ΠΡΟΕΙΔΟΠΟΙΗΣΗ ΤΟΥ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ ΣΥΣΤΗΜΙΚΟΥ ΚΙΝΔΥΝΟΥ

της 27ης Ιουνίου 2019

σχετικά με τις μεσοπρόθεσμες ευπάθειες του τομέα οικιστικών ακινήτων της Γαλλίας

(ΕΣΣΚ/2019/12)

(2019/C 366/09)

ΤΟ ΓΕΝΙΚΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΤΟΥ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ ΣΥΣΤΗΜΙΚΟΥ ΚΙΝΔΥΝΟΥ,

Έχοντας υπόψη τη Συνθήκη για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης,

Έχοντας υπόψη τον κανονισμό (ΕΕ) αριθ. 1092/2010 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 24ης Νοεμβρίου 2010, σχετικά με τη μακροπροληπτική επίβλεψη του χρηματοοικονομικού συστήματος της Ευρωπαϊκής Ένωσης και τη σύσταση Ευρωπαϊκού Συμβουλίου Συστημικού Κινδύνου (1), και ιδίως τα άρθρα 3, 16 και 18,

Εκτιμώντας τα ακόλουθα:

(1) Η στέγαση αποτελεί βασικό τομέα της πραγματικής οικονομίας και αντιπροσωπεύει σημαντικό μέρος του πλούτου των νοικοκυριών και του τραπεζικού δανεισμού. Τα οικιστικά ακίνητα αποτελούν σημαντική συνιστώσα των περιουσιακών στοιχείων των νοικοκυριών και τα στεγαστικά δάνεια καταλαμβάνουν συχνά μεγάλο μερίδιο των ισολογισμών των πιστωτικών ιδρυμάτων. Εξάλλου, η κατασκευαστική δραστηριότητα στον τομέα της στέγασης αποτελεί κατ’ εξοχήν σημαντικό στοιχείο της πραγματικής οικονομίας ως πηγή απασχόλησης, επενδύσεων και ανάπτυξης.

(2) Οι οικονομικές κρίσεις του παρελθόντος και η εμπειρία πολλών χωρών κατέδειξαν ότι οι μη διατηρήσιμες εξελίξεις στις αγορές ακινήτων μπορούν να έχουν σοβαρές συνέπειες για τη σταθερότητα του χρηματοπιστωτικού συστήματος και της οικονομίας ορισμένης χώρας στο σύνολό της, οι οποίες μπορούν επίσης να προκαλέσουν και αρνητικές δευτερογενείς επιπτώσεις διασυνοριακού χαρακτήρα. Τα αποτελέσματα στη χρηματοπιστωτική σταθερότητα μπορούν να είναι άμεσα και έμμεσα. Τα άμεσα αποτελέσματα αφορούν τις πιστωτικές ζημίες στα χαρτοφυλάκια ενυπόθηκων δανείων λόγω της επικράτησης δυσμενών οικονομικών ή χρηματοπιστωτικών συνθηκών και της ταυτόχρονης εκδήλωσης αρνητικών εξελίξεων στην αγορά οικιστικών ακινήτων. Τα έμμεσα αποτελέσματα αφορούν προσαρμογές στην κατανάλωση των νοικοκυριών οι οποίες παράγουν περαιτέρω συνέπειες για την πραγματική οικονομία και τη χρηματοπιστωτική σταθερότητα.

(3) Οι αγορές ακινήτων είναι επιρρεπείς σε κυκλικές εξελίξεις. Η υπερβολική ανάληψη κινδύνων, η υπερβολική μόχλευση και τα δυσάρμοστα κίνητρα κατά την ανοδική φάση του κύκλου της αγοράς ακινήτων μπορούν να οδηγήσουν σε σοβαρές αρνητικές επιπτώσεις τόσο για τη χρηματοπιστωτική σταθερότητα όσο και για την πραγματική οικονομία. Λόγω της κρίσιμης σημασίας του τομέα των οικιστικών ακινήτων για τη χρηματοπιστωτική και μακροοικονομική σταθερότητα, είναι ιδιαίτερα σημαντική η προσπάθεια αποτροπής της συσσώρευσης ευπαθειών στις αγορές οικιστικών ακινήτων μέσω της χρήσης της μακροπροληπτικής πολιτικής κατά τρόπο διαφορετικό από τη χρήση της ως εργαλείου μετριασμού του συστημικού κινδύνου.

(4) Ναι μεν οι κυκλικοί παράγοντες κατέχουν σημαντικό ρόλο στην τροφοδότηση των ευπαθειών που εντοπίστηκαν στις αγορές οικιστικών ακινήτων των χωρών του Ευρωπαϊκού Οικονομικού Χώρου (ΕΟΧ), αλλά υπάρχουν και διαρθρωτικοί παράγοντες που συνέτειναν σε αυτές. Στους παράγοντες αυτούς είναι δυνατόν να περιλαμβάνονται η υποπροσφορά οικιστικών ακινήτων, η οποία ασκεί ανοδική πίεση στις τιμές των κατοικιών και στο χρέος των νοικοκυριών που αγοράζουν ακίνητα για ιδιοκατοίκηση, ή άλλες κρατικές πολιτικές που μπορούν να λειτουργούν ως κίνητρο πρόσθετου δανεισμού για τα νοικοκυριά. Δεδομένου ότι οι παράγοντες αυτοί εκτείνονται πέραν της μακροπροληπτικής πολιτικής, τα υφιστάμενα μακροπροληπτικά μέτρα μπορούν να συμπληρωθούν και να ενισχυθούν από τη λήψη μέτρων σε άλλους τομείς πολιτικής με σκοπό την αποτελεσματική και ουσιαστική αντιμετώπιση των ευπαθειών που εκδηλώνονται στις αγορές οικιστικών ακινήτων διαφόρων χωρών κατά τρόπο που να μη συνεπάγεται υπερβολικό κόστος για την πραγματική οικονομία και το χρηματοπιστωτικό σύστημα.

(5) Το 2016 το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο Συστημικού Κινδύνου (ΕΣΣΚ) αξιολόγησε σε επίπεδο Ένωσης τις μεσοπρόθεσμες ευπάθειες που σχετίζονται με τα οικιστικά ακίνητα (2). Βάσει της αξιολόγησης αυτής το ΕΣΣΚ κατάφερε να εντοπίσει σε διάφορες χώρες μεσοπρόθεσμες ευπάθειες οι οποίες αποτελούν εν δυνάμει πηγές συστημικού κινδύνου για τη χρηματοπιστωτική σταθερότητα και οι οποίες οδήγησαν στην έκδοση προειδοποιήσεων σε οκτώ εξ αυτών: Βέλγιο (3), Δανία (4), Λουξεμβούργο (5), Κάτω Χώρες (6), Αυστρία (7), Φινλανδία (8), Σουηδία (9) και Ηνωμένο Βασίλειο (10).

(6) Το ΕΣΣΚ ολοκλήρωσε πρόσφατα μια συστηματική και προορατική αξιολόγηση των ευπαθειών του τομέα των οικιστικών ακινήτων σε επίπεδο ΕΟΧ (11).

(7) Στο πλαίσιο αυτό το ΕΣΣΚ εντόπισε σε έντεκα χώρες, μεταξύ των οποίων η Γαλλία, ορισμένες μεσοπρόθεσμες ευπάθειες που αποτελούν εν δυνάμει πηγές συστημικού κινδύνου για τη χρηματοπιστωτική σταθερότητα και δεν έχουν αντιμετωπιστεί επαρκώς.

(8) Η αξιολόγηση των ευπαθειών από το ΕΣΣΚ υπογραμμίζει τα ακόλουθα όσον αφορά τη Γαλλία: α) Η δανειακή επιβάρυνση των νοικοκυριών στη Γαλλία είναι σχετικά υψηλή σε σχέση με το διαθέσιμο εισόδημα. Έχει αυξηθεί σημαντικά τα τελευταία δέκα χρόνια και η πρόσφατη μεσοπρόθεσμη δυναμική δείχνει ότι αυτή η τάση θα μπορούσε να συνεχιστεί. Οι κύριοι κίνδυνοι που συνδέονται με ένα τέτοιο επίπεδο δανειακής επιβάρυνσης των νοικοκυριών είναι η πιθανότητα συρρίκνωσης της κατανάλωσης και παραγωγής δευτερογενών επιδράσεων στη χρηματοπιστωτική σταθερότητα σε περίπτωση μακροοικονομικής διαταραχής. Ωστόσο, στη γαλλική οικονομία υπάρχουν ορισμένοι παράγοντες μετριασμού των κινδύνων. Πρώτον, τα νοικοκυριά έχουν υψηλό ποσοστό αποταμιεύσεων συγκρινόμενα διεθνώς. Δεύτερον, υπάρχουν σημαντικά δίκτυα κοινωνικής προστασίας που αποσκοπούν στην άμβλυνση των επιπτώσεων της απότομης μείωσης του εισοδήματος των δανειοληπτών σε περίπτωση ανεργίας, μειώνοντας έτσι τις πιθανές δευτερογενείς επιδράσεις μιας μακροοικονομικής διαταραχής. Τρίτον, ένα μεγάλο ποσοστό δανειοληπτών δεν εκτίθεται σε επιτοκιακό κίνδυνο λόγω της σύναψης στεγαστικών δανείων σταθερού επιτοκίου. β) Ο ρυθμός αύξησης των στεγαστικών δανείων ήταν σχετικά έντονος, τόσο βραχυπρόθεσμα όσο και μεσοπρόθεσμα. Η αύξηση των νέων στεγαστικών δανείων είναι αξιοσημείωτη και αυτό θα μπορούσε να οδηγήσει σε περαιτέρω αύξηση της συνολικής δανειακής επιβάρυνσης των νοικοκυριών. Επιπλέον, ορισμένοι δείκτες υποδηλώνουν ότι κάποια νοικοκυριά που έχουν λάβει στεγαστικά δάνεια στη Γαλλία ενδέχεται να είναι ευάλωτα σε οικονομικές και οικονομικές διαταραχές, ιδίως τα νοικοκυριά νεαρής ηλικίας και χαμηλότερων εισοδημάτων, αλλά με υψηλότερους δείκτες εξυπηρέτησης χρέους προς εισόδημα (DSTI). Ακόμη, περίπου το ένα τρίτο των νέων στεγαστικών δανείων έχουν δείκτη δανείου προς αξία (LTV) μεγαλύτερο του 95 %, ο δε μέσος δείκτης δανείου προς έσοδα για τα νέα δάνεια έφτασε στο ιστορικά υψηλότερο επίπεδό του το 2017. Η μέση διάρκεια των στεγαστικών δανείων αυξήθηκε επίσης, ενώ η κατανομή των δεικτών DSTI επιδεινώθηκε. Τα προκαταρκτικά μικροδεδομένα που χρησιμοποιούν οι γαλλικές αρχές για να παρακολουθούν αυτές τις εξελίξεις υποδηλώνουν ότι ένα μεγάλο ποσοστό δανειοληπτών με υψηλό δείκτη LTV ή DSTI είναι πλούσια και τα δάνειά τους ενισχύονται από εξασφαλίσεις και εγγυήσεις. γ) Παρόλο που δεν υπάρχουν ισχυρές ενδείξεις περί εκτενούς υπερτίμησης των κατοικιών στη Γαλλία, οι τιμές των οικιστικών ακινήτων αυξήθηκαν σημαντικά σε ορισμένες μεγάλες πόλεις (12), και ιδίως στην περιοχή του Παρισιού, γεγονός που σε ορισμένες περιοχές ενδεχομένως επηρέασε τη δυνατότητα πρόσβασης σε οικονομικά προσιτά ακίνητα. Κατά τόπους υπάρχουν κάποιες ενδείξεις ότι οι τιμές των κατοικιών είναι υψηλές σε σχέση με το εισόδημα και τα μισθώματα. Το γεγονός ότι το ένα τρίτο όλων των χορηγηθέντων δανείων έχουν υψηλό δείκτη LTV και ότι μελλοντικά οι τιμές των κατοικιών ενδέχεται να προσαρμοστούν μπορεί να επηρεάσει αρνητικά τον πλούτο ορισμένων νοικοκυριών. Ωστόσο, οι άμεσες πιστωτικές ζημίες από ενδεχόμενη απομείωση της αξίας των ασφαλειών των στεγαστικών δανείων αναμένεται να είναι μικρές λόγω της συνδρομής σειράς παραγόντων ειδικών ανά χώρα. Πρώτον, η χρήση του εγγυητικού πλαισίου για την εξασφάλιση των στεγαστικών δανείων (13) μετριάζει τον άμεσο πιστωτικό κίνδυνο για τα πιστωτικά ιδρύματα σε περίπτωση μείωσης των τιμών των κατοικιών. Δεύτερον, οι πιθανές επιδράσεις στον πλούτο των νοικοκυριών εκτιμάται ότι είναι ασθενέστερες από ό,τι σε άλλες προηγμένες οικονομίες, λόγω της απουσίας δυνατότητας δανεισμού έναντι της υπεραξίας των κατοικιών. δ) Οι δυσμενείς οικονομικές και χρηματοπιστωτικές συνθήκες ή οι δυσμενείς εξελίξεις στην αγορά οικιστικών ακινήτων θα μπορούσαν να οδηγήσουν σε επέλευση άμεσων και έμμεσων κινδύνων για τη χρηματοπιστωτική σταθερότητα, λαμβανομένων υπόψη των ως άνω ευπαθειών. Οι πιθανοί άμεσοι κίνδυνοι για το τραπεζικό σύστημα στη Γαλλία αφορούν τόσο τις ενδεχόμενες αθετήσεις δανείων που χορηγήθηκαν σε περιβάλλον ισχυρής ανόδου των τιμών των κατοικιών και χαμηλών επιτοκίων, όσο και τη δανειακή επιβάρυνση και τις ανταγωνιστικές πιέσεις που μπορούν να οδηγήσουν σε χαλάρωση των κριτηρίων χορηγήσεων και σε μειώσεις των περιθωρίων ασφαλείας των νέων χορηγήσεων. Στη Γαλλία διάφοροι παράγοντες αναμένεται να μετριάσουν τους άμεσους πιστωτικούς κινδύνους που σχετίζονται με τους κραδασμούς στην αγορά ακινήτων, όπως ο μηχανισμός εξασφαλίσεων που αναμένεται να είναι σχετικά ισχνός, τα σημαντικά δίκτυα κοινωνικής προστασίας και η επικράτηση των δανείων σταθερού επιτοκίου. Πάντως, εάν για παράδειγμα αυξηθεί η ανεργία και/ή μειωθεί ο ρυθμός αύξησης του εισοδήματος των νοικοκυριών, ορισμένα εξ αυτών ενδέχεται να αντιμετωπίσουν μεγαλύτερη δυσκολία στην εξυπηρέτηση του χρέους τους. Η σχέση αλληλεπίδρασης μεταξύ του αρνητικού εισοδήματος των νοικοκυριών και του πλούτου των νοικοκυριών μπορεί να ενισχύσει την αρχική διαταραχή σε περίπτωση που αυτά υποχρεωθούν να μειώσουν την κατανάλωση για να εξυπηρετήσουν τα ενυπόθηκα δάνειά τους. Αυτό θα μπορούσε με τη σειρά του να προκαλέσει δευτερογενείς επιπτώσεις και αύξηση των κινδύνων για τα πιστωτικά ιδρύματα και το χρηματοπιστωτικό σύστημα. ε) Το ΕΣΣΚ λαμβάνει υπόψη το γεγονός ότι η Γαλλία ανακοίνωσε τη θέσπιση συντελεστή αντικυκλικού κεφαλαιακού αποθέματος ασφαλείας ύψους 0,5 % για την προληπτική ενίσχυση της ανθεκτικότητας των ιδρυμάτων. Η βαθμονόμηση του μακροπροληπτικού αυτού μέτρου έλαβε υπόψη τη δανειακή επιβάρυνση του μη χρηματοπιστωτικού τομέα στη Γαλλία γενικότερα και, ειδικότερα, του τομέα των νοικοκυριών, καθώς η δανειοδότηση των νοικοκυριών υποστηρίζεται και από την ανάκαμψη των τιμών των οικιστικών ακινήτων. Ως εκ τούτου, το κεφαλαιακό μέτρο αναμένεται να ενισχύσει την ανθεκτικότητα του τραπεζικού τομέα στις συσσωρευμένες ευπάθειες. Ωστόσο, δεν αναμένεται να κάμψει τη δυναμική της δανειακής επιβάρυνσης των νοικοκυριών ή την επιδείνωση της ποιότητας των κριτηρίων χορηγήσεων. Αν και οι εθνικές αρχές στη Γαλλία παρακολουθούν τους όρους χορήγησης πιστώσεων, δεν έχουν ακόμη παράσχει επισήμως κατευθύνσεις σχετικά με το ενδεδειγμένο περιεχόμενο των προληπτικών κριτηρίων. στ) Τα ισχύοντα μέτρα πολιτικής αξιολογούνται ως εν μέρει κατάλληλα και εν μέρει επαρκή για τον μετριασμό των εντοπισθέντων συστημικών κινδύνων που σχετίζονται με τις ευπάθειες στον τομέα των οικιστικών ακινήτων στη Γαλλία. Συγκεκριμένα, τα ισχύοντα σήμερα κεφαλαιακά μακροπροληπτικά μέτρα θα μπορούσαν να συμπληρωθούν με άλλα μέτρα για την αντιμετώπιση των ευπαθειών που συνδέονται με την αυξανόμενη δανειακή επιβάρυνση των νοικοκυριών και με τις ενδείξεις επιδείνωσης της ποιότητας των κριτηρίων χορηγήσεων. Το ΕΣΣΚ αναγνωρίζει τις προσπάθειες των γαλλικών αρχών για παρακολούθηση των κινδύνων στον τομέα των οικιστικών ακινήτων καθώς και την προσήλωσή στους στον στόχο της περαιτέρω βελτίωσης του πλαισίου παρακολούθησης σύμφωνα με τη σύσταση ΕΣΣΚ/2016/14 του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου Συστημικού Κινδύνου (14). Παρά ταύτα, ενδέχεται να χρειαστούν περαιτέρω ενέργειες για την αντιμετώπιση των ευπαθειών που εντοπίστηκαν στη Γαλλία. Ειδικότερα, λόγω της αυξανόμενης δανειακής επιβάρυνσης των νοικοκυριών και των ενδείξεων επιδείνωσης της ποιότητας των κριτηρίων χορηγήσεων στη Γαλλία, οι εθνικές αρχές θα μπορούσαν να εξετάσουν την ανάγκη ανάληψης πρόσθετης προληπτικής δράσης, όπως η έκδοση ρητών κατευθυντήριων οδηγιών για τα κριτήρια χορηγήσεων υπό τη μορφή σύστασης ή επίσημων μέτρων στοχευμένων στους δανειολήπτες.

(9) Κατά την ενεργοποίηση μέτρων για την αντιμετώπιση των εντοπισθεισών ευπαθειών η βαθμονόμηση και η σταδιακή εφαρμογή τους θα πρέπει να λαμβάνουν υπόψη τη θέση της Γαλλίας στην εξέλιξη των οικονομικών και χρηματοπιστωτικών κύκλων και τυχόν επιπτώσεις όσον αφορά το συναφές κόστος και τα οφέλη.

(10) Οι προειδοποιήσεις του ΕΣΣΚ δημοσιεύονται αφού το γενικό συμβούλιο ενημερώσει σχετικά το Συμβούλιο της Ευρωπαϊκής Ένωσης και εφόσον του παράσχει τη δυνατότητα να αντιδράσει, και αφού οι αποδέκτες ενημερωθούν για την πρόθεση δημοσίευσης,

ΕΞΕΔΩΣΕ ΤΗΝ ΠΑΡΟΥΣΑ ΠΡΟΕΙΔΟΠΟΙΗΣΗ:

Το ΕΣΣΚ εντόπισε στον τομέα των οικιστικών ακινήτων στη Γαλλία μεσοπρόθεσμες ευπάθειες οι οποίες αποτελούν πηγή συστημικού κινδύνου για τη χρηματοπιστωτική σταθερότητα και μπορούν να έχουν σοβαρές αρνητικές επιπτώσεις στην πραγματική οικονομία. Από μακροπροληπτική άποψη το ΕΣΣΚ θεωρεί ως κύριες ευπάθειες την υψηλή δανειακή επιβάρυνση τω νοικοκυριών, η οποία συσχετίζεται με την πρόσφατη χαλάρωση των κριτηρίων χορηγήσεων.

Φρανκφούρτη, 27 Ιουνίου 2019. Προϊστάμενος της Γραμματείας του ΕΣΣΚ, εξ ονόματος του γενικού συμβουλίου του ΕΣΣΚ Francesco MAZZAFERRO

(1) ΕΕ L 331 της 15.12.2010, σ. 1.

(2) Βλέπε«Vulnerabilities in the EU Residential Real Estate Sector» (Ευπάθειες στον τομέα των οικιστικών ακινήτων της ΕΕ, ΕΣΣΚ), Νοέμβριος 2016, διαθέσιμο στον δικτυακό τόπο του ΕΣΣΚ (www.esrb.europa.eu).

(3) Προειδοποίηση ΕΣΣΚ/2016/06 του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου Συστημικού Κινδύνου, της 22ας Σεπτεμβρίου 2016, σχετικά με τις μεσοπρόθεσμες ευπάθειες του τομέα οικιστικών ακινήτων του Βελγίου (ΕΕ C 31 της 31.1.2017, σ. 45).

(4) Σύσταση ΕΣΣΚ/2016/07 του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου Συστημικού Κινδύνου, της 22ας Σεπτεμβρίου 2016, σχετικά με τις μεσοπρόθεσμες ευπάθειες του τομέα οικιστικών ακινήτων της Δανίας (ΕΕ C 31 της 31.1.2017, σ. 47).

(5) Προειδοποίηση ΕΣΣΚ/2016/09 του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου Συστημικού Κινδύνου, της 22ας Σεπτεμβρίου 2016, σχετικά με τις μεσοπρόθεσμες ευπάθειες του τομέα οικιστικών ακινήτων του Λουξεμβούργου (ΕΕ C 31 της 31.1.2017, σ. 51).

(6) Προειδοποίηση ΕΣΣΚ/2016/10 του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου Συστημικού Κινδύνου, της 22ας Σεπτεμβρίου 2016, σχετικά με τις μεσοπρόθεσμες ευπάθειες του τομέα οικιστικών ακινήτων των Κάτω Χωρών (ΕΕ C 31 της 31.1.2017, σ. 53).

(7) Προειδοποίηση ΕΣΣΚ/2016/05 του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου Συστημικού Κινδύνου, της 22ας Σεπτεμβρίου 2016, σχετικά με τις μεσοπρόθεσμες ευπάθειες του τομέα οικιστικών ακινήτων της Αυστρίας (ΕΕ C 31 της 31.1.2017, σ. 43).

(8) Προειδοποίηση ΕΣΣΚ/2016/08 του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου Συστημικού Κινδύνου, της 22ας Σεπτεμβρίου 2016, σχετικά με τις μεσοπρόθεσμες ευπάθειες του τομέα οικιστικών ακινήτων της Φινλανδίας (ΕΕ C 31 της 31.1.2017, σ. 49).

(9) Προειδοποίηση ΕΣΣΚ/2016/11 του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου Συστημικού Κινδύνου, της 22ας Σεπτεμβρίου 2016, σχετικά με τις μεσοπρόθεσμες ευπάθειες του τομέα οικιστικών ακινήτων της Σουηδίας (ΕΕ C 31 της 31.1.2017, σ. 55).

(10) Προειδοποίηση ΕΣΣΚ/2016/12 του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου Συστημικού Κινδύνου, της 22ας Σεπτεμβρίου 2016, σχετικά με τις μεσοπρόθεσμες ευπάθειες του τομέα οικιστικών ακινήτων του Ηνωμένου Βασιλείου (ΕΕ C 31 της 31.1.2017, σ. 57).

(11) Βλέπε «Vulnerabilities in the residential real estate sectors of EEA countries in 2018» (Ευπάθειες στους τομείς των οικιστικών ακινήτων των χωρών του ΕΟΧ), ΕΣΣΚ, 2019, διαθέσιμο στον δικτυακό τόπο του ΕΣΣΚ (www.esrb.europa.eu).

(12) Στοιχεία INSEE (τελευταία στοιχεία γ’ τριμήνου 2018) διαθέσιμα στην ηλεκτρονική διεύθυνση https://www.insee.fr/fr/statistiques/3733241, ιδίως στοιχεία για το Παρίσι, τη Λυών και τη Μασσαλία.

(13) Οι εγγυητές είναι χρηματοπιστωτικά ιδρύματα ή ασφαλιστικές εταιρείες που ανήκουν σε ένα ή περισσότερα πιστωτικά ιδρύματα, πρόκειται δε σε κάθε περίπτωση για φορείς που διέπονται από ρυθμιστικό πλαίσιο και εποπτεύονται από την Autorité de contrôle prudentiel et de résolution (τη γαλλική αρχή προληπτικής εποπτείας και εξυγίανσης).

(14) Σύσταση ΕΣΣΚ/2016/14 του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου Συστημικού Κινδύνου, της 31ης Οκτωβρίου 2016, σχετικά με την κάλυψη κενών στα στοιχεία που αφορούν ακίνητα (ΕΕ C 31 της 31.1.2017, σ. 1).