Ανακοίνωση της Επιτροπής σχετικά με τη συμμετοχή του κράτους στην προώθηση των γεωργικών προϊόντων και των προϊόντων της αλιείας(86/C 272/03)

Ο Γενικός Διευθυντής Γεωργίας έστειλε επιστολή στους μόνιμους αντιπροσώπους των κρατών μελών της Κοινότητας, στις 18 Φεβρουαρίου 1985, για να επισύρει την προσοχή τους σε ορισμένα θέματα που αφορούν τη συμμετοχή των κρατών μελών στην προώθηση των γεωργικών προϊόντων, και ιδίως στο γεγονός ότι το Ευρωπαϊκό Δικαστήριο αποφάνθηκε στα πλαίσια της υπόθεσης 222/82 (Αππλε ανδ πεαρ Δεωελοπμεντ Ψοθνψιλ) , ότι υπό ορισμένες περιστάσεις αυτές οι εκστρατείες προώθησης ενδέχεται να παραβαίνουν το άρθρο 30 της συνθήκης ΕΟΚ. Ζητήθηκαν πληροφορίες από τις κυβερνήσεις των κρατών μελών σχετικά με τη συμμετοχή τους σ' αυτές τις εκστρατείες προώθησης και τα αίτημα αυτό εκπληρώθηκε. Εννέα από τα δέκα κράτη μέλη στα οποία υποβλήθηκε αυτό το αίτημα εκ μέρους των υπηρεσιών της Επιτροπής, παραδέχθηκαν ότι οι δημόσιες αρχές τους συμμετείχαν στην προώθηση των γεωργικών προϊόντων τους στην εγχώρια αγορά τους και ισχυρίστηκαν ότι οι εκστρατείες αυτές, με τη συμμετοχή των δημοσίων αρχών, δεν υπερέβαιναν τα όρια που είχε θέσει το Δικαστήριο στην υπόθεση 222/82. Η Επιτροπή, αφού έλαβε τις απαντήσεις των κρατών μελών, μελέτησε δείγματα του σχετικού διαφημιστικού υλικού. Η Επιτροπή υπογραμμίζει ότι ένα μεγάλο μέρος του υλικού αυτού δίνει έμφαση στην εθνική καταγωγή του προωθούμενου προϊόντος, χρησιμοποιώντας ιδίως το όνομα του κράτους μέλους, την εθνική σημαία ή άλλο εθνικό έμβλημα. Η Επιτροπή παρατήρησε, επίσης, ότι σε ορισμένα κράτη μέλη τα προϊόντα της αλιείας προωθούνται με τρόπο ανάλογο με τα γεωργικά προϊόντα. Αν και η Επιτροπή αναγνωρίζει το γεγονός ότι η συμμετοχή των κρατών μελών στην προώθηση των γεωργικών προϊόντων και των προϊόντων της αλιείας μπορεί να είναι επωφελής, αν αφορά κοινοτικές πολιτικές στους τομείς αυτούς, ωστόσο πιστεύει ότι ορισμένες από τις εκστρατείες που οργανώνονται σήμερα στις εγχώριες αγορές των κρατών μελών υπερβαίνουν τα όρια που επιτρέπονται βάσει της νομολογίας του Δικαστηρίου. Κατά συνέπεια η Επιτροπή έκρινε σκόπιμο να διαμορφώσει κατευθυντήριες γραμμές για τα κράτη μέλη, σχετικά με το θέμα αυτό, οι οποίες επισυνάπτονται. Η Επιτροπή είναι της γνώμης ότι με την τήρηση αυτών των κατευθυντήριων γραμμών που αφορούν τις εκστρατείες προώθησης των γεωργικών προϊόντων και των προϊόντων της αλιείας, αποφεύγονται οι παραβάσεις του άρθρου 30 της συνθήκης ΕΟΚ. Η Επιτροπή διατηρεί το δικαίωμα να θεσπίσει περαιτέρω κατευθυντήριες γραμμές, στο μέλλον εφόσον χρειασθεί, και να θέσει σε εφαρμογή τη διαδικασία του άρθρου 169 στην περίπτωση που οι εκστρατείες προώθησης παραβαίνουν το άρθρο 30. Αυτή η ανακοίνωση δεν προδικάζει τη θέση της Επιτροπής ως προς άλλα σημεία του κοινοτικού δικαίου σχετικά με το θέμα αυτό, ιδίως τις διατάξεις της συνθήκης ΕΟΚ που διέπουν τις κρατικές ενισχύσεις. ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ ΚΑΤΕΥΘΥΝΤΗΡΙΕΣ ΓΡΑΜΜΕΣ ΓΙΑ ΤΗ ΣΥΜΜΕΤΟΧΗ ΤΩΝ ΚΡΑΤΩΝ ΜΕΛΩΝ ΣΤΗΝ ΠΡΟΩΘΗΣΗ ΤΩΝ ΓΕΩΡΓΙΚΩΝ ΠΡΟΪΟΝΤΩΝ ΚΑΙ ΤΩΝ ΠΡΟΪΟΝΤΩΝ ΑΛΙΕΙΑΣ - ΑΡΘΡΟ 30 1. Εισαγωγή Είναι σαφές από τη νομολογία του Δικαστηρίου των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων, και ιδίως τις υποθέσεις 249/81 «buy Irish» και 222/82 (Apple and Pear Development Council) , ότι, η άμεση ή έμμεση συμμετοχή των κρατών μελών στις εκστρατείες προώθησης των γεωργικών προϊόντων στις εθνικές τους αγορές, μπορεί, εφόσον δεν τηρούνται ορισμένα κριτήρια, να συνιστά παράβαση του άρθρου 30 ΕΟΚ. Η Επιτροπή γνωρίζει ότι σήμερα διενεργούνται πολλές παρόμοιες εκστρατείες στην Κοινότητα και θεωρεί ότι είναι σκόπιμο να εκδώσει τις ακόλουθες κατευθυντήριες γραμμές για τα κράτη μέλη. Κατά την ερμηνεία αυτών των κατευθυντήριων γραμμών η πρόθεση, ή η υπονοούμενη πρόθεση του υλικού προώθησης, είναι να κριθεί με βάση το «μήνυμα» που μεταφέρει το υλικό αυτό, με λέξεις και εικόνες. 2. Κατευθυντήριες γραμμές 2. 1. Ενέργειες προώθησης οι οποίες σαφώς δεν έρχονται σε αντίθεση με το άρθρο 30 2. 1. 1. Εκστρατείες προώθησης των εξαγωγών που οργανώνει άμεσα ή έμμεσα ένα κράτος μέλος στην αγορά άλλου κράτους μέλους. 2. 1. 2. Εκστρατείες προώθησης που οργανώνονται στην εγχώρια αγορά ενός κράτους μέλους, που διαφημίζουν το προϊόν με απόλυτα γενικό τρόπο, χωρίς να γίνεται καθόλου αναφορά στην εθνική τους καταγωγή. 2. 1. 3. Εκστρατείες στην εγχώρια αγορά για την προώθηση ειδικών χαρακτηριστικών ή ποικιλιών προϊόντων παρά το γεγονός ότι αυτά είναι τυπικά προϊόντα της εθνικής παραγωγής. (Σ' αυτές τις εκστρατείες δεν γίνεται αναφορά στην εθνική καταγωγή του προϊόντος, εκτός από εκείνη που είναι προφανής λόγω των αναφορών που γίνονται στα εν λόγω χαρακτηριστικά ή τις ποικιλίες ή στην συνήθη περιγραφή του προϊόντος) . 2. 2. Ενέργειες προώθησης που αποτελούν σαφή παράβαση του άρθρου 30 2. 2. 1. Εκστρατείες προώθησης με τις οποίες παρέχονται συμβουλές στους καταναλωτές να αγοράζουν εθνικά προϊόντα, αποκλειστικά και μόνο λόγω της εθνικής τους καταγωγής. 2. 2. 2. Εκστρατείες προώθησης με σκοπό την αποθάρρυνση αγοράς προϊόντων άλλων κρατών μελών ή τη δυσφήμιση των προϊόντων αυτών στους καταναλωτές (αρνητική προώθηση) . Θετικές δηλώσεις σχετικά με κάποιο προϊόν ενός κράτους μέλους δεν πρέπει να διατυπώνονται με τρόπο που να υποδηλώνει ότι τα προϊόντα άλλου κράτους μέλους είναι αναγκαστικά κατώτερα. 2. 3. Εκστρατείες προώθησης στην εγχώρια αγορά κράτους μέλους, οι οποίες επειδή αναφέρουν την εθνική καταγωγή των προϊόντων είναι δυνατόν να αντιτίθενται στο άρθρο 30, εκτός αν τηρούνται ορισμένοι περιορισμοί 2. 3. 1. Εκστρατείες προώθησης οι οποίες επισύρουν την προσοχή στις ποικιλίες ή στα χαρακτηριστικά προϊόντων που παράγονται σ' ένα κράτος μέλος, δεν περιορίζονται στην πραγματικότητα, σε εθνικά ή τοπικά τυπικά προϊόντα και συχνά επισύρουν την προσοχή σε συγκεκριμένα χαρακτηριστικά προϊόντων, τα οποία παράγονται σε ένα κράτος μέλος και στην εθνική καταγωγή των προϊόντων, αν και τα προϊόντα αυτά και τα χαρακτηριστικά τους είναι παρόμοια με εκείνα που παράγονται αλλού. Στην περίπτωση που δίδεται υπερβολική έμφαση στην εθνική καταγωγή του προϊόντος, στα πλαίσια αυτών των εκστρατειών προώθησης, υπάρχει κίνδυνος παράβασης του άρθρου 30. Επομένως, η Επιτροπή ζητά από τα κράτη μέλη να εξασφαλίσουν ιδίως ότι τηρείται αυστηρά η ακόλουθη κατευθυντήρια γραμμή. Είναι δυνατόν να δηλώνεται η χώρα παραγωγής με λέξεις ή σύμβολα, υπό την προϋπόθεση ότι υπάρχει εύλογη ισορροπία μεταξύ της αναφοράς που γίνεται αφενός, στα χαρακτηριστικά και στις ποικιλίες του προϊόντος και, αφετέρου, στην εθνική του καταγωγή. Η αναφορά στην εθνική καταγωγή πρέπει να είναι δευτερεύουσα σε σχέση με το κύριο μήνυμα που απευθύνεται στους καταναλωτές μέσω της εκστρατείας και να μην αποτελεί τον κύριο λόγο για τον οποίο δίνεται συμμβουλή στους καταναλωτές να αγοράσουν το προϊόν. 2. 3. 2. Χαρακτηριστικά των προϊόντων τα οποία επιτρέπεται να αναφέρονται είναι η γεύση, το άρωμα, η φρεσκάδα, η ωριμότητα, η αναλογία ποιότητας/τιμής, η θρεπτική τους αξία, οι διαθέσιμες ποικιλίες, η χρήση τους (συνταγές κλπ. ) . Πρέπει να αποφεύγονται τα υπερθετικά όπως «το καλύτερο», «το γευστικότερο», «το τελειότερο» και εκφράσεις όπως «το αληθινό προϊόν». Οι εκστρατείες προώθησης οι οποίες, επειδή αναφέρουν την εθνική καταγωγή, καταλήγουν στη σύγκριση του προωθούμενου προϊόντος με τα προϊόντα άλλων κρατών μελών. Αναφορά στον ποιοτικό έλεγχο γίνεται μόνο εφόσον το προϊόν υπόκειται σε γενικό και αντικειμενικό σύστημα ελέγχου των χαρακτηριστικών του. 2. 3. 3. Ορισμένες εκστρατείες προώθησης, οι οποίες αναφέρουν την εθνική καταγωγή των γεωργικών προϊόντων μπορεί, ωστόσο, ακόμη και αν πληρούν τα ανωτέρω κριτήρια, να αντιτίθενται στο άρθρο 30 της συνθήκης ΕΟΚ, εφόσον φαίνεται ότι υπάρχει όντως πρόθεση ενός κράτους μέλους να υποκαταστήσει με εγχώρια προϊόντα, τα προϊόντα που εισάγονται από άλλα κράτη μέλη (βλέπε υπόθεση αριθ. 249/81 Επιτροπή/Ιρλανδία (1982) ECR P. 4005 αιτιολογία αριθ. 23) . Μια τέτοια πρόθεση δείχνει, για παράδειγμα, ο μαζικός χαρακτήρας μιας συγκεκριμένης εκστρατείας προώθησης.