Ψήφισμα του Συμβουλίου

της 17ης Νοεμβρίου 2003

για την ίση πρόσβαση και συμμετοχή στην κοινωνία της γνώσης με στόχο την ανάπτυξη και την καινοτομία

(2003/C 317/03)

ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ

1. ΥΠΕΝΘΥΜΙΖΟΝΤΑΣ:

ότι ένας από τους στόχους της Ευρωπαϊκής Ένωσης είναι η εξάλειψη των ανισοτήτων και η προώθηση της ισότητας μεταξύ ανδρών και γυναικών σε όλους τους τομείς,

τη Στρατηγική της Λισσαβώνας, που επεσήμανε ότι είναι σκόπιμο να παρασχεθούν σε όλους τους πολίτες οι απαιτούμενες δεξιότητες για να ζήσουν και να εργασθούν στην κοινωνία της γνώσης, καθώς και ότι πρέπει να αυξηθεί το σημερινό ποσοστό απασχόλησης των γυναικών,

τα Ευρωπαϊκά Συμβούλια των Βρυξελλών (Μάρτιος 2003), της Σεβίλλης, της Βαρκελώνης και της Νίκαιας, τα οποία:

- ΕΠΕΔΟΚΙΜΑΣΑΝ την ενίσχυση της υλοποίησης, του συντονισμού και της παρακολούθησης της ισότητας των φύλων και της ένταξης της διάστασης του φύλου στις άλλες πολιτικές ανά την Ευρωπαϊκή Ένωση και διατύπωσαν το αίτημα οι κατευθυντήριες γραμμές να εξετάζουν μεταξύ άλλων την επιχειρηματικότητα και την ισότητα των φύλων,

- ΕΝΕΚΡΙΝΑΝ τους στόχους του Σχεδίου Δράσης της Επιτροπής για μια ηλεκτρονική Ευρώπη (eEurope 2005: Μια κοινωνία των πληροφοριών για όλους), αντιμετωπίζοντας με τον τρόπο αυτό την ανάγκη παροχής στο εργατικό δυναμικό των κυρίων δεξιοτήτων που απαιτούνται για την κοινωνία της γνώσης,

- ΚΑΛΕΣΑΝ το Συμβούλιο να διασφαλίσει ότι όλοι οι πολίτες, και ειδικότερα ομάδες όπως οι άνεργες γυναίκες, διαθέτουν τα βασικά προσόντα, ιδίως δε τα σχετιζόμενα με τις Τεχνολογίες των Πληροφοριών και των Επικοινωνιών (ΤΠΕ),

- ΤΟΝΙΣΑΝ ότι στο Ευρωπαϊκό Κοινωνικό Πρότυπο περιλαμβάνεται η καταπολέμηση των διακρίσεων κάθε μορφής, ότι η ισότητα των φύλων στην εργασία πρέπει να αποτελεί τη βάση για την πορεία προς την οικονομία με βάση τη γνώση και ότι η δημιουργία περισσότερων και καλύτερων θέσεων απασχόλησης είναι καίρια για την κοινωνική ένταξη,

το ψήφισμα του Συμβουλίου του Ιουνίου 2001 σχετικά με την επιστήμη και την κοινωνία και τις γυναίκες στην επιστήμη(1), που κάλεσε την Επιτροπή να συνεχίσει και να εντείνει τις προσπάθειές της για την προώθηση του ρόλου των γυναικών στην επιστήμη και την τεχνολογία, και ιδίως στα πλαίσια του έκτου προγράμματος-πλαισίου,

τα συμπεράσματα του Συμβουλίου, του Μαρτίου 2003, για την προώθηση του επιχειρηματικού πνεύματος και των μικρών επιχειρήσεων(2), που υπογράμμισαν την ανάγκη ενθάρρυνσης των γυναικών επιχειρηματιών προκειμένου να δημιουργηθούν περισσότερες νέες καινοτόμες και ανταγωνιστικές επιχειρήσεις,

Τα συμπεράσματα του Συμβουλίου, του Μαΐου 2003, σχετικά με την προσαρμογή των πολιτικών για το ηλεκτρονικό επιχειρείν σε ένα μεταβαλλόμενο περιβάλλον(3), τα οποία υπογράμμισαν την ανάγκη να περιορισθούν και να γεφυρωθούν τα χάσματα στον τομέα των ηλεκτρονικών δεξιοτήτων και την ανάγκη να συμπεριληφθεί στις σχετικές δράσεις το σύνολο του διαθέσιμου εν δυνάμει εργατικού δυναμικού, προκειμένου να αντιμετωπισθεί ειδικότερα η σοβαρή υποεκπροσώπηση των γυναικών στους εργαζόμενους στον τομέα των ΤΠΕ,

Το ψήφισμα του Συμβουλίου, του Ιουλίου 2003, για το κοινωνικό και ανθρώπινο κεφάλαιο(4), που υπογράμμισε την ανάγκη εξάλειψης του σημερινού χάσματος όσον αφορά την πρόσβαση των φύλων στην εκπαίδευση στον τομέα των ΤΠΕ, τις θέσεις εργασίας και τη χρήση των ΤΠΕ, και την ανάγκη ενθάρρυνσης περισσοτέρων γυναικών να ακολουθήσουν τριτοβάθμιες σπουδές σε θέματα που σχετίζονται με την κοινωνία των πληροφοριών,

τα συμπεράσματα της 14ης Μαρτίου 2003 της Επιτροπής των ΗΕ για τη θέση της γυναίκας, στα οποία σημειώνεται ότι η ίση εκπροσώπηση των δύο φύλων στον τομέα των ΤΠΕ είναι ουσιώδης για την πρόληψη του αντικτύπου της ψηφιακής επανάστασης στην ισότητα των φύλων.

2. ΑΝΑΓΝΩΡΙΖΟΝΤΑΣ:

Το σημαντικό ρόλο που μπορεί να διαδραματίσει η ισότητα των φύλων στο πλαίσιο της στρατηγικής της Λισσαβώνας, συμβάλλοντας στο να καταστεί η Ευρωπαϊκή Ένωση η πλέον ανταγωνιστική και δυναμική κοινωνία της γνώσης ανά την υφήλιο, ικανή για βιώσιμη οικονομική ανάπτυξη με περισσότερες και καλύτερες θέσεις εργασίας και μεγαλύτερη κοινωνική συνοχή, καθώς και τον κεντρικό ρόλο που μπορούν να διαδραματίσουν οι κοινωνικοί εταίροι και οι ΜΚΟ προκειμένου να μειωθούν οι ανισότητες των φύλων και το ψηφιακό χάσμα.

3. ΥΠΟΓΡΑΜΜΙΖΟΝΤΑΣ:

Την ανάγκη προώθησης της ίσης συμμετοχής ανδρών και γυναικών στην κοινωνία της γνώσης, δίνοντας ιδιαίτερη προσοχή:

- στις δεξιότητες που απαιτούνται για την κοινωνία της γνώσης,

- στην απασχόληση, την έρευνα, την καινοτομία και το επιχειρηματικό πνεύμα,

- την κοινωνική και περιφερειακή ένταξη.

4. ΚΑΛΕΙ τα κράτη μέλη:

εν γένει:

- να βελτιώσουν τις δυνατότητες επίτευξης της ισότητας των φύλων και της οικονομικής, πολιτικής και κοινωνικής χειραφέτησης των γυναικών στο πλαίσιο ευρύτερα διαδεδομένης χρήσης των ΤΠΕ συμπεριλαμβανομένων των υποδομών και, αναγνωρίζοντας βεβαίως ότι οι γυναίκες καταναλώνουν και χρησιμοποιούν ευρύτατα τις ΤΠΕ και τα πολυμέσα, να προωθήσουν περαιτέρω τη συμμετοχή και την επίδραση τους σε όλα τα επίπεδα της παραγωγής, της έρευνας και της καινοτομίας,

- να εντάξουν τα θέματα φύλου στις εθνικές τους πολιτικές στον τομέα των ΤΠΕ, μεταξύ άλλων στο σχεδιασμό και την υλοποίηση των πρωτοβουλιών "ηλεκτρονικού κράτους" και να διασφαλίσουν την έγκαιρη και πλήρη συμμετοχή των γυναικών στα ανωτέρω, λαμβάνοντας υπόψη στα πλαίσια αυτά τις ανάγκες των ευάλωτων ομάδων,

στον τομέα των δεξιοτήτων για την κοινωνία της γνώσης:

- να αξιολογήσουν την ανάγκη αύξησης των προσπαθειών όσον αφορά τις υφιστάμενες πολιτικές και πρωτοβουλίες αντιμετωπίζοντας τη σημερινή ανεπαρκή εκπροσώπηση των γυναικών στην εκπαίδευση στον τομέα των ΤΠΕ, μεταξύ άλλων προσαρμόζοντας την εκπαίδευση ΤΠΕ σε όλα τα επίπεδα προκειμένου να λαμβάνονται υπόψη οι ανάγκες των γυναικών που σπουδάζουν, και να υποστηρίξουν την έρευνα όσον αφορά τη χρήση των ΤΠΕ από τις γυναίκες, ειδικότερα δε τις ανάγκες πληροφόρησής τους και τα ενδιαφέροντά τους,

- να εξετάσουν τη χρησιμότητα των ενισχυτικών πρωτοβουλιών, όπως οι εκστρατείες ευαισθητοποίησης και τα μαθήματα ψηφιακού αλφαβητισμού, ξεκινώντας από τα πρώτα στάδια της εκπαίδευσης, με στόχο τη διαμόρφωση της σχετικής νοοτροπίας και την καταπολέμηση των αρνητικών στερεοτύπων και δίνοντας ιδιαίτερη προσοχή στις γυναίκες που ανήκουν σε μειονεκτικές ομάδες και περιοχές,

στον τομέα της απασχόλησης, της έρευνας, της καινοτομίας και της επιχειρηματικότητας:

- να αναπτύξουν περαιτέρω, μεταξύ άλλων μέσω των Διαρθρωτικών Ταμείων, πρωτοβουλίες με στόχο την κατάρτιση των γυναικών στον τομέα των ΤΠΕ, ιδίως προκειμένου να εισέλθουν, να επανέλθουν και να επανεκπαιδευθούν στην αγορά εργασίας, αξιοποιώντας επίσης την προστιθέμενη αξία που προκύπτει από τις εταιρικές σχέσεις ιδιωτικού - δημόσιου τομέα και από τη συμμετοχή τοπικών κοινοτήτων και ψηφιακών δικτύων,

- να προωθήσουν τις κατάλληλες ρυθμίσεις οργάνωσης της εργασίας και νέους τρόπους συμβιβασμού εργασίας και οικογενειακής ζωής, τόσο για τους άνδρες όσο και για τις γυναίκες με στόχο να καταπολεμηθεί η περιορισμένη εκπροσώπηση και τα χαμηλά ποσοστά παραμονής των γυναικών στον τομέα ΤΠΕ· καθώς και στην έρευνα και την τεχνολογική ανάπτυξη,

- να προωθήσουν τη μεγαλύτερη συμμετοχή των γυναικών στις ερευνητικές δραστηριότητες και επιχειρήσεις, ως μέσο για την προώθηση της καινοτομίας,

- να ενθαρρύνουν, ιδίως μέσω εκστρατειών ευαισθητοποίησης και υποστήριξης των νέων επιχειρήσεων, τη δημιουργία και τη συνεχή ανάπτυξη επιχειρήσεων από γυναίκες, ιδίως σε τομείς εντάσεως γνώσεων, καθώς και την ίση συμμετοχή ανδρών και γυναικών στην κατάρτιση πολιτικής και τη λήψη αποφάσεων στον τομέα ΤΠΕ και τους τομείς των μέσων ενημέρωσης,

στον τομέα της κοινωνικής και περιφερειακής ένταξης:

- να δώσουν ιδιαίτερη προσοχή στις γυναίκες που ανήκουν σε όλες τις ομάδες που κινδυνεύουν να υποστούν ψηφιακό αποκλεισμό, ώστε να αυξηθεί η συμμετοχή τους στην κοινωνική και την εργασιακή ζωή στην κοινωνία της γνώσης,

- να αξιοποιήσουν τις δυνατότητες που παρέχουν οι νέες τεχνολογίες για την ενσωμάτωση και την οικονομική ανάπτυξη μειονεκτικών περιοχών, μεταξύ άλλων με τη βελτίωση των δυνατοτήτων συμβιβασμού εργασίας και οικογενειακής ζωής, τόσο για τους άνδρες όσο και για τις γυναίκες, για παράδειγμα μέσω της τηλεργασίας,

- να αναγνωρίσουν τη σκοπιμότητα της δημιουργίας των κατάλληλων υποδομών, συμπεριλαμβανομένων των ευρυζωνικών συνδέσεων, καθώς και της παροχής δυνατοτήτων ίσης πρόσβασης για τους άνδρες και τις γυναίκες, επαρκούς βασικής εκπαίδευσης και ηλεκτρονικής μάθησης, ιδίως για την ανάπτυξη των απομακρυσμένων και αραιοκατοικημένων περιοχών,

5. ΣΗΜΕΙΩΝΕΙ τις δεσμεύσεις που έχουν ήδη αναληφθεί από τους κοινωνικούς εταίρους και τους ΣΥΝΙΣΤΑ να δώσουν ιδιαίτερη προσοχή:

- στη βελτίωση της εκπαίδευσης των γυναικών και των ανδρών για την κοινωνία της γνώσης, καθώς και στην παροχή ίσης πρόσβασης σε αυτή,

- στην αύξηση της συνεργασίας με το εκπαιδευτικό σύστημα ούτως ώστε να διευκολυνθεί η μετάβαση στην εργασία και να προωθηθεί η δια βίου μάθηση,

- στην ανάπτυξη μορφών οργάνωσης της εργασίας ευνοϊκών για την οικογενειακή ζωή ούτως ώστε άνδρες και γυναίκες να συμβιβάζουν την εργασία και την οικογενειακή ζωή, διευκολύνοντας με τον τρόπο αυτό τη συμμετοχή των γυναικών και την παραμονή τους στον τομέα των ΤΠΕ,

- στην εξέταση του θέματος της ισότητας των φύλων στην κοινωνία της γνώσης μέσω της κοινωνικής ευθύνης των επιχειρήσεων.

6. ΚΑΛΕΙ την Επιτροπή:

- να δώσει ιδιαίτερη προσοχή στις εφαρμοζόμενες πολιτικές και πρωτοβουλίες της στους προαναφερόμενους τρεις τομείς και στις προαναφερόμενες ειδικές πτυχές,

- να παρακολουθεί, σε συνεργασία με τα κράτη μέλη, την πρόοδο στον τομέα αυτό και να συνεχίσει την ανάλυση των διαφόρων παραγόντων στους οποίους οφείλονται τα σημερινά χάσματα, και των πιθανών λύσεων, συμπεριλαμβανομένης της συλλογής και της διάδοσης πληροφοριών σχετικά με τις ορθές πρακτικές,

- να ευνοήσει την ανάπτυξη εταιρικών σχέσεων μεταξύ των ενδιαφερομένων, συμπεριλαμβανομένης της κοινωνίας των πολιτών, προκειμένου να διευκολυνθεί η συμμετοχή των γυναικών στην κοινωνία της γνώσης,

- σε συνεργασία με τα κράτη μέλη και χωρίς τη δημιουργία περιττού γραφειοκρατικού φόρτου, να αναπτύξει, να συγκεντρώσει και να δημοσιεύσει στατιστικές ανά φύλο, καθώς και στατιστικές σχετικά με την ισότητα των φύλων, σχετικά με διάφορες πτυχές της κοινωνίας της γνώσης,

- να υποβάλλει εκθέσεις για την πρόοδο που πραγματοποιεί η πρωτοβουλία "Γυναίκες στη Βιομηχανική Έρευνα" στα πλαίσια της έρευνας, της ανάπτυξης, της καινοτομίας και του επιχειρηματικού πνεύματος.

(1) ΕΕ C 199 της 14.7.2001, σ. 1.

(2) ΕΕ C 64 της 18.3.2003, σ. 6-8.

(3) ΕΕ C 149 της 26.6.2003, σ. 7-9 και έγγρ. 9857/03.

(4) ΕΕ C 175 της 24.7.2003, σ. 3.