Κανονισμός (ΕΚ) αριθ. 138/2004 του Ευρωπαϊκού Κοινουβουλίου και του Συμβουλίου

της 5ης Δεκεμβρίου 2003

για τους οικονομικούς λογαριασμούς της γεωργίας στην Κοινότητα

(Κείμενο που παρουσιάζει ενδιαφέρον για τον ΕΟΧ)

ΤΟ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ ΚΑΙ ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ,

Έχοντας υπόψη:

τη συνθήκη για την ίδρυση της Ευρωπαϊκής Κοινότητας, και ιδίως το άρθρο 285 παράγραφος 1,

την πρόταση της Επιτροπής,

Αποφασίζοντας σύμφωνα με τη διαδικασία του άρθρου 251 της συνθήκης(1),

Εκτιμώντας τα ακόλουθα:

(1) Η παρακολούθηση και η αξιολόγηση της κοινής γεωργικής πολιτικής απαιτεί συγκρίσιμες, ενημερωμένες και αξιόπιστες πληροφορίες για την οικονομική κατάσταση της γεωργίας, και πιο συγκεκριμένα για τις αλλαγές του γεωργικού εισοδήματος.

(2) Οι γεωργικοί λογαριασμοί είναι βασικό εργαλείο για την ανάλυση της οικονομικής κατάστασης της γεωργίας μιας χώρας υπό την προϋπόθεση ότι καταρτίζονται με βάση ένα ενιαίο σύνολο αρχών. Οι γεωργικοί λογαριασμοί προσφέρουν επίσης πολύτιμη συμβολή για τον υπολογισμό των εθνικών λογαριασμών.

(3) Οι οικονομικοί λογαριασμοί της γεωργίας καταρτίζονται σύμφωνα με τις βασικές έννοιες και τους κανόνες του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 2223/96 του Συμβουλίου, της 25 Ιουνίου 1996, για το ευρωπαϊκό σύστημα εθνικών και περιφερειακών λογαριασμών στην Κοινότητα(2).

(4) Ο κανονισμός (ΕΚ) αριθ. 322/97 του Συμβουλίου, της 17 Φεβρουαρίου 1997, για τις κοινοτικές στατιστικές(3) παρέχει ένα πλαίσιο αναφοράς για τον παρόντα κανονισμό.

(5) Δεδομένου ότι ο στόχος της προβλεπόμενης δράσης, και συγκεκριμένα η δημιουργία κοινών στατιστικών προτύπων που θα επιτρέπουν την παραγωγή εναρμονισμένων δεδομένων δεν μπορεί να επιτευχθεί επαρκώς από τα κράτη μέλη και, επομένως, λόγω των διαστάσεων της προβλεπόμενης δράσης, μπορεί να επιτευχθεί καλύτερα σε κοινοτικό επίπεδο, η Κοινότητα μπορεί να θεσπίσει μέτρα, σύμφωνα με την αρχή της επικουρικότητας, η οποία ορίζεται στο άρθρο 5 της συνθήκης. Σύμφωνα με την αρχή της αναλογικότητας, η οποία ορίζεται στο ίδιο άρθρο, ο παρών κανονισμός δεν υπερβαίνει τα όρια που είναι απαραίτητα για την επίτευξη του στόχου αυτού.

(6) Τα μέτρα που είναι απαραίτητα για την εφαρμογή του παρόντος κανονισμού θα πρέπει να θεσπισθούν σύμφωνα με την απόφαση 1999/468/ΕΚ του Συμβουλίου, της 28ης Ιουνίου 1999, για τον καθορισμό των όρων άσκησης των εκτελεστικών αρμοδιοτήτων που ανατίθενται στην Επιτροπή(4).

(7) Ενημερώθηκε η μόνιμη επιτροπή γεωργικών στατιστικών και η επιτροπή στατιστικού προγράμματος,

ΕΞΕΔΩΣΑΝ ΤΩΝ ΠΑΡΟΝΤΑ ΚΑΝΟΝΙΣΜΟ:

Άρθρο 1

Αντικείμενο

1. Ο παρών κανονισμός θεσπίζει τους οικονομικούς λογαριασμούς της γεωργίας στην Κοινότητα (στο εξής "ΟΛΓ"), παρέχοντας τα εξής:

α) Μια μεθοδολογία ΟΛΓ (κοινά πρότυπα, ορισμούς, ταξινομήσεις και λογιστικούς κανόνες), που θα χρησιμοποιούνται για την κατάρτιση λογαριασμών σε συγκρίσιμη βάση για τους σκοπούς της Κοινότητας και για τη διαβίβαση δεδομένων σύμφωνα με το άρθρο 3·

β) προθεσμίες για τη διαβίβαση των γεωργικών λογαριασμών που καταρτίζονται σύμφωνα με τη μεθοδολογία ΟΛΓ.

2. Ο παρών κανονισμός δεν υποχρεώνει κανένα κράτος μέλος να χρησιμοποιεί τη μεθοδολογία ΟΛΓ για την κατάρτιση γεωργικών λογαριασμών για τους δικούς του σκοπούς.

Άρθρο 2

Μεθοδολογία

1. Η μεθοδολογία ΟΛΓ που αναφέρεται στο άρθρο 1 παράγραφος 1 στοιχείο α) ορίζεται στο παράρτημα I.

2. Η μεθοδολογία ΟΛΓ ενημερώνεται σύμφωνα με τη διαδικασία που ορίζεται στο άρθρο 4 παράγραφος 2.

Άρθρο 3

Διαβίβαση στην Επιτροπή

1. Τα κράτη μέλη διαβιβάζουν στην Επιτροπή (Eurostat) τα δεδομένα που ορίζονται στο παράρτημα II εντός των προθεσμιών που έχουν ορισθεί για κάθε πίνακα.

2. Η πρώτη διαβίβαση δεδομένων πραγματοποιείται τον Νοέμβριο του 2003.

3. Ο κατάλογος των μεταβλητών και οι προθεσμίες για τη διαβίβαση των δεδομένων που ορίζονται στο παράρτημα II ενημερώνονται σύμφωνα με τη διαδικασία που ορίζεται στο άρθρο 4 παράγραφος 2.

Άρθρο 4

Διαδικασία επιτροπής

1. Η Επιτροπή επικουρείται από τη μόνιμη επιτροπή γεωργικών στατιστικών.

2. Οσάκις γίνεται αναφορά στην παρούσα παράγραφο, εφαρμόζονται τα άρθρα 4 και 7 της απόφασης 1999/468/ΕΚ, τηρουμένων των διατάξεων του άρθρου 8 αυτής.

Η προθεσμία που προβλέπεται στο άρθρο 4 παράγραφος 3 της απόφασης 1999/468/ΕΚ καθορίζεται σε τρεις μήνες.

3. Η επιτροπή θεσπίζει τον εσωτερικό κανονισμό της.

Άρθρο 5

Τελική διάταξη

Ο παρών κανονισμός αρχίζει να ισχύει την εικοστή ημέρα από τη δημοσίευσή του στην Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Ο παρών κανονισμός είναι δεσμευτικός ως προς όλα τα μέρη του και ισχύει άμεσα σε κάθε κράτος μέλος.

Βρυξέλλες, 5 Δεκεμβρίου 2003.

Για το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο

Ο Πρόεδρος

P. Cox

Για το Συμβούλιο

Ο Πρόεδρος

P. Lunardi

(1) Γνώμη του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου της 3ης Σεπτεμβρίου 2003 (δεν έχει ακόμα δημοσιευθεί στην Επίσημη Εφημερίδα), και απόφαση του Συμβουλίου της 17ης Νοεμβρίου 2003.

(2) ΕΕ L 310 της 30.11.1996, σ. 1· κανονισμός όπως τροποποιήθηκε τελευταία από τον κανονισμό της (ΕΚ) αριθ. 1267/2003 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (ΕΕ L 180 της 18.7.2003, σ. 1).

(3) ΕΕ L 52 της 22.2.1997, σ. 1.

(4) ΕΕ L 184 της 17.7.1999, σ. 23.

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ I

ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟΙ ΛΟΓΑΡΙΑΣΜΟΙ ΤΗΣ ΓΕΩΡΓΙΑΣ

(ΟΛΓ)

ΠΙΝΑΚΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΩΝ

>ΘΕΣΗ ΠΙΝΑΚΑ>

ΠΡΟΛΟΓΟΣ

Η αναθεώρηση του συστήματος των εθνικών λογαριασμών το 1995(1) και η ανάγκη να προσαρμοσθούν στις οικονομικές και δομικές εξελίξεις στους τομείς της γεωργίας έχουν οδηγήσει σε μια νέα βασική μεθοδολογία που χρησιμοποιείται για τους οικονομικούς λογαριασμούς για τη γεωργία (ΟΛΓ). Οι τροποποιήσεις της βασικής μεθοδολογίας των ΟΛΓ έπρεπε να ικανοποιήσουν δύο, συχνά αντιφατικές, απαιτήσεις: αφενός, ήταν αναγκαία η μεθοδολογική συνέπεια με το ΕΣΛ για να είναι δυνατή η εναρμόνιση των ΟΛΓ τόσο μεταξύ των κρατών μελών, όσο και με το κεντρικό πλαίσιο των εθνικών λογαριασμών και, αφετέρου, ο νομοθέτης έπρεπε να εξασφαλίσει ότι οι αλλαγές που γίνονται ήταν εφικτές. Αυτό το εγχειρίδιο έχει συνταχτεί στο πλαίσιο αυτής της προοπτικής εφόσον, εκτός από τις έννοιες, τις αρχές και τους βασικούς κανόνες για την κατάρτιση των ΟΛΓ, αναφέρεται επίσης στις τυχόν προσαρμογές στα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά του τομέα της γεωργίας.

I. ΓΕΝΙΚΑ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ ΤΩΝ ΛΟΓΑΡΙΑΣΜΩΝ

Α. ΕΙΣΑΓΩΓΗ

1.01. Ένα σύστημα ολοκληρωμένων οικονομικών λογαριασμών θα πρέπει να προσφέρει μια εικόνα των οικονομικών δραστηριοτήτων που θα είναι συστηματική, συγκρίσιμη και όσον το δυνατόν πληρέστερη, η οποία θα χρησιμεύει ως βάση για αναλύσεις, προβλέψεις και μέτρα πολιτικής. Ο πολύ μεγάλος αριθμός και η ποικιλία των διαφόρων οικονομικών συναλλαγών και των μονάδων που εμπλέκονται στο σύστημα πρέπει επομένως να ταξινομείται σύμφωνα με γενικά κριτήρια και να παρουσιάζεται απλά και με σαφήνεια σε ένα συνεκτικό σύστημα λογαριασμών και πινάκων.

1.02. Το ευρωπαϊκό σύστημα ολοκληρωμένων οικονομικών λογαριασμών, που προέρχεται από το αναθεωρημένο σύστημα εθνικών λογαριασμών του Οργανισμού Ηνωμένων Εθνών (ΣΕΛ 93)(2), δημιουργήθηκε για να καλύψει τις συγκεκριμένες ανάγκες της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Καθορίζει έννοιες, ορισμούς, λογιστικούς κανόνες και ομοιόμορφες ταξινομήσεις που χρησιμοποιούνται από τα κράτη μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

1.03. Η οικονομία μιας χώρας είναι το άθροισμα των δραστηριοτήτων ενός πολύ μεγάλου αριθμού μονάδων που επιδίδονται σε πολλούς και διαφορετικούς τύπους συναλλαγών με σκοπό την παραγωγή, τη χρηματοδότηση, την ασφάλιση, τη διανομή και την κατανάλωση. Οι μονάδες και οι ομάδες μονάδων που εξετάζονται στο πλαίσιο ενός συστήματος εθνικών λογαριασμών πρέπει να ορίζονται βάσει των υπό εξέταση οικονομικών υποδειγμάτων. Το ΕΣΛ 95 χαρακτηρίζεται από την χρήση τριών τύπων μονάδων και δύο ευδιάκριτων τρόπων υποδιαίρεσης της εθνικής οικονομίας.

1.04. Προκειμένου να αναλυθούν οι ροές που αφορούν το εισόδημα, το κεφάλαιο, τις χρηματοπιστωτικές συναλλαγές και τα περιουσιακά στοιχεία, έχει ουσιαστική σημασία η επιλογή των μονάδων που παρουσιάζουν την αλληλεπίδραση μεταξύ των οικονομικών φορέων (θεσμικές μονάδες). Προκειμένου να αναλυθεί η παραγωγική διαδικασία, έχει ζωτική σημασία να επιλεγούν μονάδες που παρουσιάζουν τις τεχνικοοικονομικές σχέσεις (δηλαδή μονάδες οικονομικής δραστηριότητας σε τοπικό επίπεδο και μονάδες ομοιογενούς παραγωγής).

1.05. Έτσι, η οικονομία μπορεί να υποδιαιρεθεί με δύο διαφορετικούς τρόπους:

i) σε θεσμικούς τομείς ή υποτομείς, οι οποίοι αντιπροσωπεύουν ομάδες θεσμικών μονάδων·

ii) σε κλάδους, που αποτελούνται από ομάδες μονάδων οικονομικής δραστηριότητας σε τοπικό επίπεδο (κλάδος δραστηριότητας) ή μονάδων ομοιογενούς παραγωγής (ομοιογενής κλάδος).

1.06. Ο κύριος σκοπός των ΟΛΓ είναι η ανάλυση της παραγωγικής διαδικασίας και του πρωτογενούς εισοδήματος που δημιουργείται από αυτήν. Επομένως, οι λογαριασμοί καταρτίζονται με βάση την έννοια του κλάδου δραστηριότητας.

1.07. Οι ΟΛΓ αποτελούν έναν δορυφορικό λογαριασμό ο οποίος παρέχει συμπληρωματικά στοιχεία και χρησιμοποιεί έννοιες προσαρμοσμένες στην ιδιαίτερη φύση των κλάδων δραστηριότητας της γεωργίας. Αν και η δομή τους είναι σε μεγάλο βαθμό όμοια με αυτήν των εθνικών λογαριασμών, η κατάρτισή τους προϋποθέτει τη διατύπωση των κατάλληλων κανόνων και μεθόδων.

1.08. Πρέπει να γίνει μια διάκριση μεταξύ του εισοδήματος που προέρχεται από τη διαδικασία γεωργικής παραγωγής και του εισοδήματος των γεωργικών νοικοκυριών, το οποίο περιλαμβάνει, εκτός από το εισόδημα από τη γεωργική δραστηριότητα, εισόδημα από άλλες πηγές (εισόδημα περιουσίας, κοινωνικές μεταβιβάσεις κ.λπ.) που ενδεχομένως εισπράττουν τα γεωργικά νοικοκυριά. Αυτοί οι δύο τύποι εισοδήματος (εισόδημα που παράγεται από τη γεωργική παραγωγή και το εισόδημα των γεωργικών νοικοκυριών) μετρώνται για δύο ξεχωριστούς σκοπούς, οι οποίοι απαιτούν δύο ξεχωριστές μεθόδους ανάλυσης της οικονομίας: η πρώτη, για τους ΟΛΔ, βασίζεται στις μονάδες παραγωγής· που ορίζονται με αναφορά σε έναν κλάδο δραστηριότητας, ενώ η δεύτερη βασίζεται στα νοικοκυριά (δηλαδή θεσμικές μονάδες) των οποίων η κύρια πηγή εισοδήματος είναι η ανεξάρτητη γεωργική δραστηριότητα(3).

Β. Η ΒΑΣΙΚΗ ΜΟΝΑΔΑ ΚΑΙ Ο ΓΕΩΡΓΙΚΟΣ ΚΛΑΔΟΣ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑΣ

1. Η βασική μονάδα

1.09. Για την ανάλυση των ροών που δημιουργούνται από την παραγωγική διαδικασία και τη χρήση των αγαθών και των υπηρεσιών, είναι απαραίτητη η επιλογή των μονάδων που παρουσιάζουν τις τεχνικοοικονομικές σχέσεις. Αυτή η προϋπόθεση σημαίνει ότι, κατά κανόνα, οι θεσμικές μονάδες πρέπει να κατατέμνονται σε μονάδες μικρότερες και πιο ομοιογενείς όσον αφορά το είδος παραγωγής. Οι τοπικές μονάδες οικονομικής δραστηριότητας (τοπικές ΜΟΔ) αποσκοπούν στην κάλυψη αυτής της απαίτησης ως πρώτη προσέγγιση με πρακτικό προσανατολισμό (ΕΣΛ 95, 2.105)(4).

1.10. Η τοπική ΜΟΔ ορίζεται ως το τμήμα μιας μονάδας οικονομικής δραστηριότητας (ΜΟΔ) που αντιστοιχεί σε μια τοπική μονάδα. Η ΜΟΔ συγκεντρώνει όλα τα μέρη μιας θεσμικής μονάδας υπό την ιδιότητά της ως παραγωγού που συμβάλλουν στην άσκηση μιας δραστηριότητας σε επίπεδο κλάσης (τετραψήφιο) στη NACE αναθ. 1 (η ταξινόμηση αναφοράς για τις οικονομικές δραστηριότητες, βλέπε σημείο 1.55) και αντιστοιχεί με μια ή περισσότερες λειτουργικές υποδιαιρέσεις της θεσμικής μονάδας. Η θεσμική μονάδα πρέπει να διαθέτει ένα σύστημα πληροφοριών ικανό να παρουσιάζει ή να υπολογίζει, για κάθε τοπική ΜΟΔ, τουλάχιστον την αξία της παραγωγής, την ενδιάμεση ανάλωση, τις αμοιβές των μισθωτών (εισόδημα εξαρτημένης εργασίας), το λειτουργικό πλεόνασμα και την απασχόληση καθώς και τις ΑΕΠΚ (ΕΣΛ 95, 2.106).

1.11. Αν και η τοπική ΜΟΔ μπορεί να αντιστοιχεί σε μια θεσμική μονάδα ή ένα τμήμα μιας θεσμικής μονάδας υπό την ιδιότητά της ως παραγωγού, δεν μπορεί ποτέ να ανήκει σε δύο ξεχωριστές θεσμικές μονάδες. Δεδομένου ότι, στην πράξη, οι περισσότερες θεσμικές μονάδες που παράγουν αγαθά και υπηρεσίες επιδίδονται ταυτόχρονα σε ένα σύνολο διαφορετικών δραστηριοτήτων (μια κύρια δραστηριότητα και μια ή περισσότερες δευτερεύουσες δραστηριότητες), μπορούν να κατατέμνονται στον ίδιο αριθμό τοπικών ΜΟΔ. Εντούτοις, οι βοηθητικές δραστηριότητες (αγορές, πωλήσεις, μάρκετινγκ, λογιστική, μεταφορές, αποθήκευση, συντήρηση κ.λπ.· βλέπε σημείο 1.27), δεν οδηγούν στη δημιουργία τοπικής ΜΟΔ.

1.12. Κατ' αρχήν, πρέπει να καταγράφονται τόσες τοπικές ΜΟΔ όσες είναι οι δευτερεύουσες δραστηριότητες, αλλά ενδέχεται οι στατιστικές (λογιστικές) πληροφορίες να μην επιτρέπουν να επισημαίνονται ξεχωριστά όλες οι δευτερεύουσες δραστηριότητες, ή ένα μέρος τους, και η κύρια δραστηριότητα της τοπικής ΜΟΔ. Έτσι, η τοπική ΜΟΔ μπορεί να επιδίδεται σε μια ή περισσότερες δευτερεύουσες δραστηριότητες, παράλληλα με την κύρια δραστηριότητά της (ΕΣΛ 95, 2.107).

1.13. Θεωρείται ότι πραγματοποιείται μια δραστηριότητα όταν συνδυάζονται οι πόροι όπως ο εξοπλισμός, η εργασία, οι τεχνικές παραγωγής, τα δίκτυα πληροφοριών ή τα προϊόντα, με σκοπό τη δημιουργία συγκεκριμένων αγαθών ή υπηρεσιών. Μια δραστηριότητα χαρακτηρίζεται από κάποιες εισροές προϊόντων (αγαθά και υπηρεσίες), μια παραγωγική διαδικασία και εκροές προϊόντων (ΕΣΛ 95, 2.103). Η κύρια δραστηριότητα μιας τοπικής ΜΟΔ είναι η δραστηριότητα της οποίας η προστιθέμενη αξία υπερβαίνει την προστιθέμενη αξία οποιασδήποτε άλλης δραστηριότητας που πραγματοποιείται μέσα στη μονάδα. Η ταξινόμηση της κύριας δραστηριότητας καθορίζεται σε σχέση με τη NACE αναθ. 1, πρώτα στο ανώτατο επίπεδο της ταξινόμησης και στη συνέχεια σε πιο αναλυτικά επίπεδα (ΕΣΛ 95, 3.10).

2. Ο γεωργικός κλάδος δραστηριότητας

1.14. Με την ομαδοποίηση όλων των τοπικών ΜΟΔ που επιδίδονται στον ίδιο τύπο δραστηριότητας, είναι δυνατός ο καθορισμός ενός "κλάδου δραστηριότητας". Έτσι, καθίσταται δυνατή η υποδιαίρεση της οικονομίας κατά κλάδους δραστηριότητας. Η ταξινόμηση αυτών των κλάδων δραστηριότητας γίνεται με βάση με την κύρια δραστηριότητα των μονάδων που ομαδοποιούνται με τον τρόπο αυτό. Στο πιο αναλυτικό επίπεδο ταξινόμησης, ένας κλάδος δραστηριότητας περιλαμβάνει όλες τις τοπικές ΜΟΔ της ίδιας κλάσης (τετραψήφιο επίπεδο) της NACE αναθ. 1, οι οποίες επιδίδονται στην ίδια δραστηριότητα όπως ορίζεται στη NACE αναθ. 1.

1.15. Αν και ο γεωργικός κλάδος δραστηριότητας ορίστηκε στα προηγούμενα ως ομαδοποίηση των μονάδων ομοιογενούς γεωργικής παραγωγής, επελέγη η τοπική μονάδα οικονομικής δραστηριότητας ως βασική μονάδα για την περιγραφή των ΟΛΓ έτσι ώστε i) να προσεγγίσουν περισσότερο οι ΟΛΓ την οικονομική πραγματικότητα της γεωργίας, δηλαδή να λαμβάνεται πλήρως υπόψη η ύπαρξη ορισμένων (μη διαχωρίσιμων) μη γεωργικών δευτερευουσών δραστηριοτήτων στο σύνολο της παραγωγικής δραστηριότητας των γεωργικών μονάδων και ii) να διατηρηθεί η συνοχή με τους λοιπούς εθνικούς λογαριασμούς. Έτσι μεταβαίνουμε από μια αναλυτική προσέγγιση βασισμένη στην έννοια της μονάδας ομοιογενούς παραγωγής και του ομοιογενούς κλάδου σε μια στατιστική προσέγγιση βασισμένη στην έννοια των ΜΟΔ σε τοπικό επίπεδο και των κλάδων δραστηριότητας.

1.16. Οι μη διαχωρίσιμες μη γεωργικές δευτερεύουσες δραστηριότητες αντιπροσωπεύουν δραστηριότητες των οποίων οι δαπάνες δεν μπορούν να παρατηρηθούν χωριστά από αυτές της γεωργικής δραστηριότητας. Παραδείγματα αποτελούν η επεξεργασία των αγροτικών προϊόντων στο αγρόκτημα, η δασοκομία, η υλοτομία και ο τουρισμός. Έτσι, η παραγωγή του γεωργικού κλάδου δραστηριότητας προκύπτει από δύο είδη δραστηριότητας:

i) γεωργικές δραστηριότητες (κύριες ή δευτερεύουσες) που εκτελούνται από τις γεωργικές μονάδες·

ii) μη γεωργικές δευτερεύουσες δραστηριότητες των γεωργικών μονάδων.

1.17. Η γεωργική εκμετάλλευση, που είναι η μονάδα που χρησιμοποιείται σήμερα για τις στατιστικές μελέτες της γεωργίας (απογραφές, έρευνες για τη διάρθρωση των γεωργικών εκμεταλλεύσεων), αποτελεί την πιο κατάλληλη τοπική ΜΟΔ για το γεωργικό κλάδο δραστηριότητας (ακόμα κι αν ορισμένες άλλες μονάδες, όπως οι οινοποιητικοί ή οι ελαιοπαραγωγικοί συνεταιρισμοί, ή οι μονάδες που εκτελούν εργασία επί συμβάσει κ.λπ. πρέπει να περιληφθούν σε αυτόν). Εντούτοις, πρέπει να τονιστεί ότι οι γεωργικές εκμεταλλεύσεις αποτελούν έναν ειδικό τύπο τοπικών ΜΟΔ, λόγω της ποικιλίας των γεωργικών δραστηριοτήτων που μπορούν να πραγματοποιούνται σ' αυτές. Στην πραγματικότητα, η αυστηρή εφαρμογή του κανόνα του ΕΣΛ 1995 για τις μονάδες και την ομαδοποίησή τους θα έπρεπε να οδηγήσει σε διαχωρισμό της γεωργικής εκμετάλλευσης σε πολλές ξεχωριστές τοπικές ΜΟΔ σε περιπτώσεις όπου διάφορες δραστηριότητες επιπέδου "κλάσης" (τετραψήφιο επίπεδο) της NACE αναθ. 1 πραγματοποιούνται στην ίδια εκμετάλλευση. Η χρήση της γεωργικής εκμετάλλευσης ως τοπικής ΜΟΔ του γεωργικού κλάδου δραστηριότητας στους εθνικούς λογαριασμούς και στους ΟΛΓ είναι βασισμένη σε μια στατιστική προσέγγιση.

1.18. Έτσι, οι λογαριασμοί του γεωργικού κλάδου δραστηριότητας είναι ουσιαστικά παρόμοιοι με τους λογαριασμούς των γεωργικών εκμεταλλεύσεων (λογαριασμός παραγωγής και λογαριασμός δημιουργίας εισοδήματος). Για να αποφευχθεί, εντούτοις, οποιαδήποτε ασάφεια πρέπει να τονιστεί ότι οι λογαριασμοί της γεωργίας δεν είναι λογαριασμοί επιχειρήσεων η κύρια δραστηριότητα των οποίων είναι γεωργική. Πρώτα απ' όλα, δεν περιλαμβάνουν όλες τις μη γεωργικές δραστηριότητες αυτών των εκμεταλλεύσεων (αποκλείονται αυτές που μπορούν να χωριστούν από τις γεωργικές δραστηριότητες). Επιπλέον, περιλαμβάνουν τις γεωργικές δραστηριότητες των επιχειρήσεων η κύρια δραστηριότητα των οποίων δεν είναι γεωργική. Συνεπώς, η χρήση της γεωργικής εκμετάλλευσης ως βασικής μονάδας για τους ΟΛΓ δεν μεταβάλλει το χαρακτήρα των γεωργικών λογαριασμών ως λογαριασμών του γεωργικού κλάδου δραστηριότητας.

1.19. Δεδομένου ότι ένας κλάδος δραστηριότητας αποτελεί ομάδα μονάδων που πραγματοποιούν τους ίδιους ή παρόμοιους τύπους δραστηριότητας, ο καθορισμός του γεωργικού κλάδου δραστηριότητας στους ΟΛΓ βασίζεται στον προσδιορισμό των χαρακτηριστικών δραστηριοτήτων και μονάδων του κλάδου. Αυτή η επιλογή των χαρακτηριστικών γεωργικών δραστηριοτήτων και μονάδων μπορεί να οδηγήσει σε μερικές διαφορές μεταξύ των λογαριασμών του γεωργικού κλάδου δραστηριότητας στους ΟΛΓ και των αντίστοιχων λογαριασμών στους εθνικούς λογαριασμούς (βλέπε σημείο 1.93).

1.20. Ο γεωργικός κλάδος δραστηριότητας θεωρείται ομαδοποίηση όλων των ΜΟΔ σε τοπικό επίπεδο που ασκούν τις ακόλουθες οικονομικές δραστηριότητες (βλέπε σημεία 1.60 έως 1.66 για τον ακριβή καθορισμό του γεωργικού κλάδου δραστηριότητας):

- φυτικές καλλιέργειες· καλλιέργεια κηπευτικών· φυτοκομία (συμπεριλαμβανομένης της παραγωγής του ελαιολάδου και κρασιού από τα σταφύλια και τις ελιές που παράγονται από την ίδια μονάδα),

- εκτροφή ζώων,

- φυτικές καλλιέργειες που συνδέονται με την κτηνοτροφική παραγωγή,

- γεωργικές εργασίες επί συμβάσει,

- κυνήγι, παγίδευση και αναπαραγωγή θηραμάτων, συμπεριλαμβανομένων των σχετικών δραστηριοτήτων παροχής υπηρεσιών.

1.21. Εκτός από τις γεωργικές εκμεταλλεύσεις, χαρακτηριστικές μονάδες του γεωργικού κλάδου δραστηριότητας είναι οι ομάδες παραγωγών (π.χ. συνεταιρισμοί) που παράγουν κρασί και ελαιόλαδο και οι εξειδικευμένες μονάδες που παρέχουν μηχανές, υλικό και προσωπικό για την εκτέλεση εργασιών επί συμβάσει.

1.22. Οι εξειδικευμένες μονάδες που παρέχουν μηχανές, υλικό και προσωπικό για την εκτέλεση εργασιών επί συμβάσει στο στάδιο της γεωργικής παραγωγής (εμπορικές επιχειρήσεις που εκτελούν εργασία επί συμβάσει ή κάτοχοι γεωργικών εκμεταλλεύσεων που ενεργούν ως εργολήπτες) θεωρούνται ότι αποτελούν μέρος του γεωργικού κλάδου δραστηριότητας. Με μια πιο αυστηρή ερμηνεία, οι μονάδες αυτές, που πρέπει να περιλαμβάνονται στο γεωργικό κλάδο δραστηριότητας, πρέπει να εκτελούν τις εργασίες που α) είναι μέρος της γεωργικής παραγωγικής διαδικασίας· β) συνδέονται με την παραγωγή γεωργικών προϊόντων· γ) εκτελούνται συνήθως από τις γεωργικές εκμεταλλεύσεις και δ) εκτελούνται στην πραγματικότητα εξ ολοκλήρου από τις εξειδικευμένες μονάδες που παρέχουν μηχανές, υλικό και προσωπικό.

1.23. Εάν, εντούτοις, οι εργασίες επί συμβάσει δεν εκτελούνται εξ ολοκλήρου από τις εξειδικευμένες μονάδες (π.χ. εάν ο κάτοχος της γεωργικής εκμετάλλευσης μισθώνει τις μηχανές αλλά απασχολεί τους δικούς του εργαζόμενους), η δραστηριότητα αυτή πρέπει να καταγράφεται στη διαίρεση 71 της NACE αναθ. 1 ("ενοικίαση μηχανημάτων και εξοπλισμού χωρίς χειριστή")· στην περίπτωση αυτή, τα ποσά που καταβάλλονται στις επιχειρήσεις που εργάζονται στα πλαίσια της σύμβασης από τους κατόχους γεωργικών εκμεταλλεύσεων πρέπει να καταγράφονται ως "λοιπά αγαθά και υπηρεσίες" στην "ενδιάμεση ανάλωση" (βλέπε σημείο 2.108).

1.24. Δεδομένου ότι ο σκοπός των ΟΛΓ είναι να μετρηθεί, να περιγραφεί και να αναλυθεί η δημιουργία εισοδήματος από τη γεωργική οικονομική δραστηριότητα (που, στα κράτη μέλη της ΕΕ, είναι σχεδόν αποκλειστικά εμπορική δραστηριότητα), αποφασίστηκε να αποκλειστούν οι μονάδες για τις οποίες η γεωργική δραστηριότητα αντιπροσωπεύει αποκλειστικά ψυχαγωγική δραστηριότητα. Αντίθετα, οι μονάδες που επιδίδονται σε παραγωγή για αυτοκατανάλωση περιλαμβάνονται στους ΟΛΓ. Πρέπει να επισημανθεί ότι η γεωργική παραγωγή για ίδια τελική κατανάλωση από τις γεωργικές εκμεταλλεύσεις πρέπει να καταγράφεται στους ΟΛΓ.

3. Οι μη διαχωρίσιμες μη γεωργικές δευτερεύουσες δραστηριότητες

1.25. Η χρήση της τοπικής ΜΟΔ ως βασικής μονάδας για το γεωργικό κλάδο δραστηριότητας συνεπάγεται την καταγραφή των μη γεωργικών δευτερευουσών δραστηριοτήτων όταν δεν μπορούν να διακριθούν από την κύρια γεωργική δραστηριότητα.

1.26. Οι μη διαχωρίσιμες μη γεωργικές δευτερεύουσες δραστηριότητες των τοπικών γεωργικών ΜΟΔ ορίζονται ως οι δραστηριότητες που συνδέονται άμεσα με τη γεωργική παραγωγή για τις οποίες οι πληροφορίες για οποιοδήποτε από τα παρακάτω: παραγωγή, ενδιάμεση ανάλωση, εισόδημα εξαρτημένης εργασίας, όγκο του εργατικού δυναμικού ή ακαθάριστο σχηματισμό παγίου κεφαλαίου, δεν μπορούν να διαχωριστούν από τις πληροφορίες για την κύρια γεωργική δραστηριότητα κατά τη διάρκεια της περιόδου στατιστικής παρατήρησης.

1.27. Τα κύρια χαρακτηριστικά αυτών των μη διαχωρίσιμων μη γεωργικών δευτερευουσών δραστηριοτήτων είναι τα εξής:

- πρέπει να προορίζονται για πώληση ή ανταλλαγή (είτε κατά τη διάρκεια της λογιστικής περιόδου είτε αργότερα, μετά από αποθήκευση), ίδια τελική χρήση από τον παραγωγό ή πληρωμή σε είδος (συμπεριλαμβανομένης της αμοιβής σε είδος που καταβάλλεται στους εργαζομένους),

- δεν πρέπει να είναι βοηθητικές δραστηριότητες. Οι βοηθητικές δραστηριότητες είναι συμπληρωματικές δραστηριότητες (π.χ. πωλήσεις, μάρκετινγκ, αποθήκευση, μεταφορά για ίδιο λογαριασμό κ.λπ.· βλέπε το ΕΣΛ 95, 3.12 και 3.13, και το ΣΕΛ 93, 5.9 έως 5.16) που πραγματοποιούνται από μια επιχείρηση προκειμένου να δημιουργηθούν οι προϋποθέσεις για την άσκηση των κύριων ή των δευτερευουσών δραστηριοτήτων. Κατά κανόνα, τα προϊόντα των βοηθητικών δραστηριοτήτων εμφανίζονται ως εισροές στους διάφορους τύπους παραγωγικής δραστηριότητας,

- συμβατικά, δεν μπορούν να αποτελούν δραστηριότητες που αφορούν τις ΑΕΠΚ μη γεωργικών προϊόντων (όπως τα κτίρια ή οι μηχανές) για ίδιο λογαριασμό. Αυτή η παραγωγή για ίδια τελική χρήση θεωρείται ότι αποτελεί διαχωρίσιμη δραστηριότητα και καταγράφεται ως παραγωγή μιας ξεχωριστής τοπικής ΜΟΔ. Οι υπηρεσίες στέγασης που προσφέρονται στους εργαζόμενους ως αμοιβή σε είδος πρέπει να αντιμετωπίζονται κατά τρόπο παρόμοιο (καταγράφονται ως αμοιβή σε είδος στο λογαριασμό εκμετάλλευσης),

- πρέπει να είναι χαρακτηριστικές των γεωργικών εκμεταλλεύσεων, δηλαδή πρέπει να είναι σημαντικής οικονομικής σπουδαιότητας για μεγάλο αριθμό εκμεταλλεύσεων,

- οι γεωργικές "εργασίες επί συμβάσει" δεν αποτελούν μη γεωργικές δραστηριότητες δεδομένου ότι πρόκειται για χαρακτηριστικές δραστηριότητες (γεωργικές υπηρεσίες) του κλάδου της γεωργίας.

1.28. Μόνο εκείνο το μέρος μιας συγκεκριμένης μη γεωργικής δευτερεύουσας δραστηριότητας που δεν είναι διαχωρίσιμο πρέπει να λαμβάνεται υπόψη. Κατά συνέπεια, μια δεδομένη μη γεωργική δραστηριότητα θα περιληφθεί στο γεωργικό κλάδο δραστηριότητας εάν είναι αδύνατο να χωριστεί από την κύρια γεωργική δραστηριότητα μιας τοπικής γεωργικής ΜΟΔ, αλλά θα αποκλειστεί εάν μπορεί να χωριστεί από την κύρια γεωργική δραστηριότητα, οπότε η δευτερεύουσα δραστηριότητα προκαλεί την εμφάνιση μιας μη γεωργικής τοπικής ΜΟΔ. Πράγματι, το κριτήριο επιλογής των μη γεωργικών δευτερευουσών δραστηριοτήτων που είναι μη διαχωρίσιμες δεν είναι τόσο η φύση του προϊόντος όσο η φύση της δραστηριότητας(5). Παραδείγματος χάριν, οι υπηρεσίες αγροτοτουρισμού που παρέχονται από ένα αγρόκτημα πρέπει να περιληφθούν μόνον εάν δεν μπορούν να διαχωριστούν από τις γεωργικές δραστηριότητες. Αυτό πιθανώς δεν συμβαίνει όταν οι δραστηριότητες αυτές καθίστανται σημαντικές. Έτσι, τα μη γεωργικά προϊόντα που λαμβάνονται υπόψη στην παραγωγή του γεωργικού κλάδου δραστηριότητας μπορούν να ποικίλλουν "στο χώρο και στο χρόνο".

1.29. Μπορούν να διακριθούν δύο κύριοι τύποι μη διαχωρίσιμων μη γεωργικών δευτερευουσών δραστηριοτήτων:

- Δραστηριότητες που αποτελούν συνέχιση της γεωργικής δραστηριότητας και που χρησιμοποιούν τα γεωργικά προϊόντα. Αυτός ο τύπος δραστηριότητας εμφανίζεται στα περισσότερα κράτη μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Η μεταποίηση των γεωργικών προϊόντων είναι η τυπική δραστηριότητα αυτής της ομάδας:

Μεταποίηση των γεωργικών προϊόντων

- γάλα σε βούτυρο, κρέμα γάλακτος, τυριά, γιαούρτια και άλλα γαλακτοκομικά προϊόντα,

- φρούτα και λαχανικά σε χυμούς φρούτων, κονσέρβες, οινοπνευματώδη ποτά και άλλα προϊόντα,

- σταφύλια, μούστος και κρασί σε οινοπνευματώδη προϊόντα (π.χ. αφρώδες κρασί όπως η σαμπάνια, αλκοολούχα ποτά, όπως το κονιάκ κ.λπ.),

- πλέξιμο φυτικών υλικών/κλωστοϋφαντουργικών ινών/μαλλιού,

- παρασκευή πατέ, φουά γκρα, και άλλων προϊόντων που συνδέονται με την επεξεργασία του κρέατος,

- επεξεργασία άλλων γεωργικών προϊόντων,

Διαλογή και συσκευασία των γεωργικών προϊόντων, π.χ. αυγά και πατάτες.

- Δραστηριότητες που χρησιμοποιούν τη γεωργική εκμετάλλευση και τα μέσα γεωργικής παραγωγής της (εξοπλισμός, εγκαταστάσεις, κτίρια, εργατικό δυναμικό). Αυτές οι δραστηριότητες είναι βασικά οι ακόλουθες:

- αγροτοτουρισμός - κατασκήνωση, τροφοδοσία, ξενοδοχεία, διάφορα είδη καταλυμάτων, κ.λπ.,

- πρατήρια αγροκτημάτων - δραστηριότητες λιανικού εμπορίου που αφορούν προϊόντα άλλα από τα προϊόντα της εκμετάλλευσης, οι απευθείας πωλήσεις γεωργικών προϊόντων, ακατέργαστων ή επεξεργασμένων, καταγράφονται στην παραγωγή των σχετικών προϊόντων,

- υπηρεσίες προς τρίτους - π.χ. ενοικίαση και επισκευή γεωργικών μηχανημάτων, αρδευτικά έργα, υπηρεσίες παροχής γεωργικών συμβουλών, αποθήκευση προϊόντων, συντήρηση των αγροτικών κτιρίων, εμπορικές υπηρεσίες σχετικά με τα γεωργικά προϊόντα, μεταφορές γεωργικών προϊόντων, κ.λπ.· αυτές οι υπηρεσίες καταγράφονται ως δευτερεύουσες δραστηριότητες μόνον εάν εκτελούνται για λογαριασμό τρίτων. Όταν εκτελούνται για ίδιο λογαριασμό, είναι βοηθητικές δραστηριότητες, οι οποίες δεν καταγράφονται στους λογαριασμούς (βλέπε σημείο 1.27).

- υπηρεσίες διαμόρφωσης υπαίθριων χώρων - κούρεμα χλόης, κούρεμα θάμνων για φράκτες, καθάρισμα χιονιού, σχεδιασμός, φύτευση και συντήρηση των περιοχών πρασίνου κ.λπ.,

- ιχθυοκαλλιέργεια,

- άλλες δραστηριότητες που περιλαμβάνουν τη χρήση του εδάφους και των μέσων της γεωργικής παραγωγής.

1.30. Ο κατάλογος των μη γεωργικών δευτερευουσών δραστηριοτήτων (βλέπε σημείο 1.29) είναι, εντούτοις, ενδεικτικός και δεν ισχύει για κάθε χώρα. Αντίθετα, κάθε χώρα πρέπει να συντάξει τον κατάλογο των μη διαχωρίσιμων μη γεωργικών δευτερευουσών δραστηριοτήτων της, ανάλογα με τα χαρακτηριστικά της γεωργίας της. Ο κατάλογος πρέπει να συνταχθεί σε συνεργασία με τις αρμόδιες υπηρεσίες των εθνικών λογαριασμών ώστε να εξασφαλιστεί ότι οι ΟΛΓ θα είναι συμβατοί με τους λογαριασμούς του γεωργικού κλάδου δραστηριότητας και τους λογαριασμούς των κλάδων αυτών των μη γεωργικών δραστηριοτήτων όπως καταρτίζονται για τους εθνικούς λογαριασμούς (δηλαδή να εξασφαλιστεί ότι καμία δραστηριότητα δεν θα παραλείπεται ούτε θα γίνονται διπλές μετρήσεις).

1.31. Οι γεωργικές δευτερεύουσες δραστηριότητες των μη γεωργικών μονάδων είναι αμελητέες και θεωρούνται συμβατικά μηδενικές. Πράγματι, η γεωργική παραγωγή που πραγματοποιείται από μια μη γεωργική μονάδα υποτίθεται ότι είναι πάντα διαχωρίσιμη, από την άποψη των λογιστικών στοιχείων, λόγω των συγκεκριμένων χαρακτηριστικών γνωρισμάτων των προϊόντων και των μέσων της γεωργικής παραγωγής καθώς επίσης και των πηγών στοιχείων και των μεθόδων που χρησιμοποιούνται για την κατάρτιση των ΟΛΓ που προκύπτουν (βλέπε τμήμα Ε του κεφαλαίου I και τμήματα Β και Γ του κεφαλαίου II). Για να βασίζονται οι ΟΛΓ στην έννοια του κλάδου δραστηριότητας, πρέπει να μετράται η παραγωγή όλων των γεωργικών προϊόντων, εκτός από εκείνα τα προϊόντα που προκύπτουν από τις δευτερεύουσες δραστηριότητες των μη γεωργικών τοπικών ΜΟΔ. Δεδομένου ότι αυτά συμβατικά θεωρούνται ότι είναι μηδενικά, θα καταγράφεται το σύνολο της γεωργικής παραγωγής (με εξαίρεση την παραγωγή των μονάδων για τις οποίες η γεωργική δραστηριότητα αποτελεί αποκλειστικά ψυχαγωγική δραστηριότητα· βλέπε σημείο 1.24).

1.32. Τα μη γεωργικά αγαθά και υπηρεσίες που παράγονται από τις γεωργικές εκμεταλλεύσεις δεν συμπεριλαμβάνονται στους ΟΛΓ εκτός αν προκύπτουν από μη διαχωρίσιμες δευτερεύουσες δραστηριότητες. Παραδείγματος χάριν, εάν οι μονάδες περιλαμβάνουν διάφορες κάθετα ολοκληρωμένες παραγωγικές δραστηριότητες (π.χ. επιχειρήσεις που πραγματοποιούν σφαγή, συσκευασία και εν κενώ συσκευασία πουλερικών, διαλογή, πλύση και προσυσκευασία πατάτας ή άλλων λαχανικών, ταξινόμηση, προπαρασκευή και πώληση σπόρων· συνεταιρισμοί που παρέχουν χώρους αποθήκευσης και που πωλούν τα προϊόντα, κ.λπ.), ο γεωργικός κλάδος δραστηριότητας περιλαμβάνει μόνο το τμήμα της δραστηριότητάς τους που σχετίζεται με τη γεωργική παραγωγή όπως καθορίζεται στα σημεία 1.62 και 1.63, και με τις μη διαχωρίσιμες μη γεωργικές δευτερεύουσες δραστηριότητες.

Γ. ΜΕΤΡΗΣΗ ΤΗΣ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ

1.33. Σύμφωνα με το ΕΣΛ 95, η παραγωγή του κλάδου δραστηριότητας αντιπροσωπεύει όλα τα προϊόντα που παράγονται κατά τη διάρκεια της υπό εξέταση λογιστικής περιόδου από όλες τις μονάδες του κλάδου δραστηριότητας εκτός από τα αγαθά και τις υπηρεσίες που παράγονται και που καταναλώνονται κατά τη διάρκεια της ίδιας λογιστικής περιόδου από την ίδια μονάδα. Η μέτρηση της γεωργικής παραγωγής βασίζεται(6) σε μια προσαρμογή αυτού του κανόνα του ΕΣΛ 95, με το συνυπολογισμό στη γεωργική παραγωγή μέρους της παραγωγής που ενδοαναλώνεται στις γεωργικές μονάδες (βλέπε σημεία 2.032 έως 2.036). Έτσι, στους ΟΛΓ, η γεωργική παραγωγή αντιπροσωπεύει το άθροισμα της παραγωγής όλων των μονάδων του κλάδου δραστηριότητας, (εκτός από την παραγωγή για ενδιάμεση ανάλωση από την ίδια τη μονάδα), στο οποίο προστίθεται η παραγωγή που χρησιμοποιείται ως ενδιάμεση ανάλωση από την ίδια μονάδα, υπό τον όρο ότι αυτή η παραγωγή προορίζεται για δύο διαφορετικές βασικές δραστηριότητες (όπως τα φυτικά προϊόντα που προορίζονται για ζωοτροφές) και ικανοποιεί ορισμένα κριτήρια (που καθορίζονται στο σημείο 2.055).

1.34. Η προσαρμογή του κανόνα του ΕΣΛ βασίζεται στις ακόλουθες ιδιαιτερότητες του γεωργικού κλάδου δραστηριότητας:

- το επίπεδο της γεωργικής παραγωγής που χρησιμοποιείται στην ίδια μονάδα ως ενδιάμεση ανάλωση είναι υψηλότερο στη γεωργία απ' ό,τι σε άλλους οικονομικούς τομείς,

- η γεωργική εκμετάλλευση περιλαμβάνει μια μεγάλη ποικιλία γεωργικών δραστηριοτήτων που συνδέονται στενά μεταξύ τους (μια δραστηριότητα είναι η βάση ή η συνέχεια μιας άλλης δραστηριότητας, όπως η παραγωγή δημητριακών και χορτονομής για ζωοτροφές· οι δραστηριότητες επίσης είναι στενά συνδεδεμένες μεταξύ τους όσον αφορά τη χρήση των συντελεστών παραγωγής όπως ο εξοπλισμός και τα μηχανήματα). Το ετερογενές περιεχόμενο της γεωργικής εκμετάλλευσης, χωρίς να φθάνει ως την αμφισβήτηση του χαρακτηρισμού της ως τοπικής ΜΟΔ, την καθιστά πολύ ειδική περίπτωση σε σύγκριση με τους άλλους κλάδους της οικονομίας (βλέπε σημείο 1.17). Με την υποδιαίρεση της οικονομίας σε κλάδους, οι λογαριασμοί έχουν ως στόχο να απεικονιστούν οι ροές μέσα στην παραγωγική διαδικασία: δημιουργία, μετασχηματισμός, συναλλαγές και μεταβίβαση οικονομικής αξίας. Οι διαφορετικές δραστηριότητες που πραγματοποιούνται σε μια γεωργική εκμετάλλευση δεν θα λαμβάνονταν πλήρως υπόψη με την απλή μέτρηση της παραγωγής που "εξέρχεται" από την εκμετάλλευση.

1.35. Αυτή η προσαρμογή του κανόνα του ΕΣΛ 95 προϋποθέτει τον ειδικό χειρισμό ορισμένων προϊόντων όπως τα γεωργικά προϊόντα που προορίζονται για χρήση ως ζωοτροφές μέσα στην εκμετάλλευση, τα σταφύλια που χρησιμοποιούνται για την παραγωγή κρασιού και οι ελιές που χρησιμοποιούνται για την παραγωγή ελαιολάδου, και τα γεωργικά προϊόντα που προορίζονται για χρήση ως ενδιάμεση ανάλωση για τις μη διαχωρίσιμες μη γεωργικές δευτερεύουσες δραστηριότητες.

1.36. Οι αγοραπωλησίες ζώντων ζώων μεταξύ των γεωργικών εκμεταλλεύσεων και οι εισαγωγές ζώντων ζώων αποτελούν αντικείμενο ειδικού χειρισμού ως συνεχιζόμενες εργασίες (βλέπε κεφάλαιο II).

Δ. ΑΚΟΛΟΥΘΙΑ ΛΟΓΑΡΙΑΣΜΩΝ

1. Ακολουθία λογαριασμών όπως προβλέπεται στο ΕΣΛ 95

1.37. Οι ΟΛΓ βασίζονται σε μια ακολουθία αλληλένδετων λογαριασμών. Στο ΕΣΛ 95, η πλήρης ακολουθία λογαριασμών περιλαμβάνει τους τρέχοντες λογαριασμούς, τους λογαριασμούς συσσώρευσης και τους ισολογισμούς. Αυτοί οι διαφορετικοί λογαριασμοί επιτρέπουν την καταγραφή, σε ένα τακτοποιημένο πλαίσιο, των συναλλαγών και των άλλων ροών που συνδέονται με τις συγκεκριμένες πτυχές του οικονομικού κύκλου (παραδείγματος χάριν, η παραγωγή). Αυτές οι συναλλαγές καλύπτουν όλο το φάσμα από τη δημιουργία του εισοδήματος ως τη συσσώρευση του εισοδήματος υπό μορφή περιουσιακών στοιχείων, περιλαμβανόμενης της διανομής και της αναδιανομής του. Τα εξισωτικά μεγέθη που προκύπτουν χρησιμοποιούνται στη συνέχεια ως συνολικά μεγέθη για τη μέτρηση των οικονομικών επιδόσεων.

1.38. Οι τρέχοντες λογαριασμοί ασχολούνται με την παραγωγή, τη διανομή και την αναδιανομή του εισοδήματος και τη χρήση του υπό μορφή τελικής κατανάλωσης· επιτρέπουν τον υπολογισμό της αποταμίευσης, που είναι ο ουσιαστικός παράγοντας της συσσώρευσης. Οι λογαριασμοί συσσώρευσης αναλύουν τις διάφορες συνιστώσες των μεταβολών στα στοιχεία του ενεργητικού και του παθητικού των μονάδων και επιτρέπουν την καταγραφή των μεταβολών της καθαρής θέσης (της διαφοράς μεταξύ αυτών των στοιχείων του ενεργητικού και του παθητικού). Οι ισολογισμοί καταγράφουν τα συνολικά στοιχεία του ενεργητικού και του παθητικού των διαφόρων μονάδων κατά την αρχή και το τέλος της λογιστικής περιόδου, μαζί με την καθαρή θέση τους. Οι ροές για κάθε στοιχείο του ενεργητικού και του παθητικού που καταγράφονται στους λογαριασμούς συσσώρευσης επανεμφανίζονται στον λογαριασμό μεταβολών του ισολογισμού (βλέπε ΕΣΛ 95, 8.04).

1.39. Η πλήρης ακολουθία λογαριασμών που αναφέρεται ανωτέρω ισχύει μόνο για τις θεσμικές μονάδες, τους τομείς και τους υποτομείς. Το ΕΣΛ 95 υποθέτει ότι δεν έχει νόημα η κατάρτιση μιας πλήρους ακολουθίας λογαριασμών για μια τοπική ΜΟΔ και έναν κλάδο δραστηριότητας, επειδή τέτοιες μονάδες δεν έχουν κατά κανόνα τη δυνατότητα να διατηρούν αγαθά ή στοιχεία του ενεργητικού στο όνομά τους ή να λαμβάνουν και να διανέμουν εισοδήματα.

2. Η ακολουθία λογαριασμών των ΟΛΓ

1.40. Δεδομένου ότι οι ΟΛΓ βασίζονται στην έννοια του κλάδου δραστηριότητας, η ακολουθία λογαριασμών σύμφωνα με το ΕΣΛ 95 πρέπει να περιοριστεί στους πρώτους λογαριασμούς των τρεχόντων λογαριασμών:

- τον λογαριασμό παραγωγής,

- τον λογαριασμό δημιουργίας εισοδήματος

των οποίων τα εξισωτικά μεγέθη είναι η προστιθέμενη αξία και το λειτουργικό πλεόνασμα, αντίστοιχα (βλέπε πίνακες 1 και 2).

1.41. Εντούτοις, θεωρήθηκε ότι, δεδομένου του ιδιαίτερου χαρακτήρα της γεωργίας, είναι δυνατή η κατάρτιση και άλλων λογαριασμών, τουλάχιστον εν μέρει, εφόσον οι σχετικές ροές μπορούν να αποδοθούν σαφώς σε αυτούς. Οι συγκεκριμένοι λογαριασμοί (βλέπε πίνακες 3 και 4) είναι οι εξής:

- ο λογαριασμός επιχειρηματικού εισοδήματος (ένας από τους τρέχοντες λογαριασμούς),

- ο λογαριασμός κεφαλαίου (ένας από τους λογαριασμούς συσσώρευσης).

1.42. Μελετάται και μπορεί μελλοντικά να εφαρμοστεί η επέκταση αυτής της ακολουθίας λογαριασμών για να περιληφθούν ορισμένες θέσεις (ροές) του λογαριασμού "λοιπές μεταβολές των περιουσιακών στοιχείων" των λογαριασμών συσσώρευσης (δηλαδή ορισμένες θέσεις του λογαριασμού "λοιπές μεταβολές του όγκου των περιουσιακών στοιχείων" και του λογαριασμού ανατίμησης) και του ισολογισμού.

1.43. Βάσει των πινάκων και της λογιστικής δομής του ΕΣΛ 95, η ακολουθία λογαριασμών των ΟΛΓ μπορεί να απεικονίζεται όπως στους πίνακες 1 έως 4.

Α. Τρέχοντες Λογαριασμοί

Πίνακας 1: Λογαριασμός παραγωγής

>ΘΕΣΗ ΠΙΝΑΚΑ>

Πίνακας 2: Λογαριασμός δημιουργίας εισοδήματος

>ΘΕΣΗ ΠΙΝΑΚΑ>

Πίνακας 3: Λογαριασμός επιχειρηματικού εισοδήματος

>ΘΕΣΗ ΠΙΝΑΚΑ>

Β. Λογαριασμοί συσσώρευσης

Πίνακας 4: Λογαριασμός κεφαλαίου

>ΘΕΣΗ ΠΙΝΑΚΑ>

1.44. Θα πρέπει να σημειωθεί ότι οι συναλλαγές και τα αποθέματα που αναφέρονται με πλάγια στοιχεία στους πίνακες 3 και 4 είναι στοιχεία τα οποία:

- δεν είναι σχετικά με τους ΟΛΓ, επειδή χρησιμοποιείται η έννοια του κλάδου δραστηριότητας και η ακολουθία λογαριασμών είναι ελλιπής. Πρόκειται για τις θέσεις D.42 Διανεμόμενο εισόδημα εταιρειών, D.43 Επανεπενδυόμενα έσοδα άμεσων επενδύσεων εξωτερικού, D.44 Εισόδημα περιουσίας που αποδίδεται στους κατόχους ασφαλιστηρίων συμβολαίων και D.45 γαιοπρόσοδος στους πόρους του πίνακα 3 και τις θέσεις B.8n καθαρή αποταμίευση, B.10.1 Μεταβολές της καθαρής θέσης λόγω αποταμίευσης και μεταβιβάσεων κεφαλαίου και B.9 Καθαρή χορήγηση (+)/καθαρή λήψη (-) δανείων στον πίνακα 4, ή

- δεν καταγράφονται είτε λόγω έλλειψης αξιόπιστων πληροφοριών είτε λόγω περιορισμένου ενδιαφέροντος για τους ΟΛΓ/ΟΛΔ προς το παρόν. Πρόκειται για τις θέσεις D.9 Μεταβιβάσεις κεφαλαίου, πληρωτέες, D.91 Φόροι κεφαλαίου και D.99 Λοιπές μεταβιβάσεις κεφαλαίου, τις θέσεις P.53 Αγορές μείον πωλήσεις τιμαλφών, K.2 Αγορές μείον πωλήσεις μη παραχθέντων μη χρηματοπιστωτικών περιουσιακών στοιχείων, K.21 Αγορές μείον πωλήσεις γης (και άλλων υλικών μη παραχθέντων περιουσιακών στοιχείων) και K.22 Αγορές μείον πωλήσεις άυλων μη παραχθέντων περιουσιακών στοιχείων (δικαιωμάτων παραγωγής, κ.λπ.). Μερικοί από αυτούς (π.χ. D.91, K.2, K.21 και K.22) είναι δυνατόν μελλοντικά να καταγράφονται στους ΟΛΓ.

1.45. Ο λογαριασμός παραγωγής καταγράφει τις συναλλαγές τις σχετικές με την παραγωγική διαδικασία. Περιλαμβάνει την παραγωγή στους πόρους και την ενδιάμεση ανάλωση στις χρήσεις. Η προστιθέμενη αξία, δηλαδή το εξισωτικό μέγεθος, μπορεί να υπολογιστεί είτε πριν είτε μετά από την αφαίρεση της ανάλωσης παγίου κεφαλαίου (ακαθάριστη ή καθαρή προστιθέμενη αξία). Δεδομένου ότι η παραγωγή αποτιμάται σε βασικές τιμές και η ενδιάμεση ανάλωση σε τιμές αγοραστή, η προστιθέμενη αξία περιλαμβάνει τις επιδοτήσεις μείον τους φόρους επί των προϊόντων.

1.46. Ο λογαριασμός δημιουργίας εισοδήματος αφορά τη δημιουργία του εισοδήματος που προκύπτει από την παραγωγική διαδικασία και τη διανομή του στους συντελεστές παραγωγής ("εργασία", "κεφάλαιο") και το Δημόσιο (με τη μορφή φόρων και επιδοτήσεων). Το λειτουργικό πλεόνασμα, δηλαδή το εξισωτικό μέγεθος, αντιστοιχεί στο εισόδημα που δημιουργούν οι μονάδες με τη χρησιμοποίηση των παραγωγικών περιουσιακών στοιχείων τους. Στην περίπτωση των επιχειρήσεων μη ανώνυμης εταιρικής μορφής του τομέα των νοικοκυριών, το εξισωτικό μέγεθος του λογαριασμού αυτού περιλαμβάνει σιωπηρά ένα στοιχείο που αντιστοιχεί στην αμοιβή για την εργασία που εκτελείται από τον ιδιοκτήτη ή τα μέλη της οικογένειάς του, το οποίο δεν μπορεί να διακριθεί από τα κέρδη του ως επιχειρηματία. Αυτό αναφέρεται ως "μεικτό εισόδημα" (βλέπε ΕΣΛ 95, 8.19).

1.47. Ο λογαριασμός επιχειρηματικού εισοδήματος επιτρέπει τη μέτρηση των εισοδημάτων που προσεγγίζουν την έννοια του τρέχοντος κέρδους πριν από τη διανομή και τους φόρους εισοδήματος, όπως συνήθως χρησιμοποιείται στη λογιστική των εταιρειών.

1.48. Ο λογαριασμός κεφαλαίου δίνει τη δυνατότητα προσδιορισμού του κατά πόσον οι αγορές μείον πωλήσεις μη χρηματοπιστωτικών περιουσιακών στοιχείων έχουν χρηματοδοτηθεί από την αποταμίευση και τις μεταβιβάσεις κεφαλαίου. Παρουσιάζει τη χορήγηση ή τη λήψη δανείων. Δεν είναι δυνατό να καταρτιστεί ένας πλήρης λογαριασμός κεφαλαίου για τη γεωργία επειδή, αν και ορισμένες ροές μπορούν να αποδοθούν σαφώς σε αυτούς τους κλάδους δραστηριότητας, άλλα στοιχεία (π.χ. καθαρή αποταμίευση, το εξισωτικό μέγεθος της ακολουθίας των λογαριασμών τρεχουσών συναλλαγών) δεν μπορούν να υπολογιστούν για κάθε κλάδο δραστηριότητας. Εντούτοις, με την καταγραφή όσο το δυνατόν μεγαλύτερου μέρους των μεταβολών της αξίας των μη χρηματοπιστωτικών περιουσιακών στοιχείων του κλάδου δραστηριότητας (λόγω των αγορών, των πωλήσεων και της ανάλωσης παγίου κεφαλαίου) και των μεταβιβάσεων κεφαλαίου που δέχεται ο κλάδος, λαμβάνονται πολύτιμες πληροφορίες για την οικονομική του κατάσταση και την κατάσταση των ισολογισμών του (συν τις πληροφορίες για το εισόδημα που δημιουργείται από την παραγωγική διαδικασία).

Ε. ΠΗΓΕΣ ΔΕΔΟΜΕΝΩΝ ΚΑΙ ΜΕΘΟΔΟΙ ΥΠΟΛΟΓΙΣΜΟΥ ΓΙΑ ΤΗΝ ΚΑΤΑΡΤΙΣΗ ΤΩΝ ΟΛΓ

1.49. Ένα από τα κύρια χαρακτηριστικά των ΟΛΓ είναι η υιοθέτηση του τύπου "ποσότητα Χ τιμή" για τη μέτρηση της παραγωγής της μεγάλης πλειονότητας των προϊόντων. Η προσέγγιση αυτή οφείλεται κατά μεγάλο μέρος στη δυσκολία κατάρτισης των λογαριασμών της γεωργίας με βάση αντιπροσωπευτικά δείγματα επιχειρηματικών λογαριασμών.

1.50. Η μέτρηση της φυτικής παραγωγής μπορεί γενικά να πραγματοποιείται είτε βάσει των πόρων, δηλαδή με την εκτίμηση των παραγομένων ποσοτήτων (συγκομιδή) βάσει εκτιμήσεων των καλλιεργούμενων εκτάσεων και των αποδόσεων, είτε βάσει των χρήσεων, δηλαδή με βάση τις εκτιμήσεις των αγορών των κλάδων-χρηστών των γεωργικών προϊόντων, των εξαγωγών μείον τις εισαγωγές, στις οποίες θα πρέπει να προστίθενται ορισμένες ποσότητες που χρησιμοποιούνται για ενδιάμεση ανάλωση στο γεωργικό κλάδο δραστηριότητας, οι μεταβολές αποθεμάτων στα χέρια των παραγωγών και η χρήση για ίδιο λογαριασμό (αυτοκατανάλωση κατά μεγάλο μέρος). Η δεύτερη μέθοδος μπορεί να αποδειχθεί ιδιαίτερα κατάλληλη σε περιπτώσεις όπου οι αγοραστές αυτών των γεωργικών προϊόντων είναι εύκολο να προσδιοριστούν και οι τέσσερις άλλες συνιστώσες των χρήσεων είναι περιορισμένες (για παράδειγμα, προϊόντα που απαιτούν μια προκαταρκτική επεξεργασία πριν από οποιαδήποτε χρησιμοποίηση, όπως τα ζαχαρότευτλα, ο καπνός, κ.λπ.). Εντούτοις, είναι απαραίτητη η κατάρτιση ενός ισοζυγίου ποσοτήτων προκειμένου να ελεγχθεί η συνέπεια και η αξιοπιστία των στατιστικών στοιχείων.

1.51. Οι στατιστικές των σφαγών, των εξαγωγών/εισαγωγών ζώντων ζώων και του ζωικού κεφαλαίου αποτελούν τις κύριες πηγές των στοιχείων που χρησιμοποιούνται για τη μέτρηση της ζωικής παραγωγής. Η παραγωγή ζωικών προϊόντων (κυρίως γάλακτος) υπολογίζεται γενικά με βάση τις πωλήσεις στους κλάδους-χρήστες (γαλακτοκομεία, επιχειρήσεις συσκευασίας) λόγω της εξειδικευμένης χρήσης τους.

1.52. Μια πιο λεπτομερής περιγραφή των μεθόδων υπολογισμού παρουσιάζεται στο κεφάλαιο II.

1.53. Τα αγαθά ενδιάμεσης ανάλωσης είναι, στην πλειονότητά τους, τέτοιας φύσης που μπορούν, ουσιαστικά, να χρησιμοποιηθούν μόνο στη γεωργία (σπόροι και δενδρύλλια, λιπάσματα, ζιζανιοκτόνα, κ.λπ.). Στην περίπτωση αυτή, οι αγορές της γεωργίας βασίζονται στα στοιχεία τα σχετικά με τις πωλήσεις των κλάδων που προμηθεύουν αυτά τα αγαθά ενδιάμεσης ανάλωσης (μετά από συνυπολογισμό των συναλλαγών με το εξωτερικό).

1.54. Εντούτοις, η εφαρμογή αυτού του κανόνα συνεπάγεται ορισμένους κινδύνους. Πράγματι, οι πωλήσεις των παραγωγών αγαθών ενδιάμεσης ανάλωσης τα οποία χρησιμοποιούνται κυρίως στη γεωργία δεν αντιστοιχούν απαραίτητα πλήρως στις αγορές της γεωργίας, γιατί λιπάσματα, ζιζανιοκτόνα, κ.λπ. μπορούν επίσης να αγοραστούν για άλλους σκοπούς (αποθέματα εμπορικών μονάδων, κατανάλωση άλλων μονάδων όπως τα δημόσια πάρκα, τα νοικοκυριά κ.λπ.).

ΣΤ. ΤΑΞΙΝΟΜΗΣΗ

1. Γενικά

1.55. Δεδομένου ότι οι ΟΛΓ αποτελούν αναπόσπαστο μέρος του ευρωπαϊκού συστήματος λογαριασμών, χρησιμοποιείται για την κατάρτισή τους η γενική ταξινόμηση οικονομικών δραστηριοτήτων της Eurostat, η NACE αναθ. 1. Η NACE αναθ. 1 είναι μια νέα ταξινόμηση δραστηριοτήτων με τέσσερα επίπεδα που καταρτίστηκε το 1990. Είναι στην πραγματικότητα μια αναθεώρηση της γενικής ταξινόμησης των οικονομικών δραστηριοτήτων στις Ευρωπαϊκές Κοινότητες, γνωστής με το αρκτικόλεξο NACE, η οποία δημοσιεύθηκε για πρώτη φορά το 1970 από τη Eurostat.

1.56. Η NACE αναθ. 1 είναι μια πιο λεπτομερής μορφή της ISIC αναθ. 3(7) προσαρμοσμένη στις ιδιομορφίες της Ευρώπης. Η NACE αναθ. 1 συνδέεται επίσης άμεσα με τη στατιστική ταξινόμηση των προϊόντων κατά δραστηριότητα (CPA) στην Ευρωπαϊκή Οικονομική Κοινότητα, η οποία με τη σειρά της βασίζεται στην κεντρική ταξινόμηση των προϊόντων (CPC) που καταρτίστηκε από τον Οργανισμό Ηνωμένων Εθνών.

1.57. Η NACE αναθ. 1 είναι μια ταξινόμηση δραστηριοτήτων που χρησιμοποιείται για τον καθορισμό των κλάδων δραστηριότητας στους εθνικούς λογαριασμούς. Βασίζεται στο ακόλουθο σύστημα κωδικοποίησης με τέσσερα επίπεδα:

- ένα πρώτο επίπεδο, που περιλαμβάνει τίτλους που χαρακτηρίζονται με έναν αλφαβητικό κώδικα που δηλώνει "κατηγορίες",

- ένα ενδιάμεσο επίπεδο, που περιλαμβάνει τίτλους που χαρακτηρίζονται από αλφαβητικό κώδικα δύο χαρακτήρων που δηλώνει "υποκατηγορίες",

- ένα δεύτερο επίπεδο, που περιλαμβάνει τίτλους που χαρακτηρίζονται από διψήφιο αριθμητικό κώδικα που δηλώνει "διαιρέσεις",

- ένα τρίτο επίπεδο, που περιλαμβάνει τίτλους που χαρακτηρίζονται με τριψήφιο αριθμητικό κώδικα που δηλώνει "ομάδες",

- ένα τέταρτο επίπεδο, που περιλαμβάνει τίτλους που χαρακτηρίζονται από τετραψήφιο αριθμητικό κώδικα που δηλώνει "κλάσεις".

1.58. Το κάθε επίπεδο μιας ταξινόμησης οικονομικών δραστηριοτήτων μπορεί γενικά να προσδιοριστεί αναφέροντας τα χαρακτηριστικά αγαθά ή υπηρεσίες της παραγωγής του. Έτσι, χρησιμοποιείται η CPA για να προσδιοριστούν οι διάφορες οικονομικές δραστηριότητες του γεωργικού κλάδου δραστηριότητας, με μια πρόσθετη διψήφια διαφοροποίηση που χρησιμεύει στον πιο αναλυτικό καθορισμό των θέσεων.

1.59. Ο κλάδος δραστηριότητας αντιστοιχεί στην ομαδοποίηση των μονάδων οικονομικής δραστηριότητας σε τοπικό επίπεδο που ασκούν την ίδια ή παρόμοια οικονομική δραστηριότητα. Στο πιο αναλυτικό επίπεδο της ταξινόμησης, ένας κλάδος δραστηριότητας περιλαμβάνει το σύνολο των τοπικών ΜΟΔ που ανήκουν στην ίδια κλάση (τετραψήφια) της NACE αναθ. 1 και οι οποίες ασκούν επομένως την ίδια δραστηριότητα όπως ορίζεται σε αυτήν την ταξινόμηση (ΣΕΛ 1995, 2.108). Ο καθορισμός του πεδίου του γεωργικού κλάδου δραστηριότητας προϋποθέτει τον ακριβή καθορισμό των εξής:

- των χαρακτηριστικών δραστηριοτήτων,

- των χαρακτηριστικών μονάδων των ΟΛΓ.

2. Καθορισμός των χαρακτηριστικών δραστηριοτήτων της γεωργίας

1.60. Ο γεωργικός κλάδος δραστηριότητας έτσι όπως εμφανίζεται στους ΟΛΓ αντιστοιχεί με τη διαίρεση 01 της NACE αναθ. 1.

1.61. Οι ΟΛΓ αποτελούν δορυφορικό λογαριασμό των εθνικών λογαριασμών των οποίων οι έννοιες, οι αρχές και οι κανόνες βασίζονται στο ΕΣΛ 95. Δεδομένου όμως ότι αυτό παρέχει μόνο ένα γενικό πλαίσιο για το σύνολο της οικονομίας, είναι απαραίτητο να προσαρμοστεί στις συγκεκριμένες ανάγκες της γεωργίας. Αυτές οι ιδιαίτερες απαιτήσεις των ΟΛΓ οφείλονται κυρίως στους συγκεκριμένους σκοπούς τους, στη διαθεσιμότητα των πηγών στοιχείων και στον ιδιαίτερο χαρακτήρα των γεωργικών μονάδων και των οικονομικών δραστηριοτήτων τους. Λόγω της ιδιαίτερης φύσης αυτών των δορυφορικών λογαριασμών, απαιτείται ο καθορισμός ενός καταλόγου των χαρακτηριστικών γεωργικών δραστηριοτήτων των ΟΛΓ, ο οποίος πρέπει προφανώς να βασίζεται στη NACE αναθ. 1.

1.62. Για τους σκοπούς των εθνικών λογαριασμών ο γεωργικός κλάδος δραστηριότητας ορίζεται ως η ομαδοποίηση των μονάδων που ασκούν δραστηριότητες της διαίρεσης 01 της NACE αναθ. 1 "γεωργία, θήρα και συναφείς δραστηριότητες", είτε αποκλειστικά, είτε από κοινού με άλλες δευτερεύουσες οικονομικές δραστηριότητες. Η διαίρεση 01 περιλαμβάνει(8) τα εξής::

- Ομάδα 01.1: Καλλιέργεια φυτών μεγάλης καλλιέργειας· καλλιέργεια κηπευτικών ποικιλιών· φυτοκομία

- Ομάδα 01.2: Κτηνοτροφία

- Ομάδα 01.3: Καλλιέργεια φυτών μεγάλης καλλιέργειας σε συνδυασμό με κτηνοτροφία (μεικτές γεωργοκτηνοτροφικές δραστηριότητες)·

- Ομάδα 01.4: Δραστηριότητες υπηρεσιών συναφείς με τη γεωργία και την κτηνοτροφία, εκτός των κτηνιατρικών δραστηριοτήτων·

- Ομάδα 01.5: Θήρα, τοποθέτηση παγίδων και αναπαραγωγή θηραμάτων, περιλαμβανομένων των συναφών δραστηριοτήτων υπηρεσιών

1.63. Ο κατάλογος των χαρακτηριστικών δραστηριοτήτων της γεωργίας των ΟΛΓ αντιστοιχεί με αυτές τις πέντε ομάδες δραστηριοτήτων (01.1 έως 01.5), αλλά με τις ακόλουθες διαφορές:

- περιλαμβάνονται οι δραστηριότητες παραγωγής κρασιού και ελαιολάδου (χρησιμοποιώντας αποκλειστικά σταφύλια και ελιές που παράγονται από την ίδια εκμετάλλευση), καλλιέργειες πλεκτικών υλών, χριστουγεννιάτικων δέντρων, δενδρυλλίων οπωροφόρων δέντρων, μοσχευμάτων αμπέλων και διακοσμητικών δέντρων φυτωρίων (που κανονικά εντάσσονται στη διάκριση 02, δασοκομία),

- εξαιρούνται οι δραστηριότητες παραγωγής σπόρων πριν και μετά το στάδιο του πολλαπλασιασμού και ορισμένες δραστηριότητες οι οποίες, στη NACE αναθ. 1, θεωρούνται γεωργικές υπηρεσίες (δηλαδή εκμετάλλευση συστημάτων άρδευσης· σχεδιασμός, φύτευση και συντήρηση κήπων, πάρκων και χώρων πρασίνου για αθλητικές και συναφείς εγκαταστάσεις, κλάδεμα δέντρων και κούρεμα θάμνων για φράκτες· λαμβάνονται υπόψη μόνο οι δραστηριότητες γεωργικών εργασιών επί συμβάσει).

3. Καθορισμός των χαρακτηριστικών μονάδων της γεωργίας

1.64. Όλες οι μονάδες που ασκούν τις χαρακτηριστικές δραστηριότητες του γεωργικού κλάδου δραστηριότητας των ΟΛΓ θα πρέπει να συμπεριλαμβάνονται. Πρόκειται για μονάδες που ασκούν τις δραστηριότητες των ακόλουθων ομάδων της NACE αναθ. 1:

- ομάδα 01.1: καλλιέργεια φυτών μεγάλης καλλιέργειας,

- καλλιέργεια κηπευτικών ποικιλιών· φυτοκομία παραγωγή σπόρων: μόνο οι μονάδες που επιδίδονται στη δραστηριότητα του πολλαπλασιασμού,

- παραγωγή κρασιού (ελαιολάδου): αποκλειστικά οι μονάδες που επιδίδονται στην παραγωγή αυτή με σταφύλια (ελιές) που παράγονται από τις ίδιες μονάδες και οι ομάδες παραγωγών (π.χ. συνεταιρισμοί)(9),

- ομάδα 01.2: κτηνοτροφία,

- ομάδα 01.3: καλλιέργεια φυτών μεγάλης καλλιέργειας σε συνδυασμό με κτηνοτροφία (μεικτές γεωργοκτηνοτροφικές δραστηριότητες),

- ομάδα 01.4: δραστηριότητες υπηρεσιών συναφείς με τη γεωργία και την κτηνοτροφία, εκτός των κτηνιατρικών δραστηριοτήτων

- εξαιρούνται οι μονάδες που εκτελούν δραστηριότητες γεωργικών υπηρεσιών εκτός από τις μονάδες γεωργικών εργασιών επί συμβάσει (δηλαδή εξαιρούνται οι μονάδες που ασκούν δραστηριότητες εκμετάλλευσης συστημάτων άρδευσης, σχεδιασμού, φύτευσης και συντήρησης κήπων, πάρκων και χώρων πρασίνου για αθλητικές και συναφείς εγκαταστάσεις και κλαδέματος δέντρων και κουρέματος θάμνων για φράκτες).

- ομάδα 01.5: θήρα, τοποθέτηση παγίδων και αναπαραγωγή θηραμάτων, περιλαμβανομένων των συναφών δραστηριοτήτων υπηρεσιών.

1.65. Στον κατάλογο του σημείου 1.64 θα πρέπει να προστεθούν οι μονάδες παραγωγής χριστουγεννιάτικων δέντρων, δενδρυλλίων οπωροφόρων δέντρων, μοσχευμάτων αμπέλου και δενδρυλλίων καλλωπιστικών δέντρων σε φυτώρια καθώς και οι μονάδες παραγωγής πλεκτικών υλών.

1.66. Από τον κατάλογο αυτό, μπορούμε να συμπεράνουμε ότι μαζί με τις γεωργικές εκμεταλλεύσεις, οι άλλες χαρακτηριστικές μονάδες της γεωργίας είναι: οι ομάδες παραγωγών που παράγουν κρασί και ελαιόλαδο και οι μονάδες οι εξειδικευμένες σε γεωργικές υπηρεσίες του τύπου των εργασιών επί συμβάσει (βλέπε σημεία 1.20 και 1.21). Δεν θα πρέπει να ξεχνάμε ότι οι μονάδες για τις οποίες η γεωργική δραστηριότητα αντιπροσωπεύει αποκλειστικά ψυχαγωγική δραστηριότητα δεν περιλαμβάνονται στις χαρακτηριστικές μονάδες της γεωργίας (βλέπε σημείο 1.24).

4. Παρατηρήσεις σχετικά με διάφορες θέσεις

α) Ομάδα 01.1 "Καλλιέργεια φυτών μεγάλης καλλιέργειας· καλλιέργεια κηπευτικών ποικιλιών· φυτοκομία"

1.67. Η ομάδα 01.1 "Καλλιέργεια" περιλαμβάνει μια συστηματική υποδιαίρεση που καθιστά δυνατή την ταξινόμηση όλων των δραστηριοτήτων φυτικής παραγωγής της γεωργίας που εμφανίζονται στις χώρες της Ευρωπαϊκής Ένωσης καθώς και των δραστηριοτήτων συλλογής (άγριων φυτών ή καρπών).

1.68. Για να καταγράφεται, η δραστηριότητα παραγωγής κτηνοτροφικών φυτών πρέπει να ασκείται στο πλαίσιο μιας οικονομικής δραστηριότητας.

1.69. Σε αντίθεση με τη NACE αναθ. 1 που κατατάσσει την παραγωγή δενδρυλλίων σε φυτώρια στη δασοκομία, η δραστηριότητα αυτή θεωρείται γεωργική δραστηριότητα εφόσον αφορά την παραγωγή δενδρυλλίων οπωροφόρων δέντρων και θάμνων, μοσχευμάτων αμπέλου και δενδρυλλίων καλλωπιστικών δέντρων και θάμνων, ενώ η παραγωγή δασικών φυτών θεωρείται δασοκομική δραστηριότητα εφόσον τα δενδρύλλια αυτά προορίζονται για την παραγωγή δασικών δέντρων(10). Η παραγωγή χριστουγεννιάτικων δέντρων θεωρείται επίσης γεωργική δραστηριότητα εφόσον τα δέντρα αυτά καλλιεργούνται σε φυτώρια με σκοπό αποκλειστικά διακοσμητικό. Αν όμως τα χριστουγεννιάτικα δέντρα προέρχονται από κορυφοτομία δέντρων που βρίσκονται σε δάση ή από δραστηριότητες αραίωσης δασών, θεωρείται ότι προέρχονται από δασοκομική δραστηριότητα.

1.70. Στην ονοματολογία των ΟΛΓ, οι γεωργικοί σπόροι ομαδοποιούνται στη θέση "Σπόροι", από την οποία εξαιρούνται οι σπόροι δημητριακών (περιλαμβανομένου του ρυζιού), οι ελαιούχοι σπόροι, οι σπόροι πρωτεϊνούχων φυτών και ο πατατόσπορος, που ταξινομούνται στις επί μέρους ποικιλίες δημητριακών και ελαιούχων σπόρων, πρωτεϊνούχων φυτών και πατατών, αντίστοιχα(11). Η δραστηριότητα παραγωγής σπόρων και δενδρυλλίων καλύπτει στην πραγματικότητα πολλούς τύπους παραγωγικών δραστηριοτήτων: έρευνα (δηλαδή παραγωγή πρωτότυπων σπόρων πρώτης γενιάς), πολλαπλασιασμό (που πραγματοποιείται από γεωργικές εκμεταλλεύσεις επί συμβάσει) και πιστοποίηση (δηλαδή διαλογή, επικάλυψη και συσκευασία από εξειδικευμένες μονάδες παραγωγής). Μόνο η δραστηριότητα πολλαπλασιασμού των σπόρων είναι χαρακτηριστική δραστηριότητα της γεωργίας εφόσον δραστηριότητες έρευνας και πιστοποίησης πραγματοποιούνται από οργανισμούς έρευνας και παραγωγής και δεν αντιστοιχούν με την παραδοσιακή προσέγγιση της γεωργίας (δηλαδή εκμετάλλευση φυσικών πόρων για την παραγωγή φυτών και ζώων). Κατά συνέπεια, η παραγωγή σπόρων στους ΟΛΓ αφορά μόνο την παραγωγή πολλαπλασιασμένων σπόρων. Η ενδιάμεση ανάλωση σπόρων και δενδρυλλίων αντιστοιχεί i) σε σπόρους και δενδρύλλια πρώτης γενιάς που αγοράζονται με σκοπό τον πολλαπλασιασμό και ii) σε πιστοποιημένους σπόρους και δενδρύλλια που αγοράζονται από τους γεωργικούς παραγωγούς για την παραγωγή φυτών.

1.71. Παραγωγή μούστου σταφυλιών, κρασιού και ελαιολάδου: Στην ταξινόμηση προϊόντων CPA, το κρασί και το ελαιόλαδο θεωρούνται τρόφιμα. Η NACE αναθ. 1 κατατάσσει την παραγωγή κρασιού και ελαιολάδου στην υποκατηγορία ΔΑ "αγροδιατροφικές βιομηχανίες" (κλάσεις 15.93 "παραγωγή κρασιού" και 15.41 "παραγωγή μη επεξεργασμένων ελαίων και λιπών"). Μόνο οι δραστηριότητες παραγωγής σταφυλιών για οινοποίηση και ελιών ανήκουν στη γεωργία (κλάση 01.13, "Δενδρώδεις καλλιέργειες και αμπέλια, καλλιέργειες φυτών για αφεψήματα και μπαχαρικά"). Εντούτοις, βάσει της σύμβασης, που χρησιμοποιείται στη NACE αναθ. 1, εφόσον το κρασί (ελαιόλαδο) παράγεται από σταφύλια (ελιές) που παράγονται από την ίδια μονάδα παραγωγής, τότε καταγράφεται στη γεωργία (κλάση 01.13). Με αυτή τη συμβατική ταξινόμηση αποφεύγεται η διάκριση της μονάδας παραγωγής σταφυλιών από τη μονάδα παραγωγής κρασιού. Κατά συνέπεια, όλη η δραστηριότητα παραγωγής κρασιού (ελαιολάδου) από σταφύλια (ελιές) που παράγονται από την ίδια μονάδα, δηλαδή την γεωργική εκμετάλλευση, αποτελεί μέρος των χαρακτηριστικών δραστηριοτήτων της γεωργίας.

1.72. Η παραγωγή κρασιού των μονάδων που συνδέονται στενά με τις γεωργικές εκμεταλλεύσεις θεωρείται επίσης χαρακτηριστική δραστηριότητα της γεωργίας στους ΟΛΓ. Αυτές οι ομάδες που συνδέονται στενά με τις γεωργικές εκμεταλλεύσεις αφορούν τις ομάδες παραγωγών (π.χ. αμπελουργικοί συνεταιρισμοί). Ο συνυπολογισμός τους στο γεωργικό κλάδο δραστηριότητας αιτιολογείται από τη φύση των οργανισμών αυτών που, παραδοσιακά, αποτελούν "προέκταση" της γεωργικής εκμετάλλευσης (για λόγους κοινής παραγωγής και εμπορίας) και οι οποίοι κατά κανόνα ανήκουν σε γεωργικές εκμεταλλεύσεις. Αντίθετα, η παραγωγή κρασιού (ελαιολάδου) από αγροδιατροφικές επιχειρήσεις δεν περιλαμβάνεται στο πεδίο εφαρμογής των ΟΛΓ (η παραγωγή αυτή έχει σαφώς βιομηχανικό χαρακτήρα).

1.73. Η παραγωγή μούστου σταφυλιών εμφανίζεται μαζί με την παραγωγή κρασιού στον κατάλογο των χαρακτηριστικών δραστηριοτήτων επειδή ο μούστος σταφυλιών μπορεί να πωλείται ή να εξάγεται όπως είναι, ή να εισέρχεται στα αποθέματα με σκοπό αργότερα, σε μια επόμενη περίοδο αναφοράς, να πωληθεί ή να εξαχθεί για κατανάλωση ή να μετασχηματισθεί σε κρασί.

1.74. Δεδομένου ότι το κρασί, το ελαιόλαδο και ο μούστος σταφυλιών (αυτός αποκλειστικά εφόσον δεν οινοποιείται κατά την περίοδο αναφοράς) προκύπτουν από την παραγωγή του γεωργικού κλάδου δραστηριότητας ως αποτέλεσμα του μετασχηματισμού σταφυλιών ή ελιών που παράγονται από την ίδια μονάδα, ούτε τα σταφύλια που προορίζονται για παραγωγή μούστου σταφυλιών και κρασί ούτε οι ελιές που προορίζονται για την παραγωγή ελαιολάδου (δηλαδή τα βασικά προϊόντα) μπορούν να εμφανίζονται στην παραγωγή. Θεωρούνται στην πραγματικότητα ενδοανάλωση της μονάδας που δεν θα πρέπει να περιλαμβάνεται στην παραγωγή του κλάδου (βλέπε σημείο 2.052). Ο μούστος σταφυλιών που δεν οινοποιείται κατά τη διάρκεια της εξεταζόμενης περιόδου πρέπει να μετράται ως παραγωγή (προϊόν) του κλάδου. Κατά τη διάρκεια της περιόδου οινοποίησης, θα πρέπει να λογίζεται ως ενδιάμεση ανάλωση (ενδοανάλωση του κλάδου) σε αντιστάθμιση της αντίστοιχης μείωσης των αποθεμάτων. Ως προϊόν που προκύπτει από τον μετασχηματισμό του μούστου, το κρασί πρέπει να καταγράφεται στην κατάλληλη γραμμή ως συνιστώσα της παραγωγής.

1.75. Οι φυτείες (π.χ. αμπελώνες και οπωρώνες) είναι πάγια κεφαλαιουχικά αγαθά, και η δημιουργία τους πρέπει να καταγράφεται στην παραγωγή. Η δημιουργία φυτειών για ίδιο λογαριασμό αποτελεί πάγια κεφαλαιουχικά αγαθά παραχθέντα για ίδιο λογαριασμό. Όταν δημιουργία φυτειών πραγματοποιείται από ειδικευμένες μονάδες βάσει σύμβασης, η αντίστοιχη αξία θεωρείται "Πωλήσεις".

β) Ομάδα 01.2: Κτηνοτροφία

1.76. Όπως και στην περίπτωση των δραστηριοτήτων φυτικής καλλιέργειας (βλέπε σημείο 1.67), η ομάδα αυτή περιλαμβάνει μια συστηματική υποδιαίρεση όλου του ζωικού κεφαλαίου και των ζωικών προϊόντων που παράγονται στα κράτη μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

1.77. Στη CPA, τα αυγά προς εκκόλαψη ταξινομούνται μαζί με τα αυγά στην ίδια υποκατηγορία. Εντούτοις, συμβατικά, αντιμετωπίζονται στους ΟΛΓ ως ημιτελές προϊόν της παραγωγής πουλερικών(12).

1.78. Η εκτροφή αλόγων αποτελεί χαρακτηριστική δραστηριότητα των ΟΛΓ, ασχέτως του τελικού προορισμού του ζώου (αναπαραγωγή, παραγωγή κρέατος ή υπηρεσίες). Θα πρέπει αντίθετα να σημειωθεί ότι η διαχείριση στάβλων αλόγων ιπποδρομιών και σχολών ιππασίας δεν είναι χαρακτηριστική δραστηριότητα της γεωργίας (πρόκειται για δραστηριότητα πολιτιστική, αθλητική και αναψυχής, διαίρεση 92) (βλέπε σημείο 2.210). Κατά συνέπεια, το εισόδημα που αποκομίζουν οι κάτοχοι γεωργικών εκμεταλλεύσεων στο πλαίσιο τέτοιων δραστηριοτήτων δεν πρέπει να περιλαμβάνεται στους ΟΛΓ. Επιπλέον, η κατοχή αλόγων ιππασίας ή αλόγων ιπποδρομιών που δεν χρησιμοποιούνται στο στάδιο της γεωργικής παραγωγής εξαιρείται από τους ΟΛΓ. Το ίδιο ισχύει για τους ταύρους που εκτρέφονται για ταυρομαχίες.

1.79. Στους οικονομικούς λογαριασμούς, τα υποπροϊόντα(13), που προκύπτουν αυτομάτως από την παραγωγή ορισμένων γεωργικών προϊόντων, δεν εμφανίζονται στις ίδιες θέσεις με το προϊόν των δραστηριοτήτων αυτών. Εμφανίζονται ξεχωριστά στο τέλος κάθε ομάδας δραστηριότητας παραγωγής σε μια ανάλυση κατά είδος. Πρόκειται, για παράδειγμα, στην περίπτωση της φυτικής παραγωγής, για το άχυρο, τα φύλλα τεύτλων και λάχανων, τους λοβούς μπιζελιών και φασολιών, κ.λπ., στην περίπτωση της παραγωγής κρασιού, για τα κατακάθια και την τρυγία, στην περίπτωση της παραγωγής ελαιολάδου, για τα κατάλοιπα, όπως οι πίτες από ελαιόσπορους· και, στην περίπτωση της ζωικής παραγωγής, για τις δορές, τις τρίχες και τις γούνες θηραμάτων, καθώς και για το κερί, την κοπριά και την υγρή κοπριά. Όλα αυτά τα προϊόντα δεν αποτελούν κατά κανόνα τον πρωταρχικό στόχο της παραγωγής· γι' αυτό, είναι εξαιρετικά σπάνιο να υπάρχουν αξιόπιστα στατιστικά στοιχεία. Στην ίδια την γεωργία, τα προϊόντα αυτά χρησιμοποιούνται κυρίως ως ζωοτροφές ή ως βελτιωτικά εδαφών. Πάντως, περιστασιακά, αυτά τα υποπροϊόντα πωλούνται σε άλλους οικονομικούς τομείς και, στην περίπτωση αυτή, η αξία της παραγωγής πρέπει να εμφανίζεται στους ΟΛΓ.

γ) Ομάδα 01.4: "Δραστηριότητες υπηρεσιών συναφείς με τη γεωργία και την κτηνοτροφία, εκτός των κτηνιατρικών δραστηριοτήτων"

1.80. Οι δραστηριότητες της ομάδας 01.4 μπορούν να διαιρεθούν σε δύο κατηγορίες:

- γεωργικές υπηρεσίες εργασιών επί συμβάσει στο στάδιο της γεωργικής παραγωγής (δηλαδή γεωργικές εργασίες επί συμβάσει),

- "άλλες" γεωργικές υπηρεσίες (εκμετάλλευση συστημάτων άρδευσης· σχεδιασμός, φύτευση και συντήρηση κήπων, πάρκων, και χώρων πρασίνου για αθλητικές και συναφείς εγκαταστάσεις· κλάδεμα δέντρων και κούρεμα θάμνων για φράκτες, κ.λπ.).

1.81. Οι δραστηριότητες γεωργικών υπηρεσιών της δεύτερης ομάδας δεν θεωρούνται χαρακτηριστικές δραστηριότητες των ΟΛΓ (αν και εμφανίζονται στους λογαριασμούς της γεωργίας των εθνικών λογαριασμών), εφόσον δεν είναι παραδοσιακές και χαρακτηριστικές δραστηριότητες της γεωργίας. Μπορούν πάντως να καταγράφονται ως μη διαχωρίσιμες μη γεωργικές δευτερεύουσες δραστηριότητες (με την έννοια των ΟΛΓ). Η παραδοσιακή προσέγγιση που περιγράφει τη γεωργία ως καλλιέργεια του εδάφους περιλαμβάνει, κατ' επέκταση, το σύνολο των εργασιών που αποσκοπούν στη χρησιμοποίηση και την εκμετάλλευση των φυσικών πόρων για την παραγωγή φυτών και ζώων χρήσιμων για τον άνθρωπο. Παρά την αυξανόμενη οικονομική σημασία τους, θεωρήθηκε ότι ο συνυπολογισμός των υπηρεσιών που συνδέονται με το περιβάλλον θα αποτελούσε υπερβολική διεύρυνση της προαναφερθείσας παραδοσιακής προσέγγισης.

Γεωργικές εργασίες επί συμβάσει

1.82. Στο πλαίσιο της διαδικασίας της οικονομικής εξειδίκευσης, οι γεωργικές εκμεταλλεύσεις και τα γεωργικά νοικοκυριά έχουν εδώ και πολύ καιρό εγκαταλείψει ορισμένες λειτουργίες οι οποίες έχουν αναληφθεί από έναν αυξανόμενο αριθμό ειδικευμένων επαγγελμάτων που διαθέτουν τις δικές τους παραγωγικές μονάδες. Αυτός ο καταμερισμός των λειτουργιών αφορά κυρίως την επεξεργασία των γεωργικών προϊόντων (σφαγή και επεξεργασία κρέατος, άλεση σιτηρών και παρασκευή ψωμιού, παρασκευή βουτύρου και τυριού, επεξεργασία σπόρων από νέους κλάδους), και αργότερα κάλυψε ορισμένες λειτουργίες εμπορίας. Ιδιαίτερα στο πλαίσιο των σημαντικών διαρθρωτικών μεταβολών της γεωργίας και της συνακόλουθης αυξανόμενης χρήσης μεγάλων μηχανημάτων, διάφορες γεωργικές δραστηριότητες, που συμβάλλουν άμεσα στην παραγωγή φυτικών προϊόντων και στην κτηνοτροφία, ανατίθενται όλο και περισσότερο σε εξειδικευμένες μονάδες.

1.83. Σ' αυτές τις δραστηριότητες περιλαμβάνονται ιδιαίτερα η λίπανση, ο εμπλουτισμός των εδαφών με άσβεστο, το όργωμα, η σπορά, το βοτάνισμα και η καταπολέμηση των παρασίτων, η προστασία φυτών, η συγκομιδή σανού, το αλώνισμα και η κουρά των προβάτων.

1.84. Όλες αυτές οι δραστηριότητες χαρακτηρίζονται από το γεγονός ότι αντιπροσωπεύουν εργασίες που συνήθως είναι απαραίτητες για τη διαδικασία παραγωγής γεωργικών και δασοκομικών προϊόντων και ότι συνδέονται με την παραγωγή αυτών των προϊόντων.

1.85. Οι δραστηριότητες που δεν συνδέονται άμεσα με την παραγωγή γεωργικών προϊόντων, δηλαδή που δεν εκτελούνται στο στάδιο της γεωργικής παραγωγής (π.χ. μεταφορές για λογαριασμό τρίτων και παράδοση γάλακτος στα γαλακτοκομεία αποτελούν παραδείγματα δευτερεύουσας δραστηριότητας που ανήκει σε άλλο κλάδο δραστηριότητας), δεν θα πρέπει να εμφανίζεται στους ΟΛΓ (εκτός αν είναι μη γεωργική δραστηριότητα μη διαχωρίσιμη από την κύρια γεωργική δραστηριότητα, βλέπε σημείο 1.12).

1.86. Θα πρέπει να λαμβάνεται υπόψη το γεγονός ότι αυτή η ταξινόμηση ισχύει μόνο εφόσον οι εν λόγω δραστηριότητες αφορούν αποκλειστικά ειδικευμένες μονάδες. Αντίθετα, εφόσον ο κάτοχος μιας γεωργικής εκμετάλλευσης, για παράδειγμα, περιορίζεται στη μίσθωση μηχανημάτων (χωρίς προσωπικό) ή μισθώνει μηχανήματα με ένα μέρος μόνο του απαραίτητου προσωπικού, έτσι ώστε η ίδια η δραστηριότητα εξακολουθεί να εκτελείται από τον ίδιο, με την βοήθεια των μισθωμένων μηχανημάτων, η δραστηριότητα αυτή εμπίπτει στη διαίρεση 71 της NACE αναθ. 1. Αυτό συμβαίνει κυρίως όταν πρόκειται για απλά μηχανήματα που απαιτούν λίγες σχετικά επισκευές, και κυρίως κατά τις περιόδους αιχμής οπότε χρησιμοποιούνται οι μηχανές (βλέπε σημείο 1.23).

1.87. Οι εργασίες επί συμβάσει που εκτελούνται στο στάδιο της γεωργικής παραγωγής είναι κυρίως δραστηριότητες που απαιτούν τη χρησιμοποίηση δαπανηρών μηχανημάτων και εξοπλισμού. Οι εργασίες αυτές μπορούν να εκτελούνται από:

α) ειδικευμένες εργοληπτικές επιχειρήσεις που ασκούν τις δραστηριότητες αυτές ως κύρια δραστηριότητα (εργοληπτικές επιχειρήσεις με τη στενή έννοια του όρου)·

β) γεωργικές εκμεταλλεύσεις

Οι εργασίες επί συμβάσει από κατόχους γεωργικών εκμεταλλεύσεων εκτελούνται κυρίως με τους ακόλουθους τρόπους:

- όσον αφορά το συμπληρωματικό εισόδημα για τον επαγγελματία γεωργό, η πιο ευέλικτη μορφή είναι η παροχή περιστασιακής βοήθειας σε κάποιον γείτονα. Στην κατηγορία αυτή περιλαμβάνεται επίσης η παροχή στέγασης για ζωικό κεφάλαιο και, κυρίως για τους χοίρους και τα πουλερικά, η εκτροφή ζώων επ' αμοιβή (ιδιαίτερα η πάχυνση). Αυτή η παροχή στέγασης μπορεί να προσφέρεται για ζώα που ανήκουν σε άλλον επαγγελματία γεωργό, ή τα ζώα μπορεί να ανήκουν σε μια βιομηχανική επιχείρηση, που τις περισσότερες φορές είναι ένας προμηθευτής (π.χ. παρασκευαστής ή έμπορος ζωοτροφών) ή ένας αγοραστής (π.χ. σφαγείο),

- με τη μορφή ενός περισσότερο ή λιγότερο αυτόνομου κέντρου μηχανημάτων που αντιπροσωπεύει μια συστηματοποίηση της αλληλοβοήθειας μεταξύ γειτόνων. Το υψηλό κόστος των μηχανημάτων και η ανεπαρκής χρησιμοποίησή τους από τις μεμονωμένες εκμεταλλεύσεις, οδηγούν στη δημιουργία κέντρων μηχανημάτων από εκμεταλλεύσεις που είναι ιδιοκτήτες μηχανημάτων, τα οποία διατίθενται σε άλλες εκμεταλλεύσεις με το απαραίτητο προσωπικό. Όλο και περισσότερο, οι επαγγελματίες γεωργοί εκτελούν εργασίες επί συμβάσει για λογαριασμό τρίτων για τους οποίους η γεωργία δεν είναι παρά δευτερεύουσα δραστηριότητα και που συχνά είναι μόνο ιδιοκτήτες γης,

- συνεταιρισμοί γεωργικών μηχανημάτων(14). Πρόκειται για μεγάλους συνεταιρισμούς με έμμισθο προσωπικό· οι συνεταιρισμοί αυτοί μοιάζουν επίσης με εξειδικευμένες επιχειρήσεις εργασιών επί συμβάσει.

γ) επιχειρήσεις που συμμετέχουν σε μεταγενέστερο στάδιο της παραγωγής οι οποίες αναλαμβάνουν τη συγκομιδή των λαχανικών ή των καρπών που θα μεταποιηθούν από αυτές (π.χ. εργοστάσια κονσερβοποιίας στο πλαίσιο της καλλιέργειας μπιζελιών επί συμβάσει)·

δ) Επιχειρήσεις που συμμετέχουν σε προηγούμενο στάδιο της παραγωγής. Σ' αυτές περιλαμβάνονται, για παράδειγμα, οι έμποροι γεωργικών μηχανημάτων που εκτελούν εργασίες επί συμβάσει. Ακόμη και αν, για τους ΟΛΓ, άλλες περιπτώσεις είναι πολύ απίθανες, είναι θεωρητικά δυνατό ένας παραγωγός ζιζανιοκτόνων να εκτελέσει ο ίδιος τον ψεκασμό του προϊόντος. Πάντως αν αυτό γίνεται σύμφωνα με τις πιο σύγχρονες μεθόδους, δεν θα πρέπει αναγκαστικά να πρόκειται για εργασίες επί συμβάσει στο στάδιο της γεωργικής παραγωγής. Αυτό δεν συμβαίνει συγκεκριμένα σε περιπτώσεις κατά τις οποίες δεν πρόκειται για εργασίες που εκτελούνται συνήθως από τον κάτοχο της εκμετάλλευσης (π.χ. καταπολέμηση παρασίτων με εναέριους ψεκασμούς).

1.88. Σε περιπτώσεις όπου θα πρέπει να αποφασίσουμε αν μια δραστηριότητα πρέπει να θεωρείται γεωργική εργασία επί συμβάσει (δηλαδή εργασίες οι οποίες, στο πλαίσιο της διαδικασίας γεωργικής παραγωγής εκτελούνται συνήθως από τις ίδιες τις γεωργικές εκμεταλλεύσεις), θα πρέπει να λαμβάνεται υπόψη το γεγονός ότι δεν έχει σημασία μόνο η φύση της δραστηριότητας αλλά και το συγκεκριμένο πλαίσιο στο οποίο αυτή εκτελείται, δηλαδή "το πλαίσιο της διαδικασίας γεωργικής παραγωγής".

1.89. Η εκτροφή ζώων στην εκμετάλλευση έναντι αμοιβής (παροχή εδάφους για το ζωικό κεφάλαιο) περιλαμβάνεται στις γεωργικές εργασίες επί συμβάσει δεδομένου ότι αποτελεί μέρος της διαδικασίας παραγωγής γεωργικών προϊόντων. Πάντως, η θέση αυτή δεν περιλαμβάνει την εκτροφή και τη φροντίδα ιδιωτικών αλόγων ιππασίας που δεν αποτελούν παραγωγή προϊόντων, αλλά μια πραγματική "υπηρεσία" υπό την έννοια του ΕΣΛ 1995 (κατηγορία Ο της NACE αναθ. 1). Επίσης, οι εργασίες που αφορούν τη δημιουργία και τη συντήρηση πάρκων, κήπων, γηπέδων γκολφ και φυτεύσεις στις άκρες των δρόμων δεν πρέπει να θεωρούνται ότι αποτελούν τμήμα της γεωργικής παραγωγής.

1.90. Η μορφή της αμοιβής των ατόμων που εκτελούν τις εργασίες επί συμβάσει δεν έχει σημασία. Δεν είναι καθόλου απαραίτητο να πρόκειται για πάγια αμοιβή (δηλαδή για μισθό με την αυστηρή έννοια του όρου)· η αμοιβή μπορεί να έχει τη μορφή συμμετοχής στα κέρδη ή διαφόρων μεικτών τρόπων αμοιβής (έτσι, ο κάτοχος εκμετάλλευσης που εκτρέφει μοσχάρια για πάχυνση έναντι αμοιβής εισπράττει κατά κανόνα ένα πάγιο ποσό για κάθε ζώο στο οποίο προστίθεται μια συμμετοχή στο καθαρό κέρδος). Μπορούν επίσης να υπάρξουν αμοιβές με τη μορφή ενός καθορισμένου μεριδίου της παραγωγής.

1.91. Πάντως, οι εργασίες θα πρέπει πάντοτε να παρέχονται από ανεξάρτητες επιχειρήσεις· οι εργασίες που εκτελούνται από το αμειβόμενο προσωπικό της εκμετάλλευσης δεν εντάσσονται στην κατηγορία αυτή. Από την άποψη της γεωργικής εκμετάλλευσης, η αμοιβή για τις εργασίες αυτές, π.χ. για την εργασία ενός (έμμισθου) βοσκού αντιπροσωπεύει μισθολογικό κόστος και εμφανίζεται στη θέση "εισόδημα εξαρτημένης εργασίας". Αντίθετα, οι υπηρεσίες που παρέχονται από μια επιχείρηση που εκτελεί εργασίες αρμέγματος επί συμβάσει για άλλες γεωργικές εκμεταλλεύσεις καταγράφονται στους ΟΛΓ τόσο ως παραγωγή (πωλήσεις υπηρεσιών) από την άποψη του εργολήπτη, όσο και ως ενδιάμεση ανάλωση (αγορά υπηρεσιών) από την άποψη της γεωργικής εκμετάλλευσης.

δ) Ομάδα 01.5 "Θήρα, τοποθέτηση παγίδων και αναπαραγωγή θηραμάτων, περιλαμβανομένων των συναφών δραστηριοτήτων υπηρεσιών"

1.92. Αυτή η ομάδα δραστηριοτήτων περιλαμβάνει τις εξής δραστηριότητες: i) το κυνήγι και την παγίδευση ζώων για διατροφή, για τη γούνα ή το δέρμα τους, για να χρησιμοποιηθούν για σκοπούς έρευνας, για ζωολογικούς κήπους, ή για χρήση ως κατοικίδια ζώα· ii) την παραγωγή γούνας, δερμάτων ερπετών ή πουλιών που προέρχονται από κυνήγι ή παγίδευση· iii) τον εμπλουτισμό θηραμάτων· iv) υπηρεσίες που αποσκοπούν στην προώθηση του κυνηγιού και της παγίδευσης για εμπορικούς σκοπούς. Θα πρέπει να σημειωθεί ότι η παραγωγή δορών και δέρματος που προέρχονται από σφαγεία καθώς και το κυνήγι ως αθλητική ή ψυχαγωγική δραστηριότητα δεν περιλαμβάνονται στις χαρακτηριστικές δραστηριότητες του γεωργικού κλάδου. Η εκτροφή θηραμάτων σε εκτροφεία δεν περιλαμβάνεται στην κλάση αυτή, αλλά στην κλάση "εκτροφή άλλων ζώων".

5. Διαφορές μεταξύ του γεωργικού κλάδου δραστηριότητας των ΟΛΓ και του γεωργικού κλάδου του κεντρικού πλαισίου των εθνικών λογαριασμών

1.93. Ο γεωργικός κλάδος δραστηριότητας των ΟΛΓ, όπως ορίζεται στα σημεία 1.62 έως 1.66, παρουσιάζει ορισμένες αποκλίσεις από τον γεωργικό κλάδο δραστηριότητας που έχει οριστεί για το κεντρικό πλαίσιο των εθνικών λογαριασμών. Οι αποκλίσεις αυτές αφορούν τόσο τον ορισμό των χαρακτηριστικών δραστηριοτήτων, όσο και τον ορισμό των μονάδων. Συνοπτικά, έχουν ως εξής:

>ΘΕΣΗ ΠΙΝΑΚΑ>

II. ΣΥΝΑΛΛΑΓΕΣ ΠΡΟΪΟΝΤΩΝ

2.001. Οι συναλλαγές προϊόντων παρέχουν μια περιγραφή της προέλευσης και χρήσης των προϊόντων. Ως προϊόντα νοούνται τα αγαθά και οι υπηρεσίες που δημιουργούνται μέσα στο όριο παραγωγής. Οι κύριες κατηγορίες συναλλαγών προϊόντων που καθορίζονται από το ΕΣΛ 95 είναι η παραγωγή, η ενδιάμεση ανάλωση, η τελική καταναλωτική δαπάνη, η πραγματική τελική κατανάλωση, οι ακαθάριστες επενδύσεις, οι εξαγωγές αγαθών και υπηρεσιών και οι εισαγωγές αγαθών και υπηρεσιών.

2.002. Όπως αναφέρεται στα σημεία 1.40 και 1.41, μόνο η παραγωγή, η ενδιάμεση ανάλωση και οι ακαθάριστες επενδύσεις λαμβάνονται υπόψη στους ΟΛΓ. Η παραγωγή καταγράφεται στους πόρους και η ενδιάμεση ανάλωση στις χρήσεις του λογαριασμού παραγωγής. Οι ακαθάριστες επενδύσεις παγίου κεφαλαίου καταγράφονται στις χρήσεις (μεταβολή ενεργητικού) του λογαριασμού κεφαλαίου.

Α. ΓΕΝΙΚΟΙ ΚΑΝΟΝΕΣ

1. Περίοδος αναφοράς

2.003. Για τους ΟΛΓ, η περίοδος αναφοράς είναι το ημερολογιακό έτος.

2. Μονάδες

α) Ποσότητες

2.004. Οι ποσότητες αναφέρονται γενικά σε 1000 τόνους (για το μούστο σταφυλιών και το κρασί σε 10000 εκατόλιτρα) με ακρίβεια ενός δεκαδικού ψηφίου. Για τα ζώα χρησιμοποιείται το βάρος ζώντος ζώου.

β) Τιμές

2.005. Στους ΟΛΓ οι τιμές υπολογίζονται ανά τόνο (ανά 10 εκατόλιτρα για το κρασί και το μούστο σταφυλιών).

2.006. Στους ΟΛΓ, οι τιμές καταγράφονται στρογγυλεμένες στον πλησιέστερο ακέραιο αριθμό ή με ένα ή δύο δεκαδικά ψηφία ανάλογα με τη στατιστική αξιοπιστία των διαθέσιμων στοιχείων για τις τιμές.

γ) Αξίες

2.007. Οι αξίες υπολογίζονται σε εκατομμύρια μονάδων εθνικού νομίσματος.

3. Χρόνος καταγραφής

2.008. Το ΕΣΛ 95 (1.57) καταγράφει τις ροές (ειδικότερα τις συναλλαγές προϊόντων και τις διανεμητικές συναλλαγές) βάσει της δημιουργίας της αξίας, δηλαδή όταν μια οικονομική αξία, ένα οφειλόμενο ποσό ή μια απαίτηση δημιουργείται, μετασχηματίζεται, διαγράφεται ή εξαφανίζεται, και όχι όταν καταβάλλεται πραγματικά η πληρωμή.

α) Παραγωγή

2.009. Η παραγωγή πρέπει να αποτιμηθεί και να καταγραφεί τη στιγμή που δημιουργείται. Συνεπώς, καταγράφεται όταν παράγεται και όχι όταν την πληρώνει ένας αγοραστής.

2.010. Στο ΕΣΛ 1995 η παραγωγή αντιμετωπίζεται ως συνεχής διαδικασία μέσω της οποίας τα αγαθά και οι υπηρεσίες μετατρέπονται σε άλλα αγαθά και υπηρεσίες. Η διαδικασία αυτή είναι δυνατό να λάβει χώρα κατά τη διάρκεια διαφορετικών περιόδων ανάλογα με το προϊόν· οι περίοδοι αυτές μπορούν να υπερβούν τη μια λογιστική περίοδο. Αυτός ο χαρακτηρισμός της παραγωγής, σε συνδυασμό με την αρχή της δημιουργίας της αξίας, συνεπάγεται την καταγραφή της παραγωγής υπό μορφή συνεχιζόμενων εργασιών. Έτσι, σύμφωνα με το ΕΣΛ 1995 (παράγραφος 3.58), η παραγωγή των γεωργικών προϊόντων πρέπει να καταγράφεται σαν να παραγόταν συνεχώς σε όλη την περίοδο παραγωγής (και όχι μόνον κατά τη συγκομιδή των γεωργικών προϊόντων ή τη σφαγή των ζώων). Οι αναπτυσσόμενες καλλιέργειες και τα αποθέματα ψαριών ή ζώων που εκτρέφονται για κατανάλωση από τον άνθρωπο θα πρέπει να αντιμετωπίζονται ως αποθέματα συνεχιζόμενων εργασιών κατά τη διάρκεια της παραγωγικής διαδικασίας και να μετατρέπονται σε αποθέματα έτοιμων προϊόντων όταν η διαδικασία ολοκληρωθεί.

2.011. Η καταγραφή της παραγωγής υπό μορφή τρεχουσών εργασιών είναι και εφικτή και απαραίτητη για την οικονομική ανάλυση όταν η διαδικασία παραγωγής λαμβάνει χώρα κατά τη διάρκεια περιόδου που υπερβαίνει τη λογιστική περίοδο. Τούτο επιτρέπει τη λογική ακολουθία μεταξύ της καταγραφής των δαπανών και της παραγωγής, προκειμένου να ληφθούν ουσιώδη στοιχεία για την προστιθέμενη αξία. Δεδομένου ότι οι ΟΛΓ καταρτίζονται βάσει του ημερολογιακού έτους, μπορούμε να υποθέσουμε ότι η καταγραφή των συνεχιζόμενων εργασιών επιβάλλεται μόνο για τα προϊόντα η διαδικασία παραγωγής των οποίων δεν έχει ολοκληρωθεί κατά τη λήξη του ημερολογιακού έτους (αλλά και στις περιπτώσεις όπου το γενικό επίπεδο τιμών μεταβάλλεται ταχύτατα κατά τη λογιστική περίοδο των λογαριασμών)(15).

2.012. Εντούτοις, για τα γεωργικά προϊόντα ο κύκλος παραγωγής των οποίων είναι συντομότερος από τη λογιστική περίοδο, είναι περιττό να καταγραφεί η παραγωγή υπό μορφή συνεχιζόμενων εργασιών. Πράγματι, η καταγραφή της παραγωγής στο στάδιο του ολοκληρωμένου προϊόντος, δηλαδή κατά τη συγκομιδή (για τα φυτικά προϊόντα), επιτρέπει την ικανοποιητική λογική ακολουθία μεταξύ παραγωγής και δαπανών παραγωγής. Η κατάσταση αυτή αφορά το μεγαλύτερο μέρος των φυτικών προϊόντων στην Ευρώπη, η διαδικασία παραγωγής των οποίων είναι μικρότερη του ενός έτους. Επίσης, δεν είναι απαραίτητο να καταγραφούν υπό μορφή συνεχιζόμενων εργασιών, οι φυτικές παραγωγές βραχέως κύκλου, η διαδικασία παραγωγής των οποίων καλύπτει δύο ημερολογιακά έτη (βλέπε σημείο 2.172). Στο σύνολο των περιπτώσεων αυτών, οι αναπτυσσόμενες καλλιέργειες δεν θεωρούνται αποθέματα των συνεχιζόμενων εργασιών.

2.013. Στην πράξη, η μέθοδος καταγραφής υπό μορφή συνεχιζόμενων εργασιών, αφορά μόνο τα προϊόντα με μακροχρόνιο κύκλο παραγωγής. Πρόκειται συγκεκριμένα για τα ζώα, τα φυτικά προϊόντα όπως το κρασί (η παλαίωση του οποίου είναι αναπόσπαστο τμήμα της διαδικασίας παραγωγής) και τις φυτείες. Δεδομένου ότι η γενική εξέλιξη των τιμών είναι μάλλον αργή στην Ευρωπαϊκή Ένωση, δεν αναμένεται η καταγραφή ορισμένων προϊόντων υπό μορφή συνεχιζόμενων εργασιών (αν και αυτό θα μπορούσε να συμβεί σε εξαιρετικές περιπτώσεις, βλέπε σημείο 2.172).

2.014. Όταν γίνει η συγκομιδή των φυτικών προϊόντων και σφαγούν τα ζώα (προϊόντα με μακροχρόνιο κύκλο παραγωγής που καταγράφονται υπό μορφή συνεχιζόμενων εργασιών), η διαδικασία παραγωγής θα ολοκληρωθεί και οι συνεχιζόμενες εργασίες θα μετατραπούν σε αποθέματα ολοκληρωμένων προϊόντων έτοιμων προς πώληση, ή για χρήση προς άλλους σκοπούς. Κατά τη διαδικασία παραγωγής, η αξία που καταγράφεται κάθε έτος ως παραγωγή για τις συνεχιζόμενες εργασίες, μπορεί να ληφθεί με την κατανομή της αξίας του ολοκληρωμένου προϊόντος σε μερίδια ανάλογα με τις δαπάνες που πραγματοποιούνται κάθε περίοδο (ΣΕΛ. 93, 6.96).

2.015. Ζώα: η ζωική παραγωγή απαιτεί κανονικά κάποιο χρόνο, είναι δυνατόν δε να περάσουν πολλές λογιστικές περίοδοι έως ότου ολοκληρωθεί η διαδικασία. Μετά τη γέννηση του ζώου, είναι δυνατή αλλά και δικαιολογημένη η καταγραφή σε κάθε στάδιο της παραγωγής, δηλαδή σε κάθε κατηγορία ηλικίας των ζώων (το μέρος της διαδικασίας παραγωγής που προηγείται της γέννησης δεν μπορεί πάντως να καταγραφεί διότι δεν είναι δυνατόν να διαχωριστεί από τις φροντίδες που προσφέρονται στη μητέρα του ζώου).

2.016. Η διαδικασία παραγωγής για τα ζώα έλξης ολοκληρώνεται τυπικά με τη γέννησή τους· στη συνέχεια, καταγράφονται ως κεφαλαιουχικά στοιχεία του ενεργητικού. Ασφαλώς, τα ζώα δεν είναι έτοιμα τη στιγμή εκείνη για τη χρήση για την οποία προορίζονται, αλλά οι παραλλαγές από ζώο σε ζώο είναι τόσο σημαντικές, που η επιλογή μιας καθορισμένης ηλικίας για όλες τις περιπτώσεις θα ήταν εντελώς αυθαίρετη. Η στιγμή της γέννησης επελέγη για πρακτικούς λόγους, δεδομένου και του γεγονότος ότι η μελλοντική χρήση των ζώων αυτών καθορίζεται ήδη από το στάδιο αυτό.

2.017. Κάτι τέτοιο δεν συμβαίνει πάντα με τα βοοειδή, τους χοίρους, τα πρόβατα και τα άλλα ζώα που μπορούν να εκτραφούν για αναπαραγωγή ή σφαγή. Όταν είναι δυνατόν να διαφοροποιηθούν τα νεαρά ζώα ανάλογα με τη μελλοντική τους χρήση, τα ζώα που πρόκειται να χρησιμοποιηθούν ως συντελεστές παραγωγής πρέπει από τη γέννησή τους να καταγράφονται στις ΑΕΠΚ (πρόκειται για ακαθάριστες επενδύσεις για ίδιο λογαριασμό, τα ζώα αυτά δηλαδή θεωρούνται ως συνεχιζόμενες εργασίες και η εκτροφή τους καταγράφεται ως παραγωγή, βλέπε ΕΣΛ 95, 3.112). Στην αντίθετη περίπτωση, τα ζώα περιλαμβάνονται στα αποθέματα υπό μορφή συνεχιζόμενων εργασιών έως τη στιγμή κατά την οποία ενηλικιώνονται και χρησιμοποιούνται και αυτά ως συντελεστές της παραγωγής (π.χ. ως γαλακτοφόρες αγελάδες, για αναπαραγωγικούς σκοπούς ή για άλλη παραγωγή, π.χ. μαλλιού). Στη συνέχεια καταγράφονται στο πάγιο κεφάλαιο. Τα ζώα που προορίζονται για σφαγή ή εκείνα που αποσύρθηκαν από τα κοπάδια αναπαραγωγής πριν από τη σφαγή πρέπει και αυτά να περιληφθούν στα αποθέματα και όχι στο πάγιο κεφάλαιο.

2.018. Ειδικός χειρισμός επιφυλάσσεται στην παραγωγή νεοσσών όταν αυτή επεκτείνεται σε δύο περιόδους αναφοράς. Τα αυγά που επωάζονται σε εκκολαπτήρια στο τέλος μιας περιόδου αναφοράς θεωρούνται παραγωγή νεοσσών και επομένως καταγράφονται στους ΟΛΓ ως παραγωγή πουλερικών (υπό μορφή συνεχιζόμενων εργασιών) (βλέπε σημείο 2.048).

2.019. Κρασί: Η παραγωγή καταγράφεται υπό μορφή συνεχιζόμενων εργασιών, δεδομένου ότι η παλαίωσή του αποτελεί μέρος της διαδικασίας παραγωγής και δύναται να επεκταθεί σε περισσότερες από μία λογιστικές περιόδους. Ανάλογα ισχύουν και για το μούστο σταφυλιών σε ζύμωση, ο οποίος, παρόλο που δεν είναι πλέον φρέσκος μούστος, δεν έχει γίνει ακόμη κρασί και έχει την ίδια μεταχείριση στο τέλος της λογιστικής περιόδου, όπως τα αυγά που επωάζονται σε εκκολαπτήρια, καταγράφεται δε στους ΟΛΓ ως κρασί υπό μορφή συνεχιζόμενων εργασιών.

2.020. Στοιχεία του ενεργητικού που καλλιεργούνται σε φυτείες: τα αγαθά που προορίζονται για ΑΕΠΚ για ίδιο λογαριασμό (πλην των ζώων), όπως οι φυτείες που παράγουν επανειλημμένα προϊόντα, πρέπει να καταγράφονται ως ΑΕΠΚ κατά την παραγωγή των αντίστοιχων στοιχείων του ενεργητικού.

β) Ενδιάμεση ανάλωση

2.021. Τα αγαθά και οι υπηρεσίες ενδιάμεσης ανάλωσης πρέπει να καταγράφονται τη στιγμή κατά την οποία εισέρχονται στην παραγωγική διαδικασία, δηλαδή τη στιγμή κατά την οποία καταναλώνονται πραγματικά και όχι τη στιγμή κατά την οποία αγοράζονται ή αποθηκεύονται.

2.022. Η ανάλωση αγαθών σε δεδομένη περίοδο αναφοράς αντιστοιχεί, στην πράξη, στα αγαθά που αγοράζονται ή αποκτώνται συν τα αποθέματα που υπάρχουν στην αρχή της περιόδου μείον τα αποθέματα που υπάρχουν στο τέλος της περιόδου(16).

2.023. Οι υπηρεσίες καταγράφονται τη στιγμή της αγοράς τους. Δεδομένου ότι οι υπηρεσίες δεν μπορούν να αποθηκευθούν, η στιγμή της αγοράς συμπίπτει με τη στιγμή της κατανάλωσης.

2.024. Εξαιρέσεις στον παραπάνω κανόνα αποτελούν:

- οι υπηρεσίες που συνδέονται με την αγορά αγαθών, όπως οι υπηρεσίες εμπορίου και μεταφορών, καταγράφονται ως ενδιάμεση ανάλωση τη στιγμή κατά την οποία τα εν λόγω αγαθά καταναλώνονται (βλέπε σημείο 2.111)·

- οι υπηρεσίες που πρέπει να θεωρηθούν διαρκείς, όπως οι υπηρεσίες ασφαλίσεων. Οι υπηρεσίες αυτές καταγράφονται κατά το τέλος της περιόδου αναφοράς βάσει της αναλογίας της πληρωμής που απαιτείται για το εν λόγω έτος ή μέρος του έτους. Επομένως, τα ποσά που καταγράφονται δεν αντιστοιχούν απαραίτητα στο σύνολο των ασφαλίστρων που καταβλήθηκαν στη διάρκεια της εν λόγω περιόδου.

γ) Ακαθάριστες επενδύσεις παγίου κεφαλαίου

2.025. Οι ΑΕΠΚ καταγράφονται κατά τη στιγμή της μεταβίβασης της κυριότητας των πάγιων περιουσιακών στοιχείων σε μια μονάδα που προτίθεται να τα χρησιμοποιήσει για παραγωγικούς σκοπούς. Ο κανόνας αυτός πάντως συνοδεύεται από δύο εξαιρέσεις: Πρώτον, τα περιουσιακά στοιχεία που αποκτώνται με χρηματοδοτική μίσθωση καταγράφονται σαν ο χρήστης να αποκτούσε την κυριότητα κατά τη στιγμή που έχει τη χρήση των αγαθών (βλέπε σημείο 2.122). Δεύτερον, οι ΑΕΠΚ για ίδιο λογαριασμό καταγράφονται κατά την παραγωγή των σχετικών περιουσιακών στοιχείων (πλην των βοοειδών, των χοίρων, των προβάτων και λοιπών ζώων για τα οποία η μελλοντική χρήση δεν μπορεί να καθοριστεί επακριβώς· τα ζώα αυτά περιλαμβάνονται στα αποθέματα υπό μορφή συνεχιζόμενων εργασιών, βλέπε σημείο 2.017).

2.026. Αντίστοιχα, στις περιπτώσεις δημιουργίας νέων οπωρώνων ή αμπελώνων (αγαθά παγίου κεφαλαίου που παράγονται για ίδιο λογαριασμό), εάν όλες οι απαιτούμενες εργασίες δεν έχουν ολοκληρωθεί κατά το τέλος της λογιστικής περιόδου, η αξία των υλικών και υπηρεσιών που χρησιμοποιήθηκαν στη διάρκεια του έτους αναφοράς λογαριασμών καταγράφεται ως ΑΕΠΚ στο τέλος της εν λόγω περιόδου.

2.027. Οι αγορές και οι πωλήσεις γης, καθώς και οι συναφείς προς τις συναλλαγές αυτές δαπάνες, καταγράφονται τη στιγμή της μεταβίβασης της κυριότητας. Σημειωτέον πάντως ότι η καθαρή αγορά γης δεν αποτελεί μέρος των ΑΕΠΚ διότι η γη είναι μη παραχθέν περιουσιακό στοιχείο. Η καθαρή αγορά γης (και λοιπών μη παραχθέντων υλικών περιουσιακών στοιχείων) καταγράφεται στο λογαριασμό κεφαλαίου ("λογαριασμός αγορών μη χρηματοοικονομικών περιουσιακών στοιχείων").

δ) Αυξομείωση αποθεμάτων

2.028. Οι αυξομειώσεις αποθεμάτων αντιστοιχούν στη διαφορά μεταξύ των αγαθών που αποθεματοποιούνται και των αγαθών που αποσύρονται από τα αποθέματα κατά τη διάρκεια της περιόδου αναφοράς.

2.029. Αγαθά που αποθεματοποιούνται είναι είτε αυτά που προορίζονται για ανάλωση στην παραγωγική διαδικασία σε μεταγενέστερο στάδιο (αποθέματα εισροών) και στην περίπτωση αυτή καταγράφονται τη στιγμή της μεταβίβασης της κυριότητας, είτε αγαθά από τον ίδιο τον κλάδο που προορίζονται για μελλοντική χρήση, π.χ. για πώληση ή μεταφορά στο πάγιο κεφάλαιο (αποθέματα παραγωγής). Τα έτοιμα προϊόντα ιδίας παραγωγής καταγράφονται ως αποθέματα τη στιγμή κατά την οποία ολοκληρώνεται η παραγωγή τους.

2.030. Στην περίπτωση ημιτελών προϊόντων του κλάδου (που καταγράφονται υπό μορφή συνεχιζόμενων εργασιών), η αξία των υλικών που καταναλώνονται και των υπηρεσιών που παρέχονται κατά τη διάρκεια μιας περιόδου αναφοράς καταγράφεται επίσης στα αποθέματα στο τέλος της εν λόγω περιόδου αναφοράς (πλην των ηρτημένων φυτικών παραγωγών βραχέως κύκλου, βλέπε σημείο 2.012· αποτέλεσμα της εξαίρεσης αυτής είναι το γεγονός ότι ένα ποσοστό των υλικών και των υπηρεσιών που παρέχονται κατά τη διάρκεια μιας περιόδου αναφοράς καταναλώνεται χωρίς αντίστοιχη αύξηση της αξίας των αποθεμάτων).

2.031. Τα αγαθά που αποσύρονται από τα αποθέματα αντιστοιχούν, στην περίπτωση των αποθεμάτων εισροών, στα αγαθά που εισέρχονται στην παραγωγική διαδικασία ή, στην περίπτωση των αποθεμάτων παραγωγής, τα αγαθά που εξέρχονται από τον κλάδο για πώληση ή για άλλη χρήση. Στην πρώτη περίπτωση, τα αγαθά αφαιρούνται από τα αποθέματα του κλάδου τη στιγμή της πραγματικής ενδιάμεσης ανάλωσης στην παραγωγική διαδικασία· στη δεύτερη περίπτωση τα αγαθά αφαιρούνται από τα αποθέματα τη στιγμή της πώλησης ή της όποιας άλλης χρήσης.

Β. ΠΑΡΑΓΩΓΗ

(βλέπε ΕΣΛ 95, 3.07-3.58)

1. Γενικές παρατηρήσεις σχετικά με την έννοια της παραγωγής στο ΕΣΛ 95 και τους ΟΛΓ

2.032. Στο αγγλικό κείμενο του ΕΣΛ 95, η λέξη "production" αντιστοιχεί στη διαδικασία και η λέξη "output" στα αγαθά ή στις υπηρεσίες που προκύπτουν από αυτή· Σύμφωνα με το ΕΣΛ 95 (3.14), το "output" ("προϊόν") περιλαμβάνει όλα τα προϊόντα που δημιουργούνται κατά τη διάρκεια της λογιστικής περιόδου.

2.033. Σύμφωνα με το ΕΣΛ 95, το "προϊόν" περιλαμβάνει επίσης: i) τα αγαθά και τις υπηρεσίες που παρέχει μια τοπική μονάδα οικονομικής δραστηριότητας (ΜΟΔ) σε άλλη τοπική ΜΟΔ που ανήκει στην ίδια θεσμική μονάδα· ii) τα αγαθά που παράγει μια τοπική ΜΟΔ και τα οποία παραμένουν στα αποθέματα κατά το τέλος της λογιστικής περιόδου κατά την οποία παράγονται, όποια και αν είναι η χρήση τους αργότερα. Πάντως, τα αγαθά και οι υπηρεσίες που παράγονται και αναλώνονται μέσα στην ίδια λογιστική περίοδο και μέσα στην ίδια τοπική ΜΟΔ δεν καταγράφονται ξεχωριστά. Επομένως δεν καταγράφονται ως μέρος του προϊόντος ή της ενδιάμεσης ανάλωσης αυτής της τοπικής ΜΟΔ.

2.034. Η έννοια της παραγωγής που χρησιμοποιείται στους ΟΛΓ και η οποία συγγενεύει με την έννοια της "συνολικής παραγωγής" βασίζεται σε προσαρμογή του ΕΣΛ 95, δεδομένου ότι ορισμένα γεωργικά αγαθά και υπηρεσίες που παράγονται και καταναλώνονται κατά την ίδια λογιστική περίοδο μέσα στην ίδια γεωργική μονάδα καταγράφονται στην παραγωγή της γεωργικής δραστηριότητας. Τα κριτήρια που θα εφαρμοστούν για την επισήμανση αυτών των αγαθών και των υπηρεσιών που θα συμπεριληφθούν στην παραγωγή του κλάδου γεωργικής δραστηριότητας περιγράφονται στο σημείο 2.055. Η διαφορά μεταξύ της μεθόδου του ΕΣΛ 1995 και εκείνης που υιοθετείται στους ΟΛΓ συνίσταται στο χειρισμό των στοιχείων για την ανάλωση εντός της μονάδας, η αξία των οποίων καταγράφεται τόσο στην παραγωγή όσο και στην ενδιάμεση ανάλωση. Έτσι, η προστιθέμενη αξία παραμένει η ίδια ανεξάρτητα από τη μέθοδο που χρησιμοποιείται.

2.035. Όπως αναφέρεται και στο σημείο 1.34, η τροποποίηση αυτή του κανόνα του ΕΣΛ 95 βασίζεται στην ιδιαιτερότητα της γεωργικής δραστηριότητας και της γεωργικής εκμετάλλευσης (ως τοπικής ΜΟΔ). Η τροποποίηση αυτή επιτρέπει:

- να βελτιωθεί η οικονομική ανάλυση των λογαριασμών της γεωργίας, ιδίως ο ορισμός των τεχνικών συντελεστών και του δείκτη προστιθεμένης αξίας (σχέση μεταξύ παραγωγής και ενδιάμεσης ανάλωσης),

- να βελτιωθεί η σύγκριση των τεχνικών συντελεστών και των δεικτών προστιθεμένης αξίας μεταξύ υποκλάδων οικονομικής δραστηριότητας και χωρών. Πράγματι, η παραγωγή που αναλώνεται εντός της ίδιας μονάδας περιορίζεται κατά βάση σε συγκεκριμένα προϊόντα (π.χ. δημητριακά, πρωτεϊνούχα και ελαιούχα προϊόντα, συγκομιδές χορτονομής και γάλα για τη σίτιση των ζώων), οι δε δείκτες ενδοανάλωσης ποικίλλουν σημαντικά ανάλογα με τον κλάδο της οικονομίας και τη χώρα,

- να ενισχυθεί η συνοχή μεταξύ των λογαριασμών παραγωγής, δημιουργίας εισοδήματος και επιχειρηματικού εισοδήματος: η ανάγκη να εξασφαλιστεί μεγαλύτερη συνοχή μεταξύ των συναλλαγών προϊόντων (παραγωγή, ενδιάμεση ανάλωση κ.λπ.) και των διανεμητικών συναλλαγών (εισόδημα εξαρτημένης εργασίας, επιδοτήσεις, φόροι, ενοίκια, τόκοι κ.λπ.) ενισχύθηκε με τη μεταρρύθμιση της κοινής γεωργικής πολιτικής το 1992, στο βαθμό που οι επιδοτήσεις (ορισμένες από τις οποίες αφορούν προϊόντα για ενδοανάλωση στον κλάδο) διαδραματίζουν πλέον σημαντικό ρόλο στη δημιουργία και την εξέλιξη του γεωργικού εισοδήματος.

2.036. Παρόλο που δεν προτείνεται από το ΕΣΛ 95, ο κανόνας που θεσπίζεται από τους ΟΛΓ προβλέπεται από το ΣΕΛ 93, λόγω της ιδιαιτερότητας της γεωργίας (βλέπε ΣΕΛ 93, παράρτημα I, 15) και από το εγχειρίδιο μεθοδολογίας του FAO(17). Ο κανόνας αυτός επιτρέπει να μειωθεί αισθητά η απόκλιση μεταξύ των μετρήσεων της παραγωγής που προκύπτει από την επιλογή της βασικής μονάδας (τοπική ΜΟΔ ή μονάδα ομοιογενούς παραγωγής).

2. Παραγωγή της γεωργικής δραστηριότητας: ποσότητες

2.037. Στην κατάρτιση των ΟΛΓ, η παραγωγή αναλύεται σταδιακά βάσει των ποσοτήτων.

Σχηματική αναπαράσταση των πόρων και χρήσεων των γεωργικών προϊόντων

>PIC FILE= "L_2004033EL.002601.TIF">

2.038. Το σημείο αφετηρίας για το σταδιακό αυτό υπολογισμό είναι:

- η ακαθάριστη παραγωγή (1q) είτε

- η χρησιμοποιήσιμη παραγωγή (3q)

και αυτό εξαρτάται από το κατά πόσο οι στατιστικές αναφοράς για τη συγκομιδή συμπεριλαμβάνουν ή δεν συμπεριλαμβάνουν τις απώλειες στους αγρούς, στη συγκομιδή και στην εκμετάλλευση.

α) Ακαθάριστη παραγωγή

Ακαθάριστη παραγωγή: (1q)

2.039. Αυτό είναι το σημείο έναρξης για τις χώρες των οποίων οι επίσημες στατιστικές της συγκομιδής περιλαμβάνουν απώλειες. Σύμφωνα με την έννοια του κλάδου δραστηριότητας, επιβάλλεται η μέτρηση του συνόλου των προϊόντων των γεωργικών δραστηριοτήτων των γεωργικών μονάδων του κλάδου (έτσι όπως αυτές αναφέρονται στα σημεία 1.62 και 1.63). Σύμφωνα με τη σύμβαση που γίνεται δεκτή στο σημείο 1.31 (ότι το προϊόν των δευτερευουσών γεωργικών δραστηριοτήτων των μη γεωργικών μονάδων ισούται με το μηδέν επειδή όλες οι γεωργικές δραστηριότητες τεκμαίρεται ότι είναι διαχωρίσιμες και επομένως αποτελούν την κύρια δραστηριότητα της δικής τους γεωργικής τοπικής ΜΟΔ), πρέπει να καταγραφεί το σύνολο της γεωργικής παραγωγής πλην των προϊόντων που παρήχθησαν από μονάδες για τις οποίες η γεωργική δραστηριότητα αντιπροσωπεύει αποκλειστικά ψυχαγωγική δραστηριότητα (βλέπε σημείο 1.24).

β) Απώλειες

Απώλειες: (2q)

2.040. Το στοιχείο αυτό αναφέρεται σε επαναλαμβανόμενες απώλειες αγαθών σε αποθέματα (βλέπε σημείο 2.041). Συμπεριλαμβάνονται οι απώλειες στους αγρούς, στη συγκομιδή και στις εκμεταλλεύσεις (που οφείλονται στον ευπαθή χαρακτήρα ορισμένων προϊόντων, σε κλιματικές συνθήκες π.χ. παγετός, ξηρασία, κ.λπ.). Οι απώλειες που προκύπτουν κατά τη διάρκεια των διαφόρων σταδίων εμπορίας, π.χ. κατά τη μεταφορά από την εκμετάλλευση, κατά την αποθήκευση από τους εμπόρους και τη μεταποίηση ή κατεργασία στη βιομηχανία επεξεργασίας δεν θα πρέπει να περιλαμβάνονται εδώ. Αντίθετα, θα πρέπει να καταγράφονται εδώ προϊόντα που προσφέρονται μεν για πώληση από τους παραγωγούς αλλά επειδή παραμένουν απούλητα καταστρέφονται (ιδιαίτερα τα φρούτα και τα λαχανικά).

Τύποι απωλειών

2.041. Σύμφωνα με το ΕΣΛ 95, υπάρχουν τρεις τύποι απωλειών που ενδέχεται να υποστούν οι παραγωγοί: επαναλαμβανόμενες απώλειες σε αποθέματα (ΕΣΛ 95 σημεία 3.117 και 3.118), έκτακτες απώλειες σε αποθέματα (ΕΣΛ 95 σημείο 6.25 στοιχείο ε)] και απώλειες λόγω φυσικών καταστροφών [ΕΣΛ 95 σημείο 6.22 και σημείο 6.23 στοιχείο β)].

Καταγραφή των τριών τύπων απωλειών

2.042. Για την καταγραφή των απωλειών αγαθών σε αποθέματα, πρέπει να γίνεται μια διάκριση μεταξύ των επαναλαμβανόμενων απωλειών, αφενός, και των εκτάκτων απωλειών και των απωλειών λόγω φυσικών καταστροφών, αφετέρου. Όμως, η καταγραφή των απωλειών εξαρτάται επίσης από τη μέθοδο υπολογισμού της παραγωγής και τον τύπο του βασικού στατιστικού υλικού της κάθε χώρας.

2.043. Όταν η παραγωγή υπολογίζεται από δεδομένα σχετικά με τα αρχικά και τα τελικά αποθέματα, τις πωλήσεις και ενδεχομένως άλλες χρήσεις (όπως η παραγωγή παγίων κεφαλαιουχικών αγαθών για ίδιο λογαριασμό), οι επαναλαμβανόμενες απώλειες έχουν ήδη αφαιρεθεί από τις αυξομειώσεις αποθεμάτων, και η καταγραφή τους για δεύτερη φορά στο στοιχείο "απώλειες" θα προκαλούσε διπλή καταγραφή. Αντίθετα, όταν ο υπολογισμός της παραγωγής δεν βασίζεται σε δεδομένα σχετικά με τα αποθέματα αλλά σε έναν σωστά θεμελιωμένο υπολογισμό όπως τα πραγματικά στοιχεία γεννήσεων, οι επαναλαμβανόμενες απώλειες κατά τη διάρκεια της παραγωγής στη σχετική περίοδο αναφοράς θα πρέπει να καταγράφονται, καθώς και οι απώλειες των ζώων που εισάγονται για εκτροφή ή πάχυνση ή που γεννήθηκαν σε προηγούμενες περιόδους.

2.044. Οι έκτακτες απώλειες και οι απώλειες λόγω φυσικών καταστροφών των αγαθών στα αποθέματα πρέπει να καταγράφονται στους λογαριασμούς συσσώρευσης, και συγκεκριμένα στο λογαριασμό "Λοιπές μεταβολές του όγκου των περιουσιακών στοιχείων". Επομένως, η παραγωγή περιλαμβάνει την πλήρη αξία αυτών των απωλειών.

2.045. Οι απώλειες (επαναλαμβανόμενες, έκτακτες ή λόγω φυσικών καταστροφών) των παγίων περιουσιακών στοιχείων (όπως γαλακτοφόρες αγελάδες, ζώα αναπαραγωγής, κ.λπ.) θα πρέπει να καταγράφονται στο λογαριασμό "Λοιπές μεταβολές του όγκου των περιουσιακών στοιχείων". Δεν έχουν αντίκτυπο στην αξία της παραγωγής. Πρέπει να υπογραμμιστεί ότι οι απώλειες που επηρεάζουν φυτείες οι οποίες ήδη βρίσκονται σε περίοδο παραγωγής πρέπει να καταγραφούν στην ανάλωση παγίου κεφαλαίου ή στο λογαριασμό: "λοιπές μεταβολές του όγκου περιουσιακών στοιχείων", ανάλογα με το είδος της απώλειας.

γ) Χρησιμοποιήσιμη παραγωγή

Χρησιμοποιήσιμη παραγωγή: (3q) = (1q) μείον (2q) = ακαθάριστη παραγωγή μείον απώλειες (στο παραγωγικό στάδιο)

2.046. Αυτή η διάκριση θα είναι και η πρώτη για χώρες των οποίων οι επίσημες στατιστικές συγκομιδής δεν περιλαμβάνουν απώλειες. Πρόκειται για τη διαθέσιμη παραγωγή της περιόδου αναφοράς, η οποία θα αποτελέσει αντικείμενο εμπορίας, θα χρησιμοποιηθεί ως μέσον παραγωγής, θα μεταποιηθεί από τον ίδιο τον παραγωγό, θα καταναλωθεί στο νοικοκυριό του, θα αποθηκευθεί, ή πιθανώς θα χρησιμοποιηθεί ως αγαθό παγίου κεφαλαίου που παράχθηκε για ίδιο λογαριασμό.

δ) Αρχικά αποθέματα

Αρχικά αποθέματα: (4q)

2.047. Τα αποθέματα αυτά αποτελούν τα έτοιμα ή ημιτελή αποθέματα ιδίων προϊόντων που υπάρχουν στις γεωργικές εκμεταλλεύσεις του κλάδου (δηλαδή στα χέρια παραγωγών) στην αρχή του έτους αναφοράς. Τα αποθέματα στα διάφορα στάδια εμπορίας καθώς και τα αποθέματα παρέμβασης δεν πρέπει να καταγράφονται εδώ (βλέπε σημείο 2.201 και επόμενα όσον αφορά το χειρισμό του ζωικού κεφαλαίου).

2.048. Τα αποθέματα που καταγράφονται στη γραμμή "πουλερικά" θα πρέπει να περιλαμβάνουν τα αυγά που επωάζονται σε εκκολαπτήρια κατά την έναρξη της περιόδου αναφοράς, εφόσον θεωρούνται συνεχιζόμενες εργασίες πουλερικών (βλέπε σημείο 2.018).

ε) Συνολικοί διαθέσιμοι πόροι

Συνολικοί διαθέσιμοι πόροι: (5q) = χρησιμοποιήσιμη παραγωγή συν αρχικά αποθέματα

στ) Ενδοανάλωση στη μονάδα

Ενδοανάλωση στη μονάδα: (6q)

2.049. Στις στήλες αυτές πρέπει να καταγράφονται τα γεωργικά προϊόντα που παράγονται εντός της γεωργικής μονάδας (τοπική ΜΟΔ) και τα οποία χρησιμοποιούνται από την εν λόγω μονάδα ως εισροές στην παραγωγική διαδικασία κατά τη διάρκεια της ίδιας λογιστικής περιόδου.

2.050. Όλα τα γεωργικά προϊόντα (πλην των ζώων, βλέπε σημεία 2.067 και 2.208) που πωλούνται από μια γεωργική μονάδα σε άλλες παραγωγικές γεωργικές μονάδες πρέπει να καταγράφονται ως πωλήσεις και στη συνέχεια ως ενδιάμεσες αναλώσεις. Τούτο ισχύει και για τα αγαθά που υφίστανται επεξεργασία καθώς και για τα υποπροϊόντα τους (π.χ. αποβουτυρωμένο γάλα, πίτυρο, ελαιόπιττες, πολτός ζαχαρότευτλων και ξηρά φύλλα, καθώς και επιστροφή σπόρων μετά την επεξεργασία).

Ταξινόμηση της ενδοανάλωσης στη μονάδα

2.051. Η ενδοανάλωση στη μονάδα μπορεί να ταξινομηθεί ανάλογα με τη χρήση των προϊόντων που αναλώνονται:

2.052. Προϊόντα που ενδοαναλώνονται εντός του κλάδου από την ίδια γεωργική δραστηριότητα (δηλαδή ίδια κλάση δραστηριότητας σε τετραψήφιο επίπεδο NACE αναθ. 1):

- σπόροι (δημητριακών, λαχανικών, λουλουδιών κ.λπ.): χρησιμοποιούνται για την ίδια καλλιέργεια,

- κρασοστάφυλα και μούστος σταφυλιών: χρησιμοποιούνται στην παραγωγή κρασιού,

- ελιές: χρησιμοποιούνται στην παραγωγή ελαιολάδου,

- γάλα: χρησιμοποιείται για τη διατροφή των ζώων.

2.053. Προϊόντα που ενδοαναλώνονται εντός του κλάδου από διαφορετική γεωργική δραστηριότητα (δηλαδή διαφορετική κλάση δραστηριότητας σε τετραψήφιο επίπεδο NACE αναθ. 1):

Πρόκειται κυρίως για προϊόντα καλλιεργειών που χρησιμοποιούνται για τη διατροφή των ζώων, αλλά και ζωικά υποπροϊόντα που χρησιμοποιούνται στην παραγωγική διαδικασία άλλης δραστηριότητας (υγρή κοπριά και κοπριά που χρησιμοποιούνται ως λίπασμα για καλλιέργειες. Αυτά τα προϊόντα καλλιεργειών δύνανται να ταξινομηθούν ανάλογα με την εμπορευσιμότητά τους (η οποία αξιολογείται γενικά):

- εν γένει εμπορεύσιμα προϊόντα διατροφής των ζώων: δημητριακά (σπόροι σιταριού, σίκαλης, κριθαριού, βρώμης, αραβοσίτου, σόργου, ρυζιού και λοιπών δημητριακών)· πρωτεϊνούχα φυτά· πατάτες· ελαιόσποροι (κραμβόσποροι, ηλιόσποροι, σπόροι σόγιας και λοιποί ελαιόσποροι),

- εν γένει μη εμπορεύσιμα προϊόντα διατροφής των ζώων:

- ετήσια προϊόντα χορτονομής: σκαλιστικά φυτά (ζαχαρότευτλα, κτηνοτροφικά τεύτλα, rutabagas, γογγύλια για ζωοτροφή, καρότα για ζωοτροφή, κτηνοτροφικά λάχανα/σγουρά λάχανα και άλλα σκαλιστικά φυτά)· κτηνοτροφικός αραβόσιτος και λοιπές χλωρές ζωοτροφές (χλωρές, αποξηραμένες ή διατηρημένες),

- πολυετή προϊόντα χορτονομής: μόνιμα και προσωρινά προϊόντα χορτονομής που προκύπτουν από οικονομική δραστηριότητα (χλωρές, αποξηραμένες ή διατηρημένες),

- υποπροϊόντα χορτονομής (άχυρο, λεπτό άχυρο, φύλλα και άκρες φυτών και άλλα υποπροϊόντα χορτονομής).

Ορισμός των ενδοαναλώσεων στη μονάδα που θα περιληφθούν στην παραγωγή του κλάδου

2.054. Τα γεωργικά προϊόντα που ενδοαναλώνονται εντός των γεωργικών μονάδων δεν λαμβάνονται υπόψη στη μέτρηση της γεωργικής παραγωγής του κλάδου δραστηριότητας παρά μόνον εάν πληρούν ορισμένα κριτήρια. Ο καθορισμός περιοριστικών κριτηρίων για την καταγραφή των ενδοαναλώσεων πρέπει να πληροί δύο προϋποθέσεις: πρώτον, μία μεθοδολογική προϋπόθεση: με την απόκλιση από το "γράμμα" του ΕΣΛ 95 θα ήταν σκόπιμο να ακολουθήσουμε το πνεύμα του κανόνα αυτού (στόχος που επιδιώκεται με την αναφορά σε δύο διαφορετικές δραστηριότητες)· δεύτερον, μία πρακτική προϋπόθεση: τα κριτήρια που θα θεσπιστούν πρέπει να ορίζουν σαφές και συγκρίσιμο πλαίσιο βάσει του οποίου θα ορίζεται ποιες ενδοαναλώσεις πρέπει να καταγραφούν, προκειμένου η εν λόγω μέθοδος μέτρησης της παραγωγής να είναι εφικτή.

2.055. Τα εν λόγω κριτήρια είναι τα ακόλουθα:

1. Οι δύο δραστηριότητες πρέπει να αναφέρονται σε διαφορετικά τετραψήφια επίπεδα της NACE αναθ. 1 (τμήμα 01: "Γεωργία, θήρα και συναφείς δραστηριότητες"). Συνεπώς, η εφαρμογή του κριτηρίου αυτού αποκλείει, λόγου χάρη, την καταγραφή του γάλακτος που χρησιμοποιείται για τη διατροφή των ζώων και των σπόρων που παράγονται και χρησιμοποιούνται στην ίδια εκμετάλλευση για τη φυτική παραγωγή (κατά τη διάρκεια της ίδιας λογιστικής περιόδου).

2. Το γεωργικό προϊόν πρέπει να έχει σημαντική οικονομική αξία για μεγάλο αριθμό γεωργών.

3. Τα στοιχεία για τις τιμές και τις ποσότητες πρέπει να είναι διαθέσιμα χωρίς σημαντικές δυσκολίες. Το κριτήριο αυτό εφαρμόζεται δύσκολα όσον αφορά ορισμένα μη εμπορεύσιμα προϊόντα.

2.056. Σύμφωνα με τον ορισμό των κριτηρίων επιλογής για το συνυπολογισμό των προϊόντων που ενδοαναλώνονται στη μέτρηση της παραγωγής (βλέπε σημείο 2.055), μόνο τα φυτικά προϊόντα που χρησιμοποιούνται για τη διατροφή των ζώων (εμπορεύσιμα ή όχι) πρέπει να καταγράφονται στη φυτική παραγωγή του κλάδου δραστηριότητας.

2.057. Όταν αυτά τα προϊόντα καταγράφονται στην παραγωγή του κλάδου, πρέπει επίσης να καταγράφονται ως ενδιάμεση ανάλωση, τηρώντας έτσι την αρχή ότι λαμβάνονται υπόψη οι συνολικές ποσότητες των προϊόντων που παράγονται και στη συνέχεια χρησιμοποιούνται για διαφορετική δραστηριότητα παραγωγής κατά τη διάρκεια του έτους αναφοράς (βλέπε σημείο 2.055). Όταν η μετατροπή από παραγωγή σε ενδιάμεση ανάλωση διαρκεί περισσότερο από το εν λόγω έτος αναφοράς, οι αντίστοιχες ποσότητες της παραγωγής πρέπει να περιλαμβάνονται στη στήλη "τελικά αποθέματα" του οικείου προϊόντος κατά το έτος αναφοράς.

2.058. Τα ζωικά υποπροϊόντα εξαιρούνται από την ενδοανάλωση στη μονάδα λόγω των πρακτικών δυσκολιών σχετικά με την έλλειψη στοιχείων για τις ποσότητες και ιδιαίτερα τις τιμές.

ζ) Μεταποίηση από τους παραγωγούς

Με