ΑΠΟΦΑΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ της 14ης Οκτωβρίου 1998 σχετικά με διαδικασία εφαρμογής του άρθρου 85 της συνθήκης ΕΚ (Υπόθεση IV/F-3/33.708 - British Sugar plc, υπόθεση IV/F-3/33.709 - Tate & Lyle plc, υπόθεση IV/F-3/33.710 - Napier Brown & Company Ltd, υπόθεση IV/F-3/33.711 - James Budgett Sugars Ltd) [κοινοποιηθείσα υπό τον αριθμό E(1998) 3061] (Το κείμενο στην αγγλική γλώσσα είναι το μόνο αυθεντικό) (1999/210/ΕΚ)

Η ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΤΩΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΩΝ ΚΟΙΝΟΤΗΤΩΝ,

Έχοντας υπόψη:

τη συνθήκη για την ίδρυση της Ευρωπαϊκής Κοινότητας,

τον κανονισμό αριθ. 17 του Συμβουλίου, της 6ης Φεβρουαρίου 1962, πρώτο κανονισμό εφαρμογής των άρθρων 85 και 86 της συνθήκης (1), όπως τροποποιήθηκε τελευταία από την πράξη προσχώρησης της Αυστρίας, της Φινλανδίας και της Σουηδίας, και ιδίως το άρθρο 15 παράγραφος 2,

την απόφαση που έλαβε η Επιτροπή στις 4 Μαΐου 1992 να κινήσει τη διαδικασία στην προκειμένη περίπτωση,

Αφού έδωσε στις ενδιαφερόμενες επιχειρήσεις την ευκαιρία να γνωστοποιήσουν τις απόψεις τους επί των κειμένων των αιτιάσεων της Επιτροπής, σύμφωνα με το άρθρο 19 παράγραφος 1 του κανονισμού αριθ. 17 και του κανονισμού αριθ. 99/63/ΕΟΚ της Επιτροπής, της 25ης Ιουλίου 1963, περί των ακροάσεων που προβλέπονται στο άρθρο 19 παράγραφοι 1 και 2 του κανονισμού αριθ. 17 του Συμβουλίου (2),

Μετά από διαβουλεύσεις με τη συμβουλευτική επιτροπή συμπράξεων και τις δεσποζουσών θέσεων,

Εκτιμώντας:

I. ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΚΑΙ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑ

(1) Η απόφαση αφορά το συντονισμό εκ μέρους δύο βρετανών παραγωγών ζάχαρης, της British Sugar Plc [στο εξής «British Sugar» (3)] και της Tate & Lyle Plc [στο εξής «Tate & Lyle» (4)], και δύο εταιρείες εμπορίας ζάχαρης, τη Napier Brown & Company Ltd (στο εξής «Napier Brown») και την James Budgett Sugars Ltd (στο εξής «James Budgett») της πολιτικής τους όσον αφορά τον καθορισμό των τιμών για τη βιομηχανική λευκή κρυσταλλική ζάχαρη στη Μεγάλη Βρετανία. Αφορά επίσης το συντονισμό της πολιτικής των δύο παραγωγών ζάχαρης όσον αφορά τον καθορισμό των τιμών για τη λευκή κρυσταλλική ζάχαρη λιανικής πώλησης στη Μεγάλη Βρετανία. Η παράβαση έλαβε χώρα κατά το διάστημα (στο εξής «το διάστημα αναφοράς») μεταξύ 20 Ιουνίου 1986 και 2 Ιουλίου 1990 όσον αφορά την British Sugar και την Tate & Lyle, και τέλους του 1986 και 2 Ιουλίου του 1990 όσον αφορά τη Napier Brown και την James Budgett.

(2) Στην προκειμένη περίπτωση, αφορμή για την κίνηση της διαδικασίας εκ μέρους της Επιτροπής, και μιας παράλληλης διαδικασίας εκ μέρους της βρετανικής υπηρεσίας ανταγωνισμού (Office of Fair Trading - OFT) (5), αποτέλεσαν δύο αυτοενοχοποιητικές επιστολές τις οποίες απέστειλε η Tate & Lyle προς το OFT στις 16 Ιουλίου και στις 20 Αυγούστου 1990. Στις 4 Μαΐου, η Επιτροπή κίνησε τη διαδικασία κατά των προαναφερθέντων τεσσάρων μερών, καθώς και εναντίον άλλων ευρωπαίων παραγωγών ζάχαρης, και, στις 12 Ιουνίου 1992, απέστειλε ανακοίνωση αιτιάσεων σε όλους τους ενδιαφερόμενους. Αυτή η αρχική ανακοίνωση αιτιάσεων αφορούσε διάφορα περιστατικά αντιαγωνιστικής πρακτικής που σχετίζονταν με το εμπόριο ζάχαρης στο Ηνωμένο Βασίλειο και την παράβαση του άρθρου 85 παράγραφος 1 και του άρθρου 86 της συνθήκης ΕΚ. Βάσει των γραπτών απαντήσεων των μερών και των προτάσεων που υποβλήθηκαν κατά την προφορική διαδικασία σε σχέση με την αρχική ανακοίνωση αιτιάσεων, η Επιτροπή αποφάσισε να επαναπροσανατολίσει τη δράση της και να εστιασθεί στην παράβαση η οποία μπορεί να υποστηριχθεί με τα εμπεριστατωμένα αποδεικτικά στοιχεία που απαιτεί η νομολογία του Δικαστηρίου των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων. Ως εκ τούτου, στις 18 Αυγούστου 1995, απεστάλη στα μέρη αναθεωρημένη ανακοίνωση αιτιάσεων, που αντικαθιστούσε την αρχική. Η παρούσα απόφαση λαμβάνει υπόψη τις γραπτές απαντήσεις των μερών στην αναθεωρημένη ανακοίνωση αιτιάσεων, τις προτάσεις που διατύπωσαν κατά την προφορική διαδικασία στις 18 και 19 Απριλίου 1996 και εφεξής, καθώς και τις απαντήσεις των μερών στην αρχική ανακοίνωση αιτιάσεων και τις προτάσεις τους κατά την προφορική διαδικασία που ακολούθησε την αρχική ανακοίνωση αιτιάσεων, στο βαθμό που αυτές παραμένουν σχετικές με τους ισχυρισμούς που διατυπώθηκαν όσον αφορά την αναθεωρημένη ανακοίνωση αιτιάσεων.

II. ΤΑ ΠΡΑΓΜΑΤΙΚΑ ΠΕΡΙΣΤΑΤΙΚΑ

Α. ΤΟ ΠΡΟΪΟΝ

(3) Το προϊόν στην προκειμένη περίπτωση είναι η λευκή κρυσταλλική ζάχαρη.

Η ζάχαρη παράγεται από τεύτλα ή ζαχαροκάλαμα. Με εξαίρεση ένα πολύ μικρό τμήμα της νότιας Ισπανίας και τα γαλλικά υπερπόντια διαμερίσματα, τα ζαχαροκάλαμα δεν καλλιεργούνται στην Κοινότητα. Για τους σκοπούς της παρούσας απόφασης (6), διακρίνονται τρία διαφορετικά είδη ζάχαρης: η λευκή κρυσταλλική ζάχαρη, η υγρή ζάχαρη και η ζάχαρη για ειδικές χρήσεις.

Η λευκή κρυσταλλική ζάχαρη, η οποία συνήθως καλείται απλώς «λευκή ζάχαρη», είναι το τελικό προϊόν που λαμβάνεται μετά την επεξεργασία του τεύτλου και τον εξευγενισμό του ζαχαροκάλαμου. Στους κοινοτικούς κανονισμούς (7) προσδιορίζονται διάφορες ποιότητες. Η συνήθης ποιότητα είναι η ζάχαρη ΕΚ II. Η λευκή κρυσταλλική ζάχαρη αποτελεί μέχρι σήμερα το μεγαλύτερο μέρος της παραγωγής και κατανάλωσης ζάχαρης στο σύνολο της Κοινότητας, και ειδικότερα στο Ηνωμένο Βασίλειο και τη Μεγάλη Βρετανία (8). Πωλείται στη βιομηχανία (στο εξής αναφέρεται ως «βιομηχανική ζάχαρη») και στο λιανικό εμπόριο (στο εξής αναφέρεται ως «ζάχαρη λιανικής πώλησης»).

Η υγρή ζάχαρη χρησιμοποιείται κυρίως στη βιομηχανία τροφίμων. Η ανώτατη ποιότητα υγρής ζάχαρης επιτυγχάνεται με διάλυση της λευκής κρυσταλλικής ζάχαρης. Τα προϊόντα κατώτερης ποιότητας λαμβάνονται μόνο από ζαχαροκάλαμα, με ανάμειξη των υγρών που παράγονται στα διάφορα στάδια της διαδικασίας εξευγενισμού της ζάχαρης από ζαχαροκάλαμο.

Οι ζάχαρες για ειδικές χρήσεις είναι όλες οι ζάχαρες σε ξηρή μορφή εκτός από την λευκή κρυσταλλική. Στην εν λόγω κατηγορία εντάσσεται η ακατέργαστη ζάχαρη ΑΚΕ για άμεση κατανάλωση, η σκούρα ζάχαρη, η ζάχαρη σε σκόνη, το γλάσο ζάχαρης και άλλοι χαραροπολτοί, καθώς και τα σιρόπια και οι μελάσες (9).

Β. ΤΟ ΚΑΘΕΣΤΩΣ ΖΑΧΑΡΗΣ ΤΗΣ ΚΟΙΝΗΣ ΓΕΩΡΓΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ

(4) Το καθεστώς ζάχαρης της κοινής γεωργικής πολιτικής έχει συνδυασθεί με σκοπό να στηρίξει και να προστατεύσει την παραγωγή ζάχαρης στην Κοινότητα. Η παραγωγή ζάχαρης από τεύτλα και ζαχαροκάλαμα που συλλέγονται στην Κοινότητα περιορίζεται μέσω εθνικών ποσοστώσεων («Α» και «Β» με ποσοστώσεις) που αποφασίζονται από το Συμβούλιο. Κατ' αρχήν, οι εν λόγω ποσοστώσεις έχουν παραμείνει αμετάβλητες από το 1981. Η ποσόστωση που χορηγείται σε κάθε χώρα κατανέμεται εν συνεχεία από την κυβέρνηση της χώρας μεταξύ των εθνικών παραγωγών ζάχαρης.

Το σύστημα στήριξης των τιμών που υφίσταται αφορά μόνο τη ζάχαρη ποσόστωσης Α/Β. Η ζάχαρη που παράγεται από τις κοινοτικές επιχειρήσεις επιπλέον της ποσόστωσής του Α/Β αναφέρεται ως ζάχαρη «Γ» και πωλείται στην παγκόσμια αγορά, δηλαδή σε τρίτες χώρες, χωρίς στήριξη, ή αποθεματοποιείται για διάστημα τουλάχιστον δώδεκα μηνών και χρησιμοποιείται ως μέρος της ζάχαρης Α/Β της επόμενης χρονιάς.

(5) Εκτός από τη ζάχαρη Α/Β, η Κοινότητα παρέχει στήριξη τιμών για περιορισμένη ποσότητα ζάχαρης που εισάγεται σύμφωνα με τη σύμβαση της Λομέ (10). Κατά το διάστημα μεταξύ 1986 και 1990, οι συνολικές προνομιακές εισαγωγές ορίστηκαν σε 1 305 000 τόνους. Το σύνολο σχεδόν της προτιμησιακής ζάχαρης εισάγεται (πράγμα που συνέβαινε και κατά την περίοδο αναφοράς) από την Tate & Lyle υπό μορφή μερικώς επεξεργασμένης ζάχαρης από ζαχαροκάλαμα, η οποία εν συνεχεία εξευγενίζεται περαιτέρω σε τελικά προϊόντα ζάχαρης. Οι εισαγωγείς και οι επιχειρήσεις εξευγενισμού της ζάχαρης ΑΚΕ από ζαχαροκάλαμα λαμβάνουν ένα περιθώριο («το θεσμικό περιθώριο») για τη δραστηριότητα αυτή. Για τον καθορισμό του περιθωρίου εξευγενισμού χρησιμοποιείται διαφορετικός τρόπος από εκείνον που χρησιμοποιείται για τον υπολογισμό του περιθωρίου μεταποίησης που ορίζεται για τη ζάχαρη που προέρχεται από τεύτλα, λόγω του ειδικού χαρακτήρα της δραστηριότητας εξευγενισμού. Κατά το διάστημα αναφοράς, το θεσμικό περιθώριο για τη ζάχαρη που προέρχεται από τον εξευγενισμό ζαχαροκάλαμου ήταν χαμηλότερο από το περιθώριο που παρεχόταν για την επεξεργασία ζάχαρης από τεύτλα. Αποτέλεσμα της διάκρισης αυτής ήταν ότι, κατά το διάστημα αναφοράς, οι υπεύθυνοι εξευγενισμού προτιμησιακής ζάχαρης από ζαχαροκάλαμα υπέστησαν διαρθρωτική ζημία περιθωρίου σε σύγκριση με τους επεξεργαστές τεύτλων της Κοινότητας (11).

(6) Το Συμβούλιο υπουργών ορίζει κάθε χρόνο ορισμένες θεσμικές τιμές σε σχέση με την αγορά ζάχαρης από τεύτλα και την επεξεργασία και πώλησή της, σημαντικότερη από τις οποίες είναι η τιμή παρέμβασης 7 πρόκειται δηλαδή για την τιμή στην οποία μπορεί οποιοσδήποτε παρασκευαστής να πωλήσει τη ζάχαρη Α/Β που διαθέτει σε εθνικούς οργανισμούς παρέμβασης. Η τιμή παρέμβασης ισχύει για τις εταιρείες που πωλούν επεξεργασμένη ζάχαρη στην παρέμβαση. Εντούτοις, κατά τα τελευταία έτη δεν έχει πωληθεί ζάχαρη στην παρέμβαση. Ένα από τα μέτρα που χρησιμοποιούνται προκειμένου να εξασφαλισθεί ότι το καθεστώς ζάχαρης είναι αυτοχρηματοδοτούμενο (12) είναι ότι εφαρμόζεται μια εισφορά αποθεματοποίησης στη ζάχαρη Α/Β η οποία δεν πωλείται στην παρέμβαση. Η τιμή παρέμβασης συν την εισφορά αποθεματοποίησης αποτελεί, συνεπώς, την εγγυημένη ελάχιστη τιμή για τη ζάχαρη Α/Β και είναι γνωστή ως πραγματική τιμή στήριξης. Η προτιμησιακή ζάχαρη που εισάγεται βάσει της σύμβασης της Λομέ δεν συμμετέχει στο σύστημα επιστροφής των δαπανών αποθεματοποίησης και, ως εκ τούτου, δεν της επιβάλλεται ο δασμός αποθεματοποίησης.

Κατά το διάστημα αναφοράς, το Συμβούλιο όρισε επίσης μια τιμή κατωφλίου. Επρόκειτο για την τιμή με την οποία θα μπορούσε να εισάγεται από τρίτες χώρες ζάχαρη χωρίς ποσόστωση. Οι εισαγωγείς αυτού του είδους έπρεπε να καταβάλλουν δασμό που αντιστοιχεί με τη διαφορά μεταξύ της τιμής ελεύθερης αγοράς στην παγκόσμια αγορά και της τιμής κατωφλίου. Από την 1η Ιουλίου 1995 και εφεξής (εφαρμογή του Γύρου της Ουρουγουάης), η μεταβλητή εισφορά αντικαταστάθηκε από, πρώτον, έναν καθορισμένο δασμό και, δεύτερον, από πρόσθετο δασμό ως ρήτρα προστασίας σε περίπτωση πολύ χαμηλών τιμών της παγκόσμιας αγοράς.

Ο κοινοτικοί κανονισμοί έχουν, συνεπώς, ως αποτέλεσμα να καθορίζουν τις ελάχιστες (παρέμβαση συν εισφορά αποθεματοποίησης) τιμές για τη ζάχαρη που πωλείται στην Ευρωπαϊκή Ένωση.

Το Συμβούλιο καθορίζει επίσης τις ελάχιστες τιμές που πρέπει να καταβάλλουν οι ζαχαροβιομηχανίες στους καλλιεργητές τεύτλων.

(7) Οι επιχειρήσεις επεξεργασίας ζάχαρης από τεύτλα έχουν το δικαίωμα να πωλούν ζάχαρη Α/Β σε όλη την Κοινότητα. Εάν δεν είναι σε θέση να πωλήσουν όλη τη ζάχαρη κατ' αυτόν τον τρόπο, μπορούν είτε να την πωλήσουν στην παρέμβαση είτε να την εξαγάγουν στη διεθνή αγορά. Εφόσον επιλέξουν την δεύτερη λύση, λαμβάνουν μια εξαγωγική επιδότηση, η οποία υπολογίζεται βάσει ενός συστήματος υποβολής προσφορών. Κατά κανόνα, αυτή η «πώληση με επιστροφή» είναι πιο ελκυστική από την πώληση στην παρέμβαση (13).

Γ. ΟΙ ΥΠΟ ΚΡΙΣΗ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΙΣ ΚΑΙ Η ΘΕΣΗ ΤΟΥΣ ΣΤΟ ΗΝΩΜΕΝΟ ΒΑΣΙΛΕΙΟ, ΚΑΙ ΙΔΙΩΣ ΤΗ ΜΕΓΑΛΗ ΒΡΕΤΑΝΙΑ

1. Οι παραγωγοί ζάχαρης στο Ηνωμένο Βασίλειο

1.1. British Sugar

(8) Η British Sugar είναι η μοναδική βιομηχανία επεξεργασίας ζαχαρότευτλων στο Ηνωμένο Βασίλειο. Λαμβάνει τη συνολική ετήσια ποσόστωση ζάχαρης Α/Β στο Ηνωμένο Βασίλειο που ανέρχεται σε 1,144 δισεκατομμύρια τόνους περίπου. Κατά το εμπορικό έτος που έληξε στις 30 Σεπτεμβρίου 1989, ο παγκόσμιος κύκλος εργασιών της British Sugar σε όλα τα προϊόντα ανήλθε σε 677,6 εκατομμύρια λίρες στερλίνες. Μεταξύ των ετών 1982 και 1990, η British Sugar ήταν θυγατρική της S & W Berisford Plc (14). Κατά το διάστημα μεταξύ Δεκεμβρίου 1990/Ιανουαρίου 1991 εξαγοράστηκε από την Associated British Foods Plc (15).

1.2. Tate & Lyle

(9) Από την αρχή του διαστήματος αναφοράς μέχρι σήμερα, η διάρθρωση του ομίλου Tate & Lyle παραμένει αμετάβλητη. Η Tate & Lyle είναι η ελέγχουσα εταιρεία του ομίλου οι εταιρείες του οποίου δραστηριοποιούνται παγκοσμίως σε διάφορους τομείς της οικονομίας. Στον ίδιο όμιλο, η Tate & Lyle Industries Ltd, άμεση θυγατρική της Tate & Lyle Plc, είναι υπεύθυνη για τις δραστηριότητες εξευγενισμού της ζάχαρης από ζαχαροκάλαμο στο Ηνωμένο Βασίλειο 7 το έργο αυτό επιτελεί το τμήμα εκμετάλλευσης, δηλαδή η Tate & Lyle Sugars (TLS). Το μεγαλύτερο μέρος των κοινοτικών εισαγωγών προτιμησιακής ακατέργαστης ζάχαρης από ζαχαροκάλαμα εξευγενίζεται από την Tate & Lyle στα εργοστάσια εξευγενισμού που διαθέτει στη Μεγάλη Βρετανία. Προκειμένου να εξασφαλίσει τον εφοδιασμό της με ακατέργαστη ζάχαρη από ζαχαροκάλαμο, η Tate & Lyle έχει συνάψει συμβάσεις προμήθειας με ορισμένους παραγωγούς ΑΚΕ σε κυλιόμενη πενταετή βάση. Διέθετε δύο εργοστάσια εξευγενισμού στη Μεγάλη Βρετανία, ένα στο Λονδίνο (Silvertown) και ένα στη Σκωτία (Greenock). Εν τω μεταξύ, το εργοστάσιο στην Σκωτία έκλεισε. Και τα δύο εργοστάσια εργάζονται με πλήρη (ή σχεδόν πλήρη) παραγωγική ικανότητα από το οικονομικό έτος 1982/83. Εκτός από τον εξευγενισμό ζάχαρης στο Ηνωμένο Βασίλειο, η Tate & Lyle επιδίδεται στην ίδια δραστηριότητα και σε άλλες χώρες, συμπεριλαμβανομένης της Πορτογαλίας, των Ηνωμένων Πολιτειών της Αμερικής, του Καναδά, της Αυστραλίας και της Ζιμπάμπουε. Επίσης, δραστηριοποιείται στον τομέα των γλυκαντικών ουσιών από δημητριακά και στην παραγωγή αμύλων στην Ευρώπη και τη Βόρειο Αμερική. Κατά το εμπορικό έτος που έληξε στις 30 Σεπτεμβρίου 1989, ο διεθνής κύκλος εργασιών του ομίλου Tate & Lyle ανήλθε σε 3 359,9 εκατομμύρια λίρες στερλίνες.

2. Οι έμποροι ζάχαρης

(10) Κατά το διάστημα αναφοράς, η διακίνηση ζάχαρης στη Μεγάλη Βρετανία πραγματοποιήθηκε από την British Sugar και την Tate & Lyle, από έναν παραγωγό ζάχαρης της ηπειρωτικής Ευρώπης (De Danske Sukkerfabrikker) μέσω αποκλειστικού αντιπροσώπου (Czarnikow Ltd), και από ανεξάρτητους εμπόρους. Οι κυριότεροι έμποροι στη Μεγάλη Βρετανία ήταν η Napier Brown, η James Budgett, η Billington και η J. M. Thomas.

(11) Οι έμποροι επιτελούν τις δραστηριότητές τους με δύο τρόπους: για λογαριασμό τρίτων (nominal merchanting) και για ίδιο λογαριασμό (principal merchanting). Κατά τις δραστηριότητες για λογαριασμό τρίτων, οι έμποροι δρουν ως αντιπρόσωποι των δύο βρετανών παραγωγών (British Sugar and Tate & Lyle), για τους οποίους λαμβάνουν μια καθορισμένη προμήθεια ή αμοιβή. Στην περίπτωση αυτή, φροντίζουν για την εκτέλεση των παραγγελιών, την τιμολόγηση και την είσπραξη των πληρωμών. Δεν εμπλέκονται στις διαπραγματεύσεις όσον αφορά τις τιμές, οι οποίες γίνονται απευθείας μεταξύ παραγωγού και πελάτη (16). Παρότι η εν λόγω δραστηριότητα δεν είναι κατά κανόνα ιδιαίτερα ελκυστική από οικονομική άποψη, παρέχει μερίδια αγοράς και συνιστά, κατά συνέπεια, βάση για την πώληση ζάχαρης με άλλους επικερδέστερους όρους 7 πρόκειται για το εμπόριο για ίδιο λογαριασμό (principal merchanting) (17). Στην εν λόγω δραστηριότητα, ο έμπορος αγοράζει τη ζάχαρη για λογαριασμό δικό του και την πωλεί στο όνομά του καθορίζοντας ο ίδιος τους όρους και εν συνεχεία το κέρδος που του αναλογεί. Πηγές εφοδιασμού για το εμπόριο για ίδιο λογαριασμό είναι οι δύο βρετανοί παραγωγοί και εισαγωγείς. Οι έμποροι αναλαμβάνουν εισαγωγές για λογαριασμό δικό τους και στο δικό τους όνομα (18). Κατά το διάστημα αναφοράς, η Napier Brown και η James Budgett εισήγαγαν ζάχαρη από την ηπειρωτική Ευρώπη. Η James Budgett εισήγαγε επίσης κοινοτική ζάχαρη από τη Δημοκρατία της Ιρλανδίας.

2.1. Napier Brown

(12) Η Napier Brown είναι ο μεγαλύτερος από τους τέσσερις εμπόρους ζάχαρης στη Μεγάλη Βρετανία. Η δραστηριότητα της όσον αφορά το εμπόριο για λογαριασμό της British Sugar and της Tate & Lyle μειώθηκε σταδιακά από το 33 στο 23 % της συνολικής της δραστηριότητας όσον αφορά την κρυσταλλική ζάχαρη. Η δραστηριότητά της για ίδιο λογαριασμό κυμαίνεται μεταξύ 67 και 77 % περίπου. Κατά το εμπορικό έτος που έληξε στις 31 Μαρτίου 1990 και εφεξής, η Napier Brown αποτελεί θυγατρική πλήρους ιδιοκτησίας της Napier Brown Holdings Ltd, οι δραστηριότητες της οποίας συνίστανται στην εμπορία, επεξεργασία και συσκευασία ζάχαρης, ξηρών καρπών, και καρπών με κέλυφος και τροφίμων συντηρούμενων σε απλή ψύξη. Κατά το εμπορικό έτος που έληξε στις 31 Μαρτίου 1990, ο παγκόσμιος κύκλος εργασιών της Napier Brown σε όλα τα προϊόντα ανήλθε σε 258,2 εκατομμύρια λίρες στερλίνες.

2.2. James Budgett

(13) Η James Budgett είναι η δεύτερη σε μέγεθος εμπορική επιχείρηση της Μεγάλης Βρετανίας. Οι δραστηριότητές της όσον αφορά το εμπόριο για λογαριασμό της Tate & Lyle και της British Sugar μειώθηκαν από το 70 % περίπου της συνολικής δραστηριότητας για την κρυσταλλική ζάχαρη κατά το 1986 στο 50 % περίπου το 1990. Οι δραστηριότητές της για ίδιο λογαριασμό όσον αφορά τη ζάχαρη που προέρχεται από τους δύο παραγωγούς του Ηνωμένου Βασιλείου σημείωσαν, κατά το ίδιο διάστημα, αύξηση από 20 σε 40 % περίπου. Οι εισαγωγές της τριπλασιάστηκαν μεταξύ των ετών 1986 και 1990 και αποτελούν σήμερα το 10 % περίπου των δραστηριοτήτων της στον τομέα της ζαχαροβιομηχανίας. Κατά το εμπορικό έτος που έληξε στις 31 Μαρτίου 1990 και εφεξής, η πλειοψηφία των μεριδίων της James Budgett ανήκε στην ED & F Man Ltd, τη μεγαλύτερη επιχείρηση εμπορίας ζάχαρης διεθνώς, η οποία το 1994 μετονομάσθηκε σε ED & F Man Group plc. Στις 17 Μαΐου 1989, η Irish Sugar απέκτησε το 33,3 % των μετοχών της James Budgett. Την ίδια ημερομηνία, η James Budgett κατέστη ο αποκλειστικός διανομέας της Irish Sugar στη Μεγάλη Βρετανία. Στις 10 Αυγούστου 1992, η James Budgett μετονομάσθηκε από James Budgett & Son Ltd σε James Budgett Sugars Ltd. Κατά το εμπορικό έτος που έληξε στις 31 Μαρτίου 1990, ο παγκόσμιος κύκλος εργασιών της James Budgett για όλα τα προϊόντα ανήλθε σε 163,8 εκατομμύρια λίρες στερλίνες.

Δ. ΠΑΡΑΓΩΓΗ ΚΑΙ ΠΡΟΜΗΘΕΙΑ ΖΑΧΑΡΗΣ ΣΤΟ ΗΝΩΜΕΝΟ ΒΑΣΙΛΕΙΟ ΚΑΙ ΤΗ ΜΕΓΑΛΗ ΒΡΕΤΑΝΙΑ

1. Μερίδια αγοράς

(14) Η προσφορά και η ζήτηση ζάχαρης στο Ηνωμένο Βασίλειο βρισκόταν σε μεγάλο βαθμό σε ισορροπία, πράγμα που συνέβαινε και κατά το διάστημα αναφοράς. Η άποψη αυτή επιβεβαιώνεται και από τον ακόλουθο πίνακα (19).

>ΘΕΣΗ ΠΗΝΑΚΑ>

Ο πίνακας εκφράζει όλα τα αριθμητικά στοιχεία σε «ισοδύναμο λευκής ζάχαρης» (ΙΛΖ) που καλύπτει όλα τα είδη ζάχαρης, συμπεριλαμβανομένων κυρίως των τριών βασικών κατηγοριών, δηλαδή της λευκής κρυσταλλικής, της υγρής ζάχαρης και της ζάχαρης για ειδικές χρήσεις (20) και το οποίο εφαρμόζει ένα συντελεστή μετατροπής σε όλα τα είδη ζάχαρης πλην της λευκής κρυσταλλικής. Όσον αφορά τα αριθμητικά στοιχεία για τις εισαγωγές από άλλα κράτη μέλη της Κοινότητας, που είναι τα πιο σημαντικά για την παρούσα περίπτωση, δεν υπάρχει καμία αμφιβολία ότι η συντριπτική πλειονότητα των εισαγωγών αυτών στο Ηνωμένο Βασίλειο συνίσταται σε λευκή κρυσταλλική ζάχαρη που εισέρχεται είτε χύδην (δεξαμενή), ή συσκευασμένη σε σάκους των 50 κιλών ή σε πακέτα λιανικής πώλησης.

(15) Η British Sugar και η Tate & Lyle παρήγαγαν, κατά το διάστημα αναφοράς, άνω του 90 % της ποσότητας ζάχαρης που πωλήθηκε στο Ηνωμένο Βασίλειο. Τα μερίδια αγοράς στο Ηνωμένο Βασίλειο παρέμειναν σταθερά κατά το διάστημα αναφοράς (21). Αν αποτολμήσουμε μια συνολική θεώρηση της αγοράς κρυσταλλικής ζάχαρης, μεταξύ των ετών 1986/87 και 1989/90, η British Sugar διατήρησε μερίδιο που κυμαινόταν από 51 έως 54 %, η Tate & Lyle μεταξύ 38 και 40 %, οι λιανικές πωλήσεις της Napier Brown αντιστοιχούσαν συνολικά στο [διεγράφη, επαγγελματικό απόρρητο] % της αγοράς, ενώ οι εισαγωγές ανήλθαν μεταξύ 6 και 8 % (22). Οι εισαγωγές αυτές προέρχονταν κυρίως από τη Δανία, τη Γαλλία και την Ιρλανδία. Οι εισαγωγές και από τις τρεις χώρες, και ιδίως από τη Δανία και τη Γαλλία, σημείωσαν αύξηση μεταξύ των ετών 1986/87 και 1989/90 (23).

2. Εισαγωγές από άλλα κράτη μέλη στο Ηνωμένο Βασίλειο, και ιδίως στη Μεγάλη Βρετανία

(16) Η British Sugar διαβεβαίωσε (24) ότι, το διάστημα αναφοράς, ακολούθησε μια πολιτική κατά την οποία επιχείρησε να καθορίσει τις τιμές ελαφρώς κάτω από το επίπεδο στο οποίο οι ζαχαροπαραγωγοί της ηπειρωτικής Ευρώπης θα εξήγαγαν σημαντικές ποσότητες ζάχαρης στο Ηνωμένο Βασίλειο, απειλώντας με τον τρόπο αυτόν την ικανότητα της British Sugar να πωλήσει τη συνολική της ποσόστωση ζάχαρης Α/Β στο Ηνωμένο Βασίλειο. Η δήλωση αυτή γίνεται δεκτή από όλα τα άλλα μέρη που συμμετέχουν στην παρούσα διαδικασία και ανταποκρίνεται στα συμπεράσματα της Επιτροπής στην απόφασή της για τη Napier Brown (25), καθώς και με τα συμπεράσματα της επιτροπής μονοπωλίων και συγχωνεύσεων (Monopolies and Mergers Commission MMC) στη δεύτερη και τρίτη έκθεσή της (26). Μολονότι οι περισσότερες από τις πηγές αυτές αναφέρονται στο Ηνωμένο Βασίλειο, τα συμπεράσματα αυτά ισχύουν συγκεκριμένα για τη Μεγάλη Βρετανία. Το γεγονός ότι από ορισμένες απόψεις επικρατούν διαφορετικές συνθήκες στη Βόρειο Ιρλανδία (27) δεν εμποδίζει την εφαρμογή των συμπερασμάτων αυτών στην αγορά της Μεγάλης Βρετανίας. Στην αγορά της Μεγάλης Βρετανίας, η τιμή της ζάχαρης είναι κάπως υψηλότερη από την τρέχουσα τιμή στις αγορές των γειτονικών κρατών μελών. Το γεγονός αυτό οφείλεται στις δαπάνες μεταφοράς της ζάχαρης μέσω της θάλασσας της Μάγχης. Οφείλεται επίσης στο γεγονός ότι προκειμένου να εξασφαλισθεί σημαντική ποσότητα εξαγωγών, απαιτείται η επιβολή αισθητά υψηλότερης τιμής στη Μεγάλη Βρετανία σε σχέση με την ηπειρωτική Ευρώπη, διότι οι πιθανοί εξαγωγείς ενδέχεται να ζητήσουν σημαντική πριμοδότηση προκειμένου να πεισθούν να εξαγάγουν μεγάλες ποσότητες ζάχαρης στη Μεγάλη Βρετανία φοβούμενοι ανταποδοτικές εξαγωγές εκ μέρους των βρετανών παραγωγών (28).

(17) Κατά το διάστημα αναφοράς, η Tate & Lyle υιοθέτησε ενεργή πολιτική με στόχο την αποτροπή των εισαγωγών (29). Ήρθε σε επαφή με όλους τους σημαντικούς παραγωγούς ζάχαρης της ηπειρωτικής Ευρώπης που ανέκαθεν πωλούσαν σημαντικές ποσότητες ζάχαρης στη Μεγάλη Βρετανία: Bιghin-Say (Γαλλία), Irish Sugar και De Danske Sukkerfabrikker (DDS), και τους πληροφορούσε ότι αν αποφάσιζαν να εξαγάγουν μεγαλύτερες από τις συνήθεις ποσότητες ζάχαρης στο Ηνωμένο Βασίλειο, η Tate & Lyle θα αντιδρούσε με πώληση μεγαλυτέρων ποσοτήτων στις εγχώριες αγορές (30). Αφορμή για την πολιτική αυτή ήταν ότι η Tate & Lyle αντελήφθη ότι η πολιτική της British Sugar ήταν να πωλήσει τη συνολική της ποσόστωση Α/Β στην αγορά του Ηνωμένου Βασιλείου (31) και ότι, όπως είχε καταδείξει ο πόλεμος των τιμών κατά το διάστημα 1984-1986, σε περίπτωση που παρίστατο ανάγκη, η British Sugar ήταν διατεθειμένη και είχε τη δυνατότητα να ρίξει τις τιμές της για να το επιτύχει. Δεδομένου ότι κατά το διάστημα αναφοράς η παραγωγή και η κατανάλωση του Ηνωμένου Βασιλείου βρισκόταν σε μεγάλο βαθμό σε ισορροπία, συνάγεται ότι, σε περίπτωση που οι εισαγωγές ζάχαρης Α/Β από την ηπειρωτική Ευρώπη διακινούνταν επιτυχώς στο Ηνωμένο Βασίλειο, ένας από τους δύο παραγωγούς του Ηνωμένου Βασιλείου έπρεπε να εξαγάγει ποσότητα αντίστοιχη με την εισαγόμενη σε άλλα κράτη μέλη της Κοινότητας, ή να πωλήσει με επιστροφή ή στην παρέμβαση (32). Σε περίπτωση αναζωπύρωσης του πολέμου των τιμών, οπότε και οι δύο παραγωγοί του Ηνωμένου Βασιλείου (British Sugar και Tate & Lyle) θα προσπαθούσαν να πωλήσουν την καθιερωμένη ποσότητα που ανέκαθεν πωλούσαν στην αγορά του Ηνωμένου Βασιλείου ανεξάρτητα από τις εισαγωγές, η Tate & Lyle θα βρισκόταν σε ασθενέστερη θέση σε σχέση με την British Sugar. Επιπλέον, εφόσον μπορούσε να αποφευχθεί ένας τέτοιος πόλεμος τιμών, οι πωλήσεις στην αγορά του Ηνωμένου Βασιλείου ήταν και για τους δύο παραγωγούς πιο επικερδείς από τις εξαγωγές σε άλλα κράτη μέλη ή από την πώληση με επιστροφή ή στην παρέμβαση. Για όλους αυτούς τους λόγους, η Tate & Lyle είχε ιδιαίτερο συμφέρον να αποτρέψει όσο περισσότερες εισαγωγές μπορούσε.

Η περιγραφή και η ανάλυση που έγιναν στην αιτιολογική σκέψη 16 όσον αφορά το Ηνωμένο Βασίλειο σε σχέση με τα άλλα κράτη μέλη, ισχύουν επίσης, τηρουμένων των αναλογιών, και για τη Μεγάλη Βρετανία σε σχέση με τα άλλα κράτη μέλη.

(18) Κατά το διάστημα αναφοράς, ορισμένοι παράγοντες συνέβαλαν και εξακολουθούν να συμβάλουν στον περιορισμό των εισαγωγών στην αγορά ζάχαρης του Ηνωμένου Βασιλείου στο σύνολό της και στην αγορά της Μεγάλης Βρετανίας ειδικότερα. Πολλοί πελάτες ζητούν συχνές και ταχείες (just-in-time) (33), καθώς και εγγυημένες και τακτικές παραδόσεις (34). Οι παραδόσεις που προέρχονται από σημεία εφοδιασμού της ηπειρωτικής Ευρώπης δεν είναι δυνατόν να ανταποκριθούν στις ανάγκες αυτές. Οι παραγωγοί της ηπειρωτικής Ευρώπης που θα επιθυμούσαν να ανταποκριθούν σε ανάλογες απαιτήσεις θα έπρεπε, ως εκ τούτου, να επενδύσουν σε εγκαταστάσεις διανομής της Μεγάλης Βρετανίας (35).

(19) Ανέκαθεν οι ετήσιες εισαγωγές προς το Ηνωμένο Βασίλειο ανέρχονται στο 4-10 % της εθνικής κατανάλωσης. Αυτό οφείλεται στο γεγονός ότι πολλοί από τους μεγαλύτερους πελάτες επιθυμούν να διατηρούν μια περαιτέρω πηγή εφοδιασμού από παραγωγούς της ηπειρωτικής Ευρώπης (36), πρώτον, ως διαπραγματευτικό όπλο κατά τις συζητήσεις τους περί τιμών με τους εγχώριους βρετανούς παραγωγούς, και δεύτερον, για να δημιουργήσουν ένα μηχανισμό που θα τους τροφοδοτεί με εναλλακτικές προμήθειες σε περίπτωση που σημειωθεί έλλειψη εγχώριας ζάχαρης, εξαιτίας, λ.χ., ελλειμματικής εσοδείας (37). Η ενδιαφερόμενη εταιρεία είτε παραγγέλλει απευθείας τη ζάχαρη αυτού του είδους από τον παραγωγό της ηπειρωτικής Ευρώπης είτε την αγοράζει μέσω εμπόρου. Κατά συνέπεια, οι έμποροι αγοράζουν την ηπειρωτική ζάχαρη, αφενός, για το λόγο αυτόν και, αφετέρου, ως μέσο πίεσης κατά τις συζητήσεις τους με τους εγχώριους προμηθευτές σχετικά με τη ζάχαρη που επιθυμούν να αγοράσουν για τις εμπορικές τους δραστηριότητες για ίδιο λογαριασμό, για τις οποίες εξαρτώνται σε μεγάλο βαθμό από τους εγχώριους προμηθευτές. Επιπλέον, η ζάχαρη εισάγεται από τους εμπόρους σε διαστήματα που η ηπειρωτική ζάχαρη είναι φθηνότερη από την εγχώρια, πράγμα το οποίο μπορεί να συμβεί συγκεκριμένα σε πολύ περιορισμένα διαστήματα λόγω των διακυμάνσεων των συναλλαγματικών ισοτιμιών (38).

(20) Κατά τις περιόδους εμπορίας (1 Οκτωβρίου έως 30 Σεπτεμβρίου) που καλύπτονται από το διάστημα αναφοράς, οι εισαγωγές ζάχαρης στο Ηνωμένο Βασίλειο από άλλα κράτη μέλη αυξήθηκαν από 88 000 τόνους το 1986/87 σε 110 000 το 1987/88, εν συνεχεία σε 132 000 τόνους το 1988/89 για να φθάσουν τέλος στους 153 000 τόνους το 1989/90. Η αύξηση αυτή της τάξης του 73,9 %, αντιστοιχεί σε αύξηση των εισαγωγών όσον αφορά τη συνολική εθνική κατανάλωση από 3,9 % το 1986/87 σε 6,7 % το 1989/90 (39). Οι εισαγωγές το 1985/86 ανήλθαν σε 137 000 τόνους. Η αύξηση μεταξύ των ετών 1985/86 και 1989/90 ανέρχεται σε 11,7 %. Το μεγαλύτερο μέρος της ζάχαρης που εισήχθη στο Ηνωμένο Βασίλειο από άλλα κράτη μέλη της Κοινότητας ήταν λευκή κρυσταλλική ζάχαρη.

(21) Κατά τα ημερολογιακά έτη 1986 έως 1990, οι εισαγωγές της Napier Brown σε λευκή ζάχαρη στο Ηνωμένο Βασίλειο αυξήθηκαν κατά 60 % (40). Κατά τα ημερολογιακά έτη από 1ης Ιανουαρίου 1986 έως 31 Δεκεμβρίου 1990, οι εισαγωγές της James Budgett στο Ηνωμένο Βασίλειο σχεδόν διπλασιάστηκαν (41).

Ε. ΟΙ ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΝΤΑΓΩΝΙΣΤΙΚΕΣ ΘΕΣΕΙΣ ΤΗΣ BRITISH SUGAR, ΤΗΣ TATE & LYLE, ΤΗΣ NAPIER BROWN ΚΑΙ ΤΗΣ JAMES BUDGETT

(22) Λόγω των ειδικών χαρακτηριστικών της κοινής γεωργικής πολιτική (42), η British Sugar, ως επιχείρηση επεξεργασίας ζαχαρότευτλων, έτυχε, κατά το διάστημα αναφοράς, ενός εγγενούς πλεονεκτήματος σε σύγκριση με την εταιρεία εξευγενισμού ζαχαροκάλαμων Tate & Lyle, διότι έλαβε υψηλότερο περιθώριο για τη ζάχαρη που παρήγαγε και πώλησε. Ως συνέπεια του γεγονότος αυτού, είναι βεβαίως δεκτό (43), και η Επιτροπή υιοθετεί την άποψη αυτή, ότι η British Sugar, κατά το διάστημα αναφοράς, ήταν ο ηγέτης τιμών στις αγορές ζάχαρης (συμπεριλαμβανομένης της λευκής κρυσταλλικής ζάχαρης) στη Μεγάλη Βρετανία, και ότι η Tate & Lyle ακολουθούσε τις τιμές της British Sugar στην εν λόγω αγορά. Το γεγονός ότι η British Sugar είχε την αποφασιστική επίδραση στον καθορισμό του επιπέδου των τιμών έγινε επίσης φανερό κατά τον πόλεμο των τιμών μεταξύ των ετών 1984 και 1986 (44). Ωστόσο, όπως θα καταδειχθεί κατωτέρω στην αιτιολογική σκέψη 23, η θέση της British Sugar ως ηγέτη κατά τον καθορισμό των τιμών δεν απέκλειε τον ανταγωνισμό εκ μέρους της Tate & Lyle στις αγορές βιομηχανικής ζάχαρης και ζάχαρης λιανικής πώλησης στη Μεγάλη Βρετανία, οι οποίες, για το σκοπό της παρούσας υπόθεσης, είναι οι αγορές αναφοράς στη σχέση μεταξύ των δύο αυτών εταιρειών (45).

(23) Η Napier Brown και η James Budgett είναι επίσης σε μεγάλο βαθμό οπαδοί των τιμών της British Sugar (46) στις αγορές ζάχαρης (συμπεριλαμβανομένης της λευκής κρυσταλλικής ζάχαρης), της Μεγάλης Βρετανίας κατά το διάστημα αναφοράς. Η British Sugar είχε επιβεβαιώσει ότι, κατά το διάστημα αναφοράς, η πολιτική της συνίστατο στην προσπάθεια να καθορίσει τις τιμές της ελαφρώς κάτω από το επίπεδο στο οποίο οι παραγωγοί ζάχαρης της ηπειρωτικής Ευρώπης θα εξήγαγαν σημαντικές ποσότητες ζάχαρης στο Ηνωμένο Βασίλειο, θέτοντας έτσι σε κίνδυνο την ικανότητα της British Sugar να πωλήσει ολόκληρη την ποσόστωσή της ζάχαρης Α/Β στο Ηνωμένο Βασίλειο (47). Υπ' αυτές τις συνθήκες, η Napier Brown και η James Budgett εξαρτώνταν από τους δύο παραγωγούς ζάχαρης του Ηνωμένου Βασιλείου (δηλαδή την British Sugar και την Tate & Lyle) για σημαντικό μέρος της ζάχαρης την οποία εμπορεύονταν είτε για ίδιο λογαριασμό είτε για λογαριασμό τρίτων, μολονότι οι εισαγωγές τους άφηναν ένα ορισμένο περιθώριο και μπορούσαν να τις έχουν χρησιμοποιήσει ως μέσο διαπραγμάτευσης (48). Κατά συνέπεια, οι δυνατότητες πολιτικής καθορισμού των τιμών που είχαν στη διάθεσή τους, συμπεριλαμβανομένων εκείνων που αφορούσαν τη λευκή κρυσταλλική ζάχαρη, εξαρτώνταν σε μεγάλο βαθμό από τις αποφάσεις των σημαντικότερων προμηθευτών τους όσον αφορά τον καθορισμό των τιμών. Ωστόσο, όπως θα καταδειχθεί κατωτέρω, η ηγεσία τιμών της British Sugar δεν απέκλειε τον ανταγωνισμό εκ μέρους της Napier Brown και της James Budgett κατά της British Sugar και της Tate & Lyle στην αγορά βιομηχανικής ζάχαρης στη Μεγάλη Βρετανία, η οποία, για τους σκοπούς της παρούσας υπόθεσης, είναι η αγορά αναφοράς για τη σχέση μεταξύ των τεσσάρων μερών (49).

ΣΤ. ΠΕΡΙΣΤΑΤΙΚΑ ΠΟΥ ΠΡΟΗΓΗΘΗΚΑΝ ΤΗΣ ΠΑΡΑΒΑΣΗΣ ΤΩΝ ΚΟΙΝΟΤΙΚΩΝ ΚΑΝΟΝΩΝ

1. Τα βασικά περιστατικά

(24) Μεταξύ των ετών 1984 και 1986, διεξήχθη πόλεμος τιμών στη βρετανική αγορά ζάχαρης, συμπεριλαμβανομένης της αγοράς λευκής κρυσταλλικής ζάχαρης (50). Το γεγονός αυτό υπήρξε σε μεγάλο βαθμό απόρροια της επιθετικής στρατηγικής της British Sugar όσον αφορά τον καθορισμό των τιμών, την οποία υιοθέτησε στην προσπάθειά της να μεγιστοποιήσει τις πωλήσεις ζάχαρης στη Μεγάλη Βρετανία. Συνέπεια της στρατηγικής αυτής ήταν η πτώση των τιμών, οι οποίες διαμορφώθηκαν σε πολύ χαμηλά επίπεδα.

(25) Το 1988, η Επιτροπή, ενεργώντας βάσει επίσημης καταγγελίας, εξέδωσε απόφαση (51) δυνάμει του άρθρου 86 της συνθήκης ΕΚ, όταν ανακάλυψε ότι η British Sugar είχε καταχραστεί τη δεσπόζουσα θέση που διατηρούσε στις αγορές βιομηχανικής ζάχαρης και ζάχαρης λιανικής πώλησης της Μεγάλης Βρετανίας. Εκτιμήθηκε ότι οι πρακτικές που ακολουθούσε η British Sugar αποτελούσαν παράβαση του άρθρου 86, και συνίσταντο σε ορισμένες ενέργειες που αποσκοπούσαν στην εκδίωξη της Napier Brown από την αγορά λευκής κρυσταλλικής ζάχαρης λιανικής πώλησης. Της απόφασης αυτής προηγήθηκε ανακοίνωση αιτιάσεων προσωρινών μέτρων, η οποία απεστάλη στην British Sugar στις 8 Ιουλίου 1986 και η οποία αποσκοπούσε στον τερματισμό της παράβασης του άρθρου 86.

(26) Στις 5 Αυγούστου 1986, η British Sugar απέστειλε στην Επιτροπή επιστολή στην οποία περιέχονταν δεσμεύσεις με τις οποίες σκόπευε να τερματίσει τις πρακτικές τις οποίες η τελευταία είχε θεωρήσει παραβάσεις των κοινοτικών κανόνων ανταγωνισμού στην προαναφερθείσα ανακοίνωση αιτιάσεων προσωρινών μέτρων. Η Επιτροπή απεδέχθη τις δεσμεύσεις με επιστολή της 7ης Αυγούστου 1986. Η δέσμευση που ακολουθεί σχετίζεται ιδιαίτερα με την παρούσα διαδικασία:

«(Γ) Η British Sugar αποδέχεται την αναγκαιότητα ύπαρξης των ζαχαρεμπόρων και θεωρεί χρήσιμη τη λειτουργία την οποία επιτελούν στην αγορά του Ηνωμένου Βασιλείου. Η British Sugar δεν έχει την πρόθεση σήμερα ή στο μέλλον να αναλάβει τυχόν πρακτική καθορισμού τιμών η οποία ενδέχεται με οποιοδήποτε τρόπο να ζημιώσει τη συνεχιζόμενη ύπαρξη των εμπόρων.

Η British Sugar αναλαμβάνει έναντι της Επιτροπής τη δέσμευση ότι θα επιδίδεται σε κανονικές και λογικές πρακτικές καθορισμού των τιμών, οι οποίες σε καμία περίπτωση δεν μπορούν να ερμηνευθούν ως ληστρικές. Η British Sugar αναγνωρίζει την ανησυχία της Επιτροπής ότι η ανεπαρκής διαφορά μεταξύ της τιμής της για τη βιομηχανική ζάχαρη και της τιμής της για τη ζάχαρη λιανικής πώλησης θα μπορούσε να θεωρηθεί αδικαιολόγητη πρακτική καθορισμού τιμών» (52).

(27) Τον Οκτώβριο του 1986, η British Sugar ενημέρωσε την Επιτροπή ότι σκόπευε να υιοθετήσει ένα πρόγραμμα συμμόρφωσης προς την κοινοτική νομοθεσία ανταγωνισμού. Το εν λόγω πρόγραμμα, το οποίο υιοθετήθηκε τον Δεκέμβριο του 1986, περιγράφει τις συγκεκριμένες αρμοδιότητες μιας δεσπόζουσας επιχείρησης, αλλά ορίζει επίσης διεξοδικά τις υποχρεώσεις που απορρέουν από το άρθρο 85 παράγραφος 1. Το ακόλουθο τμήμα του προγράμματος συμμόρφωσης έχει ιδιαίτερη σχέση με την παρούσα διαδικασία:

«Άρθρο 85 παράγραφος 1 - Αντιανταγωνιστικές συμφωνίες

. . . Απαγορεύονται εξ ολοκλήρου οι συμφωνίες ή κάθε συντονισμένη πρακτική για τον καθορισμό τιμών, τον περιορισμό της παραγωγής, των αγορών, την κατανομή των αγορών, συλλογικούς αποκλεισμούς υφιστάμενων ή δυνητικών πελατών ή προμηθευτών και ομαδικές συμφωνίες.

. . . Το άρθρο 85 παράγραφος 1 απαγορεύει επίσης συμφωνίες ή κάθε συντονισμένη πρακτική για την ανταλλαγή πληροφοριών μεταξύ ανταγωνιστών σχετικά με τιμές, εμπορικούς όρους, προσωπικά σημειώματα, εκπτώσεις, κ.λπ., και μπορεί να εφαρμοστεί ακόμη και όταν οι πληροφορίες αυτές παρέχονται μονομερώς.

. . . Βάσει της πολιτικής της για συμμόρφωση με κάθε εφαρμοστέα νομοθεσία, η εταιρεία αναλαμβάνει την υποχρέωση να συμμορφωθεί με τους κοινοτικούς κανόνες ανταγωνισμού και θα λάβει κάθε μέτρο που θα εξασφαλίσει την τήρηση της πολιτικής αυτής. Πολιτική της εταιρείας είναι επίσης όχι να τηρεί απλώς τη νομοθεσία, αλλά να υπερβεί την απλή συμμόρφωση με το αυστηρό γράμμα του νόμου και να επιδιώξει να αποφύγει οποιαδήποτε συμπεριφορά που θα εγείρει ενδεχομένως αμφιβολίες για το αν έχει ενεργήσει νόμιμα ή όχι» (53).

(28) Η Επιτροπή έλαβε υπόψη της την παροχή των δεσμεύσεων και την υιοθέτηση του προγράμματος συμμόρφωσης στην απόφασή της για τη Napier Brown το 1988 (54) ως παράγοντες μετριασμού κατά τον καθορισμό της χρηματικής ποινής, η οποία ορίσθηκε σε 3 εκατομμύρια Ecu.

2. Η αντιανταγωνιστική πρακτική

2.1. Σύνοψη

(29) Τα γεγονότα και τα αποδεικτικά στοιχεία που συγκέντρωσε η Επιτροπή φανερώνουν ότι:

α) όσον αφορά τη βιομηχανική ζάχαρη, η British Sugar ενημέρωσε την Tate & Lyle στη συνεδρίαση της 20ής Ιουνίου 1986, και ενημέρωσε επίσης τη Napier Brown και την James Budgett σε επόμενη συνεδρίαση, η οποία πραγματοποιήθηκε πριν από τα τέλη του 1986, για την πρόθεσή της να θέσει τέλος στον πόλεμο των τιμών της ζάχαρης και να σταματήσει την πολιτική καθορισμού χαμηλών τιμών, η οποία είχε σχεδιασθεί προκειμένου να αυξήσει το μερίδιό της στην αγορά, καθώς και για την πρόθεσή της να αυξήσει το επίπεδο τιμών στη Μεγάλη Βρετανία. Η Tate & Lyle επιβεβαίωσε ότι σκόπευε να ακολουθήσει αυτή την πολιτική τιμών. Μετά τη διμερή συνάντηση της 20ής Ιουνίου 1986, πραγματοποιήθηκαν ανάμεσα στα τέσσερα μέρη 18 συναντήσεις για τη βιομηχανική ζάχαρη, σε τακτά χρονικά διαστήματα καθόλη τη διάρκεια της περιόδου αναφοράς μέχρι τις 13 Ιουνίου 1990. Στη διάρκεια των συναντήσεων αυτών, η British Sugar ενημέρωσε την Tate & Lyle, τη Napier Brown και την James Budgett για τις αυξήσεις τις οποίες σκόπευε να επιβάλει στην τιμή της βιομηχανικής ζάχαρης. Αυτό έγινε με αναφορά σε «ένα μητρώο καθορισμού τιμών» που καθόριζε τις τιμές που είχε ως στόχο η British Sugar ανάλογα με τον όγκο των αγορών. Βάσει αυτής της δομής, το μητρώο κατ' ανάγκη κατεδείκνυε και τις διαφορές των τιμών μεταξύ των αγοραστών μεγαλύτερων ή μικρότερων ποσοτήτων βιομηχανικής ζάχαρης. Τουλάχιστον σε μια περίπτωση, δόθηκε στις εταιρείες Tate & Lyle, Napier Brown και James Budgett αντίγραφο του γραπτού μητρώου, ενώ, στις άλλες συναντήσεις, η British Sugar παρείχε στα άλλα τρία μέρη πληροφορίες ανάλογου χαρακτήρα με αυτές που περιέχονταν στο μητρώο. Επιπλέον, υπάρχουν αποδεικτικά στοιχεία ότι η British Sugar έκανε επίσης νύξεις στις άλλες τρεις εταιρείες σχετικά με την πρόθεσή της να μεταβάλει ορισμένες ή όλες τις τιμές καταλόγου, ακόμη και εννέα μήνες πριν λάβει χώρα η μεταβολή αυτή 7

β) όσον αφορά τη ζάχαρη λιανικής πώλησης, στη συνεδρίαση της 20ής Ιουνίου 1986, η British Sugar ενημέρωσε την Tate & Lyle ότι στη δραστηριότητα αυτή είχε επίσης την πρόθεση να σταματήσει την πολιτική χαμηλών τιμών, την οποία είχε ξεκινήσει προκειμένου να αυξήσει το μερίδιό της στην αγορά, και ότι τώρα σκόπευε να αυξήσει το επίπεδο τιμών στη Μεγάλη Βρετανία. Εν συνεχεία, μεταξύ της 25ης Φεβρουαρίου 1987 και της 9ης Μαΐου 1990, οι δύο εταιρείες πραγματοποίησαν οκτώ συναντήσεις σχετικά με τη ζάχαρη λιανικής πώλησης. Κατά τη διάρκεια δύο τουλάχιστον από τις συναντήσεις αυτές, η British Sugar παρέδωσε στην Tate & Lyle αντίγραφο νέου τιμοκαταλόγου της λιανικής πώλησης λίγες ημέρες πριν από την επίσημη κυκλοφορία του. Στη διάρκεια των συναντήσεων αυτών, οι δύο εταιρείες συζήτησαν επίσης τις αντίστοιχες πολιτικές εκπτώσεων που ακολουθούσαν έναντι μεγαλύτερων πελατών λιανικής πώλησης. Ωστόσο, δεν υπάρχουν επαρκή αποδεικτικά στοιχεία ότι η British Sugar πληροφόρησε την Tate & Lyle σχετικά με κάποια συγκεκριμένη τιμή ή έκπτωση που θα εφαρμοζόταν σε συγκεκριμένο πελάτη. Επιπλέον, η British Sugar διαβίβασε τις αυξήσεις των τιμών λιανικής πώλησης στην Tate & Lyle τουλάχιστον δύο έως τρεις εβδομάδες πριν καταρτισθεί και κυκλοφορήσει ο νέος γραπτός τιμοκατάλογος.

2.2. Αναλυτική παρουσίαση

(30) Σχεδόν δύο μήνες πριν αποταθεί επιστήμως και εγγράφως στην Επιτροπή με προσφορά δεσμεύσεων, ο τότε πρόεδρος της S & W Berisford τηλεφώνησε στον πρόεδρο της Tate & Lyle στις 17 και 18 Ιουνίου 1986, ενημερώνοντάς τον ότι επρόκειτο να αντικατασταθεί άμεσα ο διευθυντής της British Sugar, και προτείνοντας συνάντηση με την Tate & Lyle για να παρουσιάσει τη νέα ομάδα (55). Η εν λόγω συνάντηση συγκλήθηκε μεταξύ των διευθυντών των δύο εταιρειών στις 20 Ιουνίου 1986. Στη διάρκεια της συνεδρίασης, η British Sugar ενημέρωσε την Tate & Lyle για την απόφασή της να θέσει τέλος στον πόλεμο των τιμών της ζάχαρης, ο οποίος είχε βασιστεί στον καθορισμό χαμηλών τιμών που είχε σχεδιάσει προκειμένου να αυξήσει το μερίδιό της στην αγορά. Ακολουθεί απόσπασμα της επιστολής που απέστειλε, στις 29 Αυγούστου 1990, διευθυντής της Tate & Lyle προς το Office of Fair Trading, αντίγραφο της οποίας έλαβε η Επιτροπή, όπου εκθέτει τον τρόπο με τον οποίο η εταιρεία του αντελήφθη τα πεπραγμένα κατά τη συνάντηση (56):

«Οι εκπρόσωποι της Tate & Lyle αποχώρησαν με το συμπέρασμα ότι θα έπαυε ο πόλεμος των τιμών που συνεχιζόταν επί δύο περίπου έτη. Επίσης, αποκόμισαν την εντύπωση ότι θα παρέμεναν ως έχουν τα μερίδια αγοράς λιανικής πώλησης που κατείχαν η Tate & Lyle και η British Sugar τη στιγμή εκείνη και ότι κανένα μέρος δεν θα τιμολογούσε με επιθετικό τρόπο. Η Tate & Lyle δέχθηκε επίσης ότι δεν ήταν δυνατό να παρεμποδισθεί η British Sugar να τοποθετήσει την πλήρη της ποσόστωση Α και Β ύψους 1 144 000 τόνων στην αγορά του Ηνωμένου Βασιλείου. Οι συζητήσεις αυτές, όπως συμπέρανε η Tate & Lyle, συνεπάγονταν ότι η British Sugar δεν θα προκαλούσε αναταραχή στην αγορά προβαίνοντας σε εισαγωγή ζάχαρης, διότι ανάλογη πράξη θα σήμαινε επανέναρξη του πολέμου των τιμών, δεδομένου ότι η αγορά βρισκόταν σε ισορροπία. Προκειμένου να δώσει στα θέματα αυτά εμπορική σημασία, ο κ. Pepler από την Tate & Lyle Sugars μετέφερε στο προσωπικό του το μήνυμα ότι δεν έπρεπε να περικόψουν τις τιμές επιχειρώντας να κερδίσουν μερίδιο αγοράς από την British Sugar.

Η συνεδρίαση αυτή ήταν σημαντική από την άποψη ότι έθεσε τις βασικές αρχές στις οποίες στηρίχθηκαν όλες οι μελλοντικές συζητήσεις» (57).

(31) Βάσει των ισχυρισμών της British Sugar και της Tate & Lyle, η δήλωση αυτή δεν σημαίνει ότι οι εταιρείες συμφώνησαν να καθορίσουν τιμές, μερίδια αγοράς ή να αναλάβουν κοινή θέση όσον αφορά τις εισαγωγές. Σε κοινό υπόμνημα που υπέβαλαν αμφότερες στο Office of Fair Trading (58) τα μέρη παρουσίασαν το κοινό τους συμπέρασμα για όσα διαμείφθηκαν. Το αντίστοιχο σημείο του υπομνήματος αναφέρει τα ακόλουθα:

«4 Η BS σε συνάντηση της 20ής Ιουνίου 1986 ανακοίνωσε ότι θα έπαυε ο πόλεμος τιμών που σοβούσε στην αγορά ζάχαρης του Ηνωμένου Βασιλείου, εξαιτίας της τότε εμπορικής πολιτικής της. Στο πλαίσιο της συνεχιζόμενης έρευνας της Επιτροπής για τις δραστηριότητες της BS, σύμφωνα με την απόφαση για τη Napier Brown, η BS ενδιαφερόταν να εξασφαλίσει ότι δεν υπήρχε περαιτέρω πιθανότητα εμπλοκής της σε ένα είδος πολιτικής καθορισμού τιμών που θα έδινε αφορμή σε καταγγελίες προς την Επιτροπή ή το OFT λόγω της εξοντωτικής τιμολόγησης ή άλλων σχετικών καταχρήσεων της δεσπόζουσας θέσης της. Αμφότερες η TLS και η British Sugar πίστευαν ότι αποτέλεσμα της μονομερούς απόφασης που έλαβε η British Sugar να θέσει τέλος στον πόλεμο των τιμών ήταν:

α) ότι τα μερίδια της αγοράς λιανικής πώλησης θα έτειναν να παραμείνουν περίπου στο επίπεδο που πίστευαν τα μέρη ότι ίσχυε κατά τη στιμγή της ανακοίνωσης στην οποία προέβη η British Sugar 7 και για το σκοπό αυτόν

β) η British Sugar δεν θα τιμολογούσε επιθετικά, πράγμα που θα είχε ως αποτέλεσμα ότι και η TLS δεν θα τιμολογούσε επιθετικά, παρότι θα εξακολουθούσε να υπάρχει ένα πεδίο ανοχής σε σχέση με τα αντίστοιχα μερίδιά τους στην αγορά.

Κατά το διακανονισμό, η BS, πριν προβεί σε γενική ανακοίνωση προς τους πελάτες της, ενημέρωσε την TLS για τις μεταβολές στις τιμές καταλόγων και την πολιτική εκπτώσεων, παρότι η TLS δεν ενημερώθηκε για κάποια συγκεκριμένη τιμή ή έκπτωση που θα παρεχόταν σε συγκεκριμένο πελάτη. Πριν δοθούν οι πληροφορίες αυτές στην TLS, όλοι οι σημαντικοί πελάτες της BS είχαν λάβει γνώση των γενικών της προθέσεων όσον αφορά την τάξη μεγέθους των αυξήσεων τιμών κατά το διάστημα αναφοράς. Κατά καιρούς, τα μέρη έρχονταν σε επαφή προκειμένου να αποφασίσουν αν τα μερίδιά τους στην αγορά λιανικής πώλησης βρίσκονταν εντός του πεδίο ανοχής.» (59).

(32) Μετά τη συνάντηση μεταξύ της British Sugar και της Tate & Lyle στις 20 Ιουνίου 1986, η British Sugar συγκάλεσε σειρά συνεδριάσεων με την Tate & Lyle, και σε ορισμένες περιπτώσεις συμμετείχαν η Napier Brown και η James Budgett, μέχρι και της 13ης Ιουνίου 1990 συμπεριλαμβανομένης. Η Tate & Lyle προσκόμισε στην Επιτροπή κατάλογο των συναντήσεων για τις οποίες είχε λάβει γνώση (60). Ο κατάλογος αυτός καταρτίσθηκε βάσει των ημερολογιακών καταχωρήσεων των εργαζομένων. Αναλυτικά, ο κατάλογος αναφέρει την ημερομηνία, τους επιμέρους συμμετέχοντες και την εταιρεία στην οποία ανήκαν, το χώρο συνάντησης και το θέμα που συζητήθηκε σε κάθε συνεδρίαση.

(33) Στον κατάλογο που προσκόμισε η Tate & Lyle αναφέρονται αναλυτικά 40 συναντήσεις. Η British Sugar, η Napier Brown και η James Budgett παραδέχονται ότι οι συναντήσεις έλαβαν πράγματι χώρα και δέχονται επίσης ότι πραγματοποιήθηκαν όπως περιγράφονται και αναφέρονται αναλυτικά στον κατάλογο που προσκόμισε η Tate & Lyle (61). Στον κατάλογο αυτόν, η Tate & Lyle επισήμανε ότι αμφιβάλλει κατά πόσο πραγματοποιήθηκε πράγματι η συνάντηση της 5ης Νοεμβρίου 1987. Πέρα από το χώρο στον οποίο πραγματοποιήθηκαν οι συνεδριάσεις, ο κατάλογος παρέχει τις ακόλουθες πληροφορίες:

>ΘΕΣΗ ΠΗΝΑΚΑ>

(34) Τα θέματα που συζητήθηκαν κατά τις συναντήσεις έχουν ως εξής:

>ΘΕΣΗ ΠΗΝΑΚΑ>

(35) Ο κατάλογος φανερώνει ότι - πέραν της πρώτης διμερούς συνάντησης μεταξύ της British Sugar και της Tate & Lyle στις 20 Ιουνίου 1986 - πραγματοποιήθηκαν 18 συναντήσεις για τη βιομηχανική ζάχαρη στις οποίες συμμετείχαν και τα τέσσερα μέρη, δηλαδή 17 συναντήσεις με θέμα τη βιομηχανική ζάχαρη και μία με θέμα τη βιομηχανική ζάχαρη και τις μεταβολές της θεσμικής τιμής. Όσον αφορά την πρώτη τετραμερή συνάντηση (μεταξύ της British Sugar, της Tate & Lyle, της Napier Brown, και της James Budgett) για τη βιομηχανική ζάχαρη, αναγράφεται στον κατάλογο και είναι αδιαμφισβήτητο ότι έλαβε χώρα στα τέλη του 1986, δηλαδή μετά τις 16 Σεπτεμβρίου 1986 και πριν από τα τέλη του 1986.

Όσον αφορά τη ζάχαρη λιανικής πώλησης, πέρα από την πρώτη διμερή συνάντηση στις 20 Ιουνίου 1986, πραγματοποιήθηκαν οκτώ συναντήσεις μεταξύ της British Sugar και της Tate & Lyle, δηλαδή επτά με θέμα τη ζάχαρη λιανικής πώλησης και μία με θέμα τη γενική αγορά και τη ζάχαρη λιανικής πώλησης.

Οι άλλες συναντήσεις που αναφέρονται στον κατάλογο δεν αφορούν την παρούσα υπόθεση.

(36) Σε επιστολή που απέστειλε ο πρόεδρος της Tate & Lyle, στις 16 Ιουλίου 1990 (62), προς το Office of Fair Trading, αντίγραφο της οποίας έλαβε η Επιτροπή, η Tate & Lyle εξέθετε τα συμπεράσματά της από τις συνεδριάσεις:

«Πραγματοποιήθηκαν ορισμένες συνεδριάσεις, κατά τις οποίες η British Sugar κατέδειξε την ύψιστη εμπορική και πολιτική της απαίτηση να πωλήσει όλη της την ποσόστωση ζάχαρης Α και Β στο Ηνωμένο Βασίλειο. Αποκάλυψε επίσης την επιθυμία της για αύξηση των επιπέδων των τιμών του Ηνωμένου Βασιλείου από τα χαμηλά επίπεδα που είχαν επιτευχθεί μέχρι τότε, και επίσης οι διαφορές τιμών μεταξύ των πελατών που αγοράζουν διαφορετικές ποσότητες να αποκαθίστανται σε πιο λογικά επίπεδα. Ως οπαδός τιμών, δεδομένης της επισφαλούς κατάστασης της βιομηχανίας εξευγενισμού ζαχαροκάλαμου, η Tate & Lyle δεν είχε πολλές εμπορικές εναλλακτικές λύσεις από το να αποδεχθεί τη νέα πολιτική τιμών της British Sugar.

Οι εταιρείες αντάλλαξαν απόψεις όσον αφορά τις ελάχιστες τιμές που επιθυμούσε να επιτύχει η British Sugar στη βιομηχανική αγορά και την αγορά λιανικής πώλησης και το ενδεχόμενο προγραμματισμού των αυξήσεων των τιμών. Η Tate & Lyle τόνισε ότι η εμπορική πολιτική της ήταν, αφενός, να ακολουθήσει την ηγεσία τιμών της British Sugar και, αφετέρου, να υπερασπισθεί το τότε μερίδιό της στην αγορά που ανερχόταν στο ένα τρίτο περίπου της αγοράς λιανικής πώλησης. Εν συνεχεία, η British Sugar εισήγαγε αυξήσεις των τιμών της βιομηχανικής ζάχαρης και της ζάχαρης λιανικής πώλησης στο Ηνωμένο Βασίλειο το καλοκαίρι του 1986, και η Tate & Lyle ακολούθησε με ουσιαστικά ανάλογες αυξήσεις. Η Tate & Lyle κατέληξε στο συμπέρασμα ότι δεν μπορούσε να εμποδίσει την British Sugar να πωλήσει το σύνολο της ποσόστωσής της Α και Β στο Ηνωμένο Βασίλειο και ότι η British Sugar δεν θα εισήγαγε ζάχαρη στη χώρα.

Όσον αφορά τις πωλήσεις ζάχαρης στη βιομηχανική αγορά, φαίνεται ότι έκτοτε πραγματοποιήθηκαν συναντήσεις δύο ή τρεις φορές το χρόνο μεταξύ εκπροσώπων της British Sugar και της Tate & Lyle. Σε ορισμένες από τις συναντήσεις αυτές, η British Sugar έθεσε προς συζήτηση τις ελάχιστες καθαρές τιμές προς πελάτες διαφόρων επιπέδων τις οποίες σκόπευε να επιτύχει κατά το ερχόμενο έτος. Ο πίνακας αυτός και άλλα θέματα που σχετίζονται με τις τιμές, αποτέλεσαν το αντικείμενο επικοινωνίας μεταξύ των εταιρειών, καθώς και αντιπροσώπων της Napier Brown και της Budgett. Η επιλογή της κατάλληλης χρονικής στιγμής για τις μεταβολές στις τιμές καταλόγου και το περιεχόμενο των μεταβολών αυτών αποτέλεσαν επίσης αντικείμενο επικοινωνίας, καθώς και ζητήματα όπως τα μεγέθη των παρτίδων, η φερεγγυότητα των πελατών, κ.λπ. Φαίνεται επίσης ότι μερικές φορές αντηλλάγησαν πληροφορίες μεταξύ των εταιρειών σχετικά με τις κλιμακωτές εκπτώσεις που εφαρμόζονται σε συγκεκριμένους πελάτες.

(. . .)

Όσον αφορά τις τιμές λιανικής πώλησης, πραγματοποιήθηκαν επίσης επαφές μεταξύ των εταιρειών, κατά τις οποίες η British Sugar αποκάλυψε τις ημερομηνίες και το χρονοδιάγραμμα των αυξήσεων του τιμοκαταλόγου λιανικής πώλησης. Όσον αφορά τις διαπραγματεύσεις με τους πελάτες, αντηλλάγησαν πληροφορίες σχετικά με τις μεταβολές ως προς τις εκπτώσεις οι οποίες θα παρέχονταν σε ορισμένους από τους μεγαλύτερους πελάτες (που εφοδιάζονταν και από τις δύο εταιρείες). Η Tate & Lyle έχει δευκρινίσει επανειλημμένα ότι θα προστάτευε το μερίδιό της του ενός τρίτου στην αγορά λιανικής πώλησης και κατέβαλε κάθε προσπάθεια να εμποδίσει την British Sugar να διαβρώσει αυτό το μερίδιο. Δεν ήταν εντός των εμπορικών ενδιαφερόντων της Tate & Lyle να προσβάλει τη θέση της British Sugar στην αγορά, ούτε να υπονομεύσει τον εμπορικό στόχο της British Sugar να βελτιώσει τα κέρδη της από την αγορά ζάχαρης του Ηνωμένου Βασιλείου.» (63).

2.2.1. Καθορισμός των τιμών βιομηχανικής ζάχαρης (συγκεκριμένα το μητρώο τιμών)

(37) Σε παράρτημα της προαναφερθείσας επιστολής της 16ης Ιουλίου 1990, η Tate & Lyle επεσύναπτε αντίγραφο του μητρώου τιμολόγησης το οποίο της παραδόθηκε από την British Sugar στη διάρκεια συνάντησης κατά το 1989. Το εν λόγω μητρώο, το οποίο αφορά μόνο τη βιομηχανική ζάχαρη, παραθέτει την τιμή στόχο της British Sugar σε τριμηνιαία βάση για το ημερολογιακό έτος 1990, κατανεμημένη σε δέκα στήλες ανάλογα με την αγοραζόμενη ποσότητα σε τόνους.

(38) Παρότι η British Sugar πιστεύει ότι το μητρώο διαβιβάσθηκε στη διάρκεια μιας μόνο συνάντησης, παραδέχεται ότι (64) «σε όλες τις άλλες περιπτώσεις, το παραδεχόμαστε νομίζω, δεν νομίζω ότι έχουμε να φοβηθούμε τίποτα, το μητρώο συζητήθηκε σε ένα γενικό πλαίσιο, αλλά δεν βρήκαμε καμία περίπτωση που άλλο τυπωμένο ή γραπτό έγγραφο διαβιβάστηκε στην Tate ή τους εμπόρους.» (65). Κατά τις έρευνες που πραγματοποιήθηκαν στην British Sugar, εκπρόσωπος της εταιρείας δήλωσε (66) ότι στις περιπτώσεις που το μητρώο δεν παραδόθηκε εκ μέρους της British Sugar «αυτό που κατά κανόνα κάναμε ήταν να ανακοινώσουμε απλώς ότι επιχειρήσαμε να μετατοπίσουμε, αν θέλετε, την κλίμακα των 50 000 τόνων κατά μία ορισμένη ποσότητα και εν συνεχεία να αυξήσουμε την κατώτερη κλίμακα, ούτως ώστε να είναι 2£/2, 5£/3£, κ.λπ.» (67) και η James Budgett αναφέρει ότι το μητρώο διαβιβάστηκε μόνον σε μία περίπτωση (68). Αντιθέτως, στη διάρκεια των ερευνών που διενεργήθηκαν στην Tate & Lyle, εκπρόσωπος της εταιρείας δήλωσε ότι το μητρώο της British Sugar παραδόθηκε στην Tate & Lyle «πιθανόν δύο ή τρεις φορές» (twice or three times possibly) (69). Επιπλέον, εκπρόσωπος της Tate & Lyle, απαντώντας στην έρευνα του ανακριτή σχετικά με το χαρακτήρα των πληροφοριών που παρέχονταν στην Tate & Lyle στις περιπτώσεις που δεν παραδίδετο το μητρώο, δήλωσε (70) «. . . το θέμα ήταν ότι παρουσίαζαν ένα κομμάτι χαρτί που έλεγαν ότι ήταν ο στόχος τους από πλευράς αναθεώρησης των τιμών της αγοράς (. . .) τώρα αυτό δεν εμφανιζόταν κάθε φορά. Είχε να κάνει με τις επιδιώξεις τους για το διάστημα που θα ακολουθούσε, δηλαδή το διάστημα ενός χρόνου.» (71). Στη γραπτή της απάντηση στην αναθεωρημένη ανακοίνωση αιτιάσεων (72), η Tate & Lyle υποστήριξε ότι ο εκπρόσωπός της αναφερόμενος στην υποβολή ενός «κομματιού χαρτιού» (a piece of paper) αναφερόταν στο μητρώο στις περιπτώσεις που αυτό διαβιβάστηκε. Όπως υποστηρίζει η Tate & Lyle (73), «εκτός από τη μία ή ενδεχομένως τις δύο ή τρεις περιπτώσεις που διαβιβάστηκε ο πίνακας στην T & L και στους εμπόρους, δεν διαβιβάστηκε στην T & L άλλη γραπτή ή έντυπη πληροφορία όσον αφορά την τιμολόγηση. Ωστόσο, η T & L συμφωνεί με την BS ότι, εκτός από το μητρώο, δεν της παραδόθηκαν άλλα έντυπα ή γραπτά έγγραφα» (74).

Ωστόσο, κανένα από τα μέρη δεν έχει μέχρι σήμερα αμφισβητήσει την αναθεωρημένη ανακοίνωση αιτιάσεων όσον αφορά - όπως επανελήφθη στην παρούσα απόφαση (75) - την εντύπωση της British Sugar για το τι συνέβη στις περιπτώσεις που δεν διαβιβάστηκε το μητρώο, δηλαδή συζήτηση του μητρώου «σε ένα γενικό πλαίσιο» (in general terms) και ανακοίνωση εκ μέρους της British Sugar των επιπέδων στα οποία σκόπευε να μετατοπίσει τις διάφορες κλίμακες ποσοτήτων. Αν επιχειρήσουμε μια σύγκριση, αποδεικνύεται ότι οι πληροφορίες που παρείχε στις περιπτώσεις αυτές η British Sugar ήταν ανάλογου χαρακτήρα με τις πληροφορίες που παρέχονταν κατά την καθ' αυτό διαβίβαση του μητρώου στα άλλα μέρη. Η Napier Brown συμφωνεί ρητά (76) με την περιγραφή της Επιτροπής σχετικά με τα πραγματικά περιστατικά, όπως εκτίθενται στην αναθεωρημένη ανακοίνωση αιτιάσεων (77) και όπως επαναλαμβάνονται στην παρούσα απόφαση (78). «Τουλάχιστον μια φορά παραδόθηκε στην Tate & Lyle, την Napier Brown και την James Budgett, αντίγραφο του γραπτού μητρώου και, στις άλλες περιπτώσεις, η British Sugar διαβίβασε πληροφορίες χαρακτήρα ανάλογου με εκείνον του μητρώου . . .» (79).

(39) Στην απάντησή της στην αρχική ανακοίνωση αιτιάσεων (80), η Tate & Lyle αναφέρει ότι «όταν συζητούνταν οι πίνακες στις συνεδριάσεις, δεν "υποβάλλονταν" από την BSC για συζήτηση και τροποποίηση αλλά αντιπροσώπευαν τις μονόπλευρες αποφάσεις της BSC» (81). Συνεχίζει δηλώνοντας (82) ότι «"το μητρώο" ήταν εσωτερικό έγγραφο της BC το οποίο, για δικούς της λόγους, επέλεγε ενίοτε (αν και όχι πάντοτε) να καταστήσει γνωστό στην T & L και στους δύο εμπόρους.» (83).

(40) Στη συνέχεια παρέχονται περαιτέρω διευκρινίσεις για το χαρακτήρα του πίνακα. Κατά τις προφορικές ακροάσεις που διενεργήθηκαν στην παρούσα υπόθεση, η British Sugar περιέγραψε (84) το μητρώο ως «ένα εσωτερικό έγγραφο, ένα κάθετο έγγραφο, αν θέλετε, της British Sugar» (85). Καθόριζε τις τιμές κάτω από τις οποίες οι αντιπρόσωποι πωλήσεων της British Sugar δεν είχαν το δικαίωμα να πωλήσουν βιομηχανική ζάχαρη χωρίς τη ρητή έγκριση του γενικού διευθυντή που ήταν αρμόδιος για τις πωλήσεις βιομηχανικής ζάχαρης (86). Εντούτοις, η British Sugar τόνισε επίσης ότι, σε πολλές περιπτώσεις, η πραγματική τιμή στην οποία επωλείτο η βιομηχανική ζάχαρη ήταν χαμηλότερη της τιμής του μητρώου.

Η James Budgett, στη γραπτή της απάντηση στην αρχική ανακοίνωση αιτιάσεων (87) υπογράμμισε ότι ουδέποτε «θεώρησε το μητρώο ποσότητας/τιμή που κατέθεσε η BS τίποτα περισσότερο από έναν οδηγό σχετικά με την τιμή που ζητούσε η BS να επιτύχουν οι πωλητές της. Οι πληροφορίες αυτές δεν ήταν απόρρητες (ήταν στη διάθεση των πελατών βιομηχανικής ζάχαρης που τις ζητούσαν)» (88). Στην γραπτή της απάντηση στην αναθεωρημένη ανακοίνωση αιτιάσεων, η James Budgett περιγράφει (89) το μητρώο: «όπως φαινόταν αποτελούσε απλώς εσωτερικό οδηγό της British Sugar προς τους πωλητές της, οι οποίοι μπορούσαν να παρεκκλίνουν από αυτόν (αλλά έπρεπε πρώτα να ζητήσουν έγκριση της διεύθυνσης)» (90), παρέχοντας έτσι «έναν εσωτερικό μηχανισμό παρακολούθησης (an internal monitoring mechanism)» (91).

Η Tate & Lyle δήλωσε (92) κατά τις έρευνες ότι «παρουσίασαν [η British Sugar] ένα κομμάτι χαρτί που έλεγαν ότι ήταν η επιδίωξή τους όσον αφορά τη αναθεώρηση της τιμής της αγοράς (. . .) η παρουσίαση αυτή ήταν προς όφελος των άλλων για να ξέρουμε τι σκόπευαν να κάνουν» (93).

(41) Η British Sugar ενημέρωσε την Επιτροπή ότι το μητρώο - διαφορετικό από εκείνο που παρουσιάστηκε στις συναντήσεις μεταξύ των μερών που βρίσκονται σε διένεξη στην παρούσα διαδικασία - δεν δόθηκε σε πελάτες (94). Συνεπώς, το έγγραφο δεν ήταν στη διάθεση οποιουδήποτε. Ωστόσο, εξετάζοντας την επιλογή της χρονικής στιγμής, η British Sugar δηλώνει ότι, στην πράξη, πολύ πριν αποκαλύψει στους άλλους το περιεχόμενο του μητρώου, είχε ήδη ξεκινήσει διαπραγματεύσεις και ακόμη είχε συνάψει ορισμένες σημαντικές συμβάσεις βιομηχανικής ζάχαρης. Κατά τη British Sugar, τη στιγμή που κατέστη γνωστό το περιεχόμενο του πίνακα, οι δραστηριότητές της στο χώρο της αγοράς βιομηχανικής ζάχαρης ήταν ήδη γνωστές στους ανταγωνιστές της. Το μητρώο δεν επεφύλασσε εκπλήξεις και δεν ήρε την αβεβαιότητα σχετικά με τις τιμές της British Sugar προς τους πελάτες της (95). Πιο συγκεκριμένα, όσον αφορά τη χρονική στιγμή κατά την οποία η Tate & Lyle έλαβε από τη British Sugar τις πληροφορίες που περιέχονταν στο μητρώο, η Tate & Lyle εξήγησε (96), κατά τη διάρκεια των ερευνών, ότι «σε γενικές γραμμές» (in general) οι πληροφορίες της δόθηκαν «στα πρώτα στάδια» (at the early stages) των ετήσιων διαπραγματεύσεών της με βιομηχανικούς αγοραστές «όταν είχαμε ενδεχομένως αρχίσει να διαπραγματευόμαστε με ορισμένους, αλλά όχι με κάποιους άλλους» (97). Η Tate & Lyle υποστήριξε ότι στην περίπτωση που δεν είχε λάβει από την British Sugar τις πληροφορίες σχετικά με το μητρώο, θα ήταν εν μέρει σε θέση, συζητώντας με αγοραστές, να τις λάβει μέσω της αγοράς (98). Πάντως, στην ίδια περίπτωση, η Tate & Lyle επιβεβαίωσε (99) ότι οι πληροφορίες που περιέχονταν στο μητρώο της φάνηκαν χρήσιμες, αναφέροντας ότι «θα ήταν ανόητο να πούμε ότι δεν ήταν χρήσιμες, ήταν χρήσιμες (. . .) αν είχαμε κάποια ένδειξη της θέσης της θα είχε ίσως κάποια σημασία για τον τρόπο με τον οποίο μπορούσαμε να την αντιμετωπίσουμε. Ήμασταν οπαδοί» (100).

(42) Επιπλέον, υπάρχουν αποδείξεις ότι οι πληροφορίες που διαβίβασε η British Sugar στην Tate & Lyle, τη Napier Brown και την James Budgett όσον αφορά τη βιομηχανική ζάχαρη δεν περιορίζονταν απλώς στην προκαταβολική διαβίβαση των πινάκων των τιμών της βιομηχανικής ζάχαρης, ή στην παροχή αντίστοιχων πληροφοριών, αλλά ότι η British Sugar ενημέρωσε επίσης τις εν λόγω εταιρείες για την πρόθεση της να αυξήσει τις τιμές, πριν καταρτιστούν αναλυτικοί πίνακες. Σε γραπτή απάντηση της 15ης Ιανουαρίου 1991 (101), σε ερωτήσεις που έθεσε η Επιτροπή όσον αφορά τη βιομηχανική ζάχαρη, η Tate & Lyle ανέφερε ότι, παρότι ουδέποτε έλαβε σχέδιο των μεταβολών των τιμών καταλόγου εκ μέρους της British Sugar, «υπήρχαν ενδείξεις για την πρόθεσή της να μεταβάλει ορισμένες ή όλες τις τιμές καταλόγου, σε πολλές περιπτώσεις εννέα μήνες νωρίτερα. Σημειώστε ότι οι περισσότερες βιομηχανικές πωλήσεις δεν συνάπτονται σε τιμές καταλόγου» (102).

(43) Όσον αφορά το συμπέρασμα της Επιτροπής ότι η Tate & Lyle είχε επιβεβαιώσει, κατά τις έρευνες της 27ης Μαΐου 1994, ότι οι πληροφορίες παρείχαν υψηλότερο βαθμό βεβαιότητας και έγκαιρης ενημέρωσης, η Tate & Lyle, στη γραπτή της απάντηση στην αναθεωρημένη ανακοίνωση αιτιάσεων, ανέφερε (103): «Οι τιμές καταλόγου στο βιομηχανικό τομέα έχουν πολύ μικρή σημασία σε σχέση με τις πραγματικές τιμές που χρεώνονται στους μεμονωμένους πελάτες. Οι πληροφορίες που παρείχε η BS είχαν πολύ μεγαλύτερη σημασία για τους εμπόρους, τους οποίους θα μπορούσαν να διευκολύνουν να στηρίζουν τις τιμές τους. Όσον αφορά τον ανταγωνισμό με την BS σε επιμέρους λογαριασμούς, ανάλογες πληροφορίες είχαν μικρή αξία για την T & L. Ως εκ τούτου, (. . .) οι πληροφορίες ήταν χρήσιμες όσον αφορά τις πιθανές προθέσεις της BS και δεν παρείχαν καμία βεβαιότητα.» (104). Όσον αφορά το θέμα της έγκαιρης ενημέρωσης, η Tate & Lyle ανέφερε (105): «Παρότι ο ίδιος ο πίνακας δεν δόθηκε σε πελάτες, οι πληροφορίες που περιείχε, κατά τη στιγμή που τις έλαβε η T & L, θα βρίσκονταν στη διάθεση των πελατών την ίδια στιγμή που δόθηκαν και στην T & L. Κατά συνέπεια, η, T & L θα είχε ήδη αρχίσει να συλλέγει τις πληροφορίες από την αγορά ή τουλάχιστον θα είχε λάβει τις πληροφορίες αυτές πολύ πιο γρήγορα λίγο αργότερα. Συνεπώς, η T & L δεν έλαβε τις πληροφορίες σχετικά με το περιεχόμενο των προθέσεων της BS όσον αφορά τις τιμές πριν από τους πελάτες της BS (βλέπε επίσης σημεία 152 και 160 της απάντησης της BS στην αρχική ανακοίνωση αιτιάσεων) (106).

(44) Επιπλέον, είναι σαφές ότι, στη διάρκεια των συναντήσεων για τη βιομηχανική ζάχαρη, αναφέρθηκαν οι διαφορές που έπρεπε να διατηρηθούν ή να δημιουργηθούν μεταξύ των τιμών που χρεώνονταν σε αγοραστές μεγάλων ποσοτήτων ζάχαρης σε σχέση με τους αγοραστές μικρότερων ποσοτήτων. Στην επιστολή της, της 16ης Ιουλίου 1990, προς την υπηρεσία ανταγωνισμού (Office of Fair Trading) (107), η Tate & Lyle αναφέρει ότι, στη διάρκεια των συνεδριάσεων, η British Sugar «αποκάλυψε την επιθυμία της να δει το επίπεδο των τιμών του Ηνωμένου Βασιλείου να σημειώνει αύξηση από τα χαμηλά επίπεδα που είχαν επιτευχθεί μέχρι τότε, και να δει επίσης τις διαφορές μεταξύ των πελατών που αγόραζαν διαφορετικές ποσότητες να αποκαθίστανται σε πιο λογικά επίπεδα» (108).

Πράγματι, το γεγονός ότι η British Sugar παρουσίασε το μητρώο τιμολόγησης σε ορισμένες τουλάχιστον από τις συναντήσεις αυτές και ότι ο πίνακας αυτός ανέφερε την επιδιωκόμενη ελάχιστη τιμή από τους πελάτες ανάλογα με το μέγεθος των αγορών τους, σήμαινε ότι ήταν αναπόφευκτη η εξέταση των αγορών στη διάρκεια των συνεδριάσεων αυτών. Και το επιβεβαιώνει και η ίδια η British Sugar: Στη διάρκεια των ερευνών, δήλωσε (109) ότι «η γνωστοποίηση του πίνακα . . . σχεδιάσθηκε με σκοπό να εμβάλει την ιδέα ότι θα διατηρούνταν ορισμένες αναλογίες μεταξύ τιμής και ποσότητας» (110) και στη γραπτή της απάντηση η αναθεωρημένη ανακοίνωση αιτιάσεων (111) ανέφερε ότι τέτοιες συνεδριάσεις «εξέταζαν τις διαφορές της τιμής της βιομηχανικής ζάχαρης ανάμεσα σε μεγαλύτερες και μικρότερες αγοραζόμενες ποσότητες ζάχαρης» (112). Αυτό επιβεβαιώνεται επίσης και στην επιστολή, της 29ης Αυγούστου 1990, της Tate & Lyle προς το Office of Fair Trading (113), στην οποία αναφέρεται ότι όσον αφορά τη βιομηχανική ζάχαρη «τα θέματα που συζητήθηκαν περιελάμβαναν τις μεταβολές των τιμών, τις διαφορές, τους όρους παράδοσης, τους όρους πίστωσης, ανησυχίες σχετικά με την απώλεια ποσοτήτων και, σε ορισμένες περιπτώσεις, την κατάσταση συγκεκριμένων λογαριασμών» (114).

(45) Η Napier Brown και η James Budgett παρείχαν αποδεικτικά στοιχεία ότι, ως έμποροι, είχαν ιδιαίτερο ενδιαφέρον για την αποκατάσταση και τη διατήρηση υπολογίσιμων διαφορών στις τιμές μεταξύ των αγοραστών μεγαλύτερων και μικρότερων ποσοτήτων βιομηχανικής ζάχαρης. Αυτό οφείλεται κυρίως στο γεγονός ότι, στον τομέα της βιομηχανικής ζάχαρης, οι αγοραστές μεγαλύτερων ποσοτήτων ήταν κυρίως πελάτες της British Sugar, ενώ οι αγοραστές μικρότερων ποσοτήτων ήταν οι παραδοσιακοί πελάτες των εμπόρων. Η Napier Brown, στη γραπτή της απάντηση στην αναθεωρημένη ανακοίνωση αιτιάσεων, κατέστησε σαφές (115) ότι οι συναντήσεις της παρείχαν τη διαβεβαίωση ότι η British Sugar δεν θα επεδίωκε πλέον, όσον αφορά την τιμολόγηση της βιομηχανικής ζάχαρης «τη μη ρεαλιστική διάρθρωση που είχε δημιουργήσει στην διάρκεια του πολέμου των τιμών» (116) λόγω της «πολιτικής της "British Sugar" να μειώσει δραστικά τις διαφορές μεταξύ των τιμών που χρεώνονταν σε πελάτες που λάμβαναν μεγάλες ποσότητες ζάχαρης (οι οποίοι συχνά ήταν ήδη υφιστάμενοι πελάτες της British Sugar) και πελάτες που λάμβαναν μικρότερες ποσότητες (οι οποίοι ήταν ανέκαθεν οι πελάτες των εμπόρων)» (117).

Η James Budgett, στη γραπτή της απάντηση στην αναθεωρημένη ανακοίνωση αιτιάσεων εξηγούσε (118). «Η Budgett είχε υποστεί ζημίες όχι από το απόλυτο επίπεδο των μέσων τιμών βιομηχανικής ζάχαρης (. . .) αλλά μάλλον από την έλλειψη διάκρισης μεταξύ των τιμών που χρέωνε η British Sugar σε πελάτες διαφορετικού μεγέθους (. . .). Ως εκ τούτου, από την άποψη της Budgett, η κατάργηση των διαφορών ήταν σαφώς η πιο άδικη πρακτική τιμολόγησης που χρησιμοποίησε η British Sugar, και εκείνη που επέφερε ουσιαστική ζημία στη Budgett. (. . .) Από την άποψη της Budgett, οι συναντήσεις παρείχαν τη διαβεβαίωση ότι η απόφαση της British Sugar να αποφύγει τις πρακτικές άδικης τιμολόγησης που έβλαπταν τους εμπόρους, και ήταν σαφέστατες σε ανώτερο διευθυντικό επίπεδο, υπέκειτο επίσης σε κάποιον εσωτερικό μηχανισμό που αφορούσε την καθημερινή δραστηριότητα των πωλητών της British Sugar» (119).

2.2.2. Τιμολόγηση της ζάχαρης λιανικής πώλησης

(46) Όσον αφορά τις συνεδριάσεις για τη ζάχαρη λιανικής πώλησης, η Tate & Lyle εκλήθη επίσης, κατά τις έρευνες της 27ης Μαΐου 1994, να σχολιάσει τις ενδείξεις ότι η British Sugar παρείχε ορισμένους τιμοκαταλόγους σε ορισμένα στάδια πριν οι πραγματικές τιμές τεθούν γενικά στη διάθεση του κοινού και ότι η British Sugar παρείχε στην Tate & Lyle έγκαιρη προειδοποίηση για τις αυξήσεις του τιμοκαταλόγου. Ένας εκπρόσωπος της Tate & Lyle, ερωτώμενος σχετικά με το τι δόθηκε στην εταιρεία, πότε και πόσο νωρίτερα δήλωσε (120): «Νομίζω ότι ήταν τρεις ή τέσσερις εβδομάδες πριν από την επίσημη ημερομηνία αύξησης της τιμής και νομίζω ότι έγινε απλώς για να μεταδοθεί η πληροφορία ούτως ώστε να μην είμαστε εντελώς απληροφόρητοι και ότι εκείνοι [η British Sugar] ήταν σίγουροι ότι θα ακολουθούσαμε. Πάντοτε ακολουθούσαμε και εκείνοι πάντοτε υπέθεταν ότι θα το κάναμε. Και αυτό συνέβη μόνο για να αισθάνονται άνετα ότι θα ακολουθούσαμε και στην περίπτωση αυτή» (121). Η Tate & Lyle επιβεβαίωσε (122) ότι θα τροποποιούσε τις τιμές της εντός μικρού διαστήματος και «ότι γενικά θα ακολουθούσε την ίδια αύξηση ανά τόνο» (go the same increase per tonne in general). Η Tate & Lyle παραδέχθηκε επίσης (123) ότι οι πληροφορίες που παρείχε η British Sugar ήταν «παράγοντας ασφάλειας» (safety factor).

(47) Στη γραπτή της απάντηση στην αναθεωρημένη ανακοίνωση αιτιάσεων, η Tate & Lyle, σχολιάζοντας τη βεβαιότητα και την προκαταβολική ενημέρωση που παρείχε η British Sugar για τις τιμές λιανικής πώλησης, δήλωσε (124) ότι «η T & L έλαβε αντίγραφα των τιμοκαταλόγων της BS μόνο σε τρεις περιπτώσεις κατά το εξεταζόμενο διάστημα, τη μια φορά πέντε ημέρες και την άλλη δύο ημέρες πριν από την επίσημη κυκλοφορία τους. Στην τρίτη περίπτωση, η T & L έλαβε αντίγραφο των τιμοκαταλόγων τέσσερις ημέρες μετά την επίσημη κυκλοφορία τους. Εντούτοις, η BS είχε οπωσδήποτε μιλήσει στους πελάτες της πριν συζητήσει με την T & L και συγκεκριμένα είχε αποκαλύψει δύο έως τρεις βδομάδες νωρίτερα στους πελάτες ότι επρόκειτο να αυξήσει τις τιμές της. Συνεπώς, οι πληροφορίες που δόθηκαν στην T & L δεν είχαν καθόλου προνομιακό χαρακτήρα. Οποιαδήποτε "εκ των προτέρων" ενημέρωση δόθηκε απλώς πριν από την επίσημη κυκλοφορία των τιμοκαταλόγων και όχι πριν ενημερωθούν οι πελάτες της BS για τις νέες τιμές.» (125).

(48) Ωστόσο, υπάρχουν αποδεικτικά στοιχεία ότι οι πληροφορίες που παρείχε η British Sugar στην Tate & Lyle όσον αφορά τη ζάχαρη λιανικής πώλησης δεν περιορίζονταν απλώς στην παροχή τιμοκαταλόγων λιανικής πώλησης. Η British Sugar παρείχε επίσης στην Tate & Lyle σημαντική εκ των προτέρων ενημέρωση για την πρόθεσή της να αυξήσει τις τιμές λιανικής πώλησης, πριν καταρτισθούν αναλυτικοί τιμοκατάλογοι. Σε γραπτή δήλωση της 12ης Δεκεμβρίου 1990 (126), η οποία δόθηκε στην Επιτροπή, ο διευθυντής των εθνικών λιανικών πωλήσεων της Tate & Lyle, δήλωνε τα ακόλουθα όσον αφορά τη ζάχαρη λιανικής πώλησης: «Από την πρώτη μου συνάντηση με την BS, τον Φεβρουάριο του 1987, δεν μπορώ να θυμηθώ καμία επακόλουθη αύξηση τιμής στην οποία προέβη η εταιρεία που να μην γνωστοποιήθηκε τουλάχιστον δύο έως τρεις εβδομάδες πριν από την επίσημη κυκλοφορία της» (127). Κατά τη διάρκεια των ερευνών που πραγματοποιήθηκαν στην Tate & Lyle στις 27 Μαΐου 1994, ο εκπρόσωπος της εταιρείας επιβεβαίωσε (128) ότι «γνωστοποίηση» σήμαινε ότι η British Sugar «θα έλεγε το ποσό των τιμών που προβλέπονταν στους τιμοκαταλόγους» (would actually say the amount of the price intended listings) και ότι «αυτό γινόταν στη βάση μιας σταθερής τιμής καταλόγου». Επίσης, σε σχέση με τη ζάχαρη λιανικής πώλησης, εκπρόσωπος της Tate & Lyle απάντησε (129) συνοπτικά στο ερώτημα της Επιτροπής που τέθηκε σε καποίο σημείο στη διάρκεια των ιδίων ερευνών σχετικά με την εκ των προτέρων παροχή των τιμοκαταλόγων και την εκ των προτέρων ενημέρωση για τις αυξήσεις τιμοκαταλόγου που παρείχε η British Sugar ότι «νομίζω πως ήταν θέμα τριών ή τεσσάρων εβδομάδων πριν από την επίσημη ημερομηνία αύξησης της τιμής» (130).

2.2.3. Η διαθεσιμότητα και η αξία των πληροφοριών σχετικά με την τιμολόγηση της ζάχαρης

(49) Όσον αφορά τη διαθεσιμότητα και την αξία των πληροφοριών σχετικά με την τιμολόγηση τις οποίες παρείχε επίσης η British Sugar κατά τις συνδριάσεις, η Επιτροπή επισημαίνει το γεγονός ότι από τεχνική άποψη είναι πάντοτε πολύ δυσχερέστερο και επαχθέστερο το να λαμβάνει κανείς πληροφορίες σχετικά με τις προθέσεις ανταγωνιστή του όσον αφορά τον καθορισμό των τιμών σε τμηματική βάση μιλώντας σε ορισμένους δυνητικούς του πελάτες από το να λαμβάνει τις πληροφορίες αυτές άμεσα από τον ίδιο τον ανταγωνιστή σε συναντήσεις που θα είχε μαζί του. Επιπλέον, αποτελεί κοινή εμπειρία ότι οι πληροφορίες από δεύτερο χέρι που λαμβάνονται από τρίτους (στη συγκεκριμένη περίπτωση δυνητικοί αγοραστές της British Sugar) είναι λιγότερο αξιόπιστες και ακριβείς από τις πληροφορίες από πρώτο χέρι που παρέχει η ίδια η πηγή (δηλαδή η British Sugar). Αυτό επιβεβαιώνεται και από επιστολή της Tate & Lyle της 16ης Ιουλίου 1990 προς το Office of Fair Trading (131), στην οποία δηλώνεται ότι «οι πληροφορίες που κυκλοφορούν μεταξύ πελατών και παραγωγών μπορεί συχνά να είναι αναξιόπιστες αν όχι εντελώς παραπλανητικές. Αυτό αληθεύει ιδιαίτερα τα τελευταία χρόνια όσον αφορά την αγορά ζάχαρης» (132). Στην επιστολή αυτή, η Tate & Lyle ανέφερε επίσης ότι δηλώσεις ενός ανταγωνιστή προς έναν άλλο ενδέχεται να είναι αναξιόπιστες. Ωστόσο, η Tate & Lyle επιβεβαίωσε αργότερα ότι οι πληροφορίες που της παρείχε η British Sugar της φάνηκαν χρήσιμες (133) 7 αυτό συνάγεται επίσης και από το γεγονός ότι η Tate & Lyle εξακολούθησε να παρευρίσκεται τακτικά στις συνεδριάσεις.

Η James Budgett, στην απάντησή της στην αρχική ανακοίνωση αιτιάσεων (134), δήλωσε ότι «οι πηγές της αγοράς, μολονότι μπορεί να μην παρείχαν τέλειες, άμεσες πληροφορίες όσον αφορά τις τιμές επιμέρους λογαριασμών (λ.χ. μεμονωμένοι πελάτες ενδέχεται να αναφέρουν παραπλανητικές τιμές αγοράς από τρίτα μέρη) παρείχαν πολύ ακριβή, ταχεία πληροφόρηση σχετικά με τα γενικά επίπεδα τιμών. Σ' αυτό συνέβαλε ιδανικά και η μοναδική διάρθρωση της αγοράς» (135). Επίσης ανέφερε ότι (136) «οι πληφορορίες που αφορούσαν το μητρώο της BS κοινοποιήθηκαν με ταχύτητα και ακρίβεια μέσω της αγοράς (ιδίως των πελατών) τουλάχιστον σε όλους τους σημαντικούς ενδιαφερόμενους» (137). Η Napier Brown συμμερίζεται την άποψη που εξέφρασε η James Budgett (138). Ομοίως, η British Sugar θεωρεί ότι (139) οι έμποροι μπορούσαν να λάβουν τις πληροφορίες από την αγορά, και ότι οι πληροφορίες είχαν απλώς «κάποιο αποτέλεσμα από την όποψη ότι παρείχαν κάποια ασφάλεια στους εμπόρους» (140).

2.2.4. Περαιτέρω θέματα που απασχόλησαν τις συνεδριάσεις

(50) Στην επιστολή της της 29ης Αυγούστου 1990 (141) στο OFT, η Tate & Lyle εξηγεί πιο αναλυτικά τις απόψεις της σχετικά με τα θέματα που συζητήθηκαν στις συναντήσεις.

«2. Βιομηχανικές πωλήσεις

(. . .)

Ο Smith θυμάται ότι στην πρώτη από τις συνεδριάσεις των τεσσάρων εκπροσώπων έγινε δεκτή μια ελάχιστη κατώτατη τιμή της τάξης των £370/τόνο για τη βιομηχανική ζάχαρη. Σε επόμενες συναντήσεις, αυτή η κατώτατη τιμή θεωρήθηκε ότι ανατιμήθηκε σύμφωνα με τη γενική αύξηση των τιμών που εμφανίζονταν στο "μητρώο" που κατήρτισε η British Sugar και το οποίο έδινε ελάχιστες καθαρές τιμές στις συγκεκριμένες ποσότητες. Στα θέματα που συζητήθηκαν περιλαμβάνονταν μεταβολές τιμών, διαφορές, όροι παράδοσης, πιστωτικοί όροι, ανησυχίες σχετικά με την απώλεια ποσοτήτων και, σε ορισμένες περιπτώσεις, η κατάσταση που επικρατούσε σε ορισμένους τομείς. Τον πρώτο καιρό, η Tate & Lyle θεώρησε ότι οι συναντήσεις αποτελούσαν εν μέρει επανορθωτική ενέργεια για την British Sugar και τους εμπόρους. Στη διάρκεια του πολέμου των τιμών, οι έμποροι είχαν υποστεί σημαντικές απώλειες τόνων σε μικρούς λογαριασμούς και η British Sugar σταδιακά τους επέστρεφε τους μικρούς λογαριασμούς. Η Tate & Lyle Sugars δεν είχε εμπλακεί στην ιστορία αυτή, δεδομένου ότι δεν είχε ποτέ αξιόλογη παρουσία στους μικρούς λογαριασμούς.

(. . .)

3. Πωλήσεις λιανικής πώλησης

Σε δύο περιπτώσεις, πραγματοποιήθηκαν συναντήσεις μεταξύ των ατόμων που ήταν αρμόδια για τη λιανική πώληση στη British Sugar και την Tate & Lyle, του κ. [διεγράφη επαγγελματικό απόρρητο] και του Κ. [διεγράφη - επαγγελματικό απόρρητο] αντίστοιχα: πρώτον, για να διευκολύνουν την British Sugar να ενημερώσει την Tate & Lyle σχετικά με επικείμενη αύξηση τιμών, και δεύτερον όταν ανέπτυξαν συγκεκριμένα ζητήματα που έκαναν τον ένα από τους ζαχαροπαραγωγούς να πιστεύει ότι ο άλλος επιζητούσε δοσοληψίες με τους πελάτες του προσφέροντάς τους φθηνότερες τιμές. Κατά τις συναντήσεις που αφορούσαν τις μεταβολές των τιμών, η British Sugar παρέδιδε τον τιμοκατάλογό της λίγες ημέρες πριν από τη δημοσίευσή του και ενημέρωνε την Tate & Lyle για το επίπεδο της έκπτωσης που θα πρόσφερε στις πολλαπλές αγορές ούτως ώστε να εξασφαλίσει ότι το περιθώριο κέρδους των πολλαπλών αγορών δεν μειωνόταν. Ωστόσο, η Tate & Lyle δεν ενημερώθηκε για κάποια συγκεκριμένη τιμή που θα προσφερόταν σε συγκεκριμένο πελάτη» (142).

(51) Σε επιστολή της της 7ης Αυγούστου 1990 προς το Office of Fair Trading (143), η British Sugar σχολιάζει την επιστολή της Tate & Lyle της 16ης Ιουλίου 1990 προς το OFT (144) και παραθέτει τη δική της εκδοχή σχετικά με τις συναντήσεις. Αμφότερες η Napier Brown και η James Budgett συμφωνούν με την εκδοχή αυτή (145):

«Η παράγραφος 3 σελίδα 4 της επιστολής του κ. Shaw (146) αναφέρεται σε πωλήσεις βιομηχανικής ζάχαρης, και σε συναντήσεις και επαφές μεταξύ των δύο εταιρειών και των μεγαλύτερων ζαχαρεμπόρων, της Napier Brown και της Budgett. Οι αρχικές συναντήσεις πραγματοποιήθηκαν με τους εμπόρους. Μια από τις καταγγελίες της Napier Brown, την οποία επικύρωσε η Επιτροπή διότι συνιστούσε παράβαση του άρθρου 86, ήταν ότι η British Sugar είχε μειώσει τις τιμές της όσον αφορά τη ζάχαρη λιανικής πώλησης και τη βιομηχανική ζάχαρη. Αρχικός σκοπός των συναντήσεων της British Sugar που επιβεβαίωνε αυτά που είχαν ανακαλύψει οι έμποροι (που ήταν επίσης πελάτες της British Sugar) στην αγορά ήταν να τους καθησυχάσει ότι δεν θα ξανασυνέβαινε κάτι τέτοιο. Αργότερα, στις συναντήσεις αυτές δόθηκαν πληροφορίες σχετικά με τις προθέσεις της British Sugar περί που καθορισμού των τιμών. Οι συνδριάσεις με την Tate & Lyle ξεκίνησαν στα τέλη του 1987 (147). Ο εκπρόσωπος της British Sugar στις συναντήσεις αυτές ανακοίνωνε τις τιμές που σκόπευε να επιδιώξει η εταιρεία σε μελλοντικά τριμηνιαία διαστήματα. Καταρτίστηκε ένα μητρώο τιμολόγησης - πράγμα που αποτελεί πρακτική σε ανάλογες περιπτώσεις - σε ογκομετρική βάση της χρήσης της ζάχαρης για καθοδήγηση των ίδιων των πωλητών της British Sugar 7 προσδιόριζε τις ελάχιστες τιμές κάτω από τις οποίες έπρεπε να ζητήσουν έγκριση από τη διεύθυνση. Η ύπαρξη του εν λόγω μητρώου ήταν γνωστή και στους εμπόρους και στους ανταγωνιστές - πραγματοποιήθηκαν και συζητήσεις ως προς τη δημοσίευσή του. Το μητρώο καταρτίστηκε στο πλαίσιο της διαδικασίας του ετήσιου προγραμματισμού της British Sugar και ήταν ένα από τα βασικά στοιχεία της στρατηγικής της για εξασφάλιση κέρδους. Αποτελούσε επίσης και μια εσκεμμένη κίνηση να ικανοποιηθεί η υπόδειξη που είχε λάβει η British Sugar εκ μέρους της Ευρωπαϊκής Επιτροπής ότι η διάρθρωση των τιμών έπρεπε να σχετίζεται με το κόστος. Έτσι, πρέπει να τονισθεί ότι τα στοιχεία που κοινοποιήθηκαν στις άλλες εταιρείες αποτελούσαν εμπορικές αποφάσεις που είχαν ήδη ληφθεί από τη British Sugar. Ουδέποτε αφορούσαν τιμές που επρόκειτο να χρεωθούν σε συγκεκριμένους πελάτες. Παρομοίως, δεν υπήρξε συμφωνία μεταξύ των μερών όσον αφορά τις τιμές που επρόκειτο να προσφερθούν. Οι πληροφορίες αφορούσαν τις αυξήσεις των τιμών που σκόπευε να εφαρμόσει η British Sugar σε πελάτες που αγόραζαν διαφορετικές ποσότητες. Πάντως, οι πληροφορίες αυτές ήταν στη διάθεση των βιομηχανικών πελατών της British Sugar την ίδια στιγμή που κοινοποιήθηκαν στην Tate & Lyle και τους ζαχαρεμπόρους. Παρότι πραγματοποιήθηκαν συζητήσεις, ουδέποτε τροποποιήθηκαν οι αποφάσεις της British Sugar και συνακόλουθα το επιχειρηματικό της πρόγραμμα. Πραγματοποιήθηκαν και περαιτέρω συζητήσεις που αφορούσαν θέματα της αγοράς, όπως η αξιοπιστία των πελατών. Σε όλες τις περιπτώσεις, η Tate & Lyle και οι έμποροι είχαν τη δυνατότητα, και στην πράξη χρησιμοποίησαν τη δυνατότητα, να λάβουν τις δικές τους αποφάσεις περί καθορισμού τιμών

(146) Επιστολή της Tate & Lyle προς το OFT στις 16 Ιουλίου 1990.(147) Η δήλωση αυτή δεν συμβιβάζεται με καμία άλλη δήλωση της British Sugar. Στη γραπτή της απάντηση στην αρχική ανακοίνωση αιτιάσεων, στη γραπτή της απάντηση στην αναθεωρημένη ανακοίνωση αιτιάσεων, καθώς και στις δύο ακροάσεις που έλαβαν χώρα, η British Sugar ουδέποτε αμφισβήτησε το πόρισμα της Επιτροπής ότι οι συναντήσεις της με την Tate & Lyle ξεκίνησαν στις 20 Ιουλίου του 1986.» (146).

Όσον αφορά τη ζάχαρη λιανικής πώλησης, στην ίδια επιστολή της 7ης Αυγούστου 1990, η British Sugar δήλωσε:

«Φαίνεται ότι η British Sugar, σε ορισμένες περιπτώσεις, παρουσίασε στην Tate & Lyle τις ημερομηνίες και το χρονοδιάγραμμα των αυξήσεων του τιμοκαταλόγου της λιανικής πώλησης. Και στην περίπτωση αυτή, η ροή των πληροφοριών φαίνεται ότι υπήρξε εντελώς μονόπλευρη. Είμαστε πεπεισμένοι ότι σε καμία περίπτωση δεν αντηλλάγησαν πληροφορίες σχετικά με το επίπεδο ειδικών εκπτώσεων που προσφέρονταν σε συγκεκριμένους πελάτες. Στο μεγαλύτερο βαθμό, οι πληροφορίες όσον αφορά το χρονιδιάγραμμα των αυξήσεων των τιμών που δόθηκαν σε πελάτες αποτελούσαν ένα θέμα που θα γινόταν δημοσίως γνωστό στον κλάδο. Οι τιμές αυξάνονται ετησίως με έναρξη την 1η Ιουλίου, ούτως ώστε να αντικατοπτρίζουν τις μεταβολές της κοινοτικής διάρθρωσης τιμών. Έτσι, στις 11 Μαΐου του έτους, η British Sugar ενημέρωσε τους πελάτες της για τις αυξήσεις τιμών που θα ίσχυαν από την 1η Ιουλίου. Η Tate & Lyle ενημερώθηκε σχετικά στις 9 Μαΐου. Αν οποιοσδήποτε πελάτης ρωτήσει τη British Sugar αν προτίθεται να αυξήσει τις τιμές της σε άλλες χρονικές στιγμές του έτους, ο πελάτης θα ενημερωθεί για τις τρέχουσες προθέσεις της British Sugar και, αν αυτό είναι δυνατό, το πιθανό ποσό της προτεινόμενης αύξησης» (147).

2.2.5. Τα συμπεράσματα των μερών για την κατάσταση που επικρατούσε στην αγορά κατά το διάστημα αναφοράς

(52) Ορισμένα άλλα έγγραφα παρουσιάζουν τα συμπεράσματα των μερών για την κατάσταση που επικρατούσε στην αγορά κατά το διάστημα αναφοράς:

(53) Ένα έγγραφο με τίτλο «James Budgett & Son Limited - Business strategy 1987-1990» (148) στο πρώτο μέρος του, με επικεφαλίδα «Sugar Dealing, Distribution and Processing», αναφέρει ότι: «Είναι σήμερα προς το συμφέρον της British Sugar να στραφεί σε μια στρατηγική υψηλότερων τιμών, δεδομένου ότι βρίσκεται σε περίοδο ανάπτυξης όσον αφορά τις ποσότητες, και να βελτιώσει τη θέση της στην αγορά. Για την επίτευξη του στόχου αυτού, ζητεί τη συνεργασία των πωλητών, η οποία είναι απαραίτητη, διότι το επιθετικό μάρκετινγκ των εισαγωγών μπορεί να διαψεύσει εντελώς τις φιλοδοξίες τους. Σημειώνεται πρόοδος προς μια αγορά στην οποία επικρατεί τάξη. Γίνονται διαπραγματεύσεις για τη βελτίωση των προμηθειών προς τους επιχειρηματίες εξευγενισμού, ενώ βελτιώνονται τα κέρδη από τις διαπραγματεύσεις» (149).

(54) Έκθεση η οποία υποβλήθηκε στο διοικητικό συμβούλιο της James Budgett κατά την προετοιμασία σύγκλησής του στις 2 Αυγούστου 1990 (150) αναφέρει ότι «Από πρόσφατες ανεξάρτητες συζητήσεις μεταξύ της BS και της T & L προκύπτει ότι η British Sugar θα επιχειρήσει να εφαρμόσει ελάχιστη αύξηση τριών έως τεσσάρων £/τόνο και αναμφίβολα η T & L θα ακολουθήσει.» (151).

(55) Ένα έγγραφο που περιέχει τα πρακτικά συνεδρίασης που συγκλήθηκε μεταξύ του εκτελεστικού διευθυντή της De Danske Sukkerfabrikker και ανώτερων διευθυντικών στελεχών της British Sugar, στις 26 Ιουνίου 1987 (152), αναφέρει ότι «Διεξάγονται συζητήσεις μεταξύ της T & L και της BSC που αποσκοπούν στο συντονισμό της ανάπτυξης της αγοράς, αλλά η BSC δεν επιθυμεί να διακινδυνεύσει τίποτα για το σκοπό αυτόν. Ο PJ (153) υποστηρίζει ότι η T & L πάντοτε παραβιάζει τις συμφωνίες της, ενώ η BSC παραμένει σταθερή στις ελάχιστες τιμές της, δεν χορηγεί μυστικές ειδικές εκπτώσεις, κ.λπ.» (154).

(56) Εσωτερικό υπόμνημα της Tate & Lyle, το οποίο απευθύνεται, μεταξύ αλλων, στον διευθυντή πωλήσεων και μάρκετινγκ (βιομηχανική ζάχαρη) (155) αναφέρει: «Η BS αποκάλυψε ότι η κατώτατη ζημία που θα υποστεί, μετά την περικοπή των επιπέδων στήριξης κατά 5 %, θα είναι της τάξης των 9 εκατομμυρίων λιρών στερλινών. Προτείνει να ενημερωθεί ο κλάδος (βιομηχανική ζάχαρη) ότι, από τον Ιανουάριο του 1990, θα χρεαστεί να αυξηθούν τα επίπεδα των τιμών κατά 20£/τόνο, ούτως ώστε να ανακτήσει τη θέση που θα της επιτρέψει να διατηρήσει τα επίπεδα επενδύσεων που της είναι απαραίτητα για το μέλλον. Προφανώς, το συζήτησαν με τον Ridgwell (158), ο οποίος μου τηλεφώνησε για να με ενημερώσει

(158) Ο κ. Ridgwell είναι πρόεδρος και διευθύνων σύμβουλος της Napier Brown.» (156).

2.2.6. Το χάσμα μεταξύ των αυξήσεων των θεσμικών τιμών και των αυξήσεων των τιμών της British Sugar

(57) Τέλος, αποδεικνύεται ότι, κατά το διάστημα αναφοράς, η British Sugar αύξησε τις τιμές της βιομηχανικής ζάχαρης καθώς και της ζάχαρης λιανικής πώλησης πέραν των αυξήσεων των θεσμικών τιμών, με αποτέλεσμα να διευρυνθεί το χάσμα μεταξύ των θεσμικών τιμών και των τιμών που εισήγαγε η British Sugar στην αγορά. Κατά την προφορική αυτή ακρόαση, η Επιτροπή ανέφερε ότι η σύγκριση των αριθμητικών στοιχείων που διαθέτει η Επιτροπή για τις θεσμικές τιμές [δηλαδή τιμή παρέμβασης συν δασμός αποθεματοποίησης που αντιπροσωπεύει την εγγυημένη ελάχιστη τιμή για τη ζάχαρη Α/Β (157)] μεταξύ Ιουνουαρίου 1986 και Δεκεμβρίου 1990 με τα αριθμητικά στοιχεία της British Sugar (158) για τις τιμές αγοράς που εφάρμοσε σε σημαντικούς πελάτες κατά το ίδιο χρονικό διάστημα, κατέδειξε ότι το μέγιστο πλεόνασμα των τιμών της British Sugar έναντι των θεσμικών τιμών αυξήθηκε από 4,56 % τον Ιανουάριο του 1986 σε 9,29 % τον Δεκέμβριο του 1990. Η British Sugar δεν αμφισβήτησε τους μαθηματικούς υπολογισμούς της Επιτροπής, ούτε το γεγονός ότι υπήρξε διεύρυνση του χάσματος στο ποσό που ανέφερε η Επιτροπή. Ωστόσο, η British Sugar έκρινε ότι η διεύρυνση αυτή ήταν ελάχιστη και τόνισε ότι είχε απλώς ακολουθήσει τη δημόσια γνωστή εμπορική της φιλοδοξία δηλαδή να επιχειρήσει να λάβει στην αγορά αύξηση τιμών πέραν των θεσμικών αυξήσεων (159).

Ζ. ΠΑΡΑΛΛΗΛΗ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑ ΕΚ ΜΕΡΟΥΣ ΤΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑΣ ΑΝΤΑΓΩΝΙΣΜΟΥ ΤΟΥ ΗΝΩΜΕΝΟΥ ΒΑΣΙΛΕΙΟΥ (OFFICE OF FAIR TRADING)

(58) Από το 1990, το Office of Fair Trading (OFT) είχε αναλάβει παράλληλη διαδικασία κατά της British Sugar και της Tate & Lyle όσον αφορά το ίδιο θέμα. Όπως προαναφέρθηκε, τον Ιούλιο και τον Αύγουστο του 1990, η Tate & Lyle απέστειλε στο OFT δύο αυτοενοχοποιητικές επιστολές ως αναφέρθηκε στην αιτιολογική σκέψη 2. Στις 15 Απριλίου 1991, η Tate & Lyle και η British Sugar υπέβαλαν υπόμνημα προς το OFT που περιέγραφε τους διακανονισμούς που ίσχυαν μεταξύ των δύο αυτών εταιρειών κατά το διάστημα από 20 Ιουνίου 1986 έως 2 Ιουλίου 1990 (160). Το Ιούνιο του 1991, το εν λόγω υπόμνημα καταχωρήθηκε στο μητρώο συμφωνιών που περιορίζουν το εμπόριο (Register of Restrictive Trading Agreements). Λίγο καιρό μετά τη δημοσίευση της αρχικής έκθεσης αιτιάσεων της Επιτροπής στην τρέχουσα διαδικασία τον Ιούνιο του 1992, η British Sugar υπέβαλε αίτηση στο Δικαστήριο περιοριστικών πρακτικών (Restrictive Practices Court) με αίτημα να αφαιρεθεί το υπόμνημα από το μητρώο. Η επιχειρηματολογία της British Sugar ήταν ότι, πρώτον, το εν λόγω υπόμνημα δεν ανέφερε επακριβώς τους διακανονισμούς μεταξύ της British Sugar και της Tate & Lyle, δεύτερον, ότι ακόμη και αν η καταγραφή ήταν ορθή δεν αποκάλυπτε περιοριστική συμφωνία. Η Tate & Lyle δεν επέβαλε καμία συμφωνία. Με απόφαση της 21ης Αυγούστου 1996, το δικαστήριο απέρριψε και τα δύο επιχειρήματα της British Sugar. Το δικαστήριο απεφάνθη ότι το υπόμνημα κατέγραφε επακριβώς τους διακανονισμούς και αποκάλυπτε την ύπαρξη περιοριστικής συμφωνίας μεταξύ της British Sugar και της Tate & Lyle στο διάστημα μεταξύ 20 Ιουνίου 1986 και 2 Ιουλίου 1990. Η British Sugar δεν άσκησε έφεση κατά της απόφασης εντός της νόμιμης προθεσμίας και έτσι η απόφαση κατέστη οριστική. Στις 10 Δεκεμβρίου 1996, η British Sugar και η Tate & Lyle ανέλαβαν δεσμεύσεις έναντι του Δικαστηρίου περιοριστικών πρακτικών να μη συνάψουν συμφωνία περιοριστικού καθορισμού τιμών ούτε να προβούν σε ανάλογο διακανονισμό στο μέλλον ούτε να εφαρμόσουν οποιαδήποτε άλλη συμφωνία στοιχεία της οποίας δεν θα κοινοποιούνταν εγκαίρως στο OFT. Οι δεσμεύσεις ισχύουν για το πλήρες φάσμα δραστηριοτήτων και των δύο εταιρειών (161).

III. ΝΟΜΙΚΗ ΕΚΤΙΜΗΣΗ

Α. ΟΡΙΣΜΟΣ ΤΗΣ ΣΧΕΤΙΚΗΣ ΑΓΟΡΑΣ

1. Η σχετική αγορά προϊόντος

(59) Η σχετική αγορά προϊόντος είναι η λευκή κρυσταλλική ζάχαρη. Η εν λόγω αγορά υποδιαιρείται περαιτέρω σε δύο αγορές: τη ζάχαρη για πώληση σε λιανικούς πελάτες («ζάχαρη λιανικού εμπορίου») και τη ζάχαρη για πώληση σε βιομηχανικούς πελάτες («ζάχαρη βιομηχανικής χρήσης»).

Η ζάχαρη ειδικής χρήσης και οι ρευστές ζάχαρες, επειδή χρησιμοποιούνται για διαφορετικούς σκοπούς από τη λευκή κρυσταλλική ζάχαρη, δεν ανταποκρίνονται στις ίδιες ανάγκες και για το λόγο αυτόν δεν αποτελούν μέρος της σχετικής αγοράς προϊόντος, δεδομένου ότι δεν υπάρχει δυνατότητα υποκατάστασής τους από άποψη κατανάλωσης.

Υποκατάστατα ζάχαρης που παράγονται βιομηχανικά, όπως η ζαχαρίνη, οι κυκλαμίνες, ή η ασπαρτάμη, ανταγωνίζονται τη φυσική ζάχαρη μόνο σε περιορισμένες χρήσεις, όπως τα προϊόντα διαίτης, και για το λόγο αυτό δεν αποτελούν μέρος της ίδιας σχετικής αγοράς προϊόντος με τη λευκή κρυσταλλική ζάχαρη (162).

2. Η σχετική γεωγραφική αγορά

(60) Το καθεστώς ζάχαρης της Κοινής Γεωργικής Πολιτικής (163) καταμερίζει σε κάθε κράτος μέλος συγκεκριμένη ποσόστωση ζάχαρης. Αυτή η εθνική ποσόστωση ζάχαρης κατανέμεται μεταξύ των εταιρειών επεξεργασίας τεύτλων σε κάθε κράτος μέλος. Κατά το διάστημα αναφοράς και εφεξής, η British Sugar υπήρξε η μοναδική βιομηχανία επεξεργασίας ζαχαρότευτλων στο Ηνωμένο Βασίλειο και έλαβε ολόκληρη την ποσόστωση ζάχαρης Α/Β του Ηνωμένου Βασιλείου (164). Το Δικαστήριο των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων έχει αναγνωρίσει ότι η κοινή οργάνωση της αγοράς ζάχαρης έχει σημαντική επίδραση στην παραγωγή και τις πωλήσεις ζάχαρης στην Κοινότητα και ότι συμβάλλει στη σταθεροποίηση του καταμερισμού των εθνικών αγορών:

«Είναι δεδομένο ότι το προαναφερθέν σύστημα των εθνικών ποσοστώσεων αφού εμπόδισε την προοδευτική μετακίνηση της παραγωγής προς περιοχές ιδιαίτερα κατάλληλες για την καλλιέργεια ζαχαροτεύτλων και επιπλέον τη σοβαρή αύξηση της παραγωγής, περιόρισε τις ποσότητες που οι παραγωγοί μπορούν να διαθέσουν μέσα στην κοινή αγορά» (165).

«Αυτός ο περιορισμός, μαζί με το σχετικά υψηλό κόστος μεταφοράς, είναι ικανός να έχει μια όχι αμελητέα επίπτωση επί ενός ουσιώδους στοιχείου του ανταγωνισμού, δηλαδή της προσφοράς και κατά συνέπεια επί του όγκου και της δομής του εμπορίου μεταξύ των κρατών μελών» (166).

«Ασχέτως των επικρίσεων που μπορούν να διατυπωθούν κατά συστήματος που τείνει να καθιερώσει κατανομή των εθνικών αγορών, κυρίως μέσω εθνικών ποσοστώσεων, τα αποτελέσματα των οποίων θα εξετασθούν πιο κάτω, είναι γεγονός ότι παραμένει ένα μικρό, αλλά πραγματικό πεδίο εφαρμογής των κανόνων του ανταγωνισμού» (167).

(61) Αν ληφθεί υπόψη η δραστηριότητα επεξεργασίας και εξευγενισμού και των δύο επιχειρήσεων, δηλαδή της British Sugar και της Tate & Lyle, στο Ηνωμένο Βασίλειο παράγεται αρκετή ζάχαρη για να καλύψει ολόκληρη σχεδόν την εγχώρια ζήτηση όλων των διαφορετικών ειδών ζάχαρης.

(62) Εντούτοις, στο Ηνωμένο Βασίλειο πραγματοποιούνται εισαγωγές, διότι οι αγοραστές ζάχαρης ζητούν μια περαιτέρω πηγή προμήθειας εκτός Ηνωμένου Βασιλείου προκειμένου να διασφαλίσουν τη συνέχεια των προμηθειών, ιδίως για να προστατευθούν έναντι του κινδύνου έλλειψης ζάχαρης όπως συνέβη κατά την περίοδο 1974/75, και προκειμένου να ασκήσουν μια ανταγωνιστική απειλή έναντι των δύο παραγωγών του Ηνωμένου Βασιλείου (168). Επιπλέον, οι έμποροι εισάγουν ζάχαρη όταν οι συνθήκες είναι ευνοϊκές. Όσον αφορά τις εισαγωγές ζάχαρης από άλλα κράτη μέλη εκτός Ηνωμένου Βασιλείου, μέχρι σήμερα το μεγαλύτερο μέρος των εισαγωγών αυτών αφορούν τη λευκή κρυσταλλική ζάχαρη.

(63) Κατά τα προηγούμενα έτη, οι εισαγωγές στο Ηνωμένο Βασίλειο από άλλα κράτη μέλη ανήλθαν στο 4 έως 10 % περίπου της συνολικής κατανάλωσης ζάχαρης του Ηνωμένου Βασιλείου. Το ποσό αυτό φαίνεται, σε μεγάλο βαθμό, ότι αντιπροσωπεύει ένα διαρθρωτικό όριο εισαγωγών, οι οποίες είναι απίθανο να υπερβούν αυτόν τον αριθμό (169). Αυτό οφείλεται κυρίως στις ιδιαιτερότητες της αγοράς ζάχαρης της Μεγάλης Βρετανίας σε αντίθεση με τις γειτονικές αγορές:

i) λόγω του φυσικού εμποδίου της θάλασσας της Μάγχης, που οδηγεί σε πρόσθετες μεταφορικές δαπάνες, οι βρετανοί παραγωγοί ζάχαρης είναι σε θέση να χρεώσουν ένα ασφάλιστρο στην τιμή της ζάχαρης σε σύγκριση με τις τιμές της ηπειρωτικής Ευρώπης. Οι βρετανικές τιμές αντιστοιχούν εν γένει στις τιμές της British Sugar. Αποδεικνύεται ότι, κατά το διάστημα αναφοράς (170), Η British Sugar επιχείρησε να ορίσει τις τιμές της εγγύτερα στο ανώτατο όριο στο οποίο ανέμενε ότι σημαντικές ποσότητες εισαγωγών θα εισέρεαν στην εγχώρια αγορά, και με τον τρόπο αυτόν απειλούσαν την ικανότητά της να πωλήσει ολόκληρη την ποσόστωσή της σε ζάχαρη Α/Β στην οικεία αγορά 7

ii) αν οι πελάτες που ζητούν μεγάλες, συχνές και ταχείες επί παραγγελία παραδόσεις επρόκειτο να εξυπηρετούνται μέσω εισαγωγών έπρεπε να οικοδομηθούν και να λειτουργούν στη Μεγάλη Βρετανία χώροι αποθήκευσης της εισαγόμενης ζάχαρης, πράγμα που θα επέβαλε πρόσθετο κόστος 7

iii) επιπλέον, όπως επεσήμανε η MMC στη δεύτερη έκθεσή της (171), προκειμένου να εξασφαλισθεί σημαντική ποσότητα εισαγωγών, θα ήταν απαραίτητο να επιβληθεί υψηλότερη τιμή στη Μεγάλη Βρετανία σε σχέση με την ηπειρωτική Ευρώπη. Οι δυνητικοί εξαγωγείς ενδέχεται να ζητήσουν μεγαλύτερη πριμοδότηση προκειμένου να πεισθούν να εξαγάγουν μεγαλύτερες ποσότητες ζάχαρης στη Μεγάλη Βρετανία, φοβούμενοι ανταποδοτικές εξαγωγές εκ μέρους των βρετανών παραγωγών (172).

(64) Το μόνο μέρος του Ηνωμένου Βασιλείου στο οποίο επικρατούν διαφορετικές συνθήκες είναι η Βόρεια Ιρλανδία, η οποία δεν αποτελεί μέρος της σχετικής γεωγραφικής αγοράς για τους σκοπούς της παρούσας υπόθεσης (173).

Παρότι αμφότερες οι Tate & Lyle και British Sugar προμηθεύουν τη Βόρεια Ιρλανδία με ζάχαρη, καμία δεν διαθέτει εγκαταστάσεις εξευγενισμού στη Βόρεια Ιρλανδία ούτε παράγει ζάχαρη εκεί. Λόγω των μεταφορικών δαπανών, οι μεγαλύτερες ποσότητες ζάχαρης στη Βόρεια Ιρλανδία εισάγονται από τη Δημοκρατία της Ιρλανδίας εκ μέρους της Irish Sugar η οποία ελέγχει το 60 έως 70 % της ζάχαρης στη Βόρεια Ιρλανδία. Η British Sugar και η Tate & Lyle αναλαμβάνουν τις υπόλοιπες προμήθειες ζάχαρης στη Βόρεια Ιρλανδία. Οι δύο εταιρείες περιλαμβάνουν στην τιμή τους μια σταθερή επιπλέον επιβάρυνση και τον πρόσθετο θαλάσσιο ναύλο στη Βόρεια Ιρλανδία (174).

(65) Ως εκ τούτου, η Επιτροπή συνάγει το συμπέρασμα ότι, για τους σκοπούς της τρέχουσας διαδικασίας, η σχετική αγορά είναι εκείνη της λευκής κρυσταλλικής ζάχαρης λιανικού εμπορίου και βιομηχανικής χρήσης στη Μεγάλη Βρετανία, που αποτελεί σημαντικό μέρος της κοινής αγοράς.

Βάσει των στοιχείων που έχει στη διάθεσή της η Επιτροπή, είναι δυνατό να συναχθεί ότι, κατά το διάστημα αναφοράς, η British Sugar, η Tate & Lyle, η Napier Brown και η James Budgett κατείχαν από κοινού το 90 % της βρετανικής αγοράς ζάχαρης για βιομηχανική χρήση, και ότι η British Sugar και η Tate & Lyle κατείχαν από κοινού το 89 % περίπου της βρετανικής αγοράς ζάχαρης λιανικού εμπορίου. Βάσει των προαναφερθέντων, η Επιτροπή εκτιμά ότι οι δύο αγορές είχαν αυστηρά ολιγοπωλιακή διάσταση.

Β. ΣΥΜΦΩΝΙΑ Ή/ΚΑΙ ΕΝΑΡΜΟΝΙΣΜΕΝΗ ΠΡΑΚΤΙΚΗ ΜΕΤΑΞΥ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΜΕ ΣΤΟΧΟ Ή ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑ ΑΞΙΟΣΗΜΕΙΩΤΟ ΠΕΡΙΟΡΙΣΜΟ ΤΟΥ ΑΝΤΑΓΩΝΙΣΜΟΥ

1. Η εκτίμηση της Επιτροπής

1.1. Συμφωνία ή/και εναρμονισμένη τακτική μεταξύ επιχειρήσεων

(66) Από τη νομολογία του Δικαστηρίου των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων (ΔΕΚ) και του Πρωτοδικείου συνάγεται ότι υφίσταται συμφωνία κατά την έννοια του άρθρου 85 παράγραφος 1, όταν τα μέρη έχουν φθάσει σε συναίνεση, είτε σε γενικές γραμμές, όσον αφορά τις γραμμές της αμοιβαίας δράσης τους, ή αποχή από δράση, στην αγορά. Ενδεχομένως, συνεπάγεται κοινή λήψη αποφάσεων και δέσμευση σε ένα κοινό σύστημα. Αρκεί οι εξεταζόμενες επιχειρήσεις να έχουν εκφράσει την κοινή τους πρόταση να συμπεριφερθούν στην αγορά με ένα συγκεκριμένο τρόπο (175). Δεν παρίσταται ανάγκη να συναφθεί συμφωνία επισήμως ή εγγράφως, ούτε χρειάζεται να επιβληθούν κυρώσεις ή μέτρα επιβολής.

(67) Από την άλλη πλευρά, μια εναρμονισμένη πρακτική κατά την έννοια του άρθρου 85 παράγραφος 1 δεν απαιτεί από τους μετέχοντες να έχουν συνάψει συμφωνία σχετικά με το τι ακριβώς πρέπει να πράξει ή να μην πράξει ο καθένας στην αγορά. Στόχος της συνθήκης ΕΚ κατά τη σύλληψη της έννοιας της εναρμονισμένης πρακτικής πέραν εκείνης της συμφωνίας, ήταν να ματαιώσει τη δυνατότητα των επιχειρήσεων να παρακάμψουν την απαγόρευση του άρθρου 88 παράγραφος 1, με τη μορφή ενός συντονισμού ο οποίος, χωρίς να έχει φθάσει στο στάδιο σύναψης συμφωνίας κατά την προαναφερθείσα έννοια, εσκεμμένα υποκαθιστά την έμπρακτη συνεργασία μεταξύ τους όσον αφορά τους κινδύνους του ανταγωνισμού (176). Στις σκέψεις 65 έως 67 της απόφασης ICI κατά Επιτροπής (177), το Δικαστήριο συνεχίζει αναφέροντας ότι μια εναρμονισμένη πρακτική είναι δυνατό, κυρίως, να προκύψει από το συντονισμό των συμμετεχόντων. Παρότι η παράλληλη συμπεριφορά δεν δύναται αφ' εαυτής να αποτελέσει εναρμονισμένη πρακτική, δύναται, ωστόσο, να ισοδυναμεί με ισχυρό ενδεικτικό στοιχείο ανάλογης πρακτικής, αν οδηγεί σε συνθήκες ανταγωνισμού που δεν ανταποκρίνονται στις συνήθεις συνθήκες της αγοράς, λαμβανομένου υπόψη του χαρακτήρα των προϊόντων, του μεγέθους και του αριθμού των επιχειρήσεων και του όγκου της υπόψη αγοράς. Το Δικαστήριο των ΕΚ απεφάνθη ότι η περίπτωση αυτή ισχύει κυρίως αν η παράλληλη συμπεριφορά ήταν τέτοια που να διευκολύνει τους ενδιαφερόμενους να επιχειρήσουν να σταθεροποιήσουν τις τιμές σε επίπεδο διαφορετικό από εκείνο στο οποίο θα είχε οδηγήσει ο ανταγωνισμός, και να παγιώσουν εδραιωμένες θέσεις εις βάρος της πραγματικής ελευθερίας διακίνησης των προϊόντων στην κοινή αγορά και της ελευθερίας των καταναλωτών να επιλέγουν τους προμηθευτές τους.

(68) Στην απόφασή του της 16ης Δεκεμβρίου 1975 (178), το Δικαστήριο υποστήριξε ότι τα κριτήρια συντονισμού και συνεργασίας που ορίζει η νομολογία του Δικαστηρίου, τα οποία σε καμία περίπτωση δεν απαιτούν την επεξεργασία ενός πραγματικού σχεδίου, έπρεπε να εννοηθούν στο πλαίσιο της έννοιας που είναι εγγενής στις διατάξεις της συνθήκης ΕΚ σχετικά με τον ανταγωνισμό: κάθε οικονομική επιχείρηση πρέπει να αποφασίζει ανεξάρτητα την εμπορική πολιτική που σκοπεύει να υιοθετήσει στην κοινή αγορά. Αυτή η απαίτηση ανεξαρτησίας δεν στερούσε τις επιχειρήσεις του δικαιώματος να προσαρμοστούν ευφυώς στην υφιστάμενη ή προβλεπόμενη συμπεριφορά των ανταγωνιστών τους, αλλά απέκλειε αυστηρά οποιαδήποτε άμεση ή έμμεση επαφή μεταξύ τους, στόχος ή αποτέλεσμα της οποίας ήταν είτε να επηρεάσει τη συμπεριφορά στην αγορά υφιστάμενου ή δυνητικού ανταγωνιστή ή να αποκαλύψει σε έναν τέτοιο ανταγωνιστή την πορεία των χειρισμών που οι ίδιοι είχαν αποφασίσει να τηρήσουν ή σχεδίαζαν να τηρήσουν στην αγορά.

(69) Έτσι, μια τέτοια συμπεριφορά δύναται να εμπίπτει στο πεδίο του άρθρου 85 παράγραφος 1 όταν τα μέρη δεν έχουν συμφωνήσει ή αποφασίσει εκ των προτέρων μεταξύ τους τι θα πράξει έκαστο στην αγορά, αλλά εσκεμμένα υιοθετούν ή προσχωρούν σε κάποιο σύστημα σύμπραξης που ενθαρρύνει ή διευκολύνει το συντονισμό της εμπορικής τους τακτικής.

(70) Το Πρωτοδικείο σε διάφορες αποφάσεις (179) κατέστησε σαφές ότι δεν ήταν απαραίτητο, ιδίως στην περίπτωση σύνθετης παραβίασης σημαντικής διάρκειας, να την χαρακτηρίσει η Επιτροπή αποκλειστικά ως συμφωνία ή εναρμονισμένη πρακτική, ή να τη διαιρέσει σε ξεχωριστές παραβιάσεις. Πράγματι, μπορεί να μην είναι ούτε εφικτό ούτε ρεαλιστικό να γίνουν τέτοιου είδους διακρίσεις, δεδομένου ότι η παράβαση στο σύνολό της μπορεί να εμφανίζει χαρακτηριστικά και των δύο ειδών απαγορευμένης συμπεριφοράς, ενώ αν κριθούν μεμονωμένα ορισμένες από τις εκδηλώσεις της μπορεί να περιγραφούν επακριβώς ως ένα από τα δύο είδη συμπεριφοράς. Συγκεκριμένα, ενώ υπάρχει ένας και ο αυτός γενικός στόχος, θα ήταν τεχνητό να υποδιαιρεθεί η συνεχής συμπεριφορά σε διαφορετικές ασυνεχείς παραβιάσεις. Κατά συνέπεια, το Πρωτοδικείο στις αποφάσεις του επικύρωσε το διττό χαρακτηρισμό της Επιτροπής σχετικά με την ενιαία παράβαση ως συμφωνία και εναρμονισμένη πρακτική και δήλωσε ότι αυτό δεν έπρεπε να εννοηθεί ως χαρακτηρισμός που απαιτεί, ταυτόχρονα και αθροιστικά, απόδειξη ότι έκαστο των πραγματικών στοιχείων που περιέχονται στη συνεχή συμπεριφορά εμφάνιζαν τα συστατικά στοιχεία συμφωνίας και εναρμονισμένης πρακτικής, αλλά περισσότερο ότι αναφέρονταν σε ένα σύνθετο σύνολο, το οποίο περιελάμβανε ορισμένα πραγματικά στοιχεία, ορισμένα εκ των οποίων μεμονωμένα θα χαρακτηρίζονταν συμφωνίες, ενώ άλλα θα θεωρούνταν εναρμονισμένες πρακτικές.

(71) Η Επιτροπή εκτιμά ότι τα προαναφερθέντα γεγονότα αποδεικνύουν τη σύνθετη παράβαση σημαντικής διάρκειας (180) στην οποία συμμετείχαν η British Sugar, η Tate & Lyle, η Napier Brown και η James Budgett, η οποία κατά το διάστημα αναφοράς περιλάμβανε στοιχεία τα οποία μεμονωμένα θα μπορούσαν να χαρακτηρισθούν ως συμφωνίες, καθώς και στοιχεία τα οποία θα μπορούσαν να χαρακτηρισθούν ως εναρμονισμένες πρακτικές. Έστω και αν κανείς δεν παραδέχεται ότι ορισμένα, ή και κανένα, από τα στοιχεία αυτά μπορούν να χαρακτηρισθούν ως συμφωνίες (181), όλα τα στοιχεία της σύνθετης αυτής παράβασης που δεν συνιστούν συμφωνίες θα ενέπιπταν τουλάχιστον στην κατηγορία των εναρμονισμένων πρακτικών (182). Εντούτοις, θα ήταν τεχνητό να υποδιαιρέσει κανείς αυτή τη σύνθετη συμπεριφορά σημαντικής διάρκειας σε ξεχωριστές παραβάσεις, δεδομένου ότι αποτελούσε ένα συνεχιζόμενο κοινό σύστημα το οποίο, στο σύνολό του, εξυπηρέτησε έναν και τον αυτό στόχο, όπως αυτός αναλύεται στις αιτιολογικές σκέψεις 72 και 73. Για το σκοπό της εκτίμησης της παρούσας υπόθεσης δυνάμει του άρθρου 85 παράγραφος 1, η εξεταζόμενη συμπεριφορά αναφέρεται, συνεπώς, ως συμφωνία ή/και εναρμονισμένη πρακτική.

1.2. Στόχος ή αποτέλεσμα αισθητού περιορισμού του ανταγωνισμού

1.2.1. Συντονισμός του καθορισμού τιμών

(72) Στις 20 Ιουνίου 1986, η British Sugar και η Tate & Lyle ήλθαν σε συνεννόηση προκειμένου να αυξήσουν το επίπεδο τιμής της λευκής κρυσταλλικής ζάχαρης στη Μεγάλη Βρετανία και να αποφύγουν την αύξηση των μεριδίων αγοράς μέσω της μείωσης των τιμών. Παρότι η British Sugar, ως ηγέτης τιμών στην αγορά, ήταν εκείνη που έλαβε την απόφαση να θέσει τέλος στον πόλεμο των τιμών και να υιοθετήσει τη νέα στρατηγική καθορισμού τιμών, το έπραξε με τη συναίνεση της Tate & Lyle. Η τελευταία ενθάρρυνε τη British Sugar όσον αφορά τις προθέσεις της περί καθορισμού των τιμών, διαβεβαιώνοντάς την, κατά την προαναφερθείσα συνάντηση, ότι σκόπευε να ακολουθήσει την ίδια πολιτική καθορισμού τιμών. Η Napier Brown και η James Budgett ενημερώθηκαν από την British Sugar για τη νέα πολιτική καθορισμού τιμών στη συνάντηση που ακολούθησε εκείνη της 20ής Ιουνίου 1986. Η συστηματική συμμετοχή και των τεσσάρων μερών σε τακτές συναντήσεις επί μακρό χρονικό διάστημα μετά την συνάντηση της 20ής Ιουνίου 1986, καθώς και η παροχή και λήψη πληροφοριών για τις τιμές βιομηχανικής ζάχαρης μεταξύ των τεσσάρων μερών, καθώς και για τις τιμές της ζάχαρης λιανικής πώλησης μεταξύ της British Sugar και της Tate & Lyle κατά τις εν λόγω συναντήσεις, αποτελεί αποδεικτικό στοιχείο της δόλιας τακτικής τους. Διαμόρφωσε την απαιτούμενη ατμόσφαιρα αμοιβαίας ασφάλειας όσον αφορά τις προθέσεις των μερών σχετικά με τον μελλοντικό καθορισμό τιμών όπου έκαστος εξ αυτών μπορούσε να βασισθεί, αν όχι στα ακριβή επίπεδα τιμών των άλλων μερών, τουλάχιστον στη συνεχή τους επιδίωξη για μια στρατηγική στενής συνεργασίας για τον καθορισμό υψηλών τιμών. Για όλους τους συμμετέχοντες, αυτή η αμοιβαία εγγύηση είχε σημασία, ιδίως - αν και όχι αποκλειστικά - ως προς την κλίμακα τιμών πέραν του νεκρού σημείου εκμετάλλευσης, κατά την οποία κλίμακα ο ανταγωνισμός των τιμών ήταν δυνατός και εξακολουθούσε να είναι κερδοφόρος. Επιπλέον, όπως κατεδείχθη ανωτέρω (183), επεδείκνυαν πάντοτε ιδιαίτερο ενδιαφέρον στις αποκλίσεις των τιμών της ζάχαρης για βιομηχανική χρήση αναλόγως των ποσοτήτων, όπως κατεδείκνυε ο πίνακας. Τέλος, η British Sugar και η Tate & Lyle είχαν πρόσθετο ενδιαφέρον να εμπλέξουν στη σύμπραξη τη Napier Brown και την James Budgett, διότι οι έμποροι, βάσει των παραδοσιακών τους σχέσεων με παραγωγούς της ηπειρωτικής Ευρώπης, θα μπορούσαν, μέσω των εισαγωγών, να ματαιώσουν σε σημαντικό βαθμό την κοινή στρατηγική της British Sugar και της Tate & Lyle σχετικά με την αύξηση των τιμών στη βρετανική αγορά λευκής κρυσταλλικής ζάχαρης.

(73) Η συμπεριφορά των μερών πρέπει να χαρακτηρισθεί ως συμφωνία ή/και εναρμονισμένη πρακτική που είχε ως αντικείμενο τον περιορισμό του ανταγωνισμού μέσω του συντονισμού της πολιτικής του περί καθορισμού των τιμών στη βρετανική αγορά βιομηχανικής ζάχαρης όσον αφορά και τα τέσσερα μέρη, και στη βρετανική αγορά ζάχαρης λιανικής πώλησης όσον αφορά τη British Sugar και την Tate & Lyle. Πιο συγκεκριμένα, το αντικείμενο της συμφωνίας ή/και εναρμονισμένης πρακτικής ήταν η αύξηση των τιμών της βιομηχανικής ζάχαρης και της ζάχαρης λιανικής πώλησης στη Μεγάλη Βρετανία μέσω μιας συντονισμένης πολιτικής καθορισμού τιμών, και η αποτροπή της επιθετικής περικοπής τιμών που θα αποσκοπούσε στην απόκτηση μεριδίων της αγοράς. Επιπλέον, όσον αφορά τη βιομηχανική ζάχαρη, το αντικείμενο της συμφωνίας ή/και εναρμονισμένης πρακτικής περιελάμβανε μια συντονισμένη πρακτική όσον αφορά τις αποκλίσεις τιμών που επρόκειτο να επιβληθούν και να διατηρηθούν μεταξύ των αγοραστών μεγαλύτερων και μικρότερων ποσοτήτων ζάχαρης. Έτσι, συνοπτικά, αντικείμενο της σύμπραξης των μερών ήταν ο περιορισμός του ανταγωνισμού τιμών στις βρετανικές αγορές βιομηχανικής ζάχαρης και ζάχαρης λιανικής πώλησης, οι οποίες ήδη χαρακτηρίζονταν από μια τάση μειωμένου ανταγωνισμού λόγω του συγκεντρωτικού χαρακτήρα τους και των υψηλών ορίων εισόδου.

(74) Το γεγονός ότι κατά το διάστη