότι, στηριζόμενοι στο σύστημα αυτό, εισάγουν στην αγορά ανταγωνιστικά μεταξύ τους προϊόντα με το σήμα του καθενός τα οποία σε μεγάλο βαθμό παρουσιάζουν σημαντικές διαφορές όπως για παράδειγμα η σύνθεση του ελαστικού, η κατανομή και το πλάτος του πέλματος καθώς και η αντοχή των πλευρικών τοιχωμάτων.

Η Επιτροπή είναι της γνώμης ότι η συνεργασία που περιορίζεται στο σύστημα έχει περιοριστική επίδραση επί του ανταγωνισμού, επειδή η αυτοκινητοβιομηχανία περιορίζεται στην επιλογή της ενός συστήματος τροχού-ελαστικών, αντί, όπως θα ήταν δυνατό σε μια χωριστή προσπάθεια των δύο αυτών ισχυρών στην αγορά συμβαλλομένων, να μπορεί να επιλέξει τα κατά τη γνώμη της καταλληλότερα ασφαλή συστήματα ελαστικών μεταξύ ανταγωνιστικών προϊόντων.

(15) Η κοινή εκμετάλλευση των διπλωμάτων ευρεσιτεχνίας και της τεχνογνωσίας πρέπει να επιτυγχάνεται μέσω μιας κοινής μονάδας στην οποία μετέχουν ισομερώς οι συμβαλλόμενοι και η οποία ενεργεί ως αποκλειστικός πληρεξούσιος για διπλώματα ευρεσιτεχνίας και τεχνογνωσία, για το διάστημα που ένα δίπλωμα ευρεσιτεχνίας ισχύει σε κάποια χώρα (σημείο 3.5.1). Οι αποφάσεις της λαμβάνονται όμως ομόφωνα. Η κοινή μονάδα δεν έχει δημιουργηθεί, οι συμβαλλόμενοι όμως εμμένουν στη δημιουργία τους.

Με την αποκλειστικότητα της κοινής μονάδας, οι συμβαλλόμενοι χάνουν την ελευθερία να χορηγούν αυτόνομα άδειες εκμετάλλευσης σε τρίτους. Αυτό όμως δεν αποκλείει ότι η κοινή μονάδα σύμφωνα με το σημείο 3.5.3 έχει το δικαίωμα, μετά από αίτηση ενός συμβαλλόμενου και μετά από διαβούλευση με τον αντισυμβαλλόμενο, να χορηγεί σε κάθε άλλο παραγωγό ελαστικών άδειες εκμετάλλευσης διπλωμάτων ευρεσιτεχνίας και τεχνογνωσίας για την παραγωγή και πώληση του RHT. Και αν ακόμη, όπως τονίζεται από τους συμβαλλόμενους, η υποχρέωση διαβούλευσης δεν σημαίνει ότι ο αντισυμβαλλόμενος μπορεί να εμποδίσει τη χορήγηση μιας άδειας, πρέπει η Επιτροπή να συμπεράνει από τον τρόπο εργασίας της κοινής μονάδας ότι η χορήγηση άδειας σε τρίτους επιτυγχάνεται στην πράξη με συμφωνία και των δύο μερών.Συνεπώς, η κοινή εκμετάλλευση διπλωμάτων ευρεσιτεχνίας και τεχνογνωσίας μέσω της κοινής μονάδας αποτελεί περιορισμό του ανταγωνισμού.

(16) Τέλος η Continental και η Michelin δεν είναι πλήρως ελεύθερες στο αρχικό στάδιο της θέσης του προϊόντος στην αγορά παρόλο που θα διανέμουν το RHT με το σήμα τους ως ανταγωνιστές. Οι συμβαλλόμενοι, στο μέρος IV της συμφωνίας αναλαμβάνουν την υποχρέωση να ειδοποιούν τον αντισυμβαλλόμενό του έξι μήνες πριν την εισαγωγή του RHT στην αγορά και να συντονίζουν τη συμπεριφορά τους κατά την παρουσίαση του RHT σε όλες τις δημόσιες αρχές καθώς και την τεχνική παρουσίαση στους κατασκευαστές αυτοκινήτων.

(17) Οι ακόλουθες διατάξεις της συμφωνίας δεν πρέπει να θεωρηθούν ως περιοριστικές του ανταγωνισμού:

- η υποχρέωση υποστήριξης στη δίωξη παραβάσεων σχετικά με τα διπλώματα ευρεσιτεχνίας (σημείο 3.5.5),

- η υποχρέωση να τηρούν το απόρρητο για το σύνολο των τεχνικών πληροφοριών που ανταλλάσσονται μεταξύ τους ή μεταξύ των θυγατρικών εταιρειών.

Επίδραση στις διακρατικές συναλλαγές

(18) Για όσο διάστημα η συνεργασία των συμβαλλομένων δεν έχει επεκταθεί σε άλλη κατηγορία ελαστικών, η σχετική αγορά είναι η αγορά ελαστικών για επιβατικά οχήματα. Ως εκ τούτου, η Επιτροπή θεωρεί ότι για την παρούσα απόφαση τα παραδοσιακά ελαστικά με ζώνη είναι ισοδύναμα με το RHT και, ως εκ τούτου, εναλλάξιμα με αυτό. Ωστόσο, το νέο σύστημα RHT υπερβαίνει τα όρια των παραδοσιακών ελαστικών με ζώνη που τίθενται από την κατασκευή τους για την επίτευξη καθαρά τεχνολογικών επιτευγμάτων και, ως εκ τούτου, προσφέρει νέες δυνατότητες εξέλιξης οι οποίες οδηγούν στα πλεονεκτήματα που αναφέρονται στο μέρος των πραγματικών περιστατικών (σημείο 4)- το νέο σύστημα πρέπει όμως για σύντομο χρονικό διάστημα να ανταγωνιστεί τα παραδοσιακά ελαστικά με ζώνη. Εξαρτάται από την απόφαση των κατασκευαστών αυτοκινήτων εάν και σε ποιά μοντέλα θα εισάγουν το νέο σύστημα.

(19) Από γεωγραφική άποψη η σχετική αγορά είναι το σύνολο της Κοινότητας στο σύνολό της. Η Michelin είναι ο μεγαλύτερος παραγωγός ελαστικών στην Κοινότητα. Η Michelin και η Continental έχουν μερίδιο στην αγορά ελαστικών για επιβατικά αυτοκίνητα 46 % περίπου για το 1986. Τα μερίδιά τους στην αγορά κάθε κράτους μέλους ήταν το 1986 τα εξής:

Μερίδιο αγοράς της Continental και της Michelin για ελαστικά επιβατικών αυτοκινήτων το έτος 1986 "" ID="1">Ομοσπονδιακή Δημοκρατία της Γερμανίας> ID="2">[...]> ID="3">[...]> ID="4">[...]"> ID="1">Βέλγιο/Λουξεμβούργο> ID="2">[...]> ID="3">[...]> ID="4">[...]"> ID="1">Δανία> ID="2">[...]> ID="3">[...]> ID="4">[...]"> ID="1">Ισπανία> ID="2">[...]> ID="3">[...]> ID="4">[...]"> ID="1">Γαλλία> ID="2">[...]> ID="3">[...]> ID="4">[...]"> ID="1">Ελλάδα> ID="2">[...]> ID="3">[...]> ID="4">[...]"> ID="1">Ιταλία> ID="2">[...]> ID="3">[...]> ID="4">[...]"> ID="1">Ολλανδία> ID="2">[...]> ID="3">[...]> ID="4">[...]"> ID="1">Πορτογαλία> ID="2">[...]> ID="3">[...]> ID="4">[...]"> ID="1">Ηνωμένο Βασίλειο> ID="2">[...]> ID="3">[...]> ID="4">[...]"> ID="1">Ιρλανδία> ID="2">[...]> ID="3">[...]> ID="4">[...]">

Από τον ανωτέρω πίνακα προκύπτει ότι το έτος 1986 και οι δύο όμιλοι κατείχαν στην Ομοσπονδιακή Δημοκρατία της Γερμανίας, ο Βέλγιο και το Λουξεμβούργο, τη Δανία και την Ολλανδία το μισό σχεδόν της αγοράς για τα ελαστικά επιβατικών οχημάτων. Στην Ισπανία και στη Γαλλία η Michelin κατέχει το μισό της αγοράς.

(20) Πρέπει να αναμένεται ότι η θέση στην αγορά των δύο ομίλων θα ενισχυθεί ακόμη με την επιτυχή εισαγωγή του συστήματος RHT. Η Continental και η Michelin προσπαθούν, η καθεμία για τον ευατό της, στηριζόμενες στην κοινωνική εξέλιξη του συστήματος RHT, να εξεύρουν τις κατασκευαστικές και υλικοτεχνικές παραλλαγές που θα εξασφαλίσουν στο RHT τις λειτουργικές ιδιότητες που προσιδιάζουν στο σήμα τους. Έχουν ένα χρονικό πλεονέκτημα που οι άλλοι παραγωγοί ελαστικών δεν μπορούν να επιτύχουν, ακόμη και αν, όπως προβλέπεται, αποκτούν άδειες για δίπλωμα ευρεσιτεχνίας και τεχνογνωσία προερχόμενη από τη συνεργασία τους και από το χρόνο της κατάρτισης της συμφωνίας συνεργασίας καθώς και για την επιμέρους τεχνογνωσία που δεν εμπίπτει στη σύμβαση. Οι τρίτοι αυτοί κατασκευαστές ελαστικών θα εισάγουν ελαστικά RHT με το σήμα τους στην αγορά για πρώτη φορά όταν θα έχουν εισαχθεί τα RHT των ομίλων Continental και Michelin και θα έχουν γίνει δεκτά από τους αγοραστές αυτοκινήτων ως τελικούς καταναλωτές, έτσι ώστε να απαιτούν αυτοί ιδιαιτέρως την τοποθέτηση των ελαστικών αυτών. Το RHT είναι ένα προϊόν το οποίο μπορεί να μεταβάλει συναλικά την αγορά ελαστικών. Οι μεταβολές αυτές επενεργούν υπέρ των Continental και Michelin λόγω του περιγραφθέντος χρονικού προβαδίσματος. Εξ' αυτού συμπεραίνει κανείς ότι οι τάσεις του εμπορίου ελαστικών είναι αισθητά στραμμένες υπέρ των δύο αυτών ομίλων.

Η συμφωνία είναι, ως εκ τούτου, δυνατόν να επηρεάσει το εμπόριο μεταξύ κρατών μελών.

Β. Άρθρο 85 παράγραφος 3 (21) Οι διατάξεις του άρθρου 85 παράγραφος 1 κηρύσσονται εφαρμοστές βάσει του κανονισμού (ΕΟΚ) αριθ. 418/85 της Επιτροπής της 19ης Δεκεμβρίου 1985 για την εφαρμογή του άρθρου 85 παράγραφος 3 της συνθήκης σε κατηγορίες συμφωνιών για την έρευνα και ανάπτυξη (4) υπό τις προϋποθέσεις που αναφέρονται στον κανονισμό για ορισμένες από τις κατηγορίες αυτές.

Σύμφωνα με το άρθρο 3 παράγραφος 2 του κανονισμού αυτού η απαλλαγή κατά κατηγορίες δεν μπορεί να εφαρμοστεί στη συμφωνία συνεργασίας μεταξύ Continental και Michelin. Επειδή τα παραγόμενα από τους συμβαλλόμενους ελαστικά επιβατικών αυτοκινήτων στην κοινή αγορά αποτελούν ποσοστό μεγαλύτερο του 20 % όλων των ελαστικών για επιβατικά αυτοκίνητα. Η Επιτροπή πρέπει, ωστόσο, να ερευνήσει εάν η συμφωνία μπορεί να τύχει απαλλαγής με ατομική απόφαση, όπου εκτός των κριτηρίων που αναφέρονται στο άρθρο 85 παράγραφος 3, λαμβάνονται υπόψη, κυρίως, ο ανταγωνισμός σε παγκόσμιο επίπεδο και οι ιδιαίτεροι όροι που συνεπάγεται η κατασκευή προϊόντων υψηλής τεχνολογίας [αιτιολογική σκέψη αριθ. 10 του κανονισμού (ΕΟΚ) αριθ. 418/85].

(22) Η εξέταση της συμφωνίας συνεργασίας στο πλαίσιο του άρθρου 85 παράγραφος 3 οδήγησε στα ακόλουθα αποτελέσματα:

Βελτίωση της παραγωγής των προϊόντων και προώθηση της τεχνικής προόδου

(23) Αναμφίβολα επιτρέπεται η κοινή έρευνα ακόμη και μεταξύ συμβαλλομένων που είναι ισχυροί στην αγορά (5).

Λαμβάνοντας υπόψη τη σχετικά καθυστερημένη κοινοποίηση της συμφωνίας (τρία χρόνια μετά την έναρξη ισχύος της) και το γεγονός, ότι η Continental κατά το χρόνο της κατάρτισης της συμφωνίας είχε ήδη αναπτύξει ένα νέο σύστημα τροχού-ελαστικών, η Επιτροπή έπρεπε να ερευνήσει, εάν στην παρούσα περίπτωση η κοινή έρευνα ήταν εντελώς αναγκαία και δεν επαρκούσε η ατομική.

Οι συμβαλλόμενοι έπεισαν την Επιτροπή ότι, στηριζόμενοι στο πρότυπο της Continental, η κοινή έρευνα και ανάπτυξη κατέληξε καταρχάς σε ένα σύστημα τροχού-ελαστικών κατάλληλο για τη βιομηχανική παραγωγή και ότι απαιτούνται ακόμη και άλλες εργασίες. Οι εργασίες αυτές αφορούν τη βελτίωση, σε σύγκριση με τα παραδοσιακά ελαστικά, των άλλου είδους λειτουργικών χαρακτηριστικών γενικά και ειδικά της ασφάλειας οδήγησης σε συνθήκες χωρίς πίεση, τις διαδικασίες ελέγχου κατά τη μαζική παραγωγή των ελαστικών, την περαιτέρω εξέληξη και βελτίωση των εγκαταστάσεων παραγωγής για τα ίδια τα ελαστικά και των μηχανών και προϊόντων για την επιδιόρθωση των ελαστικών. Περαιτέρω κοινά μέτρα καταλήγουν στην εισαγωγή του συστήματος RHT στην παραγωγή αυτοκινήτων, επειδή το σύστημα αυτό απαιτεί κατασκευαστικές μεταβολές στα οχήματα.

(24) Οι συμβαλλόμενοι δικαιολόγησαν την αναγκαιότητα μιας συνεργασίας με το επιχείρημα ότι μόνη της η Continental δεν θα μπορούσε να επιλύσει τα πολυάριθμα τεχνικά προβλήματα καθόλου ή μόνο με μεγάλη απώλεια χρόνου. Η Επιτροπή μπορεί στην περίπτωση αυτή να μην εξετάσει εάν το επιχείρημα αυτό είναι βάσιμο από οικονομικής πλευράς διότι κατά τη διάρκεια των επαφών που είχε και με τους δύο συμβαλλόμενους και βάσει των παραδειγμάτων και σχολίων που έκαναν αυτοί επείσθη ότι η συνεργασία με την Michelin ήταν ιδιαίτερα εποικοδομητική για το σχέδιο. Για παράδειγμα επιλέχθηκε ένα κατάλληλο σώτρο για τη βιομηχανική μαζική παραγωγή κατά τη διάρκεια της κοινής έρευνας και ανάπτυξης.

Η Επιτροπή δεν παραγνωρίζει, επίσης, τα πλεονεκτήματα που απορρέουν από την πρακτική δοκιμή του νέου συστήματος.

(25) Η αναγκαιότητα της συνεργασίας προκύπτει, τέλος, από το επιχείρημα των συμβαλλομένων ότι ένας παραγωγός μόνος δεν μπορεί να εισάγει ένα τέτοιο σύστημα ελαστικών στην αυτοκινητοβιομηχανία επειδή οι κατασκευαστές αυτοκινήτων επιθυμούν πάντοτε να συνεργάζονται τουλάχιστον με δύο παραγωγούς ελαστικών για να προλαβαίνουν περιπτώσεις δυσκολιών στην προμήθεια. Το γεγονός ότι το νέο σύστημα πρέπει πρώτα να γίνει αποδεκτό από την αυτοκινητοβιομηχανία και ότι από την αποδοχή αυτή εξαρτάται το αν θα χρησιμοποιούσαν το νέο σύστημα οι κατασκευαστές αυτοκινήτων κατά την κατασκευή των οχημάτων τους, θα συνέβαινε και αν ακόμη η Continental είχε αναπτύξει μόνη της το RHT και είχε χορηγήσει κατόπιν άδεια εκμετάλλευσης στη Michelin. Εάν δεν ληφθεί υπόψη η Continental θα έχανε έτσι τα πλεονεκτήματα της συνεργασίας, η εισαγωγή του RHT στην αυτοκινητοβιομηχανία θα ήταν δυνατή μόνο μαζί με ένα ή περισσότερους κατόχους άδειας εκμετάλλευσης. Υπό τις ιδιαίτερες συνθήκες της περίπτωσης αυτής δεν πρέπει, ως εκ τούτου, να αμφισβητηθεί ότι η Continental, παρά τις περαιτέρω περιγραφείσες επιπτώσεις επί του ανταγωνισμού, προτίμησε τη συνεργασία με την Michelin από τη χορήγηση μιας άδειας.

(26) Η απόδοση του συστήματος RHT υπερέχει της απόδοσης των παραδοσιακών ελαστικών με ζώνη και παρέχει, ως εκ τούτου, πλεονεκτήματα τα οποία δεν θα μπορούσαν να επιτευχθούν με το παλαιό σύστημα. Η συνεργασία για την ανάπτυξή του συμβάλλει, συνεπώς, στη βελτίωση της παραγωγής και στην προώθηση της τεχνικής προόδου.

Μερίδιο του καταναλωτή στα πλεονεκτήματα που προκύπτουν από τη συμφωνία

(27) Το συμφέρον του καταναλωτή συνίσταται στην εισαγωγή ενός ασφαλούς ελαστικού. Τα ελαστικά αυτά αφήνουν, εξάλλου, μεγαλύτερα περιθώρια πέδησης και έχουν καλύτερη οδική συμπεριφορά σε υγρό οδόστρωμα, ιδίως στην υδρολίσθηση. Οι τρεις αυτές ιδιότητες του συστήματος RHT αυξάνουν σημαντικά την προσωπική ασφάλεια του οδηγού. Η αποφυγή των οδικών ατυχημάτων είναι προς το συμφέρον τόσο το προσωπικό, όσο και το δημόσιο.

Η συνεργασία της Continental και της Michelin εξασφαλίζει την εισαγωγή ενός τελειοποιημένου προϊόντος. Επειδή και οι δύο όμιλοι αντιπροσωπεύουν ελαστικά ευρείας κυκλοφορίας, το νέο σύστημα έχει καλύτερες προοπτικές να επικρατήσει γενικά στην αγορά αυτοκινήτου σε μερικά χρόνια.

Η αναγκαιότητα των συμφωνιών για την επίτευξη των στόχων αυτών

Διάρκεια της συνεργασίας

(28) Οι συμβαλλόμενοι αιτιολόγησαν τη διάρκεια της συνεργασίας στην έρευνα και ανάπτυξη (πέντε έτη μετά το έτος κατά το οποίο το RHT εισήχθη για πρώτη φορά στην αγορά, με αυτόνομη παράταση ενός έτους κάθε φορά που η συνεργασία δεν καταγγέλλεται έξι μήνες πριν) ότι τα πρώτα χρόνια έπρεπε να επιλυθούν από κοινού τα προβλήματα που αντιμετωπίζονται στην καθημερινή χρήση χάριν της οδικής ασφάλειας.

Η διάρκεια της συνεργασίας για την εισαγωγή του RHT στην αγορά προσαρμόσθηκε αρχικά στο χρονικό διάστημα για την κοινή έρευνα και ανάπτυξη. Μετά από διαπραγματεύσεις με την Επιτροπή οι συμβαλλόμενοι περιόρισαν το χρονικό αυτό διάστημα σε δύο έτη μετά την πρώτη εισαγωγή του RHT. Στο μέτρο που συνεργασία αυτή αφορά την κατάρτιση προτύπου, πρέπει η παράταση μετά από εισήγηση των συμβαλλομένων, να αποτρέπει να έχει τη δυνατότητα ένας από τους συμβαλλόμενους να επηρεάζει μονομερώς το πρότυπο και να αποκτά έτσι πλεονεκτήματα στον ανταγωνισμό. Την υποχρέωση να ενημερώνουν τον αντισυμβαλλόμενο έξι μήνες πριν την εισαγγή του RHT στην αγορά την αιτιολόγησαν οι συμβαλλόμενοι ως επιθυμία τους να μην αιφνιδιάζονται από την εισαγωγή.

(29) Κατά την εκτίμηση της διάρκειας συνεργασίας στο τεχνικό και εμπορικό πεδίο πρέπει να ληφθεί υπόψη ότι η Επιτροπή στο άρθρο 3 του κανονισμού (ΕΟΚ) αριθ. 418/85 προβλέπει ήδη τον περιορισμό των δυνατοτήτων απαλλαγής μιας τέτοιας συνεργασίας μεταξύ μη ανταγωνιστικών επιχειρήσεων ή μεταξύ ανταγωνιστών με συνολικό μερίδιο στην αγορά μικρότερο του 20 % για τη διάρκεια της εκτέλεσης του προγράμματος έρευνας και ανάπτυξης και σε περίπτωση κοινής εκμετάλλευσης των αποτελεσμάτων, που περιορίζεται καταρχάς σε μια περίοδο πέντε ετών που αρχίζει από την ημέρα της θέσης των προϊόντων της σύμβασης στο εσωτερικό της κοινής αγοράς. Σε περίπτωση ισχυρών ανταγωνιστών στην αγορά, η συνεργασία πρέπει να περιορισθεί αυστηρά, λόγω των μεγαλύτερων επιπτώσεων στον ανταγωνισμό, στο αναγκαίο για την εκτέλεση του προγράμματος χρονικό διάστημα.

Ο υπολογισμός της διάρκειας της συνεργασίας για την εισαγωγή στο εμπόριο του RHT σε δύο έτη φαίνεται στην Επιτροπή σύμφωνος προς τις αρχές αυτές.

(30) Η προαναφερθείσα διάρκεια της συνεργασίας στον τομέα της έρευνας και της ανάπτυξης φαίνεται στην Επιτροπή εύλογη. Λαμβάνει σχετικά υπόψη της ότι με τη χρήση του RHT μπορούν να αντιμετωπιστούν προβλήματα στην καθημερινή κυκλοφορία, τα οποία πρέπει να επιλυθούν όχι μόνο λόγω της ευθύνης των παραγωγών αλλά και για την γενική οδική ασφάλεια. Η Επιτροπή έλαβε περαιτέρω υπόψη της ότι η συνεργασία βάσει της σύμβασης περιορίσθηκε στους τομείς οι οποίοι ευρίσκονται σε άμεση εξάρτηση με την εξέλιξη του συστήματος RHT και ότι η Continental και η Michelin παραμένουν κατά τα λοιπά ανταγωνιστές. Ως εκ τούτου, μπόρεσε να δεχθεί την αυτόματη παράταση της συνεργασίας με τη δυνατότητα καταγγελίας.

Πρέπει να γίνει δεκτό ότι η Continental και η Michelin θα περιορίσουν την κοινή ανάπτυξη του RHT χρονικά σε πλαίσια εντελώς αναγκαία, διότι τα εμπορικά τους συμφέροντα για την εμπορία του RHT είναι ανταγωνιστικά.

(31) Με βάση το συμφέρον αυτό, πρέπει να δοθεί και στους δύο συμβαλλόμενους η δυνατότητα να προσπαθήσουν μέσω μιας ελάχιστης υποχρέωσης συντονισμού στο αρχικό στάδιο της εμπορίας καθώς και με την καθιέρωση ενιαίου προτύπου - το οποίο εξάλλου είναι και προς το συμφέρον του καταναλωτή - να θεσπίσουν ίσους όρους για την έναρξη της δραστηριότητας αυτής, προκειμένου να εξασφαλίσουν το κέρδος από την εργασία ανάπτυξης. Η προβλεπόμενη από αυτούς διάρκεια της συνεργασίας στον τομέα αυτό φαίνεται, ως εκ τούτου, στην Επιτροπή εύλογη.

(32) Ως απαραίτητο συμπλήρωμα της κοινής έρευνας και ανάπτυξης είναι και η κοινή εκμετάλλευση διπλωμάτων ευρεσιτεχνίας και τεχνογωσίας μέσω της κοινής μονάδας. Η εκμετάλλευση αυτή μπορεί, επίσης, να αφορά διπλώματα ευρεσιτεχνίας και τεχνογνωσία που υπήρχαν πριν την κατάρτηση της συμφωνίας. Σύμφωνα με τον ορισμό της σύμβασης πρόκειται μόνο για τεχνικές γνώσεις, οι οποίες είναι συναφείς με τη συνεργασία και είναι αναγκαίες για την παραγωγή, χρήση ή πώληση του RHT. Ο περιορισμός αυτός ισχύει στο πλαίσιο της απαλλαγής κατά κατηγορίες για την κοινή εκμετάλλευση βάσει του κανονισμού (ΕΟΚ) αριθ. 418/85, στον οποίο πρέπει να βασίζονται και οι ατομικές αποφάσεις απαλλαγής, τουλάχιστον όσον αφορά τον ορισμό βασικών εννοιών, όπως στη συγκεκριμένη περίπτωση.

Σύμφωνα με τον ορισμό του άρθρου 1 παράγραφος 2 στοιχείο δ), ως εκμετάλλευση των αποτελεσμάτων νοείται "η παραγωγή προϊόντων της σύμβασης και η χρήση της μεθόδου της σύμβασης ή/και η παραχώρηση δικαιωμάτων βιομηχανικής ιδιοκτησίας, η χορήγηση αδειών για την εκμετάλλευση τέτοιων δικαιωμάτων και η ανακοίνωση της τεχνογνωσίας με σκοπό να καταστεί δυνατή η παραγωγή ή η χρήση αυτή". Σύμφωνα με το άρθρο 2 στοιχείο δ), η προβλεπόμενη στο άρθρο 1 απαλλαγή ισχύει υπό τον όρο ότι αφορά την κοινή εκμετάλλευση αποτελεσμάτων τα οποία είναι αποφασιστικά για την παραγωγή των αποτελεσμάτων της σύμβασης ή για τη χρήση της μεθόδου της σύμβασης. Σύμφωνα με την αιτιολογική σκέψη αριθ. 7 οι διάφορες μορφές της κοινής εκμετάλλευσης πρέπει να αφορούν μόνο προϊόντα ή μεθόδους για τα οποία είναι αποφασιστική η χρήση των αποτελεσμάτων έρευνας και ανάπτυξης. Οι ανωτέρω διατυπώσεις των διατάξεων δεν αποκλείουν την κοινή εκμετάλλευση τεχνικών γνώσεων οι οποίες υπήρχαν πριν από την έναρξη της συνεργασίας, όταν, όπως ισχυρίζονται οι συμβαλλόμενοι, αυτές αποτελούν αναπόσπαστο τμήμα της κοινής έρευνας και ανάπτυξης ώστε να είναι αναγκαίες για την παραγωγή, χρήση και πώληση του RHT. Οι τεχνικές αυτές γνώσεις αποτελούν αναπόσπαστο τμήμα της μεθόδου της σύμβασης και των αποτελεσμάτων της σύμβασης κατά την έννοια του άρθρου 1 παράγραφος 2 στοιχεία β) και γ) του κανονισμού (ΕΟΚ) αριθ. 418/85.

(33) Η Επιτροπή εξέτασε περαιτέρω εάν η διάρκεια ύπαρξης της κοινής μονάδας (για το όσο διάστημα ισχύει ένα δίπλωμα ευρεσιτεχνίας σε οποιαδήποτε χώρα) και η διαδικασία για τη χορήγηση άδειας σε τρίτους (χορήγηση από την κοινή μονάδα μετά από αίτηση ενός συμβαλλόμενου και διαβούλευση με τον άλλο) είναι απαραίτητη για την πραγματοποίηση των στόχων της συνεργασίας.

(34) Η διάρκεια της κοινής μονάδας παρατείνεται αυτόματα με την απόκτηση ενός νέου διπλώματος ευρεσιτεχνίας από την συνεργασία χωρίς η κοινή μονάδα να μπορεί να λυθεί μέσω καταγγελίας (π.χ. ένα έτος πριν από τη λύση της). Η συμβατική αυτή ρύθμιση είναι αντίθετη προς τις διατάξεις των κανονισμών της Επιτροπής περί αυτόματης απαλλαγής κατά κατηγορίες. Σύμφωνα με το άρθρο 3 του κανονισμού (ΕΟΚ) αριθ. 418/85 η κοινή εκμετάλλευση για ανταγωνιστικές μεταξύ τους επιχειρήσεις μπορεί να τύχει απαλλαγής για χρονικό διάστημα μεγαλύτερο των πέντε ετών όταν τα προϊόντα της σύμβασης και τα υποκατάστατά τους δεν αντιπροσωπεύουν ποσοστό μεγαλύτερο του 20 % της αγοράς όλων αυτών των προϊόντων. Η Continental και η Michelin υπερβαίνουν, ήδη σήμερα, αυτό το μερίδιο της αγοράς σημαντικά. Η Επιτροπή, εξάλλου, αντίκειται στον τομέα των συμφωνιών για τις άδειες εκμετάλλευσης διπλωμάτων ευρεσιτεχνίας στην αυτόματη παράταση της διάρκειας μιας συμφωνίας για τη χορήγηση άδειας εφόσον στη συμφωνία αυτή περιληφθεί νέο δίπλωμα ευρεσιτεχνίας κατατεθειμένο από τον δικαιοπάροχο [άρθρο 3 παράγραφος 2 του κανονισμού (ΕΟΚ) αριθ. 2349/84 της Επιτροπής της 23ης Ιουλίου 1984 σχετικά με την εφαρμογή του άρθρου 85 παράγραφος 3 της συνθήκης σε κατηγορίες συμφωνιών που αφορούν την άδεια εκμετάλλευσης διπλωμάτων ευρεσιτεχνίας (6)].

Αυτό έρχεται σε αντίθεση με το ότι η κοινή μονάδα ασχολείται μόνο με τη χορήγηση αδειών εκμετάλλευσης διπλωμάτων ευρεσιτεχνίας και τεχνογνωσίας έτσι ώστε πρόκειται για όργανο διαχείρισης δικαιωμάτων.

(35) Η κοινή μονάδα, βάσει των δραστηριοτήτων της, πληροί μόνο το τελευταίο στοιχείο του ορισμού της έννοιας "εκμετάλλευση των αποτελεσμάτων" που δίδεται στο άρθρο 1 παράγραφος 2 στοιχείο δ) του κανονισμού (ΕΟΚ) αριθ. 418/85, δηλαδή, παραχωρεί άδειες εκμετάλλευσης κατοχυρωμένων δικαιωμάτων βιομηχανικής ιδιοκτησίας και μεταβιβάζει τεχνογνωσία. Ο συντονισμός της χορήγησης αδειών στο σύνολο των τεχνικών γνώσεων που είναι αναγκαίες για την παραγωγή του RHT είναι μια διοικητική απλούστευση για το δικαιοδόχο. Εξασφαλίζει, εξάλλου, την ορθή κατανομή των προβλεπομένων στη σύμβαση δικαιωμάτων μεταξύ των συμβαλλομένων. Αντίθετα απ' ότι συμβαίνει με την κοινή παραγωγή των προϊόντων της σύμβασης εκ μέρους των συμβαλλομένων μερών - για την οποία δεν χορηγείται απαλλαγή - αυτή η μορφή εκμετάλλευσης αποτελεί απλώς την οικονομική πλευρά της κοινής έρευνας και ανάπτυξης για την οποία χορηγείται απαλλαγή. Συνεπώς, φαίνεται εύλογο να χορηγηθεί μια μεγαλύτερης διάρκειας απαλλαγή για την κοινή μονάδα.

Μη περιορισμός του ανταγωνισμού

(36) Σύμφωνα με τα ανωτέρω, η συμφωνία δεν δίνει καμία δυνατότητα να διακοπεί ο ανταγωνισμός για ένα σημαντικό τμήμα των σχετικών προϊόντων. Εξάλλου, σύμφωνα με τη συμφωνία μεταξύ των συμβαλλομένων ο ανταγωνισμός έχει αποκλεισθεί μόνο όσον αφορά το σύστημα και όχι ως προς τα λοιπά στοιχεία της κατασκευής του RHT. Ως εκ τούτου, τα RHT της Michelin είναι ανταγωνιστικά προς τα RHT της Continental. Εξάλλου, οι συμβαλλόμενοι είναι απεριόριστα ανταγωνιστικές για τα παραδοσιακά ελαστικά με ζώνη. Τέλος, ο ανταγωνισμός με τους άλλους παραγωγούς ελαστικών συνεχίζεται. Ο ανταγωνισμός αυτός θα συνεχίζεται και στους δύο τύπους ελαστικών συμβατικούς και RHT, εφόσον οι συμβαλλόμενοι προσφέρουν άδειες σε όλους τους ενδιαφερόμενους ανταγωνιστικές σε λογικούς όρους (βλέπε σημείο 9). Δεν είναι επίσης σίγουρο, σ' αυτό το στάδιο, αν και πότε τα ελαστικά RHT θ' αντικαταστήσουν τα συμβατικά ελαστικά. Εν πάση περιπτώσει, οι εταίροι και οι ανταγωνιστές είναι όλοι μέλη της ETRTO και συμμετέχουν έτσι στην καθιέρωση προτύπων για ελαστικά, επίσωτρα και βαλβίδες.

Γ. Άρθρο 8 του κανονισμού αριθ. 17 (37) Σύμφωνα με το άρθρο 8 του κανονισμού αριθ. 17, η απαλλαγή βάσει του άρθρου 85 παράγραφος 3 χορηγείται για ορισμένο χρόνο και μπορεί να συνοδεύεται από όρους και υποχρεώσεις.

Διάρκεια ισχύος της απαλλαγής

(38) Η διάρκεια ισχύος της απαλλαγής είναι συνάρτηση της διάρκειας των διαφόρων μορφών συνεργασίας μεταξύ της Continental και της Michelin. Για τον υπολογισμό των προθεσμιών λαμβάνεται υπόψη η ημέρα που τέθηκε για πρώτη φορά στην αγορά το RHT. Από τις ανωτέρω πληροφορίες η Επιτροπή συμπεραίνει ότι αυτό θα συμβεί το αργότερο την 1η Ιανουαρίου 1989. Η απαλλαγή αναφέρεται, εξάλλου, μόνο στα ελαστικά για επιβατικά αυτοκίνητα. Φαίνεται δικαιολογημένο, σύμφωνα με το άρθρο 8 παράγραφος 1 του κανονισμού αριθ. 17 να χορηγηθεί απαλλαγή η οποία ισχύει από την ημερομηνία της κοινοποίησης (27 Οκτωβρίου 1986) και υπολογίζεται από την 1η Ιανουαρίου 1989:

- για τη συνεργασία στην έρευνα και ανάπτυξη για ένα διάστημα δέκα ετών έως τις 31 Δεκεμβρίου 1998,

- για τη συνεργασία στα πλαίσια της εμπορικής ανάπτυξης (μέρος IV της συμφωνίας) για ένα διάστημα δύο ετών έως τις 31 Δεκεμβρίου 1990, και

- για τη δραστηριότητα της κοινής μονάδας για ένα διάστημα είκοσι ετών έως τις 31 Δεκεμβρίου 2008.

Επέκταση της συνεργασίας

(39) Οι συμβαλλόμενοι δεν έχουν μέχρι σήμερα επεκτείνει τη συνεργασία σε άλλες κατηγορίες ελαστικών. Η Επιτροπή δεν μπορεί, στο στάδιο αυτό, να αποφανθεί σχετικά με μια επέκταση επειδή για την εκτίμηση των κατηγοριών ελαστικών στις οποίες επεκτείνεται η συνεργασία πρέπει να ληφθούν υπόψη άλλες συνθήκες της αγοράς και άλλοι τεχνικοί παράγοντες. Στην απόφαση προβλέπεται, ως εκ τούτου, σύμφωνα με το άρθρο 8 παράγραφος 1 η υποχρέωση να ανακοινώσουν αμέσως οι συμβαλλόμενοι στην Επιτροπή τυχούσα επέκταση της συνεργασίας.

(40) Λαμβάνοντας υπόψη τη σημαντική θέση που κατέχουν στην αγορά οι συμβαλλομένοι, η Επιτροπή θεωρεί αναγκαίο να επιβάλλει την τήρηση των όρων που αναφέρονται στο άρθρο 2 της απόφασης,

ΕΞΕΔΩΣΕ ΤΗΝ ΠΑΡΟΥΣΑ ΑΠΟΦΑΣΗ:

Άρθρο 1

Σύμφωνα με το άρθρο 85 παράγραφος 3 της συνθήκης ΕΟΚ οι διατάξεις του άρθρου 85 παράγραφος 1 κηρύσσονται ανεφάρμοστες ως προς τη συμφωνία συνεργασίας της 4ης Νοεμβρίου 1983 μεταξύ της Continental και της Michelin, για την ανάπτυξη ενός νέου ασφαλούς συστήματος τροχού-ελαστικών, για τα ακόλουθα χρονικά διαστήματα κατά τα οποία η απαλλαγή περιορίζεται στα ελαστικά για επιβατικά αυτοκίνητα:

- για τη συνεργασία σε έρευνα και ανάπτυξη από τις 27 Οκτωβρίου 1986 έως τις 31 Δεκεμβρίου 1998,

- για τη συνεργασία στα πλαίσια της εμπορικής ανάπτυξης (μέρος IV της συνεργασίας) από τις 27 Οκτωβρίου 1986 έως τις 31 Δεκεμβρίου 1990,

- για τη δραστηριότητα της κοινής μονάδας (Common Entity) από τις 27 Οκτωβρίου 1986 έως τις 31 Δεκεμβρίου 2008.

Άρθρο 2

Η Continental και η Michelin οφείλουν να ανακοινώνουν στην Επιτροπή:

1. Αμελλητί, οποιαδήποτε επέκταση της συνεργασίας τους, σε άλλες κατηγορίες ελαστικών καθώς και όλες τις περιπτώσεις αδειών εκμετάλλευσης που παραχωρήθηκαν ή όχι σε τρίτους.

2. Ανά διετία, από τις 31 Δεκεμβρίου 1989, έκθεση σχετικά με την εξέλιξη της παρούσας συνεργασίας.

Η υποχρέωση αυτή ισχύει μέχρι τη λήξη της απαλλαγής που χορηγήθηκε όσον αφορά την κοινή μονάδα, δηλαδή μέχρι τις 31 Δεκεμβρίου 2008.

Άρθρο 3

Η απόφαση αυτή απευθύνεται στις:

1. Continental Gummi-Werke AG

Koenigsworther Platz 1

D-3000 Hannover 1.

2. Companie Generale des Etablissements Michelin

Place des Carmes Dechaux

F-63040 Clermont-Ferrand Cedex.

Βρυξέλλες, 11 Οκτωβρίου 1988.

Για την Επιτροπή

Peter SUTHERLAND

Μέλος της Επιτροπής

(1) ΕΕ αριθ. 13 της 21. 2. 1962, σ. 204/62.

(2) EΕ αριθ. C 129 της 18. 5. 1988, σ. 4.

(3) Στο κείμενο της παρούσας απόφασης που δημοσιεύθηκε, ορισμένοι αριθμοί παραλείφθησαν σύμφωνα με τις διατάξεις του άρθρου 21 του κανονισμού αριθ. 17 περί μη αποκαλύψεως επαγγελματικών απορρήτων.

(4) ΕΕ αριθ. L 53 της 22. 2. 1985, σ. 5.

(5) Απόφαση 72/41/ΕΟΚ της Επιτροπής - Henkel/Colgate, ΕΕ αριθ. L 14 της 18. 1. 1972, σ. 14.

(6) ΕΕ αριθ. L 219 της 16. 8. 1984, σ. 15.