Σύσταση της Επιτροπής

της 27ης Δεκεμβρίου 2001

για ένα συντονισμένο κοινοτικό πρόγραμμα ελέγχου για το 2002 με σκοπό τη διασφάλιση της τήρησης των ανωτάτων ορίων υπολειμμάτων φυτοφαρμάκων μέσα και πάνω στα σιτηρά και σε ορισμένα άλλα προϊόντα φυτικής προέλευσης

[κοινοποιηθείσα υπό τον αριθμό Ε(2001) 3771]

(Κείμενο που παρουσιάζει ενδιαφέρον για τον ΕΟΧ)

(2002/1/ΕΚ)

Η ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΤΩΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΩΝ ΚΟΙΝΟΤΗΤΩΝ,

Έχοντας υπόψη:

τη συνθήκη για την ίδρυση της Ευρωπαϊκής Κοινότητας,

την οδηγία 86/362/ΕΟΚ του Συμβουλίου, της 24ης Ιουλίου 1986, που αφορά τον καθορισμό των ανωτάτων περιεκτικοτήτων για τα υπολείμματα φυτοφαρμάκων μέσα και πάνω στα σιτηρά(1), όπως τροποποιήθηκε τελευταία από την οδηγία 2001/57/EΚ της Επιτροπής(2), και ιδίως το άρθρο 7 παράγραφος 2 στοιχείο β),

την οδηγία 90/642/ΕΟΚ του Συμβουλίου, της 27ης Νοεμβρίου 1990, που αφορά τον καθορισμό των ανωτάτων περιεκτικοτήτων για τα υπολείμματα φυτοφαρμάκων πάνω και μέσα σε ορισμένα προϊόντα φυτικής προέλευσης, συμπεριλαμβανομένων των οπωροκηπευτικών(3), όπως τροποποιήθηκε τελευταία από την οδηγία 2001/57/EΚ, και ιδίως το άρθρο 4 παράγραφος 2 στοιχείο β),

Εκτιμώντας τα ακόλουθα:

(1) Σύμφωνα με το άρθρο 7 παράγραφος 2 στοιχείο β) της οδηγίας 86/362/ΕΟΚ και το άρθρο 4 παράγραφος 2 στοιχείο β) της οδηγίας 90/642/ΕΟΚ, η Επιτροπή πρέπει να υποβάλλει στη μόνιμη φυτοϋγειονομική επιτροπή μέχρι τις 31 Δεκεμβρίου κάθε έτους, σύσταση με την οποία να καταρτίζεται ένα συντονισμένο κοινοτικό πρόγραμμα ελέγχου για τη διασφάλιση της τήρησης των ανώτατων ορίων των υπολειμμάτων φυτοφαρμάκων, που καθορίζεται στα παραρτήματα II των εν λόγω οδηγιών. Το άρθρο 1 παράγραφος 1 του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 645/2000 της Επιτροπής(4), ορίζει ότι οι εν λόγω συστάσεις μπορεί να καλύπτουν περιόδους ενός έως πέντε ετών.

(2) Η Επιτροπή θα πρέπει να μεριμνήσει σταδιακά για την δημιουργία ενός συστήματος το οποίο θα δώσει τη δυνατότητα εκτίμησης της πραγματικής έκθεσης στα φυτοφάρμακα μέσω των τροφίμων, όπως προβλέπεται στο δεύτερο εδάφιο του άρθρου 7 παράγραφος 3 της οδηγίας 86/362/ΕΟΚ και στο δεύτερο εδάφιο του άρθρου 4 παράγραφος 3 της οδηγίας 90/642/ΕΟΚ. Για να διευκολυνθεί η εξέταση του εφικτού των εν λόγω εκτιμήσεων, πρέπει να διατίθενται στοιχεία σχετικά με τον έλεγχο των υπολειμμάτων φυτοφαρμάκων σε ορισμένα τρόφιμα που αποτελούν βασικά συστατικά του ευρωπαϊκού διαιτολογίου. Λαμβάνοντας υπόψη τους διαθέσιμους πόρους, σε εθνική κλίμακα, για τον έλεγχο των υπολειμμάτων φυτοφαρμάκων, τα κράτη μέλη είναι μόνο σε θέση να προβαίνουν στην ανάλυση δειγμάτων οκτώ προϊόντων ετησίως, στο πλαίσιο ενός συντονισμένου προγράμματος ελέγχου. Η χρήση των φυτοφαρμάκων εμφανίζει αλλαγές μέσα στη χρονική διάρκεια ενός προγράμματος με πενταετείς κύκλους. Κάθε φυτοφάρμακο θα πρέπει τοιουτοτρόπως να ελέγχεται κατά κανόνα σε 20-30 τρόφιμα, σε μια σειρά τριών ετών κύκλων.

(3) Τα κράτη μέλη εγκαθιδρύουν μεθόδους συνεχούς παρακολούθησης καθότι έτσι διευκολύνεται ο εντοπισμός μεταβολών σε περίπτωση παρουσίας φυτοφαρμάκων.

(4) Κατά το 2002 θα πρέπει να ελεγχθούν υπολείμματα των φυτοφαρμάκων acephate, της ομάδας του benomyl, chlorpyriphos, iprodione και methamidophos, επειδή αυτό θα επιτρέψει να εξετασθεί η σκοπιμότητα χρησιμοποίησης των ανωτέρω φυτοφαρμάκων για να εκτιμηθεί η πραγματική έκθεση σε αυτά μέσω των τροφίμων, καθώς μεταξύ 1996 και 2001 οι ενώσεις αυτές (που ταυτοποιούνται ως ομάδα A στο παράρτημα I) είχαν ήδη ελεγχθεί.

(5) Μεταξύ των ετών 2002 και 2005 θα πρέπει να ελεγχθούν υπολείμματα των φυτοφαρμάκων diazinon, metalaxyl, methidathion, thiabendazole και triazophos, επειδή αυτό θα επιτρέψει να εξετασθεί η σκοπιμότητα χρησιμοποίησης των ανωτέρω φυτοφαρμάκων για να εκτιμηθεί η πραγματική έκθεση σε αυτά μέσω των τροφίμων, καθώς μεταξύ 1997 και 2001 οι ενώσεις αυτές (που ταυτοποιούνται ως ομάδα Β στο παράρτημα IA) είχαν ήδη ελεγχθεί. Η συνέχιση του ελέγχου διευκολύνει την αναγνώριση μεταβολών στην παρουσία φυτοφαρμάκων.

(6) Μεταξύ των ετών 2002 και 2005 θα πρέπει να ελεγχθούν υπολείμματα των φυτοφαρμάκων chlorpyriphos-methyl, deltamethrin, endosulfan, imazalil, lambda-cyhalothrin, της ομάδας του maneb, mecarbam, permethrin, pirimiphos-methyl και vinclozolin, επειδή αυτό θα επιτρέψει να εξετασθεί η σκοπιμότητα χρησιμοποίησης των ανωτέρω φυτοφαρμάκων για να εκτιμηθεί η πραγματική έκθεση σε αυτά μέσω των τροφίμων, καθώς μεταξύ 1998 και 2001 οι ενώσεις αυτές (που ταυτοποιούνται ως ομάδα Γ στο παράρτημα I) είχαν ήδη ελεγχθεί.

(7) Μεταξύ των ετών 2002 και 2005 θα πρέπει να ελεγχθούν υπολείμματα των φυτοφαρμάκων azinphos-methyl, captan, chlorothalonil, dichlofluanid, dicofol, dimethoate, folpet, malathion, omethoate, oxydemeton-methyl, phorate, procymidone, propyzamide και azoxystrobine, επειδή αυτό θα επιτρέψει να εξετασθεί η σκοπιμότητα χρησιμοποίησης των ανωτέρω φυτοφαρμάκων για να εκτιμηθεί η πραγματική έκθεση σε αυτά μέσω των τροφίμων, καθώς το 2001 οι ενώσεις αυτές (που ταυτοποιούνται ως ομάδα Δ στο παράρτημα I) είχαν ήδη ελεγχθεί.

(8) Μεταξύ των ετών 2002 και 2005 θα πρέπει να ελεγχθούν υπολείμματα των φυτοφαρμάκων aldicarb, bromopropylate, cypermethrin, methiocarb, methomyl, parathion και tolylfluanid, επειδή αυτό θα επιτρέψει να εξετασθεί η σκοπιμότητα χρησιμοποίησης των ανωτέρω φυτοφαρμάκων για να εκτιμηθεί η πραγματική έκθεση σε αυτά μέσω των τροφίμων, καθώς οι ενώσεις αυτές (που ταυτοποιούνται ως ομάδα Ε στο παράρτημα I) θα ελεγχθούν το 2002.

(9) Απαιτείται συστηματική στατιστική προσέγγιση ως προς τον αριθμό των δειγμάτων που θα πρέπει να λαμβάνονται σε κάθε συντονισμένη άσκηση ελέγχου. Η εν λόγω προσέγγιση έχει καθοριστεί από την Επιτροπή στον Codex Alimentarius(5). Με βάση μια διωνυμική κατανομή πιθανοτήτων, δύναται να υπολογιστεί ότι η εξέταση 459 δειγμάτων παρέχει 99 % βεβαιότητα για την ανίχνευση 1 δείγματος που περιέχει υπολείμματα φυτοφαρμάκων σε ποσοστό άνω του ορίου αναλυτικού προσδιορισμού (LOD) όπου ποσοστό 1 % των προϊόντων φυτικής προέλευσης περιέχουν υπολείμματα άνω του LOD. Ως εκ τούτου, θα πρέπει να ληφθούν τουλάχιστον 459 δείγματα ανά την Κοινότητα. Η συλλογή των εν λόγω δειγμάτων πρέπει να κατανεμηθεί μεταξύ των κρατών μελών με βάση τον πληθυσμό και τον αριθμό των καταναλωτών, με ελάχιστο όριο 12 δείγματα ανά προϊόν και ανά έτος.

(10) Στο Oeiras της Πορτογαλίας συζητήθηκε στις 15 και 16 Σεπτεμβρίου 1997 από τους εμπειρογνώμονες των κρατών μελών σχέδιο κατευθυντήριων γραμμών που αφορούν τις διαδικασίες ποιοτικού ελέγχου για την ανάλυση υπολειμμάτων φυτοφαρμάκων, συζητήθηκε δε και έχει ληφθεί υπόψη από την επιμέρους ομάδα υπολειμμάτων φυτοφαρμάκων της ομάδας εργασίας για την φυτοϋγειονομική προστασία στις 20 και 21 Νοεμβρίου 1997. Έχει συμφωνηθεί ότι τα εν λόγω σχέδια κατευθυντηρίων γραμμών πρέπει να εφαρμοστούν στο μέτρο του δυνατού από τα εργαστήρια ανάλυσης των κρατών μελών και θα πρέπει να αναθεωρούνται με βάση τις εν λόγω εμπειρίες. Οι κατευθυντήριες γραμμές συζητήθηκαν και αναθεωρήθηκαν από τους εμπειρογνώμονες των κρατών μελών στην Αθήνα, στις 15, 16 και 17 Νοεμβρίου 1999. Οι αναθεωρημένες κατευθυντήριες γραμμές έχουν υποβληθεί στη μόνιμη φυτοϋγειονομική επιτροπή και δημοσιεύθηκαν από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή(6).

(11) Το άρθρο 4, παράγραφος 2, στοιχείο α) της οδηγίας 90/642/ΕΟΚ επιβάλλει στα κράτη μέλη να διευκρινίζουν τα κριτήρια που εφαρμόζονται κατά την κατάρτιση των εθνικών προγραμμάτων επιθεώρησης, όταν αποστέλλονται στην Επιτροπή στοιχεία που αφορούν την εφαρμογή τους κατά το επόμενο έτος. Τα εν λόγω στοιχεία πρέπει να περιλαμβάνουν τα κριτήρια που εφαρμόζονται για τον καθορισμό του αριθμού των δειγμάτων που πρέπει να λαμβάνονται και των αναλύσεων που πρέπει να πραγματοποιούνται, καθώς και των εφαρμοζομένων περιεκτικοτήτων και των κριτηρίων με τα οποία έχουν καθοριστεί οι εν λόγω περιεκτικότητες. Πρέπει να διευκρινίζονται οι λεπτομέρειες σχετικά με τη διαπίστευση, δυνάμει της οδηγίας 93/99/ΕOΚ της 29ης Οκτωβρίου 1993 σχετικά με τα πρόσθετα μέτρα που αφορούν τον επίσημο έλεγχο των τροφίμων(7), των εργαστηρίων που διενεργούν τις αναλύσεις.

(12) Τα στοιχεία σχετικά με τα αποτελέσματα των προγραμμάτων ελέγχου είναι ιδιαίτερα κατάλληλα για επεξεργασία, αποθήκευση και διαβίβαση με ηλεκτρονικές/μηχανογραφικές μεθόδους. Έχουν αναπτυχθεί μορφότυποι για την διαβίβαση δεδομένων υπό μορφή δισκέτας από τα κράτη μέλη προς την Επιτροπή. Τα κράτη μέλη πρέπει επομένως να είναι σε θέση να αποστέλλουν τις εκθέσεις τους στην Επιτροπή σε τυποποιημένο μορφότυπο. Η περαιτέρω ανάπτυξη του εν λόγω τυποποιημένου μορφότυπου πραγματοποιείται αποτελεσματικότερα με την εξέλιξη των κατευθυντηρίων γραμμών από την Επιτροπή.

(13) Τα μέτρα που προβλέπονται στην παρούσα σύσταση είναι σύμφωνα με τη γνώμη της μόνιμης φυτοϋγειονομικής επιτροπής,

ΣΥΝΙΣΤΑ:

Άρθρο 1

Τα κράτη μέλη να προβαίνουν σε δειγματοληψία και ανάλυση των δειγμάτων για τους συνδυασμούς προϊόντος/υπολείμματος φυτοφαρμάκου που καθορίζονται στο παράρτημα I, με βάση τον αριθμό των δειγμάτων κάθε προϊόντος που έχει κατανεμηθεί σε αυτά στο παράρτημα II, ο οποίος αντανακλά, κατά περίπτωση σε επίπεδο εθνικό, κοινοτικό και τρίτης χώρας, το μερίδιο της αγοράς του κράτους μέλους.

Για ένα τουλάχιστον φυτοφάρμακο που δημιουργεί πιθανά οξύ κίνδυνο, ένα από τα προϊόντα θα πρέπει να υποβάλλεται σε μεμονωμένη ανάλυση των μεμονωμένων μονάδων του εργαστηριακού δείγματος.

Θα πρέπει να λαμβάνονται δύο δείγματα ικανού αριθμού μονάδων, εφόσον είναι δυνατόν από έναν μόνο παραγωγό· εάν στο πρώτο εργαστηριακό δείγμα παρατηρηθεί ανιχνεύσιμο επίπεδο φυτοφαρμάκου, οι μονάδες του δευτέρου δείγματος θα πρέπει να αναλύονται μεμονωμένα· κατά το 2002 αυτό θα πρέπει να περιλαμβάνει τουλάχιστον έναν από τους εξής συνδυασμούς: aldicarb/πατάτες, aldicarb/μπανάνες, oxydemeton-methyl/σπανάκι, chlorpropham/πατάτες και phosmet/αχλάδια.

Άρθρο 2

Τα κράτη μέλη να ανακοινώσουν τα αποτελέσματα για το τμήμα της ειδικής δράσης που καθορίζεται για το 2002 στο παράρτημα I, έως τις 31 Αυγούστου 2003, αναφέροντας τις αναλυτικές μεθόδους που χρησιμοποιήθηκαν και τα επιτευχθέντα επίπεδα αναφοράς, σύμφωνα με τις διαδικασίες ποιοτικού ελέγχου που καθορίζονται στις διαδικασίες ποιοτικού ελέγχου για την ανάλυση των υπολειμμάτων φυτοφαρμάκων.

Η έκθεση να συντάσσεται σε μορφότυπο - συμπεριλαμβανομένου του ηλεκτρονικού - σύμφωνα με το έγγραφο εργασίας για την καθοδήγηση των κρατών μελών όσον αφορά την εφαρμογή των συστάσεων της Επιτροπής που αφορούν κοινοτικά προγράμματα συντονισμένης επίβλεψης που περιέχεται στο παράρτημα ΙΙΙ της σύστασης της Επιτροπής 1999/333/EΚ(8).

Άρθρο 3

Τα κράτη μέλη να αποστείλουν στην Επιτροπή και σε όλα τα άλλα κράτη μέλη, έως τις 31 Αυγούστου 2002, κάθε στοιχείο όπως απαιτείται από το άρθρο 7 παράγραφος 3 της οδηγίας 86/362/ΕΟΚ και το άρθρο 4 παράγραφος 3 της οδηγίας 90/642/ΕΟΚ σχετικά με το πρόγραμμα ελέγχου 2001, για να διασφαλιστεί, τουλάχιστον με δειγματοληπτικό έλεγχο, η τήρηση των ανώτατων ορίων υπολειμμάτων φυτοφαρμάκων, συμπεριλαμβανομένων:

α) των αποτελεσμάτων των εθνικών προγραμμάτων τους που αφορούν τα φυτοφάρμακα τα οποία απαριθμούνται στα παραρτήματα II των οδηγιών 86/362/ΕΟΚ και 90/642/ΕΟΚ, σε σχέση με τα εναρμονισμένα όρια και, εφόσον δεν έχουν ακόμα καθοριστεί σε κοινοτική κλίμακα, σε σχέση με τα ισχύοντα εθνικά όρια·

β) των στοιχείων των σχετικών με τις διαδικασίες που χρησιμοποιούν τα εργαστήριά τους για τον ποιοτικό έλεγχο, και ιδίως των στοιχείων που αφορούν πτυχές των κατευθυντηρίων γραμμών για τις διαδικασίες ποιοτικού ελέγχου με σκοπό την ανάλυση των υπολειμμάτων φυτοφαρμάκων, τις οποίες δεν ήταν σε θέση να εφαρμόσουν ή αντιμετώπισαν προβλήματα κατά την εφαρμογή τους·

γ) των στοιχείων των σχετικών με τη διαπίστευση, σύμφωνα με τις διατάξεις του άρθρου 3 της οδηγίας 93/99/ΕOΚ (συμπεριλαμβανομένου του τύπου της διαπίστευσης, του φορέα διαπίστευσης και του αντιγράφου του πιστοποιητικού διαπίστευσης), των εργαστηρίων που πραγματοποιούν τις αναλύσεις·

δ) των στοιχείων σχετικά με τις δοκιμές ικανότητας και τις διεργαστηριακές δοκιμές στις οποίες συμμετείχε το εργαστήριο.

Άρθρο 4

Τα κράτη να αποστείλουν στην Επιτροπή, έως τις 30 Σεπτεμβρίου 2002, το προβλεπόμενο εθνικό πρόγραμμά τους για τον έλεγχο των ανώτατων περιεκτικοτήτων υπολειμμάτων φυτοφαρμάκων που καθορίζονται από τις οδηγίες 90/642/ΕΟΚ και 86/362/ΕΟΚ για το έτος 2003.

Η παρούσα σύσταση απευθύνεται στα κράτη μέλη.

Βρυξέλλες, 27 Δεκεμβρίου 2001.

Για την Επιτροπή

David Byrne

Μέλος της Επιτροπής

(1) ΕΕ L 221 της 7.8.1986, σ. 37.

(2) ΕΕ L 208 της 1.8.2001, σ. 36.

(3) ΕΕ L 350 της 14.12.1990, σ. 71.

(4) ΕΕ L 78 της 29.3.2000, σ. 7.

(5) "Codex Alimentarius", υπολείμματα φυτοφαρμάκων στα τρόφιμα, Ρώμη 1994, ISBN 92-5-203271-1, τόμος 2, σ. 372.

(6) Έγγραφο SANCO/3103/2000 (http://europa.eu.int/comm/food/fs/ph_ps/pest/index_en.htm).

(7) ΕΕ L 290 της 24.11.1993, σ. 14.

(8) ΕΕ L 128 της 21.5.1999, σ. 25.

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ I

Συνδυασμοί φυτοφαρμάκων/προϊόντων προς παρακολούθηση στο πλαίσιο της ειδικής ενέργειας που καθορίζεται στο άρθρο 1 της σύστασης

>ΘΕΣΗ ΠΙΝΑΚΑ>

(α) αχλάδια, μπανάνες, φασόλια (νωπά ή κατεψυγμένα), πατάτες, καρότα, πορτοκάλια/μανταρίνια, ροδάκινα/νεκταρίνια, σπανάκι (νωπό ή κατεψυγμένο)

(β) κουνουπίδια, πιπεριές, σιτάρι, μελιτζάνες, ρύζι, αγγούρια, λάχανα κεφαλωτά, μπιζέλια (κατεψυγμένα ή νωπά, που αναλύονται χωρίς τους λοβούς)

(γ) μήλα, βρώμη, ντομάτες, μαρούλια, σταφύλια, φράουλες, πράσα, χυμοί πορτοκαλιού, σίκαλη/βρώμη

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ II

Αριθμός δειγμάτων κάθε προϊόντος, τα οποία πρέπει να λαμβάνονται ετησίως από κάθε κράτος μέλος, στο πλαίσιο του συντονισμένου κοινοτικού προγράμματος ελέγχου για το 2002

>ΘΕΣΗ ΠΙΝΑΚΑ>