Φόρουμ των Ηνωμένων Εθνών για τα δάση - Πρώτη τακτική σύνοδος Ιουνίου 2001 - Συμπεράσματα του Συμβουλίου

(2001/C 164/01)

1. Το Φεβρουάριο του 2001, το φόρουμ των Ηνωμένων Εθνών για τα δάση που συνεστήθη τον Οκτώβριο του 2000 από το Οικονομικό και Κοινωνικό Συμβούλιο των Ηνωμένων Εθνών (Ecosoc) (βλέπε έγγραφο 14805/00), πραγματοποίησε την οργανωτική του συνεδρίαση(1) και άτυπες διαβουλεύσεις (βλέπε έγγραφο 6546/01 + ADD 1) ενόψει της πρώτης τακτικής συνόδου που θα λάβει χώρα τον Ιούνιο του 2001, στη Νέα Υόρκη (UNFF 1), με αντικείμενο την έγκριση του πολυετούς προγράμματος εργασιών του (MYPOW), την ανάπτυξη σχεδίου δράσης για την εφαρμογή των προτάσεων δράσης της διακυβερνητικής ομάδας για τα δάση (IPF) και του διακυβερνητικού φόρουμ για τα δάση (IFF) και, τέλος, την έναρξη των εργασιών μαζί με τη σύμπραξη συνεργασίας για τα δάση (CPF).

2. Η ad hoc ομάδα "Δάση", συνεδρίασε στις 17 και 18 Απριλίου και στις 2 Μαΐου 2001, και συνέταξε ένα σχέδιο συμπερασμάτων του Συμβουλίου βάσει ανάλογης προτάσεως της Προεδρίας, με σκοπό να εγκριθεί από το Συμβούλιο Γεωργίας του Μαΐου 2001 πριν από την τακτική σύνοδο του φόρουμ (UNFF 1) στις 11-22 Ιουνίου 2001.

3. Οι αντιπροσωπίες, με την υποστήριξη και του αντιπροσώπου της Επιτροπής, κατέληξαν σε συμφωνία για τα εν λόγω συμπεράσματα. Η ομάδα καλεί ως εκ τούτου την ΕΜΑ να προσυπογράψει το συνημμένο σχέδιο και, εν συνεχεία, να φροντίσει για την εγγραφή του στα σημεία «Α» της ημερησίας διατάξεως προσεχούς συνόδου του Συμβουλίου Γεωργίας.

(1) Πριν από αυτή τη συνεδρίαση, και συγκεκριμένα στις 31 Ιανουαρίου 2001, η ΕΜΑ (βλέπε έγγραφο αριθ. 5817/01) επιβεβαίωσε ορισμένες σχετικές εκτιμήσεις της ομάδας "Δάση" (βλέπε έγγραφο αριθ. 5567/01).

ΠΡΩΤΗ ΤΑΚΤΙΚΗ ΣΥΝΟΔΟΣ ΤΟΥ UNFF ΤΟΝ ΙΟΥΝΙΟ ΤΟΥ 2001, ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ

1. Η Ευρωπαϊκή Ένωση επιβεβαιώνει ότι η βιώσιμη διαχείριση των δασών (SFM) αποτελεί αναπόσπαστο τμήμα της βιώσιμης ανάπτυξης. Το Συμβούλιο, υπενθυμίζοντας προηγούμενα συμπεράσματά του, παραμένει προσηλωμένο στην εφαρμογή της διακήρυξης του Ρίο για το πρόγραμμα δράσης "21ος αιώνας" που αφορά το περιβάλλον και την ανάπτυξη και στις αρχές που πρέπει να διέπουν τη διαχείριση των δασών και επαναλαμβάνει την υποστήριξή του στην προώθηση της διαχείρισης, διατήρησης και βιώσιμης ανάπτυξης των δασών κάθε τύπου.

2. Το Συμβούλιο χαιρετίζει το ψήφισμα E/2000/L.35 του Ecosoc το οποίο θέτει τους στόχους, τις προοπτικές και τις βασικές λειτουργίες του διεθνούς διακανονισμού για τα δάση, προβλέπει τη δημιουργία του φόρουμ των Ηνωμένων Εθνών για τα δάση (UNFF) και καλεί στη σύσταση σύμπραξης συνεργασίας για τα δάση (CPF) μεταξύ των αρμόδιων οργανώσεων των Ηνωμένων Εθνών και άλλων ειδικών διεθνών και περιφερειακών οργανώσεων, ιδρυμάτων και φορέων.

3. Το Συμβούλιο προσβλέπει στην πρώτη τακτική σύνοδο του UNFF τον Ιούνιο του 2001 κατά την οποία θα συζητηθούν και θα ληφθούν αποφάσεις όσον αφορά τα ακόλουθα θέματα:

i) έγκριση του πολυετούς προγράμματος εργασιών του (MYROW)·

ii) ανάπτυξη σχεδίου δράσης για την εφαρμογή των προτάσεων δράσης της διακυβερνητικής ομάδας για τα δάση (IPF)/διακυβερνητικού φόρουμ για τα δάση (IFF) στο οποίο θα συμπεριλαμβάνονται και οικονομικές διατάξεις·

iii) έναρξη των εργασιών του φόρουμ των Ηνωμένων Εθνών για τα δάση μαζί με τη CPF.

4. Το Συμβούλιο χαιρετίζει τις ήδη διεξαχθείσες εργασίες στην ΕΕ σχετικά με τον τρόπο με τον οποίο το UNFF και η CPF θα πρέπει να αντιμετωπίσουν τις βασικές λειτουργίες του διεθνούς διακανονισμού για τα δάση, αναγνωρίζει δε ότι θα απαιτηθούν λεπτομερείς θέσεις για τις λειτουργίες αυτές ενόψει της πρώτης τακτικής συνόδου του (UNFF1).

5. Το ΜYPOW θα πρέπει να καταστήσει τους στόχους, τις βασικές λειτουργίες και τα συγκεκριμένα καθήκοντα που περιγράφονται στα ψηφίσματα Ε/2000/35 του Ecosoc συγκεκριμένες δράσεις που θα αναληφθούν από το UNFF κατά την επομένη πενταετία. Γενικός στόχος του MYPOW είναι η διευκόλυνση και η προαγωγή της εφαρμογής σε εθνικό, περιφερειακό και παγκόσμιο επίπεδο της βιώσιμης διαχείρισης των δασών κάθε τύπου. Το MYPOW θα πρέπει επίσης να επιτρέψει στο UNFF να αποτελέσει φόρουμ παροχής κατευθυντήριων γραμμών και συντονισμού για τη χάραξη πολιτικής.

6. Για να είναι αποτελεσματικό το UNFF θα πρέπει να έχει εφικτή ημερήσια διάταξη φερ' ειπείν, σε κάθε σύνοδο του θα πρέπει να ασχολείται με ένα εγκάρσιο θέμα και με δύο άλλα θέματα προτεραιότητας. Μπορούν να περιλαμβάνονται θέματα που προκύπτουν από εθνικές εκθέσεις οι οποίες αναφέρονται σε εμπόδια και επιτεύγματα κατά την εφαρμογή, καθώς και στις τρέχουσες εξελίξεις σε άλλες διαδικασίες ιδίως στις συμβάσεις και στα σφαιρικά προγράμματα που αφορούν τα δάση. Το Συμβούλιο καλεί το UNFF να προβαίνει σε τακτικές διαβουλεύσεις με τα άλλα αυτά φόρουμ όπως τη σύμβαση-πλαίσιο των ΗΕ για τις κλιματικές αλλαγές, τη σύμβαση του ΟΗΕ για την καταπολέμηση της απερήμωσης και τη σύμβαση για την βιοποικιλότητα.

7. Για τη διευκόλυνση των συζητήσεων κατά τις συνόδους του UNFF και την υποστήριξη του MYPOW με τη συλλογή γενικών πληροφοριών και την προετοιμασία των συζητήσεων, το Συμβούλιο υποστηρίζει τη συγκρότηση ad hoc ομάδων εργασίας στους ακόλουθους τομείς:

- οικονομικά θέματα,

- παράμετροι εντολής για την εκπόνηση νομικού πλαισίου,

- σύστημα υποβολής εκθέσεων συμπεριλαμβανομένων του ελέγχου και της αξιολόγησης.

Συνεδριάσεις μεταξύ των συνόδων θα διευκόλυναν επίσης σημαντικά και θα προωθήσουν τις εργασίες του UNFF.

8. Tο Συμβούλιο τονίζει ότι αποδίδει ιδιαίτερη σημασία στην κατάλληλη συμμετοχή στις εργασίες του UNFF όλων των αρμοδίων οργανώσεων, φορέων ιδρυμάτων, περιφερειακών διαδικασιών καθώς και του ιδιωτικού τομέα, των MKO και άλλων σημαντικών ομάδων όπως ορίζονται στο πρόγραμμα δράσης "21ος αιώνας".

9. Το Συμβούλιο θεωρεί ότι το σχέδιο δράσης θα πρέπει να λογίζεται ως διαδικασία για την υποστήριξη της εφαρμογής των προτάσεων δράσης των IPF/IFF οι οποίες θα πρέπει να διεξαχθούν σε εθνικό, περιφερειακό και παγκόσμιο επίπεδο. Επείγει ο καθορισμός του σχεδίου αυτού. Θα πρέπει δε το σχέδιο αυτό να στηριχθεί στην τελική έκθεση του IFF, που πραγματεύεται τρόπους ανάληψης της εφαρμογής των προτάσεων δράσης των IPF/IFF. Δεδομένου ότι το UNFF συνιστά βοηθητικό μάλλον παρά επιχειρησιακό όργανο, το σχέδιο δράσης του θα πρέπει να χρησιμοποιήσει τα υφιστάμενα μέσα παρέχοντας καθοδήγηση για αποτελεσματικότερη και συνεκτικότερη υποστήριξη της εφαρμογής των προτάσεων αυτών. Στην πρώτη τακτική σύνοδο του UNFF θα πρέπει να ληφθεί απόφαση σχετικά με το συνολικό πλαίσιο, τους στόχους και το χρονοδιάγραμμα που θα βοηθήσει τους συντελεστές να καθορίσουν τις προτεραιότητές τους και τους τρόπους εφαρμογής των προτάσεων δράσης των IPF/IFF κατά ολιστικό τρόπο. Με τον τρόπο αυτό οι χώρες, τα μετέχοντα στην CPF όργανα και οι περιφερειακές διαδικασίες όπως η υπουργική διάσκεψη για την προστασία των δασών στην Ευρώπη καθώς και οι άλλοι ενδιαφερόμενοι κύκλοι συμφερόντων θα συμβάλουν καταλλήλως.

10. Το Συμβούλιο χαιρετίζει την πρόσφατη δημιουργία της CPF η οποία θα πρέπει να υποστηρίζει τις εργασίες του UNFF και να ενισχύει τη συνεργασία και το συντονισμό μεταξύ των συμμετεχόντων σ' αυτήν για την αναζήτηση συνεργιών μεταξύ των οικείων οργανώσεων και μέσων. Οι συμμετέχοντες στην CPF θα πρέπει να αναλάβουν κοινό προγραμματισμό που θα συνάδει με τις πολιτικές, τις στρατηγικές και τις δραστηριότητες που προωθεί το UNFF. H CPF θα πρέπει να ενεργεί διττώς: συντονίζοντας τις συμβολές των διαφόρων μελών της στο UNFF και λαμβάνοντας πλήρως υπόψη της τις δραστηριότητες του UNFF κατά τις εργασίες της. Το Συμβούλιο αναμένει συγκεκριμένες προτάσεις από την CPF όσον αφορά ειδικά θέματα και πτυχές. Το Συμβούλιο αναγνωρίζει ότι αποτελεσματικός συντονισμός είναι δυνατός μόνον εάν τα κράτη που είναι μέλη των διευθυντικών οργάνων των οργανώσεων της CPF υιοθετήσουν θέσεις συνεκτικές με εκείνες των μεμονωμένων οργανισμών.

11. Το Συμβούλιο επιβεβαιώνοντας τα προηγηθέντα συμπεράσματα του Απριλίου του 2000, αποδίδει μεγάλη σημασία στην απόφαση του Ecosoc σύμφωνα με την οποία εντός πέντε ετών το UNFF θα εξετάσει τις παραμέτρους εντολής για την εκπόνηση νομικού πλαισίου για τα δάση όλων των τύπων προκειμένου να υποβάλει σχετική σύσταση στο Ecosoc και, μέσω αυτού, στη Γενική Συνέλευση.

12. Το Συμβούλιο εκτιμά ότι το μέτρο της αποτελεσματικότητας του διεθνούς διακανονισμού για τα δάση θα είναι κυρίως η ικανότητά του να ανταποκριθεί στους στόχους, τις προοπτικές και τις βασικές λειτουργίες που ορίζονται από το ψήφισμα του Ecosoc και, ως εκ τούτου, να προάγει την εφαρμογή των προτάσεων δράσης των IPF/IFF. Το Συμβούλιο αποδίδει ιδιαίτερη σημασία στην αξιολόγηση της αποτελεσματικότητας του διακανονισμού σε πέντε έτη. Η αξιολόγηση θα πρέπει να βασίζεται στους στόχους των λειτουργιών και στις επιδιώξεις του διεθνούς διακανονισμού για τα δάση που είχαν τεθεί εξ αρχής.

13. Η ΕΕ παροτρύνει όλους τους εταίρους να επιδείξουν προσήλωση στην εφαρμογή των προτάσεων δράσης IPF/IFF. Τα κράτη μέλη έχουν αναλάβει τη δέσμευση να εκπονήσουν εθνικά δασικά προγράμματα (NFP) που θα ενισχύουν την αειφόρο διαχείριση των δασών στην Ευρώπη. Η ΕΕ, ως αποτελούσα την ομάδα χορηγών που προσφέρουν το μεγαλύτερο όγκο μη επιστρεφόμενων κονδυλίων, είναι πρόθυμη να διαδραματίσει έναν διεθνώς ηγετικό ρόλο στη διαδικασία εφαρμογής των προτάσεων αυτών.

14. Μία από τις βασικές προκλήσεις για την επίτευξη βιώσιμης διαχείρισης των δασών είναι η εν καιρώ αυτοχρηματοδότησή της. Δημόσιες, ιδιωτικές, εγχώριες και διεθνείς πηγές έχουν συμπληρωματικούς ρόλους για την επίτευξη του στόχου αυτού. Η αειφόρος διαχείριση των δασών είναι μεγίστης σημασίας για την κάλυψη των ανθρώπινων αναγκών και την καταπολέμηση της φτώχειας. Στα πλαίσια αυτά, υπάρχει συνεχής ανάγκη μεταφοράς πόρων της δημόσιας αναπτυξιακής βοήθειας (ΔAB) -ιδιαίτερα προς τις πιο φτωχές χώρες- για την υποστήριξη των εθνικών δασικών προγραμμάτων (NFP) συμπεριλαμβανομένων των εθνικών χρηματοδοτικών στρατηγικών και της δημιουργίας δυναμικού. Η ΕΕ παραμένει πλήρως προσηλωμένη στη συνεργασία για την ανάπτυξη καθώς και στην επίτευξη του στόχου της ΔΑΒ για το 0,7 % του ΑΕΠ όλων των δωρητριών χωρών το συντομότερο δυνατόν. Απαιτούνται επίσης νέες ιδέες περί χρηματοπιστωτικών μέσων που θα απαιτούν πλήρως την αξία της προσφοράς των δασών.

15. Εξακολουθεί επίσης να αποτελεί προτεραιότητα της ΕΕ η περαιτέρω βελτίωση του συντονισμού της ΔΑΒ για την εξασφάλιση ενοποιημένης προσέγγισης όσον αφορά την βιώσιμη ανάπτυξη γενικά και την βιώσιμη ανάπτυξη των δασών (SFM) ειδικότερα. Σε παγκόσμιο επίπεδο, η ολοκληρωμένη και συντονισμένη συνέχιση των διασκέψεων και συνόδων κορυφής των ΗΕ που έλαβαν χώρα κατά τη δεκαετία του '90, σύμφωνα με τη διακήρυξη της χιλιετίας που ενέκρινε το Σεπτέμβριο του 2000 η Συνέλευση των Ηνωμένων Εθνών, έχει ιδιαίτερη σημασία. Οι διεθνείς αναπτυξιακοί στόχοι οι οποίοι εκπονήθηκαν κατά τις διασκέψεις αυτές και συμφωνήθηκαν από την ΕΑΒ στα πλαίσια της συνεδρίασης υψηλού επιπέδου του ΟΟΣΑ το 1996, παρέχουν χρήσιμο πλαίσιο για το σκοπό αυτό. Το Συμβούλιο χαιρετίζει τις εργασίες που διεξήχθησαν όσον αφορά σχέδιο κώδικα δεοντολογίας της Ευρωπαϊκής Κοινότητας και των κρατών μελών της ΕΕ σχετικά με τη συνεργασία για την ανάπτυξη στο δασικό τομέα. Χαιρετίζει επίσης την προτεινόμενη δράση συνεργασίας για την υποστήριξη των εθνικών δασικών προγραμμάτων μέσω της Διευκόλυνσης Εκτέλεσης των NFP και του προγράμματος για τα δάση της UNDP (Profor). Η ΕΕ θα πρέπει να διαδραματίσει στρατηγικό ρόλο στην επιτυχία αμφότερων των πρωτοβουλιών.

16. Η ΕΕ, υπενθυμίζοντας το ψήφισμα του Συμβουλίου για τα δάση και την ανάπτυξη, του Νοεμβρίου 1999, θα συνεχίσει να παρέχει βοήθεια στις αναπτυσσόμενες χώρες για την εκπόνηση και εφαρμογή εθνικών δασικών προγραμμάτων εφόσον οι χώρες αυτές ζητούν βοήθεια κατά τις διμερείς διαπραγματεύσεις με χορηγούς στα πλαίσια υφιστάμενων αναπτυξιακών προγραμμάτων.

17. Η ενδυνάμωση της πολιτικής δέσμευσης έχει ιδιαίτερη σημασία για την επιτυχία της βιώσιμης διαχείρισης των δασών. Το Συμβούλιο χαιρετίζει την ευκαιρία που παρέχεται στους υπουργούς, στα υψηλά επίπεδα του UNFF, για συζήτηση και λήψη αποφάσεων όσον αφορά την βιώσιμη διαχείριση των δασών. Η ΕΕ φρονεί ότι υπουργικές συναντήσεις υψηλού επιπέδου θα πρέπει να διεξαχθούν δύο φορές κατά την προσεχή πενταετία διάρκειας του UNFF ενώ η τελευταία θα πρέπει να πραγματοποιηθεί κατά την πέμπτη τακτική σύνοδο του UNFF.

18. Μια δήλωση της συνεδρίασης υψηλού επιπέδου σχετικά με τα όσα επιτεύχθηκαν και όσα ακόμη απαιτούνται να γίνουν για την αειφόρο διαχείριση των δασών θα μπορούσε επίσης να αποτελέσει ισχυρό μήνυμα προς την παγκόσμια σύνοδο κορυφής για τη βιώσιμη ανάπτυξη.