ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΑ ΣΤΟΝ ΤΟΜΕΑ ΤΗΣ ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗΣ ΚΑΙ ΤΕΧΝΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ (COST)Συμπεράσματα της Επιτροπής Ανωτέρων Υπαλλήλων για το μελλοντικό ρόλο της συνεργασίας COST(86/C 247/02)

(στα οποία κατέληξαν οι ανώτεροι υπάλληλοι κατά τη συνεδρίασή τους στη Βιέννη στις 23 και 24 Ιουνίου 1986)

Α. Προκαταρκτικές παρατηρήσεις Το σύστημα ΨΟΣΤ έδειξε ότι αποτελεί σημαντικό μέσο για την προώθηση της ευρωπαϊκής συνεργασίας στον τομέα της επιστημονικής και τεχνικής έρευνας, από την πλευρά τόσο του αριθμού των προγραμμάτων όσο και της ποιότητας των επιτευγμάτων. Η συνεργασία ΨΟΣΤ και τα κοινοτικά προγράμματα επωφελήθηκαν αμοιβαία από τη συμπληρωματικότητά τους και επιπλέον οι δραστηριότητες ΨΟΣΤ διακρίθηκαν:

- για την ευέλικτη και ευπροσάρμοστη διάρθρωσή τους η οποία δεν δυσχεραίνεται με πολύπλοκα νομικά εμπόδια, -γι

α τη ρεαλιστική τους προσέγγιση, εξασφαλίζονται έτσι ότι τα περισσότερα σχέδια ΨΟΣΤ προέρχονται από εκείνους που ενδιαφέρονται άμεσα να επιτευχθεί διεθνής συνεργασία σε ειδικούς τομείς Ε + Α, όπως επιστήμονες, εργαστήρια, ερευνητικά ιδρύματα, υπεύθυνους για τη χάραξη βιομηχανικής και εθνικής ερευνητικής πολιτικής, -για τ

η συμμετοχή μόνο των χωρών εκείνων που ενδιαφέρονται πραγματικά για ειδικούς τομείς έρευνας χωρίς οποιαδήποτε υποχρέωση για άλλες χώρες ΨΟΣΤ, -γι

α την παροχή δυνατότητας για επέκταση της συνεργασίας Ε + Α και πέρα από τους τομείς που καλύπτονται από την Κοινότητα και άλλα διεθνή όργανα.

Β. Το διεθνές περιβάλλον

1. νας από τους αποφασιστικούς παράγοντες για τη μελλοντική επιτυχία της συνεργασίας ΨΟΣΤ θα είναι ο καθορισμός του ειδικού της ρόλου όσον αφορά τους δεσμούς της με το νέο κοινοτικό πρόγραμμα-πλαίσιο, στο οποίο θα πρέπει να υπογραμμίζεται ο συμπληρωματικός χαρακτήρας των δραστηριοτήτων ΨΟΣΤ σε σχέση με τις κοινοτικές και άλλες προσπάθειες Ε + Α. Σχετικά με το θέμα αυτό, η συνεργασία ΨΟΣΤ αξίζει να λάβει πλήρη ενίσχυση από τα κράτη μέλη και την Κοινότητα, και ιδίως την Επιτροπή, λόγω της σημασίας της για την επίτευξη ευρωπαϊκής επιστημονικής και τεχνολογικής κοινότητας. Η Επιτροπή Ανωτέρων Υπαλλήλων ανέλαβε σχετικά την υποχρέωση να δώσει νέα ώθηση στη συνεργασία ΨΟΣΤ σε θέματα γενικής πολιτικής που αφορούν τη συνεργασία ΨΟΣΤ.

2. Το σύστημα ΨΟΣΤ προσφέρεται ιδεωδώς για αυξημένη και στενότερη συνεργασία Ε + Α μεταξύ της ΕΟΚ και της ΕΖΕΣ σύμφωνα με το πνεύμα της δήλωσης του Λουξεμβούργου. Οι διμερείς διακανονισμοί της Κοινότητας με τις χώρες ΕΖΕΣ και άλλα κράτη ΨΟΣΤ για επιστημονική και τεχνική συνεργασία και η πολυμερής συνεργασία στα πλαίσια του συστήματος ΨΟΣΤ αποτελούν συμπληρωματικές προσπάθειες. Συνεπώς, οι διακανονισμοί για τη σύναψη συμφωνιών ΨΟΣΤ στις τέσσερις κατηγορίες που εγκρίθηκαν από το Συμβούλιο το 1978 θα παραμείνουν αμετάβλητες, μολονότι οι ακριβείς διαδικασίες ενδέχεται να αλλάξουν, αν χρειαστεί. 3. Οι

σ

τόχοι του ΕΥΡΗΚΑ φαίνεται να είναι διαφορετικού από τους στόχους της συνεργασίας ΨΟΣΤ η οποία, οπωσδήποτε, θα ωφεληθεί από το νέο κλίμα για την Ε + Α το οποίο θα δημιουργήσει η πρωτοβουλία ΕΥΡΗΚΑ. Το πρόγραμμα ΕΥΡΗΚΑ μπορεί με τη σειρά του να επωφεληθεί από τη δεκαπενταετή πείρα της συνεργασίας ΨΟΣΤ, ενώ, στις περιπτώσεις που οι δράσεις ΨΟΣΤ έχουν βιομηχανικές εφαρμογές, η συνεργασία ΨΟΣΤ ενδέχεται, κατά τρόπο συμπληρωματικό, να χρησιμεύσει ως σημείο αφετηρίας για ορισμένες δραστηριότητες ΕΥΡΗΚΑ. 4.

Η πρωτοβουλία που ανέλαβαν οι ευρωπαίοι υπουργοί έρευνας μέσω του Ευρωπαϊκού Ιδρύματος για την Επιστήμη και του Συμβουλίου της Ευρώπης για την προώθηση της κινητικότητας των επιστημονικών δικτύων πρέπει να γίνει ευνοϊκά δεκτή. Στην πραγματικότητα, η συνεργασία ΨΟΣΤ, λόγω της ίδιας της φύσης των δραστηριοτήτων της, αποτελεί ήδη σημαντική συμβολή στα επιστημονικά δίκτυα στους δικούς της τομείς αρμοδιότητας. Θα πρέπει να συνεχιστεί, μέσω της Επιτροπής, στενή σύνδεση με το Συμβούλιο της Ευρώπης και το Ευρωπαϊκό Ίδρυμα για την Επιστήμη, ώστε να γίνει ανταλλαγή εμπειριών και να αποφευχθούν αλληλοεπικαλύψεις. Γ. Στόχοι της συνεργασίας ΨΟΣΤ Οι στόχοι της συνεργασίας ΨΟΣΤ είναι οι ακόλουθοι: 1. Η δημιουργία ενός ευέλικτου πλαισίου και χώρου για ευρωπαϊκή συνεργασία στον τομέα της βασικής και εφηρμοσμένης επιστημονικής και τεχνικής έρευνας, συμπεριλαμβανομένης της κατάρτισης και εφαρμογής ερευνητικών προγραμμάτων ευρωπαϊκής σημασίας, χωρίς τυπικούς περιορισμούς σε ιδιαίτερους τομείς έρευνας οι οποίοι θα καλύπτονται από δραστηριότητες ΨΟΣΤ. 2. Η ενθάρρυνση και εφαρμογή διεθνών δραστηριοτήτων Ε + Α οι οποίες ανταποκρίνονται σε σαφώς προσδιο ρισμένες ανάγκες και οι οποίες διεξάγονται μέσω της ευέλικτης συνεργασίας που παρέχει το σύστημα ΨΟΣΤ. 3. Την προώθηση της συνεργασίας Ε + Α ανάμεσα στη βιομηχανία, ιδίως τις μικρομεσαίες επιχειρήσεις, τα επιστημονικά ιδρύματα, τα πανεπιστήμια και τα εθνικά κέντρα ερευνών στον τομέα της προανταγωνιστικής έρευνας, μαζί με την επέκταση της διεπιστημονικής προσέγγισης της συνεργασίας Ε + Α. 4. Τη δημιουργία επιστημονικών δικτύων και την προώθηση και ενθάρρυνση νέων επιστημονικών ταλέντων με τη συμμετοχή τους σε σχέδια ΨΟΣΤ. Δ. Μέσα εκτέλεσης Τα μέσα για την επίτευξη των στόχων αυτών μπορούν να ενισχυθούν με τη χρησιμοποίηση των σημερινών μεθόδων και θα μπορούσαν θα βελτιωθούν: 1. Με το συντονισμό και την ανταλλαγή πληροφοριών με την Κοινότητα, με το πρόγραμμα ΕΥΡΕΚΑ και με άλλα όργανα κατά το στάδιο κατάρτισης ενός προγράμματος. 2. Με τη συμμετοχή της βιομηχανίας, και ιδίως των μικρομεσαίων επιχειρήσεων, και των χρηστών, σε κρατικούς οργανισμούς κατά το στάδιο εκπόνησης ενός προγράμματος, όπου αυτό κρίνεται αναγκαίο. 3. Με τη σύσταση νέων τεχνικών επιτροπών οποτεδήποτε δικαιολογείται πλήρως η ανάγκη για συνολική αντιμετώπιση ενός ερευνητικού τομέα. 4. Με τη συστηματικότερη παρακολούθηση σχεδίων τα οποία είναι υπό εκτέλεση και με την τελική συνολική αξιολόγηση των μακρόπνοων σχεδίων. 5. Με την προσεκτική εξέταση και διευκρίνιση των δραστηριοτήτων ΨΟΣΤ σε σχέση με: - την εθνική χρηματοδότηση για δραστηριότητες ΨΟΣΤ γενικά, ειδικότερα τη χρηματοδότηση δραστηριοτήτων στο στάδιο εφαρμογής, και ιδίως όσον αφορά την πληρωμή ταξιδιωτικών εξόδων σε εμπειρογνώμονες, -την κεντρική χρηματοδότηση για την προώθηση νέων δραστηριοτήτων ΨΟΣΤ, και τους δεσμούς της με τις δραστηριότητες Κοινότητας/COST. Η εξέταση αυτή, μολονότι δεν αναμένεται να οδηγήσει σε οποιαδήποτε άμεση αύξηση της κεντρικής χρηματοδότησης των δραστηριοτήτων ΨΟΣΤ, ενδέχεται να προϋποθέτει την εισαγωγή νέων μεθόδων χρηματοδότησης. 6. Με την ενθάρρυνση της κυκλοφορίας πληροφοριών για τις δραστηριότητες Ε + Α του συστήματος ΨΟΣΤ, συμπεριλαμβανομένων των αποτελεσμάτων που επιτυγχάνονται χάρη σ' αυτές και με την ανταλλαγή πληροφοριών για εθνικά προγράμματα, ενθαρρύνοντας έτσι μια αποτελεσματική συνεργασία Ε + Α για την εξεύρεση λύσεων σε πολύπλοκα προβλήματα. 7. Με τη σημαντική αύξηση, σε εθνικό ιδίως επίπεδο, των δραστηριοτήτων ενημέρωσης, τόσο για τη συνεργασία ΨΟΣΤ γενικά όσο και για ειδικά σχέδια ΨΟΣΤ, του ευρέως κοινού, των επιστημονικών εμπειρογνωμόνων και των υπευθύνων για τη χάραξη πολιτικής στις κυβερνήσεις και τους βιομηχανικούς κύκλους, ιδίως των μικρομεσαίων επιχειρήσεων. 8. Με την εξέταση και την ενδεχόμενη αναδιάρθρωση των διαδικασιών λήψης αποφάσεων της συνεργασίας ΨΟΣΤ, όσον αφορά τόσο τις εθνικές όσο και τις κοινοτικές διαδικασίες, προκειμένου να μειωθούν οι χρονικές καθυστερήσεις.