Σύσταση του Συμβουλίου

της 15ης Ιουνίου 2001

για τους γενικούς προσανατολισμούς των οικονομικών πολιτικών των κρατών μελών της Κοινότητας

(2001/483/ΕΚ)

ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ,

Έχοντας υπόψη:

τη συνθήκη για την ίδρυση της Ευρωπαϊκής Κοινότητας, και ιδίως το άρθρο 99 παράγραφος 2,

τη σύσταση της Επιτροπής,

τη συζήτηση στο Ευρωπαϊκό Συμβούλιο του Göteborg στις 15 Ιουνίου,

Εκτιμώντας ότι το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο εξέδωσε ψήφισμα σχετικά με τη σύσταση της Επιτροπής,

ΑΠΕΥΘΥΝΕΙ ΤΗΝ ΑΚΟΛΟΥΘΗ ΣΥΣΤΑΣΗ:

ΠΙΝΑΚΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΩΝ

>ΘΕΣΗ ΠΙΝΑΚΑ>

I. ΓΕΝΙΚΟΙ ΠΡΟΣΑΝΑΤΟΛΙΣΜΟΙ ΤΩΝ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ

1. ΕΙΣΑΓΩΓΗ

Ένα χρόνο νωρίτερα, στο Ευρωπαϊκό Συμβούλιο της Λισαβόνας, η Ευρωπαϊκή Ένωση είχε θέσει ένα νέο στρατηγικό στόχο για την επόμενη δεκαετία: "να καταστεί η πιο ανταγωνιστική και δυναμική οικονομία της γνώσης στον κόσμο, ικανή για διαρκή οικονομική ανάπτυξη που να συνοδεύεται από την ποσοτική και ποιοτική βελτίωση της απασχόλησης και μεγαλύτερη κοινωνική συνοχή". Προκειμένου να ανταποκριθούν στη φιλοδοξία αυτή, οι Γενικοί Προσανατολισμοί των Οικονομικών Πολιτικών (ΓΠΟΠ) του 2000 περιείχαν μία συνολική στρατηγική για την οικονομική πολιτική που συνδύαζε μακροοικονομικές πολιτικές προσανατολισμένες στην ανάπτυξη και τη σταθερότητα με βαθιές μεταρρυθμίσεις των αγορών εργασίας, προϊόντων και κεφαλαίων. Οι πολιτικές αυτές είχαν ως στόχο τη στήριξη της οικονομικής ανάπτυξης βραχυπρόθεσμα, την παγίωση της μελλοντικής ανάπτυξης μεσοπρόθεσμα και, πιο μακροπρόθεσμα, την ενίσχυση της δυνατότητας αποτελεσματικής απορρόφησης των επιπτώσεων από τη γήρανση του πληθυσμού.

Οι ΓΠΟΠ του 2001 επιβεβαιώνουν τις οικονομικές στρατηγικές που εφαρμόστηκαν και τις επεκτείνουν βάσει των αποτελεσμάτων του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου της Στοκχόλμης (23-24 Μαρτίου 2001) στο οποίο τονίστηκε ότι η Ένωση και τα κράτη μέλη είναι πλήρως προσηλωμένα στην επίτευξη του στόχου της πλήρους απασχόλησης τον οποίο θεωρούν ως σημαντικό μέσο στην αντιμετώπιση της πρόκλησης της γήρανσης του πληθυσμού. Τονίστηκε επίσης ότι η προώθηση της βιώσιμης ανάπτυξης πρέπει να ενσωματωθεί στους ΓΠΟΠ. Εκπονήθηκαν στο πλαίσιο της υλοποίησης των ΓΠΟΠ του 2000, και λαμβάνοντας υπόψη την εξέλιξη της σημερινής κατάστασης καθώς και τις μελλοντικές οικονομικές προοπτικές που παρουσίασε η Επιτροπή στις εαρινές οικονομικές προβλέψεις του 2001.

Το κεφάλαιο 2 ξεκινά με την παρουσίαση του οικονομικού περιβάλλοντος στο οποίο εντάσσονται οι παρόντες γενικοί προσανατολισμοί και καταλήγει εξετάζοντας τις κυριότερες προκλήσεις που θα πρέπει να αντιμετωπίσουν οι οικονομικές πολιτικές βραχυπρόθεσμα, μεσοπρόθεσμα και μακροπρόθεσμα. Το κεφάλαιο 3 διατυπώνει στη συνέχεια συστάσεις γενικής πολιτικής που ισχύουν για όλα τα κράτη μέλη και την Κοινότητα. Στο πλαίσιο αυτής της γενικής στρατηγικής, οι πολιτικές προτεραιότητες διαφέρουν κάπως από το ένα κράτος μέλος στο άλλο είτε λόγω των διαφορών στο επίπεδο των επιδόσεων ή των οικονομικών προοπτικών, είτε λόγω των ιδιαιτεροτήτων των δομών και των θεσμών τους. Λαμβάνοντας πλήρως υπόψη τις ιδιαιτερότητες αυτές, το μέρος ΙΙ του παρόντος εγγράφου παρουσιάζει τους οικονομικούς προσανατολισμούς ανά χώρα. Οι δημοσιονομικές συστάσεις βασίζονται στα εθνικά προγράμματα σταθερότητας ή σύγκλισης, στις βασικές οικονομικές υποθέσεις στις οποίες στηρίζονται και στις σχετικές γνώμες του Συμβουλίου. Κατά την αξιολόγηση που θα διενεργηθεί το 2002 για κατά πόσον ακολουθήθηκαν οι συστάσεις αυτές θα ληφθούν υπόψη και οι σημαντικές μεταβολές του γενικότερου οικονομικού περιβάλλοντος.

2. ΒΑΣΙΚΕΣ ΠΡΟΤΕΡΑΙΟΤΗΤΕΣ ΚΑΙ ΔΡΑΣΕΙΣ

2.1. Πρόσφατες οικονομικές εξελίξεις και προοπτικές

Αισθητά λιγότερο ευνοϊκό οικονομικό περιβάλλον - Από τις αρχές του καλοκαιριού του 2000, όταν εγκρίθηκαν οι προηγούμενοι προσανατολισμοί από το Συμβούλιο, το παγκόσμιο οικονομικό περιβάλλον έγινε αισθητά λιγότερο θετικό λόγω ορισμένων αλληλοσυνδεομένων παραγόντων. Ενώ η παγκόσμια επιβράδυνση γενικά αναμένεται να είναι σχετικά βραχυπρόθεσμη, υπάρχει σημαντικός κίνδυνος για ένα λιγότερο ευνοϊκό αποτέλεσμα.

Πρώτον, κατά τη διάρκεια του καλοκαιριού οι τιμές του πετρελαίου αυξήθηκαν για να φτάσουν νέες ανώτατες τιμές το φθινόπωρο. Μολονότι έχουν μειωθεί σε σχέση με τις ανώτατες τιμές τους γύρω στα τέλη του 2000 και η επιβραδυνόμενη συνολική ζήτηση μειώνει τον κίνδυνο νέου πετρελαϊκού σοκ, οι τιμές του πετρελαίου παραμένουν σχετικά υψηλές και συνεχίζουν να χαρακτηρίζονται από υψηλό βαθμό αστάθειας. Δεύτερον, και πιο σημαντικό, σημειώθηκε απροσδόκητη και απότομη επιβράδυνση της οικονομικής δραστηριότητας στις Ηνωμένες Πολιτείες και την Ιαπωνία τους τελευταίους μήνες. Στις Ηνωμένες Πολιτείες, κάποια προσαρμογή προς μια πιο βιώσιμη ανάπτυξη ήταν τόσο αναμενόμενη όσο και επιθυμητή, δεδομένου ότι θα μπορούσε να οδηγήσει σε μία διόρθωση των σημαντικών ανισορροπιών που προέκυψαν κατά τη διάρκεια της ανάπτυξης. Οι προσδοκίες για ανάκαμψη το δεύτερο εξάμηνο του 2001 βασίζονταν μεταξύ άλλων στη σωστή χρήση του διαθέσιμου περιθωρίου για κινήσεις οικονομικής πολιτικής. Ωστόσο, εξακολουθούν να υπάρχουν πολλές αβεβαιότητες. Στην Ιαπωνία, η εύθραυστη ανάκαμψη διαψεύστηκε και η οικονομία παραμένει ευάλωτη. Το επιδεινούμενο εξωτερικό περιβάλλον επηρεάζει ήδη την ανάπτυξη σε ορισμένες αναδυόμενες οικονομίες, κυρίως μέσω της επιβράδυνσης των εξαγωγών. Τρίτον, η αστάθεια των διεθνών χρηματιστηριακών αγορών παρέμεινε ιδιαίτερη υψηλή και παρατηρήθηκε σοβαρή διόρθωση, ιδίως στις τεχνολογικές μετοχές, πράγμα που αντικατοπτρίζει μία διόρθωση προς τα κάτω των προσδοκιών των επενδυτών σε σχέση με τις μακροπρόθεσμες προοπτικές κερδοφορίας.

Ικανοποιητικές προοπτικές ανάπτυξης στη ζώνη ευρώ - Το δεύτερο έτος της Οικονομικής και Νομισματικής Ένωσης υπήρξε επιτυχημένο. Στη ζώνη ευρώ, η οικονομική ανάπτυξη έφτασε στο υψηλότερο σημείο της και η ανεργία μειώθηκε στο χαμηλότερο επίπεδο της τελευταίας δεκαετίας. Ο ονομαστικός πληθωρισμός επιταχύνθηκε, λόγω συγκυριακών παραγόντων κυρίως όπως οι τιμές της ενέργειας και η χαμηλή ισοτιμία του ευρώ, αλλά ο διαρθρωτικός πληθωρισμός αναμένεται να διαμορφωθεί μεσοπρόθεσμα αρκετά κάτω από το 2 %. Ωστόσο, ο ρυθμός της ανάπτυξης επηρεάστηκε, πρώτον από το αρνητικό σοκ των τιμών του πετρελαίου και, δευτερευόντως, από τη μείωση της συνολικής ζήτησης.

>PIC FILE= "L_2001179EL.000401.TIF">

Μελλοντικά, παρά την ύφεση της παγκόσμιας οικονομικής δραστηριότητας που επηρεάζει τις σχετικές προοπτικές, η ζώνη ευρώ φαίνεται ότι το 2001-2002 θα συνεχίσει να έχει σχετικά ισχυρή οικονομική ανάπτυξη της τάξης του 2,75 % και συνεχή δημιουργία απασχόλησης, ενώ ο κίνδυνος ανοδικής πορείας των τιμών έχει μειωθεί. Η εντυπωσιακή βελτίωση των θεμελιωδών μακροοικονομικών μεγεθών, περιλαμβανομένων των συγκρατημένων μισθολογικών αυξήσεων και των υγιών πολιτικών συνέβαλαν στη δημιουργία ενός θετικού επενδυτικού κλίματος και στη σταθερή δημιουργία απασχόλησης. Αποτέλεσμα ήταν ένας "ενάρετος κύκλος" ο οποίος βασίστηκε κυρίως στην εσωτερική ζήτηση. Μολονότι μειώθηκε κάπως, η εμπιστοσύνη των επιχειρήσεων και ιδίως αυτή των καταναλωτών παραμένουν σαφώς πάνω από τον μακροπρόθεσμο μέσο όρο τους δεδομένου ότι εξακολουθούν να στηρίζονται στον αυξημένο δυναμισμό της οικονομίας. Το υψηλό ποσοστό χρήσης της παραγωγικής ικανότητας, οι ευνοϊκές χρηματοδοτικές συνθήκες και η υψηλή κερδοφορία στηρίζουν την επενδυτική ζήτηση, ενώ η αύξηση των διαθέσιμων εισοδημάτων, που ενισχύθηκε από την αύξηση της παραγωγικότητας, την υψηλότερη απασχόληση και τις φορολογικές μεταρρυθμίσεις, συνεχίζει να ενισχύει τη ζήτηση των καταναλωτών.

>PIC FILE= "L_2001179EL.000402.TIF">

Επιπλέον, η μεγάλη ενιαία αγορά σε συνδυασμό με το ενιαίο νόμισμα αποτελεί μία ισχυρή και σταθερή βάση για την εσωτερική ανάπτυξη, με μικρότερη έκθεση στις συναλλαγματικές διακυμάνσεις. Η προσεχής εισαγωγή των χαρτονομισμάτων και κερμάτων σε ευρώ την 1η Ιανουαρίου 2002 θα δώσει ακόμη μεγαλύτερη ώθηση στην οικονομική ενοποίηση και θα μετατρέψει το ευρώ σε μία πραγματικότητα για την καθημερινή μας ζωή καθιστώντας τη νομισματική ένωση πιο ορατή. Ακόμη, χάρη στην πρόοδο των οικονομικών μεταρρυθμίσεων, έχει βελτιωθεί η ικανότητα αντίστασης της ζώνης ευρώ στις εξωτερικές αναταράξεις. Έτσι, ακόμη και αν υλοποιηθούν οι εξωτερικοί κίνδυνοι για ύφεση - ιδιαίτερα αν δεν επιστρέψει ταχέως η αμερικανική οικονομία σε ρυθμούς ισχυρής ανάπτυξης - οι παραπάνω παράγοντες θα βοηθήσουν στην ομαλή απορρόφηση των επιπτώσεων στη ζώνη ευρώ.

Τα κράτη μέλη που δεν ανήκουν στη ζώνη ευρώ - Ύστερα από την έντονη οικονομική ανάπτυξη και δημιουργία θέσεων εργασίας κατά το 2000, η Δανία, η Σουηδία και το Ηνωμένο Βασίλειο, όπως και η ζώνη ευρώ, επηρεάστηκαν επίσης από την επιδείνωση της παγκόσμιας οικονομίας. Έτσι, οι ρυθμοί οικονομικής ανάπτυξης αναμένεται να είναι πιο συγκρατημένοι. Η επίτευξη σημαντικής προόδου στις διαρθρωτικές μεταρρυθμίσεις και οι υγιείς δημοσιονομικές τους θέσεις επιτρέπουν στις χώρες αυτές να αντιμετωπίσουν ικανοποιητικά το επιδεινούμενο εξωτερικό περιβάλλον. Ο πληθωρισμός στις χώρες αυτές παραμένει ίσος ή μικρότερος από τα επίπεδα της ζώνης ευρώ.

2.2. Κυριότερες προκλήσεις

Βραχυπρόθεσμα, μεσοπρόθεσμα και μακροπρόθεσμα, η Ευρωπαϊκή Ένωση και η ζώνη ευρώ αντιμετωπίζουν ορισμένες βασικές προκλήσεις. Η επιτυχής αντιμετώπιση αυτών των προκλήσεων θα εξαρτηθεί από τις κατάλληλες πολιτικές δράσεις οι οποίες πρέπει να αναληφθούν σήμερα.

Βραχυπρόθεσμη πρόκληση: διατήρηση των ρυθμών ανάπτυξης και της απασχόλησης - Ο άμεσος στόχος είναι να διατηρηθούν οι ισχυρές οικονομικές επιδόσεις στο πλαίσιο λιγότερο θετικών παγκόσμιων οικονομικών συνθηκών. Η ΕΕ και η ζώνη ευρώ θα πρέπει να βασιστούν όλο και περισσότερο στις δικές τους δυνάμεις.

Οι μακροοικονομικές πολιτικές οι προσανατολισμένες στην ανάπτυξη και τη σταθερότητα και οι ευρείες διαρθρωτικές μεταρρυθμίσεις είναι ζωτικής σημασίας για τη διατήρηση και περαιτέρω ενίσχυση του εσωτερικού δυναμικού ανάπτυξης. Θα ενισχύσουν την εμπιστοσύνη των επιχειρήσεων και των καταναλωτών. Στο πλαίσιο αυτό, οι δημοσιονομικές πολιτικές θα πρέπει να συμβάλουν στην αποφυγή υπερβάλλουσας ζήτησης και πληθωριστικών πιέσεων και στη συνέχιση των συγκρατημένων μισθολογικών αυξήσεων. Με τον τρόπο αυτό θα στηριχθεί η σταθερότητα των τιμών και θα διευκολυνθεί η επίτευξη νομισματικών συνθηκών ικανών να οδηγήσουν σε οικονομική ανάπτυξη και συνεχή δημιουργία θέσεων εργασίας.

Ειδικότερα, οι δημοσιονομικές πολιτικές θα πρέπει να έχουν ως στόχο δημοσιονομικές θέσεις σχεδόν ισοσκελισμένες ή πλεονασματικές. Η διατήρηση της μακροοικονομικής σταθερότητας, που επιτεύχθηκε με πολλές θυσίες, και η επέκτασή της στο μέλλον έχει ιδιαίτερη σημασία. Οι πιέσεις για την αύξηση των δημόσιων δαπανών και τη μείωση των φόρων θα μπορούσαν να θέσουν σε κίνδυνο τις δημοσιονομικές θέσεις. Επί πλέον, εμφανίστηκαν μισθολογικές πιέσεις σε ορισμένα κράτη μέλη, οι οποίες προκλήθηκαν από "στενότητα" σε ορισμένες αναδυόμενες αγορές εργασίας και από αιτήματα για αντισταθμίσεις λόγω των πρόσφατων αυξήσεων του ονομαστικού πληθωρισμού και των προηγούμενων συγκρατημένων αυξήσεων.

Η Οικονομική και Νομισματική Ένωση προϋποθέτει μία μείζονα μεταβολή καθεστώτος η οποία μπορεί να πετύχει μόνο αν όλοι οι βασικοί εμπλεκόμενοι στις πολιτικές αναλάβουν τις ευθύνες τους. Η ενιαία νομισματική πολιτική χαράσσεται για όλη τη ζώνη ευρώ συνολικά και η συναλλαγματική ισοτιμία δεν μπορεί να χρησιμοποιηθεί πλέον για την ανάκτηση της χαμένης ανταγωνιστικότητας, λόγω καθυστέρησης των διαρθρωτικών αλλαγών ή ακατάλληλου συνδυασμού μακροοικονομικών πολιτικών.

Συνεπώς, οι κυβερνήσεις και οι κοινωνικοί εταίροι έχουν ιδιαίτερη ευθύνη και οφείλουν να συμβάλουν σε έναν ισόρροπο συνδυασμό οικονομικών πολιτικών τόσο στο επίπεδο των κρατών μελών όσο και στο επίπεδο της ζώνης ευρώ. Καλούνται οι κοινωνικοί εταίροι να συνεχίσουν να ενεργούν με υπεύθυνο τρόπο, ενισχύοντας με τη στάση τους τις προοπτικές για βελτίωση της ανάπτυξης και της απασχόλησης.

Γενικότερα, πρέπει να ενισχυθεί περαιτέρω η αντίσταση της οικονομίας μέσω του σωστού συνδυασμού των διαρθρωτικών μεταρρυθμίσεων. Περισσότερο ευέλικτες και ανοικτές αγορές θα ενισχύσουν τη δυνατότητα αντιμετώπισης των αλλαγών και θα συμβάλουν στην απορρόφηση των επιπτώσεων από αρνητικές εξελίξεις. Θα συμβάλουν επίσης στη θετική αλληλεπίδραση μεταξύ των διαρθρωτικών βελτιώσεων στην οικονομία, κάτι που θα είχε θετικά αποτελέσματα και σε ό,τι αφορά τις μακροοικονομικές επιδόσεις. Επιπλέον, οι διαρθρωτικές μεταρρυθμίσεις μπορούν να έχουν θετικές επιπτώσεις βραχυπρόθεσμα μέσω της άσκησης πιέσεων για μείωση των τιμών.

Μεσοπρόθεσμη πρόκληση: βελτίωση των θεμελίων για τη μελλοντική ανάπτυξη και απασχόληση - Οι επιδόσεις σε ό,τι αφορά την ανάπτυξη μετά το 1997 αντιστοιχούσαν σε φάση ανάκαμψης του οικονομικού κύκλου κατά τη διάρκεια της οποίας χρησιμοποιήθηκε η υπερβάλλουσα παραγωγική ικανότητα. Ακόμη και αν είναι πιθανό ότι αυξήθηκε η παραγωγική ικανότητα τα τελευταία χρόνια, χάρη στην αύξηση της παραγωγικότητας που ήταν αποτέλεσμα της βελτίωσης της λειτουργίας των αγορών και τα αποτελέσματα της νέας οικονομίας, εκτιμάται ωστόσο ότι η ανάπτυξη αυτή είναι ανεπαρκής για να διασφαλίσει ρυθμούς ανάπτυξης της τάξης του 3 % για μεγάλη περίοδο. Ο διαρκής χαρακτήρας της επέκτασης θα είναι λοιπόν συνάρτηση της σταθερής αύξησης του αναπτυξιακού δυναμικού.

Οι πολιτικές που θα εφαρμοστούν θα πρέπει να βασίζονται στη δημιουργία συνθηκών που να ευνοούν την άριστη χρήση των παραγωγικών πόρων και την ενίσχυσή τους με την πάροδο του χρόνου. Ειδικότερα, οι πολιτικές πρέπει να συμβάλουν στη βελτιωμένη λειτουργία της αγοράς αντιμετωπίζοντας τις ατέλειες ή τα κενά της λόγω της ύπαρξης εξωτερικών παραγόντων, δεσποζουσών θέσεων, ατελών πληροφοριών ή του νομοθετικού περιβάλλοντος.

Η σημερινή υποχρησιμοποίηση των ανθρώπινων πόρων πρέπει να μειωθεί. Η καταγεγραμμένη ανεργία στην ΕΕ βρίσκεται ακόμη σε απαράδεκτα υψηλά επίπεδα και η συμμετοχή του εργατικού δυναμικού όπως και το ποσοστό απασχόλησης είναι χαμηλά, ειδικότερα για τους περισσότερο ηλικιωμένους εργαζόμενους και τις γυναίκες, και, σε πολλά κράτη μέλη, μακριά από τους στόχους που συμφωνήθηκαν στη Λισαβόνα και τη Στοκχόλμη. Η αμοιβαία ενίσχυση των οικονομικών και κοινωνικών πολιτικών οδηγεί, μέσω της βελτίωσης των ευκαιριών απασχόλησης, στην καλύτερη χρησιμοποίηση του ανθρώπινου δυναμικού στην ΕΕ. Αυτό προϋποθέτει την επανεξέταση των ρυθμίσεων και των θεσμών της αγοράς εργασίας ώστε να ελαττωθούν τα εμπόδια που προκύπτουν στην λειτουργία της ζήτησης και προσφοράς εργασίας. Η αύξηση του επιπέδου συμμετοχής στην αγορά εργασίας, ειδικότερα για τις ομάδες που υποεκπροσωπούνται ή είναι μειονεκτικές αποτελεί επίσης και παράγοντα-κλειδί για την κοινωνική συνοχή.

Για να αυξηθεί η προσφορά εργασίας, θα πρέπει να διασφαλιστεί ότι το νομοθετικό πλαίσιο ενθαρρύνει τον πληθυσμό να εισέλθει ή να παραμείνει στην αγορά εργασίας. Ειδικότερα, τα φορολογικά και συνταξιοδοτικά συστήματα θα πρέπει να μεταρρυθμιστούν περαιτέρω ώστε να ενισχυθούν τα χρηματοδοτικά κίνητρα για την ανάληψη ή την παραμονή στην εργασία. Απαιτείται μία μετάβαση σε επικεντρωμένες ενεργές πολιτικές ώστε να δημιουργηθούν ευκαιρίες απασχόλησης για τα άνεργα και ανενεργά άτομα. Οι ενεργές πολιτικές για την αγορά εργασίας προωθούν επίσης και την κοινωνική ένταξη. Η αποτελεσματικότερη χρήση του ευρωπαϊκού εργατικού δυναμικού συνολικά μπορεί επίσης να πραγματοποιηθεί μέσω της άρσης των εμποδίων στην κινητικότητα των εργαζομένων εντός και μεταξύ των κρατών μελών, ειδικότερα για την αντιμετώπιση της "στενότητας" σε ορισμένους τομείς. Ακόμη, πρέπει να ενθαρρυνθεί η δια βίου εκπαίδευση ώστε να ενθαρρυνθεί η συμμετοχή στην αγορά εργασίας και να ενισχυθεί η ευκαμψία και η προσαρμοστικότητα του εργατικού δυναμικού.

Η αύξηση της προσφοράς εργασίας θα πρέπει να συνοδεύεται κανονικά από επενδύσεις για τη βελτίωση της παραγωγικής ικανότητας. Το γεγονός αυτό συνεπάγεται τη δημιουργία ενός επιχειρηματικού περιβάλλοντος ευνοϊκού για τις επενδύσεις, που να στηρίζεται από κατάλληλες δημόσιες υποδομές και μια σύγχρονη και αποτελεσματική δημόσια διοίκηση. Με την ύπαρξη αγορών, προϊόντων και κεφαλαίων που να λειτουργούν ικανοποιητικά, να είναι ανταγωνιστικές και ολοκληρωμένες θα διασφαλιστεί ότι γίνεται η καλύτερη δυνατή χρήση των διαθέσιμων πόρων. Στο πλαίσιο αυτό, πρέπει να αυξηθεί ο ανταγωνισμός στις αγορές αγαθών και υπηρεσιών και, ειδικότερα, στις αγορές των υπηρεσιών κοινής ωφέλειας και των χρηματοοικονομικών υπηρεσιών. Για το σκοπό αυτό, η δράση σε κοινοτικό επίπεδο πρέπει να επικεντρωθεί στην ολοκλήρωση της εσωτερικής αγοράς, ιδιαίτερα στον τομέα των υπηρεσιών, μεταξύ άλλων και στον τομέα των χρηματοοικονομικών υπηρεσιών και των δικτύων. Τα κράτη μέλη, από την πλευρά τους, θα πρέπει να φροντίσουν για την αποτελεσματική και, κυρίως, ταχύτερη εφαρμογή της νομοθεσίας για την εσωτερική αγορά και να ενθαρρύνουν το μεγαλύτερο ανταγωνισμό.

Ένα κεντρικό στοιχείο της στρατηγικής της Λισαβόνας είναι η αναγνώριση της αναγκαιότητας να προωθηθεί η επιχειρηματικότητα και η καινοτομία στην ΕΕ, που αποτελούν θεμελιώδεις προϋποθέσεις για την αύξηση του δυναμικού ανάπτυξης της Ευρώπης και, συνεπώς, της ανταγωνιστικότητάς της, του πλούτου και της δημιουργίας απασχόλησης. Η ενίσχυση της επιχειρηματικότητας και της καινοτομίας αποτελεί μία μείζονα πρόκληση για όλα τα κράτη μέλη.

Η προώθηση του ανταγωνισμού στην εσωτερική αγορά συμπληρώνεται λογικά από την αύξηση του ανταγωνισμού σε παγκόσμιο επίπεδο, πράγμα που θα έχει σημαντική θετική επίπτωση στη βελτίωση του ευρωπαϊκού παραγωγικού δυναμικού.

>PIC FILE= "L_2001179EL.000601.TIF">

Η Ευρωπαϊκή Ένωση θα πρέπει συνεπώς να συνεχίσει να εγκρίνει μία κοινή εμπορική πολιτική που να αντιμετωπίζει θετικά το ανοικτό εμπόριο και να πιέσει για νέες πολυμερείς εμπορικές διαπραγματεύσεις στο πλαίσιο του ΠΟΕ.

Η έντονη αύξηση της παραγωγικότητας και της ανταγωνιστικότητας σε παγκόσμιο περιβάλλον απαιτεί συνεχείς διαρθρωτικές αλλαγές. Η μετάβαση της Ευρώπης προς μία οικονομία της γνώσης προοδεύει αλλά παρατηρούνται ακόμη αδυναμίες στις σχέσεις μεταξύ της βιομηχανίας και της επιστήμης και στο επίπεδο των ιδιωτικών επενδύσεων για E & A, έτσι ώστε η εμπορική αξιοποίηση των ερευνητικών προσπαθειών παραμένει ασθενής. Επιπλέον, η προσφορά προσωπικού με γνώση στις τεχνολογίες της πληροφορίας και της επικοινωνίας και εκπαιδευμένων ερευνητών είναι ανεπαρκής. Επί πλέον, η αύξηση των επενδύσεων στην ΕΕ είναι ζωτικής σημασίας για την ταχεία διάδοση των καινοτομιών (ιδίως των τεχνολογιών της πληροφορίας και των επικοινωνιών) στο σύνολο της οικονομίας και, κατά συνέπεια, για τη βελτίωση μεσοπρόθεσμα του αναπτυξιακού δυναμικού.

Μακροπρόθεσμη πρόκληση: προετοιμασία για τις επιπτώσεις από τη γήρανση των πληθυσμών - Η αναγκαιότητα να εφαρμοστούν μακροοικονομικές πολιτικές προσανατολισμένες στην ανάπτυξη και τη σταθερότητα και ευρείες οικονομικές μεταρρυθμίσεις με στόχο ιδίως την αύξηση της προσφοράς εργασίας ενισχύεται από την πρόκληση που αντιπροσωπεύει η γήρανση των πληθυσμών, η οποία ήδη διαφαίνεται. Βάσει των σημερινών τάσεων, συνάγεται ότι μεταξύ του 2015 και του 2050, ο πληθυσμός που θα είναι σε ηλικία να εργάζεται στην ΕΕ θα μειωθεί κατά περίπου 40 εκατομμύρια άτομα και το ποσοστό εξάρτησης των ηλικιωμένων περίπου θα υπερδιπλασιαστεί κατά τις επόμενες πέντε δεκαετίες. Ο αντίκτυπος στα δημόσια οικονομικά έχει ήδη αρχίσει να γίνεται αισθητός σε ορισμένα κράτη μέλη.

>PIC FILE= "L_2001179EL.000701.TIF">

Ορισμένοι υπολογισμοί καταλήγουν σε αυξημένες δαπάνες για τις δημόσιες συντάξεις της τάξης του 3-5 % του ΑΕΠ για την περίοδο από το 2010 ως το 2050. Επιπλέον, οι δαπάνες για την υγεία και την περίθαλψη των ηλικιωμένων αναμένεται να αυξηθούν σημαντικά. Έτσι, η γήρανση του πληθυσμού θα έχει σοβαρές επιπτώσεις για τη μακροπρόθεσμη βιωσιμότητα των δημοσίων οικονομικών αν ληφθεί υπόψη η αναγκαιότητα παροχής γενικών συντάξεων. Καθώς έχουν ήδη αρχίσει να γίνονται αισθητές οι επιπτώσεις, οι κυβερνήσεις θα πρέπει να αναλάβουν δράση από τώρα ώστε να διασφαλίσουν την ποιότητα, την επάρκεια και τη φορολογική βιωσιμότητα των συντάξεων και της περίθαλψης των ηλικιωμένων και να βελτιώσουν τα κίνητρα για αύξηση της απασχόλησης. Για το σκοπό αυτό, θα πρέπει να επανεξεταστούν τα συστήματα και οι πολιτικές και, όπου είναι απαραίτητο, να μεταρρυθμιστούν. Οι διαρθρωτικές βελτιώσεις των δημοσίων οικονομικών θα πρέπει να ολοκληρωθούν ενόψει της προετοιμασίας για τις μελλοντικές χρηματοδοτικές επιβαρύνσεις που θα προκαλέσει η γήρανση του πληθυσμού στα δημόσια οικονομικά.

Πέρα από τις άμεσες χρηματοδοτικές της επιπτώσεις, η γήρανση των πληθυσμών έχει και ευρύτερες επιπτώσεις στην οικονομική ανάπτυξη λόγω της μειούμενης συμβολής του παράγοντα εργασίας και των δυνητικά σημαντικών αποτελεσμάτων στο επίπεδο της συνολικής αποταμίευσης. Η περαιτέρω βελτίωση του βιοτικού επιπέδου θα εξαρτάται ολοένα και περισσότερο από την πρόοδο στην παραγωγικότητα της εργασίας και την αύξηση του ποσοστού απασχόλησης. Η προώθηση των επενδύσεων και της διαδικασίας αύξησης της εντάσεως κεφαλαίου, με συνεπακόλουθο τη βελτίωση της παραγωγικότητας της εργασίας, συμβάλλει στην αντιμετώπιση των αρνητικών επιπτώσεων της γήρανσης. Επιπλέον, η μικρότερη εισροή νέων, καλά εκπαιδευμένων ατόμων στο εργατικό δυναμικό ενδέχεται να παρεμποδίσει την ανανέωση των επαγγελματικών δεξιοτήτων και έτσι την απογείωση των νέων τεχνολογιών. Η αυξημένη γνώση των νέων τεχνολογιών μεταξύ των νέων ατόμων και η προώθηση της δια βίου εκπαίδευσης μπορεί να συμβάλει στην αντιμετώπιση των αποτελεσμάτων από τη γήρανση σε ό,τι αφορά τις επαγγελματικές δεξιότητες.

Τα κράτη μέλη απαιτείται να αναπτύξουν φιλόδοξες στρατηγικές ώστε να αντιμετωπίσουν τις οικονομικές και δημοσιονομικές προκλήσεις που αντιπροσωπεύει η γήρανση των πληθυσμών. Τα μέτρα στρατηγικής μπορούν να περιλαμβάνουν τη μεταρρύθμιση του συνταξιοδοτικού συστήματος και του συστήματος ιατροφαρμακευτικής περίθαλψης και περίθαλψης των ηλικιωμένων, την αύξηση της ηλικίας συνταξιοδότησης, την ενθάρρυνση συμμετοχής στην αγορά εργασίας, ιδίως για τα μεγαλύτερης ηλικίας άτομα, τη δημιουργία και αύξηση των αποθεματικών τα δημόσιων συνταξιοδοτικών ταμείων και ενδεχομένως την προώθηση των επικουρικών ιδιωτικών συνταξιοδοτικών συστημάτων (πυλώνες 2 και 3). Οι στρατηγικές αυτές πρέπει να παρουσιαστούν παράλληλα με τα προγράμματα σταθερότητας και σύγκλισης ώστε να εξεταστούν στο πλαίσιο της πολυμερούς εποπτείας, λαμβανομένης δεόντως υπόψη της αρχής της επικουρικότητας.

Διασφάλιση στενού συντονισμού των πολιτικών - Ο στενός συντονισμός μεταξύ των αρμοδίων για την άσκηση των πολιτικών και ο συνεχής και εποικοδομητικός διάλογος μεταξύ του Συμβουλίου, της Ευρωομάδας και της ΕΚΤ, με συμμετοχή της Επιτροπής και πλήρη σεβασμό της ανεξαρτησίας της του Ευρωπαϊκού Συστήματος Κεντρικών Τραπεζών, αποτελούν βασικής σημασίας στοιχεία για την επίτευξη αρμονικών οικονομικών εξελίξεων. Ιδιαίτερη σημασία έχουν επίσης η έγκαιρη ανταλλαγή πληροφοριών και η βελτίωση των κοινών στατιστικών. Η αποτελεσματικότητα των σχετικών πολιτικών δράσεων θα ενισχυθεί αν ληφθούν δεόντως υπόψη τα πολλαπλασιαστικά αποτελέσματα από την πρόοδο της ολοκλήρωσης.

Αυτό ισχύει ιδιαίτερα για τα κράτη μέλη της ζώνης ευρώ. Για να αντιμετωπιστούν αυτές οι προκλήσεις και να αξιοποιηθεί πλήρως το δυναμικό της ΟΝΕ, οι αρχές των κρατών μελών της ζώνης ευρώ συντονίζουν στενά τις οικονομικές τους πολιτικές στο πλαίσιο της Ευρωομάδας. Σύμφωνα με τα συμπεράσματα του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου της Νίκαιας, η Ευρωομάδα έχει αρχίσει να επεκτείνει το πεδίο των διαρθρωτικών κυρίως θεμάτων με τα οποία ασχολείται προκειμένου να συμβάλει στην ενίσχυση του αναπτυξιακού δυναμικού της ζώνης ευρώ.

Η στρατηγική που θα πρέπει να εφαρμοστεί, τόσο σε μακροοικονομικό όσο και σε μικροοικονομικό επίπεδο, για να αντιμετωπιστούν αποτελεσματικά οι μείζονες αυτές προκλήσεις παρουσιάζεται λεπτομερέστερα στο επόμενο κεφάλαιο. Τα κυριότερα στοιχεία της είναι τα ακόλουθα:

i) εφαρμογή μακροοικονομικών πολιτικών προσανατολισμένων στην αύξηση και τη σταθερότητα,

ii) βελτίωση της ποιότητας και της βιωσιμότητας των δημοσίων οικονομικών,

iii) ενίσχυση των αγορών εργασίας,

iv) διασφάλιση της αποτελεσματικότητας των αγορών προϊόντων (αγαθά και υπηρεσίες),

v) προώθηση της αποτελεσματικότητας και της ολοκλήρωσης της αγοράς χρηματοοικονομικών υπηρεσιών της ΕΕ,

vi) ενθάρρυνση της επιχειρηματικότητας,

vii) προώθηση της ανάπτυξης της οικονομίας της γνώσης, και

viii) ενίσχυση της περιβαλλοντικής βιωσιμότητας.

3. ΣYΣΤΑΣΕΙΣ

3.1. Μακροοικονομικές πολιτικές προσανατολισμένες στην ανάπτυξη και τη σταθερότητα

Η μακροοικονομική πολιτική διαδραματίζει ρόλο-κλειδί στην ενίσχυση της ανάπτυξης και της απασχόλησης και τη διατήρηση της σταθερότητας των τιμών. Βραχυπρόθεσμα, πρέπει να στοχεύει στη συνέχιση της οικονομικής ανάπτυξης και στην πλήρη αξιοποίηση του σημερινού δυναμικού ανάπτυξης. Μεσοπρόθεσμα, πρέπει να συμβάλει στη δημιουργία γενικότερων συνθηκών που θα έχουν ως αποτέλεσμα επαρκή επίπεδα αποταμίευσης και επενδύσεων ώστε να μπορέσει η οικονομία να εισέλθει σε μια τροχιά βιώσιμης, υψηλής, μη πληθωριστικής ανάπτυξης και δημιουργίας απασχόλησης.

Στη ζώνη ευρώ, μετά την ισχυρή οικονομική δραστηριότητα του 2000, η ανάπτυξη αναμένεται να επιβραδυνθεί αλλά θα παραμείνει ισχυρή και πάνω από τον αναμενόμενο ρυθμό του 2001-2002, ενώ ο πληθωρισμός θα μειωθεί. Μια κατάλληλη προσέγγιση μακροοικονομικής πολιτικής χωρίς εντάσεις θα αποτελείται από τα ακόλουθα στοιχεία.

Πρωταρχικός στόχος της ενιαίας νομισματικής πολιτικής είναι να διατηρεί τη σταθερότητα των τιμών στο σύνολο της ζώνης ευρώ. Χωρίς να θίγεται ο στόχος αυτός, στηρίζει επίσης τις γενικές οικονομικές πολιτικές στην Κοινότητα.

>PIC FILE= "L_2001179EL.000901.TIF">

Οι υγιείς δημοσιονομικές θέσεις, σύμφωνα με τα κριτήρια του Συμφώνου Σταθερότητας και Ανάπτυξης, παρέχουν το απαραίτητο περιθώριο κίνησης ώστε οι αυτόματοι σταθεροποιητές να λειτουργούν πλήρως χωρίς να υπάρχει κίνδυνος να ξεπεραστεί το όριο που έχει καθοριστεί για το έλλειμμα της δημόσιας κυβέρνησης, δηλαδή το 3 % του ΑΕΠ. Μπορούν επίσης να επηρεάσουν θετικά τα επιτόκια και να συμβάλουν στην κινητοποίηση των ιδιωτικών επενδύσεων, στην περαιτέρω μείωση του δείκτη δημόσιο χρέος/ΑΕΠ συμβάλλοντας με τον τρόπο αυτό στην προετοιμασία για την αντιμετώπιση του κόστους των δημογραφικών αλλαγών, και, ενισχύοντας την αξιοπιστία του δημοσιονομικού πλαισίου της ΟΝΕ, να αυξήσουν την εμπιστοσύνη των επενδυτών.

Γενικά, έχει σημασία οι δημοσιονομικές πολιτικές να βασίζονται στην αναγκαιότητα αποφυγής θέσεων ενισχυτικών των κυκλικών τάσεων, οι οποίες οδηγούν σε υπερβολικές παλινδρομήσεις της οικονομικής δραστηριότητας, μη βιώσιμες διαρθρωτικές ισορροπίες και επιβαρύνσεις για την ενιαία νομισματική πολιτική. Τα περισσότερα κράτη μέλη έχουν επιτύχει μια ελάχιστη δημοσιονομική θέση η οποία τους επιτρέπει να αφήνουν τους αυτόματους σταθεροποιητές να λειτουργήσουν χωρίς να σημειώνεται υπέρβαση του ορίου υπερβολικού ελλείμματος. Το σημαντικό αυτό αποτέλεσμα πρέπει να διατηρηθεί. Στις περισσότερες περιπτώσεις απαιτείται και περαιτέρω δημοσιονομική εξυγίανση.

Όλα τα κράτη μέλη, συμμορφούμενα με το Σύμφωνο Σταθερότητας και Ανάπτυξης, πρέπει να διασφαλίσουν ότι οι κυκλικά προσαρμοσμένες δημοσιονομικές θέσεις βελτιώνονται, ή παραμένουν ισοσκελισμένες ή πλεονασματικές και τα επόμενα έτη. Αυτό θα δημιουργήσει πρόσθετο περιθώριο ελιγμών για κυκλική σταθεροποίηση, έτσι ώστε να αντιμετωπιστούν απροσδόκητες δημοσιονομικές εξελίξεις, να εισέλθει το δημόσιο χρέος σε τροχιά ταχύτερης καθόδου και να διευκολυνθεί η προετοιμασία για την αντιμετώπιση των δημοσιονομικών προκλήσεων που συνδέονται με τη γήρανση του πληθυσμού. Βάσει των τελευταίων επικαιροποιήσεων των προγραμμάτων σταθερότητας 2000/2001, μετά από μικρή επιδείνωση το 2001, η συνολική διαρθρωτική δημοσιονομική θέση της ζώνης ευρώ αναμένεται να βελτιωθεί σταδιακά και να ισοσκελιστεί το 2003.

>PIC FILE= "L_2001179EL.000902.TIF">

Καθαρή ικανότητα χρηματοδότησης (+)/δανειακές ανάγκες(-) της γενικής κυβέρνησης σύμφωνα με τα ενημερωμένα προγράμματα σταθερότητας και σύγκλισης

>ΘΕΣΗ ΠΙΝΑΚΑ>

Πηγή:

Υπηρεσίες της Επιτροπής.

Τα κράτη μέλη της ζώνης ευρώ πρέπει να διασφαλίσουν ότι οι δημοσιονομικές τους πολιτικές στηρίζουν το στόχο της σταθερότητας των τιμών της ενιαίας νομισματικής πολιτικής. Στο πλαίσιο αυτό, πρέπει να είναι έτοιμα να χρησιμοποιήσουν τις δημοσιονομικές και διαρθρωτικές τους πολιτικές ώστε να συμβάλουν στην εσωτερική σταθερότητα των τιμών και να λάβουν υπόψη τόσο τη διάσταση της ζώνης ευρώ όσο και τα εθνικά αποτελέσματα της ενιαίας νομισματικής πολιτικής για την υλοποίηση των δημοσιονομικών τους πολιτικών. Γενικά, τα κράτη μέλη πρέπει:

i) να επιτύχουν, σύμφωνα με τη δέσμευση που ανέλαβαν πέρυσι, δημοσιονομικές θέσεις ισοσκελισμένες ή πλεονασματικές το 2001, ώστε να διαθέτουν επαρκές περιθώριο προκειμένου να αντιμετωπίσουν τις επιπτώσεις από τις αρνητικές κυκλικές διακυμάνσεις να μεριμνήσουν για την αυστηρή εκτέλεση των προϋπολογισμών τους ώστε να προληφθεί οποιαδήποτε απόκλιση σε σχέση με τους στόχους του προγράμματος σταθερότητας,

ii) να προετοιμάσουν τους προϋπολογισμούς για το 2002 λαμβάνοντας υπόψη την αναγκαιότητα να επιτευχθούν ή να διατηρηθούν δημοσιονομικές θέσεις ισοσκελισμένες ή πλεονασματικές και να αποφευχθούν δημοσιονομικές πολιτικές ενισχυτικές των κυκλικών τάσεων ενδεχομένως, να εξυγιάνουν περαιτέρω τα δημόσια οικονομικά τους, ειδικότερα προκειμένου να διασφαλιστεί η μακροπρόθεσμη βιωσιμότητά τους, και

iii) να είναι έτοιμα, σε περίπτωση κινδύνου υπερθέρμανσης και πληθωριστικών πιέσεων, να ασκήσουν αυστηρότερη δημοσιονομική πολιτική, να επιβάλουν συγκράτηση των μισθολογικών αυξήσεων και να προωθήσουν κι άλλες διαρθρωτικές μεταρρυθμίσεις με στόχο τη μείωση του πληθωρισμού και την εφαρμογή κατάλληλου συνδυασμού μακροοικονομικών πολιτικών σε εθνικό επίπεδο.

Όσον αφορά τα κράτη μέλη που δεν ανήκουν στη ζώνη ευρώ, η νομισματική πολιτική στη Δανία έχει ως στόχο τη σταθερή συναλλαγματική ισοτιμία σε σχέση με το ευρώ στο πλαίσιο του ΜΣΙ2, πράγμα που θεωρείται βασικής σημασίας για τη σταθερότητα των τιμών. Στη Σουηδία και το Ηνωμένο Βασίλειο, οι νομισματικές πολιτικές έχουν ως στόχο τη σταθερότητα των τιμών μέσω ελέγχου του πληθωρισμού: η επιτυχία αυτών των πολιτικών θα δημιουργήσει τις απαραίτητες προϋποθέσεις για τη σταθερότητα της συναλλαγματικής ισοτιμίας.

Τα κράτη μέλη που δεν ανήκουν στη ζώνη ευρώ είναι επίσης υποχρεωμένα να διατηρούν υγιείς δημοσιονομικές θέσεις βάσει του Συμφώνου Σταθερότητας και Ανάπτυξης. Γενικά, πρέπει:

i) να επιτύχουν πλεονασματικές δημοσιονομικές θέσεις το 2001 έτσι ώστε να συνεχίσουν να διαθέτουν επαρκές περιθώριο προκειμένου να αντιμετωπίσουν αρνητικές κυκλικές καταστάσεις να διασφαλίσουν την αυστηρή εκτέλεση του προϋπολογισμού τους ώστε να προληφθεί οποιαδήποτε απόκλιση σε σχέση με τους στόχους των προγραμμάτων σύγκλισής τους,

ii) να προετοιμάσουν τον προϋπολογισμό τους για το 2002 λαμβάνοντας υπόψη την αναγκαιότητα να συνεχίσουν οι προϋπολογισμοί τους να είναι ισοσκελισμένοι ή πλεονασματικοί και να αποφευχθούν δημοσιονομικές πολιτικές ενισχυτικές των κυκλικών τάσεων ενδεχομένως, να εξυγιάνουν περαιτέρω τα δημόσια οικονομικά τους ενόψει ειδικότερα της διασφάλισης της μακροπρόθεσμης βιωσιμότητά τους.

Οι μισθολογικές εξελίξεις στα κράτη μέλη θα πρέπει να αντικατοπτρίζουν τις διαφορές στην κατάσταση των οικονομιών και της απασχόλησης. Οι κυβερνήσεις πρέπει να προωθήσουν το κατάλληλο πλαίσιο συνθηκών για τις μισθολογικές διαπραγματεύσεις μεταξύ των κοινωνικών εταίρων. Προκειμένου οι μισθολογικές εξελίξεις να συμβάλουν σε ένα συνδυασμό πολιτικών ευνοϊκών για την απασχόληση, οι κοινωνικοί εταίροι θα πρέπει να συνεχίσουν να ακολουθούν υπεύθυνη πορεία και να συνάπτουν μισθολογικές συμβάσεις στα κράτη μέλη σύμφωνες με τις γενικές αρχές που εκτίθενται στους γενικούς προσανατολισμούς των οικονομικών πολιτικών. Είναι ανάγκη:

i) οι αυξήσεις των ονομαστικών μισθών να είναι συμβιβάσιμες με τη σταθερότητα των τιμών,

ii) οι αυξήσεις των πραγματικών μισθών να μην υπερβαίνουν τη βελτίωση της παραγωγικότητας της εργασίας, λαμβανομένης υπόψη της ανάγκης ενίσχυσης, όπου πρέπει, και ακολούθως διατήρησης της κερδοφορίας των επενδύσεων με τις οποίες ενισχύεται το παραγωγικό δυναμικό και δημιουργούνται θέσεις εργασίας,

iii) να ενθαρρυνθούν διαδικασίες καθορισμού μισθών στις οποίες να λαμβάνονται υπόψη οι διαφορές της παραγωγικότητας (μεταξύ άλλων λόγω δεξιοτήτων, προσόντων ή γεωγραφικής θέσης).

3.2. Βελτίωση της ποιότητας και της βιωσιμότητας των δημοσίων οικονομικών

Τα κράτη μέλη πρέπει να διατηρήσουν υγιείς δημοσιονομικές θέσεις ταυτόχρονα με τη βελτίωση της ποιότητας και της βιωσιμότητας των δημοσίων οικονομικών σύμφωνα με την έκθεση που ενέκρινε το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο της Στοκχόλμης. Έτσι θα διασφαλιστεί ότι τα δημόσια οικονομικά θα μεγιστοποιήσουν τη συμβολή τους στην ανάπτυξη και την απασχόληση και την πραγματοποίηση των στόχων που συμφωνήθηκαν στη Λισαβόνα και τη Στοκχόλμη, περιλαμβανομένης και της κοινωνικής συνοχής. Θα πρέπει να αναζητηθεί η κατάλληλη ισορροπία και το χρονοδιάγραμμα για τη μείωση του δημοσίου χρέους, την περικοπή των φόρων και τη χρηματοδότηση των δημοσίων επενδύσεων σε τομείς-κλειδιά. Για το σκοπό αυτό τα κράτη μέλη πρέπει:

i) να συνεχίσουν τις προσπάθειές τους προκειμένου να καταστούν τα φορολογικά και συνταξιοδοτικά συστήματα πιο φιλικά για την απασχόληση, μεταξύ άλλων, όπου ενδείκνυται, με τη μείωση της συνολικής φορολογικής επιβάρυνσης, με στοχοθετημένες μεταρρυθμίσεις των συστημάτων φορολογίας και πρόνοιας, ιδίως όσον αφορά τους χαμηλόμισθους, στο πλαίσιο συνεχούς φορολογικής εξυγίανσης, και με τη βελτίωσης τη αποτελεσματικότητας των φορολογικών συστημάτων (βλέπε επίσης κεφάλαιο 3.3),

ii) να προαγάγουν την ποιότητα των δημοσίων επενδύσεων με τον επαναπροσανατολισμό τους προς τη συσσώρευση φυσικού και ανθρώπινου κεφαλαίου και την έρευνα και ανάπτυξη, προκειμένου να εξασφαλιστεί ουσιαστική ετήσια αύξηση της κατά κεφαλήν επένδυσης στο ανθρώπινο δυναμικό,

iii) να ενισχύσουν την αποτελεσματικότητα των δημοσίων επενδύσεων με θεσμικές και διαρθρωτικές μεταρρυθμίσεις ειδικότερα, να εισαγάγουν ή να ενισχύσουν μηχανισμούς για τον έλεγχο των δαπανών καθώς και δημοσιονομικές διαδικασίες,

iv) να βελτιώσουν τη μακροπρόθεσμη βιωσιμότητα των δημοσίων οικονομικών με μία συνολική στρατηγική με τρία σκέλη: ενέργειες για την αύξηση του ποσοστού απασχόλησης, ταχεία μείωση του χρέους και περαιτέρω μεταρρυθμίσεις του συνταξιοδοτικού συστήματος και της κοινωνικής πρόνοιας. Προκειμένου να επιτευχθεί η δημιουργία μιας πιο υγιούς βάσης για τις συντάξεις πρέπει να εξεταστεί και το ενδεχόμενο μιας μεγαλύτερης εξάρτησης από τη χρηματοδότηση, και

v) να συνεχιστεί περαιτέρω ο φορολογικός συντονισμός ώστε να αποφεύγεται ο επιζήμιος φορολογικός ανταγωνισμός και να εφαρμοστεί η συμφωνία του Συμβουλίου του Νοεμβρίου 2000 για τη δέσμη φορολογικών μέτρων.

Όπως τα κράτη μέλη, έτσι ακριβώς και η Κοινότητα θα πρέπει να εφαρμόσει αυστηρή δημοσιονομική πειθαρχία. Αυτό ισχύει για όλες τις κατηγορίες δημοσιονομικών προοπτικών, με ταυτόχρονη τήρηση της διοργανικής συμφωνίας για τη δημοσιονομική πειθαρχία και τη βελτίωση της διαδικασίας του προϋπολογισμού θα πρέπει να υπάρξει μια πιο εύκαμπτη κατανομή των κοινοτικών πόρων προκειμένου να ενισχυθεί ο οικονομικός αντίκτυπος του προϋπολογισμού της ΕΕ.

3.3. Ενίσχυση των αγορών εργασίας

Η ισχυρή επίδοση στον τομέα της απασχόλησης τα τελευταία έτη συνεχίστηκε και το 2000. Αυτό οφείλεται σε μεγάλο βαθμό στις ευνοϊκές μακροοικονομικές συνθήκες, αλλά οι εξελίξεις στην αγορά εργασίας δείχνουν επίσης και μείωση της διαρθρωτικής ανεργίας χάρη στις μεταρρυθμίσεις και τις πολιτικές για τη βελτίωση της λειτουργίας των αγορών εργασίας που αποφασίστηκαν την τελευταία δεκαετία, ειδικότερα στο πλαίσιο της ευρωπαϊκής στρατηγικής για την απασχόληση. Η αύξηση των μισθών παρέμεινε σχετικά περιορισμένη παρά τη σημαντική μείωση της ανεργίας, ενώ η μακροπρόθεσμη ανεργία σημείωσε ακόμη μεγαλύτερη μείωση από τη συνολική ανεργία. Ωστόσο, πρέπει να πραγματοποιηθεί ακόμη μεγαλύτερη πρόοδος. Ειδικότερα, η ΕΕ αντιμετωπίζει τέσσερις προκλήσεις. Πρώτον, υπάρχουν ενδείξεις δυσκολιών πρόσληψης και έλλειψης ειδικοτήτων σε ορισμένα κράτη μέλη, που δείχνουν ότι η ΕΕ μπορεί να πλησιάζει τα όρια της ταχείας κυκλικής αύξησης της απασχόλησης.

>PIC FILE= "L_2001179EL.001201.TIF">

Δεύτερον, η ανεργία παραμένει σε απαράδεκτα υψηλά επίπεδα με σημαντικές διαφορές μεταξύ κρατών μελών και περιοχών. Τρίτον, θα χρειαστούν περαιτέρω σημαντικές μειώσεις της ανεργίας και σημαντική αύξηση της προσφοράς εργασίας ώστε να πραγματοποιηθούν οι στόχοι απασχόλησης της ΕΕ για 70 % συνολική απασχόληση και 60 % για τις γυναίκες ως το 2010 όπως συμφωνήθηκε στο Ευρωπαϊκό Συμβούλιο της Λισαβόνας, περιλαμβανομένων και των ενδιάμεσων στόχων 67 % και 57 % αντίστοιχα ως τον Ιανουάριο του 2005, καθώς και 50 % για τους πιο ηλικιωμένους εργαζόμενους ως το 2010, όπως συμφωνήθηκε στο Ευρωπαϊκό Συμβούλιο της Στοκχόλμης. Τέταρτον, όπως επιβεβαιώθηκε στο Ευρωπαϊκό Συμβούλιο της Στοκχόλμης, στόχος είναι όχι μόνο να δημιουργηθούν περισσότερες θέσεις απασχόλησης αλλά και καλύτερες θέσεις απασχόλησης, ειδικότερα μέσω βελτιωμένης εκπαίδευσης, δια βίου μάθησης και καλύτερου συνδυασμού εργασίας και προσωπικής ζωής.

Προκειμένου να αντιμετωπίσουν αυτές τις προκλήσεις, τα κράτη μέλη πρέπει να αξιοποιήσουν την ευνοϊκή μακροοικονομική συγκυρία ώστε να πραγματοποιήσουν τις απαραίτητες διαρθρωτικές βελτιώσεις στις αγορές εργασίας και να κινηθούν προς το στόχο της πλήρους απασχόλησης.

Στις 19 Ιανουαρίου 2001, το Συμβούλιο εξέδωσε λεπτομερείς κατευθυντήριες γραμμές για τις πολιτικές απασχόλησης κατά το 2001, σύμφωνες με τις προτεραιότητες των ΓΠΟΠ του 2000, καθώς και συστάσεις για το κάθε κράτος μέλος. Τα κράτη μέλη, κατά την υλοποίηση των μεταρρυθμίσεων των αγορών εργασίας τους, πρέπει να τηρούν επακριβώς τις κατευθυντήριες γραμμές της απασχόλησης και τις συστάσεις που τους έχουν γίνει.

Θα πρέπει, ειδικότερα, να λάβουν τα ακόλουθα μέτρα:

i) να προωθήσουν, σε πλαίσιο διαλόγου με τους κοινωνικούς εταίρους, την αυξημένη συμμετοχή στην αγορά εργασίας, ιδιαίτερα μεταξύ των γυναικών και των πιο ηλικιωμένων εργαζομένων, κυρίως με πολιτικές ίσων ευκαιριών, εξασφαλίζοντας επαρκή παροχή υπηρεσιών βρεφονηπιακών και παιδικών σταθμών ή υπηρεσιών φύλαξης άλλων εξαρτημένων προσώπων, τη μεταρρύθμιση των προγραμμάτων πρόωρης συνταξιοδότησης και με τη δια βίου μάθηση. Επίσης, θα πρέπει να προωθηθεί η συμμετοχή μειονεκτούντων ατόμων, εθνικών μειονοτήτων και μεταναστών. Άλλα μέτρα, μεταξύ των οποίων η μεταρρύθμιση του συνταξιοδοτικού συστήματος, περιγράφονται στο σημείο για τα δημόσια οικονομικά,

ii) να εξασφαλίσουν ότι οι μεταρρυθμίσεις των φορολογικών συστημάτων και της κοινωνικής πρόνοιας καθιστούν πιο ελκυστική την εργασία. Οι μεταρρυθμίσεις θα πρέπει να μειώσουν τους φόρους επί της εργασίας και τους υψηλούς οριακούς συντελεστές, ιδίως για τους χαμηλόμισθους εργαζόμενους, και να τροποποιήσουν τα αποτελέσματα των κινήτρων, τη διάρκεια, την επιλεξιμότητα και την εφαρμογή των συστημάτων κοινωνικής πρόνοιας ώστε να καταστούν φιλικότερα για την εργασία,

iii) να καταργήσουν τα εμπόδια για την κινητικότητα των εργαζομένων εντός και μεταξύ των κρατών μελών, μέσω, μεταξύ άλλων, της αμοιβαίας αναγνώρισης των διπλωμάτων, της έγκρισης και εφαρμογής της οδηγίας για τα επαγγελματικά συνταξιοδοτικά ταμεία, της βελτίωσης των δυνατοτήτων μεταφοράς συντάξεων, και της πρόσβασης σε πληροφορίες για θέσεις απασχόλησης και ευκαιρίες εκπαίδευσης σε ευρωπαϊκό επίπεδο στα κράτη μέλη στο πλαίσιο της ανάπτυξης των νέων ευρωπαϊκών αγορών εργασίας,

iv) να διευκολύνουν την επαγγελματική κινητικότητα με τη βελτίωση, σε πλαίσιο διαλόγου με τους κοινωνικούς εταίρους, της εκπαίδευσης, της δια βίου μάθησης, ώστε να περιοριστούν τα άτομα που εγκαταλείπουν νωρίτερα το σχολείο, με την προετοιμασία της επιτυχούς μετάβασης στην οικονομία της γνώσης και με τη βελτίωση της ποιότητας της απασχόλησης,

v) να βελτιώσουν περαιτέρω την αποτελεσματικότητα ενεργών πολιτικών για την αγορά εργασίας που να τις επικεντρώσουν στα πρόσωπα που αντιμετωπίζουν περισσότερο τον κίνδυνο μακροχρόνιας ανεργίας να διασφαλίσουν ότι τα συστήματα κοινωνικής πρόνοιας συμπληρώνονται με την παροχή πραγματικής συνδρομής σε όσους αναζητούν εργασία ώστε να βελτιωθούν η απασχολησιμότητά τους και οι ευκαιρίες απασχόλησής τους,

vi) να προωθήσουν, σε πλαίσιο διαλόγου με τους κοινωνικούς εταίρους, μια πιο ευέλικτη οργάνωση της εργασίας, περιλαμβανομένης και της μερικής απασχόλησης, και να μεταρρυθμίσουν το σημερινό κανονιστικό, συμβατικό και νομικό πλαίσιο, μεταξύ άλλων, σε ό,τι αφορά τις ρυθμίσεις που ενδέχεται να εμποδίζουν την πρόσβαση στην εργασία, ώστε να επιτευχθεί ένας συνδυασμός μεγαλύτερης ευελιξίας και ασφάλειας να διασφαλίσουν ότι οποιεσδήποτε μειώσεις του συνολικού χρόνου εργασίας δεν οδηγούν σε αύξηση του κόστους εργασίας ανά μονάδα προϊόντος, και ότι λαμβάνονται πλήρως υπόψη οι μελλοντικές ανάγκες προσφοράς εργασίας, και

vii) να εφαρμόσουν πολιτική με στόχο τη μείωση των διαφορών στις αποδοχές ανάλογα με το φύλο λόγω de facto διακρίσεων.

>PIC FILE= "L_2001179EL.001301.TIF">

3.4. Διασφάλιση αποτελεσματικών αγορών προϊόντων (αγαθά και υπηρεσίες)

Η δημιουργία της εσωτερικής αγοράς και το ξεκίνημα του ευρώ προώθησαν τον ανταγωνισμό στις αγορές προϊόντων της ΕΕ. Το γεγονός αυτό πίεσε προς τα κάτω τα ποσοστά του πληθωρισμού και αποτέλεσε παράγοντα σύγκλισης των επιπέδων των τιμών μεταξύ των κρατών μελών με σαφή πλεονεκτήματα για τους καταναλωτές. Ο ανταγωνισμός οδήγησε επίσης σε εκλογίκευση της παραγωγής, που συνέβαλε στη βελτίωση της ανταγωνιστικής ισχύος των ευρωπαϊκών εταιρειών. Ωστόσο, η εσωτερική αγορά των υπηρεσιών αντιμετωπίζει ακόμη εμπόδια σε ό,τι αφορά τις διασυνοριακές δραστηριότητες. Η ελευθέρωση του τομέα των τηλεπικοινωνιών έχει ήδη οδηγήσει σε χαμηλότερες τιμές και έχουν προκύψει οφέλη στις χώρες που άνοιξαν στον ανταγωνισμό τον τομέα της ενέργειας. Το Συμβούλιο θα εξετάσει το συντομότερο την πρόταση της Επιτροπής για την πλήρη ελευθέρωση του ηλεκτρικού ρεύματος και του φυσικού αερίου για όλους τους καταναλωτές. Επίσης, το άνοιγμα της ευρωπαϊκής οικονομίας στο παγκόσμιο εμπόριο εξέθεσε τις ευρωπαϊκές επιχειρήσεις στο διεθνή ανταγωνισμό, γεγονός που συνέβαλε στην αύξηση της αποτελεσματικότητας των ευρωπαϊκών αγορών προϊόντων. Η Ευρωπαϊκή Ένωση συνεχίζει να υποστηρίζει την ελευθέρωση του εμπορίου, και τη διενέργεια ενός νέου γύρου διαπραγματεύσεων στο πλαίσιο του ΠΟΕ. Ενώ πραγματοποιήθηκε σημαντική πρόοδος στη λειτουργία των ευρωπαϊκών αγορών προϊόντων, σε ορισμένους τομείς πρέπει να καταβληθούν ακόμη μεγαλύτερες προσπάθειες. Τα κράτη μέλη πρέπει:

>PIC FILE= "L_2001179EL.001401.TIF">

i) να ολοκληρώσουν την εγκαθίδρυση της εσωτερικής αγοράς:

- μειώνοντας το έλλειμμα μεταφοράς της νομοθεσίας για την εσωτερική αγορά σε λιγότερο από 1,5 % πριν από το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο της άνοιξης του 2002,

- καταργώντας τα τεχνικά εμπόδια στο εμπόριο, μεταξύ άλλων με την αποτελεσματικότερη χρησιμοποίηση της ευρωπαϊκής τυποποίησης και την εφαρμογή της αρχής της αμοιβαίας αναγνώρισης,

- δημιουργώντας μια εσωτερική αγορά που να λειτουργεί αποτελεσματικά στον τομέα των υπηρεσιών με την άρση των κανονιστικών και λοιπών περιορισμών στις διασυνοριακές δραστηριότητες μεταξύ κρατών μελών καθώς και για την είσοδο στην αγορά, και

- ανοίγοντας περαιτέρω την αγορά δημοσίων προμηθειών και μεριμνώντας ώστε οι σχετικές προσφορές να μπορούν να γίνονται on line από το 2003.

ii) να ενισχύσουν τον ανταγωνισμό εξασφαλίζοντας έτσι πραγματικά πλεονεκτήματα για τους καταναλωτές:

- επιταχύνοντας την ελευθέρωση των δικτύων (ενέργεια, σιδηρόδρομοι, αεροπορικές μεταφορές και ταχυδρομικές υπηρεσίες) λαμβάνοντας ταυτόχρονα υπόψη τις υπάρχουσες υποχρεώσεις καθολικής υπηρεσίας και τις απαιτήσεις ασφάλειας του εφοδιασμού,

- διασφαλίζοντας την ουσιαστική ανεξαρτησία, το επαρκές δυναμικό και την αποτελεσματικότητα των αρμόδιων αρχών για τον ανταγωνισμό και των εποπτικών αρχών και βελτιώνοντας τη συνεργασία μεταξύ των αρχών τόσο σε κοινοτικό επίπεδο όσο και σε επίπεδο κρατών μελών, και

- μειώνοντας το συνολικό επίπεδο των κρατικών ενισχύσεων σε σχέση με το ΑΕΠ ως το 2003 και επαναπροσανατολίζοντάς τες εκτός των ενισχύσεων ad hoc και των τομεακών ενισχύσεων αυξάνοντας τη διαφάνεια των πολιτικών για τις κρατικές ενισχύσεις.

3.5. Προώθηση της αποτελεσματικότητας και της ολοκλήρωσης της αγοράς χρηματοοικονομικών υπηρεσιών στην ΕΕ

Το χρηματοοικονομικό σύστημα της ΕΕ ολοκληρώνεται σταδιακά υπό την επίδραση της παγκοσμιοποίησης, της άρσης των περιορισμών, της τεχνολογικής προόδου και της εισαγωγής του ευρώ. Τα κέρδη αποτελεσματικότητας από τη χρηματοοικονομική ολοκλήρωση θα οδηγήσουν σε πιο σωστή διάθεση του κεφαλαίου με χαμηλότερο κόστος, με σημαντικά οφέλη για την ανάπτυξη και τη δημιουργία απασχόλησης στην οικονομία της ΕΕ. Ωστόσο, τα εμπόδια που παραμένουν για τη χρηματοοικονομική ολοκλήρωση δεν επιτρέπουν την πλήρη αξιοποίηση των δυνητικών πλεονεκτημάτων. Μεταξύ των πιο σημαντικών από τα εμπόδια αυτά είναι η έλλειψη σαφούς και σταθερά εφαρμοζόμενου κοινοτικού κανονιστικού πλαισίου για τις χρηματοοικονομικές υπηρεσίες. Η πρόοδος για την ανάπτυξη ενός τέτοιου πλαισίου πραγματοποιήθηκε μέσω μιας σειράς δράσεων που αναλήφθηκαν στο πλαίσιο του Προγράμματος Δράσης για τις Χρηματοοικονομικές Υπηρεσίες (FSAP). Η εφαρμογή του Προγράμματος Δράσης για τα κεφάλαια Επιχειρηματικού Κινδύνου (RCAP) αναμένεται να βελτιώσει τη διαθεσιμότητα κατάλληλων ευκαιριών χρηματοδότησης για καινοτόμες ΜΜΕ, η ευελιξία και το δυναμικό ανάπτυξης των οποίων τις καθιστούν σημαντικές πηγές οικονομικής ανάπτυξης και απασχόλησης. Πάντως, η πρόοδος προς μια πραγματικά ενιαία αγορά χρηματοοικονομικών υπηρεσιών είναι, σήμερα, υπερβολικά βραδεία. Για το σκοπό αυτό, πρέπει:

i) να διασφαλιστεί ότι η προσέγγιση όσον αφορά τη νομοθεσία για τις αγορές κινητών αξιών, που προτάθηκε από την Επιτροπή Σοφών για την εποπτεία των ευρωπαϊκών αγορών κινητών αξιών, και εγκρίθηκε με απόφαση του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου της Στοκχόλμης, θα είναι λειτουργική από τις αρχές του 2002,

ii) να καταβληθούν προσπάθειες από όλα τα εμπλεκόμενα μέρη - το Συμβούλιο, το Κοινοβούλιο και την Επιτροπή - ώστε να διασφαλιστεί η πλήρης εφαρμογή του FSAP ως το 2005 το αργότερο, και ειδικότερα, να αναληφθούν ουσιώδη βήματα για την ολοκλήρωση της αγοράς κινητών αξιών ως τα τέλη του 2003, περιλαμβανομένων ειδικότερα και των προτεραιοτήτων που καθορίζονται στην έκθεση της Επιτροπής Σοφών για την εποπτεία των ευρωπαϊκών αγορών κινητών αξιών,

iii) να αυξηθούν, πέρα από την εφαρμογή του FSAP και ειδικότερα σε ό,τι αφορά τις αγορές κεφαλαίων επιχειρηματικού κινδύνου, οι προσπάθειες για μια αγορά κεφαλαίων επιχειρηματικού κινδύνου που θα λειτουργήσει ικανοποιητικά ως το 2003 μέσω της εφαρμογής του RCAP, ειδικότερα με στόχο τη χαλάρωση των ποσοτικών περιορισμών για τις θεσμικές επενδύσεις σε κεφάλαια επιχειρηματικού κινδύνου, του νόμου για τις πτωχεύσεις και της ανάπτυξης ενός φορολογικού πλαισίου που θα παρέχει κίνητρα για τις επενδύσεις και την επιχειρηματικότητα, και

iv) να αντιμετωπιστούν αποτελεσματικά οι προκλήσεις που εμφανίζονται στον τομέα της εποπτείας λόγω των αυξανόμενων διασυνοριακών και διατομεακών σχέσεων μεταξύ χρηματοοικονομικών αγορών και ενδιαμέσων για το σκοπό αυτό, οι αρμόδιες αρχές πρέπει να λάβουν τα απαραίτητα μέτρα ώστε να βελτιωθούν περαιτέρω οι εποπτικές ρυθμίσεις σε διατομεακή και διασυνοριακή βάση προκειμένου να εξασφαλιστεί ότι ακολουθούν τις εξελίξεις του χρηματοοικονομικού συστήματος.

3.6. Ενθάρρυνση της επιχειρηματικότητας

Η ενίσχυση της επιχειρηματικότητας θα οδηγήσει στην αύξηση του δυναμικού ανάπτυξης, της ανταγωνιστικότητας και της απασχόλησης στην ΕΕ. Πρέπει να δημιουργηθεί στην Ευρώπη ένα πιο φιλικό περιβάλλον για τις επιχειρήσεις. Οι επιχειρήσεις και οι πολίτες χρειάζονται ένα κανονιστικό και φορολογικό περιβάλλον που να είναι σαφές, απλό, αποτελεσματικό και προσαρμοσμένο στις ανάγκες μιας ταχέως μεταβαλλόμενης παγκόσμιας αγοράς. Έχουν εισαχθεί μέτρα για τη βελτίωση της αποτελεσματικότητας του δημόσιου τομέα και για τον περιορισμό της διοικητικής επιβάρυνσης των επιχειρήσεων. Ωστόσο, πρέπει να καταβληθούν ακόμη μεγαλύτερες προσπάθειες. Οι ευρωπαϊκές ΜΜΕ εξακολουθούν να θεωρούν ότι η μειωμένη πρόσβαση στη χρηματοδότηση αποτελεί εμπόδιο για τις επιχειρήσεις που ξεκινούν τη δραστηριότητά τους ενώ παράλληλα μειώνει το δυναμικό ανάπτυξής τους. Τα κράτη μέλη πρέπει:

i) να δημιουργήσουν ένα περιβάλλον φιλικό προς τις επιχειρήσεις:

- μειώνοντας περαιτέρω τη διοικητική επιβάρυνση και τα εμπόδια για τις επιχειρήσεις, εισάγοντας απλούστερες και πιο διαφανείς διαδικασίες καθώς και υπηρεσίες ενιαίας θυρίδας για τις επιχειρήσεις που ξεκινούν τις δραστηριότητές τους και απλοποιώντας τις ρυθμίσεις και τα φορολογικά συστήματα για τις επιχειρήσεις,

- αυξάνοντας την αποτελεσματικότητα των δημοσίων υπηρεσιών, μεταξύ άλλων με τη συγκριτική αξιολόγηση και την αύξηση της προσφυγής σε δημόσιες διαδικασίες υποβολής προσφορών, διασφαλίζοντας παράλληλα ότι ο δημόσιος και ο ιδιωτικός τομέας ανταγωνίζονται επί ίσοις όροις, και

- απλοποιώντας και διασφαλίζοντας πιο ενιαία εφαρμογή των συστημάτων ΦΠΑ.

ii) να ενθαρρύνουν την ανάληψη κινδύνων μέσω βελτιωμένης πρόσβασης στη χρηματοδότηση ιδιαίτερα για τις ΜΜΕ κατά τα πρώτα στάδιά τους. Ιδιαίτερα σημαντική για την ΜΜΕ είναι η προσφορά κεφαλαίων που συνδυάζεται με διαχειριστικές ικανότητες (βλέπε επίσης κεφάλαιο 3.5).

3.7. Προώθηση της οικονομίας της γνώσης

Η μετάβαση της Ευρωπαϊκής Ένωσης προς μια οικονομία της γνώσης έχει ξεκινήσει, αλλά θα πρέπει να επιταχυνθεί η σχετική διαδικασία ώστε να επιτευχθεί ο στρατηγικός στόχος που καθορίστηκε στη Λισαβόνα. Οι επιχειρήσεις και οι πολίτες πρέπει να ενθαρρυνθούν να αξιοποιήσουν τις ευκαιρίες που προσφέρει η οικονομία της γνώσης. Παρά την πρόσφατη πρόοδο στη διάδοση των ΤΠΕ, η ΕΕ συνεχίζει να καταγράφει καθυστέρηση σε σχέση με τις ΗΠΑ σε τομείς όπως η έρευνα και ανάπτυξη, οι επενδύσεις στις νέες τεχνολογίες και η διείσδυση του Ιnternet.

>PIC FILE= "L_2001179EL.001601.TIF">

Έχει ιδιαίτερη σημασία οι κατευθύνσεις που προέβλεψε το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο της Στοκχόλμης για την επιτάχυνση των οικονομικών μεταρρυθμίσεων να υλοποιηθούν εντός του συμφωνημένου χρονοδιαγράμματος. Οι επενδύσεις σε ανθρώπινο κεφάλαιο, στην E & A και στις ΤΠΕ πρέπει να αυξηθούν αν θέλουμε να ενισχυθεί η ευρωπαϊκή ανταγωνιστικότητα. Η εγκαθίδρυση ανταγωνιστικών αγορών προϊόντων (βλέπε κεφάλαιο 3.4) και αγορών κεφαλαίων που να λειτουργούν ικανοποιητικά (βλέπε κεφάλαιο 3.5) συμβάλλουν σε ένα επιχειρηματικό κλίμα που να ευνοεί την καινοτομία και την ανάληψη κινδύνων ώστε να ενθαρρυνθούν οι επενδύσεις. Στον τομέα της E & A, η κυριότερη πρόκληση είναι να αυξηθεί η συμμετοχή στις επενδύσεις του ιδιωτικού τομέα έτσι ώστε να βελτιωθεί η εμπορική αξιοποίηση των αποτελεσμάτων της E & A και να εγκαθιδρυθεί ένας ευρωπαϊκός χώρος έρευνας. Προκειμένου να διευκολυνθεί η μετάβαση στην οικονομία της γνώσης, πρέπει:

i) να ενθαρρυνθεί η E & A και η καινοτομία:

- δημιουργώντας τις κατάλληλες γενικότερες συνθήκες για τις επιχειρήσεις ώστε να αναλάβουν E & A, μεταξύ άλλων με την ενίσχυση των πνευματικών δικαιωμάτων και την επίτευξη συμφωνίας για τον τρόπο χορήγησης της κοινοτικής άδειας ευρεσιτεχνίας πριν από τα τέλη του 2001,

- βελτιώνοντας τη σχέση μεταξύ των πανεπιστημίων και των επιχειρήσεων ώστε να διευκολυνθεί η μεταφορά της γνώσης και η καλύτερη εμπορική αξιοποίηση των αποτελεσμάτων της E & A,

- ενθαρρύνοντας τη συνεργασία για την έρευνα και την καινοτομία στην Ευρώπη, μεταξύ άλλων με τη δημιουργία κέντρων αριστείας στα οποία θα συμμετέχουν επιχειρηματικοί και ακαδημαϊκοί εταίροι και την προώθηση της κινητικότητας των ερευνητών, και μέσω ενός καλύτερου συντονισμού των εθνικών πολιτικών και προγραμμάτων για την έρευνα και την καινοτομία, και

- διασφαλίζοντας επαρκή δημόσια χρηματοδότηση της E & A, ιδίως της βασικής έρευνας, και καθορίζοντας σαφείς και ορθολογικές προτεραιότητες για τη δημόσια έρευνα·

ii) να ενθαρρυνθεί η πρόσβαση και η χρήση των ΤΠΕ:

- ελευθερώνοντας τον "τοπικό βρόχο" ώστε να επέλθει σημαντική μείωση του κόστους χρήσης του Ιnternet,

- διασφαλίζοντας καλύτερη και ευρύτερη χρήση του Ιnternet στα σχολεία και συμπληρώνοντας την απαραίτητη κατάρτιση όλων των καθηγητών ως το τέλος του 2002,

- ενισχύοντας το κανονιστικό πλαίσιο για το ηλεκτρονικό εμπόριο (εφαρμόζοντας την οδηγία για την ηλεκτρονική υπογραφή και εγκρίνοντας το 2001 προτάσεις για την πνευματική ιδιοκτησία, την εξ αποστάσεως εμπορία, τον ΦΠΑ και την ηλεκτρονική τιμολόγηση),

- ενθαρρύνοντας τη χρήση του Internet στη δημόσια διοίκηση, και

- αναπτύσσοντας και εφαρμόζοντας στρατηγική για την ασφάλεια των ΤΠΕ·

iii) να ενισχυθούν οι προσπάθειες εκπαίδευσης και κατάρτισης:

- τόσο δημόσιων όσο και ιδιωτικών, ώστε να αυξηθεί η προσφορά εκπαιδευμένων ερευνητών, να αυξηθεί το προσωπικό με υψηλό επίπεδο γνώσεων στις ΤΠΕ, και να βελτιωθεί το επίπεδο βασικών γνώσεων του πληθυσμού ιδίως στις ΤΠΕ,

- με την ενίσχυση των δυνατοτήτων των εκπαιδευτικών συστημάτων να ανταποκρίνονται ικανοποιητικά στις αλλαγές όσον αφορά τις απαιτήσεις δεξιοτήτων.

>PIC FILE= "L_2001179EL.001701.TIF">

3.8. Ενίσχυση της περιβαλλοντικής βιωσιμότητας

Προκλήσεις όπως η μεταβολή του κλίματος, η καταστροφή της στοιβάδας του όζοντος και η διατήρηση της βιολογικής ποικιλομορφίας αποδεικνύουν ότι είναι ανάγκη να υπάρξει μια ενεργός περιβαλλοντική πολιτική ώστε να εξασφαλιστεί η υπεύθυνη χρησιμοποίηση των περιορισμένων φυσικών πόρων και μια μακροπρόθεσμα αειφόρος οικονομική ανάπτυξη από περιβαλλοντική και κοινωνικά άποψη. Οι δεσμεύσεις που έχουν αναληφθεί σε διεθνές επίπεδο επίσης επιβάλλουν την εφαρμογή σχετικής πολιτικής.

Το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο της Στοκχόλμης ζήτησε να ενσωματωθεί η προώθηση της βιώσιμης ανάπτυξης στους γενικούς προσανατολισμούς των οικονομικών πολιτικών. Η βιώσιμη ανάπτυξη είναι μία έννοια η οποία υπερβαίνει τα καθαρά οικονομικά μεγέθη και στοχεύει στη βελτίωση της ποιότητας ζωής με την προώθηση ορθολογικών πολιτικών δράσεων που να βασίζονται σε μια συνολική αξιολόγηση της οικονομικής, κοινωνικής και περιβαλλοντικής τους διάστασης. Με τον τρόπο αυτό, εισάγεται μια μακροπρόθεσμη προσέγγιση, με στόχο την καλύτερη ζωή των σημερινών και μελλοντικών γενεών. Το παρόν κεφάλαιο επικεντρώνεται στην ενσωμάτωση των περιβαλλοντικών πτυχών στην οικονομική πολιτική, ειδικότερα με τη χρήση εργαλείων που να βασίζονται στην αγορά, ως μέσα για την προώθηση της βιώσιμης ανάπτυξης.

Η ανάληψη δράσης από τις κυβερνήσεις συχνά καθυστερεί λόγω ανησυχιών για τις ενδεχόμενες βραχυπρόθεσμες επιπτώσεις των πολιτικών προστασίας του περιβάλλοντος στην οικονομική ανάπτυξη, στην απασχόληση και στην ανταγωνιστικότητα συγκεκριμένων επιχειρήσεων, τομέων και κρατών μελών. Ως προς το θέμα αυτό, τα κράτη μέλη πρέπει, για την πραγματοποίηση των περιβαλλοντικών στόχων, να αυξήσουν τη χρήση μέσων που βασίζονται στην αγορά, δεδομένου ότι αυτά παρέχουν ευελιξία στη βιομηχανία ώστε να μειώσει τη ρύπανση με τρόπο αποτελεσματικό και οικονομικό, καθώς και να ενθαρρύνουν την τεχνολογική καινοτομία. Επί πλέον, συχνά αποτελούν τα αποτελεσματικότερα μέσα για την αντιμετώπιση της ρύπανσης αφού οδηγούν στην ενσωμάτωση του εξωτερικού κόστους στις τιμές. Συνεπώς, αποτελούν έναν τρόπο ικανοποιητικότερης εφαρμογής της αρχής "ο ρυπαίνων πληρώνει". Από την άποψη αυτή, έχουν ιδιαίτερη σημασία η καλύτερη πληροφόρηση και η πραγματοποίηση αναλύσεων κόστους/ωφέλειας. Οι επενδύσεις σε νέες τεχνολογίες φιλικές για το περιβάλλον μπορούν επίσης να αποτελέσουν σημαντική πηγή προόδου.

Τα κράτη μέλη πρέπει να θέσουν σαφείς στόχους και χρονοδιαγράμματα για τις περιβαλλοντικές πολιτικές ώστε οι επιχειρήσεις και οι καταναλωτές να μπορέσουν να προσαρμοστούν ομαλά. Οι σταδιακές αλλά σταθερές και αξιόπιστες μεταβολές στο επίπεδο και τη διάρθρωση των φορολογικών συντελεστών έως ότου αντικατοπτριστούν πλήρως στις τιμές τα εξωτερικά κόστη θα ελαχιστοποιούσαν τα προβλήματα διαρθρωτικής προσαρμογής και θα στήριζαν την αναζήτηση καινοτόμων λύσεων από τις επιχειρήσεις. Η προσέγγιση αυτή θα ελαχιστοποιούσε επίσης την ανάγκη για εξαιρέσεις των επιχειρήσεων ή των τομέων που επηρεάζονται περισσότερο. Τέτοιες εξαιρέσεις συχνά μειώνουν την περιβαλλοντική αποτελεσματικότητα του μέτρου, νοθεύουν τη φορολογική διάρθρωση και είναι δύσκολο να καταργηθούν αργότερα. Η εκπόνηση ενός πλαισίου για τη χρήση εργαλείων που να βασίζονται στην αγορά σε κοινοτικό επίπεδο θα συνέβαλε στην αποφυγή τέτοιων νοθεύσεων και θα ενίσχυε την εσωτερική αγορά.

Συνεπώς, πρέπει:

i) να υπάρξει δέσμευση για την ουσιαστική εφαρμογή της Ευρωπαϊκής Στρατηγικής Αειφόρου Ανάπτυξης που συμφωνήθηκε στο Ευρωπαϊκό Συμβούλιο του Γκέτεμποργκ,

ii) να εισαχθούν και να ενισχυθούν πολιτικές που θα βασίζονται στην αγορά σε τομείς όπως η φορολογία, οι επιβαρύνσεις για τους χρήστες και τους ρυπαίνοντες, προγράμματα ασφάλειας/ευθύνης και ανταλλάξιμα δικαιώματα εκπομπής ρύπων,

iii) να περιοριστούν οι τομεακές επιδοτήσεις και οι φορολογικές απαλλαγές και άλλα μέτρα που έχουν αρνητικές περιβαλλοντικές επιπτώσεις,

iv) να ενταθεί η χρήση οικονομικών εργαλείων για τη μείωση της εκπομπής ρυπογόνων αερίων και να τηρηθούν οι απαιτήσεις του πρωτοκόλλου του Κιότο, και να αποσυνδεθεί η οικονομική ανάπτυξη από σειρά περιβαλλοντικών πιέσεων, και

v) να συμφωνηθεί ένα κατάλληλο πλαίσιο για τη φορολογία της ενέργειας σε ευρωπαϊκό επίπεδο και για τη δημιουργία μιας εσωτερικής αγοράς ενέργειας.

II. ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΕΙΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΑΝΑ ΧΩΡΑ

1. ΒEΛΓΙΟ

Η μεγέθυνση της οικονομίας έφθασε σε περίπου 4 % το 2000 και το πραγματικό ΑΕΠ αναμένεται να αυξηθεί κατά περίπου 3 % το 2001 και 2002. Η ιδιωτική κατανάλωση, η οποία αυξήθηκε με ταχύ ρυθμό το 2000, θα διατηρηθεί σε υψηλά επίπεδα και κατά τα δύο προσεχή έτη ενισχυόμενη από το υψηλότερο διαθέσιμο εισόδημα των νοικοκυριών και την αύξηση της απασχόλησης. Οι αρκετά δυναμικές επενδύσεις θα εξακολουθήσουν να τονώνουν την εγχώρια ζήτηση. Αντίθετα, η συμβολή του εξωτερικού τομέα στην ενίσχυση της δραστηριότητας το 2001 και 2002 θα είναι λιγότερο θετική. Ο πληθωρισμός, όπως μετράται με βάση τον ΕνΔΤΚ, αναμένεται να επιβραδυνθεί από το 2,7 % το 2000 σε ποσοστό ελαφρά χαμηλότερο του 2 % το 2001, και να συνεχίσει την πτωτική του πορεία το 2002. Η απασχόληση αναμένεται να αυξηθεί κατά τα δυο προσεχή έτη, ενισχυόμενη από την έντονη ακόμη οικονομική δραστηριότητα, τη συγκράτηση των μισθών και τα αποτελέσματα των μέτρων πολιτικής για την προώθηση της απασχόλησης που εφαρμόστηκαν τα πρόσφατα χρόνια.

Λαμβάνοντας υπόψη ότι ο δείκτης του δημοσίου χρέους εξακολουθεί να είναι πολύ υψηλός και ότι η οικονομία είναι απαραίτητο να προετοιμαστεί να αντιμετωπίσει τις επιπτώσεις της γήρανσης του πληθυσμού, η δημοσιονομική εξυγίανση παραμένει βασική προτεραιότητα. Η αγορά εργασίας συνεχίζει να χαρακτηρίζεται από χαμηλό ποσοστό απασχόλησης, ιδίως για τους ηλικιωμένους εργαζόμενους, ενώ εξακολουθούν να υπάρχουν υπερβολικά μεγάλες περιφερειακές αποκλίσεις όσον αφορά τις επιδόσεις της αγοράς εργασίας. Η έλλειψη ανταγωνισμού σε συγκεκριμένους τομείς, οι υπερβολικές κανονιστικές επιβαρύνσεις που επιβάλλονται στις επιχειρήσεις και η ανάγκη βελτίωσης της αποτελεσματικότητας του δημοσίου τομέα αποτελούν επίσης σημαντικές πολιτικές προκλήσεις.

Δημοσιονομική πολιτική

Η επιτάχυνση της δραστηριότητας το 2000 οδήγησε σε θετικότερα δημοσιονομικά αποτελέσματα από τα αναμενόμενα: αντί της πρόβλεψης ότι το δημοσιονομικό έλλειμμα θα ανερχόταν σε 1 % του ΑΕΠ, η γενική κυβέρνηση κατόρθωσε να μηδενίσει το έλλειμμά της. Το επικαιροποιημένο πρόγραμμα σταθερότητας του 2000 προβλέπει πλεόνασμα ύψους 0,2 % του ΑΕΠ, το οποίο θα αυξηθεί ελαφρά φθάνοντας σε 0,3 % του ΑΕΠ το 2002. Η δημοσιονομική στρατηγική που έχει προγραμματιστεί στο επικαιροποιημένο πρόγραμμα του 2000 για την περίοδο έως το 2005 στηρίζεται στην επίτευξη σημαντικών πρωτογενών πλεονασμάτων, που θα φθάνουν σε άνω του 6 % του ΑΕΠ ετησίως. Ο έλεγχος της πραγματικής πρωτογενούς δαπάνης αναμένεται να αποτελέσει τον κύριο μοχλό της προσαρμογής, με βάση μια σιωπηρή συμφωνία πραγματικής αύξησης των δαπανών της οντότητας Ι κατά 1,5 % (ομοσπονδιακή κυβέρνηση και κοινωνική ασφάλιση). Ο λόγος του δημοσίου χρέους προβλέπεται να μειωθεί από 110,6 % του ΑΕΠ το 2000 σε 101,4 % του ΑΕΠ το 2002. Με βάση τα ανωτέρω και λαμβάνοντας υπόψη το γεγονός ότι το Βέλγιο είναι μέλος της ζώνης του ευρώ, η δημοσιονομική πολιτική θα πρέπει να αποσκοπεί στα εξής:

i) στην επίτευξη δημοσιονομικού πλεονάσματος ύψους 0,2 % του ΑΕΠ όπως προβλέπεται για το έτος 2001 στο επικαιροποιημένο πρόγραμμα σταθερότητας του 2000, ακόμη και στην περίπτωση βραδύτερης αύξησης του πραγματικού ΑΕΠ από την προβλεπόμενη·

ii) στο πλαίσιο του προϋπολογισμού για το 2002, η ετήσια αύξηση της πρωτογενούς δαπάνης να περιοριστεί αυστηρά εντός του ορίου του 1,5 %, σε πραγματικές τιμές, για την οντότητα Ι, πράγμα που θα επιτρέψει την επίτευξη των στόχων που έχουν τεθεί για τα δημόσια οικονομικά, και συγκεκριμένα την επίτευξη ενός πρωτογενούς πλεονάσματος άνω του 6 % του ΑΕΠ·

iii) από το 2002 και μετά, να διατεθούν τα δημοσιονομικά περιθώρια, όπως προσδιορίζεται στο επικαιροποιημένο πρόγραμμα σταθερότητας του 2000, κατά τρόπο συνεκτικό με το όριο της κατά 1,5 % αύξησης της πραγματικής δαπάνης να χρησιμοποιηθούν όλα τα πρόσθετα δημοσιονομικά έσοδα που ενδέχεται να προκύψουν από μια υψηλότερη από την αναμενόμενη αύξηση του πραγματικού ΑΕΠ για τη μείωση του χρέους και

iv) στην προετοιμασία της χώρας για την αντιμετώπιση των δημοσιονομικών επιπτώσεων της γήρανσης του πληθυσμού με την έγκαιρη αναμόρφωση του συνταξιοδοτικού συστήματος, περιλαμβανομένου του προσδιορισμού, στην επόμενη επικαιροποίηση του προγράμματος σταθερότητας, των δημοσιονομικών πόρων που θα διατίθενται ετησίως στο ταμείο που έχει δημιουργηθεί για το σκοπό αυτό.

Αγορά εργασίας

Το 2000 εξακολούθησε η βελτίωση των συνθηκών της αγοράς εργασίας στο Βέλγιο με αποτέλεσμα τη μείωση της ανεργίας σε 8,7 %. Η κυβέρνηση στρέφεται προς την υλοποίηση ενός "ενεργού κράτους πρόνοιας" που χαρακτηρίζεται, μεταξύ άλλων, με τη βαθμιαία μετάβαση από παθητικές πολιτικές σε μια προληπτική και πιο ενεργητική προσέγγιση των προβλημάτων της αγοράς εργασίας. Αναλήφθηκαν πρωτοβουλίες για την καταπολέμηση των παγίδων ανεργίας. Ωστόσο, ο βαθμός εξάρτησης από επιδόματα και παροχές εξακολουθεί να παραμένει σχετικά υψηλός για ορισμένα τμήματα της αγοράς εργασίας. Η γήρανση του πληθυσμού και οι εμφανιζόμενες ενδείξεις στενότητας για την πρόσληψη εργαζομένων υποδηλώνουν την ανάγκη λήψης περαιτέρω μέτρων με σκοπό την κινητοποίηση του μη απασχολούμενου δυνητικού εργατικού δυναμικού, αυξάνοντας κατ2αυτόν τον τρόπο τα ποσοστά απασχόλησης και συμμετοχής στην αγορά εργασίας. Πρόκειται για μια από τις σημαντικότερες προκλήσεις που αντιμετωπίζει η αγορά εργασίας του Βελγίου, η οποία χαρακτηρίζεται από σχετικά χαμηλά επίπεδα συνολικής απασχόλησης (60,9 %), και ειδικότερα για ηλικιωμένους εργαζόμενους (μόλις 24 % για άτομα ηλικίας 55-64 ετών). Οι συνεχιζόμενες σημαντικές γεωγραφικές αποκλίσεις των ποσοστών απασχόλησης υποδηλώνουν την ανεπαρκή κινητικότητα της εργασίας και την έλλειψη ευελιξίας μισθών. Παρόλο που η φορολογική επιβάρυνση της εργασίας στο Βέλγιο εξακολουθεί να είναι μεταξύ των υψηλότερων στην ΕΕ, οι φορολογικές ελαφρύνσεις, που προβλέπονται στο νέο σχέδιο φορολογικής μεταρρύθμισης, αναμένεται να μειώσουν σταδιακά τη φορολόγηση της εργασίας για τα προσεχή έτη. Λαμβάνοντας υπόψη τα ανωτέρω, και ενώ παράλληλα θα εφαρμόζονται αυστηρά όλες οι συστάσεις για την απασχόληση, οι βασικές προτεραιότητες για το Βέλγιο θα πρέπει να είναι:

i) με βάση τις προηγούμενες αναπροσαρμογές, η περαιτέρω αναμόρφωση των φορολογικών συστημάτων και των συστημάτων παροχών έτσι ώστε να καταστεί η εργασία οικονομικά συμφέρουσα, και ειδικότερα η δημιουργία κατάλληλων κινήτρων για ηλικιωμένα άτομα, ώστε να εξακολουθήσουν να εργάζονται ή να εισέλθουν εκ νέου στην αγορά εργασίας και η αναθεώρηση των ειδικών ρυθμίσεων που απαλλάσσουν τους ηλικιωμένους ανέργους (άνω των 50 ετών) από την ενεργή αναζήτηση απασχόλησης·

ii) η άρση των βασικών εμποδίων για την κινητικότητα της εργασίας και ενθάρρυνση των κοινωνικών εταίρων να επιτρέψουν στους μηχανισμούς καθορισμού των μισθών να λαμβάνουν περισσότερο υπόψη την παραγωγικότητα και τις τοπικές συνθήκες της αγοράς εργασίας, συνεχίζοντας παράλληλα τις προσπάθειες για τη συγκράτηση των μισθών·

iii) η συνέχιση των προσπαθειών για την αύξηση, σε συνεργασία με τους κοινωνικούς εταίρους, της ευελιξίας της αγοράς εργασίας με τη θέσπιση ελαστικότερων όρων για συμβάσεις καθορισμένης διάρκειας και προσωρινές συμβάσεις και την αύξηση της ευελιξίας του χρόνου εργασίας, διασφαλίζοντας συγχρόνως ότι οποιαδήποτε μείωση του χρόνου εργασίας δεν έχει αρνητικές επιπτώσεις στο κόστος της εργασίας ανά μονάδα προϊόντος και στην προσφορά εργασίας.

Αγορές προϊόντων και οικονομία της γνώσης

Το Βέλγιο είναι μια μικρή ανοικτή οικονομία με έντονο ανταγωνισμό στις αγορές προϊόντων, πράγμα που έχει συμβάλει στην επίτευξη υψηλής παραγωγικότητας της εργασίας στον τομέα της μεταποίησης και ενός σχετικά χαμηλού επιπέδου τιμών για μια χώρα με αυτό το βιοτικό επίπεδο. Η διαδικασία απελευθέρωσης του τομέα των τηλεπικοινωνιών προχωρεί ικανοποιητικά και έχουν ληφθεί αρκετά μέτρα για την προώθηση της οικονομίας της γνώσης. Ωστόσο, εξακολουθούν να υπάρχουν προβλήματα ανταγωνισμού σε ορισμένους τομείς υπηρεσιών. Η απελευθέρωση του τομέα της ενέργειας έχει προχωρήσει λιγότερο. Ανακοινώθηκε ότι επρόκειτο να καταβληθούν προσπάθειες για τη μείωση των κανονιστικών επιβαρύνσεων στις επιχειρήσεις και για την αναμόρφωση της δημόσιας διοίκησης, αλλά έχουν ληφθεί λίγα μόνο μέτρα. Λαμβάνοντας υπόψη τα ανωτέρω, οι βασικές προτεραιότητες για το Βέλγιο θα έπρεπε να είναι:

i) η τόνωση του ανταγωνισμού στους τομείς της μεταφοράς και διανομής αερίου και ηλεκτρισμού και η δημιουργία ανεξάρτητων φορέων διαχείρισης του δικτύου μεταφοράς σε αυτούς τους τομείς έτσι ώστε να εξασφαλιστεί η χωρίς διακρίσεις πρόσβαση θα πρέπει επίσης να διασφαλιστεί ότι η προγραμματισμένη μεταρρύθμιση των σιδηροδρόμων θα αυξήσει την αποτελεσματικότητα και την ποιότητα των υπηρεσιών και θα περιορίσει την ανάγκη επιδοτήσεων λειτουργίας·

ii) η αύξηση της διαφάνειας των δεσμών μεταξύ του δημοσίου και του ιδιωτικού τομέα σε τοπικό και επαρχιακό επίπεδο, και ιδίως του ρόλου των κοινοτήτων και των ενώσεων τους σε διάφορους τομείς όπως η ενέργεια, έτσι ώστε να αποφεύγονται στρεβλώσεις του ανταγωνισμού και συγκρούσεις συμφερόντων και

iii) η λήψη μέτρων για τη μείωση και την απλοποίηση του διοικητικού φόρτου για τις επιχειρήσεις.

Αγορές κεφαλαίων

Οι αγορές κεφαλαίων στο Βέλγιο εξακολουθούν να αναπτύσσονται. Η αγορά μετοχικών τίτλων έκανε ένα ακόμη βήμα προς την κατεύθυνση της διεθνούς ενοποίησης με τη συγχώνευση των χρηματιστηρίων των Βρυξελλών, των Παρισίων και του Άμστερνταμ το 2000. Επίσης, μεταβολές επήλθαν και στο τραπεζικό σύστημα με μια σειρά διασυνοριακών καθώς και εγχώριων συγχωνεύσεων και εξαγορών τα πρόσφατα χρόνια. Για τον λόγο αυτό διεξάγεται, επί του παρόντος, επανεξέταση των δομών και των διαδικασιών εποπτείας, τα κύρια θέματα της οποίας είναι η εποπτεία της αγοράς μετοχικών τίτλων, η διαδικασία λήψης αποφάσεων στο πλαίσιο της Τραπεζικής και Χρηματοοικονομικής Επιτροπής και η θεσμική προσέγγιση μεταξύ της εν λόγω Επιτροπής και της εθνικής κεντρικής τράπεζας. Η αγορά επιχειρηματικών κεφαλαίων παρουσίασε σημαντική ανάπτυξη με υψηλό επίπεδο επενδύσεων σε επιχειρηματικά κεφάλαια σε σχέση με το ΑΕΠ, αλλά και με σημαντικό βαθμό παρέμβασης εκ μέρους του δημοσίου τομέα. Ωστόσο, θα ήταν σκόπιμο να αναπτυχθεί περαιτέρω η αγορά επιχειρηματικών κεφαλαίων, και ιδίως της ιδιωτικής αγοράς επιχειρηματικών κεφαλαίων έναντι της δημόσιας. Η αποτελεσματικότητα του χρηματοπιστωτικού συστήματος θα μπορούσε να βελτιωθεί με την προτεινόμενη σειρά νομοθετικών πράξεων για τη βελτίωση της διακυβέρνησης των επιχειρήσεων. Λαμβάνοντας υπόψη τα ανωτέρω, η βασική προτεραιότητα για το Βέλγιο θα έπρεπε να είναι:

i) να αναπτυχθεί περαιτέρω η αγορά επιχειρηματικών κεφαλαίων με τη χαλάρωση των ποσοτικών περιορισμών για τις θεσμικές επενδύσεις σε μετοχικούς τίτλους, με τη θέσπιση ενός φορολογικού πλαισίου που ευνοεί περισσότερο τις επενδύσεις και το επιχειρηματικό πνεύμα, το οποίο θα μπορούσε να ενθαρρυνθεί ακόμη περισσότερο με την αναθεώρηση της πτωχευτικής νομοθεσίας.

2. ΔΑΝΙΑ

Μετά από ένα ρυθμό οικονομικής ανάπτυξης σχεδόν 3 % το 2000, που τροφοδοτήθηκε κυρίως από τις δυναμικές επενδύσεις και την έντονη εξωτερική ζήτηση, αναμένεται μια μικρή επιβράδυνση της οικονομικής μεγέθυνσης για το 2001 σε ποσοστό ελαφρά υψηλότερο του 2 %. Ενώ αναμένεται ανάκαμψη τόσο της ιδιωτικής όσο και της δημόσιας κατανάλωσης μετά τις μειωμένες επιδόσεις του περασμένου έτους, η εξέλιξη αυτή είναι πιθανό να υπεραντισταθμιστεί από μια πολύ χαμηλότερη αύξηση των επενδύσεων. Παρά το ότι η ανάπτυξη των εξαγωγικών αγορών αναμένεται να είναι βραδεία το 2001, η ασυνήθιστα υψηλή αύξηση των εισαγωγών το 2000 - που συνδέεται εν μέρει με την υψηλή "περιεκτικότητα εισαγωγών" των επενδύσεων σε εξοπλισμό και των εξαγωγών - θεωρείται πιθανό να μειωθεί σταδιακά. Έτσι, το 2001 αναμένεται να ενισχυθεί η συμβολή των καθαρών εξαγωγών στην ανάπτυξη. Το 2002, η οικονομική δραστηριότητα αναμένεται να επιταχυνθεί φθάνοντας σε σχεδόν 2, κυρίως λόγω μιας έντονης ανάκαμψης της ιδιωτικής κατανάλωσης.

Οι δυνατότητες μεγέθυνσης της δανικής οικονομίας θα μπορούσαν να βελτιωθούν, εάν αντιμετωπισθούν με τον δέοντα τρόπο οι ακόλουθες κύριες προκλήσεις: αν μειωθούν ορισμένοι περιορισμοί που λειτουργούν ανασταλτικά στην προσφορά εργασίας, θα μπορούσαν να αποφευχθούν οι αυξήσεις των αποδοχών που ενδέχεται να προκληθούν λόγω της στενότητας που παρατηρείται σε ορισμένους τομείς. Ο ανταγωνισμός σε αρκετούς σημαντικούς τομείς παραμένει ανεπαρκής και, λαμβάνοντας υπόψη το μέγεθος του δημοσίου τομέα, είναι σημαντικό να επιτευχθεί ένα υψηλό επίπεδο αποτελεσματικότητας στον τομέα αυτό. Επίσης, είναι απαραίτητο να τεθεί υπό έλεγχο η πραγματική αύξηση της δημόσιας κατανάλωσης, ιδίως ενόψει των δημοσιονομικών επιπτώσεων της γήρανσης του πληθυσμού.

Δημοσιονομική πολιτική

Το 2000, το δημοσιονομικό πλεόνασμα ήταν 2,4 % του ΑΕΠ, δηλαδή υψηλότερο από το αναμενόμενο κατά τον χρόνο έγκρισης του προϋπολογισμού. Σύμφωνα με εκτιμήσεις της κυβέρνησης, το δημοσιονομικό πλεόνασμα αναμένεται να αυξηθεί σε 2,8 % του ΑΕΠ το 2001 και να μειωθεί ελαφρά σε 2,6 % του ΑΕΠ το 2002. Το επικαιροποιημένο πρόγραμμα σύγκλισης της Δανίας του 2000 προβλέπει σε γενικές γραμμές τη διατήρηση της στρατηγικής μιας μετριοπαθούς μείωσης των δεικτών πρωτογενών δαπανών και φόρων προς το ΑΕΠ. Ωστόσο, το 2001 και οι δυο αυτοί δείκτες αναμένεται να αυξηθούν ελαφρά λόγω της αύξησης της δημόσιας κατανάλωσης, η οποία υπερέβη αισθητά το στόχο της κατά 1 % πραγματικής αύξησης ετησίως, και της αύξησης των φόρων εκ μέρους των τοπικών και περιφερειακών αρχών οι οποίες προφανώς δεν τήρησαν τις μη δεσμευτικές συμφωνίες με την κεντρική κυβέρνηση. Πιο μακροπρόθεσμα, οι προβλέψεις υποδηλώνουν ότι τα δημόσια οικονομικά της γενικής κυβέρνησης της Δανίας είναι σε θέση να αντιμετωπίσουν το χρηματοοικονομικό βάρος της γήρανσης του πληθυσμού. Λαμβάνοντας υπόψη τα ανωτέρω, η δημοσιονομική πολιτική θα πρέπει να αποσκοπεί στα εξής:

i) να περιοριστεί αυστηρά η πραγματική αύξηση της δημόσιας κατανάλωσης το 2001 στο ποσοστό 1,9 % που προβλέπει ο προϋπολογισμός·

ii) να διατηρηθούν τα υψηλά κρατικά πλεονάσματα του 2001 και τα προσεχή έτη και

iii) να συγκρατηθεί η πραγματική αύξησης της δημόσιας κατανάλωσης και σε μεσοπρόθεσμη βάση, έτσι ώστε η φορολογική επιβάρυνση να μπορέσει να μειωθεί μέχρι το 2005 σύμφωνα με τις προβλέψεις της κυβέρνησης στο επικαιροποιημένο πρόγραμμα σύγκλισης, χωρίς να τεθεί σε κίνδυνο η ικανότητα των δημοσίων οικονομικών της Δανίας να αντιμετωπίσουν με επιτυχία τις επιπτώσεις της γήρανσης του πληθυσμού. Ειδικότερα, θα πρέπει για το σκοπό αυτό να επιδιωχθεί η επιβολή πιο δεσμευτικών υποχρεώσεων στα χαμηλότερα επίπεδα της δημόσιας διοίκησης, χωρίς να θίγεται η αυτονομία της τοπικής αυτοδιοίκησης.

Αγορά εργασίας

Οι επιδόσεις της δανικής αγοράς εργασίας συγκαταλέγονται μεταξύ των καλύτερων της Ένωσης, με το υψηλότερο ποσοστό απασχόλησης που υπερβαίνει το 76 %, ένα σχετικά χαμηλό ποσοστό ανεργίας ύψους 4,7 % και μια επιτυχή σειρά ενεργητικών πολιτικών στην αγορά εργασίας. Επιπλέον, τα κριτήρια επιλεξιμότητας για τις παροχές έγιναν αυστηρότερα προκειμένου να αυξηθεί η πραγματική προσφορά εργασίας, μεταξύ άλλων, μέσω της πρόσφατης μεταρρύθμισης των καθεστώτων πρόωρης συνταξιοδότησης το 1996 και 1999 και τη μεταρρύθμιση του συστήματος χορήγησης αναπηρικών συντάξεων, που θα εφαρμοστεί το 2003. Ωστόσο, τα πρόσφατα έτη παρατηρήθηκε μια στασιμότητα στην προσφορά εργασίας που αναμένεται να μετριαστεί χάρη σε ορισμένα πρόσφατα μέτρα, και ιδίως την κατά μια εβδομάδα αύξηση της ετήσιας άδειας για τον ιδιωτικό τομέα που συμφωνήθηκε το 2000. Δεδομένου ότι οι περιορισμοί σε επίπεδο προσφοράς εργασίας αναμένεται ότι ενδεχομένως θα διατηρηθούν, λαμβάνονται μέτρα για την αύξηση της προσφοράς εργασίας εν γένει, περιλαμβανομένης και της προσφοράς εργασίας μεταναστών. Επίσης, μια περαιτέρω αύξηση της προσφοράς εργασίας θα μπορούσε να επιτευχθεί μέσω μεταρρυθμίσεων του φορολογικού συστήματος και του συστήματος παροχών, έτσι ώστε να καταστεί πιο ευνοϊκή για την απασχόληση η βασική διάρθρωση των συστημάτων φορολόγησης και παροχών. Λαμβάνοντας υπόψη τα ανωτέρω, και ενώ θα εφαρμόζονται αυστηρά όλες οι συστάσεις για την απασχόληση, η βασική προτεραιότητα για τη Δανία θα έπρεπε να είναι:

i) να μειωθεί περαιτέρω η συνολική φορολογική επιβάρυνση της εργασίας κατά τα προσεχή έτη, ιδίως με τη μείωση των υψηλών πραγματικών οριακών φορολογικών συντελεστών για εργαζόμενους με χαμηλό και μεσαίο επίπεδο αποδοχών, ώστε η εργασία να καταστεί περισσότερο συμφέρουσα από οικονομική άποψη και, κατ' αυτό τον τρόπο, να συνεχιστεί η αναμόρφωση των συστημάτων μεταβιβαστικών πληρωμών.

Αγορές προϊόντων και οικονομία της γνώσης

Η οικονομία της Δανίας είναι λιγότερο εκτεθειμένη στο διεθνή ανταγωνισμό από ό,τι άλλα μικρά κράτη μέλη. Αυτός μπορεί να είναι ένας από τους λόγους για τους οποίους ο ανταγωνισμός είναι ανεπαρκής σε ορισμένες αγορές προϊόντων και τα επίπεδα των τιμών καταναλωτή είναι σχετικά υψηλά. Κατά την πρόσφατη περίοδο, η Δανία πραγματοποίησε αισθητή βελτίωση ανοίγοντας τον τομέα των δημοσίων συμβάσεων και βελτιώνοντας την αποτελεσματικότητα της παροχής δημοσίων υπηρεσιών. Επίσης, ενισχύθηκε η πολιτική ανταγωνισμού, με τον έλεγχο των συγκεντρώσεων και την εφαρμογή των άρθρων 81 και 82 της συνθήκης. Παρά το γεγονός ότι οι δαπάνες Ε & Α είναι υψηλότερες από το μέσο όρο της ΕΕ, η Δανία υστερεί έναντι των άλλων κρατών μελών του βορρά, εν μέρει λόγω των χαμηλότερων δαπανών των επιχειρήσεων σε Ε & Α και τη μικρότερη επιτυχία σε επίπεδο εμπορικής εκμετάλλευσης. Έχει σχεδιαστεί μια νέα στρατηγική στον τομέα της επιχειρηματικής πολιτικής με σκοπό τη βελτίωση των επιδόσεων της Δανίας όσον αφορά την Ε & Α. Λαμβάνοντας υπόψη τα ανωτέρω, οι βασικές προτεραιότητες της Δανίας θα πρέπει να είναι:

i) η ενίσχυση της εφαρμογής των κανόνων ανταγωνισμού στους κλάδους εκείνους στους οποίους ο ανταγωνισμός θεωρείται ανεπαρκής και

ii) η βελτίωση των συνθηκών για την τόνωση του ανταγωνισμού στον τομέα των δημοσίων συμβάσεων και η αύξηση των ανταγωνιστικών πιέσεων για την παροχή δημοσίων υπηρεσιών σε τοπικό επίπεδο μέσω μιας διαδικασίας συγκριτικής αξιολόγησης και της μεγαλύτερης προσφυγής σε δημόσιους διαγωνισμούς.

Αγορές κεφαλαίων

Οι κεφαλαιαγορές στη Δανία αναπτύσσονται με τη στήριξη των κυβερνητικών πολιτικών που εστιάζονται στην ενίσχυσης της χρηματοπιστωτικής εποπτείας, τη βελτίωση των συνθηκών ανταγωνισμού για τις χρηματοπιστωτικές εταιρείες και την αύξηση της διαφάνειας της αγοράς. Για την προώθηση της αγοράς μετοχικών τίτλων, η Δανία μείωσε τους ποσοτικούς περιορισμούς που επιβάλλονται στις συμμετοχές των συνταξιοδοτικών ταμείων σε μετοχικά κεφάλαια, επιτρέποντας κατ2αυτό τον τρόπο επενδύσεις μέχρι και 70 % σε μετοχικούς τίτλους με βάση την αρχή της "διαχειριστικής σωφροσύνης". Η Δανία βελτίωσε τη φορολογική αντιμετώπιση των καθεστώτων συμμετοχής των εργαζομένων στο κεφάλαιο των επιχειρήσεων και αναμόρφωσε τους κανόνες για τα επενδυτικά ταμεία με την εισαγωγή επενδυτικών ταμείων μικρής κεφαλαιοποίησης (ειδικά ταμεία καινοτομίας που ειδικεύονται σε μικρές και καινοτόμες εταιρείες). Οι επενδύσεις σε επιχειρηματικά κεφάλαια διπλασιάστηκαν από το 1998, αλλά παραμένουν περιορισμένες σε σύγκριση με άλλες αγορές. Συνεπώς, θα πρέπει να εντατικοποιηθούν οι προσπάθειες για την ανάπτυξη της αγοράς επιχειρηματικών κεφαλαίων. Οι κανονισμοί στον χρηματοπιστωτικό τομέα πρόκειται να συγκεντρωθούν σε ένα ενιαίο νομοθετικό πλαίσιο και οι εποπτικές ρυθμίσεις θα εκσυγχρονιστούν. Με την αύξηση των δραστηριοτήτων συγχώνευσης μεγάλων χρηματοπιστωτικών οργανισμών στην περιοχή των βορείων χωρών, οι εποπτικές αρχές της Δανίας υπέγραψαν συμφωνία συνεργασίας με τις ομόλογες αρχές της Φινλανδίας και της Σουηδίας (και της Νορβηγίας) προκειμένου να εξασφαλιστεί η αποτελεσματική χρηματοπιστωτική εποπτεία αυτών των διασυνοριακών οργανισμών. Λαμβάνοντας υπόψη τα ανωτέρω, η βασική προτεραιότητα για τη Δανία θα πρέπει να είναι:

i) η ανάπτυξη της αγοράς επιχειρηματικών κεφαλαίων με την περαιτέρω προσαρμογή του φορολογικού πλαισίου, ώστε να ευνοηθούν οι επενδύσεις και το επιχειρηματικό πνεύμα, το οποίο μπορεί επίσης να ενθαρρυνθεί με την προσαρμογή της πτωχευτικής νομοθεσίας.

3. ΓΕΡΜΑΝΙΑ

Μετά από μια εξαιρετικά μεγάλη άνθηση των εξαγωγών το 2000, η οικονομική ανάπτυξη στη Γερμανία φαίνεται να παρουσιάζει τάσεις κάποιας επιβράδυνσης σε βραχυχρόνια βάση, κυρίως διότι η βραδύτερη ανάπτυξη της παγκόσμιας οικονομίας θα μειώσει το ρυθμό αύξησης των εξαγωγών. Η ισχυρότερη εγχώρια ζήτηση προβλέπεται να αντισταθμίσει εν μέρει την πιο περιορισμένη συμβολή του εξωτερικού τομέα στην ανάπτυξη και να καταστεί η βασική κινητήρια δύναμη της οικονομίας. Η ιδιωτική κατανάλωση, μετά την κάμψη της το περασμένο έτος λόγω της αύξησης των τιμών των εισαγωγών και της κλιμάκωσης των τιμών των καυσίμων, θα δεχθεί τις ευνοϊκές επιδράσεις από την αντιστροφή αυτών των εξελίξεων. Ένα πρόσθετο ενισχυτικό στοιχείο θα προέλθει από την αύξηση της απασχόλησης και την εφαρμογή του τρίτου σταδίου της μεταρρύθμισης του συστήματος φόρων εισοδήματος από την 1η Ιανουαρίου 2001. Συγχρόνως, οι επενδύσεις σε εξοπλισμό θα διατηρήσουν το δυναμισμό τους λόγω του υψηλού ποσοστού χρησιμοποίησης της παραγωγικής ικανότητας. Σύμφωνα με τις προβλέψεις των υπηρεσιών της Επιτροπής, η αύξηση του ΑΕΠ είναι πιθανό να μειωθεί σε περίπου 2,25 % το 2001, για να παρουσιάσει μικρή ανάκαμψη το 2002 υπερβαίνοντας ελαφρά το 2,5 %. Αυτά τα ποσοστά ανάπτυξης θα επιτρέψουν να συνεχιστεί η βελτίωση της απασχόλησης.

Παρόλο που η οικονομική κατάσταση στη Γερμανία έχει βελτιωθεί αισθητά σε σύγκριση με τη δεκαετία του 1990, η Γερμανία δεν έχει ακόμη δημιουργήσει μια ισχυρή ενδογενή αναπτυξιακή διαδικασία. Παρά τα θετικά αποτελέσματα των πρόσφατων μεταρρυθμίσεων των συστημάτων φορολόγησης εισοδήματος φυσικών προσώπων και εταιρειών, ο δυναμισμός της οικονομίας φαίνεται να αναχαιτίζεται, μεταξύ άλλων λόγω των εμποδίων που εξακολουθεί να αντιμετωπίζει η ταχύτερη βελτίωση της γερμανικής αγοράς εργασίας, ιδίως δε στο ανατολικό τμήμα της χώρας. Ενώ η συνολική μισθολογική συγκράτηση βελτίωσε την ανταγωνιστικότητα της Γερμανίας τα πρόσφατα έτη, το κόστος εργασίας ανά μονάδα προϊόντος παραμένει σχετικά υψηλό στα νέα ομόσπονδα κράτη επιπλέον, το ποσοστό ανεργίας στα νέα αυτά κρατίδια ανέρχεται στο διπλάσιο του εθνικού μέσου όρου, με αποτέλεσμα να εξαρτώνται από τις μεγάλες μεταβιβαστικές πληρωμές από το δυτικό τμήμα της χώρας. Τα φορολογικά συστήματα και τα συστήματα παροχών συμβάλλουν στο γενικό πρόβλημα της ανεργίας, δεδομένου ότι οι σχετικά υψηλοί οριακοί φόροι εισοδήματος, οι εισφορές κοινωνικής ασφάλισης και η ταυτόχρονη απώλεια επιδομάτων κοινωνικής πρόνοιας μπορεί να οδηγήσουν σε παγίδες ανεργίας για τους χαμηλόμισθους. Αν δεν γίνουν μεταρρυθμίσεις στην αγορά εργασίας και δεν αναθεωρηθούν οι μηχανισμοί μεταβιβαστικών πληρωμών, οι ρυθμοί ανάπτυξης της Γερμανίας υπάρχει κίνδυνος να παραμείνουν υποτονικοί.

Δημοσιονομική πολιτική

Το περασμένο έτος, η Γερμανία μπόρεσε να επιτύχει το στόχο της εξυγίανσης των δημοσίων οικονομικών της, δεδομένου ότι το έλλειμμα μη υπολογιζόμενο των εσόδων από τις άδειες κινητής τηλεφωνίας τρίτης γενιάς μειώθηκε σε 1,0 % του ΑΕΠ (πλεόνασμα 1,5 % αν συμπεριληφθούν τα έσοδα από τις άδειες αυτές). Επιπλέον, χάρη στα έσοδα από τη διάθεση των εν λόγω αδειών, πραγματοποιήθηκε σημαντική πρόοδος με επιτάχυνση της μείωσης του χρέους. Σύμφωνα με το επικαιροποιημένο πρόγραμμα σταθερότητας της Γερμανίας του 2000, το δημοσιονομικό έλλειμμα αναμένεται να μηδενιστεί σταδιακά μέχρι το έτος 2004. Περίπου το ήμισυ της επιβάρυνσης προσαρμογής στηρίζεται σε βελτίωση της δημοσιονομικής κατάστασης στα ομόσπονδα κράτη και τις κοινότητες. Η μείωση του ελλείμματος αναμένεται να επιτευχθεί κυρίως με την περικοπή των δαπανών, ενώ παράλληλα θα περιοριστεί η φορολογική επιβάρυνση. Ωστόσο, στο επικαιροποιημένο πρόγραμμα σταθερότητας προβλέπεται προσωρινή αύξηση του ελλείμματος σε 1,5 % του ΑΕΠ το 2001 λόγω της φορολογικής μεταρρύθμισης. Η μακροπρόθεσμη βιωσιμότητα των δημοσίων οικονομικών αναμένεται να βελτιωθεί με την αναμόρφωση του συνταξιοδοτικού συστήματος. Ωστόσο, εξακολουθούν να υπάρχουν δημοσιονομικοί κίνδυνοι σε μακροπρόθεσμο επίπεδο διότι τα συστήματα ιατροφαρμακευτικής περίθαλψης και επιδομάτων δεν προβλέπουν ακόμα την κατάλληλη αντιμετώπιση των επιπτώσεων της γήρανσης του πληθυσμού. Λαμβάνοντας υπόψη τα ανωτέρω, καθώς και το γεγονός ότι η Γερμανία είναι μέλος της ζώνης του ευρώ, η δημοσιονομική πολιτική θα πρέπει να αποσκοπεί στα εξής:

i) το δημοσιονομικό έλλειμμα να περιοριστεί σε 1 % του ΑΕΠ το 2001· για το σκοπό αυτό, η αύξηση των δημοσίων δαπανών το 2001 δεν θα πρέπει να υπερβαίνει τα όρια που έχουν προβλεφθεί στο πλαίσιο του "Finanzplanungsrat" του Νοεμβρίου του 2000·

ii) κατά την κατάρτιση του προϋπολογισμού για το 2002, να διατηρηθεί η προγραμματισμένη μείωση του δημοσιονομικού ελλείμματος σε 1 % του ΑΕΠ, έτσι ώστε να εξασφαλιστεί η τήρηση του μεσοπρόθεσμου στόχου για την επίτευξη ισοσκελισμένου προϋπολογισμού μέχρι το 2004· σε περίπτωση που τα φορολογικά έσοδα είναι μεγαλύτερα από τα αναμενόμενα, θα πρέπει να χρησιμοποιηθούν για τη μείωση του ελλείμματος σε επίπεδο χαμηλότερο του αρχικού στόχου·

iii) να ενισχυθεί από το 2001 ο συντονισμός της δημοσιονομικής πολιτικής στα διάφορα επίπεδα της διακυβέρνησης με την ενίσχυση του ρόλου "Finanzplanungsrat" και, ενδεχομένως, στο πλαίσιο ενός εθνικού συμφώνου σταθερότητας· και

iv) για να εξασφαλιστεί η μακροπρόθεσμη βιωσιμότητα των δημοσίων οικονομικών να συνεχιστεί η εφαρμογή της αναμόρφωσης του συνταξιοδοτικού συστήματος και να αρχίσει η προετοιμασία μεταρρυθμίσεων του συστήματος ιατροφαρμακευτικής περίθαλψης και της ασφάλισης εξαρτημένων ατόμων, και ιδίως της μακροπρόθεσμης μέριμνας για τους ηλικιωμένους.

Αγορά εργασίας

Το 2000, εξακολούθησε η βελτίωση της κατάστασης της αγοράς εργασίας στη Γερμανία. Η αύξηση της απασχόλησης επιταχύνθηκε με ρυθμούς δημιουργίας θέσεων εργασίας που ουδέποτε είχαν παρατηρηθεί κατά την τελευταία δεκαετία και η ανεργία μειώθηκε σε 8,1 %. Ωστόσο, η συνολική βελτίωση δεν μπόρεσε να γίνει αισθητή στο ανατολικό τμήμα της χώρας, όπου η απασχόληση μειώθηκε ακόμη περισσότερο και η ανεργία παρέμεινε σχετικά σταθερή σε 16,7 %. Λήφθηκαν σημαντικά μέτρα για τη μείωση της φορολογικής επιβάρυνσης της εργασίας στο πλαίσιο της πρόσφατης φορολογικής μεταρρύθμισης. Οι συνταξιοδοτικές εισφορές μειώθηκαν ελαφρώς το 2000. Ωστόσο, το συνδυασμένο αποτέλεσμα των φορολογικών συστημάτων και των συστημάτων παροχών μπορεί ακόμη να οδηγήσει στη δημιουργία αντικινήτρων προς εργασία. Σε ορισμένους τομείς, η γερμανική αγορά εργασίας χαρακτηρίζεται από σχετικά υψηλό βαθμό κανονιστικών ρυθμίσεων. Τα ενεργητικά προγράμματα για την αγορά εργασίας, και ιδίως στο ανατολικό τμήμα της χώρας, δεν φαίνονται επαρκή όσον αφορά την επανένταξη στην αγορά εργασίας. Η έντονη περιφερειακή διάσταση της ανεργίας δείχνει την ανάγκη περαιτέρω ενεργειών για την τόνωση της κινητικότητας και της προσαρμοστικότητας των μισθών. Λαμβάνοντας υπόψη τα ανωτέρω, και ενώ παράλληλα θα εφαρμόζονται αυστηρά όλες οι συστάσεις για την απασχόληση, η Γερμανία θα πρέπει να θέσει τις εξής βασικές προτεραιότητες:

i) να μεριμνήσει για τον αποτελεσματικότερο προσανατολισμό των ενεργητικών προγραμμάτων για την αγορά εργασίας προς τις ομάδες εκείνες για τις οποίες υπάρχει μεγαλύτερος κίνδυνος μακροπρόθεσμης ανεργίας και να λάβει τα κατάλληλα μέτρα έτσι ώστε η εκπαίδευση να αντιστοιχεί περισσότερο στις απαιτήσεις της αγοράς εργασίας. Να βελτιώσει την αποτελεσματικότητα των ενεργητικών προγραμμάτων για την αγορά εργασίας, ιδίως στα νέα ομόσπονδα κράτη. Να συνεχίσει τις προσπάθειές της έτσι ώστε η διαδικασία διαμόρφωσης των μισθών να λαμβάνει περισσότερο υπόψη την παραγωγικότητα και τις περιφερειακές συνθήκες της αγοράς εργασίας·

ii) να συμπληρώσει τη μεταρρύθμιση του συστήματος φόρων εισοδήματος με περαιτέρω μεταρρυθμίσεις των φορολογικών συστημάτων και των συστημάτων παροχών έτσι ώστε η εργασία να καταστεί οικονομικά συμφέρουσα. Πρέπει να ληφθούν περαιτέρω μέτρα για να μειωθεί το ακόμη υψηλό επίπεδο του μη μισθολογικού κόστους εργασίας, και ιδίως για τους χαμηλόμισθους· και

iii) να λάβει μέτρα, εφόσον είναι απαραίτητο στο πλαίσιο της "συμμαχίας για την απασχόληση", έτσι ώστε να δοθεί μεγαλύτερη ευελιξία στις συμβάσεις εργασίας και στην οργάνωση της εργασίας και να βελτιωθούν οι συνθήκες για τη δια βίου μάθηση.

Αγορές προϊόντων και οικονομία της γνώσης

Οι γερμανικές αγορές προϊόντων είναι ανοικτές στο διεθνή ανταγωνισμό. Τα επίπεδα της παραγωγικότητας αντιστοιχούν περίπου στο μέσο όρο της ΕΕ αλλά τα σχετικά επίπεδα των τιμών είναι ελαφρά υψηλότερα από εκείνα που θα αναμένονταν για μια χώρα με αυτό το βιοτικό επίπεδο. Η Γερμανία έχει λάβει αρκετά μέτρα γι τη βελτίωση της λειτουργίας των αγορών προϊόντων της, με αποτέλεσμα τη δημιουργία ενός καλύτερου περιβάλλοντος για τις επιχειρήσεις. Ειδικότερα, επιτεύχθηκε κάποια πρόοδος όσον αφορά τη βελτίωση του πλαισίου για τον ανταγωνισμό όσον αφορά τα ελεύθερα επαγγέλματα και τη βιοτεχνία. Επιπλέον, η φορολογική μεταρρύθμιση, ο εκσυγχρονισμός των μηχανισμών στήριξης των επιχειρήσεων και η απελευθέρωση του τομέα των τηλεπικοινωνιών έχουν αρχίσει να αποδίδουν καρπούς. Επίσης ελευθερώθηκε η αγορά ηλεκτρισμού και θεσπίστηκε ένα σύστημα για τη διαπραγμάτευση της πρόσβασης τρίτων στο ηλεκτρικό δίκτυο. Ωστόσο, εξακολουθούν να υπάρχουν μεγάλες αποκλίσεις από περιφέρεια σε περιφέρεια όσον αφορά τα τέλη πρόσβασης. Η οδηγία σχετικά με το φυσικό αέριο δεν ενσωματώθηκε ακόμη πλήρως στη γερμανική νομοθεσία, πράγμα που αναχαιτίζει τον ανταγωνισμό. Οι κρατικές ενισχύσεις μειώνονται σταδιακά, αλλά τα επίπεδα εξακολουθούν να είναι υψηλότερα από το μέσο όρο της ΕΕ. Οι κανόνες για τις δημόσιες συμβάσεις εξακολουθούν να μην εφαρμόζονται σε επαρκή βαθμό από ορισμένες δημόσιες αρχές. Η οικονομική ανάπτυξη στα νέα ομόσπονδα κράτη συνάντησε δυσκολίες, μεταξύ άλλων, λόγω του μη επαρκώς αναπτυγμένου τομέα παροχής υπηρεσιών προς τις επιχειρήσεις και της έλλειψης ικανότητας καινοτομίας. Η διείσδυση των ΤΠΕ αυξάνεται με ταχύ ρυθμό και λήφθηκαν μέτρα για να αποφευχθεί ο κίνδυνος ενός "ψηφιακού διαχωρισμού". Παρουσιάστηκε σοβαρή έλλειψη προσωπικού ΤΠ. Λαμβάνοντας υπόψη τα ανωτέρω, οι βασικές προτεραιότητες για τη Γερμανία θα πρέπει να είναι:

i) η μεταρρύθμιση του συστήματος ανώτερης εκπαίδευσης και η μείωση των ελλείψεων προσωπικού ΤΠ μέσω της κατάρτισης και της εκπαίδευσης·

ii) η ενίσχυση του ανταγωνισμού σε αγορές προϊόντων, με μεγαλύτερο άνοιγμα των αγορών δημοσίων συμβάσεων, και η συνέχιση της πολιτικής της βαθμιαίας μείωσης των κρατικών ενισχύσεων, και η συνέχιση της μείωσης των κανονιστικών ρυθμίσεων όσον αφορά τα ελεύθερα επαγγέλματα και τη βιοτεχνία· και

iii) η προσπάθεια για μείωση των μεγάλων περιφερειακών διαφορών στα τέλη για τη χρησιμοποίηση των τοπικών δικτύων διανομής ηλεκτρισμού.

Αγορές κεφαλαίων

Στη Γερμανία, αναλήφθηκαν αρκετές πρωτοβουλίες για τη βελτίωση της λειτουργίας του κανονιστικού πλαισίου για τις αγορές κεφαλαίων. Ειδικότερα, ο τέταρτος νόμος για την προώθηση της χρηματοπιστωτικής αγοράς (Finanzmarktförderungsgesetz) θα κατατεθεί ως σχέδιο τον Ιούνιο του 2001 και θα εφαρμοστεί το 2002. Στο νόμο αυτό προτείνονται μέτρα για την κατάργηση των κανονιστικών ρυθμίσεων όσον αφορά τη χρηματιστηριακή αγορά, τη βελτίωση των κανόνων για τη χειραγώγηση του χρηματιστηρίου, και την παροχή μεγαλύτερης νομικής ασφάλειας για τα συμβόλαια μελλοντικής εκπλήρωσης. Επιπλέον, η Γερμανία ανακοίνωσε μια μεταρρύθμιση του κανονισμού για τις χρηματοπιστωτικές υπηρεσίες με τη δημιουργία ενός ενιαίου ομοσπονδιακού φορέα για την εποπτεία του τομέα των τραπεζών, των ασφαλίσεων και των κινητών αξιών έτσι ώστε να αντιμετωπιστούν οι προκλήσεις της συνεχώς μεγαλύτερης ενοποίησης των χρηματοπιστωτικών αγορών. Λήφθηκαν μέτρα για τον εξορθολογισμό και την απλοποίηση των προγραμμάτων προκειμένου να διευκολυνθεί η πρόσβαση σε επιχειρηματικά κεφάλαια για τις ΜΜΕ και τις επιχειρήσεις που βρίσκονται στα αρχικά στάδιά τους. Γενικότερα, η προτεινόμενη μεταρρύθμιση του συνταξιοδοτικού συστήματος θα συμβάλλει στην περαιτέρω προώθηση των κεφαλαιαγορών, έχει δε κατατεθεί νόμος για τις προσφορές εξαγορών. Συστάθηκε μια επιτροπή εμπειρογνωμόνων για την κατάρτιση ενός κώδικα ορθής πρακτικής στον τομέα της εταιρικής διακυβέρνησης, και θεσπίστηκε νόμος για τη διευκόλυνση της εισαγωγής ονομαστικών μετοχών (Namensaktien). Λαμβάνοντας υπόψη τα ανωτέρω, η βασική προτεραιότητα για τη Γερμανία θα πρέπει να είναι:

i) η περαιτέρω ανάπτυξη της αγοράς επιχειρηματικών κεφαλαίων με τη συνέχιση των προσπαθειών για τη θέσπιση ενός φορολογικού και κανονιστικού πλαισίου που ευνοεί περισσότερο τις επενδύσεις και το επιχειρηματικό πνεύμα.

4. ΕΛΛΑΔΑ

Η οικονομική δραστηριότητα ήταν ιδιαίτερα έντονη στην Ελλάδα το 2000 και αναμένεται να επιταχυνθεί το 2001 και 2002 με αύξηση του πραγματικού ΑΕΠ κατά περίπου 4,8 % το 2002. Η εγχώρια ζήτηση θα αντλήσει κατά κύριο λόγο το δυναμισμό της από τις επενδύσεις ειδικότερα, οι επενδύσεις σε κατασκευαστικά έργα αναμένεται να επιταχυνθούν ενόψει της προετοιμασίας για τους Ολυμπιακούς Αγώνες του 2004. Επιπλέον, τα χαμηλότερα επιτόκια, που εφαρμόζονται με τη συμμετοχή της χώρας στη ζώνη του ευρώ, αναμένεται να τονώσουν την οικονομική δραστηριότητα. Η ταχεία αύξηση των εισαγωγών λόγω της ισχυρής εγχώριας ζήτησης και η επιβράδυνση των εξαγωγών αγαθών προβλέπεται να οδηγήσουν σε περαιτέρω επιδείνωση του ισοζυγίων τρεχουσών εξωτερικών συναλλαγών. Η αύξηση των τιμών καταναλωτή επιταχύνθηκε το 2000 και το Δεκέμβριο έφθασε το 3,7 % (ΕνΔΤΚ). Για το 2001 και το 2002, αναμένεται επιβράδυνση του πληθωρισμού, καθώς η εξέλιξη των τιμών των εισαγωγών θα είναι πιο συγκρατημένη ωστόσο, υπάρχουν κίνδυνοι υπερθέρμανσης λόγω της έντονης οικονομικής δραστηριότητας και της χαλάρωσης των νομισματικών συνθηκών. Η επιτάχυνση της οικονομικής δραστηριότητας θα συμβάλει στη σταδιακή βελτίωση της κατάστασης στην αγορά εργασίας εντούτοις, το ποσοστό ανεργίας θα παραμείνει υψηλό.

Το 2001 είναι πιθανό να διατηρηθούν οι πληθωριστικοί κίνδυνοι, πράγμα που απαιτεί τη λήψη κατάλληλων σταθεροποιητικών μέτρων. Σε ένα τέτοιο πλαίσιο, η δημοσιονομική πολιτική θα αποτελέσει ένα σημαντικό οικονομικό μέσο για τη συγκράτηση των πληθωριστικών πιέσεων. Εν προκειμένω, η εξέλιξη των μισθών αποτελεί παράγοντα κρίσιμης σημασίας. Απαραίτητη είναι επίσης η συνέχιση των προσπαθειών δημοσιονομικής εξυγίανσης για τη μείωση του υψηλού επιπέδου του δείκτη του δημοσιονομικού χρέους και την προετοιμασία για την αντιμετώπιση των μακροπρόθεσμων προκλήσεων λόγω της γήρανσης του πληθυσμού. Προτεραιότητα πρέπει να αποδοθεί στη διαρθρωτική μεταρρύθμιση των αγορών εργασίας, προϊόντων και κεφαλαίων έτσι ώστε να αυξηθεί η παραγωγικότητα, να διευκολυνθεί η δημιουργία θέσεων απασχόλησης και να βελτιωθεί η εξωτερική ανταγωνιστικότητα της οικονομίας.

Δημοσιονομική πολιτική

Το 2000, το δημοσιονομικό έλλειμμα μειώθηκε σε 0,9 % του ΑΕΠ από 1,8 % του ΑΕΠ το 1999. Σύμφωνα με τις προβλέψεις του προγράμματος σταθερότητας του 2000, το δημόσιο ισοζύγιο θα παρουσιάσει πλεόνασμα ίσο με 0,5 % του ΑΕΠ το 2001 και 1,5 % του ΑΕΠ κατά το προσεχές έτος οι δημοσιονομικές προβλέψεις που υπάρχουν στο πρόγραμμα στηρίζονται στην παραδοχή ενός υψηλού ποσοστού αύξησης του ΑΕΠ περίπου 5 % και για τα δυο έτη. Η δημοσιονομική στρατηγική επικεντρώνεται στην επίτευξη υψηλών πρωτογενών πλεονασμάτων που θα ανέρχονται σε περίπου 7 % του ΑΕΠ το 2001 και 2002, καθώς και στην πλήρη αξιοποίηση των χαμηλότερων δαπανών για τόκους λόγω της μείωσης των επιτοκίων και του δείκτη του χρέους. Ωστόσο, το πρόγραμμα προβλέπει αισθητή μείωση των τρεχουσών πρωτογενών κρατικών δαπανών μόνο το 2002. Με βάση τα προαναφερθέντα, και λαμβάνοντας υπόψη το γεγονός ότι η Ελλάδα είναι μέλος της ζώνης του ευρώ, η δημοσιονομική πολιτική πρέπει να αποσκοπεί στα εξής:

i) στην τήρηση του στόχου επίτευξης πλεονάσματος 0,5 % του ΑΕΠ που τέθηκε για το 2001 και στην ενδεχόμενη εφαρμογή αυστηρότερων μέτρων κατά την εκτέλεση του προϋπολογισμού το 2001 σε περίπτωση διατήρησης των πληθωριστικών πιέσεων·

ii) στο πλαίσιο του προϋπολογισμού για το 2002, η δημοσιονομική πολιτική να παραμείνει σαφώς προσανατολισμένη στην επίτευξη της σταθερότητας των τιμών για το σκοπό αυτό, να τηρηθεί ο στόχος επίτευξης πρωτογενούς πλεονάσματος ύψους 7 % του ΑΕΠ κυρίως μέσω της ταχείας περικοπής των τρεχουσών πρωτογενών κρατικών δαπανών και της εφαρμογής σαφών και δεσμευτικών ορίων·

iii) στη συνέχιση της μεταρρύθμισης του δημοσίου τομέα με στόχο τη μεσοπρόθεσμη μείωση του μεγέθους του έτσι ώστε να βελτιωθεί η ανταγωνιστικότητα της οικονομίας και να ελαφρυνθεί η σχετική επιβάρυνση των δημοσίων οικονομικών· και

iv) στην επιτάχυνση της εφαρμογής της μεταρρύθμισης του τομέα της κοινωνικής ασφάλισης προκειμένου να εξασφαλιστεί η βιωσιμότητα του συστήματος ειδικότερα, να ξεκινήσει το 2001 η αναμόρφωση του συνταξιοδοτικού συστήματος που απαιτείται για την αντιμετώπιση των προκλήσεων που απορρέουν από τη γήρανση του πληθυσμού.

Αγορά εργασίας

Μετά από μια μείωση της απασχόλησης το 1999 παρά την επιτάχυνση της οικονομικής δραστηριότητας, η απασχόληση αυξήθηκε κατά 1,2 % το 2000, πράγμα που επέτρεψε τη μείωση του ποσοστού ανεργίας. Παρά αυτή τη θετική εξέλιξη, η αγορά εργασίας της Ελλάδας εξακολουθεί να χαρακτηρίζεται από χαμηλό ποσοστό απασχόλησης (55,4 % το 2000), υψηλό ποσοστό ανεργίας και υψηλό βαθμό κατάτμησης της αγοράς εργασίας όπως δείχνουν τα υψηλά ποσοστά ανεργίας των γυναικών και των νέων. Ορισμένα πρόσφατα μέτρα που λήφθηκαν σκοπό είχαν τη βελτίωση της κατάστασης στην αγορά εργασίας, όπως οι μεταβολές που επήλθαν σε ορισμένους φόρους και παροχές, καθώς και η θέσπιση ενός δεύτερου ευρύτατου πακέτου μέτρων για την αγορά εργασίας. Επίσης, συνεχίζεται η εφαρμογή ενεργητικών προγραμμάτων για την αγορά εργασίας και ο εκσυγχρονισμός του ΟΑΕΔ. Παρά τα πρόσφατα μέτρα, η αγορά εργασίας εξακολουθεί να χαρακτηρίζεται από έλλειψη ευελιξίας που οφείλεται ιδίως στις πολύπλοκες και αυστηρές κανονιστικές ρυθμίσεις, στον ανεπαρκή βαθμό αποκέντρωσης των μισθολογικών διαπραγματεύσεων και στις σημαντικές στρεβλώσεις των κινήτρων της αγοράς εργασίας. Εξάλλου, το εκπαιδευτικό σύστημα θα πρέπει να βελτιωθεί ώστε να ανταποκρίνεται καλύτερα στις απαιτήσεις της αγοράς εργασίας. Λαμβάνοντας υπόψη τα ανωτέρω, και ενώ παράλληλα θα εφαρμόζονται αυστηρά όλες τις συστάσεις για την απασχόληση, η Ελλάδα θα πρέπει να δώσει άμεση προτεραιότητα:

i) στην πλήρη εφαρμογή του πρόσφατου πακέτου μέτρων για τη μεταρρύθμιση της αγοράς εργασίας, και στην περαιτέρω συνέχιση των προσπαθειών αυτών, καθιστώντας ιδίως πιο ευέλικτη την περιοριστική νομοθεσία για την προστασία της απασχόλησης·

ii) στην εξάλειψη των σημαντικών στρεβλώσεων που προκαλούνται από τη φορολόγηση της εργασίας και τα συνταξιοδοτικά δικαιώματα, βελτιώνοντας κατ' αυτόν τον τρόπο τα κίνητρα για την ανάληψη εργασίας στην επίσημη οικονομία·

iii) στη διαμόρφωση μισθών στο πλαίσιο των οποίων θα λαμβάνονται περισσότερο υπόψη η παραγωγικότητα και οι τοπικές συνθήκες της αγοράς εργασίας, εξασφαλίζοντας ιδίως στην πράξη την εφαρμογή των παρεκκλίσεων που προβλέπονται στα τοπικά σύμφωνα απασχόλησης· και

iv) στην αύξηση των επενδύσεων στον εκπαιδευτικό τομέα και στη βελτίωση των συστημάτων εκπαίδευσης και κατάρτισης έτσι ώστε να βελτιωθούν οι δεξιότητες του εργατικού δυναμικού.

Αγορές προϊόντων και οικονομία της γνώσης

Η ελληνική οικονομία είναι σχετικά λιγότερο ενταγμένη στις αγορές προϊόντων της ΕΕ, κυρίως λόγω της γεωγραφικής θέσης της. Η παραγωγικότητα της εργασίας βελτιώνεται, αλλά παραμένει χαμηλότερη από το μέσο όρο της ΕΕ. Τα επίπεδα τιμών είναι χαμηλότερα από το μέσο όρο της ΕΕ, αλλά ελαφρά υψηλότερα από τα αναμενόμενα με βάση το βιοτικό της επίπεδο. Οι μεταρρυθμίσεις στις αγορές προϊόντων συνεχίζονται, αλλά η διαδικασία είναι σχετικά βραδεία. Συντελέστηκε πρόοδος στην ολοκλήρωση του κανονιστικού και θεσμικού πλαισίου για το άνοιγμα των βιομηχανιών δικτύου, αλλά ο ρυθμός της απελευθέρωσης παραμένει αργός, ιδιαίτερα όσον αφορά τον τομέα του φυσικού αερίου. Κατά τη διάρκεια του 2000, συνεχίστηκε η ιδιωτικοποίηση κρατικών επιχειρήσεων, αν και με ελαφρά λιγότερο εντατικό ρυθμό από ό,τι τα προηγούμενα έτη, και λήφθηκαν ορισμένα μέτρα για την προώθηση της δημιουργίας νέων επιχειρήσεων. Ο ρυθμός ενσωμάτωσης της νομοθεσίας για την εσωτερική αγορά εξακολουθεί να είναι ο λιγότερο ικανοποιητικός στην ΕΕ και πραγματοποιήθηκε μικρή πρόοδος όσον αφορά τη βελτίωση του επιχειρηματικού περιβάλλοντος. Παρά την ταχεία αύξηση της δαπάνης σε ΤΠΕ και τη διείσδυση αυτών των τεχνολογιών κατά τα πρόσφατα έτη, η ανάπτυξη της κοινωνίας της γνώσης δεν παύει να έχει αρχίσει με σχετική καθυστέρηση στην Ελλάδα. Λαμβάνοντας υπόψη τα ανωτέρω, η Ελλάδα θα πρέπει να δώσει άμεση προτεραιότητα:

i) στη συνέχιση της μείωσης του κανονιστικού και διοικητικού φόρτου που βαρύνει τις επιχειρήσεις, στη βελτίωση της αποτελεσματικότητας της δημόσιας διοίκησης και στην αύξηση της συνεκτικότητας του συστήματος φορολόγησης των εταιρειών·

ii) στη λήψη πρόσθετων μέτρων για την αύξηση των δαπανών Ε & Α·

iii) στη συνέχιση της προώθησης της ευρύτερης διάδοσης των ΤΠΕ και της χρήσης του ηλεκτρονικού εμπορίου·

iv) στη βελτίωση του ρυθμού ενσωμάτωσης της νομοθεσίας για την ενιαία αγορά, και ιδίως στον τομέα των δημοσίων συμβάσεων· και

v) στην επιτάχυνση της ανακοινωθείσας απελευθέρωσης του τομέα του φυσικού αερίου, στην υλοποίηση της ανακοινωθείσας μεταρρύθμισης στον τομέα των θαλάσσιων μεταφορών και στην ενίσχυση του ανταγωνισμού στους τομείς των υπηρεσιών κοινής ωφελείας που έχουν ήδη ελευθερωθεί.

Αγορές κεφαλαίων

Οι ελληνικές αγορές κεφαλαίων εξακολουθούν να αναπτύσσονται με ταχύ ρυθμό, υποβοηθούμενες από τη βελτίωση του κανονιστικού πλαισίου και της υποδομής της αγοράς. Ειδικότερα, η ανάπτυξη της αγοράς επιχειρηματικών κεφαλαίων διευκολύνθηκε με τη δημιουργία μιας νέας χρηματιστηριακής αγοράς για ΜΜΕ, τη δημιουργία ενός κεφαλαίου για την προώθηση των αρχικών επενδύσεων σε ΜΜΕ και τις περαιτέρω φορολογικές ελαφρύνσεις στα κεφαλαιουχικά κέρδη. Ωστόσο, θα ήταν επιθυμητή η περαιτέρω ανάπτυξη της αγοράς επιχειρηματικών κεφαλαίων. Η ιδιωτικοποίηση τονώνει τον ανταγωνισμό στον εγχώριο τραπεζικό τομέα. Οι μεταβολές στη διάρθρωση του τραπεζικού συστήματος και η διαδικασία χρηματοοικονομικής ενοποίησης με τις άλλες χώρες της ΕΕ καθιστούν ακόμη σημαντικότερη τη συνεργασία μεταξύ των εποπτικών αρχών σε διατομεακό και διασυνοριακό επίπεδο. Λαμβάνοντας υπόψη τα ανωτέρω, η βασική προτεραιότητα για την Ελλάδα θα πρέπει να είναι:

i) να προωθήσει τη μεγαλύτερη ανάπτυξη της αγοράς επιχειρηματικών κεφαλαίων με τη χαλάρωση των ποσοτικών περιορισμών που επιβάλλονται στους θεσμικούς επενδυτές για τοποθετήσεις σε μετοχικούς τίτλους, με τη δημιουργία ενός φορολογικού πλαισίου που ευνοεί τις επενδύσεις και το επιχειρηματικό πνεύμα, το οποίο θα μπορούσε επίσης να ενθαρρυνθεί με την αναθεώρηση της πτωχευτικής νομοθεσίας.

5. ΙΣΠΑΝΙΑ

Το 2000, η αύξηση του ΑΕΠ διατήρησε το δυναμισμό της, αλλά με σαφώς βραδύτερο ρυθμό κατά το δεύτερο ήμισυ του έτους λόγω της επιβράδυνσης της εγχώριας ζήτησης που αντισταθμίστηκε εν μέρει από τη θετική συμβολή του εξωτερικού τομέα. Σύμφωνα με τις προβλέψεις για το 2001 και το 2002, η ανάπτυξη θα είναι βραδύτερη αλλά πιο ισόρροπη. Το 2001, η εγχώρια ζήτηση αναμένεται να υποχωρήσει περαιτέρω με μια μικρή μείωση του εξωτερικού ελλείμματος, και χαμηλότερο πληθωρισμό. Το 2002, η αύξηση του ΑΕΠ αναμένεται να παρουσιάσει μικρή ανάκαμψη, κυρίως χάρη στην τόνωση της ιδιωτικής κατανάλωσης στην οποία θα οδηγήσει η αύξηση του πραγματικού διαθέσιμου εισοδήματος, λόγω της ευν