*****

ΑΠΟΦΑΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ

της 17ης Νοεμβρίου 1987

σχετικά με ενισχύσεις στη ναυπήγηση και επισκευή πλοίων στην Ιταλία άρθρο 10 του νόμου αριθ. 111 της 22ας Μαρτίου 1985

(Το κείμενο στην ιταλική γλώσσα είναι το μόνο αυθεντικό)

(88/281/ΕΟΚ)

Η ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΤΩΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΩΝ ΚΟΙΝΟΤΗΤΩΝ,

Έχοντας υπόψη:

τη συνθήκη για την ίδρυση της Ευρωπαϊκής Οικονομικής Κοινότητας, και ιδίως το άρθρο 93 παράγραφος 2 πρώτο εδάφιο,

Αφού έδωσε στους ενδιαφερόμενους την δυνατότητα να υποβάλουν τις παρατηρήσεις τους, όπως προβλέπεται στο εν λόγω άρθρο 93, και λαμβανομένων υπόψη των παρατηρήσεων αυτών,

Εκτιμώντας ότι:

Ι.

Στις 20 Αυγούστου 1984 η ιταλική κυβέρνηση κοινοποίησε καθεστώς ενισχύσεων στη ναυπήγηση και επισκευή πλοίων που κάλυπτε την περίοδο από 1ης Ιουλίου 1984 έως 31 Δεκεμβρίου 1985.

Η Επιτροπή αποφάσισε στις 10 Οκτωβρίου 1984 να κινήσει τη διαδικασία που προβλέπεται στο άρθρο 93 παράγραφος 2 ΕΟΚ.

Στις 22 Μαρτίου 1985 ο πρόεδρος της Ιταλικής Δημοκρατίας εξέδωσε το νόμο αριθ. 111 με τον οποίο θεσπίσθηκαν οι κοινοποιηθείσες ενισχύσεις. Το άρθρο 12 του εν λόγω νόμου προέβλεπε, ωστόσο, ότι ο Πρόεδρος του Υπουργικού Συμβουλίου ήταν δυνατόν να τροποποιεί με διάταγμα τα στοιχεία που δεν έχουν εγκριθεί από την Επιτροπή προκειμένου ο νόμος να καταστεί σύμφωνος με την κοινή αγορά.

Ο εκδοθείς νόμος περιείχε όμως νέα στοιχεία, ιδίως στο άρθρο 10, το οποίο προέβλεπε συμπληρωματικές ενισχύσεις για την ανασύσταση αποθεμάτων που αποτελούν αντικείμενο της παρούσας απόφασης.

Με τέλεξ του Υπουργού Εμπορικής Ναυτιλίας της 7ης Μαΐου 1985, η ιταλική κυβέρνηση ενημέρωσε επίσημα την Επιτροπή για τα νέα αυτά στοιχεία που περιλαμβάνονται στο άρθρο 10 του νόμου αριθ. 111.

Στις 8 Ιουλίου 1985 η Επιτροπή αποφάσισε να περατώσει τη διαδικασία του άρθρου 93 παράγραφος 2 ΕΟΚ. Η απόφαση αυτή ενέκρινε κυρίως ενισχύσεις στην παραγωγή για τη ναυπήγηση σε επίπεδο αντίστοιχο με αυτό που επικρατούσε στην αρχή της εφαρμογής του προηγούμενου καθεστώτος (περίοδος από 1ης Ιανουαρίου 1982 έως 31 Δεκεμβρίου 1983, που παρατάθηκε μέχρι τις 30 Ιουνίου 1984) καθώς και των ενισχύσεων στην παραγωγή για την επισκευή των πλοίων· το ελάχιστο ποσό των επιλέξιμων συμβάσεων καθορίσθηκε, ωστόσο σε 200 εκατομμύρια ιταλικές λίρες αντί 100 εκατομμυρίων ιταλικών λιρών και το ανώτατο ποσοστό μειώθηκε κατά δύο μονάδες, δηλαδή 8 % αντί 10 % (13 % αντί 15 % στο Mezzogiorno), όπως προβλέπεται από το νόμο.

Ο συνολικός προϋπολογισμός που προορίζεται για το σύνολο των ενισχύσεων στον τομέα της ναυπήγησης και επισκευής πλοίων περιλαμβανομένων και των ενισχύσεων για επενδύσεις, για έρευνα και ανάπτυξη καθώς και για τη διάλυση πλοίων, καθορίσθηκε σε 900 δισεκατομμύρια ιταλικές λίρες για την περίοδο εφαρμογής του καθεστώτος.

Αντίθετα για τις ενισχύσεις για αποθεματοποίηση που υπάγονται σε ένα πρόσθετο προϋπολογισμό 60 δισεκατομμυρίων ιταλικών λιρών, πέραν του συνολικού προϋπολογισμού 900 δισεκατομμυρίων, η Επιτροπή έκρινε ότι το άρθρο 10 του νόμου αριθ. 111 ήταν πολύ ασαφές δεδομένου ότι η ιταλική κυβέρνηση δεν είχε ακόμη αποφασίσει τις λεπτομέρειες εφαρμογής και, ως εκ τούτου, η Επιτροπή αποφάσισε να αναβάλει την εξέτασή του. Με επιστολή της 28ης Ιανουαρίου 1986, η ιταλική κυβέρνηση κοινοποίησε στην Επιτροπή σχέδιο διατάγματος περί καθορισμού των κανόνων χορήγησης των ενισχύσεων που προβλέπονται στο άρθρο 10 του νόμου αριθ. 111. Η Επιτροπή ζήτησε συμπληρωματικές πληροφορίες με επιστολή της 20ής Μαρτίου 1986, στην οποία οι ιταλικές αρχές απάντησαν με τέλεξ της 7ης Μαΐου 1986.

Το κοινοποιηθέν από την ιταλική κυβέρνηση σχέδιο προβλέπει επιδότηση 12,5 % ετησίως επί της αξίας των πρώτων υλών, ημικατεργασμένων προϊόντων και τελικών προϊόντων που αποθεματοποιούνται στο ναυπηγείο κατασκευής και επισκευής πλοίων και που δεν έχουν ακόμη ενταχθεί σε συγκεκριμένη παραγγελία. Μόνο τα μεγάλα ναυπηγεία μπορούν να έχουν πρόσβαση στην ενίσχυση αυτή.

Τα ναυπηγεία που ζητούν την εφαρμογή της ενίσχυσης αυτής πρέπει να υποβάλλουν στις 31 Μαρτίου κάθε χρόνου, λεπτομερή απογραφή ανά κατηγορία των πρώτων υλών, ημικατεργασμένων και τελικών προϊόντων που είναι αποθηκευμένα στις αποθήκες ή ενδεχομένως σε δεξαμενή. Ο πίνακας ελέγχεται από το «Registro Italiano Navale» που είναι η μόνη αρμόδια αρχή βάσει της νομοθεσίας για να πραγματοποιεί ελέγχους στο πλαίσιο των μέτρων ενίσχυσης για την ιταλική ναυπηγική βιομηχανία. Οι έλεγχοι αυτοί πραγματοποιούνται βάσει των λογιστικών εγγράφων που έχουν στη διάθεσή τους οι επιχειρήσεις.

Μόλις τα εμπορεύματα που περιλαμβάνονται στην απογραφή ενταλθούν σε συγκεκριμένη παραγγελία, το ευεργέτημα της ενίσχυσης καταργείται.

Οι ιταλικές αρχές αναγνωρίζουν ότι οι ανάγκες αποθεματοποίησης στα ιταλικά ναυπηγεία δεν έχουν ιδιαίτερη σημασία σε σχέση με τα ναυπηγεία άλλων κρατών μελών, αλλά ότι τα εν λόγω μέτρα δικαιολογούνται από το γεγονός ότι το κόστος του χρήματος έχει καταστήσει περισσότερο δαπανηρή στην Ιταλία τη δέσμευση πόρων για τον εξοπλισμό των εν γένει αποθηκευτικών χώρων και ότι οι επιβαρύνσεις αυτές συνέχισαν να αυξάνονται λόγω της κρίσης.

Οι ιταλικές αρχές διευκρινίζουν, εξάλλου, ότι η ενίσχυση αυτή πρέπει να θεωρηθεί εξαιρετική και προσωρινή και να καλύπτει μόνο την τριετία 1984-1986.

Μετά από μια πρώτη εξέταση, η Επιτροπή διαπίστωσε ότι δεδομένων των όρων χορήγησης της ενίσχυσης, η έντασή της σε σχέση με το κόστος κατασκευής ενός πλοίου δεν μπορούσε να υπολογισθεί σταθερά, επειδή το απόθεμα που αποτελεί αντικείμενο της ενίσχυσης δεν απευθύνεται σ' ένα μόνο πλοίο, αφενός, η διάρκεια της αποθεματοποίησης μπορεί να ποικίλει, αφετέρου.

Ωστόσο, κατά τις διμερείς συναντήσεις, οι ιταλικές αρχές δέχθηκαν ότι εφόσον τα εν λόγω προϊόντα καλύπτουν από πρώτες ύλες μέχρι τελικά προϊόντα, μπορεί να θεωρηθεί ότι το απόθεμα που λαμβάνεται υπόψη αντιπροσωπεύει μέχρι 40 % του κόστους ενός μόνο πλοίου. Με το σκεπτικό αυτό, η επιδότηση που ανέρχεται σε 12,5 % της αξίας του αποθέματος αντιπροσωπεύει συνεπώς ένταση πέντε μονάδων, που πρέπει να προστεθούν στο ποσοστό άμεσης ενίσχυσης στη βασική παραγωγή που είναι 25 % (30 % για το Mezzogiorno).

Προκειμένου για αποθέματα των ναυπηγείων επισκευής πλοίων, επειδή ο ρυθμός αντικατάστασης των αποθεμάτων έπρεπε να είναι κανονικά ταχύτερος, μπορεί να θεωρηθεί ότι η ανώτατη ταχύτητα μειώνεται κατά το ήμισυ και να υπολογίζεται σε 2,5 μονάδες που προστίθενται στο βασικό ποσοστό του 8 % (15 % για το Mezzogiorno ).

Η Επιτροπή έκρινε ότι η ίδια αρχή ενός τέτοιου τύπου ενίσχυσης, που πρέπει να ωφελεί καταρχήν τα ναυπηγεία που δεν έχουν παραγγελίες προκειμένου να τους επιτρέψει την πρόωρη ναυπήγηση, μπορεί να εξομοιωθεί με ενίσχυση στη λειτουργία εν αναμονή νέων παραγγελιών, και μπορεί να έχει ως αποτέλεσμα την καθυστέρηση της μείωσης των παραγωγικών ικανοτήτων και την εφαρμογή των μέτρων αναδιάρθρωσης επί των οποίων η Επιτροπή στηρίχθηκε για να εγκρίνει τις ενισχύσεις του εν λόγω καθεστώτος.

Κατά συνέπεια, η Επιτροπή κρίνει ότι οι ενισχύσεις δεν ανταποκρίνοντο στους απαιτούμενους όρους για την υπαγωγή σε μια από τις παρεκκλίσεις που προβλέπονται στο άρθρο 92 παράγραφος 3 ΕΟΚ.

Με επιστολή της 8ης Ιουλίου 1986, η Επιτροπή κάλεσε την ιταλική κυβέρνηση να υποβάλει τις παρατηρήσεις της. Τα άλλα κράτη μέλη ενημερώθηκαν στις 10 Δεκεμβρίου 1986 και οι ενδιαφερόμενοι τρίτοι στις 24 Δεκεμβρίου 1986.

ΙΙ.

Η ιταλική κυβέρνηση υποβάλλοντας, με επιστολή της 4ης Σεπτεμβρίου 1986, τις παρατηρήσεις της στο πλαίσιο της διαδικασίας, υπενθύμισε ότι το εν λόγω μέτρο ήταν έκτακτο και είχε περιορισμένη χρονική διάρκεια. Αμφισβήτησε επίσης την ερμηνεία της Επιτροπής τόσο ως προς το σκοπό όσο και ως προς την ένταση της ενίσχυσης που προβλέπεται στο άρθρο 10 του νόμου αριθ. 111.

Κατά την άποψη της ιταλικής κυβέρνησης, στόχος της ενίσχυσης είναι ο περιορισμός του κόστους των οικονομικών βαρών των ποσών που τα μεγάλα ναυπηγεία πρέπει να δανεισθούν για την ανασύσταση των αποθεμάτων τους, επειδή τα βάρη αυτά είναι ιδιαίτερα επαχθή στην Ιταλία δεδομένου ότι τα επιτόκια είναι υψηλά. Ως προς την ένταση της ενίσχυσης, η ιταλική κυβέρνηση ισχυρίσθηκε ότι, σύμφωνα με τις εκτιμήσεις που έγιναν από την αρμόδια διοικητική αρχή, το ποσό που είναι επιλέξιμο για την εφαρμογή του καθεστώτος κατά τη διάρκεια του πρώτου χρόνου, δηλαδή το 1984, δεν ξεπερνούσε τα 100 δισεκατομμύρια ιταλικές λίρες, εφόσον οι επιδοτήσεις πληρωμών ήταν 13 δισεκατομμύρια ιταλικές λίρες περίπου και, δεδομένων των προθεσμιών πληρωμής, το ισοδύναμο επιδότησης αντιπρο σώπευε το 1,3 % της αξίας της ετήσιας παραγωγής. Λόγω του ότι ο προϋπολογισμός για την περίοδο 1984-1986 που προορίζεται για τις επιδοτήσεις αυτές δεν ξεπερνούσε τα 60 δισεκατομμύρια ιταλικές λίρες, η μέση ένταση για τα τρία χρόνια δεν έπρεπε, ως εκ τούτου, να είναι υψηλότερη.

Στο πλαίσιο της διαδικασίας, τέσσερα κράτη υπέβαλαν τις παρατηρήσεις τους.

ΙΙΙ

Το άρθρο 6 της οδηγίας 81/363/ΕΟΚ του Συμβουλίου της 28ης Απριλίου 1981 σχετικά με τις ενισχύσεις για τις ναυπηγικές εργασίες (1), όπως τροποποιήθηκε τελευταία από την οδηγία 82/2/ΕΟΚ (2), προβλέπει, στην παράγραφο 1, τους όρους βάσει των οποίων οι ενισχύσεις είναι συμβιβάσιμες με το κοινοτικό δίκαιο στον τομέα αυτό. Οι ενισχύσεις πρέπει να μειώνονται σταδιακά και η χορήγησή τους πρέπει να συνδέεται με την πραγματοποίηση στόχων που αφορούν την αναδιάρθρωση του τομέα. Στην παράγραφο 2 του εν λόγω άρθρου διευκρινίζεται επίσης ότι, όταν η Επιτροπή διαπιστώσει το συμβιβάσιμο των μέτρων αυτών, λαμβάνει υπόψη το σύνολο των ενισχύσεων που προβλέπονται από το ενδιαφερόμενο κράτος μέλος για την ναυπήγηση, πώληση και αγορά των πλοίων στο μέτρο που οι ενισχύσεις αυτές αφορούν τον τομέα της ναυπήγησης, καθώς και τα ποσά που προορίζονται για το σύνολο των ενισχύσεων και ειδικά για τις ενισχύσεις που προορίζονται για την αντιμετώπιση της κρίσης.

Αποδεχόμενη την πλειοψηφία των μέτρων που προβλέπονται στο νόμο αριθ. 111 υπέρ της ναυπήγησης, η Επιτροπή επέτρεψε κυρίως ενίσχυση στην παραγωγή που ανέρχεται σε 25 % της συμβατικής τιμής για τα μεγάλα ναυπηγεία (30 % για τα ναυπηγεία στο Mezzogiorno). Ο διατιθέμενος για τις ενισχύσεις αυτές προϋπολογισμός ανερχόταν σε 620 δισεκατομμύρια ιταλικές λίρες για την περίοδο από 1ης Ιουλίου 1984 έως 31 Δεκεμβρίου 1986. Λαμβάνοντας την απόφασή της, η Επιτροπή έλαβε υπόψη την κατάσταση της αγοράς και την σοβαρότητα της κρίσης που έπλητε τον τομέα της ναυπήγησης στην Ιταλία, και δέχθηκε την έλλειψη της προοδευτικής μείωσης και την επανεφαρμογή του αρχικού ποσοστού της περιόδου 1981-1983.

Οι προβλεπόμενες ενισχύσεις στο άρθρο 10 του νόμου αριθ. 111 έχουν σαν αποτέλεσμα τη μείωση του κόστους κατασκευής των πλοίων και πρέπει, ως εκ τούτου, να προστίθενται στις ενισχύσεις στην παραγωγή που εγκρίθηκαν ήδη από την Επιτροπή. Όποια και αν είναι η μέθοδος που χρησιμοποιείται για τον υπολογισμό της έντασης της ενίσχυσης που αποδίδεται σε ένα μόνο πλοίο σύμφωνα με την πρακτική που ασκεί η Επιτροπή, ή που αποae δίδεται στην αξία της ετήσιας παραγωγής σύμφωνα με την πρακτική των ιταλικών αρχών, το ανώτατο ποσοστό ενίσχυσης κατά σύμβαση που έχει ήδη εγκριθεί από την Επιτροπη αυξάνεται συστηματικά τουλάχιστον κατά 1,5 μονάδες. Από καθαρά δημοσιονομική άποψη, εάν ληφθεί υπόψη ο προϋπολογισμός των ενισχύσεων στην παραγωγή που ανέρχεται σε 620 δισεκατομμύρια ιταλικές λίρες και αντιπροσωπεύει το 25 % του ποσού κύκλου εργασιών ύψους 2 480 δισεκατομμυρίων ιταλικών λιρών, ο προϋπολογισμός των 60 δισεκατομμυρίων ιταλικών λιρών που διατίθεται στις ενισχύσεις αποθεματοποίησης που αφορούν το εν λόγω ποσό του κύκλου εργασιών αποτελεί συμπληρωματική επιδότηση 2,5 μονάδων. Το άρθρο 6 παράγραφος 3 της οδηγίας 81/363/ΕΟΚ προβλέπει ότι από το ανώτατο όριο που επιτρέπεται από την Επιτροπή μπορεί να γίνει υπέρβαση αλλά οι υπερβάσεις αυτές μπορούν να επιτραπούν μόνο κατ' εξαίρεση για πολύ συγκεκριμένες συμβάσεις που η Επιτροπή πρέπει να εξετάσει στην ίδια τους την αξία και το άρθρο 6 του νόμου αριθ. 111 καλύπτει ήδη την δυνατότητα προσφυγής στις διατάξεις αυτές.

Υποβάλλοντας το καθεστώς ενισχύσεων για την ναυπήγηση στην Επιτροπή οι ιταλικές αρχές αναλαμβάνουν την υποχρέωση να εφαρμόζουν ένα σχέδιο αναδιάρθρωσης που προβλέπει μείωση των παραγωγικών ικανοτήτων η οποία από πλευράς θέσεων εργασίας, αντιστοιχεί σε μείωση κατά 20 % κατανεμημένη στην περίοδο 1984- 1986. Ένας μηχανισμός ενίσχυσης στη χρηματοδότηση των αποθεμάτων, όταν δεν περιορίζεται στις πρώτες ύλες αλλά επεκτείνεται στα ημικατεργασμένα και τελικά προϊόντα, είναι κατ' αρχήν ένα σύστημα ενίσχυσης στη λειτουργία που επιτρέπει στα ναυπηγεία να αρχίσουν τη ναυπήγηση πλοίων χωρίς παραγγελίες. Μια τέτοια διαδικασία προσφέρει στα ναυπηγεία τη δυνατότητα να διατηρήσουν τεχνητά τις δυνατότητές του και να μην προχωρήσουν σύντομα στη διαρθρωτική προσαρμογή των ικανοτήτων ναυπήγησης, όπως συνέβει στα άλλα κράτη μέλη της Κοινότητας. Είναι σαφές ότι η κατάσταση αυτή έρχεται σε αντίθεση με το πνεύμα του άρθρου 6 της οδηγίας 81/363/ΕΟΚ που ορίζει, ιδιαίτερα στην παράγραφο 2, ότι η Επιτροπή λαμβάνει υπόψη την «αναγκαιότητα προσαρμογής της ναυπηγικής βιομηχανίας στις συνθήκες και στη στενότητα της αγοράς και εξακριβώνει κατά πόσο τα προγράμματα προσαρμογής της βιομηχανίας είναι συγκρίσιμα με εκείνα που πραγματοποιούνται σε άλλα κράτη μέλη». Η εν λόγω διάταξη προβλέπει ακόμη ότι η Επιτροπή λαμβάνει υπόψη το σύνολο των προβλεπόμενων ενισχύσεων από το κράτος μέλος για τη ναυπήγηση, πώληση και αγορά πλοίων στο μέτρο που αφορούν τον τομέα της ναυπήγησης και ότι εξετάζει επίσης το σύνολο των πιστώσεων του προϋπολογισμού που διατίθενται σ' αυτές· εκτός του προϋπολογισμού των 620 δισεκατομμυρίων ιταλικών λιρών που διατίθενται για τις ενισχύσεις στην παραγωγή για τα μεγάλα ναυπηγεία, τα ίδια αυτά ναυπηγεία μπορούν να τύχουν επιδοτήσεων μέχρι 30 % του ποσού των επενδύσεων για ορθολογική αναδιάρθρωση και ο σχετικός προϋπολογισμός ανέρχεται σε 50 δισεκατομμύρια ιταλικές λίρες για την ίδια περίοδο· τέλος, προϋπολογισμός 60 δισεκατομμυρίων ιταλικών λιρών προορίζεται για την έρευνα από την οποία ωφελούνται εν μέρει τα ίδια ναυπηγεία.

Επιπλέον, η ναυπηγική βιομηχαμία στην Ιταλία, που εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από τους εφοπλιστές της, ενισχύεται έμμεσα και σε μεγάλο βαθμό από τις ενισχύσεις που χορηγούνται στους εν λόγω εφοπλιστές για τα νέα πλοία που ναυπηγούν βάσει του νόμου αριθ. 361/82, όπως τροποποιήθηκε από τον νόμο αριθ. 848/84. Ειναι αναμφισβήτητο ότι οι επιδοτήσεις που χορηγούνται στα αποθέματα έχουν σαν αποτέλεσμα τη μείωση των εξόδων ναυπήγησης και, ως εκ τούτου, παρέχουν τη δυνατότητα στα ναυπηγεία να προσφέρουν καλύτερες τιμές, ενώ τα άλλα ναυπηγεία της Κοινότητας δεν έχουν τα πλεονεκτήματα αυτά. Το σύνολο των μέτρων ενίσχυσης που χορηγούνται στα μεγάλα ναυπηγεία είναι, συνεπώς, αρκετά ευρύ και, ως εκ τούτου, η προσθήκη των ενισχύσεων για αποθεματοποίηση (εκτός των αρνητικών συνεπειών που συνεπάγεται) δεν δικαιολογείται.

IV

Οι ενισχύσεις για επισκευές πλοίων υπό μορφή ενίσχυσης για την παραγωγή είναι ενισχύσεις κατά την έννοια του άρθρου 92 παράγραφος 1 ΕΟΚ. Η Επιτροπή αποδεχόμενη, κατ' εξαίρεση, τις διατάξεςι του άρθρου 4 του νόμου αριθ. 111 που προβλέπει επιδοτήσεις που υπολογίζονται επί των συμβάσεων, έλαβε υπόψη την ιδιαίτερη κατάσταση της βιομηχανίας επισκευής πλοίων στην Ιταλία. Η Επιτροπή, ωστόσο, συνόδευσε την απόφαση της με περιορισμούς όσον αφορά το κατώτατο επίπεδο των συμβάσεων που μπορεί να τύχουν ενίσχυσης, καθορίζοντας το σχετικό ποσό σε 200 εκατομμύρια ιταλικές λίρες αντί 100 εκατομμυρίων ιταλικών λιρών όπως προέβλεπε ο νόμος, ενώ το ποσοστό ενίσχυσης περιορίστηκε σε 8 % αντί για 10 %. Για τα ναυπηγεία που βρίσκονται στο Mezzogiorno το εν λόγω ποσοστό παρέμεινε στο 15 %. Επιπλέον, οι ιταλικές αρχές ανέλαβαν την υποχρέωση να διαβιβάσουν στην Επιτροπή ένα σχέδιο αναδιάρθρωσης τόσο του δημοσίου όσο και του ιδιωτικού τομέα, προκειμένου να μειωθεί η σημαντική πλεονάζουσα δυναμικότητα σε κοινοτικό επίπεδο. Μπορεί πράγματι να εκτιμηθεί ότι η πλεονάζουσα αυτή δυναμικότητα ανερχόταν το 1985, για τα ναυπηγεία της Κοινότητας, σε 332 κλίνες δεξαμενισμού πλοίων από τις οποίες 48 δεξαμενές βρισκόντουσαν στην Ιταλία. Οι ενισχύσεις στην αποθεματοποίηση, στην περίπτωση της επισκευής πλοίων, μπορούν δύσκολα να υπολογισθούν με ακρίβεια σ' ό,τι αφορά την ένταση, δεδομένης της ποικιλίας τύπων επισκευής και του πολύ μεγάλου ρυθμού αντικατάστασης των αποθεμάτων. Η ένταση αυτή, όσο μικρή και αν είναι, έχει, ωστόσο, σαν αποτέλεσμα την ολική ή μερική κατάργηση του περιοριστικού στοιχείου που η Επιτροπή επέβαλε στο σύστημα άμεσων ενισχύσεων στην παραγωγή. Πρόκειται για ενισχύσεις λειτουργίας που επιτρέπουν στα ναυπηγεία να μειώσουν τα έξοδα παραγωγής τους και να προσφέρουν, ως εκ τούτου, ανταγωνιστικότερες τιμές από τις τιμές των ναυπηγείων άλλων κρατών μελών, μέσα σε πλαίσιο ισχυρού ανταγωνισμού που οφείλεται στην πλεονάζουσα παραγωγική ικανότητα και στο επίπεδο τιμών που εφαρμόζονται από ορισμένες τρίτες χώρες. Συνεπώς, οι ενισχύσεις αυτές είναι δυνατόν να νοθεύσουν τον ανταγωνισμό μεταξύ των ναυπηγείων της Κοινότητας και, κατά συνέπεια, είναι ασυμβίβαστες με την κοινή αγορά.

Επιτρέποντας υπό ορισμένες προϋποθέσεις τις ενισχύσεις για την επισκευή πλοίων, η Επιτροπή έκρινε ήδη ότι οι ενισχύσεις αυτές, που έπρεπε να χορηγούνται κατ' εξαίρεση, επέτρεπαν στην ιταλική κυβέρνηση να προσαρμόσει τον τομέα στην αγορά. Λαμβανομένης υπόψη της κατάστασης του τομέα της επισκευής πλοίων στην Ιταλία, οι ενισχύσεεις αυτές μπορούσαν να ευνοήσουν την αναδιάρθρωση του τομέα χωρίς οι συνέπειες της αναδιάρθρωσης αυτής να επισύρουν πολλές διαταραχές στον τομέα της απασχόλησης στις εν λόγω περιοχές. Το υψηλότερο ποσοστό ενίσχυσης που εφαρμοζόταν στη νότια περιοχή της Ιταλίας ανταποκρινόταν στην ανάγκη να ληφθεί υπόψη η κατάσταση της περιοχής αυτής. Ενώ μια συμπληρωματική ενίσχυση υπό μορφή επιδοτήσεων στην αποθεματοποίηση έχει σαν αποτέλεσμα να έρχεται σε αντίθεση με τους στόχους που έχουν τεθεί εφαρμόζοντας τις ενισχύσεις που έχουν ήδη εγκριθεί, το σύνολο των ενισχύσεων είναι αντίθετο με τη συνθήκη, υπό την έννοια ότι οι εν λόγω ενισχύσεις επέτρεπαν στα ιταλικά ναυπηγεία να εφαρμόζουν τιμές ασυνήθιστα χαμηλές ως προς τα άλλα ναυπηγεία της Κοινότητας, χωρίς να συμβάλουν στην επίτευξη των στόχων που προβλέπονται στο άρθρο 92 παράγραφος 3 της συνθήκης ΕΟΚ.

V

Η ιταλική κυβέρνηση δεν μπόρεσε να δώσει και η Επιτροπή δεν μπόρεσε να ανακαλύψει καμία δικαιολογία βάσει της οποίας οι ενισχύσεις για αποθεματοποίηση για τη ναυπήγηση πληρούν τους όρους που απαιτούνται για να είναι συμβιβάσιμες με τους κανόνες που προβλέπονται στην οδηγία 81/363/ΕΟΚ· το ίδιο ισχύει και για τις ενισχύσεις στην επισκευή πλοίων, όπου καμία δικαιολογία δεν προεβλήθη προκειμένου να καταστούν οι ενισχύσεις συμβιβάσιμες δυνάμει του άρθρου 92 παράγραφος 3 ΕΟΚ. Το συμβιβάσιμο της ενίσχυσης με την κοινή αγορά πρέπει να εκτιμάται σε επίπεδο Κοινότητας και όχι ενός μόνο κράτους μέλους. Όσον αφορά το επιχείρημα που προέβαλε η ιταλική κυβέρνηση σχετικά με την ανάγκη να αντισταθμισθεί το μειονέκτημα που υφίστανται τα ιταλικά ναυπηγεία ναυπήγησης και επισκευής πλοίων με τα υψηλά επιτόκια που πρέπει να πληρώσουν για να δημιουργήσουν τα αποθέματά τους, η Επιτροπή κρίνει ότι πρόκειται για εγγενές φαινόμενο της οικονομίας ενός κράτους μέλους και ότι παράλληλα προς τις ειδικές αυτές συνθήκες, η σχετική αδυναμία της ιταλικής λίρας έναντι των άλλων ξένων νομισμάτων είναι ένα φαινόμενο που επιτρέπει στα ιταλικά ναυπηγεία να προσελκύουν μεγαλύτερη πελατεία δεδομένου ότι ο τομέας αυτός στην Ιταλία δεν εξαρτάται από το εξωτερικό για τον εφοδιασμό του. Συνεπώς, φαίνεται ότι οι πρόσθετες ενισχύσεις, των οποίων η ελάχιστη ένταση ήταν 1,5 %, αποτελούσαν τόσο μια ενθάρρυνση για την πρόωρη έναρξη εκτέλεσης προβλεπόμενων παραγγελιών, όσο και κέρδος στο κόστος παραγωγής από το οποίο δεν ωφελούντο τα άλλα κοινοτικά ναυπηγεία μολονότι, ωστόσο, υφίστανται το κόστος αποθεματοποίησης που είναι αναπόφευκτο για την καλή λειτουργία ενός ναυπηγείου ναυπήγησης ή επισκευής πλοίων. Οι ενισχύσεις αυτές έχουν ως αποτέλεσμα αφενός, την καθυστέρηση της αναδιάρθρωσης των μεγάλων ιταλικών ναυπηγείων τα οποία πρέπει να καταβάλλουν προσπάθειες, όπως και τα ναυπηγεία των άλλων κρατών μελών, για την προσαρμογή των παραγωγικών τους ικανοτήτων στην κατάσταση της αγοράς και αφετέρου, τη νόθευση του ανταγωνισμού μεταξύ των κοινοτικών ναυπηγείων.

Ως συμπέρασμα οι ενισχύσεις για αποθεματοποίηση που προβλέπονται από το άρθρο 10 του νόμου αριθ. 111 δεν πληρούν τους αναγκαίους όρους για να υπαχθούν στις διατάξεις που προβλέπονται στην οδηγία 81/363/ΕΟΚ και οι ενισχύσεις αποθεματοποίησης για την επισκευή πλοίων δεν πληρούν τους αναγκαίους όρους για να υπαχθούν στις παρεκκλίσεις που προβλέπονται από το άρθρο 92 παράγραφος 3 ΕΟΚ. Οι ενισχύσεις αυτές είναι, συνεπώς, ασυμβίβαστες με την κοινή αγορά, ΕΞΕΔΩΣΕ ΤΗΝ ΠΑΡΟΥΣΑ ΑΠΟΦΑΣΗ:

Άρθρο 1

Οι ενισχύσεις για τη ναυπήγηση και επισκευή πλοίων υπό μορφή επιδότησης 12,5 % ετησίως επί της αξίας των αποθεμάτων σε πρώτες ύλες, ημικατεργασμένα και τελικά προϊόντα, οι οποίες προβλέπονται στο άρθρο 10 του νόμου αριθ. 111 της Ιταλικής Δημοκρατίας, είναι ασυμβίβαστες με την κοινή αγορά.

Άρθρο 2

Η ιταλική κυβέρνηση δεν μπορεί να θέσει σε εφαρμογή τις διατάξεις που προβλέπονται στο άρθρο 10 του νόμου αριθ. 111 και ενημερώνει την Επιτροπη, σε προθεσμία δύο μηνών από την ημερομηνία κοινοποίησης της παρούσας απόφασης, σχετικά με τα μέτρα που έλαβε για να συμμορφωθεί προς αυτή.

Άρθρο 3

Η παρούσα απόφαση απευθύνεται στην Ιταλική Δημοκρατία.

Βρυξέλλες, 17 Νοεμβρίου 1987.

Για την Επιτροπή

P. SUTHERLAND

Μέλος της Επιτροπής

(1) ΕΕ αριθ. L 137 της 23. 5. 1981, σ. 39.

(2) ΕΕ αριθ. L 2 της 3. 1. 1985, σ. 13.