ΑΠΟΦΑΣΗ ΤΟΥ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟΥ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟΥ

της 17ης Ιουλίου 1996

για τη σύσταση προσωρινής εξεταστικής επιτροπής

(96/C 239/01)

Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο,

- έχοντας υπόψη τη συνθήκη για την ίδρυση της Ευρωπαϊκής Κοινότητας, και ιδίως το άρθρο 138 Γ,

- έχοντας υπόψη την απόφαση του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, του Συμβουλίου και της Επιτροπής, της 19ης Απριλίου 1995, σχετικά με τις λεπτομερείς διατάξεις άσκησης του δικαιώματος εξέτασης των πραγμάτων από το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο (1),

- έχοντας υπόψη το άρθρο 136 του κανονισμού του,

- λαμβάνοντας υπόψη το αίτημα, το οποίο επισυνάπτεται στην εν λόγω απόφαση, περισσοτέρων του ενός τετάρτου των βουλευτών για τη σύσταση προσωρινής εξεταστικής επιτροπής με την οποία θα ερευνηθούν οι ενδεχόμενες παραβάσεις ή η κακή διαχείριση στην εφαρμογή του κοινοτικού δικαίου σε ό,τι αφορά τη σπογγώδη εγκεφαλοπάθεια των βοοειδών (BSE),

- λαμβάνοντας υπόψη τις δράσεις που σύμφωνα με πληροφορίες εκκρεμούν επί του παρόντος σε εθνικά και κοινοτικά δικαστήρια,

- έχοντας υπόψη το γεγονός ότι στις 12 και 13 Ιουλίου 1996 οι Πρόεδροι του Δικαστηρίου και του Πρωτοδικείου εξέδωσαν προσωρινές αποφάσεις στις υποθέσεις C-180/96R και T-76/96Rαντίστοιχα,

- έχοντας υπόψη την πρόταση της Διάσκεψης των Προέδρων της 17ης Ιουλίου 1996 σχετικά με το εν λόγω αίτημα,

1. αποφασίζει να συγκροτήσει προσωρινή εξεταστική επιτροπή ώστε να ερευνηθούν οι υπόνοιες παράβασης ή κακής διαχείρισης στην εφαρμογή του κοινοτικού δικαίου σε ό,τι αφορά την BSE, με κάθε επιφύλαξη της δικαιοδοσίας των εθνικών και κοινοτικών δικαστικών οργάνων 7

2. αποφασίζει ότι η προσωρινή εξεταστική επιτροπή θα υποβάλει έκθεση στο Κοινοβούλιο τρεις μήνες μετά τη δημοσίευση της παρούσας απόφασης στην Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων 7

3. αποφασίζει ότι η προσωρινή εξεταστική επιτροπή θα αποτελείται από 19 μέλη.

(1) ΕΕ αριθ. L 113 της 19. 5. 1995, σ. 2.

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ

Αίτημα για τη σύσταση προσωρινής εξεταστικής επιτροπής η οποία θα ερευνήσει τις ενδεχόμενες παραβάσεις ή την κακή διαχείριση στην εφαρμογή του κοινοτικού δικαίου σε ό,τι αφορά τη σπογγώδη εγκεφαλοπάθεια των βοοειδών (BSE)

Σύμφωνα με το άρθρο 138 Γ της συνθήκης ΕΚ, τα κάτωθι υπογεγραμμένα μέλη ζητούν τη σύσταση προσωρινής εξεταστικής επιτροπής η οποία θα ερευνήσει τις ενδεχόμενες παραβάσεις ή την κακή διαχείριση στην εφαρμογή του κοινοτικού δικαίου σε ό,τι αφορά την BSE

1. Αντικείμενο της εξέτασης

1.1. Το φαινόμενο της BSE

Η BSE, η επονομαζόμενη «αρρώστεια της τρελής αγελάδας», παρατηρήθηκε για πρώτη φορά στο Ηνωμένο Βασίλειο το 1986. Από το 1988 σημειώθηκαν πάνω από 160 000 περιστατικά BSE σε κοπάδια στη Βρετανία, σύμφωνα με τα στοιχεία που παραχώρησε το Ηνωμένο Βασίλειο τον Μάιο 1996.

Περιστατικά BSE έχουν επίσης παρατηρηθεί στη Γαλλία, την Ιρλανδία, την Πορτογαλία και την Ελβετία.

Σχετικά προληπτικά μέτρα άρχισαν να λαμβάνονται στο Ηνωμένο Βασίλειο από το 1988 και σε επίπεδο Ένωσης από το 1990.

Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο έχει εγκρίνει, από το 1990, διάφορα ψηφίσματα σχετικά με την BSE, υπέβαλε προτάσεις με στόχο την εξάλειψη της εν λόγω ασθένειας (1).

Το Μάρτιο 1996 ο ανεξάρτητος φορέας παροχής συμβουλών στη βρετανική κυβέρνηση για τα θέματα που αφορούν την BSE δημοσίευσε νέες πληροφορίες για την πρόσφατη εμφάνιση ορισμένων άτυπων περιπτώσεων της ασθένειας Creutzfeld-Jakob στο Ηνωμένο Βασίλειο και ανέφερε ότι, ελλείψει άλλης αξιόπιστης εναλλακτικής θεωρίας, η πιθανότερη εξήγηση ήταν ότι εν λόγω περιπτώσεις συνδέονται με την BSE.

Στις 22 Μαρτίου 1996 η επιστημονική κτηνιατρική επιτροπή της Ευρωπαϊκής Ένωσης αναγνώρισε την ανάγκη για αναθεώρηση της καταλληλότητας των υφιστάμενων κοινοτικών μέτρων υπό το φως των νέων αυτών πληροφοριών 7 η επιτροπή αναγνώρισε επίσης ότι ο κίνδυνος εξάπλωσης της BSE θα μπορούσε κυρίως να περιορισθεί με τον αποκλεισμό από την αλυσίδα διατροφής των ζώων που ενδεχομένως έχουν εκτεθεί στην επιδημία.

Στις 27 Μαρτίου 1996 η Επιτροπή ενέκρινε την απόφαση 96/239/ΕΚ με την οποία απαγορεύονται οι εξαγωγές από το Ηνωμένο Βασίλειο σε άλλα κράτη μέλη και τρίτες χώρες ζώντων βοοειδών, σφαγίων βοοειδών βρετανικής προέλευσης, καθώς και αριθμού άλλων προϊόντων που παράγονται από σφάγια βοοειδών βρετανικής προέλευσης, καθώς και οστεαταλεύρων. Με την ευκαιρία αυτή η Επιτροπή ανέφερε ότι δεν μπορεί να αποκλεισθεί πλήρως ο κίνδυνος μετάδοσης της BSE στον άνθρωπο.

Στις 11 Ιουνίου 1996 τα προληπτικά μέτρα που επεβλήθησαν με την απόφαση 96/239/ΕΚ της Επιτροπής μετριάσθηκαν εν μέρει. Η απαγόρευση της εξαγωγής σπέρματος βοοειδών καταργήθηκε. Σε ό,τι αφορά τα λοιπά προϊόντα (ιδιαίτερα δε τη ζελατίνη και το στέαρ) η κατάργηση της εξαγωγής εξαρτήθηκε από την εφαρμογή ορισμένων μέτρων κατά την επεξεργασία. Η νέα αυτή απόφαση δίνει επίσης το δικαίωμα στην Επιτροπή να διεξάγει κοινοτικούς ελέγχους, πριν επιτραπούν εκ νέου οι εξαγωγές στέατος ή ζελατίνης.

Στις 16 Ιουλίου 1996, κατόπιν προσκλήσεως από το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, ο Πρόεδρος της Επιτροπής Jacques Santer και ο αρμόδιος για τη γεωργία επίτροπος Franz Fischler αναφέρθηκαν στην πολιτική ενημέρωσης της Επιτροπής σχετικά με την BSE από το 1988 και στα μέτρα τα οποία έχουν ληφθεί για να διασφαλίσουν τη συμμόρφωση προς την απαγόρευση των εξαγωγών με στόχο την εξαφάνιση της ασθένειας.

1.2. Τρέχοντα προβλήματα

Σημαντικά στοιχεία οδηγούν στο συμπέρασμα ότι το πρόβλημα της BSE δεν αντιμετωπίστηκε με την απαραίτητη προσοχή ούτε από την Επιτροπή ούτε από τις εθνικές διοικήσεις, στο πλαίσιο των καθηκόντων τους για τον έλεγχο των οικονομικών φορέων, καθώς και ότι οι δράσεις και οι πρωτοβουλίες που ανελήφθησαν αποδείχθηκαν ανεπαρκείς για την προστασία της υγείας του πληθυσμού της Ευρωπαϊκής Ένωσης και για την αποτελεσματική καταπολέμηση της επιζωοτίας της «τρελής αγελάδας».

- Σύμφωνα με εσωτερικό έγγραφο της Επιτροπής, το οποίο δημοσιεύθηκε στον Τύπο, η Επιτροπή φέρεται ότι υποτίμησε το καθήκον της να ενημερώσει δεόντως τα κράτη μέλη για τους κινδύνους που συνδέονται με την BSE και παρότρυνε ένα κράτος μέλος να μην δημοσιεύει τα αποτελέσματα των ερευνών του.

- Πρόσφατες αποκαλύψεις του Τύπου αναφέρουν ότι η απαγόρευση εξαγωγής που αποφάσισε η Επιτροπή στις 27 Μαρτίου 1996 δεν τηρήθηκε από ορισμένα κράτη μέλη. Η Επιτροπή, σε συνεργασία με τα κράτη μέλη, διεξάγει επί του παρόντος έρευνες ώστε να διαλευκανθούν οι υπόνοιες αυτές.

- Παρά το γεγονός ότι η βρετανική κυβέρνηση απαγόρευσε τον Ιούλιο του 1988 την πώληση ζωοτροφών προοριζόμενων για μηρυκαστικά που περιέχουν πρωτεΐνες μηρυκαστικών, το Συμβούλιο έλαβε τα πρώτα μέτρα για το θέμα αυτό μόλις το 1990. Εξάλλου, το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο είχε καλέσει ήδη από το 1990 την Επιτροπή να υποβάλει πρόταση για την απαγόρευση της σίτισης των μηρυκαστικών με ανακυκλωμένες ζωικές πρωτεΐνες που προέρχονται από πτώματα ζώων (1).

- Ύστερα από τεχνολογική μετατροπή της μεθόδου παρασκευής των αλεύρων ζωικής προέλευσης, η επιζωοτία εκδηλώθηκε χωρίς τα κράτη μέλη και η Επιτροπή να έχουν λάβει μέριμνα για τον αποτελεσματικό έλεγχο της ακινδυνότητας των νέων αυτών διαδικασιών και των ενεργειών των ενδιαφερομένων οικονομικών φορέων.

1.3. Ο στόχος της προσωρινής εξεταστικής επιτροπής

Αντικείμενο της προσωρινής εξεταστικής επιτροπής είναι να εξακριβώσει την αλήθεια των υπονοιών αυτών και τις επιπτώσεις επί των διοικήσεων και των ενδιαφερομένων οικονομικών φορέων, χωρίς να θίγονται οι αρμοδιότητες των κοινοτικών και εθνικών δικαστικών οργάνων. Η Επιτροπή θα μπορέσει, ενδεχομένως, να διατυπώσει τις συστάσεις που προβλέπονται στο άρθρο 4 παράγραφος 3 της απόφασης του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, του Συμβουλίου και της Επιτροπής της 19ης Απριλίου 1995 σχετικά με τους όρους άσκησης του δικαιώματος έρευνας του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, καθώς και στο άρθρο 136 παράγραφος 10 του κανονισμού του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου.

2. Αιτιολογική έκθεση

2.1. Στάση της Επιτροπής όσον αφορά τη διάδοση στοιχείων για την BSE

Στο προαναφερθέν εσωτερικό έγγραφο της Επιτροπής, συνάγεται το συμπέρασμα ότι θα πρέπει «να εφαρμοσθεί η παραπληροφόρηση» όσον αφορά την BSE και ότι θα ήταν «καλύτερο να αναφέρεται ότι ο Τύπος έχει την τάση να υπερβάλλει». Η εξεταστική επιτροπή θα εξετάσει το ζήτημα εάν και σε ποιο βαθμό μια τέτοια στάση χαρακτήρισε εν γένει τη δράση της Επιτροπής και των ενδιαφερομένων κρατών μελών όσον αφορά τα πραγματικά δεδομένα που αφορούν τη διάδοση της BSE και τα καθήκοντά τους, από άποψη κοινοτικού δικαίου, τόσο όσον αφορά την προστασία της υγείας των ευρωπαίων καταναλωτών όσο και τους απαραίτητους ελέγχους επί των επίμαχων προϊόντων εντός της εσωτερικής αγοράς.

Θα εξετάσει επίσης τη συνέχεια που θα δοθεί και τις επιπτώσεις επί των διοικήσεων των κρατών μελών και των εθνικών υπηρεσιών ελέγχου και έρευνας.

2.2. Δημοσίευση των αποτελεσμάτων της έρευνας στον τομέα της BSE

Η εξεταστική επιτροπή θα εξακριβώσει εάν οι διοικήσεις των κρατών μελών, κάποιοι ιδιώτες ή άλλοι οργανισμοί απετέλεσαν αντικείμενο αιτήσεων ή συστάσεων που είχαν ως στόχο να μην έλθουν στην επιφάνεια δεδομένα που είχαν στην κατοχή τους σχετικά με τη φύση και την έκταση της επιζωοτίας και με την εξέλιξη των επιστημονικών δεδομένων στο θέμα αυτό.

2.3. Έλεγχος της παραγωγής και των εξαγωγών ανακυκλωμένων ζωικών πρωτεϊνών

Τον Ιούλιο του 1988 η βρετανική κυβέρνηση απαγόρευσε την πώληση ζωοτροφών για μηρυκαστικά που περιείχαν πρωτεΐνες μηρυκαστικών. Στη συνέχεια, το Ηνωμένο Βασίλειο φέρεται ότι συνέχισε να εξάγει στα άλλα κράτη μέλη και σε τρίτες χώρες τις ανακυκλωμένες ζωικές πρωτεΐνες που προέρχονται από πτώματα ζώων. Οι εξαγωγές, ιδίως προς τη Γαλλία, φέρονται ότι αυξήθηκαν σημαντικά από τότε που απαγορεύθηκε η χρήση των ζωικών αυτών πρωτεϊνών στη βρετανική αγορά.

Η εξεταστική επιτροπή θα αξιολογήσει τα μέτρα ελέγχου της ποιότητας και της διανομής ζωοτροφών που έλαβαν οι αρμόδιες υπηρεσίες της Επιτροπής και των κρατών μελών ύστερα από την εισαγωγή νέων μεθόδων παρασκευής αλεύρων ζωικής προέλευσης στο Ηνωμένο Βασίλειο και σε άλλα κράτη μέλη.

2.4. Έλεγχοι της προσωρινής απαγόρευσης εξαγωγών βοοειδών, βοείου κρέατος και προϊόντων με βάση το κρέας

Η απόφαση που έλαβε η Επιτροπή το Μάρτιο του 1996 να απαγορεύσει την εξαγωγή βοοειδών προέλευσης Ηνωμένου Βασιλείου προς άλλα κράτη μέλη και τρίτες χώρες δεν φαίνεται να τηρείται. Η εξεταστική επιτροπή θα μελετήσει την αποτελεσματικότητα των διοικητικών ελέγχων στο επίπεδο των κρατών μελών.

3. Εντολή της προσωρινής εξεταστικής επιτροπής

Η προσωρινή εξεταστική επιτροπή θα συγκροτηθεί προκειμένου να διαλευκανθούν η φύση και τα αίτια των υπονοιών παραβίασης ή κακής διοίκησης στην εφαρμογή του κοινοτικού δικαίου από τις αρμόδιες αρχές της Ευρωπαϊκής Ένωσης και των κρατών μελών σε ό,τι αφορά τη BSE, χωρίς να θίγονται οι αρμοδιότητες των κοινοτικών και εθνικών δικαστικών οργάνων.

Η εξεταστική επιτροπή θα εντοπίσει τις ενδεχόμενες δυσλειτουργίες και θα διατυπώσει συμπεράσματα με βάση τις απαιτήσεις της δημόσιας υγείας. Θα προτείνει βελτιώσεις ιδίως σε ό,τι αφορά:

- τη διαφάνεια της πολιτικής για την καταπολέμηση της BSE μέσω της ευρύτερης διάδοσης των δεδομένων και των αποτελεσμάτων της έρευνας στον τομέα αυτό,

- το σύστημα ελέγχου των μέτρων απαγόρευσης της εξαγωγής των εν λόγω προϊόντων,

- την έγκριση κάθε μέτρου χρήσιμου για την προστασία της δημόσιας υγείας και για την αποκατάσταση της καλής λειτουργίας των αγορών.

4. Διάρκεια της προσωρινής εξεταστικής επιτροπής

Η προσωρινή εξεταστική επιτροπή θα υποβάλει έκθεση εντός τριών μηνών από τη δημοσίευση της απόφασης του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου για τη σύστασή της.(1) ΣΠ της 6. 6. 1996, μέρος ΙΙ σημείο 11.

ΕΕ αριθ. C 177 της 22. 4. 1996, σ. 55,

ΕΕ αριθ. C 42 της 15. 2. 1993, σ. 273,

ΕΕ αριθ. C 175 της 16. 7. 1990, σ. 173.

(1) ΕΕ αριθ. C 175 της 16. 7. 1990, σ. 173.