ΕΚΘΕΣΗ ΤΟΥ ΣΥΝΕΔΡΙΟΥσχετικά με τον έλεγχο της αποτελεσματικότητας της διαχείρισης του Ευρωπαϊκού Νομισματικού Ιδρύματος για το οικονομικό έτος 1996 συνοδευόμενη από τις απαντήσεις του Ιδρύματος (98/C 42/01)

ΠΙΝΑΚΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΩΝ

Σημείο Σελίδα

1. ΕΙΣΑΓΩΓΗ 1.1-1.2 2

2. ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΤΟΥ ΙΔΡΥΜΑΤΟΣ ΚΑΤΑ ΤΟ 1996 2.1-2.6 2

Διοικητική διαχείριση 2.1-2.2 2

Διαχείριση του προϋπολογισμού και λογαριασμοί 2.3-2.6 2

3. ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑ ΤΟΥ ΙΔΡΥΜΑΤΟΣ ΚΑΤΑ ΤΟ 1996 3.1-3.3 3

4. ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ ΤΗΣ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΤΟΥ ΙΔΡΥΜΑΤΟΣ ΚΑΤΑ ΤΟ 1996 4.1-4.7 3

Εξέλιξη των συνθηκών λειτουργίας 4.1-4.3 3

Συστήματα και διαδικασίες διαχείρισης: παρακολούθηση των προηγούμενων παρατηρήσεων 4.4-4.6 3

Τήρηση των δαπανών υπό έλεγχο 4.7 4

5. ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑ 5.1 4

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑΤΑ 5

Απαντήσεις του Ιδρύματος 7

1. ΕΙΣΑΓΩΓΗ

1.1. Το Συνέδριο παρουσιάζει για τρίτη χρονιά στη συνέχεια (1) την έκθεσή του για τα αποτελέσματα των ελέγχων που διενέργησε στο πλαίσιο της εξέτασης της αποτελεσματικότητας της διαχείρισης του Ευρωπαϊκού Νομισματικού Ιδρύματος (ΕΝΙ) (2). Οι λογαριασμοί του ΕΝΙ για το οικονομικό έτος που έκλεισε στις 31 Δεκεμβρίου 1996 εγκρίθηκαν από το Συμβούλιο του ΕΝΙ στις 4 Μαρτίου 1997 και δημοσιεύθηκαν τον Απρίλιο του 1997 (3) μετά από έλεγχο και πιστοποίηση χωρίς επιφυλάξεις στις 12 Φεβρουαρίου 1997 από ιδιωτικό γραφείο ανεξάρτητων εξωτερικών ελεγκτών.

1.2. Το Συμβούλιο του ΕΝΙ, το οποίο απαρτίζεται, σύμφωνα με το άρθρο 109 στ της συνθήκης για την ίδρυση της Ευρωπαϊκής Κοινότητας, από έναν πρόεδρο και από τους διοικητές των εθνικών κεντρικών τραπεζών, ένας από τους οποίους ορίζεται ως αντιπρόεδρος, αποτελεί την αρμόδια για τον προϋπολογισμό αρχή του Ιδρύματος. Το εν λόγω Συμβούλιο διέπεται από τη δημοσιονομική κανονιστική ρύθμιση, η οποία αναφέρεται στο καταστατικό του και παρατίθεται λεπτομερώς στις αποφάσεις του Συμβουλίου του.

2. ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΤΟΥ ΙΔΡΥΜΑΤΟΣ ΚΑΤΑ ΤΟ 1996

Διοικητική διαχείριση

2.1. Οι υπηρεσίες του Ιδρύματος εξακολούθησαν να διεξάγουν τις εργασίες προπαρασκευής του τρίτου σταδίου της Οικονομικής και Νομισματικής Ένωσης (ΟΝΕ) και η διοικητική οργάνωση αποδείχθηκε επαρκής για τη στήριξη της δραστηριότητας αυτής. Εξάλλου, ενώ πλησιάζουν οι προθεσμίες για τη μετάβαση στο τρίτο στάδιο, η προετοιμασία των δομών της μελλοντικής Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας (ΕΚΤ) γίνεται ολοένα και πιο επείγουσα, εφόσον η εν λόγω Τράπεζα πρέπει να συγκροτηθεί και να προετοιμασθεί να αναλάβει τα καθήκοντά της κατά το 1998 (4). Πράγματι, από την προπαρασκευή της διοικητικής υποστήριξής της το 1996 έλειπε πάντα το κίνητρο λόγω της αβεβαιότητας που περιέβαλε την πολιτική συζήτηση σχετικά με το βαθμό αποκέντρωσης και με τη συμμετοχή των κρατών μελών στο Ευρωπαϊκό Σύστημα Κεντρικών Τραπεζών (ΕΣΚΤ).

2.2. Το μόνιμο προσωπικό του ΕΝΙ από 193 άτομα που υπηρετούσαν στις 31 Δεκεμβρίου 1995 έφθασε στις 31 Δεκεμβρίου 1996 στα 217 άτομα. Κατά το χρόνο αυτό περιλάμβανε έξι διευθυντικές θέσεις, 36 θέσεις διοικητικών στελεχών, 90 θέσεις λειτουργικής αρμοδιότητας και 85 θέσεις με διοικητικά και τεχνικά καθήκοντα. Κατά τη διάρκεια του 1996, προσελήφθησαν 33 άτομα και 9 άτομα αποχώρησαν από το Ίδρυμα. Το μέσο μόνιμο προσωπικό διαμορφώνεται σε 202 άτομα το 1996, έναντι 166 το 1995.

Διαχείριση του προϋπολογισμού και λογαριασμοί

2.3. Το σύνολο των δαπανών καθορίστηκε σε 38,6 εκατομμύρια Ecu το 1996 σε σχέση με την πρόβλεψη 42,1 εκατομμυρίων Ecu αφήνοντας αχρησιμοποίητο ποσό 3,5 εκατομμυρίων Ecu, ήτοι 8,3 %. Το 1995 τα αριθμητικά αυτά στοιχεία καθορίζονταν σε 32,6 εκατομμύρια Ecu για την πραγματοποίηση δαπανών και σε 42,4 εκατομμύρια Ecu για τις προβλέψεις αντίστοιχα, ήτοι 9,8 εκατομμύρια Ecu αχρησιμοποίητα (23,1 %).

2.4. Στον ισολογισμό του ΕΝΙ της 31ης Δεκεμβρίου 1996 (βλέπε πίνακα στο παράρτημα 1) παρουσιάζεται καταρχήν το ενεργητικό και το παθητικό που σχετίζονται με τη δραστηριότητα του Ιδρύματος στο πλαίσιο του Ευρωπαϊκού Νομισματικού Συστήματος (ΕΝΣ), ήτοι συνολικό ποσό διαθεσίμων σε χρυσό και σε δολάρια 59 527 εκατομμυρίων Ecu, αντίκρυσμα ίσου ποσού σε Ecu που εκδόθηκε για τις κεντρικές τράπεζες των κρατών μελών της Ευρωπαϊκής Ένωσης (ΕΕ). Στη συνέχεια ακολουθούν τα στοιχεία ενεργητικού και παθητικού που έχουν σχέση με τη λειτουργία του ΕΝΙ συνολικού ποσού 648 εκατομμυρίων Ecu, έναντι 639 εκατομμυρίων Ecu στις 31 Δεκεμβρίου 1995.

2.5. Τα στοιχεία ενεργητικού εκμετάλλευσης περιλαμβάνουν ως κύρια στοιχεία προθεσμιακές καταθέσεις (628,0 εκατομμύρια Ecu), των οποίων οι τόκοι παρέχουν τα αναγκαία στο ΕΝΙ ποσά για την κάλυψη των δαπανών λειτουργίας του, τα ταμιακά διαθέσιμα, ήτοι 11,9 εκατομμύρια Ecu και τα ενσώματα περιουσιακά στοιχεία, ήτοι 7,8 εκατομμύρια Ecu. Εκτός από τις συνεισφορές των κεντρικών τραπεζών της ΕΕ (615,6 εκατομμύρια Ecu), τα στοιχεία παθητικού που έχουν σχέση με τη λειτουργία συνίστανται κυρίως σε οφειλές ύψους 4,2 εκατομμυρίων Ecu, σε προβλέψεις ύψους 10,8 εκατομμυρίων Ecu, στο Ταμείο γενικού αποθεματικού που ανέρχεται σε 12,5 εκατομμύρια Ecu (το οποίο αντιστοιχεί στη διάθεση αποτελέσματος του οικονομικού 7έτους 1995) και στο αποτέλεσμα του οικονομικού έτους 1996 που ανέρχεται σε 4,6 εκατομμύρια Ecu.

2.6. Όσον αφορά το λογαριασμό αποτελεσμάτων χρήσης (βλέπε πίνακα στο παράρτημα 2 που παρέχει μια παρουσίαση προσαρμοσμένη από το Συνέδριο για τις ανάγκες της παρούσας έκθεσης) οι τοποθετήσεις απέφεραν προσόδους από τόκους ύψους 44,5 εκατομμυρίων Ecu. Τα τρέχοντα έξοδα του οικονομικού έτους φθάνουν σε συνολικό ποσό 39,2 εκατομμυρίων Ecu, από τα οποία 21,3 εκατομμύρια Ecu είναι καταλογιστέα στα έξοδα προσωπικού, 15,8 εκατομμύρια Ecu στις λοιπές διοικητικές δαπάνες και 2,1 εκατομμύρια Ecu στην απόσβεση των ενσώματων περιουσιακών στοιχείων. Λαμβανομένης υπόψη μιας έκτακτης ζημίας 0,8 εκατομμυρίων Ecu, που αποτελείται από τη διαφορά ανατίμησης λόγω της μεταβολής της τιμής του Ecu έναντι του ΔΕΜ, και ενός έκτακτου κέρδους 0,1 εκατομμυρίου Ecu, που αποτελεί απόρροια της αναφοράς της πρόβλεψης που υπήρχε τέλος του 1995, η διαφορά μεταξύ κερδών και ζημιών διαμορφώνεται σε 4,6 εκατομμύρια Ecu, ποσό το οποίο το Συμβούλιο του ΕΝΙ, κατά τη συνεδρίασή του της 4ης Μαρτίου 1997, αποφάσισε να εγγράψει στο ακέραιο στο Ταμείο γενικού αποθεματικού.

3. ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑ ΤΟΥ ΙΔΡΥΜΑΤΟΣ ΚΑΤΑ ΤΟ 1996

3.1. Το 1996 το ΕΝΙ συνέχισε τις προετοιμασίες έτσι ώστε το ΕΣΚΤ να μπορέσει να λειτουργήσει ήδη με την έναρξη του τρίτου σταδίου της ΟΝΕ. Οι εργασίες αφορούσαν κυρίως τους τομείς της νομισματικής πολιτικής, της συναλλαγματικής πολιτικής, των στατιστικών, των συστημάτων πληρωμών, της έκδοσης τραπεζογραμματίων, των λογιστικών κανόνων και προτύπων, των συστημάτων πληροφόρησης και επικοινωνίας και των νομικών θεμάτων. Επιπλέον, το ΕΝΙ εξακολούθησε τα καθήκοντά του σε σχέση με την καθιέρωση του ευρώ ύστερα από την έγκριση των λεπτομερειών μετάβασης στο ενιαίο νόμισμα από το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο της Μαδρίτης τον Δεκέμβριο του 1995. Όλες αυτές οι εργασίες διεξήχθηκαν από κοινού από το προσωπικό του ΕΝΙ και των εθνικών κεντρικών τραπεζών εντός των ομάδων εργασίας και των υποεπιτροπών.

3.2. Το Ίδρυμα, στην ετήσια έκθεσή του για το 1996, που δημοσιεύθηκε τον Απρίλιο του 1997, παρουσιάζει αναλυτικά τις δραστηριότητές του. Εξάλλου, το 1996 δημοσίευσε εκθέσεις για ειδικά θέματα. Μεταξύ των εκθέσεων αυτών, τρεις έχουν ιδιαίτερη σημασία σε σχέση με τον βασικό στόχο του ΕΝΙ: η έκθεση για τις στατιστικές υποχρεώσεις της Ευρωπαϊκής Ένωσης που δημοσιεύθηκε τον Ιούλιο του 1996, η έκθεση για την κατάσταση προόδου του συστήματος διασυνοριακών πληρωμών (TARGET) που δημοσιεύθηκε τον Αύγουστο του 1996, και η έκθεση σχετικά με την πρόοδο που σημειώθηκε προς την κατεύθυνση της σύγκλισης που δημοσιεύθηκε τον Νοέμβριο του 1996 σύμφωνα με το άρθρο 7 του καταστατικού. Η τελευταία αυτή έκθεση κατέδειξε την παρούσα κατάσταση προόδου που σημείωσαν τα κράτη μέλη με σκοπό την τήρηση των όρων μετάβασης στο ενιαίο νόμισμα.

3.3. Σύμφωνα με το άρθρο 109 στ, παράγραφος 6 σημείο 2 της συνθήκης και το άρθρο 5 παράγραφος 3 του καταστατικού, το Ίδρυμα απάντησε στα αιτήματα για διαβούλευση που εμπίπτουν στο πεδίο των αρμοδιοτήτων του και προέρχονται από το Συμβούλιο, στην περίπτωση προτάσεων κοινοτικής κανονιστικής ρύθμισης, ή από τις αρχές των κρατών μελών της ΕΕ, στην περίπτωση σχεδίων κειμένων νομοθετικού ή κανονιστικού χαρακτήρα εντός των κρατών μελών. Τα αιτήματα αυτά για διαβούλευση ανήλθαν σε 16 για το 1996 (έξι προέρχονται από το Συμβούλιο της ΕΕ, τρία από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή και επτά από τις αρχές των κρατών μελών της ΕΕ). Εξάλλου, τα μέλη του προσωπικού του ΕΝΙ κινητοποιήθηκαν για συνέδρια, σεμινάρια και παρουσιάσεις που αφορούσαν την εφαρμογή του τρίτου σταδίου της ΟΝΕ.

4. ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ ΤΗΣ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΤΟΥ ΙΔΡΥΜΑΤΟΣ ΚΑΤΑ ΤΟ 1996

Εξέλιξη των συνθηκών λειτουργίας

4.1. Λόγω της αβεβαιότητας που εξακολούθησε να έχει επιπτώσεις το 1996 στο χαρακτήρα (συγκεντρωτικό ή αποκεντρωμένο) και στην έκταση (συμμετέχουσες χώρες) των πράξεων της μελλοντικής ΕΚΤ, η προπαρασκευή της συγκεκριμένης διάρθρωσής της είναι μάλλον επίπονη και καθιστά το χρονοδιάγραμμα ολοένα και περισσότερο περιορισμένο. Με τις συνθήκες αυτές, η βασική μέριμνα συνίσταται στην εξεύρεση λύσεων που να εξασφαλίζουν την τήρηση της προθεσμίας που προβλέπεται για την έναρξη του τρίτου σταδίου. Λόγω της επείγουσας αυτής ανάγκης, η οικονομία κόστους των ακολουθούμενων λύσεων αποβαίνει κριτήριο δευτερεύουσας σημασίας, όπως αποδεικνύεται από τις συχνές εξαιρέσεις στις διαδικασίες πρόσκλησης για την υποβολή προσφορών σχετικά με τον εξοπλισμό του κτιρίου και τη μηχανοργάνωση, καθώς και από τη χρησιμοποίηση εξωτερικών συμβούλων για την εκτέλεση εργασιών που εμπίπτουν κανονικά στην αρμοδιότητα των μελών του προσωπικού.

4.2. Λεπτά θέματα, όπως η φυσική εγκατάσταση του Ιδρύματος και η δομή της Κεντρικής Τράπεζας, δεν μπόρεσαν να βρούν παρά προσωρινή απάντηση κυρίως όσον αφορά το κτίριο και τα συστήματα πληροφόρησης και επικοινωνίας.

4.3. Το Συνέδριο διενέργησε αφενός ελέγχους στα συστήματα και τις διαδικασίες και αφετέρου δοκιμαστικούς ελέγχους που αφορούσαν τις πράξεις, οι οποίοι έδωσαν γενικώς ικανοποιητικά αποτελέσματα. Εντούτοις, επειδή ορισμένα στοιχεία θα μπορούσαν να βελτιωθούν, το Συνέδριο απηύθυνε σχετικά με το θέμα αυτό στη διεύθυνση του ΕΝΙ παρατηρήσεις και συστάσεις. Ορισμένες από αυτές αξίζει να μνημονευθούν στην παρούσα έκθεση.

Συστήματα και διαδικασίες διαχείρισης: παρακολούθηση των προηγουμένων παρατηρήσεων

4.4. Όσον αφορά τη διαχείριση των πάγιων στοιχείων ενεργητικού (5), το Ίδρυμα εξακολουθεί να μην διαθέτει μια λειτουργική διαδικασία φυσικής απογραφής 7 λαμβανομένου υπόψη του γεγονότος ότι η μελλοντική ΕΚΤ ενδεχομένως να αναλάβει το σύνολο ή μέρος των πάγιων στοιχείων ενεργητικού του, είναι επιθυμητό η διαδικασία αυτή να ολοκληρωθεί ταχέως.

4.5. Δεν έχει ακόμη αντιμετωπιστεί η αδυναμία που έχει ήδη διαπιστωθεί κατά το παρελθόν έτος (6) στη διαδικασία καταβολής των μισθών, η οποία χαρακτηρίζεται από την έλλειψη διαχωρισμού των καθηκόντων μεταξύ του υπολογισμού των αποδοχών αφενός και της έγκρισης της πληρωμής τους αφετέρου.

4.6. Το σύστημα απόδοσης των εξόδων αποστολής (7) τροποποιήθηκε και τα κατ' αποκοπή ποσά αντικαταστάθηκαν από πληρωμές βάσει πραγματικών εξόδων μετά από την 1η Ιανουαρίου 1997.

Τήρηση των δαπανών υπό έλεγχο

4.7. Για τις τροποποιήσεις που επήλθαν στον προϋπολογισμό κατά τη διάρκεια του έτους δεν καταρτίστηκε το 1996 επίσημος διορθωτικός προϋπολογισμός και στην παρουσίαση εκτέλεσης του προϋπολογισμού οι οριστικές δαπάνες συγκρίθηκαν με τον αρχικό προϋπολογισμό χωρίς να ληφθούν υπόψη τα αναθεωρηθέντα ποσά του προϋπολογισμού. Για το οικονομικό έτος 1996 τα ποσά των εγκεκριμένων πρόσθετων δαπανών ήταν σχετικά μικρά. Εντούτοις, για μια αποτελεσματική και διαφανή διαχείριση του προϋπολογισμού, το Ίδρυμα θα πρέπει στο μέλλον να καταρτίζει μια διορθωτική κατάσταση του αρχικού προϋπολογισμού στην περίπτωση κατά την οποία αποφασίζονται τροποποιήσεις κατά τη διάρκεια του έτους και να συμπεριλαμβάνει τα αναθεωρηθέντα ποσά στην ανάλυση της εκτέλεσης του προϋπολογισμού.

5. ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑ

5.1. Το 1996 το ΕΝΙ εξακολούθησε να αφοσιώνεται στην προπαρασκευή του τρίτου σταδίου της ΟΝΕ. Η διοικητική οργάνωση η οποία στηρίζει τη δραστηριότητα αυτή αποδεικνύεται γενικά ικανοποιητική (βλέπε σημείο 4.3), μολονότι ορισμένες απόψεις αξίζει να ενισχυθούν ακόμη στον τομέα των διαδικασιών διαχείρισης (βλέπε σημεία 4.4, 4.5 και 4.7). Η προπαρασκευή της διοικητικής υποστήριξης της μελλοντικής ΕΚΤ έχει καταστεί δυσχερέστερη από την έλλειψη σαφήνειας σχετικά με τη φύση και την έκταση των συγκεκριμένων καθηκόντων που θα της ανατεθούν. Υπάρχει κίνδυνος βραχυπρόθεσμα και μεσοπρόθεσμα η κατάσταση αυτή να βλάψει τη συνολική σχέση κόστους/αποδοτικότητας των διαρθρώσεων, οι οποίες πρέπει να καθιερωθούν μέσα στο πολύ μικρό χρονικό διάστημα που έχει καθοριστεί (βλέπε σημεία 4.1 και 4.2).

Η παρούσα έκθεση εγκρίθηκε από το Ελεγκτικό Συνέδριο στο Λουξεμβούργο κατά τη συνεδρίασή του της 10ης και 11ης Δεκεμβρίου 1997.

Για το Ελεγκτικό Συνέδριο

Bernhard FRIEDMANN

Πρόεδρος

(1) Οι εκθέσεις για τα οικονομικά έτη 1994 και 1995 δημοσιεύθηκαν στην Επίσημη Εφημερίδα (ΕΕ C 394 της 31.12.1996).

(2) Έκθεση που καταρτίστηκε σύμφωνα με το δεύτερο εδάφιο του άρθρου 17 παράγραφος 4 του τέταρτου πρωτόκολλου που έχει προσαρτηθεί στη συνθήκη για την ΕΕ (καταστατικό του ΕΝΙ).

(3) Λογαριασμοί που καταρτίστηκαν και δημοσιεύθηκαν σύμφωνα με τα άρθρα 11 και 17 του τέταρτου πρωτόκολλου που έχει προσαρτηθεί στη συνθήκη για την ΕΕ (καταστατικό του ΕΝΙ).

(4) Άρθρο 109 λ παράγραφος 1 σημείο 2 της συνθήκης για την ΕΕ.

(5) Βλέπε σημείο 4.4 της έκθεσης του Συνεδρίου σχετικά με τον έλεγχο της αποτελεσματικότητας της διαχείρισης του ΕΝΙ για το οικονομικό έτος 1995, σ. 9 (ΕΕ C 394 της 31.12.1996).

(6) Βλέπε σημείο 4.5 της έκθεσης του Συνεδρίου σχετικά με τον έλεγχο της αποτελεσματικότητας της διαχείρισης του ΕΝΙ για το οικονομικό έτος 1995, σ. 9 (ΕΕ C 394 της 31.12.1996).

(7) Βλέπε σημείο 4.8 της έκθεσης του Συνεδρίου σχετικά με τον έλεγχο της αποτελεσματικότητας της διαχείρισης του ΕΝΙ για το οικονομικό έτος 1995, σ. 9 (ΕΕ C 394 της 31.12.1996).

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ 1

>ΘΕΣΗ ΠΗΝΑΚΑ>

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ 2

>ΘΕΣΗ ΠΗΝΑΚΑ>

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΤΟΥ ΙΔΡΥΜΑΤΟΣ

Το Ευρωπαϊκό Νομισματικό Ίδρυμα επισημαίνει ότι ο έλεγχος της επιχειρησιακής επάρκειάς του για το οικονομικό έτος 1996 απέφερε, σε γενικές γραμμές, ικανοποιητικά αποτελέσματα. Κατά τη διάρκεια του 1997 και σύμφωνα με το προβλεφθέν χρονοδιάγραμμα, το Συμβούλιο του ΕΝΙ προέβη στη λήψη αποφάσεων επί μιας πλειάδας ζητημάτων θεμελιώδους σημασίας, τα οποία αφορούν τη μελλοντική οργάνωση και το ρόλο της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας. Οι αποφάσεις αυτές δημιούργησαν ένα σαφές πλαίσιο για την προετοιμασία της διοικητικής υποστήριξης, η οποία προχωρεί με γοργούς ρυθμούς, και θα περιορίσουν κατά συνέπεια τον κίνδυνο της αναποτελεσματικής χρησιμοποίησης πόρων. Εν τω μεταξύ, το Ίδρυμα εξακολουθεί να ενισχύει τις διοικητικές διαδικασίες του υπό το πρίσμα των παρατηρήσεων του Ελεγκτικού Συνεδρίου.