Απόφαση της Επιτροπής

της 21ης Φεβρουαρίου 2002

με την οποία μια συγκέντρωση κηρύσσεται συμβιβάσιμη με την κοινή αγορά και τη συμφωνία για τον ΕΟΧ

(Υπόθεση COMP/M.2495 - Haniel/Fels)

[κοινοποιηθείσα υπό τον αριθμό Ε(2002) 554]

(Το κείμενο στη γερμανική γλώσσα είναι το μόνο αυθεντικό)

(Κείμενο που παρουσιάζει ενδιαφέρον για τον ΕΟΧ)

(2003/260/EK)

Η ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΤΩΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΩΝ ΚΟΙΝΟΤΗΤΩΝ,

Έχοντας υπόψη:

τη συνθήκη για την ίδρυση της Ευρωπαϊκής Κοινότητας,

τη συμφωνία για τον Ευρωπαϊκό Οικονομικό Χώρο και ιδίως το άρθρο 57 παράγραφος 2 στοιχείο α),

τον κανονισμό (ΕΟΚ) αριθ. 4064/89 του Συμβουλίου, της 21ης Δεκεμβρίου 1989, για τον έλεγχο των συγκεντρώσεων μεταξύ επιχειρήσεων(1), όπως τροποποιήθηκε τελευταία από τον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 1310/97(2), και ιδίως το άρθρο 8 παράγραφος 2,

την απόφαση της Επιτροπής, της 17ης Οκτωβρίου 2001, να κινήσει τη διαδικασία στην παρούσα υπόθεση,

τη γνώμη της συμβουλευτικής επιτροπής για τις συγκεντρώσεις(3),

την τελική έκθεση του συμβούλου ακροάσεων στην παρούσα υπόθεση(4),

Εκτιμώντας τα ακόλουθα:

(1) Στις 4 Σεπτεμβρίου 2001 η επιχείρηση Ηaniel Baustoff-Industrie Zuschlagsstoffe GmbH (HBI) μεταβίβασε στην Επιτροπή σύμφωνα με το άρθρο 4 του κανονισμού (ΕΟΚ) αριθ. 4064/89 (εφεξής "κανονισμός για τον έλεγχο των συγκεντρώσεων") κοινοποίηση προταθείσας συγκέντρωσης, με την οποία η Ηaniel θα αποκτήσει τον πλήρη έλεγχο της επιχείρησης Fels-Werke GmbH (εφεξής "Fels") με αγορά μετοχών.

(2) Η Επιτροπή, αφού εξέτασε την κοινοποίηση, διαπίστωσε κατ' αρχήν ότι η κοινοποιηθείσα πράξη εμπίπτει στο πεδίο εφαρμογής του κανονισμού για τον έλεγχο των συγκεντρώσεων και δημιουργεί σοβαρές αμφιβολίες ως προς το συμβιβάσιμό της με την κοινή αγορά και τη λειτουργία της συμφωνίας ΕΟΧ.

(3) Γι' αυτό και η Επιτροπή αποφάσισε στις 17 Οκτωβρίου 2001 να κινήσει τη διαδικασία σύμφωνα με το άρθρο 6 παράγραφος 1 στοιχείο γ) του κανονισμού για τον έλεγχο των συγκεντρώσεων. Στο μέτρο που η προταθείσα συγκέντρωση αφορά τη Γερμανία, η Επιτροπή, με απόφαση της ίδιας ημέρας, παρέπεμψε την υπόθεση σύμφωνα με το άρθρο 9 παράγραφος 3 του κανονισμού για τον έλεγχο των συγκεντρώσεων στις αρμόδιες γερμανικές αρχές.

(4) Ύστερα από διεξοδική έρευνα της υπόθεσης η Επιτροπή κατέληξε στο συμπέρασμα ότι η προταθείσα συγκέντρωση δεν δημιουργεί ούτε ενισχύει δεσπόζουσα θέση, με αποτέλεσμα να παρακωλύεται σε μεγάλο βαθμό ο ουσιαστικός ανταγωνισμός σε σημαντικό τμήμα της κοινής αγοράς.

I. ΤΑ ΜΕΡΗ ΚΑΙ Η ΠΡΟΤΑΘΕΙΣΑ ΠΡΑΞΗ

(5) Η ΗBI είναι έμμεσα θυγατρική εταιρεία της Franz Haniel & Cie GmbH (εφεξής "Haniel"), μιας διευρυμένης γερμανικής εταιρείας επενδύσεων. Η Ηaniel δραστηριοποιείται στον τομέα των δομικών υλικών, στην παραγωγή και την εμπορία υλικών τοιχοποιίας, όπως ασβεστοπυριτικών πλίνθων, πορώδους σκυροδέματος (πορομπετόν) και ετοίμου σκυροδέματος. Οι βασικές δραστηριότητες της Ηaniel ασκούνται στη Γερμανία. Ωστόσο, με την έμμεση συμμετοχή της στην ολλανδική συνεταιριστική εταιρεία Coöperatieve Verkoop- en Produktievereniging van Kalkzandsteenproducenten ("CVK") η Ηaniel δραστηριοποιείται και στις Κάτω Χώρες. H Haniel συμμετέχει σε 30 περίπου εργοστάσια παραγωγής ασβεστοπυριτικών πλίνθων στη Γερμανία, σε οκτώ στις Κάτω Χώρες, σ' ένα στο Βέλγιο και σε δύο στην Πολωνία. Παράλληλα, η Ηaniel έχει στη Δανία ένα εργοστάσιο κατασκευής ασβεστοπυριτικών πλίνθων για εμφανή τοιχοποιία εξωτερικών τοίχων (επικαλύψεις) και συμμετέχει στη Γαλλία σε τρία εργοστάσια παρασκευής ετοίμου σκυροδέματος.

(6) Στις 16 Οκτωβρίου 2001 η Ηaniel κοινοποίησε στην Επιτροπή ως συγκέντρωση την εξαγορά της επιχείρησης Υtong Holding AG (Ytong), μιας θυγατρικής εταιρείας της Rheinisch-Westfälische Kalkwerke AG, η οποία με τη σειρά της ελέγχεται από τη βρετανική RMC plc (Υπόθεση COMP/M.2568 - Haniel/Ytong). Η εν λόγω κοινοποίηση εκκρεμεί ακόμη. Στις 30 Νοεμβρίου 2001 η Επιτροπή παρέπεμψε την εν λόγω υπόθεση στις αρμόδιες γερμανικές αρχές, στο μέτρο που θίγεται η γερμανική αγορά, σύμφωνα με το άρθρο 9 του κανονισμού για τον έλεγχο των συγκεντρώσεων και κίνησε τη διαδικασία σύμφωνα με το άρθρο 6 παράγραφος 1 στοιχείο γ) του κανονισμού για τον έλεγχο των συγκεντρώσεων όσον αφορά την εν λόγω συγκέντρωση.

(7) Η Fels, θυγατρική εταιρεία της γερμανικής Preussag AG ("Preussag"), παράγει η ίδια ή μέσω της θυγατρικής της Ηebel AG ("Hebel") δομικά υλικά, όπως πορομπετόν, προϊόντα ασβέστου, γυψοσανίδες και συστήματα ξηρών κονιαμάτων, τα οποία εμπορεύεται. Εκτός τούτου, η επιχείρηση δραστηριοποιείται στην κατασκευή και εμπορία προκατασκευασμένων κατοικιών από πορομπετόν, καθώς και στη μελέτη και κατασκευή εγκαταστάσεων παραγωγής πορομπετόν.

Η Ηaniel προτίθεται να αγοράσει όλες τις μετοχές της Fels από την Preussag.

II. Η ΣΥΓΚΕΝΤΡΩΣΗ

(8) Με την προτιθέμενη πράξη η Ηaniel θα αποκτήσει τον πλήρη έλεγχο της Fels. Κατά συνέπεια, η κοινοποιηθείσα πράξη αποτελεί συγκέντρωση κατά την έννοια του άρθρου 3 παράγραφος 1 στοιχείο β) του κανονισμού για τον έλεγχο των συγκεντρώσεων.

III. ΚΟΙΝΟΤΙΚΗ ΔΙΑΣΤΑΣΗ

(9) Οι ενδιαφερόμενες επιχειρήσεις πραγματοποιούν σε διεθνή κλίμακα συνολικό κύκλο εργασιών άνω των 5 δισεκατ. ευρώ(5) (η Ηaniel 18,7 δισεκατ. ευρώ, η Fels 0,8 δισεκατ. ευρώ). Τόσο η Ηaniel όσο και η Fels έχουν κύκλο εργασιών εντός της Κοινότητας που υπερβαίνει τα 250 εκατ. ευρώ (η Ηaniel 17,5 δισεκατ. ευρώ, η Fels 0,7 δισεκατ. ευρώ). Η Fels πραγματοποιεί άνω των δύο τρίτων του ολικού κοινοτικού κύκλου εργασιών της στη Γερμανία, ενώ δεν συμβαίνει το ίδιο και με τη Ηaniel. Συνεπώς, η κοινοποιηθείσα πράξη συγκέντρωσης έχει κοινοτική διάσταση.

IV. Η ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑ

(10) Στις 28 Σεπτεμβρίου 2001, η Επιτροπή έλαβε αίτηση της αρμόδιας γερμανικής αρχής ανταγωνισμού, της ομοσπονδιακής υπηρεσίας ανταγωνισμού, για την παραπομπή της προταθείσας συγκέντρωσης στις γερμανικές υπηρεσίες ανταγωνισμού, στο μέτρο που αυτό αφορά τη Γερμανία. Η αίτηση παραπομπής αφορά την αγορά υλικών τοιχοποιίας για την ανιούσα δόμηση μη εμφανών τοίχων στη Γερμανία, αλλά όχι τις αγορές υλικών τοιχοποιίας εκτός Γερμανίας. Με απόφαση της 17ης Οκτωβρίου 2001 η Επιτροπή παρέπεμψε την υπόθεση στις αρμόδιες γερμανικές αρχές, στο μέτρο που αυτή αφορά τη Γερμανία.

(11) Στις 17 Οκτωβρίου 2001, επίσης, η Επιτροπή αποφάσισε να κινήσει τη διαδικασία σύμφωνα με το άρθρο 6 παράγραφος 1 στοιχείο γ) του κανονισμού για τον έλεγχο των συγκεντρώσεων, όσον αφορά το μέρος της υπόθεσης που δεν παρέπεμψε στις γερμανικές αρχές.

V. ΣΥΜΒΙΒΑΣΙΜΟ ΜΕ ΤΗΝ ΚΟΙΝΗ ΑΓΟΡΑ

A. ΟΙ ΣΧΕΤΙΚΕΣ ΑΓΟΡΕΣ ΠΡΟΪΟΝΤΩΝ

(12) Οι δραστηριότητες των ενδιαφερομένων μερών επικαλύπτονται στην παραγωγή και την πώληση υλικών τοιχοποιίας. Η Ηaniel παράγει και πωλεί ασβεστοπυριτικές πλίνθους και ασβεστοπυριτικά δομικά στοιχεία, στις Κάτω Χώρες μάλιστα μέσω της συνεταιριστικής εταιρείας CVK. H Fels πωλεί πορομπετόν και προϊόντα γύψου. Στη δόμηση μιας τοιχοποιίας, εκτός από ασβεστοπυριτικές πλίνθους, πορομπετόν και προϊόντα γύψου, χρησιμοποιούνται προϊόντα σκυροδέματος και οπτόπλινθοι, όπως επίσης και πλάκες χαλυβοελάσματος και ξύλου, αλλά μόνο σε μικρή έκταση.

1. ΠΡΟΪΟΝΤΑ

(13) Οι ασβεστοπυριτικές πλίνθοι είναι δομικό υλικό που παρασκευάζεται από ασβέστη και άμμο με την προσθήκη ύδατος, στη συνέχεια συμπιέζεται και σκληρύνεται με επεξεργασία με ατμό. Οι ασβεστοπυριτικές πλίνθοι χρησιμοποιούνται αποκλειστικά για τη δόμηση τοιχοποιίας. Οι εν λόγω πλίνθοι, κατά κανόνα, επιχρίονται, σπατουλάρονται ή επικαλύπτονται με την τοποθέτηση έμπροσθέν τους επενδυτικής πρόσοψης. Όταν η τοιχοποιία με ασβεστοπυριτικές πλίνθους είναι εμφανής, τότε πρόκειται κατά κανόνα για πρόσθετες ασβεστοπυριτικές πλίνθους (επικαλύψεις) που παράγονται μόνο σε μικρές διαστάσεις(6). Αυτές συνιστούν ξεχωριστή αγορά στην οποία δεν γίνεται λεπτομερής αναφορά εδώ, επειδή τα ενδιαφερόμενα μέρη παράγουν τέτοιου είδους πρόσθετα εμφανή δομικά στοιχεία μόνο σε πολύ μικρές ποσότητες. Εκτός από τις ασβεστοπυριτικές πλίνθους υπάρχει ανάγκη και για μεγαλύτερα ασβεστοπυριτικά δομικά στοιχεία τοιχοποιίας (στις Κάτω Χώρες έχουν συνήθως διαστάσεις έως 900x625x300 mm).

(14) Το πορομπετόν είναι ένα δομικό υλικό που αποτελείται από άμμο, ασβέστη και τσιμέντο, και αποκτά λεπτή πορώδη δομή κατά τη διάρκεια της επεξεργασίας του με την προσθήκη σκόνης αλουμινίου και την αντίδρασή της με το νερό. Τα προϊόντα πορομπετόν (πλίνθοι, μπλοκ, και δομικά στοιχεία πορομπετόν) χρησιμοποιούνται κυρίως στη δόμηση κατοικιών. Στον τομέα της τοιχοποιίας μπορούν να χρησιμοποιηθούν, είτε σε φέροντες -ιδίως οι πλίνθοι και τα δομικά στοιχεία πορομπετόν μεγάλης πυκνότητας- είτε σε μη φέροντες τοίχους.

(15) Ο γύψος είναι ελαφρύ υλικό τοιχοποιίας που χρησιμοποιείται αποκλειστικά σε μη φέροντες τοίχους. Το υλικό έχει πολύ μικρή φέρουσα ικανότητα. Χρησιμοποιείται με μορφή γυψοσανίδων και γύψινων πλακών.

(16) Το σκυρόδεμα είναι ένα άλλο πολυχρησιμοποιούμενο υλικό τοιχοποιίας. Η τοιχοποιία από σκυρόδεμα γίνεται επιτόπου με την έγχυση μείγματος σκυροδέματος σε ξυλότυπους (παρασκευαζόμενο επιτόπου σκυρόδεμα) ή με τη χρήση προκατασκευασμένων από σκυρόδεμα στοιχείων τοιχοποιίας. Μια τρίτη μορφή σκυροδέματος είναι οι μικρών διαστάσεων τσιμεντόλιθοι. Η τοιχοποιία από σκυρόδεμα είναι πάντα φέρουσα.

(17) Το παρασκευαζόμενο επιτόπου σκυρόδεμα μπορεί να διαστρωθεί με την παραδοσιακή μέθοδο μέσα σε επιτόπου κατασκευαζόμενους ειδικούς ξυλότυπους ή να εφαρμοστεί με τη λεγόμενη μέθοδο της κατασκευής σήραγγας (στα ολλανδικά: "tunnelgietbouw"), χρησιμοποιώντας προκατασκευαζόμενους "σιδηρότυπους σηράγγων", με τους οποίους η έγχυση του σκυροδέματος γίνεται σε μία φάση σε τοίχους και οροφές. Η μέθοδος της κατασκευής σήραγγας έχει υψηλό πάγιο κόστος και γι' αυτό συμφέρει μόνο σε έργα στα οποία κατασκευάζεται μεγάλος αριθμός ίδιων, ορθογωνικής μορφής ορόφων. Η μέθοδος αυτή, συνεπώς, δεν αποτελεί κατάλληλη εναλλακτική λύση σε μικρότερα έργα, καθώς και σε έργα που δεν έχουν ορθογωνική μορφή ή επαναλαμβανόμενες εφαρμογές.

(18) Τα προκατασκευασμένα από σκυρόδεμα στοιχεία τοιχοποιίας παράγονται σε εργοστάσια βάσει τεχνικών προδιαγραφών ακριβείας, στη συνέχεια μεταφέρονται στο εργοτάξιο και ενσωματώνονται στην οικοδομή για την οποία προορίζονται. Τα προκατασκευασμένα από σκυρόδεμα στοιχεία τοιχοποιίας είναι κυρίως πλήρεις τοίχοι, έχουν πολύ μεγαλύτερες διαστάσεις από τις διαστάσεις των ασβεστοπυριτικών πλίνθων και των στοιχείων τους που χρησιμοποιούνται στη δόμηση μιας τοιχοποιίας, και απαιτούν βαρύ εξοπλισμό. Γι' αυτό και χρησιμοποιούνται κατά κύριο λόγο σε μεγαλύτερα έργα. Τα προκατασκευασμένα από σκυρόδεμα στοιχεία τοιχοποιίας χρησιμοποιούνται κυρίως στη δόμηση βιομηχανικών κτιρίων (στα ολλανδικά "utiliteitsbouw", σε σύντμηση "u-bouw"), παρά στη δόμηση κατοικιών ("woningbouw", "w-bouw").

(19) Οι οπτόπλινθοι παράγονται από μείγμα πηλού και νερού και ψήνονται σε θερμοκρασία άνω των 1000 °C. Πρόκειται για το κλασικό υλικό τοιχοποιίας. Το μέγεθός τους είναι περιορισμένο, επειδή με τη διαδικασία ψησίματος παραμορφώνονται, υφίστανται δηλαδή συστολές και στρεβλώσεις. Γι' αυτό και κατά τη δόμηση με τα εν λόγω υλικά πρέπει γενικά να αφήνεται αρμός, ώστε να αντισταθμίζονται οι παραμορφώσεις τους. Τα κριτήρια αυτά καθιστούν τη δόμηση με οπτόπλινθους χρονοβόρα και δαπανηρή μέθοδο.

(20) Οι πλάκες χαλυβοελάσματος χρησιμοποιούνται κυρίως στην κατασκευή βιομηχανικών κτιρίων και λιγότερο στην κατασκευή κατοικιών. Αποσκοπούν, για παράδειγμα, στο να πληρώσουν τον φέροντα από σκυρόδεμα ή χάλυβα οργανισμό του κτιρίου. Σε τέτοιες περιπτώσεις ο τοίχος αποτελείται από δύο πλάκες χαλυβοελάσματος, μεταξύ των οποίων τοποθετείται μονωτικό υλικό (μεταλλικές πλάκες σάντουιτς).

(21) Οι ξύλινες πλάκες χρησιμοποιούνται στην κατασκευή βιομηχανικών κτιρίων και κατοικιών, ως επί το πλείστον με τη μορφή προκατασκευασμένων στοιχείων τοιχοποιίας με τα οποία διαχωρίζεται το κτίριο στις εξωτερικές πλευρές, όπου δεν υπάρχουν φέροντες εξωτερικοί τοίχοι. Το ξύλο χρησιμοποιείται για φέροντες τοίχους μόνο σε εξαιρετικές περιπτώσεις στις Κάτω Χώρες.

2. ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΕΣ ΟΡΙΟΘΕΤΗΣΕΙΣ ΤΗΣ ΣΧΕΤΙΚΗΣ ΑΓΟΡΑΣ ΠΡΟΪΟΝΤΟΣ

(22) Κατά τον ορισμό της σχετικής αγοράς προϊόντων η Επιτροπή έπρεπε να αξιολογήσει μια σειρά διαφορετικών οριοθετήσεων που εξετάζονται. Εδώ πρέπει να ληφθεί υπόψη ότι ο προορισμός, και συνεπώς η δυνατότητα εναλλακτικής χρήσης, διαφόρων υλικών τοιχοποιίας εξαρτάται σε πολύ μεγάλο βαθμό από τις εθνικές κατασκευαστικές συνήθειες και παραδόσεις, καθώς και από το βασικό πλαίσιο της κατασκευαστικής βιομηχανίας, γι' αυτό και διαφέρει εν μέρει σημαντικά σε ορισμένα κράτη μέλη του ΕΟΧ. Η Επιτροπή περιόρισε την έρευνά της στις συνθήκες στις Κάτω Χώρες κατά κύριο λόγο, επειδή μόνο σ' αυτό το κράτος μέλος η συγκέντρωση συνεπάγεται σοβαρές αυξήσεις στα μερίδια αγοράς από άποψη ανταγωνισμού.

α) Οριοθέτηση της αγοράς από το κοινοποιούν μέρος (υλικά τοιχοποιίας)

(23) Κατά την άποψη της Ηaniel, λόγω των υφιστάμενων ανταγωνιστικών σχέσεων και ιδίως λόγω της παντελούς έλλειψης τιμολογιακής διαφοροποίησης όσον αφορά τη χρήση των υλικών και την ενιαία πώλησή τους μέσω του εμπορίου δομικών υλικών, πρέπει να θεωρηθεί ότι η αγορά υλικών τοιχοποιίας είναι ενιαία. Στην αγορά αυτή περιλαμβάνονται όλα τα προϊόντα που χρησιμοποιούνται για τη δόμηση τοίχων: οι οπτόπλινθοι, οι τσιμεντόλιθοι, οι ασβεστοπυριτικές πλίνθοι, οι πλίνθοι πορομπετόν, τα προκατασκευασμένα από σκυρόδεμα στοιχεία τοιχοποιίας, τα ασβεστοπυριτικά δομικά στοιχεία, τα δομικά στοιχεία πορομπετόν, τα κονιάματα τοιχοποιίας, το παρασκευαζόμενο επιτόπου σκυρόδεμα, τα χαλυβοελάσματα, οι γύψινες πλάκες και σανίδες, οι ξύλινες πλάκες. Κατά τη σχεδίαση ενός κτιρίου, ισχυρίζεται η Ηaniel, μπορεί γενικά να γίνει επιλογή μεταξύ διαφόρων κατασκευαστικών λύσεων ως προς την τοιχοποιία.

(24) Σύμφωνα με τα λεγόμενα της Ηaniel ο αρχιτέκτονας ή ο μελετητής του έργου καθορίζει κατά κανόνα τις απαιτήσεις όσον αφορά τη φέρουσα ικανότητα, την αντοχή γήρανσης, τη δαπάνη συντήρησης, τη θερμομόνωση, την πυρασφάλεια και την ηχομόνωση του κτιρίου. Σε ορισμένες περιπτώσεις, ο αρχιτέκτονας κάνει την επιλογή του δομικού υλικού στις προδιαγραφές του κτιρίου. Οι εν λόγω προδιαγραφές, ωστόσο, αφήνουν περιθώριο για εναλλακτικές λύσεις σύμφωνα με τη Ηaniel. Η κατασκευαστική εταιρεία είναι ελεύθερη να επιλέξει το δομικό υλικό, εφόσον το επιλεγόμενο δομικό υλικό καλύπτει τις απαιτήσεις των προδιαγραφών. Η κατασκευαστική εταιρεία, στη συνέχεια, μπορεί να αποφασίσει τη χρησιμοποίηση συγκεκριμένου δομικού υλικού για το έργο ή να προτείνει διάφορες λύσεις.

(25) Η Ηaniel παραδέχεται πάντως, ότι όλα τα δομικά υλικά τοιχοποιίας δεν μπορούν να υποκατασταθούν τελείως σε όλες τις χρήσεις. Λαμβάνοντας υπόψη τις σοβαρές διαφορές που υπάρχουν στις απαιτήσεις για τα δομικά υλικά που χρησιμοποιούνται για φέροντες και μη φέροντες τοίχους, η Ηaniel θεωρεί ορθή τη διάκριση της αγοράς υλικών τοιχοποιίας σε δομικά υλικά για φέροντες τοίχους και σε δομικά υλικά για μη φέροντες τοίχους.

β) Παλαιότερη πρακτική της Επιτροπής (τοιχοποιία/φέρουσα τοιχοποιία)

(26) Στην απόφασή της στην υπόθεση Preussag/Hebel(7) η Επιτροπή εξέτασε δύο εναλλακτικές οριοθετήσεις για την αγορά προϊόντων, χωρίς ωστόσο να προχωρήσει σε σχετικό καθορισμό. Η Επιτροπή εξέτασε κατ' αρχήν τη δυνατότητα οριοθέτησης μιας αγοράς για όλα τα δομικά υλικά που χρησιμοποιούνται στη δόμηση μιας τοιχοποιίας και η οποία θα περιελάμβανε οπτόπλινθους, ασβεστοπυριτικές πλίνθους, πλίνθους πορομπετόν και κισηρόλιθους, τα υλικά δηλαδή με τα οποία οι τοίχοι κατασκευάζονται με τη χρήση "λιθοσωμάτων". Οι τότε έρευνες έδειξαν ότι μπορεί να γίνει εναλλακτική χρήση των εν λόγω προϊόντων στο στάδιο της μελέτης του έργου. Η Επιτροπή θεώρησε ότι μέσα σ' αυτά τα όρια αγοράς μπορεί να γίνει περαιτέρω διάκριση σε φέροντες και μη φέροντες τοίχους (φέρουσα τοιχοποιία). Στις σκέψεις αυτές δεν λήφθηκαν υπόψη τα προκατασκευασμένα από σκυρόδεμα στοιχεία τοιχοποιίας ούτε το παρασκευαζόμενο επιτόπου σκυρόδεμα.

γ) Η πρακτική της ομοσπονδιακής υπηρεσίας ανταγωνισμού της Γερμανίας (τοιχοποιία)

(27) Η ομοσπονδιακή υπηρεσία ανταγωνισμού της Γερμανίας οριοθετεί, σύμφωνα με την πάγια πρακτική της, τη σχετική αγορά των υλικών τοιχοποιίας κατά παρόμοιο τρόπο με εκείνον της Επιτροπής στην απόφασή της στην υπόθεση Preussag/Hebel. Η ομοσπονδιακή υπηρεσία ανταγωνισμού θεωρεί ότι υπάρχει μια αγορά υλικών τοιχοποιίας για την ανιούσα δόμηση μη εμφανών τοίχων, στην οποία περιλαμβάνονται τα προϊόντα πορομπετόν, τα ασβεστοπυριτικά προϊόντα, οι οπτόπλινθοι, οι κισηρόλιθοι και οι τσιμεντόλιθοι (τοιχοποιία). Η ομοσπονδιακή υπηρεσία ανταγωνισμού δεν κάνει διάκριση μεταξύ φέρουσας και μη φέρουσας τοιχοποιίας, καθώς διαπιστώνει ότι τα υλικά που χρησιμοποιούνται για τα δύο είδη τοιχοποιίας είναι ουσιαστικά τα ίδια στη Γερμανία.

δ) Η πρακτική της ολλανδικής υπηρεσίας ανταγωνισμού (υλικά φέρουσας τοιχοποιίας)

(28) Η Νederlandse Mededingingsautoriteit (NMa, η ολλανδική υπηρεσία ανταγωνισμού), αντίθετα, κάνει διάκριση μεταξύ φέρουσας και μη φέρουσας τοιχοποιίας, επειδή σύμφωνα με τις διαπιστώσεις της τα υλικά που χρησιμοποιούνται για τη φέρουσα και τη μη φέρουσα τοιχοποιία στις Κάτω Χώρες δεν είναι ουσιαστικά τα ίδια(8). Οι ασβεστοπυριτικές πλίνθοι που χρησιμοποιούνται και για τα δύο είδη τοιχοποιίας ανταγωνίζονται άλλα υλικά κάθε φορά, ανάλογα με το σκοπό χρήσης. Η ΝMa στην οριοθέτηση της αγοράς των υλικών φέρουσας τοιχοποιίας συμπεριέλαβε όλα τα υλικά τοιχοποιίας που χρησιμοποιούνται για τη δόμηση φερόντων τοίχων. Σ' αυτά περιλαμβάνονται όχι μόνον τα υλικά τοιχοποιίας ("τα λιθοσώματα"), αλλά και τα προκατασκευασμένα από σκυρόδεμα στοιχεία, καθώς και το παρασκευαζόμενο επιτόπου σκυρόδεμα. Πρέπει πάντως να επισημανθεί ότι σε μεταγενέστερη απόφαση η ΝMa παρέχει τη δυνατότητα να γίνει διάκριση μεταξύ του παρασκευαζόμενου επιτόπου σκυροδέματος και των λοιπών υλικών τοιχοποιίας(9).

3. ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ

(29) Η Επιτροπή, όπως και η ΝΜa, καταλήγει στο συμπέρασμα ότι, βάσει των στοιχείων που έχει στη διάθεσή της και ιδίως βάσει της έρευνας αγοράς που διενήργησε η ίδια στην προκειμένη περίπτωση, στις Κάτω Χώρες υπάρχουν δύο ξεχωριστές αγορές για υλικά τοιχοποιίας, μία για φέρουσα τοιχοποιία και μία για μη φέρουσα. Μέσα σ' αυτές τις αγορές, ωστόσο, δεν είναι λογική η περαιτέρω διάκριση σε δομικά υλικά λιθοσωμάτων και σε λοιπά υλικά (ιδίως προϊόντα σκυροδέματος). Η αγορά δομικών υλικών φέρουσας τοιχοποιίας περιλαμβάνει όλα τα υλικά τοιχοποιίας που χρησιμοποιούνται για τη δόμηση φερόντων τοίχων, όπως τις οπτόπλινθους, τις ασβεστοπυριτικές πλίνθους, το πορομπετόν, τους τσιμεντόλιθους, τα προκατασκευασμένα από σκυρόδεμα στοιχεία τοιχοποιίας και ενδεχομένως το παρασκευαζόμενο επιτόπου σκυρόδεμα. Το αποτέλεσμα της έρευνας αφήνει να διαφανεί, βεβαίως, ότι αποκλείεται το παρασκευαζόμενο επιτόπου σκυρόδεμα και ιδίως εκείνο που διαστρώνεται με τη μέθοδο της κατασκευής σήραγγας. Ωστόσο, δεν είναι απαραίτητος εδώ ένας τελικός καθορισμός, καθόσον δεν έχει επίπτωση στην αξιολόγηση της συγκέντρωσης. Η αγορά δομικών υλικών μη φέρουσας τοιχοποιίας περιλαμβάνει αντίστοιχα όλα τα υλικά τοιχοποιίας που χρησιμοποιούνται στη δόμηση μη φερόντων τοίχων, όπως τις ασβεστοπυριτικές πλίνθους, το πορομπετόν, τις γυψοσανίδες και τις γύψινες πλάκες, τις πλάκες χαλυβοελάσματος και ξύλου. Για την εξαγωγή του αποτελέσματος αυτού καθοριστικοί είναι οι ακόλουθοι λόγοι:

(30) Όλα τα δομικά υλικά που περιελήφθησαν στην οριοθέτηση της αγοράς που πρότεινε η Ηaniel είναι κατάλληλα για τη δόμηση τοίχων και χρησιμοποιούνται πράγματι γι' αυτό το σκοπό. Η έρευνα αγοράς της Επιτροπής στις Κάτω Χώρες, ωστόσο, έδειξε ότι δεν υφίσταται ανταγωνισμός μεταξύ όλων αυτών των υλικών.

α) Ιδιότητες των διαφόρων υλικών τοιχοποιίας

(31) Τα προαναφερθέντα υλικά τοιχοποιίας έχουν διαφορετικές εκάστοτε ιδιότητες, οι οποίες λαμβάνονται υπόψη στην επιλογή ενός συγκεκριμένου δομικού υλικού τοιχοποιίας για ένα συγκεκριμένο δομικό έργο.

(32) Οι ασβεστοπυριτικές πλίνθοι που είναι ένα φθηνό δομικό υλικό, δεν μπορούν, βεβαίως, να φθάσουν τις διαστάσεις του πορομπετόν, αλλά ωστόσο με διαστάσεις έως 900x625x300 mm είναι πολύ μεγαλύτερες από τις παραδοσιακές οπτόπλινθους. Επιπλέον, οι ασβεστοπυριτικές πλίνθοι έχουν, όπως και το πορομπετόν, λείες επιφάνειες και δεν απαιτείται να αφεθεί αρμός για να αντισταθμιστούν οι ανωμαλίες τους. Τα μεμονωμένα δομικά στοιχεία μπορούν να συνδεθούν με κόλλα. Εκτός τούτου, τα ασβεστοπυριτικά προϊόντα τεμαχίζονται με πριόνισμα στο εργοστάσιο ανάλογα με τα κατασκευαστικά σχέδια, ούτως ώστε να είναι ήδη προκατασκευασμένα τα δομικά στοιχεία που σχηματίζουν τα αετώματα και τα ανοίγματα των παραθύρων. Όλα αυτά τα κριτήρια περιορίζουν τη δαπάνη χρόνου και εργατικών σε σύγκριση για παράδειγμα με τις οπτόπλινθους. Ταυτόχρονα, το δομικό αυτό στοιχείο δεν απαιτεί μεγάλες επενδύσεις, όπως βαρείς γερανούς που απαιτούν τα προκατασκευασμένα τμήματα από σκυρόδεμα ή ξυλότυπους διάστρωσης που απαιτεί το παρασκευαζόμενο επιτόπου σκυρόδεμα. Στις Κάτω Χώρες, οι ασβεστοπυριτικές πλίνθοι χρησιμοποιούνται στη δόμηση φέρουσας και, σε μικρό βαθμό, μη φέρουσας τοιχοποιίας λόγω των εξαιρετικών φερουσών ιδιοτήτων τους. Το [60-80]*(10)-[ >80]* % περίπου των ασβεστοπυριτικών πλίνθων που χρησιμοποιούνται στις Κάτω Χώρες βρίσκουν εφαρμογή σε φέρουσα τοιχοποιία. Ως υλικό μη φέρουσας τοιχοποιίας οι ασβεστοπυριτικές πλίνθοι έχουν το μειονέκτημα ότι είναι συγκριτικά βαριές (έχουν διπλάσιο βάρος από το πορομπετόν). Βεβαίως το υλικό έχει πολύ καλές ηχομονωτικές ιδιότητες και ενδείκνυται κυρίως για υψηλούς, μη φέροντες τοίχους, που απαιτείται να κατασκευαστούν συχνά σε βιομηχανικά κτίρια. Ο ασβεστοπυριτικές πλίνθοι είναι το παραδοσιακό και πιο δημοφιλές δομικό υλικό τοιχοποιίας στις Κάτω Χώρες.

(33) Τα προκατασκευασμένα τεμάχια από σκυρόδεμα δεν συνεπάγονται τη δαπάνη της δόμησης, επειδή έχουν ήδη τις διαστάσεις του τοίχου που θα κατασκευαστεί. Το σκυρόδεμα ως προϊόν μπορεί να παραχθεί με απλές σχετικά πρώτες ύλες. Βεβαίως, για την τοποθέτησή τους πρέπει να χρησιμοποιηθούν μεγαλύτερα βοηθητικά μέσα, όπως γερανοί, που συνεπάγονται μεγάλο κόστος επένδυσης. Σε έργα μεσαίου μεγέθους, άνω των δέκα κατοικιών, μπορεί να υπάρξει μείωση κόστους, επειδή ο τοίχος κατασκευάζεται στο εργοστάσιο και η τοποθέτησή του στο εργοτάξιο απαιτεί μικρή σχετικά δαπάνη εργατικών και χρόνου. Όσο μεγαλύτερο το έργο, τόσο μικρότερο το κόστος κατασκευής του προκατασκευασμένου τοίχου.

(34) Το παρασκευαζόμενο επιτόπου σκυρόδεμα απαιτεί το μεγαλύτερο κόστος επένδυσης στο εργοτάξιο για τη διάστρωσή του, και ειδικότερα το παρασκευαζόμενο επιτόπου σκυρόδεμα που εφαρμόζεται με τη μέθοδο της κατασκευής σήραγγας. Η κατασκευή και η χρήση του απαραίτητου για την έγχυση του σκυροδέματος τύπου που επαναχρησιμοποιείται πολλές φορές κατά τη μέθοδο της κατασκευής σήραγγας είναι τόσο δαπανηρή που αρχίζει να συμφέρει μόλις μετά από 30 έως 50 κατοικίες κι αυτό μόνον αν κατασκευάζονται με την ίδια μορφή και το ίδιο μέγεθος. Συνεπώς, στη δόμηση με παρασκευαζόμενο επιτόπου σκυρόδεμα με τη μέθοδο της κατασκευής σήραγγας υπάρχει σχετικά μικρή ευελιξία όσον αφορά τη μορφή και το μέγεθος. Αυτή, ωστόσο, επιζητείται στις Κάτω Χώρες, ακόμη και σε μεγαλύτερα έργα, ώστε να αποφεύγεται η ομοιομορφία. Το παρασκευαζόμενο επιτόπου σκυρόδεμα χρησιμοποιείται τόσο στην κατασκευή μεμονωμένων κατοικιών όσο και στην κατασκευή πολυκατοικιών, όταν η φέρουσα ικανότητά τους εξασφαλίζεται με το φέροντα από σκυρόδεμα σκελετό του που πληρούται στη συνέχεια με μη φέροντα υλικά τοιχοποιίας.

(35) Το πορομπετόν είναι ένα ακριβό υλικό τοιχοποιίας. Παράγεται από υψηλής ποιότητας και ακριβές πρώτες ύλες με μεγάλο ενεργειακό κόστος. Μεγαλύτερα δομικά στοιχεία πρέπει να εφοδιαστούν με χαλύβδινο οπλισμό (να οπλισθούν), πράγμα που αυξάνει ακόμη περισσότερο την τιμή, επειδή στα οπλισμένα δομικά στοιχεία προστίθεται και το σημαντικό κόστος κατασκευής των στοιχείων του οπλισμού. Σε αντίθεση με το χαλύβδινο οπλισμό του σκυροδέματος ο εν λόγω οπλισμός πρέπει να αποκτήσει επίστρωση αντιδιαβρωτικής προστασίας. Οι κατασκευαστικές ιδιότητες του πορομπετόν είναι ελαφρά κατώτερες από εκείνες των ασβεστοπυριτικών πλίνθων, αλλά είναι δυνατόν μ' αυτό να κατασκευασθούν μέχρι διώροφα κτίρια με φέροντες τοίχους. Το πορομπετόν, ωστόσο, χαρακτηρίζεται από εξαιρετικές θερμομονωτικές ιδιότητες. Το 80 % των προϊόντων πορομπετόν που χρησιμοποιούνται για τοιχοποιία στη Γερμανία εφαρμόζεται σε φέροντες τοίχους, ενώ μόνον το 20 % χρησιμοποιείται σε μη φέροντες. Στις Κάτω Χώρες η αναλογία είναι αντίστροφη. Εκεί το πορομπετόν χρησιμοποιείται σε ποσοστό 80-85 % για μη φέροντες τοίχους.

(36) Ο γύψος είναι ελαφρύ υλικό. Λόγω αυτής της ιδιότητάς του ενδείκνυται εξαιρετικά για μη φέροντες τοίχους. Οι απαιτήσεις στη φέρουσα ικανότητα των δαπέδων είναι μικρές και οι διαστάσεις των στοιχείων του εξοικονομούν χώρο. Λόγω της μειωμένης φέρουσας ικανότητάς του ο γύψος χρησιμοποιείται αποκλειστικά σε μη φέροντες τοίχους.

(37) Οι οπτόπλινθοι είναι συγκριτικά μικρών διαστάσεων υλικά τοιχοποιίας και λόγω της ανομοιόμορφης εξωτερικής τους επιφάνειας τοποθετούνται συνήθως αφήνοντας μεταξύ τους αρμό. Η τοποθέτησή τους απαιτεί συγκριτικά μεγάλη δαπάνη σε εργατικά και χρόνο, γεγονός που καθιστά τις οπτόπλινθους ακατάλληλες για βιομηχανική δόμηση.

β) Η διάκριση σε υλικά τοιχοποιίας για φέροντες και μη φέροντες τοίχους

(38) Η έρευνα αγοράς έδειξε ότι την απόφαση για το ποιο υλικό θα επιλεγεί σ' ένα συγκεκριμένο έργο επηρεάζουν τόσο ο κύριος του έργου και ο αρχιτέκτονας, όσο και ο κατασκευαστής. Το ποια από τις τρεις κατηγορίες προσώπων θα έχει τη μεγαλύτερη επιρροή στην επιλογή του υλικού τοιχοποιίας διαφέρει ανάλογα με την περίπτωση.

(39) Εδώ, οι προτιμήσεις του κυρίου του έργου, για παράδειγμα, όσον αφορά την αισθητική και το κόστος κατασκευής, παίζουν επίσης ρόλο όπως και οι κατασκευαστικές προδιαγραφές του αρχιτέκτονα. Τα κριτήρια που λαμβάνονται υπόψη στην επιλογή των διαφόρων υλικών τοιχοποιίας είναι η ποιότητα, οι κατασκευαστικές ιδιότητες, η ευελιξία στη χρήση, η εμφάνιση, η τιμή του υλικού και το κόστος δόμησής του. Οι ειδικές απαιτήσεις του οικοδομικού έργου πρέπει επίσης να λαμβάνονται υπόψη, όπως ο σκοπός χρήσης του κτιρίου, η αναγκαία φέρουσα ικανότητα, η αντοχή γήρανσης, η πυρασφάλεια και η ηχομόνωση, οι λοιπές τεχνικές δυνατότητες, το χρονοδιάγραμμα κ.λπ., καθώς και το συνολικό κόστος του έργου. Για τον κατασκευαστή, εφόσον έχει δυνατότητα επιλογής των υλικών της τοιχοποιίας, τα κριτήρια που πρέπει να λαμβάνονται υπόψη είναι το κόστος και ο ρυθμός δόμησης. Αυτά πάλι επηρεάζονται από την εμπειρία του με ορισμένα δομικά υλικά και από τα οικονομικά και βοηθητικά μέσα που διαθέτει (λ.χ. γερανούς). Όσον αφορά τον παράγοντα κόστους πρέπει να ληφθεί υπόψη ότι το κόστος των υλικών αποτελεί πάντα μέρος μόνον του συνολικού κόστους κατασκευής ενός τοίχου.

(40) Γι' αυτό και η Επιτροπή στην έρευνα αγοράς της ρώτησε όλους αυτούς τους φορείς λήψης αποφάσεων για την επιλογή των υλικών τοιχοποιίας. Ζητήθηκαν επίσης πληροφορίες από τους παραγωγούς των διαφόρων δομικών υλικών. Στις Κάτω Χώρες, η συλλογή των πληροφοριών αυτών έδειξε ότι στην επιλογή των δομικών υλικών έγινε βασική διάκριση μεταξύ δομικών υλικών για φέροντες τοίχους και δομικών υλικών για μη φέροντες τοίχους.

(41) Η διαφορά μεταξύ φερόντων και μη φερόντων τοίχων, όπως δείχνει ήδη και ο χαρακτηρισμός, είναι η λειτουργία του εκάστοτε υλικού τοιχοποιίας ως φέροντος δομικού στοιχείου. Οι φέροντες τοίχοι εξασφαλίζουν τη σταθερότητα του κτιρίου. Αυτοί συνήθως είναι οι εξωτερικοί τοίχοι. Βεβαίως, και οι εσωτερικοί τοίχοι μπορούν να έχουν φέροντα ρόλο. Απ' αυτούς πρέπει να διακρίνουμε τους τοίχους που δεν έχουν φέροντα ρόλο όσον αφορά το κτίριο, αλλά απλώς κατανέμουν το χώρο ή συμπληρώνουν τους ενδιάμεσους χώρους ενός φέροντα σκελετού κτιρίου (εξωτερικοί και εσωτερικοί τοίχοι). Τα υλικά τοιχοποιίας για φέροντες τοίχους πρέπει να καλύπτουν ορισμένες απαιτήσεις σε θλιπτική αντοχή, φέρουσα δύναμη και ακαμψία. Αντίθετα, στα υλικά τοιχοποιίας για μη φέροντες τοίχους τίθενται άλλες απαιτήσεις που ενδεχομένως μάλιστα να είναι αντίθετες από τις προηγούμενες. Έτσι, οι ελαφρύτεροι, μη φέροντες τοίχοι έχουν το πλεονέκτημα ότι επιβαρύνουν λιγότερο τη φέρουσα ικανότητα των ορόφων. Οι λεπτοί, μη φέροντες τοίχοι, πάλι, εξοικονομούν χώρο.

(42) Οι εν λόγω διαφορετικές απαιτήσεις σε φέροντες και μη φέροντες τοίχους στις Κάτω Χώρες οδηγούν στην επιλογή διαφορετικών υλικών δόμησης για τους εκάστοτε σκοπούς χρήσης. Στις Κάτω Χώρες χρησιμοποιούνται κατά κύριο λόγο ασβεστοπυριτικές πλίνθοι για φέροντες τοίχους. Το [50-60]* % όλων των φερόντων τοίχων κατασκευάζεται με ασβεστοπυριτικές πλίνθους. Το σκυρόδεμα είναι η αμέσως επόμενη ομάδα δομικών υλικών. Το 12 % όλων των φερόντων τοίχων κατασκευάζεται με παρασκευαζόμενο επιτόπου σκυρόδεμα. Τουλάχιστον τα δύο πέμπτα του υλικού αυτού διαστρώνονται με τη μέθοδο της κατασκευής σήραγγας(11). Οι φέροντες τοίχοι με προκατασκευασμένα από σκυρόδεμα στοιχεία τοιχοποιίας αποτελούν το 8 %. Το πορομπετόν και οι οπτόπλινθοι παίζουν πολύ μικρότερο ρόλο, με ποσοστά 2 % (πορομπετόν) και 5 % (οπτόπλινθοι) αντίστοιχα.

(43) Για μη φέροντες τοίχους, αντίθετα, χρησιμοποιούνται προϊόντα γύψου κατά κύριο λόγο. Κατέχουν ποσοστό 44 % στους μη φέροντες τοίχους. Το αμέσως επόμενο ποσοστό έχει το πορομπετόν με 20 %, ακολουθούμενο από τις ασβεστοπυριτικές πλίνθους με ποσοστό [15-20]* %.

(44) Αυτή η ζήτηση είναι τυπική για τις Κάτω Χώρες και διαφέρει ριζικά από τη ζήτηση σε άλλες χώρες, όπως για παράδειγμα στη Γερμανία. Εκεί η αναλογία χρήσης του πορομπετόν για φέροντες και μη φέροντες τοίχους είναι ακριβώς αντίστροφη εκείνης των Κάτω Χωρών. Ενώ στη Γερμανία το 80 % όλων των προϊόντων πορομπετόν χρησιμοποιείται σε φέροντες τοίχους, στις Κάτω Χώρες το 85-90 % όλων των προϊόντων πορομπετόν χρησιμοποιείται σε μη φέροντες τοίχους. Το σκυρόδεμα στη Γερμανία παίζει μικρό ρόλο για φέροντες τοίχους στην κατασκευή κατοικιών, ενώ οι οπτόπλινθοι, όπως και τα άλλα λιθοσώματα ακόμη, έχουν μεγαλύτερη σημασία. Στο Βέλγιο, αντίθετα, φαίνεται να είναι πολύ περισσότερο διαδεδομένοι οι τσιμεντόλιθοι απ' ό,τι στις Κάτω Χώρες και μαζί με τις οπτόπλινθους χρησιμοποιούνται ως κλασικά υλικά τοιχοποιίας. Η εφαρμογή του παρασκευαζόμενου επιτόπου σκυροδέματος με τη μέθοδο της κατασκευής σήραγγας είναι σαφώς λιγότερο διαδεδομένη στη Γερμανία και το Βέλγιο απ' ό,τι στις Κάτω Χώρες.

(45) Οι λόγοι γι' αυτήν τη διαφορετική ζήτηση αιτιολογούνται αφενός με τις διαφορετικές κατασκευαστικές παραδόσεις και αισθητικές αντιλήψεις και αφετέρου με τον προχωρημένο, βιομηχανοποιημένο τρόπο δόμησης στις Κάτω Χώρες.

(46) Στις Κάτω Χώρες, η οικοδομική δραστηριότητα χαρακτηρίζεται από την κατασκευή μεγάλων έργων, ακόμη και στην κατασκευή κατοικιών. Ποσοστό μικρότερο του 20 % του συνολικού αριθμού νέων κατοικιών κατασκευάζεται σε ατομική βάση. Στη Γερμανία, αντίθετα, το ποσοστό αυτό υπερβαίνει το 90 %. Στις Κάτω Χώρες, η κυβέρνηση δίνει για ανοικοδόμηση μεγάλες εκτάσεις, στις οποίες η κατασκευαστική βιομηχανία κατασκευάζει μέχρι και αρκετές χιλιάδες κατοικίες (λ.χ. τις λεγόμενες "VINEX locaties"). Για τέτοια μεγέθη συμφέρουν τα οικοδομικά υλικά που απαιτούν μεγαλύτερες επενδύσεις και μικρότερες δαπάνες εργατικών, όπως για παράδειγμα το παρασκευαζόμενο επιτόπου σκυρόδεμα με τη μέθοδο της κατασκευής σήραγγας. Γι' αυτό και οι οπτόπλινθοι που απαιτούν πολλή εργασία στο εργοτάξιο (μικρό μέγεθος και ανάγκη να αφεθεί αρμός) και συνεπώς έχουν μεγαλύτερο κόστος εργατικών και απαιτούν περισσότερο χρόνο κατασκευής, παίζουν μόλις και μετά βίας κάποιο ρόλο.

(47) Οι ασβεστοπυριτικές πλίνθοι είναι το παραδοσιακό οικοδομικό υλικό στις Κάτω Χώρες. Είναι σχετικά φθηνό και μπορεί κανείς να κτίσει με αυτό με μεγάλη ευελιξία, γρήγορα και οικονομικά (μεγάλα δομικά στοιχεία, τεμαχιζόμενα στο εργοστάσιο στην απαιτούμενη μορφή, δεν απαιτούν να αφήνεται αρμός).

(48) Το πορομπετόν, που λόγω της πολύ καλής θερμομόνωσής του χρησιμοποιείται στη Γερμανία σε φέροντες τοίχους σε μεγάλο βαθμό, δεν μπορεί να αξιοποιήσει το εν λόγω πλεονέκτημά του στις Κάτω Χώρες σαν αντιστάθμισμα στη σημαντικά υψηλότερη τιμή του σε σύγκριση με τις ασβεστοπυριτικές πλίνθους. Στη Γερμανία, δομικά στοιχεία πορομπετόν πάχους 30 cm χρησιμοποιούνται για φέροντες τοίχους. Αυτοί πρέπει ακόμη να επιχρισθούν και να βαφούν, για να έχουμε έναν έτοιμο τοίχο που καλύπτει υψηλές θερμομονωτικές απαιτήσεις. Εκπίπτει εδώ το κόστος επένδυσης και πρόσθετης μόνωσης. Στις Κάτω Χώρες, αντίθετα, οι λείοι, επιχρισμένοι εξωτερικοί τοίχοι δεν συνηθίζονται. Εκεί ζητούνται προσόψεις που να δίνουν την εντύπωση πλινθοδομής. Αυτό επιτυγχάνεται με την κατασκευή επενδύσεων που τοποθετούνται μπροστά από τον φέροντα τοίχο. Αυτό σημαίνει ότι το πλεονέκτημα κόστους του πορομπετόν, στο οποίο δεν έχουμε μόνωση και επένδυση, χάνεται εκ των προτέρων και κατά συνέπεια το πορομπετόν είναι το σαφέστατα ακριβότερο δομικό υλικό σε σύγκριση με τις ασβεστοπυριτικές πλίνθους. Γι' αυτό και το πορομπετόν χρησιμοποιείται στις Κάτω Χώρες κατ' εξαίρεσιν μόνο για φέροντες τοίχους στην κατασκευή κατοικιών.

(49) Επειδή το πορομπετόν, ωστόσο, από άποψη τιμής βρίσκεται στα ίδια επίπεδα με τις γυψοσανίδες, είναι σχετικά ελαφρύ, αλλά εξασφαλίζει καλύτερη θερμομόνωση, τα προϊόντα πορομπετόν χρησιμοποιούνται στις Κάτω Χώρες για μη φέροντες τοίχους. Στον τομέα αυτό χρησιμοποιούνται και ασβεστοπυριτικές πλίνθοι. Το υλικό αυτό έχει κατ' αρχήν πολύ καλές ηχομονωτικές ιδιότητες, γεγονός που μπορεί να αντισταθμίσει το μειονέκτημα που έχει λόγω του βάρους του, σε μεμονωμένες περιπτώσεις. Επιπλέον, λόγω των κατασκευαστικών του ιδιοτήτων ενδείκνυται ιδιαίτερα για υψηλούς, μη φέροντες τοίχους που χρειάζονται κατ' εξοχήν σε βιομηχανικά κτίρια.

(50) Συνεπώς, στις Κάτω Χώρες υπάρχει περιορισμένος μόνον ανταγωνισμός μεταξύ των προϊόντων που χρησιμοποιούνται σε φέροντες τοίχους αφενός και εκείνων που χρησιμοποιούνται σε μη φέροντες τοίχους αφετέρου. Αυτό έκανε την Επιτροπή να διακρίνει στις Κάτω Χώρες μια αγορά προϊόντων για φέροντες τοίχους και μια αγορά για μη φέροντες τοίχους. Αυτό ισχύει, παρά το γεγονός ότι ορισμένα υλικά τοιχοποιίας που ενδείκνυνται για φέροντες τοίχους μπορούν να χρησιμοποιηθούν και για μη φέροντες τοίχους και αντίστροφα. Αυτό συμβαίνει στην περίπτωση των ασβεστοπυριτικών πλίνθων που είναι το μοναδικό υλικό τοιχοποιίας που χρησιμοποιείται σε μεγάλο βαθμό τόσο για φέροντες όσο και για μη φέροντες τοίχους. Οι παραγωγοί που παράγουν προϊόντα που ενδείκνυνται και για τα δύο είδη τοίχων αντιμετωπίζουν, γενικά, στην αγορά για φέροντες τοίχους διαφορετικούς ανταγωνιστές και διαφορετικές συνθήκες ανταγωνισμού απ' ό,τι στην αγορά για μη φέροντες τοίχους.

(51) Η CVK, μοναδική παραγωγός ασβεστοπυριτικών πλίνθων στις Κάτω Χώρες, δεν περιορίζεται στη διαμόρφωση των τιμών των προϊόντων που χρησιμοποιούνται για φέροντες τοίχους από τις τιμές που ζητεί η αγορά για προϊόντα που προορίζονται για μη φέροντες τοίχους. Η έρευνα αγοράς της Επιτροπής δείχνει ότι η CVK γνωρίζει πολύ καλά τη συγκεκριμένη χρήση των προϊόντων της(12) και γι' αυτό είναι σε θέση να προσαρμόζει τις τιμές της εκάστοτε στη χρήση των ασβεστοπυριτικών προϊόντων για φέροντες και μη φέροντες τοίχους. Όταν δεν συμβαίνει κάτι τέτοιο, πρέπει να υποθέσουμε ότι η CVK προσανατολίζει τη στρατηγική των τιμών της κατά κύριο λόγο στις απαιτήσεις της αγοράς για φέροντες τοίχους, επειδή η CVK πωλεί το [ >80]*% των προϊόντων της στην αγορά για φέροντες τοίχους. Τα ασβεστοπυριτικά προϊόντα που πωλεί η CVK για τη δόμηση μη φερόντων τοίχων αποτελούν το 10 % μόνον του συνολικού όγκου των πωλήσεών της και το ποσοστό αυτό είναι πολύ μικρό, για να υποθέσουμε ότι έχει αξιόλογη επίδραση στη διαμόρφωση των τιμών των προϊόντων της που προορίζονται για φέροντες τοίχους.

(52) Το αποτέλεσμα της έρευνας αγοράς θέτει το ερώτημα αν και κατά πόσον πρέπει να κατατάξουμε στην αγορά των υλικών τοιχοποιίας για φέροντες τοίχους και το παρασκευαζόμενο επιτόπου σκυρόδεμα. Αυτό ισχύει ιδιαίτερα για το παρασκευαζόμενο επιτόπου σκυρόδεμα που διαστρώνεται με τη μέθοδο της κατασκευής σήραγγας. Όπως αναφέρθηκε ήδη προηγουμένως, αυτός ο τρόπος κατασκευής συνεπάγεται υψηλά πάγια έξοδα επένδυσης και αρχίζει να συμφέρει από μια τάξη μεγέθους 30-50 κατοικιών και άνω, και βεβαίως της ίδιας μορφής και σχήματος. Αυτό σημαίνει ότι η εν λόγω μέθοδος δεν αποτελεί εναλλακτική λύση, όχι μόνον σε μικρότερα έργα, αλλά και σε μεγαλύτερα, στα οποία για λόγους αισθητικούς και κοινωνικούς πρέπει να αποφευχθεί ο επαναληπτικός τρόπος κατασκευής. Επιπλέον, όπως ήδη αναφέρθηκε, με τη μέθοδο της κατασκευής σήραγγας κατασκευάζονται στην ίδια φάση εργασίας όχι μόνον οι τοίχοι αλλά και οι οροφές. Για τους λόγους αυτούς η απόφαση για την εφαρμογή της μεθόδου της κατασκευής σήραγγας δεν είναι θέμα τιμής, αλλά θέμα οργάνωσης. Το θέμα της κατάταξης του παρασκευαζόμενου επιτόπου σκυροδέματος, ωστόσο, και ειδικότερα εκείνου που διαστρώνεται με τη μέθοδο της κατασκευής σήραγγας, στην αγορά των υλικών τοιχοποιίας μπορεί να αφεθεί ανοικτό, επειδή δεν έχει καμιά επίπτωση στο αποτέλεσμα της αξιολόγησης.

4. ΑΝΑΚΕΦΑΛΑΙΩΣΗ ΤΩΝ ΣΧΕΤΙΚΩΝ ΑΓΟΡΩΝ

(53) Βάσει του σκεπτικού που αναπτύσσεται παραπάνω, ιδίως στις αιτιολογικές σκέψεις 29 έως 52, η Επιτροπή πιστεύει ότι για την αξιολόγηση της προταθείσας συγκέντρωσης πρέπει στις Κάτω Χώρες να γίνει διάκριση μεταξύ μιας αγοράς υλικών τοιχοποιίας για φέροντες τοίχους και μιας αγοράς υλικών τοιχοποιίας για μη φέροντες τοίχους. Παράλληλα, όσον αφορά την αγορά των υλικών τοιχοποιίας για φέροντες τοίχους μπορεί να παραμείνει ανοικτό το θέμα του κατά πόσον το παρασκευαζόμενο επιτόπου σκυρόδεμα, και ιδιαίτερα εκείνο που διαστρώνεται με τη μέθοδο της κατασκευής σήραγγας, πρέπει να συμπεριληφθεί στην εν λόγω αγορά.

(54) Εφόσον οι δραστηριότητες της Ηaniel και της Fels, οι οποίες μετά τη μερική παραπομπή της υπόθεσης στην ομοσπονδιακή υπηρεσία ανταγωνισμού της Γερμανίας εξακολουθούν να αποτελούν αντικείμενο εξέτασης της Επιτροπής, επικαλύπτονται σε άλλα κράτη μέλη, μπορεί να παραμείνει ανοικτό το θέμα της επακριβούς οριοθέτησης της οικείας αγοράς, επειδή σε καμιά από τις οριοθετήσεις που εξετάσθηκαν δεν υπήρξαν επιφυλάξεις ως προς τον ανταγωνισμό.

B. ΟΙ ΣΧΕΤΙΚΕΣ ΓΕΩΓΡΑΦΙΚΕΣ ΑΓΟΡΕΣ

(55) Οι δραστηριότητες της Ηaniel και της Fels παρουσιάζουν αλληλοεπικάλυψη -εκτός της Γερμανίας- και στις Κάτω Χώρες, το Βέλγιο και ενδεχομένως τη Γαλλία. Όσον αφορά το τμήμα της συγκέντρωσης που δεν παραπέμφθηκε στην ομοσπονδιακή υπηρεσία ανταγωνισμού της Γερμανίας, αυτό μόνο στις Κάτω Χώρες προκαλεί σοβαρές αυξήσεις μεριδίων αγοράς από άποψη ανταγωνισμού.

(56) Η Ηaniel χαρακτηρίζει εθνική τη γεωγραφική σχετική αγορά όσον αφορά τις Κάτω Χώρες. Μολονότι ορισμένες εταιρείες εμπορίας δομικών υλικών έχουν την τάση να δραστηριοποιούνται σε περιφερειακή βάση, το κόστος μεταφοράς στις Κάτω Χώρες δεν είναι τόσο μεγάλο ώστε να μην συμφέρει η πραγματοποίηση παραδόσεων σε ολόκληρη την επικράτειά της. Η μεταφορά των υλικών τοιχοποιίας γίνεται, κατά κύριο λόγο, με φορτηγά από τα σημεία παραγωγής απευθείας στο εργοτάξιο.

(57) Οι έρευνες επιβεβαίωσαν την ύπαρξη μιας εθνικής ολλανδικής αγοράς. Η έρευνα αγοράς έδειξε ότι οι τιμές των περισσότερων υλικών τοιχοποιίας για παραδόσεις σε ολόκληρη την επικράτεια των Κάτω Χωρών περιλαμβάνουν τα έξοδα μεταφοράς από τα σημεία παραγωγής στο εργοτάξιο, μολονότι το κόστος μεταφοράς δεν αποτελεί αμελητέο στοιχείο κόστους. Η CVK, ως μοναδική παραγωγός και προμηθεύτρια ασβεστοπυριτικών πλίνθων, μπορεί να τροφοδοτήσει κάθε εργοτάξιο στις Κάτω Χώρες απευθείας από το γειτονικό εργοστάσιο παραγωγής.

(58) Είναι προφανές ότι γίνονται εισαγωγές υλικών τοιχοποιίας από το Βέλγιο και τη Γερμανία στις Κάτω Χώρες και στις ολλανδικές παραμεθόριες περιοχές αλλά είναι οριακές και δεν δικαιολογούν τη συμπερίληψη τμημάτων του Βελγίου και της Γερμανίας στη σχετική γεωγραφική αγορά. Η έρευνα αγοράς έδειξε την ύπαρξη φραγμών εισόδου στην αγορά λόγω των διαφορετικών προδιαγραφών δόμησης και ασφάλειας στους χώρους εργασίας. Για παράδειγμα, οι χειρωνακτικά τοποθετούμενες πλίνθοι δεν πρέπει να ζυγίζουν περισσότερο από 18 χιλιόγραμμα στις Κάτω Χώρες, πράγμα που δεν συμβαίνει σε άλλα κράτη μέλη. Από την άλλη μεριά, στη Γερμανία, λόγω των κανονισμών δόμησης τα πάχη των τοίχων είναι μεγαλύτερα και συνεπώς οι τοίχοι στη Γερμανία είναι ακριβότεροι απ' ό,τι στις Κάτω Χώρες, λόγω της μεγαλύτερης δαπάνης υλικού που χρειάζονται. Όλες οι σημαντικές επιχειρήσεις που δραστηριοποιούνται στις Κάτω Χώρες στον τομέα των υλικών τοιχοποιίας, εδρεύουν επίσης στις Κάτω Χώρες. Βέλγοι και γερμανοί παραγωγοί που δραστηριοποιούνται στις Κάτω Χώρες λειτουργούν μέσω ολλανδικών θυγατρικών επιχειρήσεων.

(59) Βάσει του σκεπτικού που αναπτύσσεται παραπάνω η Επιτροπή φρονεί ότι για τους σκοπούς της παρούσας απόφασης η γεωγραφική σχετική αγορά, όσον αφορά τις Κάτω Χώρες, προσδιορίζεται σε εθνικό επίπεδο.

Γ. ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΑΠΟ ΑΠΟΨΗ ΑΝΤΑΓΩΝΙΣΜΟΥ

(60) Η παρούσα συγκέντρωση δεν δημιουργεί ούτε ενισχύει δεσπόζουσα θέση σε καμιά από τις εν λόγω σχετικές αγορές προϊόντος και γεωγραφικές αγορές, κατά την έννοια του άρθρου 2 παράγραφος 2 του κανονισμού για τον έλεγχο των συγκεντρώσεων, ώστε να παρακωλύεται σε μεγάλο βαθμό ο ουσιαστικός ανταγωνισμός στην κοινή αγορά ή σε σημαντικό τμήμα της.

(61) Οι δραστηριότητες της Ηaniel και της Fels αλληλοεπικαλύπτονται, εκτός της Γερμανίας, της οποίας οι αγορές, ωστόσο, δεν εξετάζονται από την Επιτροπή στο πλαίσιο της παρούσας διαδικασίας, στις Κάτω Χώρες, καθώς και σε μικρότερο βαθμό στο Βέλγιο και ενδεχομένως στη Γαλλία.

1. ΚΑΤΩ ΧΩΡΕΣ

α) Έλεγχος της CVK από τη Ηaniel

(62) Για την αξιολόγηση της συγκέντρωσης από άποψη ανταγωνισμού αποφασιστική σημασία έχει το αν θα καταλογισθούν στη Ηaniel τα μερίδια αγοράς της συνεταιριστικής εταιρείας CVK, στην οποία η Ηaniel συμμετέχει εμμέσως με ποσοστό 50 %.

(63) Στις Κάτω Χώρες υπάρχουν συνολικά 11 εργοστάσια παραγωγής ασβεστοπυριτικών πλίνθων που όλα είναι μέλη της CVK. Τις μετοχές πέντε εργοστασίων από αυτά κατέχει η Ηaniel με ποσοστό 100 %, τρία άλλα ανήκουν με ποσοστό 100 % στον ολλανδικό όμιλο δομικών υλικών Cementbouw, ενώ στα υπόλοιπα τρία συμμετέχουν με ποσοστό 50 % η καθεμιά, η Ηaniel και η Cementbouw. Οι μετοχές της συνεταιριστικής εταιρείας CVK κατανέμονται στα 11 εργοστάσια που ανήκουν σ' αυτήν κατά τέτοιο τρόπο, ώστε οι 100 % θυγατρικές εταιρείες της Ηaniel και οι 100 % θυγατρικές εταιρείες της Cementbouw να έχουν εκάστοτε συμμετοχές ίδιου ύψους στην CVK, να συμμετέχουν δηλαδή εμμέσως η Ηaniel και η Cementbouw με ποσοστό 50 % στην CVK.

(64) Στην CVK, που αρχικά ήταν ένας κοινοπρακτικός φορέας πώλησης των προϊόντων των επιχειρήσεων μελών, μεταβιβάσθηκε, το 1999, η διοίκηση των επιχειρήσεων μελών στο πλαίσιο μιας σύμβασης κοινοπραξίας. Στη σύμβαση κοινοπραξίας, καθώς και στο καταστατικό (statuten) της CVK ορίζεται μεταξύ άλλων ότι οι επιχειρήσεις μέλη της CVK δεσμεύονται από τις εντολές της CVK, ώστε η στελέχωση των οργάνων της CVK με εκπροσώπους των μητρικών εταιρειών να είναι δυνατή μόνο σε περιορισμένο βαθμό και τα μέλη της CVK να υποχρεούνται να δέχονται έναν εκπρόσωπο της CVK στη διεύθυνσή τους. Εξάλλου έχει συμφωνηθεί να έχουν τα μέλη στη διεύθυνσή τους μόνον έναν εκπρόσωπο των μετόχων.

(65) Οι στρατηγικές αποφάσεις που αφορούν την CVK λαμβάνονται από το διοικητικό συμβούλιο (Raad van Bestuur) της συνεταιριστικής εταιρείας με απλή πλειοψηφία. Τα μέλη του διοικητικού συμβουλίου (Raad van Bestuur) καθώς και του εποπτικού συμβουλίου (Raad van Commissarissen) εκλέγονται και παύονται με απλή πλειοψηφία από τη συνέλευση των μελών. Σύμφωνα με τη σύμβαση κοινοπραξίας και το καταστατικό κανένα μέλος του Raad van Bestuur δεν επιτρέπεται να κατέχει αξίωμα σε μια από τις μητρικές εταιρείες των μελών της CVK (της Ηaniel και της Cementbouw), και στο Raad van Commissarissen δεν επιτρέπεται να ανήκουν κατά πλειοψηφία πρόσωπα που κατέχουν αξίωμα στη Ηaniel ή την Cementbouw. Η διεύθυνση της CVK και των μελών της υπόκειται στο Raad van Bestuur, ενώ το Raad van Commissarissen έχει τις παραδοσιακά αναλογούσες σε αυτό ελεγκτικές αρμοδιότητες που απορρέουν από το ολλανδικό εταιρικό δίκαιο, χωρίς να ασκεί άμεση επιρροή στις στρατηγικές αποφάσεις της επιχείρησης.

(66) Η Ηaniel φρονεί ότι λόγω της περιγραφείσας νομικής διάρθρωσης της CVK η εν λόγω κοινοπραξία, παρά την εκάστοτε έμμεση, με ποσοστό 50 % συμμετοχή της Ηaniel και της Cementbouw σ' αυτήν, ελέγχεται αποκλειστικά απ' αυτήν την ίδια και όχι από τις επιχειρήσεις μέλη της ή/και τους μετόχους τους ("απώλεια ελέγχου").

(67) Σύμφωνα με το άρθρο 3 παράγραφος 3, του κανονισμού για τον έλεγχο των συγκεντρώσεων ο έλεγχος μιας επιχείρησης έγκειται στη δυνατότητα καθοριστικού επηρεασμού της δραστηριότητας της επιχείρησης. Το θέμα είναι αν το ή τα πρόσωπα που αποκτούν τον έλεγχο είναι σε θέση, είτε μεμονωμένα είτε από κοινού να καθορίζουν τις στρατηγικές αποφάσεις της επιχείρησης. Σ' αυτό παίζουν αποφασιστικό ρόλο κατά κανόνα η σύνθεση και η διαδικασία λήψης αποφάσεων του οργάνου της επιχείρησης το οποίο λαμβάνει την απόφαση διορισμού ή παύσης της διοίκησης και δίνει ενδεχομένως τη συγκατάθεσή του σε άλλες στρατηγικές αποφάσεις.

(68) Στην περίπτωση της CVK οι στρατηγικές αποφάσεις της επιχείρησης λαμβάνονται αποκλειστικά στο Raad van Bestuur. Όποιος καθορίζει τη σύνθεση του Raad van Bestuur είναι συνεπώς σε θέση να ελέγχει την επιχείρηση, επειδή πρέπει να αναμένεται ότι τα μέλη του Raad van Bestuur λαμβάνουν υπόψη στις στρατηγικές αποφάσεις που παίρνουν τα συμφέροντα του προσώπου ή των προσώπων που αποφασίζουν για το διορισμό και την παύση τους. Επειδή τα μέλη του Raad van Bestuur διορίζονται από τη συνέλευση των μελών της CVK με απλή πλειοψηφία και οι εκπρόσωποι των επιχειρήσεων μελών, στις οποίες η Ηaniel και η Cementbouw κατέχουν το 100 % των μετοχών αντίστοιχα, διαθέτουν στη συνέλευση τον ίδιο αριθμό ψήφων και συνεπώς οι εκπρόσωποι των επιχειρήσεων μελών στις οποίες η Ηaniel και η Cementbouw συμμετέχουν με ποσοστό 50 % αντίστοιχα, διαδραματίζουν καθοριστικό ρόλο, τόσο η Ηaniel όσο και η Cementbouw δύνανται να παρεμποδίσουν έμμεσα τον διορισμό και την παύση των μελών του Raad von Bestuur. Κατά συνέπεια, για κάθε διορισμό ή παύση ενός μέλους του Raad von Bestuur απαιτείται η συγκατάθεσή τους.

(69) Αυτό σημαίνει ότι η Ηaniel και η Cementbouw ελέγχουν από κοινού την CVK κατά την έννοια του άρθρου 3 παράγραφος 3, του κανονισμού για τον έλεγχο των συγκεντρώσεων.

(70) Για το λόγο αυτό η Επιτροπή φρονεί ότι τα μερίδια αγοράς της CVK πρέπει να καταλογισθούν στη Ηaniel για τους σκοπούς της παρούσας απόφασης.

β) Η αγορά δομικών υλικών για φέροντες τοίχους

(71) Η Ηaniel κατέχει στις Κάτω Χώρες δεσπόζουσα θέση στην αγορά δομικών υλικών που χρησιμοποιούνται για φέροντες τοίχους, χάρη στην έμμεση συμμετοχή της στην CVK, το μοναδικό παραγωγό ασβεστοπυριτικών πλίνθων. Η εν λόγω δεσπόζουσα θέση, ωστόσο, δεν ενισχύεται αισθητά με την εξαγορά της Fels. Στο συμπέρασμα αυτό συντείνουν τα εξής:

αα) Διάρθρωση της αγοράς

(72) Το 2000 η αγορά υλικών τοιχοποιίας για φέροντες τοίχους στις Κάτω Χώρες είχε όγκο 2,1 εκατ. m3 και αξία 356 εκατ. ευρώ. Εφόσον το παρασκευαζόμενο επιτόπου σκυρόδεμα δεν συμπεριληφθεί στην αγορά για φέροντες τοίχους, ο όγκος της μειώνεται σε 1,8 εκατ. m3 και η αξία σε 276 εκατ. ευρώ. Αν εξαιρεθεί μόνον το παρασκευαζόμενο επιτόπου σκυρόδεμα που διαστρώνεται με τη μέθοδο της κατασκευής σήραγγας, η αγορά θα έχει όγκο 1,9 εκατ. m3 και αξία 322 εκατ. ευρώ(13).

(73) Στον παρακάτω πίνακα εμφανίζονται τα μερίδια αγοράς (σε όγκο) των ενδιαφερομένων μερών και των σημαντικότερων ανταγωνιστών τους, λαμβάνοντας υπόψη όλα τα δομικά υλικά φέρουσας τοιχοποιίας, και εναλλακτικά, αφαιρώντας το ποσοστό του παρασκευαζόμενου επιτόπου σκυροδέματος ή εκείνου που διαστρώνεται με τη μέθοδο της κατασκευής σήραγγας(14).

>ΘΕΣΗ ΠΙΝΑΚΑ>

ββ) Η υφιστάμενη δεσπόζουσα θέση στην αγορά της CVK (Haniel)

(74) Η Επιτροπή φρονεί ότι η Ηaniel κατέχει δεσπόζουσα θέση στην αγορά δομικών υλικών για φέροντες τοίχους στις Κάτω Χώρες με τη συμμετοχή της στη CVK. Αυτό ισχύει ανεξάρτητα από το αν το παρασκευαζόμενο επιτόπου σκυρόδεμα συμπεριλαμβάνεται σ' αυτή την αγορά ή όχι.

(75) Το Δικαστήριο όρισε τη δεσπόζουσα θέση ως την κατάσταση οικονομικής ισχύος μιας επιχείρησης, που της δίνει την εξουσία να εμποδίζει τη διατήρηση αποτελεσματικού ανταγωνισμού στη σχετική αγορά, παρέχοντάς της τη δυνατότητα να συμπεριφέρεται σε σημαντικό βαθμό ανεξάρτητα έναντι των ανταγωνιστών της, των πελατών της και, τελικά, των καταναλωτών. Μια τέτοια θέση δεν αποκλείει την ύπαρξη κάποιου ανταγωνισμού, αλλά δίνει στην επιχείρηση που την κατέχει τη δυνατότητα, αν όχι να αποφασίζει, τουλάχιστον να επηρεάζει σημαντικά τις συνθήκες υπό τις οποίες θα αναπτυχθεί ο ανταγωνισμός αυτός και, εν πάση περιπτώσει, τη δυνατότητα να συμπεριφέρεται σε μεγάλο βαθμό, χωρίς να πρέπει να λάβει υπόψη τις συνθήκες αυτές και χωρίς παρ' όλα αυτά να ζημιώνεται από τη συμπεριφορά αυτή.

(76) Η ύπαρξη δεσπόζουσας θέσης μπορεί να προκύπτει από πολλούς παράγοντες, οι οποίοι εξεταζόμενοι μεμονωμένα δεν είναι κατ' ανάγκη καθοριστικοί, μεταξύ των οποίων όμως η ύπαρξη σημαντικών μεριδίων αγοράς έχει μεγάλη σημασία. Ισχυρή ένδειξη ύπαρξης δεσπόζουσας θέσης είναι εξάλλου η σχέση μεταξύ των μεριδίων αγοράς που κατέχουν οι μετέχουσες στη συγκέντρωση επιχειρήσεις και αυτών που κατέχουν οι ανταγωνιστές τους, ιδίως οι επόμενοι κατά σειρά μεγέθους(15).

(77) Η Ηaniel (CVK) κατέχει μερίδιο αγοράς που υπερβαίνει το [50-60]* % στα δομικά υλικά τοιχοποιίας για φέροντες τοίχους. Ο κύριος ανταγωνιστής της Ηaniel είναι η Cementbouw(16) με μερίδιο αγοράς [2-5]* %. Στο μερίδιο αυτό δεν έχει ληφθεί υπόψη η συμμετοχή της Cementbouw στην CVK που για τους σκοπούς της παρούσας αξιολόγησης έχει καταλογισθεί εξ ολοκλήρου στη Ηaniel. Το μερίδιο αγοράς της Cementbouw που ανέρχεται σε [2-5]* % περίπου βασίζεται μόνο στη δραστηριότητά της στον τομέα των προκατασκευασμένων από σκυρόδεμα στοιχείων τοιχοποιίας και του παρασκευαζόμενου επιτόπου σκυροδέματος. Ο επόμενος ανταγωνιστής είναι παραγωγός παρασκευαζόμενου επιτόπου σκυροδέματος, η εταιρεία Mebin, με μερίδιο αγοράς [2-5]* % περίπου. Οι ανταγωνιστές που ακολουθούν έχουν μερίδια αγοράς 2 % ή και λιγότερο.

(78) Το μερίδιο αγοράς της Ηaniel (CVK), συνεπώς, είναι πάνω από δέκα φορές μεγαλύτερο από το μερίδιο του επόμενου ανταγωνιστή. Βεβαίως, λαμβάνοντας υπόψη τις στενές διαρθρωτικές σχέσεις και τα κοινά συμφέροντα της Ηaniel και της Cementbouw στην CVK, δεν είναι σαφές αν η Cementbouw και η Ηaniel βρίσκονται σε ανταγωνισμό. Ο μεγαλύτερος ανταγωνιστής που δεν έχει σχέση με τη Ηaniel είναι πολύ μικρότερος, με μερίδιο αγοράς [2-5]* % περίπου. Συνεπώς, η Ηaniel είναι [10-15]* φορές μεγαλύτερη από τον εν λόγω ανταγωνιστή.

(79) Στην περίπτωση που το παρασκευαζόμενο επιτόπου σκυρόδεμα δεν συμπεριληφθεί στον ορισμό της αγοράς δομικών υλικών τοιχοποιίας για φέροντες τοίχους, τότε το μερίδιο αγοράς της Ηaniel θα ανέλθει σε [60-70]* %, επειδή η Ηaniel (CVK) δεν προσφέρει παρασκευαζόμενο επιτόπου σκυρόδεμα. Επιπλέον, στην ανωτέρω περίπτωση δεν θα συμμετέχει στη σχετική αγορά ο μεγαλύτερος ανεξάρτητος ανταγωνιστής, η εταιρεία Mebin. Κατ' αυτόν τον τρόπο θα απομείνει μικρός μόνον αριθμός πολύ μικρότερων ανταγωνιστών των οποίων τα μερίδια αγοράς δεν υπερβαίνουν το [0-2]* %, εν μέρει μάλιστα υπολείπονται σημαντικά του 2 %. Αν εξαιρεθεί από τον ορισμό της αγοράς μόνον το παρασκευαζόμενο επιτόπου σκυρόδεμα που διαστρώνεται με τη μέθοδο της κατασκευής σήραγγας, τότε το μερίδιο αγοράς της Ηaniel (CVK) θα ανέλθει σε [50-60]* %.

(80) Κανείς από τους ανταγωνιστές της Ηaniel στις Κάτω Χώρες δεν δραστηριοποιείται στον τομέα των ασβεστοπυριτικών πλίνθων. Η CVK είναι στις Κάτω Χώρες ο μοναδικός παραγωγός και προμηθευτής του εν λόγω δομικού υλικού. Οι ασβεστοπυριτικές πλίνθοι είναι το παραδοσιακό και δημοφιλέστερο υλικό τοιχοποιίας στις Κάτω Χώρες για τους λόγους που προαναφέραμε. Επιπλέον, είναι το μοναδικό υλικό τοιχοποιίας που χρησιμοποιείται σε σημαντικό βαθμό σε φέροντες και μη φέροντες τοίχους.

(81) Υπάρχουν σημαντικοί φραγμοί εισόδου στην αγορά. Η CVK ελέγχει όλα τα εργοστάσια παραγωγής ασβεστοπυριτικών πλίνθων στις Κάτω Χώρες και συνεπώς την παραγωγή του σημαντικότερου υλικού τοιχοποιίας, με απόσταση από τα υπόλοιπα, που περιλαμβάνεται στη σχετική αγορά προϊόντος. Η έρευνα αγοράς της Επιτροπής έδειξε ότι παραγωγοί άλλων υλικών τοιχοποιίας μπορούν να εισέλθουν στην παραγωγή ασβεστοπυριτικών προϊόντων μόνο με μεγάλο επενδυτικό και χρονικό κόστος. Ανάλογα ισχύουν και για άλλα υλικά τοιχοποιίας, όπως το πορομπετόν. Οι διαδικασίες παραγωγής, και συνεπώς και οι τόποι της, είναι διαφορετικοί για κάθε υλικό τοιχοποιίας. Η αλλαγή της παραγωγής σε ασβεστοπυριτικά προϊόντα εξαρτάται και από τη χορήγηση των απαραίτητων αδειών εκμετάλλευσης των κοιτασμάτων ασβέστου από τις αρμόδιες υπηρεσίες. Για τους λόγους αυτούς δεν εξετάζεται σοβαρά από τους ανταγωνιστές η δυνατότητα αλλαγής των παραγομένων προϊόντων.

(82) Οι πελάτες της CVK (Haniel) δεν διαθέτουν αγοραστική ισχύ. Κανένας μεμονωμένος πελάτης δεν απορροφά σημαντικό μερίδιο της παραγωγής της CVK και δεν πραγματοποιεί σημαντικό ποσοστό του κύκλου εργασιών της. Για τις ασβεστοπυριτικές πλίνθους, το με διαφορά σημαντικότερο δομικό υλικό που περιλαμβάνεται στην οικεία αγορά υλικών τοιχοποιίας, δεν υπάρχει εναλλακτικός προμηθευτής.

(83) Η θέση της Ηaniel στην αγορά, συνεπώς, μπορεί να συνοψιστεί ως ακολούθως: η Ηaniel (CVK) με μερίδιο αγοράς σαφώς μεγαλύτερο του [50-60]* % κατέχει σαφώς το μεγαλύτερο μερίδιο και σχετίζεται μέσω της CVK με τον αμέσως επόμενο ανταγωνιστή, του οποίου το μερίδιο είναι δέκα φορές μικρότερο. Ο υπόλοιπος όγκος της αγοράς είναι κατακερματισμένος και κατανέμεται σε ανταγωνιστές με μονοψήφια μερίδια αγοράς. Εκτός τούτου, η Ηaniel ελέγχει με την CVK τον μοναδικό ολλανδό προμηθευτή του σημαντικότερου υλικού τοιχοποιίας στις Κάτω Χώρες. Η ισχύς της Ηaniel (CVK) δεν αντισταθμίζεται από την ισχύ των πελατών. Ο συνδυασμός όλων αυτών των παραγόντων παρέχει στη Ηaniel (CVK) δεσπόζουσα θέση στην αγορά υλικών τοιχοποιίας για φέροντες τοίχους στις Κάτω Χώρες.

γγ) Καμιά ενίσχυση της δεσπόζουσας θέσης της Ηaniel (CVK) στην αγορά εξαιτίας της συγκέντρωσης

(84) Η Επιτροπή φρονεί, ωστόσο, ότι η συγκέντρωση δεν θα ενισχύσει τη δεσπόζουσα θέση της Ηaniel (CVK) στην ολλανδική αγορά δομικών υλικών φέρουσας τοιχοποιίας. Οι ακόλουθοι λόγοι είναι καθοριστικοί γι' αυτό:

(85) Με τη συγκέντρωση αυξάνεται το μερίδιο αγοράς της Ηaniel μόνον κατά [0-2]* % και φθάνει στα [50-60]* %. Αν το παρασκευαζόμενο επιτόπου σκυρόδεμα δεν περιληφθεί στην αγορά δομικών υλικών φέρουσας τοιχοποιίας, το μερίδιο αγοράς της Ηaniel (CVK) θα αυξηθεί κατά [0-2]* % και θα φθάσει τα [60-70]* %. Στην περίπτωση που μόνο το παρασκευαζόμενο επιτόπου σκυρόδεμα που διαστρώνεται με τη μέθοδο της κατασκευής σήραγγας εξαιρεθεί από την οικεία αγορά, η αύξηση θα ανέλθει σε [0-2]* % και το συνολικό μερίδιο της αγοράς θα φθάσει στα [50-60]* %.

(86) Μια πιθανή ενίσχυση της υφιστάμενης δεσπόζουσας θέσης της Ηaniel (CVK) στην αγορά δεν μπορεί να αξιολογηθεί μόνο με βάση το ύψος της αύξησης του μεριδίου αγοράς. Αυτό ισχύει κυρίως και λόγω του ότι η ολλανδική αγορά παρουσιάζει ήδη μεγάλη συγκέντρωση, ώστε ο ανταγωνισμός εκεί να λειτουργεί μόνο σε περιορισμένο βαθμό. Υπό τις συνθήκες αυτές, ακόμη και μια ελάχιστη μεταβολή της θέσης της Ηaniel στην αγορά, σε συνδυασμό με άλλους παράγοντες, μπορεί να εξαφανίσει τις τελευταίες δυνατότητες που απέμειναν στους ανταγωνιστές. Ιδιαίτερα η διασφάλιση της θέσης δεσπόζουσας επιχείρησης στην αγορά με την αύξηση των υφιστάμενων ή την τοποθέτηση νέων φραγμών εισόδου στην αγορά ή τη διεύρυνση του περιθωρίου συμπεριφοράς της, με την οποία περιορίζονται οι δυνατότητες αντίδρασης των ανταγωνιστών (λ.χ. με τη διεύρυνση της ποικιλίας των προϊόντων), μπορεί να συνιστά, ανάλογα με την περίπτωση, σημαντική ενίσχυση δεσπόζουσας θέσης κατά την έννοια του άρθρου 2 παράγραφος 2 του κανονισμού για τον έλεγχο των συγκεντρώσεων.

(87) Στην προκειμένη περίπτωση η έρευνα αγοράς της Επιτροπής έδειξε ότι η εξαγορά της Fels από τη Ηaniel δεν διασφαλίζει ούτε ενισχύει την υφιστάμενη θέση της Ηaniel (CVK) στην αγορά.

(88) Κατ' αρχήν η Ηaniel με την εξαγορά της Fels διευρύνει την ποικιλία των προϊόντων της. Πριν από τη συγκέντρωση η Ηaniel (CVK) μπορούσε να προσφέρει ένα μόνον υλικό τοιχοποιίας, τις ασβεστοπυριτικές πλίνθους, οι οποίες είναι μεν το κυριότερο, και μάλιστα με απόσταση από τα υπόλοιπα, υλικό τοιχοποιίας για φέροντες τοίχους, αλλά ωστόσο με μερίδιο αγοράς [15-20]* % δεν κατείχε ισχυρότερη θέση από το γύψο και το πορομπετόν στους μη φέροντες τοίχους. Και τα δύο προϊόντα, αντίθετα, παράγονται από τη Fels. Λόγω της συγκέντρωσης, η Ηaniel (CVK) με τη Fels θα είναι σε θέση να προσφέρει και τα τρία προϊόντα και να καλύπτει συνεπώς το μεγαλύτερο μέρος των αναγκών σε υλικά τοιχοποιίας για φέροντες και μη φέροντες τοίχους.

(89) Βεβαίως η Fels δεν συγκαταλέγεται μεταξύ των μεγαλύτερων προμηθευτών προϊόντων γύψου και πορομπετόν στις Κάτω Χώρες. Όσον αφορά το δομικό υλικό πορομπετόν που μπορεί να χρησιμοποιηθεί και σε φέροντες τοίχους, η Υtong είναι ο προμηθευτής που κατέχει τα πρωτεία. Αντίστοιχα, η Fels έχει στην όμορη αγορά των δομικών υλικών για μη φέροντες τοίχους, στην οποία το πορομπετόν παίζει μεγαλύτερο ρόλο απ' ό,τι στην εδώ εξεταζόμενη αγορά των δομικών υλικών για φέροντες τοίχους, μερίδιο αγοράς μόνο [5-10]* %, ενώ η Υtong [15-20]* %. Η έρευνα αγοράς έδειξε ότι η Υtong έχει εδραιωθεί στην αγορά και ιδιαίτερα στους μεγαλύτερους διανεμητικούς ομίλους δομικών υλικών και εξαιτίας αυτού η Fels αντιμετωπίζει πρόβλημα πωλήσεων προς αυτούς. Η Fels, ως εκ τούτου, εξαρτάται αυτή τη στιγμή από τους λεγόμενους ελεύθερους εμπόρους που έχουν μικρότερο κύκλο εργασιών και είναι οικονομικά ασθενέστεροι. Επιπλέον η Fels δεν διαθέτει στις Κάτω Χώρες δικά της εργοστάσια παραγωγής, αλλά δραστηριοποιείται στην αγορά μόνο με εισαγωγές. Υπό τις συνθήκες αυτές δεν είναι αρκετά βέβαιο ότι η Ηaniel με την εξαγορά μόνον της Fels θα μπορέσει να παρακινήσει σε πολύ μεγάλο βαθμό πελάτες να προμηθεύονται όλα τα αναγκαία δομικά υλικά τοιχοποιίας από την ίδια και συνεπώς να περιορίσει ακόμη περισσότερο τις δυνατότητες αντίδρασης άλλων προμηθευτών. Έτσι, πελάτες που ρωτήθηκαν στο πλαίσιο της έρευνας αγοράς επεσήμαναν μεν τη διεύρυνση του φάσματος των προϊόντων της Ηaniel, ταυτόχρονα όμως δήλωναν ότι δεν φοβούνταν σημαντικές αυξήσεις τιμών, όσο παρέμενε στην αγορά η Υtong ως ανεξάρτητος προμηθευτής πορομπετόν.

(90) Υπό τις συνθήκες αυτές, συνεπώς, η αποχώρηση της Fels, ενός ανεξάρτητου ανταγωνιστή, από την αγορά, κατά τη γνώμη της Επιτροπής δεν πρόκειται να οδηγήσει σε ενίσχυση της υφιστάμενης δεσπόζουσας θέσης της Ηaniel (CVK), ακόμη και αν λάβουμε υπόψη το σημαντικά μειωμένο ήδη επίπεδο ανταγωνισμού.

γ) Η αγορά δομικών υλικών για μη φέροντες τοίχους

(91) Η ολλανδική αγορά δομικών υλικών για μη φέροντες τοίχους είχε το 2000 όγκο 1,7 εκατ. m3 και αξία 282 εκατ. ευρώ. Ο πίνακας που ακολουθεί δείχνει τα μερίδια αγοράς (σε όγκο) των ενδιαφερομένων μερών και των σημαντικότερων ανταγωνιστών τους, λαμβάνοντας υπόψη όλα τα δομικά υλικά μη φέρουσας τοιχοποιίας(17):

>ΘΕΣΗ ΠΙΝΑΚΑ>

(92) Η Ηaniel (CVK) με μερίδιο αγοράς [15-20]* % ηγείται της αγοράς δομικών υλικών για φέροντες τοίχους και είναι -όπως αναφέρθηκε ήδη- ο μοναδικός προμηθευτής ασβεστοπυριτικών πλίνθων, του σημαντικότερου δομικού υλικού για φέροντες και μη φέροντες τοίχους. Ωστόσο η Υtong, ως ο μεγαλύτερος παραγωγός πορομπετόν για μη φέροντες τοίχους, με μερίδιο αγοράς [15-20]* %, βρίσκεται πολύ κοντά στη θέση της Ηaniel (CVK) στην αγορά και οι τρεις σημαντικότεροι παραγωγοί προϊόντων γύψου, η GIBO, η Lafarge και η Gyproc συγκεντρώνουν σημαντικά μερίδια αγοράς που κυμαίνονται μεταξύ [5-10]* % και [10-15]* %. Μ' αυτή τη διάρθρωση της αγοράς μπορεί να αποκλεισθεί ότι η Ηaniel (CVK) κατέχει δεσπόζουσα θέση.

(93) Με την εξαγορά της Fels -έναν προμηθευτή πορομπετόν και προϊόντων γύψου με όχι ασήμαντο μερίδιο αγοράς, το οποίο όμως με [5-10]* % είναι σαφώς μικρότερο του μεριδίου της Υtong και του μεριδίου των παραγωγών προϊόντων γύψου που προαναφέρθηκαν- το μερίδιο της Ηaniel αυξάνει σε [20-30]* % και κατά συνέπεια αυξάνει η απόστασή της από τους αμέσως επόμενους ανταγωνιστές. Η Ηaniel διευρύνει το φάσμα των προϊόντων της με τα σημαντικά για τους μη φέροντες τοίχους προϊόντα γύψου και πορομπετόν. Λόγω της ύπαρξης ισχυρών ανταγωνιστών, ωστόσο, δεν πρέπει να αναμένεται ότι η Ηaniel με την εξαγορά της Fels θα μπορέσει με τη συγκέντρωση να διευρύνει τα περιθώρια ανταγωνιστικών ελιγμών για λογαριασμό της σε βαθμό που θα της επιτρέψει να αποκτήσει δεσπόζουσα θέση στην αγορά.

δ) Αποτέλεσμα

(94) Η Επιτροπή καταλήγει συνεπώς στο συμπέρασμα ότι η συγκέντρωση δεν δημιουργεί ούτε ενισχύει δεσπόζουσα θέση σε καμιά από τις σχετικές αγορές των Κάτω Χωρών.

2. ΑΛΛΕΣ ΕΘΝΙΚΕΣ ΑΓΟΡΕΣ

(95) Εκτός από τη Γερμανία, της οποίας οι αγορές δεν υπόκεινται στην εξέταση της Επιτροπής στην προκειμένη περίπτωση, και τις Κάτω Χώρες, η συγκέντρωση έχει σαν αποτέλεσμα αύξηση των μεριδίων αγοράς στο Βέλγιο και ενδεχομένως τη Γαλλία.

(96) Η Ηaniel δραστηριοποιείται στο Βέλγιο μ' ένα εργοστάσιο παραγωγής ασβεστοπυριτικών πλίνθων. Η Fels (Hebel) πωλεί εκεί υλικά τοιχοποιίας, χωρίς να διαθέτει δικά της εργοστάσια. Το συνολικό ποσοστό της Ηaniel και της Fels στην πώληση δομικών υλικών τοιχοποιίας (λιθοσωμάτων) ανέρχεται σε [2-5]* %, και λαμβάνοντας υπόψη όλα τα δομικά υλικά τοιχοποιίας (συμπεριλαμβανομένων των προκατασκευασμένων από σκυρόδεμα στοιχείων και του παρασκευαζόμενου επιτόπου σκυροδέματος) σε λιγότερο από [2-5]* %. Ακόμη και αν διακρίναμε την αγορά σε δομικά υλικά για φέροντες τοίχους και μη φέροντες τοίχους, μπορεί να αποκλεισθεί ότι τα μερίδια αγοράς θα ανέλθουν σε κρίσιμες οριακές τιμές από άποψη ανταγωνισμού.

(97) Στη Γαλλία η Ηaniel συμμετέχει σε εργοστάσιο παραγωγής ετοίμου σκυροδέματος. Η Fels (Hebel) δραστηριοποιείται στη χώρα αυτή με τρία εργοστάσια παραγωγής πορομπετόν. Θα προκύψουν αυξήσεις μεριδίων αγοράς μόνον αν υποθέσουμε μια μεγαλύτερη αγορά δομικών υλικών τοιχοποιίας που θα περιλαμβάνει τα προκατασκευασμένα από σκυρόδεμα δομικά στοιχεία και το παρασκευαζόμενο επιτόπου σκυρόδεμα. Στην περίπτωση αυτή το κοινό μερίδιο αγοράς θα ανέλθει σε [0-2]* % περίπου. Μπορεί να αποκλεισθεί ότι, ακόμη και αν διακρίνουμε την αγορά σε δομικά υλικά για φέροντες και μη φέροντες τοίχους ή/και ακόμη και με μια ενδεχόμενη περιφερειακή οριοθέτηση της αγοράς, θα προκύψουν μερίδια αγοράς που θα ανέλθουν σε κρίσιμες οριακές τιμές από άποψη ανταγωνισμού.

(98) Γι' αυτό και η συγκέντρωση δεν έχει σαν αποτέλεσμα τη δημιουργία ή την ενίσχυση δεσπόζουσας θέσης στην αγορά του Βελγίου και της Γαλλίας.

X. ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑ

(99) Για τους λόγους που αναφέρθηκαν ανωτέρω δύναται να θεωρηθεί ότι η προταθείσα συγκέντρωση δεν δημιουργεί ούτε ενισχύει δεσπόζουσα θέση με την οποία παρακωλύεται σε μεγάλο βαθμό ο ουσιαστικός ανταγωνισμός στην κοινή αγορά ή σε σημαντικό τμήμα της. Η συγκέντρωση, συνεπώς, πρέπει να κηρυχθεί συμβιβάσιμη με την κοινή αγορά και τη συμφωνία για τον ΕΟΧ, σύμφωνα με το άρθρο 2 παράγραφος 2 και το άρθρο 8 παράγραφος 2 του κανονισμού για τον έλεγχο των συγκεντρώσεων, καθώς και με το άρθρο 57 της συμφωνίας για τον ΕΟΧ,

ΕΞΕΔΩΣΕ ΤΗΝ ΑΚΟΛΟΥΘΗ ΑΠΟΦΑΣΗ:

Άρθρο 1

Η κοινοποιηθείσα συγκέντρωση με την οποία η Ηaniel Baustoff-Industrie Zuschlagsstoffe GmbH αποκτά τον πλήρη έλεγχο της Fels-Werke GmbH κατά την έννοια του άρθρου 3 παράγραφος 1 στοιχείο β) του κανονισμού για τον έλεγχο των συγκεντρώσεων, κηρύσσεται συμβιβάσιμη με την κοινή αγορά και τη συμφωνία για τον ΕΟΧ.

Άρθρο 2

Η παρούσα απόφαση απευθύνεται στην:

Haniel Baustoff-Industrie Zuschlagsstoffe GmbH Franz-Haniel-Platz 6-8 D - 47119 Duisburg-Ruhrort

Βρυξέλλες, στις 21 Φεβρουαρίου 2002.

Για την Επιτροπή

Mario Monti

Μέλος της Επιτροπής

(1) ΕΕ L 395 της 30.12.1989, σ. 1· διορθωτικό στην ΕΕ L 257 της 21.9.1990, σ. 13.

(2) ΕΕ L 180 της 9.7.1997, σ. 1.

(3) ΕΕ C 97 της 24.4.2003.

(4) ΕΕ C 97 της 24.4.2003.

(5) Ο υπολογισμός του κύκλου εργασιών έγινε βάσει του άρθρου 5 παράγραφος 1 του κανονισμού για τον έλεγχο των συγκεντρώσεων και της ανακοίνωσης της Επιτροπής σχετικά με την έννοια του κύκλου εργασιών (ΕΕ C 66 της 2.3.1998, σ. 25). Κύκλοι εργασιών που πραγματοποιήθηκαν πριν από την 1η Ιανουαρίου 1999 υπολογίσθηκαν με τις μέσες συναλλαγματικές ισοτιμίες του ecu και μετατράπηκαν σε ευρώ με αναλογία 1:1.

(6) Μέγιστες διαστάσεις 240x175x113 mm.

(7) Υπόθεση COMP/M.1866 - Preussag/Hebel, απόφαση της 29ης Μαρτίου 2000.

(8) NMa, απόφασης της 20ής Οκτωβρίου 1998 στην υπόθεση 124/CVK Kalkzandsteen.

(9) NMa, απόφασης της 29ης Φεβρουαρίου 2000 στην υπόθεση 2427/NCD - Fernhout.

(10) Τμήματα του κειμένου παραλήφθηκαν για να εξασφαλιστεί το απόρρητο εμπιστευτικών πληροφοριών. Τα τμήματα αυτά συμβολίζονται με ορθογωνικές αγκύλες και αστερίσκο.

(11) Σύμφωνα με στοιχεία των ενδιαφερομένων μερών το ποσοστό του παρασκευαζομένου επιτόπου σκυροδέματος που διαστρώνεται με τη μέθοδο της κατασκευής σήραγγας ανέρχεται σε 40 %. Σύμφωνα με την έρευνα αγοράς μάλιστα, το ποσοστό αυτό θα μπορούσε να είναι μεγαλύτερο.

(12) Ειδικά για δομικά στοιχεία που κατασκευάζονται για ειδική χρήση ή με ειδικές παραγγελίες, βλέπε αιτιολογική σκέψη 32. Η Ηaniel ανέφερε επίσης ότι από ένα ορισμένο πάχος τοίχου και άνω πρέπει να θεωρείται γενικώς ότι το προϊόν χρησιμοποιείται για φέροντες τοίχους.

(13) Με την προϋπόθεση ότι το 40 % του παρασκευαζόμενου επιτόπου σκυροδέματος που χρησιμοποιείται στις Κάτω Χώρες διαστρώνεται με τη μέθοδο της κατασκευής σήραγγας, βλέπε υποσημείωση 10.

(14) Ο υπολογισμός βασίζεται σε εκτιμήσεις των ενδιαφερομένων μερών όσον αφορά τα ποσοστά των διαφόρων δομικών υλικών που χρησιμοποιούνται ως υλικά τοιχοποιίας γενικά, καθώς και την κατανομή τους σε φέροντες και μη φέροντες τοίχους. Εφόσον τα υλικά τοιχοποιίας χρησιμοποιούνται και σε φέροντες και μη φέροντες τοίχους (λ.χ. ασβεστοπυριτικές πλίνθοι, πορομπετόν), ελήφθη υπόψη μόνο το κατ' εκτίμηση ποσοστό που χρησιμοποιείται σε φέροντες τοίχους. Η Επιτροπή θεωρεί σωστές, σε γενικές γραμμές, τις εκτιμήσεις αυτές βάσει της έρευνας αγοράς της. Ακριβή στατιστικά στοιχεία πάντως δεν είναι διαθέσιμα για το θέμα αυτό.

(15) Απόφαση του Δικαστηρίου, της 13ης Φεβρουαρίου 1979, στην υπόθεση 85/76 - Hoffmann-La Roche κατά Επιτροπής (Συλλογή 1979, σ. 461, αιτιολογική σκέψη 39)· βλέπε επίσης και την απόφαση του Πρωτοδικείου της 25ης Μαρτίου 1999, στην υπόθεση T-102/96 - Gencor κατά Επιτροπής (Συλλογή 1999, σ. II-753 αιτιολογικές σκέψεις 201 και 202).

(16) Η Cementbouw ήταν μέχρι τα μέσα του 2001 θυγατρική εταιρεία του ολλανδικού ομίλου κατασκευών ΝBM Amstelland NV. Ο όμιλος Cementbouw πωλήθηκε στις αρχές του χρόνου στην CVC Capital Inc., ένα χρηματοοικονομικό επενδυτή.

(17) Εφόσον τα υλικά τοιχοποιίας χρησιμοποιούνται σε φέροντες και μη φέροντες τοίχους (όπως λ.χ. οι ασβεστοπυριτικές πλίνθοι, το πορομπετόν), από τα υλικά αυτά λήφθηκε υπόψη μόνο το ποσοστό τους που χρησιμοποιείται σε μη φέροντες τοίχους.