ΑΠΟΦΑΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ της 19ης Δεκεμβρίου 1984 σχετικά με διαδικασία εφαρμογής του άρθρου 85 της συνθήκης ΕΟΚ IV/29.725 - χαρτοπολτός (Το κείμενο στην αγγλική γλώσσα είναι το μόνο αυθευτικό)

Η ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΤΩΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΩΝ ΚΟΙΝΟΤΗΤΩΝ,

Έχοντας υπόψη:

τη συνθήκη για την ίδρυση της Ευρωπαϊκής Οικονομικής Κοινότητας,

τον κανονισμό αριθ. 17 του Συμβουλίου της 6ης Φεβρουαρίου 1962, πρώτο κανονισμό εφαρμογής των άρθρων 85 και 86 της συνθήκης (1), όπως τροποποιήθηκε τελευταία από την πράξη προσχώρησης της Ελλάδας, και ιδίως το άρθρο 3,

την απόφαση της Επιτροπής της 29ης Ιουλίου 1981 να κινήσει τη σχετική διαδικασία,

αφού δόθηκε στις ενδιαφερόμενες επιχειρήσεις η ευκαιρία να διατυπώσουν τις απόψεις τους σχετικά με τις αιτιάσεις που έλαβε υπόψη η Επιτροπή σύμφωνα με το άρθρο 19 παράγραφος 1 του κανονισμού αριθ. 17 και σύμφωνα με τον κανονισμό αριθ. 99/63/ΕΟΚ της Επιτροπής της 25ης Ιουλίου 1963 περί των ακροάσεων που προβλέπονται στο άρθρο 19 παράγραφοι 1 και 2 του κανονισμού αριθ. 17 του Συμβουλίου (2),

μετά από διαβούλευση με τη Συμβουλευτική Επιτροπή Συμπράξεων και Δεσποζουσών Θέσεων,

Εκτιμώντας ότι:

ΜΕΡΟΣ 1 ΤΑ ΠΡΑΓΜΑΤΙΚΑ ΠΕΡΙΣΤΑΤΙΚΑ (1) Το 1977, η Επιτροπή διεξήγαγε ελέγχους, σύμφωνα με το άρθρο 14 του κανονισμού αριθ. 17, στη βιομηχανία χαρτοπολτού, ιδιαίτερα όσον αφορά τη συμπεριφορά των μερών στα οποία απευθύνεται η παρούσα απόφαση (3) από το 1973. Μετά την αποκάλυψη ορισμένων περιοριστικών τακτικών και συμφωνιών που δεν είχαν κοινοποιηθεί σύμφωνα με τα άρθρα 4 ή 5 του κανονισμού αριθ. 17, η Επιτροπή αποφάσισε, το Σεπτέμβριο του 1981, να κινήσει αυτεπάγγελτα τη διαδικασία του άρθρου 3 παράγραφος 1 του κανονισμού αριθ. 17 και κοινοποίησε στα μέρη στα οποία απευθύνεται η παρούσα απόφαση έκθεση αιτιάσεων. Προκειμένου να ελέγξει τα επιχειρήματα που περιλαμβάνονται στις απαντήσεις που έδωσαν οι επιχειρήσεις στην έκθεση αιτιάσεων, η Επιτροπή ζήτησε, το Σεπτέμβριο του 1982, συμπληρωματικές πληροφορίες σχετικά με το χρονικό διάστημα από το 1974 έως τα μέσα του 1982, σύμφωνα με το άρθρο 11 του κανονισμού αριθ. 17. Τα πραγματικά περιστατικά που προκύπτουν από τις έρευνες αυτές της Επιτροπής μπορούν να συνοψιστούν ως εξής:

Α. Η αγορά I. Το προϊόν

(2) 1. Αντικείμενο της απόφασης αυτής είναι ο λευκασμένος θειικός πολτός, όπως χρησιμοποιείται στη βιομηχανία χαρτιού και ο οποίος προσφέρεται στην αγορά (ο λεγόμενος πολτός αγοράς). Ο λευκασμένος θειικός πολτός προέρχεται από τη χημική επεξεργασία της σελουλόζης, η οποία αποτελείται από φυτικές ίνες. Σ' αυτή τη μέθοδο παραγωγής το τελικό προϊόν προσλαμβάνει ορισμένες ειδικές ιδιότητες. Έτσι, ο λευκασμένος θειικός πολτός διαφέρει από τις άλλες κατηγορίες πολτού. Η ποιότητα του θειικού πολτού είναι καλύτερη από εκείνη των άλλων χημικών πολτών (πολτός ανθρακικού νατρίου, θειώδης πολτός) ή των μηχανικών πολτών. Για την παραγωγή του χρησιμοποιούνται σχεδόν όλες οι κατηγορίες ξύλου, σε αντίθεση με τη μέθοδο παραγωγής του πολτού ανθρακικού νατρίου, για παράδειγμα- η μέθοδος αυτή απαιτεί λιγότερη ενέργεια από την παραγωγή μηχανικού πολτού και προκαλεί μικρότερη μόλυνση από τη μέθοδο παραγωγής του θειώδους πολτού. Κατά το πρώτο στάδιο της μεθόδου παράγεται μη λευκασμένος (φαιός) θειικός πολτός. Αυτός χρησιμοποιείται, για παράδειγμα, στην κατασκευή τσαντών, χαρτοκιβωτίων και άλλου υλικού για συσκευασίες. Προκειμένου να χρησιμοποιηθεί στη βιομηχανία κατασκευής λεπτότερου χαρτιού όπου έχει σημασία το χρώμα και η καθαρότητα, ο θειικός πολτός λευκαίνεται χημικά σε μεταγενέστερο στάδιο. Ο λευκασμένος θειικός πολτός είναι ο καλύτερος ποιοτικά από όλες τις άλλες κατηγορίες πολτών. Το μερίδιο που κατέχει στην αγορά αυξήθηκε σταθερά κατά τα τελευταία χρόνια. Το 1980 ανερχόταν στο 1/3 περίπου.

(3) 2. Οι ιδιότητες του λευκασμένου θειικού πολτού ποικίλλουν ανάλογα με την κατηγορία ξύλου που χρησιμοποιείται για την παραγωγή του. Ο πολτός μαλακής ξυλείας έχει μακρύτερες ίνες, είναι περισσότερο ανθεκτικός και παρουσιάζει μεγαλύτερη δυνατότητα μηχανικής επεξεργασίας. Γενικά, θεωρείται καλύτερος ποιοτικά από τον πολτό σκληρής ξυλείας, ο οποίος έχει κοντύτερες ίνες και είναι περισσότερο κατάλληλος για την παραγωγή μαλακού χαρτιού. Ο πολτός από ξυλεία που παράγεται σε βόρειες περιοχές, η οποία έχει αναπτυχθεί σχετικά αργά (βόρεια μαλακή ξυλεία/σκληρή ξυλεία) θεωρείται καλύτερος ποιοτικά από τον πολτό από ξυλεία που παράγεται σε νότιες περιοχές (νότια μαλακή ξυλεία/σκληρή ξυλεία). Από το 1978 τουλάχιστον, αυτή η διαβάθμιση της ποιότητας διαμόρφωσε τέσσερα επίπεδα τιμών για τις τέσσερις κατηγορίες του προϊόντος (βόρεια μαλακή ξυλεία, νότια μαλακή ξυλεία, βόρεια σκληρή ξυλεία και νότια σκληρή ξυλεία), όπου οι υψηλότερες τιμές αναφέρονται στη βόρεια μαλακή ξυλεία και οι χαμηλότερες στη νότια μαλακή ξυλεία. Μέσα σ'αυτές τις τέσσερις κατηγορίες προϊόντων γίνονται περαιτέρω διακρίσεις ανάλογα με τη φωτεινότητα. Ο πολτός επάνω από 88 GE (4) θεωρείται πρώτης ποιότητας, ενώ ο πολτός κάτω από 80 GE χαρακτηρίζεται σαν ημιλευκασμένος. Όσο φωτεινότερο είναι το προϊόν τόσο υψηλότερη είναι και η τιμή του.

(4) 3. Ανάλογα με τις διαφορετικές ιδιότητες και τα σχετικά πλεονεκτήματα των διαφόρων κατηγοριών του προϊόντος, οι βιομηχανίες χαρτιού χρησιμοποιούν συνήθως ένα συνδυασμό για την κατασκευή ορισμένου χαρτιού ορισμένης ποιότητας. Μέσα σε μία κατηγορία προϊόντος, υπάρχουν πράγματι σε μεγάλο βαθμό δυνατότητες εναλλαγής για τον πολτό που παράγουν οι μεμονωμένες βιομηχανίες, ενώ, αντίθετα, η μετάβαση από τη μία κατηγορία προϊόντος σε άλλη μπορεί να πραγματοποιηθεί μέσα σε δεδομένα φυσικοχημικά όρια: απαιτεί ματροχρόνια και δαπανηρά πειράματα και μετατροπή του εργοστασίου κατασκευής. Από την πλευρά του χαρτοβιομήχανου, υπάρχει η δυνατότητα να μεταπηδήσει σε άλλο παραγωγό, τουλάχιστον, για την ίδια κατηγορία προϊόντος, αλλά αποδίδει μεγάλη σημασία στη διατήρηση των σχέσεων που έχει από παλιά με τους προμηθευτές του, καθώς και στην ασφάλεια των προμηθειών την οποία, σε κάθε περίπτωση, εξασφαλίζει συνήθως από ορισμένους παραγωγούς σε διάφορες χώρες.

II. Οι παραγωγοί

(5) 1. Περισσότερες από 800 εταιρείες σε πάνω από 30 χώρες πραγματοποιούν την παγκόσμια παραγωγή θειικού πολτού. Το μεγαλύτερο μέρος του θειικού πολτού που παράγουν οι εταιρείες αυτές χρησιμοποιείται από τις ίδιες ή συνεργαζόμενες με αυτές εταιρείες, π.χ. για χαρτοποιία. Μόνο 40 % της όλης παραγωγής λευκασμένου θειικού πολτού πωλείται στην αγορά (5). (Ο λεγόμενες πολτός αγοράς, που αποτελεί αντικείμενο της παρούσας απόφασης). Περισσότερες από 50 εταιρείες πωλούν πολτό αγοράς στην Κοινότητα.

Η συνολική παραγωγή του λευκασμένου πολτού αγοράς κατά το 1981 ήταν περίπου 18 εκατομμύρια τόνοι. Οι κυρίως χώρες παραγωγής ήταν ο Καναδάς (πάνω από 6 εκατομμύρια τόνοι), οι ΗΠΑ (πάνω από 4 εκατομμύρια τόνοι), η Σουηδία (περίπου 2,5 εκατομμύρια τόνοι) και η Φινλανδία (περίπου 1,6 εκατομμύρια τόνοι) (6).

(6) 2. Οι περισσότεροι από τους παραγωγούς των Ηνωμένων Πολιτειών πραγματοποιούν ένα μέρος από τις καθετοποιημένες ενέργειες παραγωγής των ομίλων χαρτοβιομηχανιών, των οποίων ο ετήσιος κύκλος εργασιών ανέρχεται σε πολλές χιλιάδες εκατομμυρίων δολαρίων. Οι μεγαλύτεροι από αυτούς πωλούν πάνω από 300 000 τόνους το χρόνο, από τους οποίους στέλνουν στην Κοινότητα 100 000 τόνους το χρόνο. Οι καναδοί παραγωγοί συμμετέχουν ως επί το πλείστον στους καθετοποιημένους ομίλους με ετήσιο κύκλο εργασιών που ανέρχεται σε 2 εκατομμύρια δολάρια ΗΠΑ.

Οι μεγαλύτεροι από αυτούς πωλούν 500 000 τόνους το χρόνο και στέλνουν πάνω από 150 000 τόνους στην Κοινότητα. Οι σουηδοί παραγωγοί αποτελούν επίσης, κατά κανόνα, καθετοποιημένες εταιρείες. Ο συνολικός κύκλος εργασιών τους είναι συνήθως μικρότερος από 1 000 εκατομμύρια δολάρια ΗΠΑ. Οι μεγαλύτεροι από αυτούς πωλούν πάνω από 300 000 τόνους το χρόνο και ορισμένοι διαθέτουν ολόκληρη την παραγωγή τους στην Κοινότητα. Σε πολλές περιπτώσεις, οι Φινλανδοί βιομήχανοι αποτελούν επίσης καθετοποιημένες εταιρείες. Ο κύκλος εργασιών τους ανέρχεται σε λιγότερο από 1 000 εκατομμύρια δολάρια ΗΠΑ. Οι μεγαλύτεροι απ' αυτούς πωλούν περίπου 200 000 τόνους το χρόνο. Δέκα βιομηχανίες (7) ανήκουν σε κοινή οργάνωση πωλήσεων (Finncell), η οποία εμπορεύεται τα προϊόντα τους αποκλειστικά επ' ονόματί της και για δικό της λογαριασμό, καθορίζει τις τιμές και κατανέμει τις παραγγελίες που παραλαμβάνει μεταξύ των μελών της. Γενικά, όσον αφορά τον συνολικό κύκλο εργασιών, οι παραγωγοί των Ηνωμένων Πολιτειών και του Καναδά έχουν μεγαλύτερες εταιρείες από τους σουηδούς και φινλανδούς παραγωγούς. Οι σουηδοί και φινλανδοί παραγωγοί, εντούτοις, στέλνουν μεγαλύτερες ποσότητες στην ΕΟΚ από τους παραγωγούς των ΗΠΑ και του Καναδά.

Οι παραγωγοί και των τεσσάρων χωρών διατηρούν συχνά μακροπρόθεσμες συμφωνίες προμήθειας πολτού με τους μεγαλύτερους χαρτοβιομήχανους στην Κοινότητα, βάσει καθορισμένων ποσοτήτων, ενώ οι τιμές συνήθως καθορίζονται ανά τρίμηνο. Πολλοί παραγωγοί συμμετέχουν στις ευρωπαϊκές βιομηχανίες χαρτιού. Κατά κανόνα, ένας παραγωγός εφοδιάζει περισσότερους από 50 πελάτες στην Κοινότητα. Η Finncell έχει τον μεγαλύτερο αριθμό πελατών στην Κοινότητα (περίπου 290 χαρτοβιομηχανίες).

(7) 3. Η παραγωγή πολτού και το κόστος μεταφοράς μέσα στην Κοινότητα ποικίλλουν ανάλογα με τον τόπο που βρίσκεται το εργοστάσιο. Λόγω των διαφορετικών τάσεων στην οικονομική κατάσταση και τις τιμές συναλλάγματος στη χώρα κάθε παραγωγού, μεταξύ του 1975 και 1981, παρατηρήθηκε σημαντική μεταβολή στα σχετικά πλεονεκτήματα και μειονεκτήματα κόστους των διαφορών εταιρειών στις οποίες απευθύνεται η απόφαση αυτή. Το 1976 οι παραγωγοί που είναι εγκατεστημένοι τόσο στο νοτιοδυτικό όσο και στο βορειοδυτικό τμήμα των Ηνωμένων Πολιτειών ήταν σε πολύ πλεονεκτική θέση όσον αφορά το κόστος, ενώ το 1981 παρουσιάζαν βασικά μειονεκτήματα. Στον πίνακα 1 φαίνονται τα σχετικά λεπτομερή στοιχεία.

(8) 4. Μεταξύ 1975 και 1981, ο δείκτης χρησιμοποίησης παραγωγικής ικανότητας και το επίπεδο των αποθεμάτων των παραγωγών πολτού διέφερε σημαντικά όχι μόνο μεταξύ των διαφόρων χωρών αλλά και μεταξύ των παραγωγών της ίδιας χώρας. Για λεπτομέρειες βλέπε πίνακες 3 και 4.

III. Οι πελάτες

(9) Η Ευρωπαϊκή Κοινότητα αποτελεί το σημαντικότερο πεδίο πωλήσεων του λευκασμένου θειικού πολτού. Από τις συνολικές πωλήσεις ύψους 18 εκατομμυρίων τόνων περίπου το 1981, οι προμήθειες της Κοινότητας ανήλθαν σε 6,1 εκατομμύρια τόνους περίπου (8). Οι μεγαλύτερες ποσότητες κατευθύνθηκαν προς την Ομοσπονδιακή Δημοκρατία της Γερμανίας (σχεδόν 2 εκατομμύρια τόνοι), τη Γαλλία (πάνω από 1,3 εκατομμύρια τόνοι) και στο Ηνωμένο Βασίλειο (πάνω από 1,1 εκατομμύρια τόνοι). Η παραγωγή της Κοινότητας το χρόνο εκείνο ήταν μόλις 0,7 εκατομμύρια τόνοι (9).

(10) Η κοινοτική αγορά είναι ιδιαίτερα σημαντική για τους σουηδούς και φινλανδούς παραγωγούς, οι οποίοι στέλνουν στην Κοινότητα περίπου τα 2/3 της συνολικής παραγωγής τους σε πολτό αγοράς. Η ευρωπαϊκή αγορά είναι λιγότερο σημαντική για τους βορειοαμερικανούς παραγωγούς σε σύγκριση με τις πολύ μεγαλύτερες εγχώριες αγορές. Οι αποστολές στην Κοινότητα τους βοηθούν σημαντικά να διαφοροποιήσουν και να εξισορροπήσουν τις κυκλικές διακυμάνσεις στις Ηνωμένες Πολιτείες.

(11) Πάνω από 800 χαρτοβιομηχανίες που λειτουργούν στην Κοινότητα αγοράζουν λευκασμένο θειικό πολτό. 100 περίπου απ' αυτές αγοράζουν μεγάλες ποσότητες. Τέτοιες εταιρείες έχουν συνήθως συνάψει μακροπρόθεσμες συμφωνίες προμηθειών. Προκειμένου να επιτύχουν το απαιτούμενο μείγμα για την παραγωγή τους και να ελαχιστοποιήσουν τους κινδύνους της προμήθειας, αγοράζουν λευκάσμενο θειικό πολτό από πολλούς παραγωγούς σε διάφορες χώρες. Οι μεγαλύτεροι αγοραστές αγοράζουν περισσότερο από 200 000 τόνους λευκασμένο θειικό πολτό το χρόνο. Ο συνολικός κύκλος εργασιών τους ανέρχεται σε περισσότερο από 1 δισεκατομμύριο δολάρια ΗΠΑ. Συχνά, συνδέονται με παραγωγούς πολτού οι οποίοι έχουν την έδρα τους εκτός της Κοινότητας.

IV. Ανάπτυξη της αγοράς χαρτοπολτού

(12) 1. Η αγορά του χαρτοπολτού υπόκειται σε κυκλική διακύμανση η οποία οφείλεται στις διαφορές που παρουσιάζει η οικονομική κατάσταση. Η ζήτηση του πολτού αγοράς επηρεάζεται σημαντικά από τη ζήτηση χαρτιού και χαρτονιού, η οποία αντιστοιχεί άμεσα σε μεταβολές της βιομηχανικής παραγωγής. Κατά μέσο όρο, η παραγωγή χαρτιού στην ΕΟΚ (και ειδικότερα η παραγωγή χαρτιού υψηλότερης ποιότητας) έχει, εντούτοις, αυξηθεί σταθερά κατά τα τελευταία χρόνια.

(13) 2. Μετά από μία ανάκαμψη κατά το 1973, η παραγωγή χαρτιού και, κατά συνέπεια, η κατανάλωση πολτού στην ΕΟΚ μειώθηκε το 1974 και πιο εντυπωσιακά το 1975. Κατά το έτος αυτό, ο δείκτης χρησιμοποίησης της παραγωγικής ικανότητας όλων σχεδόν των παραγωγών πολτού παρουσίασε θεαματική πτώση και τα αποθέματα στα εργαστάσια των παραγωγών αυξήθηκαν σε πρωτοφανές επίπεδο που ισοδυναμούσε για ορισμένους παραγωγούς με την παραγωγή ολόκληρου χρόνου. Ενώ στον Καναδά, λόγω των μακροχρόνιων απεργιών, τα αποθέματα ήταν περιορισμένα, η αύξηση των αποθεμάτων ήταν εξαιρετικά υψηλή στη Σουηδία, όπου το κράτος χρηματοδότησε ένα μέρος του κόστους των πρόσθετων αποθεμάτων σύμφωνα με το σχέδιο περί κινήτρων για τη δημιουργία αποθεμάτων. Το 1976, η εισαγωγή και η κατανάλωση πολτού στην ΕΟΚ επανήλθε σχεδόν στο επίπεδο του 1974 και παρέμεινε σχετικά σταθερή το 1977. Το 1978, η εισαγωγή και η κατανάλωση πολτού στην ΕΟΚ άρχισε να αυξάνεται. Η αύξηση αυτή συνεχίστηκε και έφτασε στο αποκορύφωμά της το 1980 (εισαγωγή 30 % και κατανάλωση 50 % πάνω από το επίπεδο του 1976). Το 1981, η εισαγωγή και η κατανάλωση πολτού μειώθηκε ελαφρά. Η πτώση αυτή συνεχίστηκε και το 1982. (Για λεπτομέρειες βλέπε πίνακες 2, 3 και 4). Σε όλο το διάστημα, η εισαγωγή και η κατανάλωση στις διάφορες χώρες της ΕΟΚ παρουσίασε αξιόλογες διαφορές.

(14) 3. Από το 1976, οι τιμές καθορίζονται, κατά κανόνα, σε δολάρια ΗΠΑ. Προηγουμένως, οι παραγωγοί του Καναδά και των ΗΠΑ καθόριζαν τις τιμές σε δολάρια ΗΠΑ, ενώ οι σουηδοί και οι φινλανδοί παραγωγοί σε σουηδικές κορόνες. Εκτός από το τέταρτο τρίμηνο του 1977 και τα πρώτα τρία τρίμηνα του 1978, όλοι οι παραγωγοί εφάρμοζαν ένα διπλό σύστημα τιμολόγησης, με υψηλότερες τιμές για τις παραδόσεις στα μεσογειακά λιμάνια (περιοχή 2) απ' ό,τι στα λιμάνια της βορειοδυτικής Ευρώπης (περιοχή 1).

(15) Από το πρώτο τρίμηνο του 1974 μέχρι το πρώτο τρίμηνο του 1975, οι τιμές του πολτού αυξήθηκαν περισσότερο από 40 % (η λευκασμένη μαλακή ξυλεία πρώτης ποιότητας αυξήθηκε από +- 290 δολάρια ΗΠΑ σε 415 δολάρια ΗΠΑ) και παρέμειναν σταθερές σε όλη τη διάρκεια του 1976 (10). Το 1977, οι πραγματικές τιμές συναλλαγής έπεσαν σχεδόν στο επίπεδο του πρώτου τριμήνου του 1974, ενώ οι ανακοινωθείσες τιμές παρέμειναν, κατά τα τρία πρώτα τρίμηνα του 1977, στο επίπεδο του 1976. Από το τρίτο τρίμηνο του 1978 έως το δεύτερο τρίμηνο του 1980, οι τιμές ανέβαιναν συνεχώς για να φτάσουν σε συνολική αύξηση πάνω από 60 % (η λευκασμένη βόρεια μαλακή ξυλεία πρώτης ποιότητας έφτασε από 330 δολάρια ΗΠΑ σε 545 δολάρια ΗΠΑ) και παρέμειναν σταθερές μέχρι το τέταρτο τρίμηνο του 1981 (10). Κατά το τέταρτο τρίμηνο του 1981, η ανακοινωθείσα τιμή σημείωσε περαιτέρω αύξηση, η οποία δεν έγινε δεκτή σε όλα τα κράτη μέλη. Το 1982 οι τιμές συναλλαγής έπεσαν γρήγορα και πάλι στα επίπεδα των αρχών του 1979.

Β. Οι ενδιαφερόμενες επιχειρήσεις (16) Οι ενδιαφερόμενες επιχειρήσεις είναι από τους μεγαλύτερους παγκόσμιους παραγωγούς λευκασμένου θειικού πολτού και από τους κυριότερους προμηθευτές των ευρωπαϊκών βιομηχανιών. Οι περισσότερες απ' αυτές είναι καθετοποιημένες επιχειρήσεις οι οποίες επεξεργάζονται ένα μέρος του πολτού που παράγουν σε χαρτί και χαρτόνι. Ο πίνακας 5 αναφέρει περισσότερες λεπτομέρειες για το συνολικό κύκλο εργασιών τους, τον τόπο εγκατάστασης και την παραγωγική ικανότητα των εργοστασίων τους και τη συμμετοχή τους στις εταιρείες άλλων παραγωγών ή στις ευρωπαϊκές χαρτοβιομηχανίες.

Γ. Το σύστημα τιμολόγησης των επιχειρήσεων I. Ανακοινωθείσες τιμές

(17) 1. Οι τιμές συνήθως καθορίζονται για το επόμενο τρίμηνο. Λίγες βδομάδες πριν από την έναρξη του τριμήνου, οι παραγωγοί ανακοινώνουν τις νέες τιμές των αντίστοιχων προϊόντων τους. Οι ανακοινώσεις γίνονται προφορικά, τηλεφωνικά, γραπτά ή με τέλεξ στους πελάτες, πρακτορεία ή ειδικά έντυπα (κυρίως τα "Pulp and Paper International", "Paper" και "Deutsche Papierwirtschaft", οποία δημοσιεύουν αμέσως τις πληροφορίες. Οι άλλοι παραγωγοί μαθαίνουν αμέσως τις νεοανακοινωθείσες τιμές οποιουδήποτε παραγωγού από τα ειδικά έντυπα, τους πράκτορές τους ή από τους κοινούς πελάτες τους. Αυτό μπορεί να διαπιστωθεί από τα εξής:

(18) - Τέλεξ της 22ας Μαΐου 1975 από την Continental Cellulose στον παραγγελιοδότη της Norrlands Skogsaegares Cellulosa:

"ΚΕΑ ανακοινώνει αμετάβλητες τιμές τρίτο τρίμηνο 1975". (III/437) (πρωτότυπο κείμενο στο αγγλικό).

Η ΚΕΑ (σύμπραξη εξαγωγής χαρτοπολτού, χαρτιού και χαρτονιού των Ηνωμένων Πολιτειών) ανακοίνωσε επίσημα τις τιμές της την 1η Ιουνίου 1975.

(19) - Τέλεξ της 19ης Νοεμβρίου 1975 από την Continental Cellulose στον παραγγελιοδότη της Stora Kopparbergs:

"Μόλις μαθαίνουμε ότι η SCA αποφάσισε να προσφέρει στο εξής τον χαρτοπολτό της στο Βέλγιο σε δολάρια ΗΠΑ, στις ακόλουθες τιμές:

"" ID="1">- SBK (11):> ID="2">415,"> ID="1">- HBK (12):> ID="2">410,"> ID="1">- SB θειικός:> ID="2">410,"> ID="1">- μη λευκασμένος θειικός:> ID="2">382,"> ID="1">- μη λευκασμένο kraft:> ID="2">375."">

Σαν πράκτορες σας και συμβάλλοντας στη σταθερότητα της αγοράς -η οποία απαιτείται λόγω των πολύ χαμηλών και δυσμενών τιμών του χαρτιού- παρακαλούμε εισηγηθείτε να τηρηθούν τα επίπεδα αυτά. Παρακαλώ δώσατε οδηγίες". (III/400) (πρωτότυπο κείμενο στα αγγλικά).

Η SCA (Svenska Cellulosa AB) ανακοίνωσε τις τιμές της στις 19 Νοεμβρίου 1975.

(20) - Τέλεξ του Δεκεμβρίου 1978 από τον κ. Ph. Verdet, πράκτορα, στον παραγγελιοδότη του κ. Bivar της Portucel:

"Ακούσαμε ότι η ΚΕΑ επρόκειτο να ανακοινώσει σήμερα τις ακόλουθες τιμές:

"" ID="1">- λευκασμένο ρητινώδες kraft προελεύσεως βορρά:> ID="2">400,"> ID="1">- λευκασμένο ρητινώδες kraft προελεύσεως νότου:> ID="2">385,"> ID="1">- λευκασμένο φυλλώδες kraft προελεύσεως νότου:> ID="2">380.">

θα σας διαβιβάσουμε με τέλεξ άλλα σχόλια μόλις είναι δυνατόν" (VII F 2/161) (πρωτότυπο κείμενο στα αγγλικά).

(21) - Τέλεξ της 15ης Ιουνίου 1979 από τον κ. Weijerman, πράκτορα, στον παραγγελιοδότη του κ. Bivar της Portucel:

"Κατάσταση τιμών τρίτο τρίμηνο Fincel, Modo, Soedra και Borregaard: καμία αύξηση. Άλλοι σκανδιναβοί παραγωγοί δεν ανακοίνωσαν ακόμη.

ΗΠΑ: Georgia Pacific αύξησε λευκασμένο SW από 410 σε 425 δολάρια ΗΠΑ και ανακοίνωσε αμετάβλητες τιμές για λευκασμένο HW (395 δολάρια ΗΠΑ).

Οι τιμές σας: Ανακοινώστε διάρθρωση τιμών σας τρίτο τρίμηνο. Εφόσον HW ΗΠΑ και Σκανδιναβίας αμετάβλητες, υποθέτουμε ότι θα δημοσιεύσετε τιμές δεύτερου τριμήνου για τρίτο τρίμηνο. Παρακαλώ ενημερώστε". (VII F 2/185) (πρωτότυπο κείμενο στα αγγλικά).

(22) 2. Τουλάχιστον για τις περιόδους που αναφέρονται κατωτέρω, οι εταιρείες στις οποίες απευθύνεται η απόφαση αυτή ανήγγειλαν τις ίδιες τιμές για τη βορειοδυτική Ευρώπη (περιοχή 1) και σχεδόν τις ίδιες τιμές για τη νότιο Ευρώπη (περιοχή 2):

i) Οι τιμές που ανήγγειλαν οι εταιρείες του Καναδά και των ΗΠΑ ήταν οι ίδιες για το πρώτο τρίμηνο του 1975 μέχρι το τρίτο τρίμηνο του 1977 και από το πρώτο τρίμηνο του 1978 μέχρι το τρίτο τρίμηνο του 1981 (13).

ii) Οι τιμές, που ανήγγειλαν οι σουηδικές και φινλανδικές εταιρείες ήταν ίδιες για το πρώτο τρίμηνο του 1975 μέχρι το δεύτερο τρίμηνο του 1977 και από το τρίτο τρίμηνο του 1978 μέχρι το τρίτο τρίμηνο του 1981 (14).

iii) Οι τιμές όλων μαζί των εταιρειών ήταν οι ίδιες από το πρώτο τρίμηνο του 1976 μέχρι το δεύτερο τρίμηνο του 1977 και από το τρίτο τρίμηνο του 1979 μέχρι το τρίτο τρίμηνο του 1981 (15).

(23) Οι ανακοινώσεις έγιναν πριν από την έναρξη των αντίστοιχων τριμήνων και ήταν τουλάχιστον αλλεπάλληλες. Για ορισμένα τρίμηνα (π.χ. το πρώτο τρίμηνο του 1978 και τα πρώτα τρία τρίμηνα του 1979), όλοι οι παραγωγοί έκαναν τις ανακοινώσεις των τιμών τους σχεδόν συγχρόνως. Γενικά, οι παραγωγοί της ίδιας χώρας έκαναν τις ανακοινώσεις τους μέσα σε λίγες ημέρες ο ένας μετά τον άλλο. Στον πίνακα αναφέρονται λεπτομερώς οι ανακοινώσεις των τιμών.

II. Τιμές συναλλαγής

(24) Οι ενιαίες ανακοινωθείσες τιμές πωλήσεων πρώτης ποιότητας στις κυριότερες πελάτιδες χώρες της Κοινότητας (16) αποτελούσαν και τις ενιαίες τιμές συναλλαγών, τουλάχιστον στις ακόλουθες περιόδους:

i) Για το χαρτοπολτό μαλακής ξυλείας, από το πρώτο τρίμηνο του 1975 μέχρι το τέταρτο τρίμηνο του 1976 και από το πρώτο (17) τρίμηνο του 1979 μέχρι το τρίτο τρίμηνο του 1981.

ii) Για το χαρτοπολτό σκληρής ξυλείας, από το πρώτο τρίμηνο του 1975 μέχρι το τρίτο τρίμηνο του 1976 και από το πρώτο τρίμηνο του 1979 μέχρι το τρίτο τρίμηνο του 1981.

(25) Δεδομένου ότι οι απαντήσεις στην Έκθεση Αιτιάσεων περιλάμβαναν τον αβάσιμο ισχυρισμό ότι οι τιμές συναλλαγής διαφέρουν σημαντικά από τις ανακοινωθείσες τιμές, η Επιτροπή ζήτησε γραπτές αποδείξεις σύμφωνα με το άρθρο 11 του κανονισμού αριθ. 17. Οι ενδιαφερόμενες επιχειρήσεις υπέβαλαν περισσότερα από 100 000 δελτία τιμολογίων και πιστώσεων. Αυτά αποδεικνύουν ότι πραγματικές εκπτώσεις ή παραχωρήσεις, με τη μορφή καλύτερων όρων πληρωμής, έγιναν (με σπάνιες εξαιρέσεις) μόνο σε ένα μικρό κύκλο μεγάλων εταιρειών. Οι ενδιαφερόμενες επιχειρήσεις παραχώρησαν τις εκπτώσεις αυτές με ανάλογους όρους. Συνήθως, δεν υπερέβησαν το 3 % και ποτέ δεν έφτασαν συνολικά σε περισσότερο από 7 %. Οι εκπτώσεις που χρησιμεύουν απλώς σαν αντιστάθμισμα στην αδυναμία του προμηθευτή να εκπληρώσει τις συμβατικές του υποχρεώσεις ή σαν πρόσθετη εξυπηρέτηση που προσφέρει ο πελάτης ή τρίτος, δεν αποτελούν πραγματικές εκπτώσεις επί των τιμών και, κατά συνέπεια, δεν έχουν ληφθεί υπόψη (18). Κατά τον ίδιο τρόπο, η τιμολόγηση των ποσοτήτων που στάλθηκαν το επόμενο τρίμηνο με τιμές που ίσχυαν όταν συνάφθηκε η συμφωνία (carry over), δεν αποτελεί πραγματική έκπτωση επί της τιμής (19). Οι λεπτομερείς τιμές συναλλαγής αναφέρονται στους πίνακες 7 και 8.

III. Πολιτική τιμολογήσεων

Στοιχεία σχετικά με την πολιτική τιμολογήσεων που εφαρμόζουν ορισμένες από τις ενδιαφερόμενες εταιρείες περιλαμβάνονται στα ακόλουθα τέλεξ:

(26) - Σε τέλεξ της 19ης Νοεμβρίου 1975 προς τη θυγατρική της εταιρεία στο Βέλγιο, η Finncell γράφει:

"Κύριος σκοπός μας είναι η σταθερότητα και ένα διεθνώς ενιαίο επίπεδο τιμών για το χαρτοπολτό από όλες τις πηγές εφοδιασμού..." (IX/1713) (πρωτότυπο στα αγγλικά).

(27) - Σε τέλεξ της 16ης Δεκεμβρίου 1977 προς τη θυγατρική της εταιρεία στην Ιταλία, η SCA γράφει:

"Η Kraft Exporter Association (KEA), σε μια προσπάθειά της να υποστηρίξει τους σκανδιναβούς, ανακοίνωσε την εβδομάδα αυτή τις τιμές τους για το πρώτο τρίμηνο του 1978 στη Δυτική Ευρώπη" (XXVII/5530) (πρωτότυπο στα αγγλικά).

Δ. Καρτέλ των παραγωγών χαρτοπολτού των Ηνωμένων Πολιτειών (ΚΕΑ) (28) 1. Στη σύμπραξη εξαγωγής χαρτοπολτού, χαρτιού και χαρτονιού των Ηνωμένων Πολιτειών που φέρει την επίσημη ονομασία Kraft Export Association (KEA: η συντομογραφία αυτή χρησιμοποιείται ακόμη στον κλάδο και θα χρησιμοποιηθεί και στην απόφαση αυτή), συμμετέχουν σαν μέλη οι ακόλουθοι παραγωγοί χαρτοπολτού των Ηνωμένων Πολιτειών:

- Crown Zellerbach Corp.,

- Federal Paper Board Co.,

- Georgia Pacific Copr. (GP),

- Scott Paper Co.,

- Weyerhaeuser.

Η ITT-Rayonier Inc. αποσύρθηκε μόλις έλαβε την Έκθεση Αιτιάσεων. Η International Pulp Sales Co. αποσύρθηκε στις 13 Μαρτίου 1979. Η Chesapeake Corp. της Βιρτζίνια αποσύρθηκε την 1η Φεβρουαρίου 1982. Η The Mead Corporation αποσύρθηκε της 1η Απριλίου 1984.

(29) 2. Η KEA αποτελεί κάρτελ εξαγωγών που δηλώθηκε το 1952 σύμφωνα με το νόμο Webb Pomerene (20). Οι σκοποί της δημιουργίας της σύμπραξης αυτής αναφέρονται στο άρθρο II των άρθρων σύμπραξης και έχουν ως εξής:

- αποτελεί σύμπραξη με αποκλειστικό σκοπό την ενασχόληση με το εξαγωγικό εμπόριο, όπως αυτό ορίζεται στο νόμο,

- συγκεντρώνει, συντάσσει και μεταδίδει στοιχεία όλων των ειδών σχετικά με τις εν λόγω βιομηχανίες ή χρήσιμα ή ενδιαφέροντα γι' αυτές, κατά την προώθηση του εξαγωγικού τους εμπορίου, και προσφέρει στα μέλη της και σε άλλους ευκαιρίες να συζητήσουν τα στοιχεία αυτά και άλλα θέματα σχετικά με το εξαγωγικό εμπόριο των εν λόγω βιομηχανιών,

- συνάπτει συμφωνίες κατά τη διενέργεια του εξαγωγικού εμπορίου για ένα ή όλα τα αντικείμενα του εμπορίου αυτού και βοηθά τα μέλη της να συνάπτουν συμφωνίες και να προβαίνουν σε ατομικές και κοινές ενέργειες σχετικά με ένα και όλα τα αντικείμενα του εν λόγω εξαγωγικού εμπορίου.

(30) Σύμφωνα με το άρθρο II των άρθρων του καταστατικού της σύμπραξης, η σύμπραξη μπορεί να περιλαμβάνει στο πεδίο των δραστηριοτήτων της ολόκληρο ή οποιοδήποτε μέρος του εξαγωγικού εμπορίου των βιομηχανιών χαρτοπολτού, χαρτιού και χαρτονιού. Η σύμπραξη συγκεντρώνει επίσης στατιστικές οι οποίες είναι αυστηρά εμπιστευτικές (άρθρο VII των συμπληρωματικών νόμων).

(31) 3. Τις υποθέσεις της σύμπραξης διαχειρίζεται εκτελεστική επιτροπή η οποία απαρτίζεται από τους προέδρους των διαφόρων ομάδων. Οι ομάδες αυτές μπορούν να καθορίσουν τους όρους και τις προϋποθέσεις συμμετοχής στη σύμπραξη, καθώς και τη μέθοδο διαχείρισης των υποθέσεών τους σύμφωνα με τα άρθρα του καταστατικού της σύμπραξης, τους συμπληρωματικούς νόμους, καθώς και την πολιτική και τους κανόνες που θεσπίζει η εκτελεστική επιτροπή.

(32) Το άρθρο II (Α) της ανακοίνωσης πολιτικής του ομίλου χαρτοπολτού έχει ως εξής:

"Σύμφωνία επί των τιμών: συνέρχονται τα μέλη του ομίλου χαρτοπολτού κατά ορισμένα διαστήματα και, εφόσον υπάρχει απαρτία, τα μέλη που αντιπροσωπεύονται στη συνέλευση αποφασίζουν ομόφωνα σχετικά με τις τιμές και τους όρους πληρωμής για τις πωλήσεις στις περισσότερες αγορές εξαγωγών επιλεγμένων ποιοτήτων χαρτοπολτού που παράγεται στις Ηνωμένες Πολιτείες. Ορισμένες χώρες μπορούν, ειδικά, να εξαιρεθούν από τον τιμοκατάλογο αυτό. Εφόσον κάθε συμμετέχουσα εταιρεία παραλαμβάνει την ημερήσια διάταξη κάθε συνέλευσης πριν από τη συνέλευση αυτή και, επομένως, γνωρίζει εκ των προτέρων ότι θα συζητηθεί η αναθεώρηση των τιμών, η ομόφωνη απόφαση των παρόντων μελών είναι δεσμευτική για όλα τα μέλη.

Με την ομόφωνη αυτή απόφαση για την αναθεώρηση του τιμοκαταλόγου, τα μέλη συμφωνούν ως προς τον καθορισμό των νέων τιμών σαν ελάχιστων τιμών σε κάθε αγορά εξαγωγής, καθώς και σχετικά με την έγκριση των νέων όρων πληρωμής. Επίσης, συμφωνούν σχετικά με την ανακοίνωση των νέων τιμών (ή και υψηλότερων αν επιθυμούν) στους πελάτες τους αμέσως ή κατά την ημερομηνία την οποία καθορίζουν με συμφωνία τα μέλη που είναι παρόντα στη συνέλευση. Αν οι συμμετέχουσες εταιρείες πραγματοποιούν τις πωλήσεις τους μέσω πρακτόρων, εξασφαλίζουν ότι οι πράκτορές τους ανακοινώσουν τις νέες τιμές τους κατά τον ορισμένο χρόνο.

Αφού αναγγείλει τις νέες τιμές και τους όρους στους πελάτες της, κάθε συμμετέχουσα εταιρεία είναι ελεύθερη να παρεκκλίνει από τις τιμές αυτές ή τους όρους πληρωμής κατά διαστήματα, εφόσον το επιθυμεί.

Κάθε συμμετέχουσα εταιρεία συμφωνεί, εντούτοις, να αναφέρει στον διευθυντή, πριν προβεί στη σχετική ενέργεια, οποιαδήποτε παρέκκλιση προς τα κάτω από την τιμή που αναφέρεται στον προτεινόμενο τιμοκατάλογο ή οποιαδήποτε παρέκκλιση στους όρους πληρωμής. Αν από τη γνωστοποίηση αυτή προκύψει παραγγελία, το γεγονός αυτό αναφέρεται επίσης αμέσως στον διευθυντή. Η κοινοποίηση αυτή πρέπει να γίνει τηλεφωνικά μέσα σε 48 ώρες. Αν κατά την κρίση του διευθυντή, η παρέκκλιση ή οι παρεκκλίσεις αυτές επηρεάζουν δυσμενώς την ισχύ του προτεινόμενου τιμοκατάλογου σε οποιαδήποτε εξαγωγική αγορά, είναι υπεύθυνος για τη σύγκληση συνέλευσης του ομίλου χαρτοπολτού προκειμένου να συζητηθεί ο κατάλληλος τρόπος ενέργειας.

Σύμφωνα με την καθορισμένη πολιτική του ομίλου χαρτοπολτού, ο τιμοκατάλογος που προαναφέρεται αποτελεί τον προτεινόμενο τιμοκατάλογο για προσανατολισμό και χρήση από τα μέλη μόνο. Δεν πρέπει να γίνει αναπαραγωγή του ή επίδειξη σε μη μέλη, περιλαμβανομένων και των πρακτόρων. Κατά τη συζήτηση των τιμών τους με τους πελάτες ή τους πράκτορές τους, τα μέλη συμφωνούν να μην αναφέρουν τις τιμές αυτές σαν τιμές ΚΕΑ ή σαν όρους πληρωμής ΚΕΑ. Ειδικότερα, κατά τις διαπραγματεύσεις τους με πελάτες ή πιθανούς πελάτες, τα μέλη δεν συνδέουν ούτε τις παρούσες ούτε τις μελλοντικές τιμές τους με τις παρούσες ή μελλοντικές τιμές "ΚΕΑ"."

(33) Το άρθρο 1 της εν λόγω ανακοίνωσης πολιτικής περιέχει τους ακόλουθους ορισμούς για την εφαρμογή των τιμών ΚΕΑ:

- Χαρτοπολτός ελάτου: πολτός που περιλαμβάνει τουλάχιστον 80 % έλατο Douglas.

- Χαρτοπολτός εκτός ποιοτικής διαβάθμισης: χαρτοπολτός ο οποίος παρεκκλίνει από τις προδιαγραφές ποιότητας, σε βαθμό που απαιτείται μείωση της τιμής προκειμένου να πωληθεί η συγκεκριμένη παρτίδα του εν λόγω χαρτοπολτού.

- Προπαρασκευαστικός πολτός: πολτός από καινούργιο εργοστάσιο του οποίου η λειτουργία δεν ξεπερνά τον ένα χρόνο. Ο χαρτοπολτός αυτός περιορίζεται σε 100 τόνους, για φόρτωση από οποιοδήποτε εργοστάσιο σε οποιοδήποτε πελάτη.

(34) 4. α) Στην απάντησή της προς την έκθεση αιτιάσεως, η ΚΕΑ εξήγησε τις δραστηριότητές της ως εξής:

"Πρώτον, η ΚΕΑ χρησιμεύει σαν "φόρουμ" για την ανταλλαγή πληροφοριών μεταξύ των μελών της σχετικά με τους όρους που επικρατούν στις εξαγωγικές αγορές τις οποίες εξυπηρετούν... Ο δεύτερος βασικός ρόλος της ΚΕΑ είναι να αποτελέσει ένα "φόρουμ" για την εκτίμηση των τιμών αγοράς που επικρατούν στις αγορές εξαγωγής του χαρτοπολτού, καθώς και για την αναζήτηση συμφωνίας μεταξύ των μελών της σχετικά με το επίπεδο τιμών που αναμένεται να επικρατήσει στο μέλλον".

Στη διάρκεια της ακρόασης, ο εκπρόσωπος μιας εταιρείας (Rayonier) παραδέχτηκε ότι η εταιρεία του είχε προσχωρήσει στην ΚΕΑ, βασικά, για να συγκεντρώσει πληροφορίες σχετικά με τις τιμές στην αγορά-

(35) β) τα δελτία παραγγελιών και πιστώσεων που δόθηκαν στην Επιτροπή δείχνουν ότι:

i) τουλάχιστον από το πρώτο τρίμηνο του 1975 μέχρι το τρίτο τρίμηνο του 1977, οι τιμές που ανακοίνωσε η ΚΕΑ και οι τιμές των μελών της ήταν ταυτόσημες (βλέπε πίνακα 6)-

ii) τουλάχιστον από το πρώτο τρίμηνο του 1975 μέχρι το τρίτο τρίμηνο του 1981, όλα τα μέλη της ΚΕΑ ανακοίνωσαν τις ίδιες τιμές (21) (βλέπε πίνακα 6)-

iii) τουλάχιστον στις ακόλουθες περιόδους, οι ενιαίες ανακοινωθείσες τιμές αποτέλεσαν και τις πραγματικές τιμές συναλλαγών:

- για το χαρτοπολτό μαλακής ξυλείας, από το πρώτο τρίμηνο του 1975 μέχρι το τέταρτο τρίμηνο του 1976 και από το τρίτο τρίμηνο του 1979 μέχρι το τρίτο τρίμηνο του 1981,

- για το χαρτοπολτό σκληρής ξυλείας, από το πρώτο τρίμηνο του 1975 μέχρι το τρίτο τρίμηνο του 1976 και από το πρώτο τρίμηνο του 1979 μέχρι το τρίτο τρίμηνο του 1981 (βλέπε πίνακες 7 και 8).

Ε. Κοινά πρακτορεία των παραγωγών χαρτοπολτού 1. Ορισμένες από τις εταιρείες στις οποίες απευθύνεται η απόφαση αυτή εκπροσωπούνται από κοινό πράκτορα.

(36) α) Η Continental Cellulose, βελγικός πράκτορας για το χαρτοπολτό, αποτελεί πράκτορα πωλήσεων, ο οποίος εργάζεται βάσει προμήθειας για τους ακόλουθους παραγωγούς χαρτοπολτού:

- Stora Kopparbergs - Bergslags AB στο Βέλγιο,

- St Anne (για τη Μπενελούξ), Billerud για το Βέλγιο (για την Rayon Cellulose), Domtar (Καναδάς) για την Ευρώπη (εκτός από τη Γαλλία),

- Bowater Incorporated για οκτώ ευρωπαϊκές χώρες,

- Exportless για το Βέλγιο και τη Γαλλία,

- Norrlands Skogsaegares Cellulosa AB.

(37) β) Η εταιρεία Central National Corporation των Ηνωμένων Πολιτειών είναι ο πράκτορας πωλήσεων ο οποίος εργάζεται βάσει προμήθειας για πολλές εταιρείες των ΗΠΑ: Allied Papers, για τη Δυτική Ευρώπη- Chesapeake, για την Ιταλία- Western, για όλο τον κόσμο για ορισμένη κατηγορία HBK- Federal Trade Board, για όλες τις εξαγωγικές αγορές Temple Eastex, για όλες τις εξαγωγικές αγορές- Brown, για την Ιταλία. Η Brown αγοράστηκε από την James River το 1980- James River-Berlin Gorham Inc., για την Ιταλία.

Η CNC και οι θυγατρικές της έχουν άλλους πράκτορες. Για παράδειγμα, στην Ιταλία η Central National Italia SrL ενεργεί για λογαριασμό της Billerud, της Iggesund και της Kopparfors.

Η γερμανική θυγατρική της CNC πουλά για λογαριασμό της Portucel στην Ολλανδία.

Η CNC έχει πραγματοποιήσει, επίσης, πωλήσεις σε βάση ad hoc, για ορισμένους άλλους, κυρίως βορειοαμερικανούς, προμηθευτές σε όλο το διάστημα απο το 1974 έως το 1981.

2. Ορισμένες από τις εταιρείες στις οποίες απευθύνεται η απόφαση αυτή ενήργησαν σαν πράκτορες άλλων παραγωγών:

(38) α) Ο παραγωγός χαρτοπολτού Svenska είναι πράκτορας πωλήσεων που εργάζεται βάσει προμήθειας για τους ακόλουθους παραγωγούς χαρτοπολτού:

- Crown Zellerbach: Η θυγατρική της Svenska στις Ηνωμένες Πολιτείες είναι πράκτορας της Crown στην Ευρώπη,

- Η γερμανική θυγατρική της Svenska είναι πράκτορας της Companhia Portuguesa de Cellulose (Λισσαβώνα) στη Γερμανία-

(39) β) Η Mead ΗΠΑ είναι πράκτορας, εργαζόμενος βάσει προμήθειας, της British Columbia Forest Products στην ΕΟΚ-

(40) γ) Η MoDoCell είναι ο πράκτορας της St Anne στην Ιταλία-

(41) δ) Στο μεταξύ, ανακοινώθηκε η ακόλουθη συμφωνία:

Η Scapsi (SCA 'Pulp' Sales International Ltd), μία θυγατρική της SCA, είναι πράκτορας της Nekoosa Papers inc. και της Leaf River Forest Products Incorporated σε ορισμένες ευρωπαϊκές χώρες.

(42) Εκτός από τη συμφωνία που αναφέρεται στην παράγραφο 37 (James River - Berlin Garham Incorporated) και τη συμφωνία που αναφέρεται στην παράγραφο 41 (Scapsi-Nekoosa Papers Incorporated και Leaf River Forest Products Incoporated), οι άλλες συμφωνίες καταγγέλθηκαν στην Έκθεση Αιτιάσεων σαν περιοριστικές του ανταγωνισμού. Από τότε, έχουν κοινοποιηθεί στην Επιτροπή, σύμφωνα με τα άρθρα 4 και 5 του κανονισμού αριθ. 17 οι συμφωνίες που αναφέρονται στην παράγραφο 36, οι συμφωνίες της Central National Corporation με την Allied Papers και την James River-Berlin Gorham Incoporated, που αναφέρεται στην παράγραφο 37, η συμφωνία της Svenska με την Crown Zellerbach που αναφέρεται στην παράγραφο 38, και η συμφωνία που αναφέρεται στην παράγραφο 41. Έχει, επίσης, γίνει αίτηση για αρνητική πιστοποίηση σύμφωνα με το άρθρο 2 του εν λόγω κανονισμού (22).

ΣΤ. Επαφές μεταξύ των παραγωγών στα πλαίσια της Fides (43) Η εταιρεία τραστ Fides της Ελβετίας διαχειρίζεται το κέντρο έρευνας και ενημέρωσης για την ευρωπαϊκή βιομηχανία χαρτοπολτού και χαρτιού. Στα πλαίσια του τμήματος για το χαρτοπολτό σκληρής ξυλείας, οι προμηθευτές του προϊόντος αυτού συζητούσαν τακτικά σχετικά με τις τιμές και τις ποσότητες και καθόριζαν την πολιτική τους επί των τιμών. Η τακτική αυτή ακολουθήθηκε πολλές φορές κάθε χρόνο (23), είτε στις συνελεύσεις της είτε σε μία μικρότερη ομάδα, η οποία αρχικά ονομαζόταν "Mini-Fides Club" και τώρα "Bristol Club", ή ορισμένες φορές σε συναντήσεις δύο ή περισσότερων παραγωγών. Την οργάνωση των συνεδριάσεων του Bristol Club έκανε κατά κανόνα η σουηδική σύμπραξη χαρτοπολτού και χαρτιού (24). Όλοι οι συμμετέχοντες ήταν προμηθευτές σκληρής ξυλείας και περιελάμβαναν τουλάχιστον τις ακόλουθες εταιρείες και συμπράξεις εταιρειών: Swedish Pulp and Paper Association, MoDoCell, Soedra Skogsagarna, Finncell, Borregaard (25), ENCE, Portucel, St Anne και την GEC (26).

1. Οι παραπάνω διαπιστώσεις βασίζονται στα ακόλουθα γεγονότα και έγγραφα:

(44) - Τον Ιούνιο του 1973, ο διευθυντής πωλήσεων της GEC συναντήθηκε με αντιπρόσωπο της σουηδικής σύμπραξης χαρτοπολτού και χαρτιού και με αντιπρόσωπο της Soedra στη Στοκχόλμη. Συζητήθηκε μια αύξηση της τιμής για το λευκασμένο χαρτοπολτό και έγινε εκτεταμένη ανταλλαγή πληροφοριών (σχετικά με την παραγωγική ικανότητα, τα αποθέματα και την αντίδραση των πελατών στη σουηδική πολιτική πωλήσεων) (επιστολή της 2ας Ιουλίου 1973 από το διευθυντή πωλήσεων της GEC σε άλλους διευθυντές της GEC). Ο αντιπρόσωπος της Soedra ενημέρωσε τους αντιπρόσωπους της GEC σχετικά με τα σχέδια εμπορίας των προϊόντων τους και τα αποθέματα. Σε επιστολή της 2ας Ιουλίου 1973 στο διευθυντή της Soedra, ο διευθυντής της GEC έλεγε:

"... χαίρομαι που είχα την ευκαιρία να συζητήσω πιο εμπεριστατωμένα τα εμπορικά προβλήματα που αντιμετωπίζουν σήμερα οι δύο όμιλοί μας.

Είμαι πεπεισμένος ότι τέτοιου είδους ανταλλαγές δεν μπορούν παρά να είναι παραγωγικές και ότι η δυσπιστία που υπάρχει μεταξύ των εμπορικών διευθυντών είναι γελοία και δεν επιφέρει τίποτε το εποικοδομητικό" (Χ/1992) (πρωτότυπο στα γαλλικά).

(45) - Στη συνάντηση του Ντουμπρόβνικ, στις 27 Σεπτεμβρίου 1973, οι συμμετέχοντες συζήτησαν την κατάσταση της αγοράς στις χώρες τους, καθώς και την παραγωγική τους ικανότητα.

Σε σχόλιο της Borregaard, σχετικά με τη συνάντηση αυτή, αναφερόταν:

"Η Πορτογαλία ανέφερε ότι θα ληφθεί εξ ολοκλήρου υπόψη η αύξηση της σουηδικής τιμής. Η Ισπανία θα επιθυμούσε να κάνει το ίδιο αλλά έχει προβλήματα με τις τοπικές αρχές. Αλλά για τις εξαγωγές θα ληφθούν υπόψη οι σουηδικές τιμές. Η Φινλανδία, η Γερμανία, η Αυστρία και η Νορβηγία ακολουθούν τις σουηδικές τιμές" (XVIII/3533) (πρωτότυπο στα αγγλικά).

(46) - Σε ένα εσωτερικό σημείωμα της GEC στις 8 Ιανουαρίου 1974, αναφέρεται:

"... Εν όψει της ανόδου των τιμών που θα πραγματοποιηθεί από την 1η Ιουλίου, θα ήταν σκόπιμο να γίνει, στα πλαίσια της Fides, μια μικρή σύσκεψη, ώστε να μπορέσει καθένας να εκφράσει την άποψή του και να γίνει προσπάθεια εναρμονισμού των απόψεων αυτών..." (Χ/1981) (πρωτότυπο στα γαλλικά).

(47) - Από τα πρακτικά της Borregaard φαίνεται ότι στις συναντήσεις της Λωζάνης στις 24 Σεπτεμβρίου 1974, και της Κοπεγχάγης στις 19 Μαΐου 1976, οι συμμετέχοντες συζήτησαν την κατάσταση της αγοράς και των τιμών στις χώρες τους (XVIII/3538 και XVIII/3545).

(48) - Σε συνάντηση που έγινε στις 8 Σεπτεμβρίου 1975 μεταξύ του προαναφερόμενου εκπροσώπου της σουηδικής σύμπραξης και ενός διευθυντή της GEC, ο πρώτος ενημέρωσε τον τελευταίο για τη σκανδιναβική πολιτική, και συγκεκριμένα ότι οι Σκανδιναβοί προτιμούν να ελαττώνουν την παραγωγή τους αντί να μειώνουν τις τιμές τους (σημείωμα της 8ης Σεπτεμβρίου 1975 από αυτόν το διευθυντή της GEC) (Χ/1997).

(49) - Η Borregaard, σε επιστολή με ημερομηνία 27 Ιανουαρίου 1976 στη θυγατρική της στο Λονδίνο, ανέφερε:

"... Πιστεύουμε ακράδαντα ότι πρέπει να γίνουν τα αναγκαία βήματα για τη βελτίωση των τιμών του χαρτιού μάλλον παρά για τη μείωση των τιμών του χαρτοπολτού. Γνωρίζουμε ότι καταβάλλονται σοβαρές και αξιόλογες προσπάθειες από την πλευρά των Σκανδιναβών, ούτως ώστε να γίνει κάτι σχετικά στο αμέσως προσεχές μέλλον... Επιπλέον, υπάρχει πολύ στενή συνεργασία τώρα, η οποία θα πρέπει να αποτρέψει τις παράλογες τιμές από τις γνωστές μεγάλες ηπειρωτικές χώρες παραγωγής χαρτοπολτού σκληρής ξυλείας.Αν πληροφορηθείτε χαμηλές τιμές από την GEC π.χ., πιστεύουμε ότι είτε προσπαθούν να σας παραπλανήσουν είτε βασίζονται σε ιστορικά στοιχεία. Πιστεύουμε ότι από το Δεκέμβριο, οι ευρωπαίοι κατασκευαστές σκληρής ξυλείας δεν θα κάνουν σχεδόν τίποτα για την αποδιοργάνωση των τιμών του χαρτοπολτού σκληρής ξυλείας. Θα υπάρξουν οπωσδήποτε τάσεις για την περικοπή λίγων δολαρίων εδώ και εκεί και για τη χορήγηση λίγων πιστώσεων σε ορισμένες περιπτώσεις, αλλά γενικά οι τιμές του χαρτοπολτού θα πρέπει να παραμείνουν σταθερές..." (XVIII/3492) (πρωτότυπο στα αγγλικά).

"... Επίσημα, διατηρούμε την τιμή ΚΕΑ των 450 δολαρίων, αλλά υπάρχουν δυνατότητες να κατέβουμε απο την τιμή αυτή, αν και φοβόμαστε κάπως να κάνουμε κάτι τέτοιο στην αγορά του Ηνωμένου Βασιλείου, η οποία είναι αγορά-κλειδί και πολύ σημαντική για όλους. Θα θέλαμε να προσθέσουμε ότι τώρα υπάρχει μεγάλη σύμπνοια και κατανόηση μεταξύ των συναδέλφων και ανταγωνιστών, επειδή ο γαλλικός όμιλος και η Borregaard υπέστησαν το χειρότερο πλήγμα από την κακή αγορά του χαρτοπολτού σκληρής ξυλείας. Πιστεύουμε ότι θα πρέπει να λάβουν υπόψη τους το γεγονός ότι σε ορισμένες περιπτώσεις προσφέρουμε καλύτερες τιμές ή πιο μακροχρόνιες πιστώσεις." (XVIII/3494) (πρωτότυπο στα αγγλικά).

(50) - Σε τέλεξ της 27ης Αυγούστου 1976, η Empresa Nacional de Celulosas της Μαδρίτης έγραψε στον πράκτορα της Becelco στις Βρυξέλλες:

"... δεδομένου ότι θα συναντηθούμε με τους κυριότερους συναδέλφους μας, ευρωπαίους παραγωγούς σκληρής ξυλείας, στις αρχές Σεπτεμβρίου, και θα θέλαμε να ενεργήσουμε έγκαιρα μετά τη συνάντηση αυτή για την τιμολόγηση ορισμένης ποσότητας για το τέταρτο τρίμηνο..." (IΧ/1827) (πρωτότυπο στα αγγλικά).

Η συνάντηση πραγματοποιήθηκε στο Παρίσι στις 2 Σεπτεμβρίου 1976.

(51) - Σε εσωτερικό σημείωμα της 19ης Νοεμβρίου 1976, ο διευθυντής πωλήσεων της GEC δήλωσε:

"Δεν τίθεται ζήτημα αναζήτησης ενός "satisfecit" για την εμπορική, εξυπηρέτηση. Στην πραγματικότητα, από τον πίνακα προκύπτει ότι η GEC είναι τρωτή στις σκανδιναβικές επικρίσεις, και έχουμε επομένως συμφέρον να βρούμε, για το πρώτο τρίμηνο του 1977, μια λύση για να φανούμε ανεπαρκείς, και συγκεκριμένα: να ανακοινώσουμε μειωμένη παραγωγή και να μειώσουμε επίσημα τις πωλήσεις μας στη γαλλική αγορά. Ποια είναι η γνώμη σας;" (Χ/2016) (πρωτότυπο στα γαλλικά).

(52) - Σε τέλεξ με ημερομηνία 28 Μαρτίου 1977 στον πράκτορα της Becelco, η Empresa ανέφερε:

"Θα έχουμε συνάντηση με τους κυριότερους συναδέλφους μας, παραγωγούς λευκασμένου θειικού πολτού σκληρής ξυλείας, για να ανταλλάξουμε απόψεις σχετικά με τη σημερινή κατάσταση της αγοράς και τις προοπτικές για το δεύτερο τρίμηνο. Στην τελευταία συνάντηση που έγινε το Φεβρουάριο, οι Σκανδιναβοί διαβεβαίωσαν ότι θα πουλούσαν, χωρίς εξαίρεση, στα 390 δολάρια ΗΠΑ/cif, ενώ η Portucell, η Celbi και η St Anne βεβαίωσαν ότι γενικά εφαρμόζουν την τιμή των 380 δολαρίων ΗΠΑ/cif, και μόνο σε λίγες εξαιρετικές περιπτώσεις έκαναν έκπτωση 5 έως 10 δολαρίων ΗΠΑ, χωρίς να κατέβουν κάτω από την τιμή των 370 δολαρίων ΗΠΑ/cif. Φεύγουμε για να συναντήσουμε τους συναδέλφους μας το μεσημέρι της επόμενης Τετάρτης, 30 του μηνός..." (IΧ/1831) (πρωτότυπο στα αγγλικά).

(53) - Ακολουθεί ένα απόσπασμα από τα πρακτικά του διοικητικού συμβουλίου της GEC που συνήλθε στις 14 Απριλίου 1977:

"Ταξίδι του κ. Jooris (27) στη Στοκχόλμη και το Ελσίνκι. Οι Σκανδιναβοί εκτίμησαν ιδιαίτερα το γεγονός ότι ο εμπορικός διευθυντής της GEC ήρθε ειδικά για να τους εκθέσει τα εμπορικά προβλήματα του ομίλου. Με αριθμητικά στοιχεία, ο κ. Jooris έπεισε τους συνομιλητές του ότι δεν ήταν η GEC που εφάρμοζε τις χαμηλότερες τιμές, ιδιαίτερα στην Ιταλία. Ο κ. Jooris θα πάει και πάλι στο Ελσίνκι στις 11 Μαΐου για να εξετάσει τη δυνατότητα αύξησης των τιμών από το δεύτερο εξάμηνο... Οι Σκανδιναβοί εγκατέλειψαν την απειλή να γεμίσουν τη Γαλλία με σημαντικές ποσότητες χαρτοπολτού σημύδας. Ο κ. Jooris ελπίζει ότι έτσι θα αποφευχθούν, για το δεύτερο τρίμηνο, οι εισαγωγές που θα είναι επιζήμιες για τις πωλήσεις χαρτοπολτού της GEC... Συνέλευση της Fides στη Ζυρίχη. Δεν έγιναν επικρίσεις της εμπορικής πολιτικής της GEC. Οι επικρίσεις είχαν στόχο τη νορβηγική Borregaard" (Χ/1935) (πρωτότυπο στα γαλλικά).

(54) - Στα πρακτικά της συνεδρίασης του διοικητικού συμβουλίου της GEC στις 26 Μαΐου 1977, περιλαμβάνονται τα ακόλουθα:

"Έκθεση του κ. Jooris για τις τρείς συσκέψεις της 24ης Μαΐου. Μομφές κατά της GEC για την εμπορική της πολιτική...

γ) Ανταλλαγή απόψεων για τις διάφορες αγορές της κοντής ίνας. Αντιπροσωπεύτηκαν: η Σουηδία, η Φινλανδία, η Νορβηγία, η Πορτογαλία και η GEC..." (Χ/1941) (πρωτότυπο στα γαλλικά).

(55) - Στα πρακτικά της συνεδρίασης του διοικητικού συμβουλίου της GEC στις 22 Αυγούστου 1977, περιλαμβάνονται τα εξής:

"... Ο κ. Garrigues (28) θα ζητήσει πληροφορίες σχετικά με μια παράδοση 100 τόνων, την οποία λέγεται ότι πραγματοποίησε η GEC στην τιμή των 290 δολαρίων, παραδοτέα στα αυστριακά σύνορα. Ταξίδι στη Στοκχόλμη: θα συμμετάσχουν οι κκ. Forest, Jooris και Gentil..." (Χ/1958) (πρωτότυπο στα γαλλικά).

(56) - Η Fincell και η GEC άρχισαν να ανταλλάσσουν πληροφορίες και αριθμητικά στοιχεία το 1973 σχετικά με τα αποθέματά τους με βάση τον όγκο ή/και το ποσοστό παραγωγής, αλλά διέκοψαν μετά την εκκαθάριση της GEC (βλέπε επιστολή της GEC στη Fincell με ημερομηνία 12 Οκτωβρίου 1977 και τη δήλωση του διευθυντή πωλήσεων της GEC κ. Jooris στην υποσημείωση). (Χ/1961).

2. Οι παραπάνω διαπιστώσεις επιβεβαιώνονται περαιτέρω και από τις ακόλουθες απαντήσεις στην Έκθεση Αιτιάσεων:

(57) α) Η Portucel δεν αμφισβήτησε τη φύση της τακτικής όπως περιγράφεται ανωτέρω, αλλά μόνο το ρόλο της στις συνεδριάσεις. Πράγματι, ανέφερε ότι ο ρόλος αυτός ήταν μηδαμινός και παθητικός και η θέση της ήταν θέση παρατηρητή. Είπε ότι δεν μπορεί να αρνηθεί το γεγονός ότι προσπάθησε να παρακολουθήσει την πολιτική τιμών της βιομηχανίας του χαρτοπολτού, αλλά ακόμα και η γνώση αυτών των στοιχείων δεν επέτρεψε στην εταιρεία αυτή ούτε να επηρεάσει ούτε να ακολουθήσει ομοιόμορφα τις τιμές και την τακτική εμπορίας των άλλων παραγωγών. Η επιχείρηση αυτή δήλωσε, επομένως, ότι η φερόμενη σαν συμφωνία καθορισμού τιμών υπό την αιγίδα του λεγόμενου "Bristol Club" δεν μπορεί να αποδοθεί σ' αυτήν. (VII F-2/92 + 93).

(58) β) Η Borregaard, ενώ αρνείται ότι συνάφθηκαν συμφωνίες καθορισμού τιμών και ότι ακολουθήθηκε πρακτική από κοινού καθορισμού τιμών, επιβεβαίωσε, παρ' όλα αυτά, την ανταλλαγή πληροφοριών στη διάρκεια των σχετικών συναντήσεων. Κατά την ακρόαση, η επιχείρηση αυτή ανέφερε ότι "προσπαθούσε απλώς να πάρει πληροφορίες για το ευρωπαϊκό επίπεδο τιμών." (VII E-1/10).

(59) 3. Μετά από εξέταση των επιχειρημάτων που προέβαλαν τα μέρη στα οποία απευθύνεται η απόφαση, στις απαντήσεις τους προς την Έκθεση Αιτιάσεων και κατά την ακρόαση, οι υπηρεσίες της Επιτροπής ζήτησαν στις περισσότερες περιπτώσεις περαιτέρω πληροφορίες προκειμένου να τεκμηριωθούν περισσότερο τα επιχειρήματα αυτά. Μεταξύ των εγγράφων που έστειλαν οι επιχειρήσεις σε απάντηση, υπάρχει ένα που φέρει τον τίτλο "σύντομη περίληψη της συνεδρίασης του "Bristol Club" στη Ζυρίχη - 31 Μαρτίου 1977" με τα αρχικά του κ. Genberg και του κ. Eklund της Celibi. Το έγγραφο αυτό περιέχει κατάλογο των συμμετεχόντων (29) και περίληψη των παρεμβάσεών τους. Στο κείμενο περιλαμβάνονται, μεταξύ άλλων, τα ακόλουθα:

ΠΕΡΙΛΗΨΗ (60) "Σημαντικοί παραγωγοί όπως η Portucel και η Riocell δεν ήσαν παρόντες, ούτε μέλη από την St. Anne στον Καναδά.

Οι αυξήσεις των τιμών εξαγωγής χαρτοπολτού είναι ίσως πρόωρες για το τρίτο τρίμηνο. Όλοι, εντούτοις, είναι πρόθυμοι για υψηλότερο επίπεδο το ταχύτερο δυνατόν.

Ακούγονται ακόμη επικρίσεις εκ μέρους των Σκανδιναβών σχετικά με τις ηπειρωτικές τιμές του χαρτοπολτού σκληρής ξυλείας. Με περικοπές και άλλες θυσίες οι Σκανδιναβοί συμβάλλουν στη σταθεροποίηση, η οποία μπορεί να αποτύχει πλήρως αν δεν επικρατήσει πειθαρχία μεταξύ των ηπειρωτικών παραγωγών.

Στην περίπτωση που δεν έχουν ακόμα καθοριστεί τιμές για το δεύτερο τρίμηνο, εν όλω ή εν μέρει, όσοι πωλούν σε χαμηλές τιμές θα πρέπει να προσπαθήσουν να αυξήσουν τα επίπεδά τους.

Φαίνεται ότι όλοι έχουν συνειδητοποιήσει την ανάγκη αύξησης των τιμών το ταχύτερο δυνατό, αλλά ίσως το τρίτο τρίμηνο είναι ακόμα πρόωρο.

Ο Cirnelima από την Riocel παραδέχτηκε ότι στη Δυτική Γερμανία οι τιμές τους είναι 335/340 δολάρια ΗΠΑ. Εντούτοις, δεν έχουν δοθεί χαμηλότερες τιμές στον Jacobson.

... Η Unicel δεν θα συζητηθεί τόσο στο μέλλον, εφόσον ήδη έχουν πωληθεί τόσες ποσότητες σε εξευτελιστικές τιμές. Αυξάνουν τα επίπεδά τους. Δεν είναι διατεθειμένοι να συμμορφωθούν με τις τιμές της Riocell.

Mueller:

Η διαφορά των 25 δολαρίων ΗΠΑ δεν έχει δημιουργήσει προβλήματα, αλλά τώρα η διαφορά είναι 80/100 δολάρια ΗΠΑ που είναι απαράδεκτη. Εάν αυτό συνεχιστεί, το kraft σημύδας δεν μπορεί να διατηρήσει τη θέση του. Ο Mueller, όπως και ο Nykopp, δήλωσε ότι τα 390 δολάρια ΗΠΑ παραμένουν!

Martin Loeoef:

H MoDo και οι Σκανδιναβοί διατήρησαν πολύ σταθερά τη σημύδα. Το αποτέλεσμα ήταν καλύτερο απ' ό,τι αναμενόταν. Είναι αλήθεια ότι η MoDo έχει πουλήσει τεράστιες ποσότητες στο εξωτερικό, αλλά βάσει καταλόγων που χρονολογούνται περισσότερο από δύο χρόνια. Με τις εξευτελιστικές αυτές τιμές και τις περικοπές μπόρεσαν να καλύψουν την αγορά της Ευρώπης.

Mueller:

Οι ηπειρωτικοί χαρτοπολτοί πρέπει να είναι γύρω στα 360/370 δολάρια ΗΠΑ, αν η σημύδα μπορέσει να ακινητοποιηθεί το τρίτο τρίμηνο.

Villegas:

Η τιμή στην Ισπανία θα αντιστοιχεί σε 310 δολάρια ΗΠΑ περίπου, αν περιληφθεί και ο δασμός 22 %. Στο εξής η GEC πρέπει να προσφέρει για να έχει δουλειά.

Wergens:

Η συμβολή από την Ισπανία είναι η αύξηση των αποθεμάτων.

Nykopp:

Οι Φινλανδοί θα σεβαστούν την ισπανική κυριαρχία στην Ισπανία, αν οι ENCE αυξήσουν πραγματικά τις τιμές τους σε άλλες χώρες. Αν η Fincell μάθει ότι συζητούνται τιμές κάτω από 360 δολάρια στο μέλλον, θα επανεξετάσει την πολιτική της όσον αφορά τις πωλήσεις στην Ισπανία:

Martin Loeoef:

Το ταχύτερο δυνατό θα πρέπει να συνέλθει μια μικρή ομάδα για να προετοιμάσει τις τάσεις των τιμών για το τρίτο τρίμηνο. Αυτό ισχύει για τη σημύδα, καθώς και για τους άλλους χαρτοπολτούς σκληρής ξυλείας.

Η επόμενη συνάντηση στην Κοπεγχάγη, τη Δευτέρα 23 Μαΐου στις 3 μ.μ., δηλαδή πριν από τη σύσκεψη της Fides που αρχίζει την επόμενη ημέρα στο ξενοδοχείο Angleterre, στις 9.30 π.μ.".

Ζ. Περαιτέρω επαφές μεταξύ των παραγωγών 1. Τα έγγραφα τα οποία έχει στην κατοχή της η Επιτροπή αποκαλύπτουν ότι οι ακόλουθες εταιρείες στις οποίες απευθύνεται η απόφαση αυτή συναντήθηκαν, και σε άλλες περιστάσεις, προκειμένου να συζητήσουν τις τιμές ή αντάλλαξαν με άλλο τρόπο πληροφορίες σχετικά με τις τιμές.

(61) - Σε σημείωμα από την Canfor του Λονδίνου στην Canfor του Vancouver στις 29 Ιανουαρίου 1974 αναφέρεται:

"... έγινε γενική σύσκεψη στη Σκανδιναβία στις 24 Ιανουαρίου. Το κυριότερο θέμα των συνομιλιών ήσαν οι τιμές φυσικά. Δύο βασικά επί μέρους ζητήματα ήσαν:

1. Οι πρόσθετες επιβαρύνσεις: ενώ μερικά εργοστάσια μπορούν να επιβάλουν μονομερώς πρόσθετες επιβαρύνσεις φορτίου και παραγωγής, συμπεραίνω ότι οι Σκανδιναβοί, σαν σύνολο, δεν ευνοιούνται.

2. Τιμές δεύτερου τριμήνου: υπάρχουν ορισμένοι που είχαν καθορίσει τιμές μόνο για το πρώτο τρίμηνο και έτσι έχουν το δικαίωμα να διαπραγματευθούν αυξήσεις για το δεύτερο τρίμηνο. Τα νέα επίπεδα θα πρέπει να λάβουν υπόψη τις πρόσθετες επιβαρύνσεις που απορροφήθηκαν για το πρώτο τρίμηνο. Οι αρμόδιοι κύκλοι προτείνουν αύξηση κατά 200 σουηδικές κορόνες..." (VII/1184) (πρωτότυπο στα αγγλικά).

Η Canfor ισχυρίζεται ότι πήρε τις πληροφορίες από πελάτες στο Ηνωμένο Βασίλειο.

(62) - Σε τέλεξ της Rayonier της Νέας Υόρκης στη Rayonier του Λονδίνου στις 13 Σεπτεμβρίου 1974 αναφέρεται:

"Η συνάντηση των σκανδιναβών παραγωγών χαρτοπολτού στη Στοκχόλμη, χτες, 12 Σεπτεμβρίου, κατέληξε στις ακόλουθες κινήσεις τιμών..." (XXV/5173) (πρωτότυπο στα αγγλικά).

(63) - Σε τέλεξ της MacMillan του Λονδίνου στη MacMillan του Καναδά στις 9 Σεπτεμβρίου 1977, αναφέρεται:

"... μαθαίνουμε ότι θα πραγματοποιηθούν συναντήσεις στη Στοκχόλμη στις δύο επόμενες εβδομάδες για να καθοριστεί η στάση των Σουηδών/Φινλανδών στις τιμές χαρτοπολτού και αναμένεται ότι οι Φινλανδοί θα επιμείνουν ότι η υποτίμησή τους κατά 3 % δεν αφήνει περιθώρια για σημαντική μείωση..." (XV/3048) (πρωτότυπο στα αγγλικά).

(64) - Σε έγγραφο με τίτλο "Έκθεση αγοράς χαρτοπολτού από το Ηνωμένο Βασίλειο", που καταρτίστηκε για τη σύσκεψη πωλήσεων της Svenska που έγινε στις 16 Σεπτεμβρίου 1977, αναφέρεται:

"Είναι γνωστό ότι πρόκειται να πραγματοποιηθούν συσκέψεις στη Σκανδιναβία για να ληφθούν αποφάσεις στο τέλος του μήνα - οι οποίες αναμένεται ότι θα καταλήξουν σε περαιτέρω μειώσεις τιμών. Θα υπήρχε ελπίδα ότι μπορεί να περιοριστεί σε 15 δολάρια ΗΠΑ αλλά εκφράζεται επίμονα η άποψη ότι μπορεί να είναι 20 έως 25 δολάρια ΗΠΑ" (XXVII/5551) (πρωτότυπο στα αγγλικά).

2. Άλλα έγγραφα αποκαλύπτουν περαιτέρω ανταλλαγές "ευαίσθητων" πληροφοριών σχετικά με τις τιμές, τουλάχιστον μεταξύ ορισμένων από τις εταιρείες στις οποίες απευθύνεται η απόφαση αυτή.

(65) - Τέλεξ της 15ης Οκτωβρίου 1973 από τα κεντρικά γραφεία της MacMillan στη θυγατρική της στο Λονδίνο:

"... Οι προμηθευτές των Ηνωμένων Πολιτειών, όπως η Weyerhaeuser, μας ανέφεραν ότι, αν και καθορίζουν τιμές ΚΕΑ, είναι διατεθειμένοι να κάνουν εκπτώσεις σε πελάτες στο τέλος του πρώτου εξαμήνου του 1974, σε περίπτωση ισχυροποίησης του δολαρίου ΗΠΑ." (Πρωτότυπο στα αγγλικά).

(66) - Σε συνάντηση μεταξύ υπαλλήλων της Επιτροπής και της Borregaard, στις 10 Ιανουαρίου 1978, στο Λονδίνο, η εν λόγω εταιρεία δήλωσε:

"Δεχόμαστε και παρέχουμε πληροφορίες αγοράς σχετικά με τις τιμές των διαφόρων ειδών χαρτοπολτού στη διεθνή αγορά. Οι πληροφορίες αυτές δόθηκαν από εξυπηρετικούς πελάτες, καθώς και από ανταγωνιστές." (απόσπασμα από τα πρακτικά της συνάντησης που συνέταξε η Borregaard και έστειλε στην Επιτροπή στις 25 Ιανουαρίου 1978). (XVIII/3445) (πρωτότυπο στα αγγλικά).

(67) - Πραγματοποιήθηκε συνάντηση μεταξύ των βρετανικών θυγατρικών της Borregaard και της Svenska, στις 17 Νοεμβρίου 1977. Σε σημείωμα για τη συνάντηση εκείνη, η Borregaard ανέφερε από το Λονδίνο:

"Ενδιαφέρουσα ήταν η στάση της SCA στις νέες τιμές του χαρτοπολτού. Αυτοί, σαν εταιρεία, επιδιώκουν σταθερότητα στα 350 δολάρια ΗΠΑ για το BKP (30), στα 330 δολάρια ΗΠΑ για το BSP (30) και 325 δολάρια ΗΠΑ για τη σημύδα. Εντούτοις, έχουμε σοβαρή ένδειξη ότι, αν ένας καλός πελάτης της SCA για το BKP χρειάζεται να εξυπηρετηθεί, ο Harris οπωσδήποτε θα το έκανε. Ήταν της γνώμης... ότι οι προμηθευτές χαρτοπολτού στην αγορά θα μπορούσαν να κάνουν περισσότερα για τη σταθεροποίηση, εμμένοντας στις τιμές τους και χρησιμοποιώντας το ίδιο επίπεδο για τους ηπειρωτικούς αγοραστές όσο και για τους αγοραστές του Ηνωμένου Βασιλείου. (31)" (XVIII/3524) (πρωτότυπο στα αγγλικά).

3. Τα έγγραφα που έχει στην διάθεσή της η Επιτροπή αποδεικνύουν ότι υπήρξε περαιτέρω ανταλλαγή πληροροφιών σχετικά με τις τακτικές τιμολόγησης και ανακοίνωσης τιμών μεταξύ του ανώτερου προσωπικού της Finncell- και της Wester Timber Ltd (πρώην Cancel BC Timber).

(68) - Ο υπάλληλος της Cancel Huff ενημέρωσε τον υπάλληλο της Finncell Londen με τέλεξ της 9ης Σεπτεμβρίου 1975 (VIII/1473) σχετικά με τις ανακοινώσεις τιμών που είχε μόλις κάνει η Cancel για το τέταρτο τρίμηνο του 1975. Ένα ίδιο τέλεξ στάλθηκε σ' έναν άλλο ανώτερο υπάλληλο της Finncell, τον κ. Salvesen, στις 10 Σεπτεμβρίου 1975 (VIII/1472).

(69) - Με τέλεξ στις 27 Νοεμβρίου 1975 (VIII/1462), ο Huff ειδοποίησε τον Londen σχετικά με την επικείμενη ανακοίνωση τιμών της Cancel για το πρώτο τρίμηνο του 1976.

(70) - Στις 18 Οκτωβρίου 1976, ο Londen έστειλε στον Huff αντίγραφο του τέλεξ που είχε στείλει η Finncell στους πράκτορές της, όπου αναφερόταν:

"Ο μόνος λογικός τρόπος ενέργειας σε όφελος της βιομηχανίας και του εμπορίου γενικά είναι βαθμιαίες αυξήσεις τιμών... λόγω της κατάστασης της αγοράς, έχουμε εντούτοις αντιληφθεί ότι ένα αμετάβλητο επίπεδο τιμών που συνοδεύεται από ισχυρές περικοπές είναι η μόνη εναλλακτική λύση επί του παρόντος." (VIII/1452) (πρωτότυπο στα αγγλικά).

Η. Απαγορεύσεις εξαγωγών και μεταπωλήσεων 1 .Γενικοί κανόνες εμπορίας των σκανδιναβών παραγωγών

(71) Οι σκανδιναβοί παραγωγοί έχουν συντάξει "Γενικούς κανόνες εμπορίας". Πριν από το 1975, η ρήτρα 14 προέβλεπε ότι ο πωλούμενος πολτός προοριζόταν για κατανάλωση από τον αγοραστή στο εργοστάσιό του. Η ρήτρα αυτή δεν υπάρχει στους κανόνες του 1975.

2. Ρήτρα που απαγορεύει τις εξαγωγές ή τη μεταπώληση για ορισμένους αμερικανούς και καναδούς παραγωγούς

Οι ρήτρες αυτές ισχύουν για τους ακόλουθους παραγωγούς:

(72) α) ITT Rayonier: Γενικοί όροι πωλήσεων:

"(9) Έδαφος κατανάλωσης: το προϊόν πωλείται για bona fide κατανάλωση στη χώρα στην οποία έγινε η πώληση και δεν εξάγεται σε οποιαδήποτε άλλη χώρα ούτε μεταπωλείται χωρίς τη συναίνεση του πωλητή."

Με επιστολή που φέρει την ημερομηνία 16 Μαρτίου 1978, η ITT Rayonier επιβεβαίωσε ότι η ρήτρα αυτή απαλείφθηκε από τις συμβάσεις (VII-B 5/698) και αποδεικτικό έγγραφο 4).

(73) β) Σύμβαση μεταξύ της Cancel (τώρα Westar Timber Ltd) και της Reed and Smith:

"9.1. Εννοείται ότι ο αγοραστής θα αγοράζει στο εξής χαρτοπολτό αποκλειστικά για δική του χρήση ή για μετατροπή του με επεξεργασία σε άλλο προϊόν."

Σύμφωνα με την απάντηση της Cancel, που υποβλήθηκε την 1η Φεβρουαρίου 1982, η σύμβαση με την Reed and Smith άρχισε να ισχύει την 1η Ιανουαρίου 1976 και επρόκειτο να διαρκέσει τρία χρόνια, μέχρι της 31 Δεκεμβρίου 1978. Κατά την ημερομηνία αυτή έληξε η ισχύς της." (VII-A 3/384).

(74) γ) Canfor:Γενικοί όροι πώλησης:

"8. Κατανάλωση - για όλους τους σκοπούς της σύμβασης αυτής, συμφωνείται ότι ο πολτός ο οποίος πωλείται από τον πωλητή προορίζεται για αποκλειστική χρήση του αγοραστή και όχι για μεταπώληση ή μεταβίβαση σε οποιοδήποτε άλλο μέρος χωρίς ρητή γραπτή συναίνεση του πωλητή."

Σύμφωνα με την απάντηση της Canfor, η οποία υποβλήθηκε στις 2 Φεβρουαρίου 1982, η ρήτρα αυτή απαλείφθηκε από όλες τις συμβάσεις μετά τη λήψη της έκθεσης αιτιάσεων (VII 4 4/561).

(75) δ) MacMillan: Συμβάσεις με την Burgo και Dickinson Robinson Group:

"Μεταπώληση. Συμφωνείται ότι ο αγοραστής αγοράζει χαρτοπολτό για την κατασκευή χαρτιού στις εγκαταστάσεις του ή στις εγκαταστάσεις των θυγατρικών του και δεν θα μεταπωλήσει ούτε θα εξαγάγει το χαρτοπολτό αυτό σε οποιοδήποτε άλλο εργοστάσιο, χωρίς τη γραπτή συναίνεση του πωλητή."

Ανάλογη ρήτρα υπάρχει και στη σύμβαση μεταξύ της MacMillan και της Beghin.

Σύμφωνα με την απάντηση της MacMillan που υποβλήθηκε στις 8 Φεβρουαρίου 1982, η ρήτρα αυτή παραλείφθηκε όταν η MacMillan αναθεώρησε την τυποποιημένη της σύμβαση το 1979. Μέχρι τον Οκτωβρίο του 1981, η ρήτρα είχε απαλειφθεί από 14 μακροπρόθεσμες συμβάσεις, αλλά παρέμεινε σε άλλες μακροπρόθεσμες συμβάσεις. (VII-A 6/918).

(76) ε) St. Anne: Γενικοί όροι πώλησης:

"18. Έδαφος κατανάλωσης: ο χαρτοπολτός πωλείται για bona fide κατανάλωση για περαιτέρω επεξεργασία μόνο στο εργοστάσιο του αγοραστή και δεν μπορεί να εξαχθεί σε οποιαδήποτε άλλη χώρα χωρίς προηγούμενη συναίνεση του πωλητή, ο οποίος δεν μπορεί να αρνηθεί αδικαιολόγητα την παραχώρησή της."

Σύμφωνα με απάντηση της St Anne που υποβλήθηκε στις 1 Φεβρουαρίου 1982, η ρήτρα αυτή απαλείφθηκε από όλες τις συμβάσεις μετά την παραλαβή της Έκθεσης Αιτιάσεων. (VII-A 8/1186 και παράρτημα IV).

ΜΕΡΟΣ 2 ΝΟΜΙΚΗ ΕΚΤΙΜΗΣΗ Α. Άρθρο 85 παράγραφος 1 της συνθήκης ΕΟΚ (77) Το άρθρο 85 παράγραφος 1 της συνθήκης ΕΟΚ ορίζει ότι είναι ασυμβίβαστες με την κοινή αγορά και απαγορεύονται όλες οι συμφωνίες μεταξύ επιχειρήσεων, όλες οι αποφάσεις ενώσεων επιχειρήσεων και κάθε εναρμονισμένη πρακτική, που δύνανται να επηρεάσουν το εμπόριο μεταξύ κρατών μελών και που έχουν ως αντικείμενο ή ως αποτέλεσμα την παρεμπόδιση, τον περιορισμό ή τη νόθευση του ανταγωνισμού εντός της κοινής αγοράς, και ιδίως εκείνες οι οποίες συνίστανται στον άμεσο ή έμμεσο καθορισμό των τιμών αγοράς ή πωλήσεως ή άλλων όρων συναλλαγής και στην κατανομή των αγορών ή των πηγών εφοδιασμού.

I. Άρθρο 85 παράγραφος 1 της συνθήκης ΕΟΚ και διεθνές δίκαιο

(78) Στο μέτρο που οι περιοριστικές πρακτικές των επιχειρήσεων (και των συμπράξεων τους), στις οποίες απευθύνεται η παρούσα απόφαση, επηρέασαν αισθητά τον ανταγωνισμό εντός της Κοινότητας και το εμπόριο μεταξύ των κρατών μελών, εφαρμόζεται έναντι αυτών το άρθρο 85 παράγραφος 1.

1. Αρμοδιότητα της Ευρωπαϊκής Κοινότητας

(79) Το άρθρο 85 της συνθήκης ΕΟΚ εφαρμόζεται στις περιοριστικές πρακτικές που δύνανται να επηρεάσουν το εμπόριο μεταξύ κρατών μελών, ακόμα και αν οι επιχειρήσεις που συμμετέχουν στις περιοριστικές πρακτικές είναι εγκατεστημένες ή έχουν την κύρια έδρα τους εκτός Κοινότητας, και ακόμη και αν οι εν λόγω περιοριστικές πρακτικές επηρεάζουν επίσης τις αγορές εκτός ΕΟΚ.

Στη συγκεκριμένη περίπτωση, όλοι οι αποδέκτες της παρούσας απόφασης προέβαιναν, κατά τη διάρκεια της χρονικής περιόδου της παραβάσεως, σε άμεσες εξαγωγές προς την Κοινότητα ή πραγματοποιούσαν συναλλαγές εντός της Κοινότητας. Ορισμένοι από αυτούς διέθεταν παραρτήματα, θυγατρικές εταιρείες, πρακτορεία ή και άλλα υποκαταστήματα εντός της Κοινότητας. Η εναρμονισμένη πρακτική επί των τιμών, οι ανταλλαγές "ευαίσθητων" πληροφοριών σχετικά με τις τιμές, και οι ρήτρες απαγορεύσεως των εξαγωγών ή μεταπωλήσεως, αφορούσαν όλες τις κατευθείαν αποστολές προς αγοραστές εντός της ΕΟΚ ή της πωλήσεις που επραγματοποιούντο εντός της ΕΟΚ στους εκεί αγοραστές. Αυτές οι συμφωνίες και πρακτικές επηρέασαν τις φορτώσεις που αντιπρόσωπεύουν περίπου τα 2/3 των συνολικών φορτώσεων λευκασμένου θειικού πολτού ξυλείας προς την ΕΟΚ και 60 % περίπου της κατανάλωσης στην ΕΟΚ. Οι συμφωνίες και εναρμονισμένες πρακτικές φαίνεται ότι εφαρμόσθηκαν τουλάχιστον στη μεγάλη πλειοψηφία των πωλήσεων του σχετικού προϊόντος που πραγματοποίησαν τα μέρη προς και εντός της ΕΟΚ στη διάρκεια των σχετικών χρονικών περιόδων. Το αποτέλεσμα των συμφωνιών και των εναρμονισμένων πρακτικών επί των τιμών που ανακοινώθηκαν ή/και χρεώθηκαν στους πελάτες και επί των μεταπωλήσεων πολτού εντός της ΕΟΚ ήταν, κατά συνέπεια, όχι μόνο σημαντικό αλλά και ηθελημένο, και αποτελούσε την άμεση και κύρια απόρροια των συμφωνιών και των εναρμονισμένων πρακτικών.

(80) 2. Συμφωνίες ελεύθερων συναλλαγών

Οι συμφωνίες ελεύθερων συναλλαγών μεταξύ της Ευρωπαϊκής Οικονομικής Κοινότητας, αφενός, και της Σουηδίας (32), Φινλανδίας (33), Νορβηγίας (34) και Πορτογαλίας (35), αφετέρου, δεν αποκλείουν την εφαρμογή του άρθρου 85 παράγραφος 1 της συνθήκης ΕΟΚ στις σουηδικές, φινλανδικές, νορβηγικές και πορτογαλικές εταιρείες στις οποίες απευθύνεται η απόφαση αυτή. Ενώ οι συμφωνίες αυτές ορίζουν ότι συμφωνίες μεταξύ επιχειρήσεων, αποφάσεις ενώσεων επιχειρήσεων και εναρμονισμένες πρακτικές μεταξύ επιχειρήσεων που δεν συμβιβάζονται με τον ανταγωνισμό είναι ασυμβίβαστες με τις συμφωνίες στο βαθμό που επιδρούν επί του εμπορίου μεταξύ της Κοινότητας και της Σουηδίας, της Φινλανδίας, της Νορβηγίας (άρθρο 23) ή της Πορτογαλίας (άρθρο 26), και ενώ προβλέπουν διαδικασία εξάλειψης και επιβολής κυρώσεων κατά των παραβάσεων των κανόνων του ανταγωνισμού (άρθρα 27 και 30), δεν περιλαμβάνουν καμιά διάταξη που να εμποδίζει την Επιτροπή να εφαρμόζει αμέσως το άρθρο 85 παράγραφος 1 της συνθήκης ΕΟΚ στις περιπτώσεις που επηρεάζεται το εμπόριο μεταξύ των κρατών μελών. Στις ανακοινώσεις σχετικά με τα άρθρα 23 και 26 των συμφωνιών που δημοσιεύτηκαν μαζί με τις συμφωνίες, η Κοινότητα δήλωσε ότι θα προέβαινε σε εκτίμηση των αντίθετων προς το άρθρο αυτό πρακτικών, με βάση τα κριτήρια που προκύπτουν από την εφαρμογή των κανόνων των άρθρων 85, 86, 90 και 92 της συνθήκης ΕΟΚ.

II. Εναρμονισμένος καθορισμός των τιμών εκ μέρους των ενδιαφερόμενων επιχειρήσεων

(81) Τα ακόλουθα πρόσωπα στα οποία απευθύνεται η παρούσα απόφαση είχαν εναρμονισμένη πρακτική, κατά την έννοια του άρθρου 85 παράγραφος 1 της συνθήκης ΕΟΚ, επί των τιμών τιμοκαταλόγου για παραδόσεις λευκασμένου θειικού πολτού στην Ευρωπαϊκή Οικονομική Κοινότητα, τουλάχιστον κατά τα ακόλουθα έτη:

- οι παραλήπτες 1 έως 3, 5, 6, 9, 11 έως 13, 16, 18, 20 έως 28, 31, 34 έως 38 κατά τα έτη 1975 έως 1981,

- ο παραλήπτης 4 κατά τα έτη 1975 και 1976,

- ο παραλήπτης 7 κατά τα έτη 1977 και 1979 έως 1981,

- ο παραλήπτης 10 κατά τα έτη 1975 έως 1977 και 1979 έως 1981,

- ο παραλήπτης 17 κατά τα έτη 1975 έως 1978,

- ο παραλήπτης 19 κατά τα έτη 1975 έως 1980,

- ο παραλήπτης 32 κατά τα έτη 1975, 1976 και 1979,

- ο παραλήπτης 33 κατά τα έτη 1975 έως 1980,

- ο παραλήπτης 41 κατά το έτος 1977.

Τα ακόλουθα πρόσωπα στα οποία απευθύνεται η παρούσα απόφαση είχαν εναρμονισμένη πρακτική, κατά την έννοια του άρθρου 85 παράγραφος 1 της συνθήκης ΕΟΚ, επί των πραγματικών τιμών συναλλαγής που χρέωναν, εντός της Ευρωπαϊκής Οικονομικής Κοινότητας, τουλάχιστον στους πελάτες του Βελγίου, της Γαλλίας, της Ομοσπονδιακής Δημοκρατίας της Γερμανίας, των Κάτω Χωρών και του Ηνωμένου Βασιλείου για λευκασμένο θειικό πολτό, τα εξής τουλάχιστον έτη:

- οι παραλήπτες 2, 3, 5, 6, 8 έως 12, 14 έως 16, 18, 20 έως 28, 31, 32, 34 έως 38 κατά τα έτη 1975, 1976 και 1979 έως 1981,

- ο παραλήπτης 1 κατά τα έτη 1976 και 1979 έως 1981,

- ο παραλήπτης 7 κατά τα έτη 1975 και 1979 έως 1981,

- οι παραλήπτες 13 και 33 κατά τα έτη 1975, 1976 και 1979,

- ο παραλήπτης 19 κατά τα έτη 1975, 1976, 1979 και 1980,

- ο παραλήπτης 30 κατά τα έτη 1975, 1976, 1980 και 1981,

- ο παραλήπτης 39 κατά τα έτη 1975 και 1976.

Η εναρμονισμένη αυτή πρακτική πραγματοποιήθηκε είτε μεταξύ όλων των μερών στα οποία απευθύνεται η απόφαση, είτε μεταξύ αυτών που είναι εγκατεστημένοι στην ίδια χώρα ή στην ίδια ήπειρο, είτε μεταξύ μεμονωμένων επιχειρήσεων στις οποίες απευθύνεται η απόφαση (36).

(82) Το γεγονός ότι τα μέρη στα οποία απευθύνεται η απόφαση συντόνισαν την συμπεριφορά τους στην αγορά κατά τρόπο αντίθετο προς το άρθρο 85 παράγραφος 1 της συνθήκης ΕΟΚ αποδεικνύεται από ακόλουθα στοιχεία:

- την παράλληλη συμπεριφορά τους κατά τα έτη 1975 μέχρι 1981 η οποία, υπό το φως των συνθηκών που επικρατούσαν στην εν λόγω αγορά και μετά από σωστή οικονομική ανάλυση, δεν μπορεί να θεωρηθεί ως ανεξάρτητα επιλεγείσα παράλληλη συμπεριφορά σε κατάσταση ολιγοπωλίου (37) (βλέπε παραγράφους 83 έως 106),

- εν όψει, ιδίως, των διαφόρων τρόπων άμεσης ή έμμεσης ανταλλαγής στοιχείων σχετικών με μεμονωμένες επιχειρήσεις κατά τα έτη 1973 έως 1981 που θα μπορούσαν να επηρεάσουν τη συμπεριφορά τους στην αγορά (38) (βλέπε παραγράφους 107 έως 110).

(83) 1. Το γεγονός ότι επί σειρά ετών (με τιμές καθορισμένες ανά τρίμηνο μόνο)

- οι επιχειρήσεις αυτές, σε σύντομα χρονικά διαστήματα ή ακόμα και ταυτόχρονα, ανακοίνωσαν παρόμοιες τιμές για τα παρόμοια χρονικά διαστήματα,

- οι επιχειρήσεις αυτές χρέωναν τους πελάτες τους παρόμοιες πραγματικές τιμές (τιμές συναλλαγής),

δεν μπορεί να θεωρηθεί ως αντικειμενική παράλληλη συμπεριφορά, υπό την έννοια ότι κάθε παραγωγός καθόρισε το επίπεδο και το χρόνο ισχύος των τιμών του ανεξάρτητα από τους ανταγωνιστές του (γνωρίζοντας ωστόσο την προηγηθείσα συμπεριφορά των ανταγωνιστών του στην αγορά). Δεδομένων των συνθηκών έντονου ανταγωνισμού που επικρατούσαν στη αγορά πολτού ξυλείας, η ομοιόμορφη αυτή συμπεριφορά μπορεί να εξηγηθεί μόνο με βάση την εναρμονισμένη πρακτική που ακολούθησαν τα μέρη στα οποία απευθύνεται η απόφαση.

α) Οι οικονομικές συνθήκες και η δομή της σχετικής αγοράς δεν εμποδίζουν τους παραγωγούς πολτού ξυλείας από το να ασκούν ενεργό ανταγωνισμό.

(84) αα) Η ευρωπαϊκή αγορά τροφοδοτείται απο 50 παραγωγούς θειικού πολτού. Οι πελάτες τους ανέρχονται σε μερικές εκατοντάδες. Μεταξύ των προμηθευτών (ιδιαίτερα αυτών στους οποίους απευθύνεται η απόφαση αυτή) και των πελατών, υπάρχει μεγάλος αριθμός σημαντικών εταιρειών, των οποίων το μέγεθος και η θέση που κατέχουν στην αγορά τους επιτρέπει να ακολουθούν ανεξάρτητη και ενεργό πολιτική ανταγωνισμού. Ο μεγάλος αριθμός ανταγωνιστών, η πολυπληθής πιθανή πελατεία και το ευρύ φάσμα προϊόντων που προσφέρονται στην αγορά, παρέχουν στις εν λόγω εταιρείες τη δυνατότητα, με την άσκηση ανταγωνισμού τιμών, να βελτιώνουν τη θέση τους εις βάρος των ανταγωνιστών τους για μακρύ χρονικό διάστημα ή ακόμα και μόνιμα. Αντίθετα, οι εν λόγω εταιρείες δεν εκμεταλλεύτηκαν τις ευκαιρίες αυτές, που αποτελούν και κίνητρο για άσκηση ανταγωνισμού, και συστηματικά προσέφεραν τα προϊόντα τους με τους ίδιους ή σχεδόν παρόμοιους όρους όπως οι ανταγωνιστές τους.

(85) ββ) Αν και η πλειοψηφία των ανταγωνιστών θα έπρεπε θεωρητικά να καθιστά την εναρμόνιση των πρακτικών των παραγωγών δυσκολότερη, η δυσκολία αυτή περιορίστηκε από τη διαφάνεια των τιμών στην αγορά. Η διαφάνεια αυτή, ωστόσο, δεν είναι εγγενής αλλά προκύπτει από τη συμπεριφορά που επέλεξαν να ακολουθήσουν οι παραγωγοί εκ προθέσεως και σε συνεχή, άμεση ή έμμεση, αμοιβαία επαφή. Η αγορά καθίσταται τεχνητά διαφανής από το γεγονός ότι οι τιμές που τιμολογούν οι εταιρείες στις οποίες απευθύνεται η απόφαση γίνονται γνωστές πολύ σύντομα, αφού δημοσιευτούν στον τύπο ή ανακοινωθούν σε πράκτορες που ενεργούν για μια σειρά παραγωγών, ώστε οι άλλοι παραγωγοί να μπορούν να αντιδράσουν ακόμα και πριν αρχίσουν να ισχύουν οι τιμές αυτές. Εάν οι εταιρείες στις οποίες απευθύνεται η απόφαση αυτή αποκάλυπταν τις τιμές τους μόνο στην ενδιαφερόμενη πιθανή πελατεία (όπως μερικές φορές, κάνουν, όπως ισχυρίζονται), θα ήταν αδύνατο γι' αυτές, δεδομένου του μεγάλου αριθμού πελατών και του ευρέος φάσματος προϊόντων στην αγορά, να σχηματίσουν σύντομα μια ακριβή εικόνα των τιμών που τιμολογούν οι ανταγωνιστές τους.

(86) γγ) Οι ευκαιρίες άσκησης ενεργού ανταγωνισμού δεν αποκλείονται αναγκαστικά από το γεγονός ότι έχει καθιερωθεί η πρακτική στο εμπόριο να καθορίζονται οι τιμές πώλησης τουλάχιστον για ένα τρίμηνο και να αποκαλύπτονται λίγο πριν από την αρχή του τριμήνου αυτού. Ενώ αυτό αποτελεί καθιερωμένη πρακτική, δεν είναι απαραίτητο βάσει των αντικειμενικών συνθηκών της αγοράς. Για παράδειγμα, το 1982 και το 1983, η πρακτική αυτή εγκαταλείφθηκε σιωπηρά. Δεν είναι αδύνατο για έναν προμηθευτή - ιδιαίτερα όταν τιμές τείνουν να ανέλθουν - να προσφερθεί να καθορίσει τις τιμές πωλήσεως για μεγαλύτερη χρονική περίοδο, έτσι ώστε να προσελκύσει πελατεία. Ούτε είναι αδύνατο για έναν προμηθευτή να προσφέρει τα προϊόντα του σε ανεξάρτητους πελάτες με ευνοϊκούς όρους, έτσι ώστε οι ανταγωνιστές του να μην μπορούν ή να μην είναι προετοιμασμένοι να αντιδράσουν αμέσως.

(87) β) Η ομοιότητα των τιμών που έχουν ανακοινωθεί και των τιμών συναλλαγής δεν μπορεί να ερμηνευθεί απλά σαν "τιμή ισορροπίας". Ενώ είναι αλήθεια ότι ο ενεργός ανταγωνισμός τείνει να οδηγήσει, σε οποιαδήποτε μορφή αγοράς, σε τιμή ισορροπίας, η τιμή αυτή μεταβάλλεται με κάθε μεταβολή των συνθηκών της αγοράς. Η τιμή αυτή προκύπτει από εμπειρικό έλεγχο της αγοράς, που μπορεί να οδηγήσει σε υψηλότερες ή χαμηλότερες τιμές και να πιέσει την επιχείρηση που πρώτη ανακοίνωσε υψηλότερη τιμή να την ανακαλέσει. Είναι λοιπόν ανεξήγητο ότι, κάτω από κανονικές συνθήκες ανταγωνισμού και κατά τη σταδιακή αύξηση των τιμών, όπως συνέβη στην περίπτωση της βόρειας μαλακής ξυλείας από το τρίτο τρίμηνο του 1979 έως το δεύτερο τρίμηνο του 1980 σε τέσσερα στάδια και στην περίπτωση της νότιας μαλακής ξυλείας από το δεύτερο τρίμηνο του 1979 έως το δεύτερο τρίμηνο του 1980 σε πέντε στάδια, η πρώτη υψηλότερη τιμή που ζητείται αποδεικνύεται, σε κάθε περίπτωση, ότι είναι ακριβώς η νέα "τιμή ισορροπίας" και ότι καμιά εταιρεία δεν πρέπει να θέτει υπό δοκιμασία την αγορά προτείνοντας διαφορετική τιμή. Είναι εξίσου αδιανόητο το ότι, κάτω από συνθήκες πραγματικού ανταγωνισμού σε μια ταχέως μεταβαλλόμενη αγορά και κατά τη διάρκεια 2 ετών (πρώτο τρίμηνο του 1975 έως τέταρτο τρίμηνο του 1976), καμιά εταιρεία πλην της Finncell δεν θα έπρεπε να καταβάλει την ελάχιστη προσπάθεια να ελέγξει, καθορίζοντας διαφορετική τιμή, εάν η μέχρι τώρα καθορισθείσα τιμή αντιστοιχούσε ακόμα στην τιμή ισορροπίας.

(88) γ) Οι διαδοχικές ανακοινώσεις ή και η ταυτόχρονη ακόμη ανακοίνωση τιμών, καθώς και η ομοιότητα τόσο των ανακοινωθεισών όσο και των τιμών συναλλαγών, δεν μπορεί να ερμηνευτεί από την ύπαρξη στην αγορά μιας κυρίαρχης επιχείρησης, της οποίας οι τιμές υιοθετούνται και από τους ανταγωνιστές της. Κατά την υπό εξέταση περίοδο, καμία επιχείρηση δεν διακρίθηκε ως κατέχουσα κυρίαρχη θέση στην αγορά. Η σειρά των εταιρειών που ανακοίνωσαν νέες τιμές άλλαζε από τρίμηνο σε τρίμηνο. Καμιά μεμονωμένη εταιρεία δεν κατείχε αρκετά ισχυρή θέση ώστε να μπορεί να αναδειχτεί σε κυρίαρχο της αγοράς.

(89) δ) Οι σε σύντομα χρονικά διαστήματα διαδοχικές ανακοινώσεις τιμών από παραγωγούς διαφόρων κρατών, οι σε ακόμη συντομότερα χρονικά διαστήματα διαδοχικές ανακοινώσεις τιμών από παραγωγούς μίας χώρας, και ιδίως η ταυτόχρονη ανακοίνωση τιμών σε ορισμένα τρίμηνα δεν μπορεί να οφείλεται μόνο σε πληροφορίες που παρείχαν οι πελάτες στην προσπάθειά τους να θέσουν τους προμηθευτές σε κατάσταση ανταγωνισμού μεταξύ τους. Δεν υπάρχει έγκυρη εξήγηση για το πώς είναι δυνατόν να διαδίδονται τόσο γρήγορα οι πληροφορίες, δηλαδή μέσα σε λίγες ημέρες, ορισμένες φορές μάλιστα την ίδια μέρα, μεταξύ τόσο πολλών εταιρειών, ιδιαίτερα εφόσον οι πληροφορίες περνούν συνήθως από το έναν παραγωγό στον άλλο ακολουθώντες διαδικασία πολλαπλών σταδίων: από τον παραγωγό στον πράκτορα ή στη θυγατρική του, από τον πράκτορα ή τη θυγατρική στον πελάτη, από τον πελάτη στον πράκτορα ή στη θυγατρική άλλου παραγωγού που ενημερώνεται τελικά ο ίδιος και μετά προβαίνει στη δική του ανακοίνωση. Σε εποχή αύξησης των τιμών, τουλάχιστον οι πελάτες δεν έχουν προφανές συμφέρον να ενημερώσουν τους πιθανούς προμηθευτές τους σχετικά με την απόφαση άλλων προμηθευτών να αυξήσουν τις τιμές τους.

(90) ε) Δεδομένου του μεγάλου αριθμού παραγωγών που πωλούν λευκασμένο θειικό πολτό στην ΕΟΚ (50 επιχειρήσεις περίπου) και των μεγάλων διαφορών στις οικονομικές συνθήκες που καθορίζουν την τιμολογιακή πολιτική των μεμονωμένων παραγωγών, δεν μπορεί να εξηγηθεί η ομοιομορφία των τιμών από απλή σύμπτωση αποφάσεων επί των τιμών που ελήφθησαν ανεξάρτητα. Παραδείγματα διαφορών ως προς την οικονομική κατάσταση, κατά τη διάρκεια της υπό εξέταση περιόδου, είναι τα εξής:

(91) αα) Η Ευρωπαϊκή Κοινότητα, ως αγορά λευκασμένου θειικού πολτού, δεν είχε την ίδια σημασία για όλους τους παραγωγούς. Για τους σουηδούς και φινλανδούς παραγωγούς, η Ευρωπαϊκή Κοινότητα αντιπροσωπεύει τη σημαντικότερη περιοχή πωλήσεων - περιοχή η οποία απορροφά κατά μέσο όρο τα 2/3 της παραγωγής τους. Για τους καναδούς και αμερικανούς παραγωγούς, αντίθετα, η πολύ ευρύτερη αγορά των ΗΠΑ έχει πολύ μεγαλύτερη σημασία. Εξάγουν στην Ευρωπαϊκή Κοινότητα, κυρίως για λόγους αντιπερισπασμού και για να αντιμετωπίσουν τις κυκλικές διακυμάνσεις της αγοράς στις ΗΠΑ.

(92) ββ) Το ποσοστό χρησιμοποίησης της παραγωγικής ικανότητας που, για τεχνικούς λόγους, έχει μεγάλη επίπτωση στην αποδοτικότητα των εργοστασίων χαρτοπολτού, διέφερε σημαντικά μεταξύ των εταιρειών στις οποίες απευθύνεται η απόφαση αυτή. Στις ΗΠΑ και στον Καναδά το ποσοστό ήταν γενικά υψηλότερο από ό,τι στη Σουηδία και στη Φινλανδία. Ακόμα και μεταξύ παραγωγών εγκατεστημένων στην ίδια χώρα, το ποσοστό αυτό διέφερε σημαντικά (βλέπε πίνακα 3).

(93) γγ) Το κόστος παραγωγής και μεταφοράς λευκασμένου θειικού πολτού διέφερε σημαντικά όχι μόνο μεταξύ των διαφόρων κρατών αλλά και μεταξύ παραγωγών μιας και της αυτής χώρας. Οι διαφορές αυτές οφείλονται ιδιαίτερα στους εξής λόγους:

(94) - Ορισμένες από τις εταιρείες στις οποίες απευθύνεται η απόφαση είναι μη καθετοποιημένες εταιρείες που παράγουν μόνο πολτό. Οι υπόλοιπες είναι καθετοποιημένες εταιρείες που μετατρέπουν οι ίδιες μέρος του πολτού που παράγουν σε χαρτί και χαρτόνι. Ο βαθμός καθετοποίησης κυμαίνεται αισθητά.

(95) - Σαν αποτέλεσμα των διαφορετικών τάσεων που χαρακτηρίζουν την οικονομική κατάσταση στις διάφορες χώρες και τις τιμές του συνάλλαγματος, το κόστος παραγωγής λευκασμένου θεικού πολτού κατά μέσο όρο ήταν πολύ διαφορετικό μεταξύ του Καναδά, των ΗΠΑ, της Σουηδίας και της Φινλανδίας (βλέπε πίνακα 1). Για παράδειγμα, μεταξύ των ετών 1975 και 1981, το κόστος του ξύλου αυξήθηκε περισσότερο από 100 % στο βορειοδυτικό τμήμα των ΗΠΑ, ενώ στη Σουηδία και Φινλανδία αυξήθηκε λιγότερο από 30 %. Ενώ το κόστος παραγωγής στη Σουηδία το 1976 ήταν κατά 16 % υψηλότερο από το κόστος στο βορειοδυτικό τμήμα των ΗΠΑ, κατά το 1981 ήταν 7 % χαμηλότερο.

(96) - Το κόστος αποθεματοποίησης διέφερε πολύ μεταξύ των εταιρειών στις οποίες απευθύνεται η παρούσα απόφαση. Το επίπεδο αποθεματοποίησης στη Σουηδία από το 1975 έως το 1981 και στη Φινλανδία για μέρος της χρονικής αυτής περιόδου ήταν αισθητά υψηλότερο από αυτό των ΗΠΑ και του Καναδά και, γενικά, παρουσιάζονται σημαντικές διαφορές μεταξύ μεμονωμένων παραγωγών (βλέπε πίνακα 4).

(97) - Λόγω των διαφορετικών γεωγραφικών θέσεων των χωρών της βορειοδυτικής Ευρώπης, το κόστος μεταφοράς του πολτού προς αυτές διαφέρει πολύ και επηρέαζε σημαντικά τα σχετικά πλεονεκτήματα ή μειονεκτήματα κόστους των εταιρειών στις οποίες απευθύνεται η απόφαση. Όσον αφορά τους σουηδούς και φινλανδούς παραγωγούς, για παράδειγμα, η απόσταση μέχρι τα γαλλικά λιμάνια στον Ατλαντικό είναι τρεις φορές μεγαλύτερη από την απόσταση μέχρι τα γερμανικά λιμάνια στη Βαλτική.

(98) δδ) Η σχέση μεταξύ κόστους και τιμών πώλησης για τους καναδούς, τους σουηδούς και τους φινλανδούς παραγωγούς συνεχώς μεταβαλλόταν. Οι εταιρείες αυτές είχαν καταβάλει το μέγιστο μέρος του κόστους παραγωγής τους στα αντίστοιχα εθνικά τους νομίσματα, ενώ οι προμήθειες πολτού (εκτός από το 1975) είχαν τιμολογηθεί σε δολάρια ΗΠΑ. Ωστόσο, οι τιμές του δολαρίου ΗΠΑ, αφενός, και του καναδικού δολαρίου, της σουηδικής κορόνας και του φινλανδικού μάρκου, αφετέρου, κυμαίνονταν συνεχώς μεταξύ 1975 και 1981.

(99) εε) Οι οικονομικές τάσεις και, συνεπώς, η ζήτηση πολτού αγοράς κυμαίνονται πολύ στις διάφορες χώρες μεταξύ του 1975 και 1981. Για παράδειγμα, ενώ οι εισαγωγές στη Δυτική Γερμανία αυξήθηκαν κατά 26 % μεταξύ 1975 και 1976, οι εισαγωγές στη Ηνωμένο Βασίλειο αυξήθηκαν κατά το ήμισυ περίπου του ποσοστού αυτού. Μεταξύ 1979 και 1980, οι εισαγωγές στη Δυτική Γερμανία αυξήθηκαν κατά 9 % ενώ οι εισαγωγές στο Ηνωμένο Βασίλειο μειώθηκαν κατά 3 % περίπου (39). Η εξέλιξη αυτή επηρέασε κατά διαφορετικό τρόπο τις εταιρείες στις οποίες απευθύνεται η απόφαση, εφόσον σχετίζονται σε διαφορετικό βαθμό με τις χώρες της βορειοδυτικής Ευρώπης.

(100) στ) Το κόστος ανά τόνο που αναλαμβάνουν οι παραγωγοί εξαρτάται επίσης από την ποσότητα που πωλείται και παραδίδεται στους μεμονωμένους πελάτες. Όσο μεγαλύτερη είναι η ποσότητα, τόσο μικρότερο είναι το κόστος ανά τόνο. Η κατά τακτά διαστήματα αγορά μεγάλων ποσοτήτων επιτρέπει στον παραγωγό να περικόψει πολύ τα έξοδά του και να αποκομίζει μεγαλύτερο κέρδος. Είναι παράξενο λοιπόν το γεγονός ότι οι διαφορές τιμών κατά τις υπό εξέταση περιόδους μεταξύ μίας και μοναδικής αγοράς μικρής ποσότητας και κανονικής αγοράς πολύ μεγάλων ποσοτήτων δεν υπερέβαιναν ποσοστό 3 %. Επιπλέον, τέτοιες εκπτώσεις συμφωνούνταν με ανάλογους όρους. Μόνο σε μεμονωμένες και εξαιρετικές περιπτώσεις καταγράφηκαν μεγαλύτερες διαφορές. Ευνοϊκότεροι όροι που έχουν προσφερθεί σε σημαντικούς μόνιμους πελάτες δεν υπερέβησαν ποσοστό 1 % περίπου (π.χ. προθεσμία πληρωμής παραταθείσα κατά 30 ημέρες ή 1 % επιπλέον έκπτωση για πληρωμή τοις μετρητοίς). Μόνο σε σπάνιες και εξαιρετικές περιπτώσεις επετράπη παράταση της προθεσμίας πληρωμής κατά 90 ημέρες (βλέπε πίνακα 8).

(101) Δεδομένων των ανωτέρω διαφορών στις οικονομικές συνθήκες, δεν υπάρχει λογική οικονομική εξήγηση για το γεγονός ότι αυτοί στους οποίους απευθύνεται η απόφαση συμπεριφέρονταν, όσον αφορά την τιμολογιακή πολιτική τους, κατά τον ίδιο ακριβώς τρόπο.

στ) Από τα κατωτέρω παραδείγματα φαίνεται ότι θα ήταν πιθανή η διαφοροποίηση ως προς τις τιμές για το λευκασμένο θεμικό πολτό.

(102) αα) Για παράδειγμα, στην περίπτωση πολτού από μαλακή ξυλεία, η πρακτική των ενδιαφερόμενων εταιρειών εμφανίζει σημαντική διαφορά κατά τη χρονική περίοδο μεταξύ του δεύτερου τριμήνου του 1977 και του δεύτερου τριμήνου του 1979. Κατά τη διάρκεια της περιόδου αυτής, η χαμηλή ζήτηση και, συνεπώς, η μεγαλύτερη ανταγωνιστική πίεση κατέστησαν αδύνατη την επιβολή στην αγορά των μη ρεαλιστικών εναρμονισμένων τιμών. Σε μεγάλη αντίθεση τόσο προς την παρελθούσα όσο και προς την επόμενη περίοδο, οι εταιρείες στις οποίες απευθύνεται η απόφαση αυτή αποφάσισαν να χρεώνουν στους πελάτες τους διαφορετικές τιμές μέσα στο ίδιο τρίμηνο (40), να χορηγούν διαφορετικές εκπτώσεις (41) και να εφαρμόζουν διαφορετικούς όρους πληρωμής (42). Αυτή, συνεπώς, υπήρξε η μόνη περίοδος - εκτός από αυτή που άρχισε το πρώτο τρίμηνο του 1982 - κατά την οποία οι εταιρείες στις οποίες απευθύνεται η παρούσα απόφαση ενήργησαν με τον ανταγωνιστικό τρόπο ο οποίος, σύμφωνα με αυτές, χαρακτήριζε τη συμπεριφορά τους κατά τα έτη 1975 έως 1981.

(103) ββ) Από τα τιμολόγια που προσκόμισε η Domtar Inc., στην οποία δεν απευθύνεται η απόφαση αλλά στην οποία η Επιτροπή μεταβίβασε επίσης την Έκθεση Αιτιάσεων φαίνεται ότι, για παράδειγμα, κατά τη χρονική περίοδο μεταξύ του δεύτερου τριμήνου του 1980 και του τέταρτου τριμήνου του 1981, οι τιμές κυμαίνονταν ανάλογα με τον πελάτη μεταξύ 420 έως 565 δολάρια ΗΠΑ ανά τόνο για βόρεια μαλακή ξυλεία, ενώ οι εταιρείες στις οποίες απευθύνεται η απόφαση αυτή τιμολογούσαν όλες 545 δολάρια ΗΠΑ ανά τόνο- οι τιμές αυτές αναφέρονταν σε εμπόρευμα "παραδοτέο στον αγοραστή" και μόνον εν μέρει και σε διαφορετικό βαθμό αντικατόπτριζαν το κόστος των εσωτερικών ναύλων. Η Domtar Incorporated δικαιολόγησε την τιμολογιακή αυτή πολιτική ισχυριζόμενη ότι ως εταιρεία που πωλεί μόνο μικρό μέρος της παραγωγής της στην Κοινότητα και η οποία επιθυμεί να αποκτήσει κανονική πελατεία εκεί χωρίς να προσπαθεί να αυξάνει σταθερά τις πωλήσεις της ή να πωλεί συνεχώς με ζημία, ήταν αναγκασμένη να δίνει ιδιαίτερη προσοχή στις συνθήκες της αγοράς.

(104) γγ) Η πρακτική της Bowater Incorporated παρουσιάζει μεγάλες διαφορές μεταξύ των ετών 1975 και 1976, αφενός, και των ετών 1979 και 1981, αφετέρου. Ενώ κατά την τελευταία χρονική περίοδο οι τιμές συναλλαγής της αντιστοιχούσαν τόσο στις ανακοινωθείσες τιμές όσο και στις τιμές συναλλαγής των ανταγωνιστών της, οι τιμές συναλλαγής της κατά τα δύο πρώτα χρόνια διέφεραν πολύ από αυτές των ανταγωνιστών της (βλέπε πίνακα 7, II).

(105) ζ) Το γεγονός ότι τα αντίστοιχα ποσοστά αγοράς που κατέχουν οι εταιρείες στις οποίες απευθύνεται η απόφαση μεταβλήθηκαν μεταξύ των ετών 1975 και 1981 δεν θεμελιώνει την έλλειψη συντονισμού των τιμών εκ μέρους των μερών. Οι μεταβολές αυτές ήταν πολύ λιγότερο εμφανείς σε εποχές που οι εταιρείες επέβαλλαν ενιαίες τιμές από ό,τι σε άλλες εποχές. Για παράδειγμα, η μέση μεταβολή των αντίστοιχων ποσοστών των φινλανδών, σουηδών, καναδών και αμερικανών προμηθευτών στο σύνολο των εισαγωγών της Ευρωπαϊκής Κοινότητας ανερχόταν σε 0,97 εκατοστιαίες μονάδες από το 1975 έως το 1976 και σε 0,86 εκατοστιαίες μονάδες από το 1980 έως το 1981. Από το 1978 έως το 1979, εξάλλου, ανερχόταν σε 2,06 εκατοστιαίες μονάδες και από το 1979 έως το 1980 σε 2,17 εκατοστιαίες μονάδες (βλέπε πίνακα 2). Εκτός αυτού, πολλοί αμερικανοί προμηθευτές άρχισαν να τροφοδοτούν την ευρωπαϊκή αγορά μόνο μετά τα μέσα της δεκαετίας του 1970.

(106) 2. Η εναρμόνιση των τιμών μεταξύ των μερών στα οποία απευθύνεται η απόφαση αποδεικνύεται περαιτέρω από τους διάφορους τρόπους άμεσης ή έμμεσης ανταλλαγής πληροφοριών μεταξύ τους.

(107) α) Η διαδοχή, ή και η ταυτόχρονη ακόμη ανακοίνωση τιμών δεν θα ήταν δυνατή χωρίς τη συνεχή ανταλλαγή πληροφοριών μεταξύ των ενδιαφερόμενων εταιρειών.

(108) β) Το ίδιο το σύστημα ανακοινώσεων ανά τρίμηνο, που επέλεξαν οικειοθελώς οι εταιρείες, συνιστούσε τουλάχιστον έμμεση ανταλλαγή πληροφοριών σχετικά με τη μελλοντική συμπεριφορά στην αγορά. Αυτό ίσχυε ιδίως στις περιπτώσεις που οι τιμές ανακοινώνονταν από τις ίδιες τις εταιρείες, δεδομένου ότι δίνονταν στον τύπο για άμεση δημοσίευση ή στους πράκτορες που ενεργούσαν ταυτόχρονα και για άλλους παραγωγούς. Σε όλες αυτές τις περιπτώσεις, οι παραγωγός θα ανέμενε ότι οι τιμές που ανακοίνωνε θα έφθαναν αμέσως στους ανταγωνιστές του, όπως ο ίδιος θα περίμενε να μάθει λεπτομέρειες κατά τον ίδιο τρόπο σχετικά με τις τιμές του ανταγωνιστή του. Οι τρίτοι οι οποίοι μετέδιδαν τις πληροφορίες αυτές (π.χ. τύπος ή πράκτορες) χρησιμοποιούνταν από τους παραγωγούς. Το γεγονός ότι οι τιμές δημοσιεύονταν πολύ πριν αρχίσουν να ισχύουν στην αρχή ενός νέου τριμήνου, εξασφάλιζε ότι άλλοι παραγωγοί είχαν αρκετό χρόνο να ανακοινώσουν τις δικές τους αντίστοιχες νέες τιμές πριν από το τρίμηνο αυτό και να τις εφαρμόσουν από την αρχή του τριμήνου. Από άποψη ανταλλαγής "ευαίσθητων" πληροφοριών για την εναρμόνιση των τιμών, είναι επομένως ασήμαντο κατά πόσον οι ενδιαφερόμενες εταιρείες ανακοίνωσαν τις τιμές τους μέσα σε λίγες ημέρες ή λίγες εβδομάδες, εφόσον, σε κάθε περίπτωση, οι πληροφορίες είχαν δοθεί εγκαίρως.

(109) γ) Πληροφορίες σχετικά με τις τιμές ανταλλάχτηκαν επίσης μεταξύ βορειοαμερικανών παραωγών, στα πλαίσια της ΚΕΑ, και παραγωγών πολτού από σκληρή ξυλεία, στα πλαίσια της Fides. Η ανταλλαγή πληροφοριών δεν αποτελούσε απλώς τμήμα εναρμόνισης των τιμών αλλά ήταν επίσης τμήμα μιας ανεξάρτητης παράβασης του άρθρου 85 παράγραφος 1. Συνεπώς, θα αναφερθεί χωριστά στις παραγράφους 114 και επ. και στις παραγράφους 125 και επ.

(110) δ) Περισσότερες πληροφορίες ως προς τις τιμές ανταλλάχτηκαν στις συναντήσεις και στα τέλεξ που αναφέρονται στις παραγράφους 61 και επ. Η Επιτροπή θεωρεί ότι από τα γραπτά αποδεικτικά στοιχεία αποδεικνύεται ότι οι συναντήσεις αυτές πραγματοποιήθηκαν. Ενώ τα στοιχεία αυτά αποτελούν εν μέρει μόνο έμμεση απόδειξη, δεδομένου ότι βασίζονται σε πληροφορίες που προέρχονται από πελάτες, οι πληροφορίες αυτές φαίνονται αξιόπιστες εφόσον προέρχονται από τους αγοραστές πολτού, που είναι γενικά πολύ καλά πληροφορημένοι. Αυτό ενισχύεται από το γεγονός ότι πολλές πηγές έδωσαν επιβεβαιωτικές πληροφορίες για διάφορες χρονικές περιόδους. Ακόμα και στις περιπτώσεις που οι εταιρείες είχαν ήδη ανακοινώσει τις τιμές τους για το τρίμηνο, ανταλλάχτηκαν "ευαίσθητες" πληροφορίες, επειδή ήταν σημαντικό, για την ισχύουσα τιμολογιακή δομή των ενδιαφερόμενων εταιρειών στο τρίμηνο αυτό, να γνωρίζουν πως θα ενεργούσαν οι ανταγωνιστές τους.

(111) 3. Το γεγονός ότι τα μέρη προς τα οποία απευθύνεται η απόφαση σκόπευαν να καθιερώσουν ενιαίο επίπεδο τιμών για τα προϊόντα τους ανεξάρτητα από τις δυνάμεις της αγοράς, αποδεικνύεται επίσης από το τέλεξ που απέστειλε η Finncell στη θυγατρική της στο Βέλγιο στις 19 Νοεμβρίου 1975 και από το τέλεξ που απέστειλε η SCA στη θυγατρική της στην Ιταλία στις 16 Δεκεμβρίου 1977, που αναφέρονται στις παραγράφους 26 και 27. Περαιτέρω απόδειξη αυτού είναι το γεγονός ότι οι σουηδοί και φινλανδοί παραγωγοί άρχισαν εκ νέου να τιμολογούν αποκλειστικά σε δολάρια ΗΠΑ (και όχι σε σουηδικές κορόνες) στις αρχές του 1976 για να καθιερώσουν εκ νέου την ομοιομορφία των τιμών που είχε πληγεί από την υποτίμηση του δολαρίου ΗΠΑ το 1975.

(112) 4. Το σύστημα των ενιαίων και, τουλάχιστον, σχετικά ταυτόχρονων ανακοινώσεων των τιμών πωλήσεως που εφάρμοσαν από τις εταιρείες στις οποίες απευθύνεται η απόφαση αυτή, σήμαινε για αρκετά χρόνια ότι ο σιωπηρός ανταγωγισμός που θα αναμενόταν υπό κανονικές συνθήκες ανταγωνισμού (όπως συνέβη π.χ. το 1977) στην πραγματικότητα αποκλείστηκε τελείως. Με την εξαίρεση της Finncell, η οποία κατά τα τρία τελευταία τρίμηνα του 1975 ανακοίνωσε μία τιμή σε δολάρια ΗΠΑ και σε σουηδικές κορόνες, ενώ η τιμή δολαρίου υπήρξε κατά καιρούς υψηλότερη και κατά καιρούς χαμηλότερη από την τιμή που ανακοίνωσαν οι σουηδοί προμηθευτές σε σουηδικές κορόνες, καμία από τις ενδιαφερόμενες εταιρείες δεν επιχείρησε τότε να ενισχύσει τη θέση της στην αγορά, καθορίζοντας τις τιμές της ανεξάρτητα από τους ανταγωνιστές της. Η πρακτική αυτή σήμαινε επίσης ότι οι ταυτόχρονα ανακοινωθείσες τιμές παρέμεναν, τουλάχιστον για τα έτη 1976, 1977 και 1981, σε τεχνητό επίπεδο που διέφερε πολύ από αυτό που θα αναμενόταν υπό κανονικές συνθήκες ανταγωνισμού. Για παράδειγμα, θα ήταν αδιανόητο, υπό συνθήκες απεριόριστου ανταγωνισμού, για μία αμετάβλητη τιμή 415 δολαρίων ΗΠΑ να έχει ανακοινωθεί, για βόρεια μαλακή ξυλεία υψηλής ποιότητας, από το πρώτο τρίμηνο του 1975 έως το τρίτο τρίμηνο του 1977 (βλέπε πίνακα 6). Αυτό ίσχυε ιδιαίτερα για το δεύτερο και τρίτο τρίμηνο του 1977, όταν η ανακοινωθείσα τιμή υπερέβαινε κατά 100 δολάρια ΗΠΑ την τιμή πώλησης που θα μπορούσε να επιτευχθεί πραγματικά στην αγορά.

(113) Η εναρμονισμένη πρακτική των ενδιαφερόμενων εταιρειών σήμαινε ότι, για μακρά χρονική περίοδο, οι τρέχουσες τιμές πώλησης ήταν υψηλότερες από αυτές που θα καθορίζονταν υπό κανονικές συνθήκες ανταγωνισμού. Αυτό φαίνεται από την ταχεία πτώση των τιμών κατά το 1977 και 1982, οπότε η εναρμόνιση των εταιρειών τερματίστηκε από τις συνθήκες της αγοράς. Η στασιμότητα της κατανάλωσης στην αγορά θειικού πολτού στην Ευρωπαϊκή Κοινότητα (+ 0,7 %), σε συνδυασμό με τη μικρή μείωση των εισαγωγών ( 1,5 %) κατά το 1977, και η μικρή πτώση τόσο στην παραγωγή όσο και στις εισαγωγές κατά το 1981 ( 2,6 % και 0,6 % αντίστοιχα) και κατά το 1982 ( 2,9 % και 4,4 % αντίστοιχα) (βλέπε πίνακα 2) δεν θα ήταν από μόνες τους αρκετές για να προκαλέσουν πτώση τιμών μεγαλύτερη του 25 % το 1977 και περίπου 20 % το 1982, εάν η υψηλή τιμή που είχε επιτευχθεί το 1976 και το 1981 ανταποκρινόταν στην τιμή ισορροπίας της οικονομίας της αγοράς. Το 1975, οι εταιρείες στις οποίες απευθύνεται η απόφαση αντιμετώπισαν πτώση της κατανάλωσης μεγαλύτερη από 15 %, και των εισαγωγών λίγο μικρότερη από 30 %, χωρίς αυτό να οδηγήσει σε πτώση τιμών. Μολονότι η παρατεινόμενη απεργία στον Καναδά το 1975 και το σουηδικό πρόγραμμα κινήτρων για αποθεματοποίηση (1975 έως 1977) διευκόλυνε τη θέση τους, ούτε οι ειδικοί αυτοί παράγοντες ήταν αρκετοί για να εξισορροπηθεί η συνολική μείωση της ζήτησης. Έτσι το επίπεδο χρησιμοποίησης της παραγωγικής ικανότητας των σουηδών προμηθευτών, παρά τη λειτουργία του προγράμματος κρατικών ενισχύσεων, σημείωσε πτώση κατά 10 έως 15 %, το επίπεδο χρησιμοποίησης των φινλανδών προμηθευτών κατά 15 % περίπου και αυτό των αμερικανών προμηθευτών κατά ποσοστό έως 20 % (βλέπε πίνακα 3).

III. Συμφωνίες καθορισμού τιμών και αποφάσεις των παραγωγών των ΗΠΑ στα πλαίσια της σύμπραξης χαρτοπολτού, χαρτιού και χαρτονιού (ΚΕΑ)

(114) 1. Με τη συμφωνία ΚΕΑ, τα μέλη της σύμπραξης συνάπτοντας συμφωνίες και εναρμονίζοντας την πρακτική τους απέχουν από την εφαρμογή ανεξάρτητων τιμολογιακών πολιτικών στην ΕΟΚ, περιορίζοντας έτσι τον ανταγωνισμό μεταξύ τους, σε μία από τις βασικές μορφές του, εντός της κοινής αγοράς.

(115) Οι εταιρείες που συμμετείχαν παραιτήθηκαν από το δικαίωμα εφαρμογής ανεξάρτητης πολιτικής πωλήσεων στην κοινή αγορά και, ενεργώντας μ' αυτό τον τρόπο θέσπισαν μία μορφή συνεργασίας που απαγορεύεται από το άρθρο 85 παράγραφος 1, προς αντιμετώπιση των κινδύνων του ανταγωνισμού.

(116) Η ανταλλαγή πληροφοριών αποτελεί επίσης στόχο της σύμπραξης. Στο βαθμό που η ανταλλαγή αυτή των πληροφοριών σχετίζονταν με την εναρμόνιση των τιμών στην κοινή αγορά, συνιστά παράβαση των προαναφερθέντων κανόνων του ανταγωνισμού. Εφόσον η ανταλλαγή επεκτείνεται επίσης σε εξατομικευμένα στοιχεία που αναφέρονται σε μεμονωμένες επιχειρήσεις και, δεδομένου ότι είναι εμπιστευτικά, είναι σημαντικά από την άποψη του ανταγωνισμού, η ανταλλαγή αυτή παρέχει σαφή εικόνα της συμπεριφοράς των ενδιαφερόμενων εταιρειών στην κοινή αγορά. Δημιουργεί έτσι σύστημα αμοιβαίας αλληλεγγύης και επιρροής και τείνει, συνεπώς, να καθιερώσει συντονισμό των οικονομικών δραστηριοτήτων των μερών στην κοινή αγορά προς αντιμετώπιση των κινδύνων που συνεπάγεται ο ανταγωνισμός.

(117) Το γεγονός ότι οι ενδιαφερόμενοι παραγωγοί θεώρησαν την ανταλλαγή των πληροφοριών αυτή ως απαραίτητη, αποτελεί περαιτέρω επιβεβαίωση του συμπεράσματος στο οποίο κατέληξε η Επιτροπή, ότι δηλαδή η σχετική αγορά δεν παρουσιάζει διαφάνεια υπό κανονικές συνθήκες αγοράς. Η διαφάνεια τιμών που υπάρχει είναι τεχνητή και προκύπτει από τη συνεργασία των μελών της ΚΕΑ μεταξύ τους, καθώς και με άλλους παραγωγούς (βλέπε παράγραφο 85).

(118) Το σύστημα της ανά τρίμηνο ανακοίνωσης των τιμών που ήταν σχεδόν ίδιες για τα μέλη της ΚΕΑ και ίδιες ή παρόμοιες με τις τιμές άλλων παραγωγών, βοήθησε στην καθιέρωση της τεχνητής αυτής διαφάνειας και αποτελεί περαιτέρω απόδειξη εναρμονισμένης πρακτικής που αντίκειται στο άρθρο 85 παράγραφος 1 (βλέπε παραγράφους 81 και επ., όπου η παράβαση αυτή αναλύεται λεπτομερώς).

(119) 2. Το άρθρο II (Α) της ανακοίνωσης πολιτικής του ομίλου χαρτοπολτού είναι απόφαση της σύμπραξης. Το άρθρο αυτό περιορίζει σημαντικά την ελευθερία των μελών της ΚΕΑ να αποφασίζουν ανεξάρτητα επί των ανακοινωθεισών τιμών και των τιμών συναλλαγής για αποστολές εμπορευμάτων στην ΕΟΚ.

(120) 3. Σύμφωνα με τη συμφωνία ΚΕΑ και βάσει της ανακοίνωσης πολιτικής, η ΚΕΑ, ως σύμπραξη επιχειρήσεων, έλαβε περαιτέρω αποφάσεις που περιόρισαν τον ανταγωνισμό μεταξύ των κρατών μελών. Οι συμφωνίες επί των νέων τιμών μεταξύ των μελών που αντιπροσωπεύονται στις τακτικές συναντήσεις σύμφωνα με το άρθρο II (Α) της ανακοίνωσης πολιτικής, (βλέπε παράγραφο 32), είναι δεσμευτικές για όλα τα μέλη ως προς τις ανακοινωθείσες τιμές τους, και λαμβάνουν τη μορφή συστάσεων που διατύπωνε η ΚΕΑ για τις τιμές. Όσον αφορά τις τιμές συναλλαγής, τα μέλη της ΚΕΑ κανονικά έχουν μέχρις ενός σημείου την ευχέρεια να παρεκκλίνουν από τις υποδεικνυόμενες τιμές. Ωστόσο, τα μέλη του ομίλου χαρτοπολτού τήρησαν τις υποδειχθείσες τιμές για την ΕΟΚ, τουλάχιστον κατά τα έτη 1975 και 1976. Η υποδειχθείσα τιμή επέτρεπε στους συμμετέχοντες να προβλέπουν, με σχετική βεβαιότητα, την τιμολογιακή πολιτική των άλλων μελών της ΚΕΑ (των ανταγωνιστών τους) στην ΕΟΚ.

(121) Το γεγονός ότι, στη διάρκεια άλλων ετών, ιδίως το 1977 και 1978, υπήρξε ασυμφωνία μεταξύ της υποδειχθείσας τιμής και της τιμής που χρεωνόταν δεν μεταβάλλει την εκτίμηση αυτή. Σύμφωνα με το προαναφερόμενο άρθρο II, οποιαδήποτε παρέκκλιση της τιμής που χρεώνεται από την υποδειχθείσα τιμή πρέπει, πριν να τιμολογηθεί, να γνωστοποιηθεί στην ΚΕΑ, η οποία, οπότε αυτό επιβάλλεται, πρέπει να συγκαλέσει σύσκεψη των μελών για να συζητηθεί η κατάσταση των τιμών. Μέσω της γνωστοποίησης αυτής και της συζήτησης που ακολουθεί, μπορούν να πληροφορούνται τα μέλη της ΚΕΑ κάθε παρέκκλιση των τιμών και μπορούν να αποφασίσουν μεταξύ τους ποια εμπορική στάση θα υιοθετήσουν. Εκτός αυτού, κάθε πιθανή παρέκκλιση το 1977 και το 1978 μεταξύ της υποδειχθείσας τιμής (ανακοινωθείσα τιμή) και της τιμής που τιμολογείται θα έπρεπε να εκτιμηθεί με γνώμονα το γεγονός ότι η χαμηλότερη ζήτηση κατά την περίοδο αυτή τερμάτισε την εναρμόνιση μεταξύ όλων των μερών στα οποία απευθύνεται η απόφαση (βλέπε παράγραφο 113).

(122) Η ΚΕΑ δεν εξήγησε το λόγο για τον οποίο, μολονότι οι διακυμάνσεις των τιμών υποτίθεται ότι ήταν συνήθεις, ανακοινώνονταν σπανίως ή το λόγο για τον οποίο ο διευθυντής της ΚΕΑ δεν συνεκάλεσε ποτέ σύσκεψη για να συζητηθούν οι ανακοινώσεις αυτές. Φαίνεται μάλλον απίθανο να αγνοήθηκε η διαδικασία που είχε θεσπίσει η ΚΕΑ για την περίπτωση παρεκκλίσεων των τιμών. Εάν τα μέλη της ΚΕΑ ήταν ελεύθερα να καθορίζουν τις τιμές τους, τότε δεν ήταν απαραίτητος ο καθορισμός μιας υποδειχθείσας τιμής σε συνδυασμό με διαδικασία που πρέπει να ακολουθείται για τις περιπτώσεις παρέκκλισης εκ μέρους κάποιου μέλους από την υποδειχθείσα τιμή.

(123) 4. Συμπράξεις που διέπονται από την πράξη Webb Pomerene και εξάγουν στην ΕΟΚ δεν είναι παράνομες σύμφωνα με το κοινοτικό δίκαιο. Μπορεί, ωστόσο, να παραβιάσουν το άρθρο 85 εάν περιορίζουν τον ανταγωνισμό εντός της κοινής αγοράς και μπορεί να επηρεάσουν το εμπόριο μεταξύ κρατών μελών σε αρκετά μεγάλο βαθμό. Υπό τις συγκεκριμένες στην παρούσα υπόθεση περιστάσεις, οι συμφωνίες και πρακτικές της ΚΕΑ και των μελών της που περιγράφονται στις παραγράφους 28 και επ. είχαν ως αποτέλεσμα το σημαντικό περιορισμό του ανταγωνισμού στην ΕΟΚ. (Όσον αφορά τις επιπτώσεις επί του εμπορίου μεταξύ των κρατών μελών, βλέπε παραγράφους 136 και επ.). Η εναρμόνιση των τιμών και το σύστημα υποδειχθεισών τιμών στα πλαίσια της ΚΕΑ δεν οδήγησαν απλώς σε ενιαίες τιμές καθοριζόμενες από τα μέλη της ΚΕΑ, αλλά αποτέλεσαν επιπλέον σημαντικό παράγοντα στην καθιέρωση τεχνητής διαφάνειας όλης της αγοράς και διευκόλυναν την εναρμόνιση των τιμών με άλλους παραγωγούς εκτός της ΚΕΑ. Η υποδειχθείσα από την ΚΕΑ τιμή χρησίμευε ακόμα και ως τιμή αναφοράς για άλλους παραγωγούς.

(124) IV. Κοινοί πράκτορες των παραγωγών χαρτοπολτού

Η Επιτροπή, με βάση τις πληροφορίες που κοινοποιήθηκαν και αυτές που περιελήφθηκαν στις απαντήσεις στην Έκθεση Αιτιάσεων, διεξήγαγε έρευνα για τις σχετικές συμφωνίες. Η Επιτροπή θα ασχοληθεί με το θέμα των πρακτορείων, που αναφέρονται στις παραγράφους 36 έως 42, σε χωριστές της αποφάσεις.

V. Επαφές μεταξύ παραγωγών στα πλαίσια της Fides

1. Από τα έγγραφα που αναφέρονται στις παραγράφους 44 έως 59 προκύπτει ότι οι ενδιαφερόμενοι προμηθευτές συναντήθηκαν για να ανταλλάξουν "ευαίσθητες" πληροφορίες και για να συζητήσουν και να αποφασίσουν επί των τιμών.

(125) Φαίνεται ότι οι εν λόγω προμηθευτές, ενώ ισχυρίστηκαν ότι περιορίστηκαν μόνο στην ανταλλαγή στατιστικών στοιχείων, στην πραγματικότητα εναρμόνισαν τις μελλοντικές τιμές τους και συμφώνησαν να τηρήσουν ορισμένη πειθαρχία. Η πειθαρχία αυτή οδήγησε ορισμένους να δικαιολογηθούν έναντι των άλλων για τις περιπτώσεις που αγνόησαν τις συμφωνημένες αποφάσεις καθορίζοντας χαμηλότερες τιμές. Για παράδειγμα, από τα τέλεξ που αναφέρονται στην παράγραφο 53 έως 55, φαίνεται καθαρά ότι η GEC επικρίθηκε επειδή άσκησε κανονική, όπως φαίνεται, ανταγωνιστική τιμολογιακή πολιτική. Η πειθαρχία αυτή, από καιρού εις καιρόν, διατηρήθηκε με ρητές απειλές αντιποίνων (βλέπε, για παράδειγμα, το τέλεξ που αναφέρεται στην παράγραφο 53, και ιδιαίτερα τη δήλωση του κ. Nykopp που αναφέρεται στην παράγραφο 59).

(126) Αυτή η εναρμονισμένη πρακτική ως προς τις τιμές και η ανταλλαγή "ευαίσθητων" πληροφοριών δεν αποτελεί μόνο τμήμα της γενικής εναρμόνισης των τιμών (βλέπε παράγραφο 109) αλλά, εάν εξεταστεί ανεξάρτητα, αποτελεί σημαντικό περιορισμό του ανταγωνισμού κατά την έννοια του άρθρου 85 παράγραφος 1.

(127) 2. Στα πλαίσια της εναρμόνισης στην Fides, οι σουηδικές και φινλανδικές επιχειρήσεις και οι αντίστοιχες ενώσεις τους διαδραμάτισαν ηγετικό ρόλο, ενώ η Borregaard, η ENCE, η Portucel και η St Anne ανέλαβαν πιο παθητικούς ρόλους. Το συμπέρασμα αυτό βασίζεται στα ακόλουθα γεγονότα:

(128) - Οι θέσεις των δύο ομίλων επιχειρήσεων στην κοινή αγορά και η συγκριτική τους ισχύ είναι διαφορετικές. Πράγματι, οι σουηδικές κα φινλανδικές εταιρείες που κατέχουν σχετικά μεγάλο τμήμα της αγοράς, υπήρξαν οι παραδοσιακοί προμηθευτές της αγοράς αυτής.

(129) - Οι σουηδικές και φινλανδικές επιχειρήσεις ανακοίνωναν τιμοκαταλόγους και συχνά υπήρξαν οι πρώτες που προέβησαν σε ανακοίνωση, ενώ οι άλλες (πλην της St. Anne) καθόριζαν μεμονωμένα τις τιμές τους. Οι σουηδοί και φινλανδοί είχαν ουσιαστικά ενιαίες ανακοινωθείσες τιμές συναλλαγής. Οι άλλες επιχειρήσεις συχνά καθόριζαν διαφορετικές τιμές, χαμηλότερες από αυτές των σουηδικών και φινλανδικών επιχειρήσεων και έτειναν να παρεκκλίνουν από το επίπεδο που είχε συμφωνηθεί στις εν λόγω συσκέψεις.

(130) - Η συμπεριφορά που επέδειξαν στην αμοιβαία αυτή σχέση οι συμμετέχοντες στις συσκέψεις είναι διαφορετική. Συχνά οι σουηδοί και φινλανδοί ανελάμβαναν την πρωτοβουλία να συγκαλούν συσκέψεις και να τις οργανώνουν. Ζητούσαν να υπάρχει σχετική πειθαρχία, δηλαδή να καθορίζονται και να τηρούνται ορισμένες τιμές ή επίπεδο τιμών. Ορισμένοι εξ αυτών απείλησαν αντίποινα κατά των επιχειρήσεων του δεύτερου ομίλου σε περίπτωση απειθαρχίας. Συνέβη πράγματι ορισμένοι εξ αυτών να αναγκασθούν να δικαιολογηθούν έναντι των σουηδών, όταν κατηγορήθηκαν για παρέκκλιση από τις συμφωνηθείσες αποφάσεις.

(131) Μολονότι η Επιτροπή αναγνωρίζει ότι οι Borregaard, ENCE, Portucel και St Anne τήρησαν διαφορετική στάση στις συσκέψεις και διαφοροποίησαν την τιμολογιακή πολιτική τους, συμμετείχαν ωστόσο στην ανταλλαγή "ευαίσθητων" πληροφοριών, συμπεριφορά που συνιστά περιορισμό του ανταγωνισμού.

Η Επιτροπή αναγνωρίζει τις δυσκολίες που αντιμετωπίζει μία επιχείρηση, που βρίσκεται σε ασθενέστερη θέση και δεν είναι παραδοσιακός προμηθευτής, να αντισταθεί στην πίεση που ασκούν οι ισχυρότερες επιχειρήσεις και να μη συμμετάσχει στην εναρμόνιση. Ωστόσο, η συμπεριφορά αυτή είναι η έκφραση της ανεξάρτητης θέλησης των ενδιαφερόμενων επιχειρήσεων και καθεμία πρέπει, συνεπώς, να θεωρείται υπεύθυνη για τη συμπεριφορά της.

Οι διαφορετικές θέσεις των επιχειρήσεων αυτών θα ληφθούν υπόψη κατά τον καθορισμό των προστίμων (βλέπε παράγραφο 149).

(132) 3. Το επιχείρημα της Borregaard ότι υπήρξε απλώς πράκτορας κατά την εν λόγω χρονική περίοδο δεν φαίνεται να είναι βάσιμο.

Στην πραγματικότητα, παρόλο που η Borregaard δεν κατασκεύαζε θειικό πολτό κατά την περίοδο εκείνη, τον λεύκανε και τον πωλούσε για λογαριασμό της. Πρέπει, συνεπώς, να θεωρηθεί ως ανεξάρτητος προμηθευτής χαρτοπολτού που ανταγωνιζόταν τους άλλους προμηθευτές που λειτουργούσαν στην αγορά της Ευρωπαϊκής Κοινότητας.

VI. Απαγορεύσεις εξαγωγών και μεταπωλήσεων

1. Γενικοί κανόνες εμπορίας του χαρτοπολτού

(133) Η ρήτρα 14 των γενικών όρων πώλησης που οι σουηδοί και νορβηγοί παραγωγοί εφάρμοζαν πριν από το 1975 όριζε ότι το προϊόν πρέπει να πωλείται αποκλειστικά για κατανάλωση από τον αγοραστή στο δικό του εργοστάσιο. Με τον τρόπο αυτό περιόριζε τη χρήση και τις δυνατότητες διακίνησης των προϊόντων, καθώς και την οικονομική ελευθερία του αγοραστή. Η ρήτρα αυτή παρεμπόδιζε τον ανταγωνισμό που θα μπορούσε να ασκείται αν τα προϊόντα επανεισάγονταν στο εμπορικό κύκλωμα. Η ρήτρα αυτή είχε, επομένως, σαν αποτέλεσμα την παρεμπόδιση του καταναλωτή ή κάποιου άλλου ενδεχόμενου μεσολαβητή να πωλεί πολτό στην αγορά παράλληλα προς τις επίσημες διαύλους κάθετης διανομής (παραγωγός - αντιπρόσωπος - καταναλωτής), δεδομένου ότι οι παράλληλες αυτές πωλήσεις θα μπορούσαν, εξάλλου, και ιδίως όταν η ζήτηση ήταν φθίνουσα και τα αποθέματα αυξάνονταν, να ασκήσουν πίεση προς τα κάτω επί του επιπέδου των τιμών, το οποίο συμμετέχουσες επιχειρήσεις επιθυμούσαν να κρατήσουν όσο το δυνατόν υψηλότερο.

2. Απαγορεύσεις εξαγωγής και μεταπώλησης στις συμβάσεις προμήθειας που συνάπτονται από αμερικανούς και καναδούς παραγωγούς

(134) Για τους λόγους που αναφέρονται στην προηγούμενη παράγραφο, η απαγόρευση μεταπωλήσεων των προϊόντων, η οποία περιλαμβάνεται στις συμβάσεις που συνάπτονται από τους παραγωγούς που αναφέρονται στις παραγράφους 72 και επ., συνιστά αισθητό περιορισμό του ανταγωνισμού και της οικονομικής ελευθερίας αυτών που χρησιμοποιούν το προϊόν.

Η απαγόρευση επί των εξαγωγών υπονομεύει σοβαρά τον ανταγωνισμό, την ελευθερία δράσεως αυτών που χρησιμοποιούν τα προϊόντα, καθώς και την επίτευξη των στόχων μιας ενιαίας αγοράς. Η Επιτροπή και το Δικαστήριο έχουν ήδη καταδικάσει ανάλογες πρακτικές σε πολλές