Κοινή θέση του Συμβουλίου

της 11ης Μαρτίου 2002

σχετικά με τη στήριξη της Ευρωπαϊκής Ένωσης για την εφαρμογή της συμφωνίας της Λουσάκα για την κατάπαυση του πυρός και για την ειρηνευτική διαδικασία στη Λαϊκή Δημοκρατία του Κονγκό και σχετικά με την κατάργηση της κοινής θέσης 2001/83/ΚΕΠΠΑ

(2002/203/ΚΕΠΠΑ)

ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ,

Έχοντας υπόψη:

τη συνθήκη για την Ευρωπαϊκή Ένωση, και ιδίως το άρθρο 15,

την κοινή θέση 2001/83/ΚΕΠΠΑ του Συμβουλίου, της 29ης Ιανουαρίου 2001, σχετικά με τη στήριξη της Ευρωπαϊκής Ένωσης για την εφαρμογή της συμφωνίας της Λουσάκα για την κατάπαυση του πυρός και για την ειρηνευτική διαδικασία στη Λαϊκή Δημοκρατία του Κονγκό(1), και ιδίως το άρθρο 10,

Εκτιμώντας τα ακόλουθα:

(1) Το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο του Λάκεν, της 14ης και 15ης Δεκεμβρίου 2001, επανέλαβε την πλήρη υποστήριξή του στη συμφωνία της Λουσάκα για την κατάπαυση του πυρός.

(2) Κατά τις συνόδους του στις 26 Φεβρουαρίου 2001, στις 14 Μαΐου 2001, στις 16 Ιουλίου 2001, στις 8 Οκτωβρίου 2001, στις 29 Οκτωβρίου 2001, στις 19 Νοεμβρίου 2001 και στις 10 Δεκεμβρίου 2001, το Συμβούλιο υιοθέτησε τα συμπεράσματα για την κατάσταση στην περιοχή των Μεγάλων Λιμνών.

(3) Το Συμβούλιο υιοθέτησε την κοινή θέση 2001/374/ΚΕΠΠΑ, της 14ης Μαΐου 2001, σχετικά με την πρόληψη, τη διαχείριση και την επίλυση των συγκρούσεων στην Αφρική(2), και την κοινή θέση 98/350/ΚΕΠΠΑ, της 25ης Μαΐου 1998, σχετικά με τα ανθρώπινα δικαιώματα, τις δημοκρατικές αρχές, το κράτος δικαίου και τη χρηστή διακυβέρνηση στην Αφρική(3).

(4) Η συμφωνία της Λουσάκα για την κατάπαυση του πυρός υπογράφηκε, στις 31 Αυγούστου 1999, από τη Λαϊκή Δημοκρατία του Κονγκό, την Ανγκόλα, τη Ναμίμπια, τη Ρουάντα, την Ουγκάντα, τη Ζιμπάμπουε, το Κίνημα για την Απελευθέρωση του Κονγκό και το Συνασπισμό του Κονγκό για τη Δημοκρατία.

(5) Το Συμβούλιο Ασφαλείας των Ηνωμένων Εθνών εξέδωσε τις αποφάσεις 1234 (1999), 1258 (1999), 1291 (2000), 1304 (2000), 1332 (2000), 1341 (2001), 1355 (2001) και 1376 (2001).

(6) Η κοινή θέση 2001/83/ΚΕΠΠΑ θα πρέπει να καταργηθεί,

ΥΙΟΘΕΤΕΙ ΤΗΝ ΠΑΡΟΥΣΑ ΚΟΙΝΗ ΘΕΣΗ:

Άρθρο 1

Σκοπός της παρούσας κοινής θέσης είναι να στηρίξει, μέσω δράσης της Ευρωπαϊκής Ένωσης και των κρατών μελών της, την εφαρμογή της συμφωνίας της Λουσάκα για την κατάπαυση του πυρός και των σχετικών αποφάσεων του Συμβουλίου Ασφαλείας των Ηνωμένων Εθνών, στα πλαίσια της ειρηνευτικής διαδικασίας στη Λαϊκή Δημοκρατία του Κονγκό (ΛΔΚ).

Η Ευρωπαϊκή Ένωση δηλώνει ότι η καθιέρωση μόνιμης ειρήνης στη ΛΔΚ προϋποθέτει τη σύναψη διαπραγματευθείσας συμφωνίας ειρήνης, η οποία θα είναι δίκαιη για όλα τα μέρη, με σεβασμό της εδαφικής ακεραιότητας και της εθνικής κυριαρχίας της ΛΔΚ, των δημοκρατικών αρχών και των ανθρωπίνων δικαιωμάτων σε όλα τα κράτη της περιοχής, καθώς και των αρχών της καλής γειτονίας και της μή ανάμειξης στις εσωτερικές υποθέσεις, λαμβανομένων υπόψη των συμφερόντων ασφαλείας της ΛΔΚ και των γειτονικών της χωρών.

Άρθρο 2

Η Ευρωπαϊκή Ένωση θα υποστηρίξει τη δράση των Ηνωμένων Εθνών και του Οργανισμού Αφρικανικής Ενότητας για την ενίσχυση της εφαρμογής της συμφωνίας της Λουσάκα για την κατάπαυση του πυρός και των σχετικών αποφάσεων του Συμβουλίου Ασφαλείας, στα πλαίσια της ειρηνευτικής διαδικασίας, και θα συνεργάζεται δε στενά με τους οργανισμούς αυτούς και με άλλους εμπλεκόμενους φορείς της διεθνούς κοινότητας στο πλαίσιο της υλοποίησης της παρούσας κοινής θέσης.

Άρθρο 3

Η Ευρωπαϊκή Ένωση θα συνεχίσει τις ενέργειές της για την αυστηρή εφαρμογή της κατάπαυσης του πυρός μεταξύ των υπογραφόντων τη συμφωνία της Λουσάκα καθώς και για τη στήριξη που παρέχει, προς τον σκοπό αυτό, στην αποστολή του Οργανισμού των Ηνωμένων Εθνών στη Λαϊκή Δημοκρατία του Κονγκό (MONUC) και στην Κοινή Στρατιωτική Επιτροπή (ΚΣΕ).

Θα συνεχίσει τη δράση της για πλήρη και άμεση αποχώρηση όλων των ξένων στρατευμάτων από τη ΛΔΚ, σύμφωνα με τις αποφάσεις του Συμβουλίου Ασφαλείας.

Άρθρο 4

Η Ευρωπαϊκή Ένωση θα επιδιώξει την ταχεία εφαρμογή της διαδικασίας αφοπλισμού, αποστράτευσης, επαναπατρισμού, επανεγκατάστασης και επανένταξης των μαχητών των ένοπλων ομάδων, η οποία προβλέπεται στη συμφωνία της Λουσάκα και αποτελεί θεμελιώδες στοιχείο για την αποκατάσταση της ειρήνης στην περιοχή.

Θα υπενθυμίσει ότι η υλοποίηση της διαδικασίας αυτής πρέπει να έχει εκούσιο χαρακτήρα, με τη συνεργασία όλων των υπογραφόντων τη συμφωνία της Λουσάκα, και να μπορεί να υποστηριχθεί με συντονισμένη δράση της διεθνούς κοινότητας.

Προς τον σκοπό αυτό, θα υποστηρίζει τη δράση της MONUC και της ΚΣΕ, και θα δραστηριοποιηθεί ιδιαιτέρως για την ταχεία εφαρμογή αυτής της διαδικασίας στους πρώην μαχητές που έχουν επί του παρόντος σταθμεύσει στην Καμίνα.

Το Συμβούλιο σημειώνει την πρόθεση της Επιτροπής να υποστηρίξει τη διαδικασία αφοπλισμού, αποστράτευσης, επαναπατρισμού, επανεγκατάστασης και επανένταξης (DDRRR) με κατάλληλα κοινοτικά μέτρα.

Άρθρο 5

Η Ευρωπαϊκή Ένωση θα συνεχίσει να στηρίζει τη διαδικασία του ενδοκονγκολέζικου διαλόγου και να παρέχει στήριγμα στη διευκόλυνσή του.

Θα εκφράσει τη βούλησή της να καταλήξει ο διάλογος αυτός το ταχύτερο δυνατόν σε συγκεκριμένα αποτελέσματα και υπό συνθήκες ανεξαρτησίας, ελευθερίας, διαφάνειας, ασφάλειας και αντιπροσωπευτικότητας, οι οποίες απαιτούνται προκειμένου να επιτευχθεί μια ειρηνική, συναινετική, δίκαιη και βιώσιμη λύση της κρίσης στο Κονγκό.

Η Ευρωπαϊκή Ένωση εκφράζει την ευχή να καταλήξουν οι συμμετέχοντες στο διάλογο σε μια συμφωνία που θα επιτρέπει τη διατήρηση της ενότητας και της ακεραιότητας της χώρας, θα εξασφαλίζει την αποκατάσταση του κράτους δικαίου μέσω ειρηνικής μετάβασης ικανής να επαναφέρει τη χρηστή διακυβέρνηση, τον σεβασμό των δικαιωμάτων του ανθρώπου και των θεμελιωδών ελευθεριών και θα προετοιμάζει την επάνοδο της δημοκρατίας.

Η συμφωνία για τη μεταβατική περίοδο και τους θεσμούς της θα πρέπει ιδίως να απαντά στα κρίσιμα προβλήματα της κονγκολέζικης ιθαγένειας και της νέας οργάνωσης του στρατού και του κράτους ενόψει της πλήρους αποκατάστασης της αντιπροσωπευτικής δημοκρατίας, που αποτελεί ουσιαστική εγγύηση για τη βιώσιμη και δίκαιη ανάπτυξη της χώρας.

Άρθρο 6

Η Ευρωπαϊκή Ένωση θα εξακολουθήσει να παρέχει εύλογη ανθρωπιστική βοήθεια στη ΛΔΚ και θα στηρίζει την ανασυγκρότηση και την ανάπτυξη της χώρας αυτής, μεριμνώντας ώστε να επωφελούνται ολόκληρος ο πληθυσμός και όλες οι περιοχές της ΛΔΚ και με στόχο να συμβάλει δυναμικά και προληπτικά στη διαδικασία ειρήνευσης, προωθώντας την αποκατάσταση του κράτους του Κονγκό, τη χρηστή διακυβέρνηση, τη βελτίωση της οικονομικής κατάστασης και τον σεβασμό των δικαιωμάτων του ανθρώπου.

Το Συμβούλιο σημειώνει την πρόθεση της Επιτροπής να συνεχίσει τις προσπάθειές της για την επίτευξη των προαναφερόμενων στόχων.

Με την προοπτική αυτή, το Συμβούλιο εκφράζει την ικανοποίησή του, ιδίως για την υπογραφή από την Επιτροπή, στις 21 Ιανουαρίου 2002, του Εθνικού Ενδεικτικού Προγράμματος (PIN) του όγδοου Ευρωπαϊκού Ταμείου Ανάπτυξης (ΕΤΑ) για τη ΛΔΚ, το οποίο αποτελεί μια σταθερή δέσμευση της Ένωσης έναντι της χώρας και του πληθυσμού της και σημειώνει την πρόθεση της Επιτροπής να το υλοποιήσει, λαμβάνοντας υπόψη την πρόοδο που συντελείται στην κατεύθυνση της εθνικής συμφιλίωσης και των προοπτικών σταθερότητας και ασφάλειας, στα πλαίσια της ειρηνευτικής διαδικασίας.

Άρθρο 7

Κατά τη συνεργασία της Ευρωπαϊκής Ένωσης με τις χώρες της περιοχής που εμπλέκονται στην κρίση του Κονγκό, θα λαμβάνονται υπόψη οι προσπάθειες που αυτές καταβάλλουν για την εφαρμογή της συμφωνίας της Λουσάκα και των σχετικών αποφάσεων του Συμβουλίου Ασφαλείας.

Άρθρο 8

Η Ευρωπαϊκή Ένωση θα εξακολουθήσει να στηρίζει την ειρηνευτική διαδικασία στο Μπουρούντι, βάσει της συμφωνίας της Αρούσα, η επιτυχία της οποίας συνδέεται με την επίλυση του προβλήματος του Κονγκό και η οποία μπορεί να αποτελέσει παράδειγμα για όλες τις χώρες αυτής της περιοχής της Αφρικής που πλήττονται από βιαιότητες εθνοτικού ιδίως χαρακτήρα.

Εν προκειμένω, η Ευρωπαϊκή Ένωση θα υποστηρίξει τη σύγκληση διεθνούς διάσκεψης για την ειρήνη, την ασφάλεια, τη δημοκρατία και την ανάπτυξη στην περιοχή των Μεγάλων Λιμνών, μόλις το επιτρέψει η εξέλιξη της ειρηνευτικής διαδικασίας βάσει των συμφωνιών της Λουσάκα και της Αρούσα και το αποφασίσουν οι ενδιαφερόμενες χώρες.

Άρθρο 9

Η Ευρωπαϊκή Ένωση και τα κράτη μέλη της διατηρούν το δικαίωμα τροποποίησης ή ακύρωσης κάθε δραστηριότητας η οποία διεξάγεται για τη στήριξη της εφαρμογής της συμφωνίας της Λουσάκα, εάν τα μέρη της συμφωνίας αυτής δεν τηρούν τους όρους της.

Άρθρο 10

Η κοινή θέση 2001/83/ΚΕΠΠΑ καταργείται.

Άρθρο 11

Η εφαρμογή της παρούσας κοινής θέσης θα παρακολουθείται τακτικά. Η κοινή θέση θα επανεξεταστεί πριν από τις 28 Φεβρουαρίου 2003.

Εντούτοις, η κοινή θέση θα μπορούσε να επανεξετασθεί πριν από την ημερομηνία αυτή, και ιδίως, όταν θα γίνουν γνωστά τα οριστικά αποτελέσματα όσον αφορά την εφαρμογή της συμφωνίας της Λουσάκα, συμπεριλαμβανομένου του ενδοκονγκολέζικου διαλόγου.

Άρθρο 12

Η παρούσα κοινή θέση παράγει αποτελέσματα από την ημέρα που υιοθετείται.

Άρθρο 13

Η παρούσα κοινή θέση δημοσιεύεται στην Επίσημη Εφημερίδα.

Βρυξέλλες, 11 Μαρτίου 2002.

Για το Συμβούλιο

Ο Πρόεδρος

J. Piqué i Camps

(1) ΕΕ L 29 της 31.1.2001, σ. 1.

(2) ΕΕ L 132 της 15.5.2001, σ. 3.

(3) ΕΕ L 158 της 2.6.1998, σ. 1.