*****

ΑΠΟΦΑΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ

της 8ης Φεβρουαρίου 1983

σχετικά με ενίσχυση στα καύσιμα που χορηγείται από τη βελγική κυβέρνηση στους αλιείς

(Τα κείμενα στη γαλλική και ολλανδική γλώσσα είναι τα μόνα αυθεντικά)

(83/314/ΕΟΚ)

Η ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΤΩΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΩΝ ΚΟΙΝΟΤΗΤΩΝ,

Έχοντας υπόψη:

τη συνθήκη για την ίδρυση της Ευρωπαϊκής Οικονομικής Κοινότητας, και ιδίως το άρθρο 93 παράγραφος 2 πρώτο εδάφιο,

τον κανονισμό (ΕΟΚ) αριθ. 100/76 του Συμβουλίου της 19ης Ιανουαρίου 1976 περί κοινής οργανώσεως αγοράς στον τομέα των προϊόντων αλιείας (1), όπως τροποποιήθηκε τελευταία από τον κανονισμό (ΕΟΚ) αριθ. 3443/80 (2), και ιδίως το άρθρο 26, καθώς και τον κανονισμό (ΕΟΚ) αριθ. 3796/81 του Συμβουλίου (3) που αντικατέστησε, από την 1η Ιουνίου 1982, τον κανονισμό (ΕΟΚ) αριθ. 100/76, και ιδίως το άρθρο 28,

αφού έθεσε, σύμφωνα με τις διατάξεις του άρθρου 93 παράγραφος 2 πρώτο εδάφιο, στους ενδιαφερομένους προθεσμία να παρουσιάσουν τις παρατηρήσεις τους και αφού έλαβε υπόψη αυτές τις παρατηρήσεις,

Εκτιμώντας:

Ι

ότι η βελγική κυβέρνηση κοινοποίησε στην Επιτροπή, σύμφωνα με το άρθρο 93 παράγραφος 3 της συνθήκης ΕΟΚ, με επιστολή της μόνιμης αντιπροσωπείας της στις Ευρωπαϊκές Κοινότητες, στις 15 Ιανουαρίου 1981 και με συμπληρωματικό τέλεξ στις 6 Φεβρουαρίου 1981, σχέδιο υπουργικού διατάγματος σχετικά με ορισμένα μέτρα για να ενθαρρυνθεί η εξοικονόμηση καυσίμων κατά τη θαλάσσια αλιεία·

ότι το σχέδιο αυτό εφαρμόστηκε με το βασιλικό διάταγμα αριθ. 81/362 της 26ης Φεβρουαρίου 1981 σχετικά με μέτρα για την ενθάρρυνση της εξοικονόμησης καυσίμων στους τομείς καλλιέργειας κηπευτικών και θαλάσσιας αλιείας· ότι, με τον τρόπο αυτό, η βελγική κυβέρνηση παρέλειψε να εκπληρώσει τις υποχρεώσεις της δυνάμει του άρθρου 93 παράγραφος 3 της συνθήκης ΕΟΚ·

ότι, όσον αφορά τη θαλάσσια αλιεία, που είναι και ο μόνος τομέας που αφορά η παρούσα απόφαση, το εν λόγω βασιλικό διάταγμα προβλέπει τη χορήγηση πριμοδότησης στους επαγγελματίες αλιείς, η οποία προορίζεται να ενθαρρύνει την εξοικονόμηση καυσίμων· ότι η πριμοδότηση αυτή υπολογίζεται και χορηγείται ανά τρίμηνο· ότι είναι ίση με 5 βελγικά φράγκα ανά λίτρο καυσίμου που εξοικονομείται ανά ώρα παραμονής στη θάλασσα, πολλαπλασιασμένο με τον αριθμό των ωρών που παρέμεινε στης θάλασσα το πλοίο κατά το αντίστοιχο τρίμηνο· ότι η εξοικονόμηση υπολογίζεται σε συνάρτηση με την υψηλότερη των δύο μέσων επόμενων τιμών κατανάλωσης, δηλαδή τη μέση θεωρητική κατανάλωση ανά ώρα παραμονής στη θάλασσα ανάλογα με την καθαρή χωρητικότητα του εν λόγω πλοίου, ή τη μέση πραγματική κατανάλωση ανά ώρα παραμονής στη θάλασσα του εν λόγω πλοίου κατά την περίοδο των 12 μηνών εργασίας που προηγούνται άμεσα της 1ης Ιανουαρίου 1981·

ότι η μέση θεωρητική κατανάλωση υπολογίστηκε, στατιστικά, με βάση την πραγματική κατανάλωση των βελγικών πλοίων το 1980, τη χωρητικότητά τους και τη διάρκεια παραμονής τους στη θάλασσα κατά το εν λόγω έτος·

ότι η πριμοδότηση αυτή έχει ανώτατο όριο, με την έννοια ότι η εξοικονόμηση που δηλώνουν οι δικαιούχοι δεν είναι δυνατόν να υπερβαίνει το 30 % της ωριαίας θεωρητικής κατανάλωσης·

ότι ο προϋπολογισμός για την ενίσχυση αυτή ανέρχεται σε 60 εκατομμύρια βέλγικα φράγκα· ότι η ενίσχυση αυτή είναι ενιαία και δεν ανανεώνεται και ότι προβλέπεται να εξακολουθήσει και ισχύει μέχρις ότου εξαντληθεί ο προϋπολογισμός·

ότι, δυνάμει του υπουργικού διατάγματος αριθ. 81/1643 της 4ης Αυγούστου 1981, οι αιτήσεις για ενίσχυση πρέπει να υποβάλλονται στο τέλος κάθε τριμήνου του έτους 1981 και το αργότερο την 1η Μαρτίου 1982· ότι με επιστολές, στις 12 Ιουλίου και 25 Αυγούστου 1982, η βελγική κυβέρνηση κοινοποίησε στην Επιτροπή, σύμφωνα με τις διατάξεις του άρθρου 93 παράγραφος 3 της συνθήκης ΕΟΚ, την πρόθεσή της να παρατείνει αυτήν την ημερομηνία της 1ης Μαρτίου 1982 μέχρι τις 31 Δεκεμβρίου 1982·

ότι η ενίσχυση, όπως περιγράφεται ανωτέρω, εμπίπτει στα άρθρα 92 έως 94 της συνθήκης ΕΟΚ δυνάμει των διατάξεων των προαναφερθέντων άρθρων των κανονισμών (ΕΟΚ) αριθ. 100/76 και (ΕΟΚ) αριθ. 3796/81·

ότι, μετά από πρώτη εξέταση, η Επιτροπή έκρινε ότι η ενίσχυση αυτή, που είναι ενίσχυση λειτουργίας και χορηγείται χωρίς πραγματική αντίστοιχη υποχρέωση εκ μέρους των δικαιούχων, είχε σημαντικά άμεση επίπτωση στον ανταγωνισμό και στις συναλλαγές μεταξύ των Κρατών μελών και δεν συμβιβάζεται με την κοινή αγορά κατά την έννοια του άρθρου 92 της συνθήκης και ότι, συνεπώς, αποφάσισε να κινήσει τη διαδικασία που προβλέπεται στο άρθρο 93 παράγραφος 2 της συνθήκης·

ότι, για το σκοπό αυτό, έθεσε προθεσμία, με επιστολή στις 31 Μαρτίου 1981, στη βελγική κυβέρνηση να υποβάλει τις παρατηρήσεις της·

ΙΙ

ότι στην απάντησή της προς την Επιτροπή, στις 25 Μαΐου 1981, η βελγική κυβέρνηση εκτίμησε ότι τα προβλεπόμενα μέτρα πρέπει να έχουν σαν συνέπεια να δοθεί αποτελεσματική ώθηση στη διάδοση των πρακτικών επαγγελματικών γνώσεων στον τομέα εξοικονόμησης της ενέργειας· ότι πρόκειται για «ανθρώπινη επένδυση» με αποτελέσματα μεγαλύτερης διάρκειας από εκείνα ορισμένων φυσικών επενδύσεων· ότι, λαμβάνοντας υπόψη τη γενική οικονομική κατάσταση, καθώς και την κατάσταση στον τομέα της αλιείας ειδικότερα, δεν κρίνεται σκόπιμο να συνδέεται η χορήγηση της εν λόγω ενίσχυσης με την υποχρέωση για επένδυση· ότι πρόκειται, τέλος, για μέτρο με προτρεπτικό χαρακτήρα, και διαρκές αποτέλεσμα το οποίο αποβλέπει να καταστήσει περισσότερο συνειδητό στους δικαιούχους και να βελτιώσει τις γνώσεις τους σε σχέση με το πρόβλημα της εξοικονόμησης ενέργειας·

ότι πολλά Κράτη μέλη, καθώς και πολλοί άλλοι ενδιαφερόμενοι εκτός από τα Κράτη μέλη, διαβίβασαν τις παρατηρήσεις τους στην Επιτροπή· ότι ορισμένα Κράτη μέλη και ορισμένες επαγγελματικές οργανώσεις συμμερίζονται τη γνώμη της Επιτροπής· ότι άλλα Κράτη μέλη θεωρούν ότι η απουσία κοινοτικής πολιτικής αλιείας είναι δυνατόν να οδηγήσει τα Κράτη μέλη στη χορήγηση ενισχύσεων για να αποφύγουν επιδείνωση της κατάστασης που επικρατεί· ότι πολλοί επαγγελματικοί οργανισμοί εκφράζουν την επιθυμία να εναρμονιστεί στην Κοινότητα η χορήγηση ενισχύσεων στην αλιεία·

ΙΙΙ

ότι, εξεταζόμενο από τη σκοπιά των κανόνων ανταγωνισμού της συνθήκης ΕΟΚ, το καθεστώς που εφαρμόζει η βελγική κυβέρνηση παρουσιάζει δύο πλευρές: αφενός το αίτημα στους βέλγους αλιείς να συνειδητοποιήσουν την ανάγκη εξοικονόμησης ενέργειας και τη δυνατότητα να το επιτύχουν με περισσότερο ορθολογιστική χρήση και καλύτερη συντήρηση των πλοίων που εκμεταλλεύονται καθώς και των μηχανών τους και, αφετέρου, την πριμοδότηση στους αλιείς των οποίων η μέση ωριαία κατανάλωση καυσίμων το 1981 είχε μειωθεί σε σχέση με ορισμένο επίπεδο και περίοδο αναφοράς·

ότι ο στόχος που επιζητούν με τον τρόπο αυτό δηλαδή η μείωση της κατανάλωσης καυσίμων από τους βέλγους αλιείς, φαίνεται σύμφωνος με την ενεργειακή πολιτική της Κοινότητας·

ότι με ψήφισμα, στις 9 Ιουνίου 1980, σχετικά με τους στόχους της ενεργειακής πολιτικής της Κοινότητας για το 1990 και τη σύγκλιση της πολιτικής των Κρατών μελών (1), το Συμβούλιο επιβεβαίωσε ότι η Κοινότητα πρέπει να εντατικοποιήσει τις προσπάθειές της για την εξοικονόμηση ενέργειας και τη μείωση της κατανάλωσης καθώς και των εισαγωγών πετρελαίου·

ότι, εντούτοις, η πριμοδότηση που χορηγείται δεν φαίνεται ότι θα επιτρέψει μακροπρόθεσμα την πραγματοποίηση αυτού του στόχου· ότι δεν αποτελεί στην πραγματικότητα καμία αντίστοιχη υποχρέωση δαπάνης η ενέργεια κατάρτισης εκ μέρους των δικαιούχων· ότι η διάρθρωσή τους δεν πρόκειται κατ' ουδένα τρόπο να τροποποιηθεί μετά τη χορήγηση αυτής της πριμοδότησης·

ότι μόνον η φροντίδα για καλή διαχείριση οδηγεί τους αλιείς να αναζητούν όλα τα μέσα που επιτρέπουν την εξοικονόμιση ενέργειας και, γενικότερα, τη μείωση των εξόδων παραγωγής τους· ότι η αναζήτηση αυτή δεν εξαρτάται από τη λήψη ενίσχυσης του είδους που αναφέρεται εδώ, και ότι αυτή η ενίσχυση, ως εκ τούτου, δεν αποτελεί κατ' ουδένα τρόπο την αιτία για την εξοικονόμηση καυσίμων που έχει πιθανώς παρατηρηθεί και ότι έχει σαν μοναδική συνέπεια τη μείωση του κόστους των καυσίμων που πραγματικά καταναλώνουν οι δικαιούχοι·

ότι ο μόνος όρος που πρέπει να πληρούται για να χορηγηθεί η εν λόγω ενίσχυση είναι η μείωση της ωριαίας κατανάλωσης καυσίμων · ότι τέτοια στιγμιαία μείωση της κατανάλωσης δεν είναι δυνατόν να θεωρηθεί εξοικονόμηση ενέργειας με την αυστηρή έννοια του όρου, επειδή δεν έχει διαρκές αποτέλεσμα ως προς τη χρησιμοποίηση καυσίμων από τον δικαιούχο· ότι η χορηγούμενη ενίσχυση δεν συνδέεται λοιπόν με διαρκή τροποποίηση, εκ μέρους του δικαιούχου, των συνθηκών λειτουργίας και του τρόπου εκμεταλλεύσεως του πλοίου του· ότι από τα ανωτέρω προκύπτει ότι η ενίσχυση που καθιέρωσε η βελγική κυβέρνηση πρέπει να θεωρηθεί σαν άμεση ενίσχυση που καθιέρωσε η βελγική κυβέρνηση πρέπει να θεωρηθεί σαν άμεση ενίσχυση στην κατανάλωση καυσίμων εκ μέρους των αλιέων· ότι η ενίσχυση αυτή έχει άμεση επίδραση στο κόστος παραγωγής που βαρύνει τους δικαιούχους και τους παρέχει κάποιο πλεονέκτημα έναντι των άλλων αλιέων της Κοινότητας που δεν λαμβάνουν τέτοια ενίσχυση·

ότι οι ενδοκοινοτικές συναλλαγές προϊόντων αλιείας που προορίζονται για ανθρώπινη κατανάλωση είναι σημαντικές και αντιπροσωπεύουν το 30 % περίπου του συνολικού όγκου των εκφορτώσεων που προορίζονται για ανθρώπινη κατανάλωση και πραγματοποιούνται στο σύνολο της Κοινότητας· ότι η βελγική αγορά εφοδιάζεται κατά το ένα τέταρτο περίπου, σε όγκο, από τα προϊόντα που εκφορτώνουν οι βέλγοι αλιείς, κατά ποσοστό λίγο ανώτερο από το ήμισυ από εισαγωγές από άλλα Κράτη μέλη και κατά το υπόλοιπο από εισαγωγές από τρίτες χώρες·

ότι, επιπλέον, το σύνολο των αλιέων της Κοινότητας ανιτιμετωπίζει, από πολλά έτη, εξαιρετικά μεγάλη αύξηση των τιμών των καυσίμων και ότι ο ανταγωνισμός στην κοινοτική αγορά των προϊόντων αλιείας είναι εντονότατος·

ΙV

ότι από τα ανωτέρω προκύπτει ότι η ενίσχυση που καθιέρωσε η βελγική κυβέρνηση επηρεάζει τις συναλλαγές μεταξύ των Κρατών μελών και νοθεύει ή απειλεί να νοθεύσει τον ανταγωνισμό κατά την έννοια του άρθρου 92 παράγραφος 1 της συνθήκης ΕΟΚ·

ότι το άρθρο 92 παράγραφος 1 της συνθήκης ΕΟΚ προβλέπει ότι είναι καταρχήν ασυμβίβαστες με την κοινή αγορά οι ενισχύσεις που αποκρίνονται στα κριτήρια που θέτει· ότι οι εξαιρέσεις από το ασυμβίβαστο αυτό που προβλέπονται από την παράγραφο 3 του εν λόγω άρθρου που είναι και οι μόνες που αφορούν τη συγκεκριμένη περίπτωση, διευκρινίζουν τους στόχους που τίθενται προς το συμφέρον της Κοινότητας και όχι μόνο προς το συμφέρον ιδιαίτερων τομέων μιας εθνικής οικονομίας· ότι οι εξαιρέσεις αυτές πρέπει να ερμηνεύονται αυστηρά κατά την εξέταση κάθε προγράμματος περιφερειακής ή κατά τομείς ενίσχυσης, ή κάθε ιδιαίτερης περίπτωσης εφαρμογής καθεστώτος γενικών ενισχύσεων· ότι δεν είναι δυνατόν να χορηγούνται παρά μόνο στην περίπτωση κατά την οποία η Επιτροπή είναι σε θέση να αποδείξει ότι η ενίσχυση είναι απαραίτητη για την πραγματοποίηση ενός από τους στόχους που αναφέρονται στις διατάξεις αυτές·

ότι το να υπαχθούν στις εν λόγω εξαιρέσεις ενισχύσεις που δεν απαιτούν μια τέτοιου είδους αντίστοιχη υποχρέωση, θα σήμαινε συνέναιση σε ζημίες στις συναλλαγές μεταξύ Κρατών μελών και στις στρεβλώσεις του ανταγωνισμού, που δεν δικαιολογούνται από το κοινοτικό συμφέρον και, κατά συνέπεια, συναίνεση σε αδικαιολόγητα πλεονεκτήματα υπέρ των δικαούχων·

ότι η ύπαρξη παρόμοιας αντίστοιχης υποχρέωσης δεν έγινε δυνατόν να διαπιστωθεί στη δεδομένη περίπτωση και ότι η βελγική κυβέρνηση δεν μπόρεσε να δώσει, ούτε η Επιτροπή να ανακαλύψει, καμία δικαιολογία που να επιτρέπει να αποδεχθεί ότι αυτές οι ενισχύσεις πληρούν τους όρους που απαιτούνται για την εφαρμογή μιας από τις εξαιρέσεις που προβλέπονται στο άρθρο 92 παράγραφος 3 της συνθήκης ΕΟΚ·

ότι δεν πρόκειται σαφώς για μέτρο που έχει σαν στόχο να ευνοεί ή να διευκολύνει την ανάπτυξη ορισμένων περιοχών και ότι, ως εκ τούτου, το άρθρο 92 παράγραφος 3 περιπτώσεις α) και γ) δεν είναι δυνατόν να εφαρμοσθεί·

ότι οι ενισχύσεις αυτές δεν αποτελούν σημαντικό σχέδιο κοινού ευρωπαϊκού ενδιαφέροντος, ούτε μέτρα κατάλληλα για να αποκασταθεί τυχόν σοβαρή διαταραχή της βελγικής οικονομίας· ότι, ως εκ τούτου, το άρθρο 92 παράγραφος 3 περίπτωση β) δεν είναι δυνατόν να εφαρμοσθεί·

ότι η ενίσχυση στα καύσιμα αποτελεί, σαν ενίσχυση που αποβλέπει στη μείωση του κόστους ορισμένων μέσων παραγωγής, ενίσχυση λειτουργίας χωρίς διαρκές αποτέλεσμα για την οικονομική κατάσταση των δικαιούχων· ότι, γενικά, η Επιτροπή πάντα αντιτίθεται στη χορήγηση τέτοιων ενισχύσεων, δεδομένου ότι δεν πληρούν συνήθως τους όρους που απαιτούνται ώστε να υπαχθούν στην εξαίρεση που προβλέπει το άρθρο 92 παράγραφος 3 περιπτωση γ) της συνθήκης ΕΟΚ, με την έννοια ότι δεν διευκολύνουν την ανάπτυξη ορισμένων δραστηριοτήτων όπως εκείνη που προβλέπεται στη διάταξη αυτή·

ότι προκύπτει από τα ανωτέρω ότι η εν λόγω ενίσχυση δεν πληροί τους όρους που απαιτούνται ώστε να δύναται να υπαχθεί σε μία από τις εξαιρέσεις που προβλέπονται στο άρθρο 92 παράγραφος 3 της συνθήκης ΕΟΚ,

ΕΞΕΔΩΣΕ ΤΗΝ ΠΑΡΟΥΣΑ ΑΠΟΦΑΣΗ:

Άρθρο 1

Η ενίσχυση προς ενθάρρυνηση της εξοικονόμησης καυσίμων κατά τη θαλάσσια αλιεία, όπως αποφασίστηκε από τη βελγική κυβέρνηση με το βασιλικό διάταγμα αριθ. 81/362 της 26ης Φεβρουαρίου 1981, είναι ασυμβίβαστη προς την κοινή αγορά σύμφωνα με τους όρους του άρθρου 92 της συνθήκης ΕΟΚ. Δεν πρέπει, λοιπόν, να χορηγείται πλέον ενίσχυση του είδους αυτού.

Άρθρο 2

Το Βασίλειο του Βελγίου ενημερώνει την Επιτροπή, μέσα σε προθεσμία ενός μήνα από την ανακοίνωση της παρούσας απόφασης, για τα μέτρα που έχει λάβει για να συμμορφωθεί προς την παρούσα απόφαση.

Άρθρο 3

Η παρούσα απόφαση απευθύνεται στο Βασίλειο του Βελγίου.

Έγινε στις Βρυξέλλες, στις 8 Φεβρουαρίου 1983.

Για την Επιτροπή

Γεώργιος ΚΟΝΤΟΓΕΩΡΓΗΣ

Μέλος της Επιτροπής

(1) ΕΕ αριθ. L 20 της 28. 1. 1976, σ. 1.

(2) ΕΕ αριθ. L 359 της 31. 12. 1980, σ. 13.

(3) ΕΕ αριθ. L 379 της 31. 12. 1981, σ. 1.

(1) ΕΕ αριθ. C 149 της 18. 6. 1980, σ. 1.