Αριθ. C 67/2 Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων 8.3.84 
ΨΗΦΙΣΜΑ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ 
της 27ης Φεβρουαρίου 1984 
σχετικά με ένα δεύτερο πρόγραμμα δράσης των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων όσον αφορά την ασφά­
λεια και την υγεία στον τόπο εργασίας 
(84/C 67/02) 
ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΤΩΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΩΝ ΚΟΙΝΟΤΗΤΩΝ, 
Έχοντας υπόψη: 
τις συνθήκες για την ίδρυση των Ευρωπαϊκών Κοι­
νοτήτων, 
το σχέδιο ψηφίσματος που υπέβαλε η Επιτροπή 0), 
τη γνώμη του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου (2), 
τη γνώμη της Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτρο­
πής Ο. 
Εκτιμώντας: 
ότι το ψήφισμα του Συμβουλίου της 21ης Ιανουαρίου 
1974 περί προγράμματος κοινωνικής δράσεως (4) προ­
βλέπει την κατάρτιση προγράμματος δράσεως όσον 
αφορά την ασφάλεια και την υγεία στον τόπο εργασίας* 
ότι, σύμφωνα με το άρθρο 2 της συνθήκης για την 
ίδρυση της Ευρωπαϊκής Οικονομικής Κοινότητας, η Κοι­
νότητα έχει ιδίως ως αποστολή, με τη δημιουργία μιας 
κοινής αγοράς και την προοδευτική προσέγγιση της 
οικονομικής πολιτικής των κρατών μελών, να προάγει 
την αρμονική ανάπτυξη των οικονομικών δραστη­
ριοτήτων στο σύνολο της Κοινότητας, τη συνεχή και 
ισόρροπη επέκταση και την επιταχυνόμενη ανύψωση του 
βιοτικού επιπέδου* 
ότι, κατά τη διάσκεψη που έγινε στο Παρίσι τον Οκτώ­
βριο του 1972, οι αρχηγοί κρατών ή κυβερνήσεων επιβε­
βαίωσαν ότι η οικονομική επέκταση, που δεν αποτελεί 
αυτοσκοπό, πρέπει κατά πρώτο λόγο να επιτρέπει το 
μετριασμό της ανισότητας των όρων διαβίωσης και ότι 
πρέπει να εκδηλώνεται με τη βελτίωση της ποιότητας 
ζωής και του βιοτικού επιπέδου · 
ότι, επιπλέον, στο άρθρο 117 της εν λόγω συνθήκης, τα 
κράτη μέλη συμφωνούν ότι είναι ανάγκη να προάγουν 
τη βελτίωση των όρων διαβίωσης και εργασίας του εργα­
τικού δυναμικού, ούτως ώστε να επιτευχθεί η εξίσωση 
τους στα πλαίσια της προόδου* 
ότι η πρόληψη των εργατικών ατυχημάτων, των επαγ­
γελματικών ασθενειών, καθώς και η υγιεινή της εργα-
(') ΕΕ αριθ. C 308 της 25. 11. 1982, σ. 11. 
(2) ΕΕ αριθ. C 57 της 29. 2. 1984. 
(3) ΕΕ αριθ. C 176 της 4. 8. 1983, σ. 16. 
(4) ΕΕ αριθ. C 13 της 12. 2. 1974, σ. 1. σίας, εμπίπτουν στο πεδίο και στους στόχους που αναφέ­
ρονται στο άρθρο 118 της αυτής συνθήκης· ότι, στη συ­
νάρτηση αυτή, είναι σκόπιμο να ενισχυθεί η συνεργασία 
μεταξύ των κρατών μελών και της Επιτροπής, καθώς και 
μεταξύ των ίδιων των κρατών μελών 
ότι η κατάλληλη προστασία της δημόσιας υγείας και η 
αποτελεσματική πρόληψη των εργατικών ατυχημάτων 
και των επαγγελματικών ασθενειών ανταποκρίνονται σ' 
αυτούς τους γενικούς στόχους* 
ότι, παρά τις επίμονες προσπάθειες, ο συνεχιζόμενος 
υψηλός αριθμός εργατικών ατυχημάτων και επαγγελμα­
τικών ασθενειών παραμένει ένα σοβαρό πρόβλημα* 
ότι οι προσπάθειες που καταβάλλονται στον τομέα της 
πρόληψης των ατυχημάτων και της προστασίας της 
υγείας στον τόπο εργασίας έχουν ευεργετικά αποτελέ­
σματα που αντανακλώνται στο οικονομικό πεδίο και τις 
κοινωνικές σχέσεις* 
ότι απαιτείται μια σημαντική προσπάθεια σε κοινοτικό 
επίπεδο για την αναζήτηση και την εφαρμογή των 
κατάλληλων μέτρων, ούτως ώστε να διατηρηθεί ή να 
δημιουργηθεί ένα περιβάλλον εργασίας που να ανταπο­
κρίνεται στις ανάγκες του ανθρώπου και στα δίκαια αιτή­
ματα του * 
ότι και η αποτελεσματικότητα των μέτρων και το 
κόστος τους θα πρέπει να ληφθούν υπόψη κατά την επι­
λογή των δράσεων που θα αναληφθούν σε κοινοτικό επί­
πεδο και των μέτρων που θα ληφθούν για την υλοποίηση 
τους* 
ότι η βελτίωση των όρων και του περιβάλλοντος εργα­
σίας πρέπει να αντιμετωπισθεί σφαιρικά και πρέπει να 
αφορά όλους τους τομείς της οικονομίας* 
ότι είναι σκόπιμο επίσης να ενθαρρυνθεί η αυξανόμενη 
συμμετοχή των κοινωνικών εταίρων στις αποφάσεις και 
τις δράσεις στον τομέα της ασφάλειας, της υγιεινής και 
της προστασίας της υγείας στον τόπο εργασίας, σε όλα 
τα επίπεδα, και ιδιαίτερα στο επίπεδο της επιχείρησης* . 
ότι πρέπει να υπάρχει στενή συνεργασία με τη συμβου­
λευτική επιτροπή για την ασφάλεια, την υγιεινή και την 
προστασία της υγείας στον τόπο εργασίας, η οποία συ­
νεστήθη με την απόφαση 74/325/ΕΟΚ (5)* 
(5) ΕΕ αριθ. L 185 της 9. 7. 1984, σ. 15. 
8.3.84 Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων Αριθ. C 67/3 
ότι το ευρωπαϊκό ίδρυμα για τη βελτίωση των όρων δια­
βίωσης και εργασίας και το ευρωπαϊκό κέντρο για την 
ανάπτυξη της επαγγελματικής κατάρτισης μπορεί να 
κληθούν να διαδραματίσουν κάποιο ρόλο για την εφαρ­
μογή ορισμένων πλευρών του προγράμματος-
ότι στην εφαρμογή των δράσεων πρέπει να ληφθούν 
υπόψη οι εργασίες που έχουν αναληφθεί σε άλλους 
τομείς, ιδίως στα πλαίσια του ψηφίσματος του Συμβου­
λίου της 17ης Δεκεμβρίου 1973 περί της βιομηχανικής 
πολιτικής ('), της δήλωσης της 22ας Νοεμβρίου 1973 (2) 
και των ψηφισμάτων της 17ης Μαΐου 1977 (3) και της 
7ης Φεβρουαρίου 1983 (4) του Συμβουλίου των Ευρω­
παϊκών Κοινοτήτων και των αντιπροσώπων των κυβερνή­
σεων των κρατών μελών, που συνήλθαν στα πλαίσια του 
Συμβουλίου, περί προγράμματος δράσεως των Ευρω­
παϊκών Κοινοτήτων όσον αφορά το περιβάλλον, ώστε να 
εξασφαλισθεί ο καλύτερος δυνατός συντονισμός των δρά­
σεων και των προτάσεων 
ότι, για να πραγματοποιηθούν οι δράσεις, είναι σημα­
ντικό να εξασφαλισθεί εναρμόνιση των εννοιών και της 
ορολογίας καθώς και των μεθόδων προσδιορισμού, 
μέτρησης και εκτίμησης των κινδύνων για την ασφάλεια 
και για την υγεία* ότι ένα τέτοιο έργο έχει ιδιαίτερη 
σημασία στα πλαίσια αυτών των δράσεων, 
Σημειώνει ότι αυτό το δεύτερο πρόγραμμα δράσης λαμ­
βάνει υπόψη το πρώτο πρόγραμμα δράσης που προσαρ­
τάται στο ψήφισμα του Συμβουλίου της 29ης Ιουλίου 
1978 περί προγράμματος δράσεως των Ευρωπαϊκών Κοι­
νοτήτων όσον αφορά την ασφάλεια και την υγεία στον 
τόπο εργασίας (5), 
Εκφράζει την πολιτική θέληση να λάβει τα απαιτούμενα 
μέτρα, λαμβάνοντας υπόψη το επείγον του θέματος 
καθώς και τις υπάρχουσες δυνατότητες σε εθνικό και 
κοινοτικό επίπεδο, ώστε, μέχρι το τέλος του 1988, να 
αναληφθούν ειδικότερα οι εξής δράσεις: 
Ι. ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ ΑΠΟ ΤΙΣ ΕΙΉΚΙΝΔΥΝΕΣ ΟΥΣΙΕΣ 
1. Συνέχιση της κατάρτισης κοινοτικών διατάξεων με 
βάση την οδηγία 8071107/ΕΟΚ του Συμβουλίου της 
27ης Νοεμβρίου 1980 περί προστασίας των εργαζο­
μένων από τους κινδύνους που παρουσιάζονται συ­
νεπεία εκθέσεως τους, κατά τη διάρκεια της εργα­
σίας, σε χημικά, φυσικά ή βιολογικά μέσα (6). 
2. Θέσπιση κοινών μεθοδολογιών για την εκτίμηση των 
κινδύνων για την υγεία, που συνδέονται με φυσι­
κούς, χημικούς και βιολογικούς παράγοντες που 
υπάρχουν στον τόπο εργασίας. 
(') ΕΕ αριθ. C 117 της 31.12.1973, σ. 1. 
(2) ΕΕ αριθ. C 112 της 20.12. 1973, σ. 1. 
(3) ΕΕ αριθ. C 139 της 13.6.1977, σ. 1. 
(<) ΕΕ αριθ. C 46 της 17. 2. 1983, σ. 1. 
(5) ΕΕ αριθ. C 165 της 11. 7. 1978, σ. 1. 
(') ΕΕ αριθ. L 327 της 3. 12. 1980, σ. 8. 3. Δημιουργία μιας προτύπου μεθόδου προσεγγίσεως 
για τον καθορισμό των οριακών τιμών έκθεσης σε 
τοξικές ουσίες με την εφαρμογή των μεθοδολογιών 
του σημείου 2. Διατύπωση συστάσεων για την εναρ­
μόνιση των ορίων έκθεσης για ορισμένο αριθμό 
ουσιών, λαμβάνοντας υπόψη τα υπάρχοντα όρια 
έκθεσης. 
4. Καθιέρωση για τις τοξικές ουσίες προτύπων με­
θόδων μέτρησης και εκτίμησης των συγκεντρώσεων 
στον αέρα, στον τόπο εργασίας, και των βιολογικών 
δεικτών των οικείων εργαζομένων, καθώς και προ­
γράμματα ποιοτικού ελέγχου για τη χρησιμοποίηση 
τους. 
5. Ανάπτυξη δράσης για την πρόληψη και την προ­
στασία από τις ουσίίς που αναγνωρίζονται ως καρ-
κινογόνες, καθώς και από άλλες επικίνδυνες ουσίες 
και διαδικασίες που μπορεί να έχουν σοβαρές και 
επιβλαβείς επιπτώσεις στην υγεία. 
6. Θέσπιση κοινοτικών κανόνων για τον περιορισμό 
της έκθεσης στο θόρυβο και συνέχιση των εργασιών 
για την ανάπτυξη βάσης κοινοτικών μέτρων όσον 
αφορά τους κραδασμούς καθώς και τις μη ιοντί-
ζουσες ακτινοβολίες. 
II. ΕΡΓΟΝΟΜΙΚΑ ΜΕΤΡΑ - ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ ΑΠΟ ΤΑ 
ΑΤΥΧΗΜΑΤΑ ΚΑΙ ΤΙΣ ΕΠΙΚΙΝΔΥΝΕ! ΚΑΤΑΣΤΑΣΕΙΣ 
7. Κατάρτιση προτάσεων που αφορούν την ασφάλεια, 
ιδίως για ορισμένες δραστηριότητες που συνεπά­
γονται υψηλό βαθμό κινδύνου, συμπεριλαμβανο­
μένων και προτάσεων για ειδικά μέτρα όσον αφορά 
την πρόληψη των ατυχημάτων που σχετίζονται με 
τις πτώσεις, την ανύψωση με τα χέρια, το χειρισμό 
και τα επικίνδυνα μηχανήματα. 
8. Εξέταση των κινδύνων ατυχημάτων μεγάλης έκτασης 
που περικλείουν ορισμένες βιομηχανικές δραστη­
ριότητες στα πλαίσια της οδηγίας 82/501/ΕΟΚ (7). 
9. Κατάρτιση εργονομικών μέτρων και αρχών για την 
πρόληψη των ατυχημάτων προκειμένου να καθορι­
στεί το όριο των περιορισμών που επιβάλλονται στις 
διάφορες ομάδες ενεργού πληθυσμού με την επι­
νόηση των εξοπλισμών, των απαιτουμένων εργασιών 
και του περιβάλλοντος εργασίας, ούτως ώστε να μην 
είναι επιβλαβείς για την υγεία και την ασφάλεια 
τους. 
10. Κατάρτιση προτάσεων για το φωτισμό στον τόπο 
εργασίας. 
11. Οργάνωση ανταλλαγών εμπειριών προκειμένου να 
οριστούν με μεγαλύτερη σαφήνεια οι αρχές και οι 
μέθοδοι οργάνωσης και κατάρτισης των υπηρεσιών 
επιθεώρησης όσον αφορά την ασφάλεια, την υγεία 
και την υγιεινή στον τόπο εργασίας. -
(7) ΕΕ αριθ. L 230 της 5. 8. 1982, σ. 1. 
Αριθ. C 67/4 Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων 8.3.84 
III. ΟΡΓΑΝΩΣΗ 
12. Διατύπωση συστάσεων για την οργάνωση και το 
συμβουλευτικό ρόλο των υπηρεσιών που είναι επι­
φορτισμένες με τα προβλήματα υγείας και ασφά­
λειας στις μικρές και μεσαίες επιχειρήσεις, με τον 
καθορισμό ιδίως του ρόλου των ειδικών της ιατρικής 
της εργασίας, της υγιεινής και της επαγγελματικής 
ασφάλειας. 
13. Κατάρτιση των αρχών και των κριτηρίων εποπτείας 
εργαζομένων που ενδέχεται να εκτεθούν σε σοβα­
ρούς για την υγεία και την ασφάλεια τους κινδύνους, 
όπως εκείνοι που αντιμετωπίζονται από ορισμένες 
ομάδες συντήρησης και επισκευών, από ορισμένους 
μετανάστες εργαζόμενους και ορισμένους εργαζόμε­
νους που εργάζονται σε επιχειρήσεις υπεργολαβίας. 
14. Κατάρτιση των αρχών συμμετοχής των εργαζομένων 
και των αντιπροσώπων τους στη βελτίωση των 
μέτρων για την υγεία και την ασφάλεια στον τόπο 
εργασίας. 
IV ΚΑΤΑΡΤΙΣΗ ΚΑΙ ΠΛΗΡΟΦΟΡΗΣΗ 
15. Μέριμνα ώστε οι εργοδότες και οι εργαζόμενοι που 
ενδέχεται να εκτεθούν σε χημικά προϊόντα και άλλες 
ουσίες στον τόπο εργασίας να μπορούν να διαθέτουν 
κατάλληλες πληροφορίες για τις ουσίες αυτές. 
Κατάρτιση πληροφοριακών σημειωμάτων και ενη­
μερωτικών εγχειριδίων για το χειρισμό ορισμένων 
επικίνδυνων ουσιών, ιδίως εκείνων για τις οποίες 
έχουν εκδοθεί κοινοτικές οδηγίες. Κατάρτιση, αν 
χρειαστεί, και λαμβάνοντας υπόψη τις υπάρχουσες 
για το θέμα αυτό κοινοτικές διατάξεις, προτάσεων 
σχετικά με την καθιέρωση των συστημάτων και των 
κωδίκων για τον εντοπισμό των επικίνδυνων ουσιών 
στον τόπο εργασίας. 
16. α) Εκπόνηση προγραμμάτων που έχουν σαν αντικεί­
μενο τη βελτίωση της κατάρτισης σε ό,τι αφορά 
τους επαγγελματικούς κινδύνους και τα μέτρα 
ασφαλείας εκείνων που συνδέονται με την ενεργό 
ζωή (κατάρτιση σε ό,τι αφορά την ασφάλεια) και 
6) Σχέδια κατάρτισης προορισμένα για ειδικές 
ομάδες: 
— νέων εργαζομένων, 
— ομάδων που έχουν ιδιαίτερη ανάγκη ενημερω­
μένης πληροφόρησης, δηλαδή εργαζομένων που εκτελούν εργασία με την οποία δεν είναι 
εξοικειωμένοι ή που τους είναι δύσκολο να 
ενημερωθούν με τους συνήθεις τρόπους, ή 
στους οποίους είναι δύσκολο να δοθούν 
πληροφορίες, 
— εργαζομένων που έχουν θέσεις-κλειδιά, δηλα­
δή ατόμων που δημιουργούν τις συνθήκες 
εργασίας, ανακοινώνουν τις πληροφορίες, κλπ. 
V ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΕΣ 
17. Καθιέρωση συγκρίσιμων στοιχείων για τη θνησι­
μότητα και τις επαγγελματικές ασθένειες και συ­
γκέντρωση, από υφιστάμενες πηγές, στοιχείων για τη 
συχνότητα, τη βαρύτητα και τα αίτια των εργατικών 
ατυχημάτων και των επαγγελματικών ασθενειών, 
συμπερυλαμβανομένων, στο μέτρο του δυνατού, στοι­
χείων για τις τρωτές ομάδες εργαζομένων και τις 
απουσίες από την εργασία εξαιτίας ασθενειών. 
18. Καθιέρωση απογραφής των μητρώων καρκίνου που 
υπάρχουν σε τοπικό, περιφερειακό και εθνικό επί­
πεδο, για να γίνουν τα στοιχεία των μητρώων αυτών 
συγκρίσιμα και για να βελτιωθεί ο συντονισμός σε 
κοινοτικό επίπεδο. 
VI. ΕΡΕΥΝΑ 
19. Προσδιορισμός και συντονισμός των θεμάτων εφαρ­
μοσμένης έρευνας στον τομέα της ασφάλειας και της 
υγείας στον τόπο εργασίας, που θα αποτελέσουν 
αντικείμενο μελλοντικών δράσεων της Κοινότητας. 
VII. ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΑ 
20. Συνέχιση, στα πλαίσια των υφισταμένων διαδικα­
σιών, της συνεργασίας με διεθνείς οργανισμούς, 
όπως η Διεθνής Οργάνωση Υγείας και το Διεθνές 
Γραφείο Εργασίας, καθώς και με οργανώσεις και 
εθνικά ινστιτούτα εκτός της Κοινότητας. 
21. Συνέχιση της συνεργασίας με άλλες κοινοτικές δρά­
σεις και με δράσεις των κρατών μελών, όταν αυτό 
αποδειχτεί χρήσιμο, 
ΚαλείΓτην Επιτροπή να συντάσσει κάθε χρόνο, μετά από 
διαβούλευση με τα κράτη μέλη, πρόβλεψη των εργασιών 
που προτίθεται να διεξαγάγει για την εφαρμογή του 
παρόντος ψηφίσματος.