ΠΙΝΑΚΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΩΝ "" ID="1">1. Εισαγωγή> ID="2">1.1 - 1.5 "> ID="1"> Περιγραφή του τελωνειακού εδάφους> ID="2">1.6 - 1.11"> ID="1"> Η έρευνα του Συνεδρίου> ID="2">1.12 - 1.16"> ID="1">2. Τα εδάφη με ειδικά καθεστώτα επιστροφών> ID="2">2.1 - 2.2 "> ID="1"> Η νήσος του Man> ID="2">2.3 - 2.6 "> ID="1"> Ανδόρα> ID="2">2.7 - 2.13"> ID="1"> Το αυστριακό έδαφος Jungholz> ID="2">2.14 - 2.15"> ID="1"> Το αυστριακό έδαφος Mittelberg> ID="2">2.16 - 2.17"> ID="1"> Το πριγκηπάτο του Μονακό> ID="2">2.18 - 2.21"> ID="1"> Η Δημοκρατία του Αγίου Μαρίνου> ID="2">2.22 - 2.30"> ID="1"> Οι αγγλονορμανδικές νήσοι> ID="2">2.31 - 2.35"> ID="1"> Σύγκριση των ειδικών συστημάτων επιστροφών> ID="2">2.36 - 2.40"> ID="1">3. Οι "εδαφικές ελεύθερες ζώνες"> ID="2">3.1 - 3.4 "> ID="1"> Gex και Haute Savoie> ID="2">3.5 - 3.14"> ID="1"> Gorizia> ID="2">3.15 - 3.21"> ID="1"> Ο Δήμος του Livigno> ID="2">3.22 - 3.27"> ID="1"> Η Κοιλάδα της Αόστα> ID="2">3.28 - 3.30"> ID="1"> Συμπεράσματα> ID="2">3.31"> ID="1">4. Τα "ειδικά καθεστώτα συναλλαγών"> ID="2">4.1 - 4.3 "> ID="1"> Οι συναλλαγές μεταξύ Alto Adige και Τυρόλου> ID="2">4.4 - 4.8 "> ID="1"> Το εμπόριο μεταξύ της Δανίας, αφενός, και των νήσων Φερόων και της Γροιλανδίας, αφετέρου> ID="2">4.9 - 4.10"> ID="1"> Καθεστώς συναλλαγών μεταξύ της Γαλλικής Δημοκρατίας και των χωρών Μαγκρέμπ (Μαρόκο, Τυνησία και Αλγερία)> ID="2">4.11 - 4.13"> ID="1"> Το πρώην ενδογερμανικό εμπόριο> ID="2">4.14 - 4.21"> ID="1"> Το Πρωτόκολλο περί της δασμολογικής ποσοστώσεως για τις εισαγωγές μπανανών στην Ομοσπονδιακή Δημοκρατία της Γερμανίας> ID="2">4.22 - 4.31"> ID="1"> Το γερμανικό εμπόριο με τις χώρες της Κομεκόν> ID="2">4.32 - 4.36"> ID="1"> Το εμπόριο των Καναρίων νήσων με την ηπειρωτική Ισπανία> ID="2">4.37 - 4.43"> ID="1"> Το εμπόριο της Θέουτα και της Μελίλια με την ηπειρωτική Ισπανία> ID="2">4.44 - 4.47"> ID="1"> Το εμπόριο βουτύρου μεταξύ Ηνωμένου Βασιλείου και Νέας Ζηλανδίας> ID="2">4.48 - 4.49"> ID="1"> Συμπεράσματα> ID="2">4.50 - 4.53"> ID="1">5. Οι χωρικά ύδατα, τα εσωτερικά ύδατα και ο εναέριος χώρος> ID="2">5.1 - 5.8 "> ID="1"> Πλοία> ID="2">5.9 - 5.12"> ID="1"> Αεροσκάφη> ID="2">5.13 - 5.15"> ID="1"> Συμπεράσματα> ID="2">5.16"> ID="1">6. Άλλα ευρωπαϊκά εδάφη, θύλακοι, κράτη και υπερπόντια εδάφη κρατών μελών> ID="2">6.1 "> ID="1"> Το γερμανικό έδαφος Buesingen> ID="2">6.2 "> ID="1"> Η κοινότητα Campione d'Italia> ID="2">6.3 "> ID="1"> Τα γαλλικά υπερπόντια διαμερίσματα (DOM)> ID="2">6.4 - 6.5 "> ID="1"> Μαγιόττε, Σαιν Πιερ και Μικελόν και γαλλικά υπερπόντια εδάφη (ΤΟΜ)> ID="2">6.6 - 6.9 "> ID="1"> Η γερμανική νήσος Ελιγολάνδη> ID="2">6.10 - 6.12"> ID="1"> Γιβραλτάρ> ID="2">6.13 - 6.15"> ID="1"> Άγιον Όρος> ID="2">6.16 - 6.17"> ID="1"> Το κράτος του Βατικανού> ID="2">6.19 - 6.23"> ID="1">7. Τελικά συμπεράσματα και συστάσεις> ID="2">7.1 - 7.3 " ID="2">Σελίδα" ID="1">Παράρτημα Ι: Κατάλογος των υπερποντίων χωρών και εδαφών των κρατών μελών> ID="2">24"> ID="1">Παράρτημα ΙΙ: Σύγκριση των δασμών και εισφορών ανά κάτοικο Νήσος του Man, Μονακό, Mittelberg, 'Αγιος Μαρίνος και Ανδόρα> ID="2">25"> ID="1">Απάντηση της Επιτροπής> ID="2">27">

ΕΙΔΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ αριθ. 2/93 σχετικά με το τελωνειακό έδαφος της Κοινότητας και τα σχετικά καθεστώτα συναλλαγών συνοδευόμενη από τις απαντήσεις της Επιτροπής (93/C 347/01)

1. ΕΙΣΑΓΩΓΗ

1.1. Το άρθρο 8Α της Συνθήκης για την ίδρυση της Ευρωπαϊκής Οικονομικής Κοινότητας ορίζει την εσωτερική αγορά ως χώρο χωρίς εσωτερικά σύνορα μέσα στον οποίο η ελεύθερη κυκλοφορία των εμπορευμάτων, των προσώπων, των υπηρεσιών και των κεφαλαίων εξασφαλίζεται σύμφωνα με τις διατάξεις της Συνθήκης.

1.2. Η ενιαία εσωτερική αγορά, που τέθηκε σε ισχύ το 1993, απαιτεί συμπαγή τελωνειακή ένωση με μεγάλο βαθμό ομοιομορφίας. Η παρούσα έκθεση εξετάζει τις ειδικές εδαφικές καταστάσεις υπό το φως αυτής της απαιτούμενης ομοιομορφίας.

1.3. Η Ευρωπαϊκή Κοινότητα είναι μία τελωνειακή ένωση, οι δε χώρες που συμμετέχουν πλήρως σε αυτήν δεν έχουν μεταξύ τους τελωνειακούς φραγμούς. Το εξωτερικό δασμολόγιο της Κοινότητας, κοινό σε όλα τα κράτη μέλη, διασφαλίζει ότι τα εμπορεύματα που εισέρχονται στην Κοινότητα από τρίτες χώρες υπόκεινται στους ίδιους δασμούς, ανεξάρτητα από τον τόπο στον οποίο πραγματοποιείται η εισαγωγή. Τα εμπορεύματα βρίσκονται σε ελεύθερη κυκλοφορία εντός των κρατών μελών χωρίς να υπόκεινται σε περαιτέρω δασμούς είτε διότι προέρχονται από ένα κράτος μέλος είτε διότι οι τυχόν οφειλόμενοι δασμοί έχουν ήδη καταβληθεί στον τόπο εισαγωγής.

1.4. Όλοι οι δασμοί και οι εισφορές που επιβάλλονται σε δασμολογητέα εμπορεύματα που εισάγονται από τρίτες ευρωπαϊκές χώρες αποτελούν μέρος των ιδίων πόρων της Κοινότητας. Έτσι, το 1991 οι δασμοί και οι εισφορές που επιβλήθηκαν απέδωσαν 14 500 εκατ. ECU, ήτοι το 26 % των συνολικών ιδίων πόρων των Κοινοτήτων.

1.5. Προκειμένου να λειτουργήσει αυτή η τελωνειακή ένωση με βεβαιότητα και συνέπεια είναι αναγκαία η ύπαρξη ενός σαφώς καθορισμένου εδάφους εντός του οποίου εφαρμόζονται ενιαία όλες οι τελωνειακές ρυθμίσεις. Η έκταση του εδάφους της Κοινότητας καθορίζεται στη Συνθήκη για την ίδρυση της Ευρωπαϊκής Οικονομικής Κοινότητας, τις μεμονωμένες πράξεις προσχωρήσεως και τα διάφορα πρωτόκολλα(1) ()

.

Περιγραφή του τελωνειακού εδάφους

1.6. Η γεωγραφική περιοχή εντός της οποίας εφαρμόζεται η τελωνειακή νομοθεσία της Κοινότητας καθορίσθηκε για πρώτη φορά από τον κανονισμό (ΕΟΚ) του Συμβουλίου αριθ. 1496/68 και εν συνεχεία από τον κανονισμό (ΕΟΚ) αριθ. 2151/84 του Συμβουλίου. Ο εν λόγω κανονισμός παρέχει μία ικανοποιητική "φωτογραφία" του τελωνειακού εδάφους της Κοινότητας την εποχή εκείνη. Το άρθρο 1 του κανονισμού τροποποιήθηκε από τον κανονισμό (ΕΟΚ) αριθ. 319/85 του Συμβουλίου και εν συνεχεία από την Πράξη Προσχωρήσεως της Ισπανίας και της Πορτογαλίας.

1.7. Παρόλο που το τελωνειακό έδαφος περιλαμβάνει όλα σχεδόν τα ευρωπαϊκά εδάφη των δώδεκα κρατών μελών, η κατάσταση δεν είναι τόσο απλή. Αρκετά κράτη μέλη συνδέονται μεταξύ τους με μοναδικούς ιστορικούς δεσμούς και συνθήκες, μερικές από τις οποίες επηρεάζουν τα τελωνειακά θέματα, συμπεριλαμβανομένης της αρχής της ελεύθερης κυκλοφορίας των εμπορευμάτων και της βεβαιώσεως των ιδίων πόρων.

1.8. Η Συνθήκη της Ρώμης και οι επακόλουθες πράξεις προσχωρήσεως έπρεπε να λάβουν υπόψη τους τις καταστάσεις αυτές. Επί παραδείγματι, εκείνη την περίοδο, έπρεπε να ληφθεί υπόψη το εσωτερικό γερμανικό εμπόριο μεταξύ της Ομοσπονδιακής Δημοκρατίας της Γερμανίας (ΟΔΓ) και της πρώην Λαοκρατικής Δημοκρατίας της Γερμανίας (ΛΔΓ) καθώς και το γεγονός ότι άλλα εδάφη, όπως η νήσος του Man και οι αγγλονορμανδικές νήσοι, κατέστησαν μέρος του τελωνειακού εδάφους όχι όμως και της ίδιας της Κοινότητας. Επί πλέον, υπάρχουν ορισμένα άλλα εδάφη, περιοχές, θύλακοι, ακόμη και ανεξάρτητα κράτη, όπου ισχύουν ειδικά καθεστώτα λόγω της σχέσεως που έχουν με ένα ή περισσότερα κράτη μέλη.

1.9. Στο τελωνειακό έδαφος περιλαμβάνονται:

α) οι αγγλονορμανδικές νήσοι και η νήσος του Man,

β)τα γαλλικά υπερπόντια διαμερίσματα (DOM) της Γουαδελούπης, της γαλλικής Γουϊάνας, της Μαρτινίκας και της Ρεϋνιόν,

γ)τα αυστριακά εδάφη Junghloz και Mittelberg,

δ)το Πριγκηπάτο του Μονακό,

ε)η Δημοκρατία του Αγίου Μαρίνου,

στ)οι ισπανικές Κανάριοι νήσοι (από την 1η Ιουλίου 1991)

ζ)και τα χωρικά ύδατα, τα εσωτερικά ύδατα και οι εναέριοι χώροι των κρατών μελών.

1.10. Υπάρχουν ακόμη ορισμένα άλλα εδάφη στα οποία, παρά το γεγονός ότι ανήκουν στο τελωνειακό έδαφος, η πλήρης εφαρμογή της κοινοτικής τελωνειακής νομοθεσίας περιορίζεται λόγω ειδικών καθεστώτων που ισχύουν βάσει συνθηκών. Σε αυτά περιλαμβάνονται:

α)οι "ελεύθερες ζώνες" των Pays de Gex και Haute Savoie στη Γαλλία,

β)το Alto Adige, η κοιλάδα της Αόστα και το έδαφος Gorizia στην Ιταλία,

γ)το Άγιον Όρος στην Ελλάδα.

1.11. Υπάρχουν επίσης εδάφη που δεν περιλαμβάνονται στο τελωνειακό έδαφος, ενώ υπάρχουν ειδικές ρυθμίσεις μεταξύ αυτών και της Κοινότητας, και τα οποία είναι τα εξής:

α)η Ανδόρα,

β)οι Φερόες νήσοι και η Γροιλανδία,

γ)η νήσος Ελιγολάνδη και το γερμανικό έδαφος Buesingen,

δ)οι ιταλικές κοινότητες Livigno και Campione d'Italia και τα εθνικά ύδατα της λίμνης Λουγκάνο που περιλαμβάνονται μεταξύ της όχθης και των πολιτικών συνόρων της ζώνης που ευρίσκεται μεταξύ Ponte Tresa και Porto Ceresio,

ε)οι ισπανικοί βορειοαφρικανικοί θύλακοι της Θέουτα και της Μελίλια,

στ)το Γιβραλτάρ,

ζ)το κράτος του Βατικανού,

η)οι υπερπόντιες χώρες και εδάφη των κρατών μελών (παρατίθενται στο παράρτημα Ι της παρούσας εκθέσεως).

Η έρευνα του Συνεδρίου

1.12. Πρωταρχικός στόχος της έρευνας του Συνεδρίου ήταν ο εντοπισμός των εδαφών ή των καταστάσεων που διέπονται από ειδικό καθεστώς το οποίο έχει σημαντικές οικονομικές επιπτώσεις επί των παραδοσιακών ιδίων πόρων της Κοινότητας. Κατέστη εμφανές στο Συνέδριο ότι δεν υφίσταται "τυποποιημένη" κοινοτική ρύθμιση για την αντιμετώπιση ιδιαίτερων καταστάσεων, ακόμη και εντός ενός κράτους μέλους. Για το λόγο αυτό, ορισμένες πολύ παρόμοιες καταστάσεις αντιμετωπίστηκαν με εντελώς διαφορετικούς τρόπους.

1.13. Στην παρούσα έκθεση περιγράφονται καταστάσεις που παρουσιάζουν ευρείες ομοιότητες κατά τρόπον ώστε να καθίσταται δυνατή μία συγκριτική εκτίμηση. Η έκθεση καλύπτει επίσης ορισμένα καθεστώτα συναλλαγών που ισχύουν μεταξύ μεμονωμένων κρατών μελών και τρίτων χωρών, στο βαθμό κατά τον οποίο αποτελούν εξαιρέσεις από την κανονική έννοια της ελεύθερης κυκλοφορίας των εμπορευμάτων σε ένα ενοποιημένο τελωνειακό έδαφος (άρθρα 9 και 10 της Συνθήκης). Το τελωνειακό έδαφος περιλαμβάνει ακόμη τα χωρικά ύδατα, τα εσωτερικά ύδατα και τους εναέριους χώρους των κρατών μελών. Στην έκθεση εξετάζεται και η πτυχή αυτή.

1.14. Στην έκθεση περιλαμβάνονται επίσης περιγραφές των τελωνειακών καθεστώτων ορισμένων άλλων υπερπόντιων εδαφών και ανεξάρτητων κρατών διότι παρουσιάζουν μοναδικά χαρακτηριστικά σε σχέση με το τελωνειακό έδαφος της Κοινότητας.

1.15. Πέραν των γραπτών ερευνών σε όλα τα κράτη μέλη, διεξήχθησαν συζητήσεις και πραγματοποιήθηκαν επισκέψεις σε συγκεκριμένους τόπους/τελωνεία στη Γερμανία, την Ισπανία, τη Γαλλία, την Ιταλία και το Ηνωμένο Βασίλειο και για την πραγματοποίησή τους απαιτήθηκαν μεγάλες έρευνες, ενίοτε ιστορικές. Το Συνέδριο αναγνωρίζει τη βοήθεια που παρέσχε η Επιτροπή και οι αρχές όλων των κρατών μελών και επιθυμεί να εκφράσει τις ευχαριστίες του για την εξαίρετη συνεργασία που του προσεφέρθη.

1.16. Εφιστάται η προσοχή στο γεγονός ότι το τελωνειακό έδαφος δεν είναι κατ' ανάγκη το ίδιο με το έδαφος του ΦΠΑ και του ειδικού φόρου καταναλώσεως. Ο ΦΠΑ εξετάζεται σε περιφερειακό μόνον επίπεδο. Η παρούσα έκθεση δεν εξετάζει τις κοινοτικές ελεύθερες ζώνες και τις ελεύθερες αποθήκες που θεσπίζονται σύμφωνα με τον κανονισμό (ΕΟΚ) αριθ. 2504/88 του Συμβουλίου, οι οποίες αφορούν κυρίως την προώθηση του εξωτερικού εμπορίου και την εφαρμογή της εμπορικής πολιτικής της Κοινότητας. 2. ΤΑ ΕΔΑΦΗ ΜΕ ΕΙΔΙΚΑ ΚΑΘΕΣΤΩΤΑ ΕΠΙΣΤΡΟΦΩΝ

2.1. Ορισμένα κράτη μέλη, πριν να καταστούν μέλη της ΕΚ, διατηρούσαν τελωνειακές ενώσεις με άλλες χώρες. Μεταξύ της Κοινότητας και ορισμένων τρίτων χωρών υφίστανται επίσης καθεστώτα τελωνειακής ενώσεως. Το παρόν τμήμα εξετάζει τα καθεστώτα που συνεπάγονται τον καταμερισμό της έμμεσης φορολογίας όταν οι δασμοί και οι εισφορές που οφείλονται στο εν λόγω έδαφος επιστρέφονται από τα κράτη μέλη ή την Κοινότητα.

2.2. Τα εν λόγω καθεστώτα ισχύουν μεταξύ:

α)του Ηνωμένου Βασιλείου και της νήσου του Man,

β)της Κοινότητας και της Ανδόρας,

γ)της Γαλλίας και του Μονακό,

δ)της Ιταλίας και του Αγίου Μαρίνου,

ε)της Γερμανίας και των αυστριακών εδαφών Jungholz και Mittelberg.

Εξετάζεται κατ' αρχήν το καθεστώς που αφορά τη νήσο του Man διότι αποτελεί βάση συγκρίσεως. Συμπεριλαμβάνεται επίσης περιγραφή της καταστάσεως όσον αφορά τις αγγλονορμανδικές νήσους διότι, παρόλο που η έμμεση φορολογία δεν επιμερίζεται, το καθεστώς των νήσων προσεγγίζει πολύ εκείνο των λοιπών εδαφών.

Η νήσος του Man

2.3. Η νήσος του Man (572 τ. χλμ.), με πληθυσμό 64 569 κατοίκους, έχει μία ιδιαίτερη σχέση με το Ηνωμένο Βασίλειο. Πρόκειται για ένα παλαιό βασίλειο με τη δική του νομοθεσία, κυβέρνηση και νομικό σύστημα. Η νήσος του Man δύναται να περιγραφεί ως ανεξάρτητο έδαφος του Στέμματος και δεν αποτελεί τμήμα του Ηνωμένου Βασιλείου. Από το 1966, η νήσος του Man συγκεντρώνει το εισόδημά της και είναι υπεύθυνη για τις δικές της δαπάνες. Από το 1765 έως το 1980, η Υπηρεσία Τελωνείων και Ειδικών Φόρων Καταναλώσεως της νήσου του Man εδιοικείτο από τη βρετανική κυβέρνηση. Με τη συμφωνία σχετικά με τα τελωνεία και τον ειδικό φόρο καταναλώσεως καθώς και με την Πράξη περί της νήσου του Man του 1979 η διοίκηση της Υπηρεσίας Τελωνείων και Ειδικών Φόρων Καταναλώσεως περιήλθε στην κυβέρνηση της νήσου.

2.4. Δυνάμει της συμφωνίας αυτής, η νήσος του Man και το Ηνωμένο Βασίλειο διατηρούν τα ίδια επίπεδα δασμών και έμμεσων φόρων, πλην μερικών μικρών εξαιρέσεων. Τούτο παρέχει τη δυνατότητα στις δύο χώρες να λειτουργούν ως ενιαίο έδαφος όσον αφορά τους δασμούς και τους ειδικούς φόρους καταναλώσεως. Η νήσος του Man εφαρμόζει πανομοιότυπα τελωνειακά καθεστώτα με το Ηνωμένο Βασίλειο, χρησιμοποιεί το κοινοτικό δασμολόγιο και τηρεί όλους τους κοινοτικούς τελωνειακούς κανόνες και κανονισμούς. Κατά τον τρόπο αυτό η νήσος του Man δύναται να ενεργεί σύμφωνα με τη θέση που έχει ως μέρος του τελωνειακού εδάφους της Κοινότητας [άρθρο 1 του κανονισμού (ΕΟΚ) αριθ. 2151/84 του Συμβουλίου] χωρίς να είναι τμήμα της ίδιας της Κοινότητας.

2.5. Συνέπεια των μακρόχρονων συμφωνιών μεταξύ της νήσου του Man και του Ηνωμένου Βασιλείου αποτελεί το οικονομικό καθεστώς στον τομέα των εσόδων από την έμμεση φορολογία που υφίσταται από τα τέλη του δέκατου ένατου αιώνα. Η συμφωνία αυτή, η οποία είναι ευρέως γνωστή ως "Common Purse" διασφαλίζει ότι, εάν τα έσοδα από την έμμεση φορολογία που πράγματι εισπράττονται στη νήσο του Man δεν αντικατοπτρίζουν το μερίδιό της, βάσει πληθυσμού και καταναλώσεως, επί των συνολικών εισοδημάτων της νήσου του Man και του Ηνωμένου Βασιλείου, τότε η διαφορά των εσόδων που οφείλονται στη νήσο Μαν από τα συνολικά έσοδα που εισπράχθηκαν στο Ηνωμένο Βασίλειο επιστρέφονται στην κυβέρνηση της νήσου του Μαν. Στα συνολικά αυτά έσοδα περιλαμβάνονται οι δασμοί και οι γεωργικές εισφορές που βεβαιώνονται ως ίδιοι πόροι των Κοινοτήτων.

2.6. Το πρωτόκολλο αριθ. 3 της Συνθήκης Προσχωρήσεως του Ηνωμένου Βασιλείου δεν καλύπτει ρητώς το καθεστώς των δασμών και των γεωργικών εισφορών που εισπράττονται άμεσα από τη νήσο του Man ούτε κάνει μνεία στους δασμούς και τις εισφορές που εισπράττονται από το Ηνωμένο Βασίλειο και καταβάλλονται στη νήσο του Man διότι αποτελούν το μερίδιό της στους εξωτερικούς δασμούς. Το 1974, η βρετανική κυβέρνηση έλαβε την έγκριση από την Επιτροπή για τη χρησιμοποιούμενη μέθοδο για τον υπολογισμό και την αφαίρεση των ποσών των δασμών και των γεωργικών εισφορών που επιστρέφονται στη νήσο του Man από το σύνολο που δηλώνει ως ίδιους πόρους. Το 1991, οι ρυθμίσεις αυτές είχαν ως αποτέλεσμα τη μεταφορά 2 402 672 UKL (3 355 139 ΕCU) από δασμούς και εισφορές στη νήσο του Man. Κατά τον τρόπο αυτό η νήσος του Man δεν συνεισφέρει στα κοινοτικά ταμεία (ούτε χαίρει παροχών από αυτά).

Ανδόρα

2.7. Το φέουδο της Ανδόρας (495 τ. χλμ.), με πληθυσμό περίπου 50 000 κατοίκους, υπάρχει από το 1278. Το ηπειρωτικό, ανεξάρτητο πριγκηπάτο "των κοιλάδων της Ανδόρας", το οποίο βρίσκεται στα Πυρηναία και συνορεύει με την Ισπανία και τη Γαλλία, δεν αποτελεί τμήμα της Κοινότητας ούτε του τελωνειακού εδάφους αυτής.

2.8. Με την απόφαση του Συμβουλίου της 26ης Νοεμβρίου 1990(2) ()

συνήφθη συμφωνία για τελωνειακή ένωση μεταξύ της ΕΚ και της Ανδόρας, η οποία τέθηκε σε ισχύ την 1η Ιουλίου 1991. Όσον αφορά το εμπόριο, τα κύρια σημεία της συμφωνίας είναι τα εξής:

α)Η συμφωνία καλύπτει μόνον τα εμπορεύματα που υπάγονται στα κεφάλαια 25 έως 97 του εναρμονισμένου συστήματος.

β)Τα εμπορεύματα των εν λόγω κεφαλαίων τα οποία παράγονται ή βρίσκονται σε ελεύθερη κυκλοφορία στην Κοινότητα θεωρούνται ότι βρίσκονται σε ελεύθερη κυκλοφορία στην Ανδόρα και αντιστρόφως.

γ)Η Ανδόρα θεσπίζει όλες τις ισχύουσες κοινοτικές τελωνειακές διατάξεις που εφαρμόζονται κατά την εισαγωγή προϊόντων από τρίτες χώρες, συμπεριλαμβανομένου του δασμολογίου και όλων των κοινοτικών απαγορεύσεων και περιορισμών.

δ)Στα μεταποιημένα γεωργικά προϊόντα που υπάγονται στα κεφάλαια αυτά δεν επιβάλλονται δασμοί επί του σταθερού στοιχείου της επιβαρύνσεως, το μεταβλητό όμως στοιχείο εξακολουθεί να εφαρμόζεται.

ε)Καταργούνται όλοι οι ποσοτικοί περιορισμοί στις εισαγωγές και εξαγωγές καθώς και όλα τα μέτρα ισοδυνάμου αποτελέσματος μεταξύ της Κοινότητας και του Πριγκηπάτου της Ανδόρας.

στ)Κατά την εισαγωγή τους στην Κοινότητα, τα προϊόντα καταγωγής της Ανδόρας που υπάγονται στα κεφάλαια 1 έως 24 του εναρμονισμένου συστήματος απαλλάσσονται των εισαγωγικών δασμών. Η κυκλοφορία των εμπορευμάτων ελέγχεται με τη χρήση προτιμησιακών πιστοποιητικών κυκλοφορίας εμπορευμάτων (έντυπα EUR 1) ή, μόνον για αποστολές μικρής αξίας προϊόντων καταγωγής, με τη χρήση τιμολογίων που περιέχουν δήλωση του εξαγωγέα.

ζ)Για τους ταξιδιώτες εφαρμόζονται ειδικά καθεστώτα. 'Εχει συμφωνηθεί παρέκκλιση από τις συνήθεις ατέλειες για τρίτες χώρες για εμπορεύματα που υπάγονται στα κεφάλαια 25 έως 97 που έχουν αγορασθεί στην Κοινότητα ή την Ανδόρα και για τα οποία έχουν καταβληθεί δασμοί. Η συνολική αξία των εμπορευμάτων που μπορούν να εισαχθούν απαλλαγμένα από εισαγωγικούς δασμούς, φόρους κύκλου εργασιών και ειδικούς φόρους καταναλώσεως είναι η τριπλάσια εκείνης που παραχωρεί η Κοινότητα για τους ταξιδιώτες που έρχονται από τρίτες χώρες. Τα ποσοτικά όρια για τον καπνό, τα αλκοολούχα ποτά και τα αρώματα είναι του ιδίου επιπέδου με εκείνα που ισχύουν για τα προϊόντα που αγοράζονται εκτός της ΕΚ και για τα οποία καταβάλλονται οι δασμοί και οι φόροι.

2.9. Το άρθρο 8 της συμφωνίας ΕΟΚ/Ανδόρας προβλέπει την εξουσιοδότηση στην Κοινότητα, η οποία ενεργεί εξ ονόματος και για λογαριασμό της Ανδόρας, για τη διασφάλιση της θέσεως σε ελεύθερη κυκλοφορία των προϊόντων προελεύσεως τρίτων χωρών που προορίζονται για το Πριγκηπάτο της Ανδόρας.

2.10. 'Εχει συγκροτηθεί μία μεικτή επιτροπή η οποία αναλαμβάνει τη διαχείριση της συμφωνίας και μεριμνά για την ορθή εφαρμογή της. Μία από τις μεγαλύτερες ευθύνες της επιτροπής είναι ο καθορισμός των λεπτομερειών για τη διάθεση των εισαγωγικών δασμών που εισπράττονται στο δημόσιο ταμείο της Ανδόρας και του ποσοστού που αφαιρεί η Κοινότητα ως διοικητικά έξοδα. Το Συνέδριο παρατήρησε ότι στις 12 Ιουλίου 1991 η μεικτή επιτροπή είχε αποφασίσει την αφαίρεση ποσοστού ύψους 10 % (βλέπε επίσης σημεία 2.36 έως 2.40 σχετικά με τις παρατηρήσεις του Συνεδρίου για τη διάθεση με βάση τον "εισπραχθέντα δασμό").

2.11. Η τουριστική κίνηση ανέρχεται σε 10 εκατομμύρια περίπου ταξιδιώτες ετησίως, εκ των οποίων τα 7 εκατομμύρια περίπου φθάνουν μέσω της Ισπανίας και τα 3 εκατομμύρια μέσω της Γαλλίας. Η μεγάλη πλειοψηφία των εμπορευμάτων που εισάγονται στην Ανδόρα δεν προορίζονται για κατανάλωση στο Πριγκηπάτο αλλά για πώληση στους τουρίστες, ένα υψηλό ποσοστό των οποίων προέρχεται από την Κοινότητα. Οι ισπανικές αρχές εκτιμούν ότι έως και το 90 % των προϊόντων που προέρχονται από τρίτες χώρες καταλήγουν να επανεισαχθούν στην Ισπανία.

2.12. Η νέα συμφωνία θα αμβλύνει ορισμένα από τα προβλήματα των ελέγχων των τουριστών που διενεργούνται από τα τοπικά τελωνεία καθώς η παραχώρηση υψηλότερων ατελειών στους ταξιδιώτες σημαίνει ότι ορισμένα από τα προϊόντα που εισάγονταν ή γινόταν προσπάθεια να εισαχθούν λαθραία, μπορούν πλέον να εισάγονται νομίμως. Κατά τις επιτόπιες επισκέψεις το Συνέδριο επεσήμανε ότι το 1989, πριν από την τελωνειακή συμφωνία, στα σύνορα Ανδόρας-Γαλλίας είχαν εισπραχθεί από ταξιδιώτες περίπου 3 εκατ. FF (431 445 ECU) και στα σύνορα Ανδόρας-Ισπανίας 112 εκατ. ΡΤΑ (863 744 ECU) ως δασμοί και εισφορές ιδίων πόρων.

2.13. Η απαλλαγή από τους δασμούς σε όλη την Κοινότητα που χορηγείται σε προϊόντα καταγωγής της Ανδόρας έλυσε ένα πρόβλημα των γαλλικών και ισπανικών τελωνειακών υπηρεσιών. Δυνάμει των προγενέστερων συμφωνιών τους, τα προϊόντα καταγωγής της Ανδόρας τύγχαναν προτιμησιακής εισόδου στη Γαλλία και την Ισπανία, όχι όμως και στην υπόλοιπη Κοινότητα. Για το λόγο αυτό υπήρχε πάντοτε πρόβλημα με την επαναποστολή προϊόντων καταγωγής της Ανδόρας σε άλλο κράτος μέλος. Η συμφωνία ΕΟΚ/Ανδόρας επέτρεψε την επίλυση του προβλήματος αυτού.

Το αυστριακό έδαφος Jungholz

2.14. Η κοινότητα Jungholz, η οποία βρίσκεται μεταξύ Fuessen και Sonthofen, με τους 282 κατοίκους της, αποτελεί μέρος του εθνικού αυστριακού εδάφους. Ενώ δεν ανήκει στην Κοινότητα, αποτελεί παρόλα αυτά μέρος του τελωνειακού εδάφους αυτής [κανονισμός (ΕΟΚ) αριθ. 2151/84 του Συμβουλίου άρθρο 2]. Η συνθήκη για την τελωνειακή ένωση της 3ης Μαΐου 1868 μεταξύ της Αυστροουγγαρίας και της Βαυαρίας, αναγνωρίζοντας την ιδιάζουσα γεωγραφική θέση, ότι δηλαδή η κοινότητα περιβάλλεται στην πραγματικότητα από γερμανικό έδαφος, ενέταξε το Jungholz στο γερμανικό τελωνειακό έδαφος.

2.15. Δυνάμει του άρθρου 14 της Συνθήκης του 1868, η Αυστρία δικαιούται ένα αναλογικό μερίδιο επί του καθαρού προϊόντος των τελωνειακών εσόδων ολόκληρης της γερμανικής επικράτειας. Η αυστριακή κυβέρνηση, εντούτοις, ήρε την καταβολή του μεριδίου αυτού με ειδική δήλωση κατά τη σύναψη της Συνθήκης.

Το αυστριακό έδαφος Mittelberg

2.16. Η κοινότητα του Mittelberg (Kleines Walsertal) βρίσκεται νοτιοδυτικά του Oberstdorf σε μία κοιλάδα η οποία δεν συνδέεται οδικά με την Αυστρία. Η μόνη δυνατή πρόσβαση είναι από τη βαυαρική πλευρά. Η ιδιάζουσα γεωγραφική θέση είχε ως αποτέλεσμα την προσχώρηση της αυστριακής κοινότητας του Mittelberg στην τελωνειακή ένωση του γερμανικού Ράιχ με την Γερμανο-αυστριακή συνθήκη της 2ας Δεκεμβρίου 1890. Ο πληθυσμός του Mittelberg ανέρχεται στους 4 968 κατοίκους.

2.17. Η κοινότητα του Mittelberg δεν ανήκει στην Ευρωπαϊκή Κοινότητα, αποτελεί όμως μέρος του τελωνειακού εδάφους της [κανονισμός (ΕΟΚ) αριθ. 2151/84 του Συμβουλίου, άρθρο 2]. Δυνάμει του άρθρου 12 της Συνθήκης του 1890, η Αυστρία δικαιούται μερίδιο επί των εσόδων που προέρχονται από την έμμεση φορολογία που εισπράττουν οι γερμανικές τελωνειακές αρχές. Το μερίδιο αυτό βασίζεται στα υπολογισθέντα ποσά ανά κάτοικο επί του συνολικού πληθυσμού του τελωνειακού εδάφους της ΟΔΓ. Το μερίδιο που πρέπει να καταβάλλεται στην Αυστρία είναι το ποσό που αντιστοιχεί στον πληθυσμό του Mittelberg. Επί παραδείγματι, το 1991 το ποσό που ζήτησαν από τις Κοινότητες να αφαιρεθεί ήταν ύψους 526 375,08 DM (258 593,62 ECU).

Το Πριγκηπάτο του Μονακό

2.18. Το Μονακό (1,46 τ. χλμ.) είναι μία τρίτη χώρα με πληθυσμό 25 000 κατοίκους. Δεν ανήκει στην Κοινότητα, αποτελεί όμως μέρος του τελωνειακού εδάφους της. Τη νομική βάση του καθεστώτος αυτού αποτελεί η τελωνειακή σύμβαση που υπεγράφη μεταξύ της Γαλλικής Δημοκρατίας και του Πριγκηπάτου του Μονακό στις 18 Μαΐου 1963. Πράγματι η σύμβαση αυτή ορίζει ότι η γαλλική κυβέρνηση είναι υπεύθυνη για τον τελωνειακό έλεγχο του εθνικού εδάφους του Μονακό και ειδικότερα ότι ευθύνεται για την είσπραξη των δασμών/εισφορών και ορισμένων ειδικών φόρων καταναλώσεως. Οι δασμοί αυτοί και οι εισφορές εγγράφονται στους εθνικούς λογαριασμούς της Γαλλίας. Κατόπιν, οι γαλλικές αρχές υπολογίζουν το μερίδιο του Πριγκηπάτου σε ετήσια βάση. Το μερίδιο αυτό καταβάλλεται στο Μονακό το επόμενο έτος και ταυτόχρονα οι γαλλικές αρχές το αφαιρούν από το ποσό των ιδίων πόρων που είναι πληρωτέοι στην Επιτροπή.

2.19. Αυτή η μέθοδος υπολογισμού των δασμών/εισφορών που εγγράφονται στον προϋπολογισμό του Μονακό περιλαμβάνεται στον Τίτλο ΙΙ του πρωτοκόλλου που επισυνάπτεται στην Τελωνειακή Σύμβαση Γαλλίας-Μονακό του 1963. Δυνάμει των διατάξεων αυτών, "η κυβέρνηση της Γαλλικής Δημοκρατίας καταβάλλει κάθε έτος στο δημόσιο ταμείο του Πριγκηπάτου ποσό το οποίο καθορίζεται πολλαπλασιάζοντας τα ετήσια έσοδα από τους δασμούς, τις φορολογικές επιβαρύνσεις και τις λοιπές εισφορές που αναφέρονται στο άρθρο 7 της Συμβάσεως, αφού πρώτα εφαρμοσθεί ένας συντελεστής ο οποίος ορίζεται βάσει κοινής συμφωνίας, με το λόγο του πληθυσμού του Πριγκηπάτου προς το άθροισμα του πληθυσμού της ηπειρωτικής Γαλλίας και του πληθυσμού του Πριγκηπάτου". Ο συντελεστής αυτός, ο οποίος αντικατοπτρίζει τη διαφορά πλούτου μεταξύ της Γαλλίας και του Μονακό, ορίστηκε στο 170 % μετά από ανταλλαγή επιστολών στις 18 Μαΐου 1963 μεταξύ του Υπουργείου Εξωτερικών της Γαλλίας και του Υπουργείου Εξωτερικών του Πριγκηπάτου του Μονακό. Για τον υπολογισμό του πληθυσμού χρησιμοποιούνται στοιχεία από την απογραφή, τα οποία όμως δεν λαμβάνονται υπόψη κατά τον καθορισμό του συντελεστή. Το 1988, το ποσό που κατεβλήθη στο Μονακό από τους δασμούς που εισπράχθηκαν το 1987 με βάση το σύστημα αυτό ήταν ύψους 8 267 262 FF (1 188 955,87 ECU).

2.20. Το Συνέδριο επισημαίνει ότι, εν αντιθέσει προς τα λοιπά παρόμοια καθεστώτα (νήσος του Man, Mittelberg), στη σύμβαση Γαλλίας-Μονακό δεν προβλέπεται η αφαίρεση των δαπανών για την είσπραξη των δασμών.

2.21. Η συμφωνία του 1963 προβλέπει επανεξέταση του συντελεστή τρεις φορές ανά έτος, μέχρι σήμερα όμως δεν ζητήθηκε ποτέ εκ μέρους των γαλλικών αρχών ή των αρχών του Μονακό μία τέτοια επανεξέταση και ως εκ τούτου ο συντελεστής αυτός βασίζεται ακόμη στη διαφορά πλούτου του 1963. Δεδομένου ότι οι συνθήκες έχουν έκτοτε αλλάξει, φαίνεται ότι ενδείκνυται η επανεξέταση της καταστάσεως επί τη ευκαιρία της επομένης επανεξετάσεως που προβλέπεται το 1993.

Η Δημοκρατία του Αγίου Μαρίνου

2.22. Ο Άγιος Μαρίνος στα Απέννινα όρη, με 22 000 περίπου κατοίκους και έκταση 61 τ. χλμ., είναι μία από τις αρχαιότερες δημοκρατίες του κόσμου, η οποία υπάρχει από το δωδέκατο αιώνα. Η Δημοκρατία είναι ένα ανεξάρτητο κράτος το οποίο αποτελεί τμήμα του τελωνειακού εδάφους της Κοινότητας [κανονισμός (ΕΟΚ) αριθ. 2151/84 του Συμβουλίου, άρθρο 2]. Τούτο είναι απόρροια του γεγονότος ότι ο Άγιος Μαρίνος αποτελεί τμήμα του ιταλικού τελωνειακού εδάφους. Οι σχέσεις που διέπουν την τελωνειακή ένωση μεταξύ Αγίου Μαρίνου και Ιταλίας θεσπίσθηκαν με τη Σύμβαση της 31ης Μαρτίου 1939. Το άρθρο 44 της εν λόγω Συμβάσεως θεσπίζει την αρχή της τελωνειακής ενώσεως μεταξύ Αγίου Μαρίνου και Ιταλίας.

2.23. Το άρθρο 52 της εν λόγω Συμβάσεως θεσπίζει ένα οικονομικό καθεστώς μεταξύ των δύο δημοκρατιών με το οποίο, έναντι της παραιτήσεως του Αγίου Μαρίνου από ορισμένα δικαιώματα (π.χ. την κατασκευή σπίρτων ή την καλλιέργεια καπνού), η Ιταλική Δημοκρατία συμφώνησε να καταβάλλει ετησίως ένα κατ' αποκοπή ποσό στη Δημοκρατία του Αγίου Μαρίνου. Στα δικαιώματα από τα οποία παραιτήθηκε η Δημοκρατία του Αγίου Μαρίνου περιλαμβάνεται το δικαίωμα εισπράξεως δασμών και παρόμοιων εισαγωγικών εισφορών. Το ετήσιο ποσό που ορίσθηκε το 1939 ήταν ύψους 3,6 Mio LIT (2 334 ECU) και το οποίο το 1987 έφθασε τα 27 000 Mio LIT (17,5 Μio ECU). Το ποσό αυτό καταλογίζεται σε δύο κεφάλαια του προϋπολογισμού του ιταλικού δημοσίου ταμείου.

2.24. Δυνάμει της τελωνειακής ενώσεως μεταξύ Ιταλίας και Αγίου Μαρίνου, όλα τα προϊόντα τρίτων χωρών με προορισμό τον Άγιο Μαρίνο εκτελωνίζονται πρώτα από τα τελωνεία της Ιταλίας ή άλλων κρατών μελών. Όσον αφορά τη διαμετακόμιση δεν υπάρχουν διευκολύνσεις ή καθεστώτα δυνάμει των οποίων τα εμπορεύματα να μπορούν να διασχίσουν την Κοινότητα χωρίς προηγουμένως να τεθούν σε ελεύθερη κυκλοφορία. Από τις ίδιες τις αρχές του Αγίου Μαρίνου δεν εισπράττονται δασμοί ή εισφορές. Τα εμπορεύματα καταγωγής του Αγίου Μαρίνου θεωρούνται ότι βρίσκονται σε ελεύθερη κυκλοφορία.

2.25. Καθώς τα προϊόντα βρίσκονται ήδη σε ελεύθερη κυκλοφορία, οι ιταλικές τελωνειακές αρχές δεν έκριναν απαραίτητο ή ακόμη εφικτό να αναλάβουν οιονδήποτε "συνοριακό" έλεγχο στις τέσσερις οδούς που οδηγούν στον Άγιο Μαρίνο, παρόλο που υπάρχει μεγάλος κίνδυνος διαφυγής του ΦΠΑ και των ειδικών φόρων καταναλώσεως. Όσον αφορά το ΦΠΑ διενεργούνται μη συνοριακοί έλεγχοι και απαιτείται από τους ιταλούς εμπόρους η καταβολή της διαφοράς του ΦΠΑ.

2.26. Ο τουρισμός διαδραματίζει σημαντικό ρόλο στην οικονομία του Αγίου Μαρίνου. Όσον αφορά το ΦΠΑ, ο Άγιος Μαρίνος δεν αποτελεί τμήμα του κοινοτικού εδάφους και συνεπώς η εισαγωγή προϊόντων στον Άγιο Μαρίνο διέπεται από το ιταλικό σύστημα τελωνειακού ελέγχου. Ο ΦΠΑ επί της εισαγωγής καταβάλλεται στα ιταλικά τελωνεία κατά τον εκτελωνισμό και επιστρέφεται μόνον με την προσκόμιση πιστοποιητικού από τις αρχές της Δημοκρατίας του Αγίου Μαρίνου το οποίο αποδεικνύει ότι έχει καταβληθεί ο φόρος ισοδυνάμου αποτελέσματος.

2.27. Το υφιστάμενο νομικό καθεστώς μεταξύ της Ιταλικής Δημοκρατίας και της Ευρωπαϊκής Κοινότητας σχετικά με τη βεβαίωση και την καταβολή των ιδίων πόρων στην Κοινότητα δεν διέπεται από ένα μαθηματικό τύπο βάσει του οποίου οι ιταλικές αρχές να μπορούν να αφαιρούν τυχόν ποσά δασμών ή εισφορών που οφείλονται ή καταβάλλονται στον Άγιο Μαρίνο. Εντούτοις, παρόλο που δεν έχει συναφθεί ουδεμία επίσημη συμφωνία, το δικαίωμα των ιταλικών αρχών να προβαίνουν στην αφαίρεση αυτή έχει καταστεί αποδεκτό και έχει εγκριθεί από την Επιτροπή. Το ποσό που επετράπη να αφαιρεθεί για την περίοδο 1979-1987 ήταν ύψους 19 753 306 183 LIT (12 806 863 ECU), το οποίο ύστερα από έναν επιτόπιο έλεγχο της Επιτροπής μειώθηκε κατά 9 321 620 LIT (6 043,6 ECU).

2.28. Στις 16 Δεκεμβρίου 1991 υπεγράφη μία συμφωνία συνεργασίας και τελωνειακής ενώσεως μεταξύ της Ευρωπαϊκής Κοινότητας και του Αγίου Μαρίνου. Καθώς η συμφωνία άπτεται θεμάτων πέραν του εμπορίου και της τελωνειακής ενώσεως, πρέπει να υποβληθεί για επικύρωση από τα εθνικά κοινοβούλια των κρατών μελών. Στις 27 Νοεμβρίου 1992 το Συμβούλιο των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων και η Δημοκρατία του Αγίου Μαρίνου υπέγραψαν ενδιάμεση συμφωνία σχετικά με την εμπορική και τελωνειακή ένωση(3) ()

. Αυτή η ενδιάμεση συμφωνία τέθηκε σε ισχύ την 1η Δεκεμβρίου 1992 και θεσπίζει την πλήρη τελωνειακή ένωση μεταξύ της Κοινότητας και του Αγίου Μαρίνου. Η συμφωνία ρυθμίζει την κατάσταση σχετικά με την μείωση του ποσού ιδίων πόρων που καταβάλλουν οι ιταλικές αρχές στις Κοινότητες.

2.29. Στις ρυθμίσεις αυτές περιλαμβάνονται τα εξής:

Ο Άγιος Μαρίνος θα υιοθετήσει και θα εφαρμόζει:

α)όλη την κοινοτική τελωνειακή νομοθεσία σχετικά με την τελωνειακή ένωση-

β)την κοινοτική εμπορική πολιτική (με λίγες εξαιρέσεις)-

γ)τους κοινοτικούς κανόνες όσον αφορά τις συναλλαγές γεωργικών προϊόντων, με εξαίρεση τις επιστροφές και τα εξισωτικά ποσά που χορηγούνται κατά την εξαγωγή.

2.30. Οι ιταλικές αρχές θα διεκπεραιώνουν τις τελωνειακές διατυπώσεις για τα προϊόντα τρίτων χωρών που εισάγονται στον Άγιο Μαρίνο (γεγονός το οποίο θα επανεξετασθεί ύστερα από πενταετία). Οι εισαγωγικοί δασμοί που εισπράττονται κατά τον τρόπο αυτό θα διατίθενται στον προϋπολογισμό του Αγίου Μαρίνου μετά την αφαίρεση ενός συνολικού ποσού για τα διοικητικά έξοδα της Κοινότητας.

Οι αγγλονορμανδικές νήσοι

2.31. Οι αγγλονορμανδικές νήσοι (194 τ. χλμ.), με πληθυσμό 130 000.κατοίκους, δεν ανήκουν στο Ηνωμένο Βασίλειο αλλά είναι εξαρτώμενα εδάφη του βρετανικού Στέμματος με τις δικές τους νομοθεσίες. Ουδέποτε υπήρξαν βρετανική αποικία, το Ηνωμένο Βασίλειο όμως είναι υπεύθυνο για τις εξωτερικές τους σχέσεις. Οι νήσοι ανήκαν στην Νορμανδία όταν, το 1066, ο Γουλιέλμος ο Κατακτητής κατέκτησε το βρετανικό Στέμμα. Από οικονομική άποψη, οι αγγλονορμανδικές νήσοι είναι ανεξάρτητες από το Ηνωμένο Βασίλειο.

2.32. Όπως και στην περίπτωση της νήσου του Man, η θέση των αγγλονορμανδικών νήσων διέπεται από τα άρθρα 25 έως 27 της Πράξεως σχετικά με τους όρους προσχωρήσεως και το Πρωτοκόλλο αριθ. 3 της Συνθήκης Προσχωρήσεως του Ηνωμένου Βασιλείου. Επομένως, η συνθήκη έχει περιορισμένη μόνο εφαρμογή, καθώς, σύμφωνα με τις διατάξεις της, οι νήσοι αποτελούν μέρος του τελωνειακού εδάφους της Κοινότητας [κανονισμός (ΕΟΚ) αριθ. 2151/84 του Συμβουλίου άρθρο 1] όχι όμως και της ίδιας της Κοινότητας.

2.33. Οι αγγλονορμανδικές νήσοι εφαρμόζουν το κοινό δασμολόγιο της Κοινότητας και τηρούν όλη την κοινοτική τελωνειακή νομοθεσία. Οι αγγλονορμανδικές νήσοι δεν καταβάλλουν εισφορές στην Κοινότητα ούτε έχουν οικονομικά οφέλη από αυτήν. Όσον αφορά τα προϊόντα που αποτελούν αντικείμενο συναλλαγών μεταξύ των αγγλονορμανδικών νήσων και της Κοινότητας, όλα τα προϊόντα που βρίσκονται σε ελεύθερη κυκλοφορία στο ένα έδαφος θεωρούνται ότι βρίσκονται σε ελεύθερη κυκλοφορία και στο άλλο.

2.34. Οι δασμοί που εισπράττονται στις αγγλονορμανδικές νήσους δεν αποτελούν μέρος των ιδίων πόρων της Κοινότητας. Εντούτοις, λόγω του καθεστώτος της ελεύθερης κυκλοφορίας, οι δασμοί και οι εισφορές που εισπράττονται από τα κράτη μέλη της Κοινότητας από δασμολογητέα προϊόντα που εξάγονται από κράτος μέλος προς τις αγγλονορμανδικές νήσους και καταναλώνονται εκεί παρακρατούνται ως ίδιοι πόροι.

2.35. Το μεγαλύτερο μέρος των εισαγωγών των αγγλονορμανδικών νήσων προέρχονται ή διέρχονται από το Ηνωμένο Βασίλειο. Στις περισσότερες περιπτώσεις προέρχονται από τα αποθέματα των εμπόρων του Ηνωμένου Βασιλείου για τα οποία έχουν καταβληθεί οι δασμοί. Δεν υπάρχει κανένα καθεστώς οικονομικών συμψηφισμών σχετικά με δασμούς ή εισφορές μεταξύ του Ηνωμένου Βασιλείου και των αγγλονορμανδικών νήσων. Το εμπορικό ισοζύγιο, που αφορά εμπορεύματα για τα οποία έχουν καταβληθεί οι δασμοί μεταξύ των νήσων και της Κοινότητας, είναι πλεονασματικό για την Κοινότητα. Σε αντίθεση με το καθεστώς της νήσου του Man, το Ηνωμένο Βασίλειο και οι αγγλονορμανδικές νήσοι δεν λειτουργούν ως ενιαία περιοχή όσον αφορά την έμμεση φορολογία. Οι αγγλονορμανδικές νήσοι δεν επιβάλλουν ΦΠΑ ούτε εφαρμόζουν ειδικούς φόρους καταναλώσεως παρόμοιους με εκείνους του Ηνωμένου Βασιλείου. Κατά τον τρόπο αυτό κατά την εισαγωγή εμπορευμάτων που αποτελούν αντικείμενο συναλλαγής μεταξύ των αγγλονορμανδικών νήσων και του Ηνωμένου Βασιλείου εφαρμόζονται κανονικές διαδικασίες και έλεγχοι. Οι ταξιδιώτες που έρχονται από τις αγγλονορμανδικές νήσους απολαύουν μόνον των ατελειών που ισχύουν για τις τρίτες χώρες.

Σύγκριση των ειδικών συστημάτων επιστροφών

2.36. Η νήσος του Man, το Μονακό και το Mittelberg εφαρμόζουν ειδικά συστήματα επιστροφών που βασίζονται σε σχέσεις πληθυσμού και καταναλώσεως. Το Συμβούλιο, στην απόφασή του τον Ιούλιο 1991 σχετικά με την Ανδόρα, και η Επιτροπή, στις πρόσφατες προτάσεις της σχετικά με τον Άγιο Μαρίνο, παρεξέκλιναν από τις αρχές αυτές και απεφάσισαν ότι οι επιστροφές πρέπει να υπολογίζονται βάσει των δασμών και εισφορών που εισπράττονται για τα εμπορεύματα που πράγματι παραδίδονται στα εδάφη αυτά.

2.37. Οι οικονομίες τόσο της Ανδόρας όσο και του Αγίου Μαρίνου εξαρτώνται σε μεγάλο βαθμό από τις τουριστικές συναλλαγές και σαφώς η πλειοψηφία των εισαγωγών πραγματοποιείται για την κάλυψη των συναλλαγών αυτών και όχι των συναλλαγών μεταξύ των κατοίκων. Έτσι το καθεστώς αυτό είναι ευνοϊκότατο για τις αρχές της Ανδόρας και του Αγίου Μαρίνου, οι οποίες είναι στην πραγματικότητα σε θέση να παρακρατούν εισαγωγικούς δασμούς και εισφορές επί εμπορευμάτων τα οποία, ως επί το πλείστον, επανεξάγονται εκτός των εδαφών τους προς κράτη μέλη της Κοινότητας. Οι αρχές αυτές δεν προβαίνουν σε επιστροφές κατά την εξαγωγή και υπάρχουν λίγες, εάν υπάρχουν, ρυθμίσεις οι οποίες προβλέπουν την είσπραξη δασμών και εισφορών για τα εμπορεύματα αυτά όταν επανεισάγονται στην Κοινότητα.

2.38. Το Συνέδριο πραγματοποίησε συγκριτική ανάλυση των ποσών που παρακρατήθηκαν ή επεστράφησαν ανά κάτοικο. Οι λεπτομέρειες παρατίθενται στο παράρτημα ΙΙ. Στο παράρτημα αυτό διαφαίνονται καθαρά τα πλεονεκτήματα του συστήματος βάσει των εισπραχθέντων δασμών για την Ανδόρα και τον Άγιο Μαρίνο, διότι κατά τον τρόπο αυτό τους παρέχονται σημαντικά υψηλότερα επίπεδα επιστροφών από εκείνα που θα τους οφείλοντο σύμφωνα με ένα σύστημα βασιζόμενο στον πληθυσμό και την κατανάλωση.

2.39. Είναι σαφές ότι τα συστήματα "εισπραχθέντων δασμών" δεν είναι συγκρίσιμα με τα συστήματα που βασίζονται στον πληθυσμό που ισχύουν από ετών για τη νήσο του Man, το Μονακό και το Mittelberg. Οι διαφορές γίνονται ακόμη εντονότερες όταν εξετασθούν από την άποψη της ενιαίας αγοράς και των τελωνειακών ενώσεων με θυλάκους ανεξάρτητων κρατών. Ίσως να ενδείκνυται περισσότερο να βασισθούν τα συστήματα που ισχύουν στην Ανδόρα και στον Άγιο Μαρίνο στους δασμούς και τις εισφορές που οφείλονται στην πραγματική κατανάλωση εμπορευμάτων, ήτοι σε μία αριθμητική σχέση των πληθυσμών όπου θα λαμβάνονται υπόψη και οι τουρίστες.

2.40. Η άρση των φορολογικών εμποδίων και των "αδασμολόγητων" αγορών μεταξύ των κρατών μελών θα αυξήσει σαφώς την έλξη που ασκούν οι "θύλακοι αδασμολογήτων". Φαίνεται λοιπόν ότι είναι αναγκαίο να γίνει επανεξέταση των εν λόγω καθεστώτων στα πλαίσια της ενιαίας αγοράς. 3. ΟΙ "ΕΔΑΦΙΚΕΣ ΕΛΕΥΘΕΡΕΣ ΖΩΝΕΣ"

3.1. Έχει εκδοθεί κοινοτικός κανονισμός σχετικά με τις ελεύθερες ζώνες και τις ελεύθερες αποθήκες [κανονισμός (ΕΟΚ) αριθ. 2504/88 του Συμβουλίου] οι οποίες κυρίως αφορούν την προώθηση του εξωτερικού εμπορίου και την εφαρμογή της εμπορικής πολιτικής της Κοινότητας. Ο κανονισμός αυτός παρέχει τον κοινοτικό ορισμό των ζωνών αυτών σύμφωνα με τον οποίο είναι:

"τμήματα του τελωνειακού εδάφους της Κοινότητας, χωρισμένα από το υπόλοιπο τελωνειακό της έδαφος, εντός των οποίων θεωρείται, όσον αφορά την επιβολή εισαγωγικών δασμών και την εφαρμογή μέτρων εμπορικής πολιτικής εισαγωγών, ότι τα εισερχόμενα μη κοινοτικά εμπορεύματα δεν βρίσκονται στο τελωνειακό έδαφος της Κοινότητας, εφόσον τα εμπορεύματα αυτά δεν έχουν τεθεί σε ελεύθερη κυκλοφορία και δεν έχουν υπαχθεί σε άλλο τελωνειακό καθεστώς υπό τους όρους που καθορίζονται στον παρόντα κανονισμό".

3.2. Ο εν λόγω κανονισμός ορίζει επίσης ότι τα κράτη μέλη μπορούν:

α)να καθιστούν ορισμένα τμήματα του τελωνειακού εδάφους της Κοινότητας ελεύθερες ζώνες-

β)να καθορίζουν τα γεωγραφικά όρια κάθε ελεύθερης ζώνης-

γ)να καθορίζουν τα σημεία εισόδου και εξόδου και να επιτρέπουν την κατασκευή κτιρίων μόνο μετά από προηγούμενη άδεια της τελωνειακής αρχής.

3.3. Είναι σημαντικό να συνεκτιμηθεί ότι κανένα από τα εδάφη που περιγράφονται στις παραγράφους 3.5 έως 3.31 ως ελεύθερες ζώνες δεν εμπίπτει στον ανωτέρω ορισμό και ως εκ τούτου δεν θεωρούνται ελεύθερες ζώνες με την έννοια της κοινοτικής νομοθεσίας. Σύμφωνα με τις πληροφορίες που διαθέτει το Συνέδριο δεν υπάρχουν σχέδια τροποποιήσεως καμμίας εξ αυτών προκειμένου να ευθυγραμμισθούν με το σύστημα των κοινοτικών ρυθμίσεων.

3.4. Τα εδάφη αυτά είναι:

α)τα Gex και Haute Savoie στη Γαλλία,

β)το έδαφος Gorizia στη βορειοανατολική Ιταλία, στα σύνορα με τη Σλοβενία,

γ)ο Δήμος του Livigno στην Ιταλία

δ)και το έδαφος της κοιλάδας της Αόστα στη βόρειο Ιταλία.

Gex και Haute Savoie

3.5. Αυτές οι "ελεύθερες ζώνες" έχουν την ιστορική καταγωγή τους στις συνθήκες της Βιέννης της 20ής Νοεμβρίου 1815 και του Τορίνο της 16ης Μαρτίου 1816. Ο βασικός λόγος της δημιουργίας τους ήταν η επίτευξη σταθερότητας σε αυτή την παραμεθόριο περιοχή με την Ελβετία, ειδικότερα η σταθερότητα στις προμήθειες τροφίμων της Γενεύης. Το καθεστώς των ζωνών επιβεβαιώθηκε από το Μόνιμο Δικαστήριο Διεθνούς Δικαίου με την απόφαση της 1ης Ιουνίου 1932 και τη διαιτητική απόφαση της 14ης Δεκεμβρίου 1933 και στη συνέχεια τα ισχύοντα διοικητικά καθεστώτα στη Γαλλία θεσπίσθηκαν με Διάταγμα της 29ης Δεκεμβρίου 1933.

3.6. Σήμερα, το σημαντικότερο χαρακτηριστικό των ζωνών αυτών είναι το γεγονός ότι περιλαμβάνουν ένα δεύτερο τελωνειακό σύνορο μεταξύ των ζωνών αυτών και της υπόλοιπης Γαλλίας. Τούτο στην πραγματικότητα δημιουργεί μία εδαφική περιοχή εκτάσεως 640 τ. χλμ. περίπου, εντός της οποίας δεν εφαρμόζονται οι ισχύουσες τελωνειακές ρυθμίσεις της Κοινότητας, παρόλο που η περιοχή αποτελεί μέρος της Κοινότητας και του τελωνειακού εδάφους αυτής. Εντός της ζώνης ο ΦΠΑ εισπράττεται δυνάμει των εθνικών ρυθμίσεων που ισχύουν στη Γαλλία.

3.7. Ο πρωταρχικός στόχος ήταν να διαμορφωθούν οι κατάλληλες συνθήκες για την εφαρμογή ενός συστήματος ελεύθερης κυκλοφορίας εμπορευμάτων μεταξύ των ζωνών και του ελβετικού καντονίου της Γενεύης. Οι ζώνες δεν είναι πολύ βιομηχανοποιημένες και το αντικείμενο των συναλλαγών μεταξύ αυτών και της Ελβετίας συνίσταται ως επί το πλείστον σε γεωργικά προϊόντα. Τα γεωργικά προϊόντα τρίτων χωρών όταν εισάγονται στις ζώνες αυτές δεν υπόκεινται σε δασμούς ή γεωργικές εισφορές.

3.8. Οι εξαγωγές προς την Ελβετία των προϊόντων των "ελεύθερων ζωνών" υπόκεινται σε σύστημα ποσοστώσεων το οποίο θεσπίζεται από την ελβετική κυβέρνηση. Όσον αφορά τα γαλακτοκομικά προϊόντα και τα ζωντανά ζώα ορίζεται κάθε έτος σταθερή ποσόστωση, ενώ άλλα γεωργικά προϊόντα μπορούν να εξάγονται σε απεριόριστες ποσότητες. Ποσοστώσεις τίθενται επίσης για ορισμένα μεταποιημένα προϊόντα.

3.9. Τα προϊόντα που υπάγονται στο σύστημα των ποσοστώσεων, με εξαίρεση τα σιτηρά, εξάγονται χωρίς κοινοτικές επιστροφές. Προς την Ελβετία εξάγονται ετησίως περίπου 15 000 τόνοι σιτηρών. Τα προϊόντα της ΚΓΠ που εισάγονται στις ζώνες αυτές δεν χαίρουν του καθεστώτος των ζωνών (απαλλαγή από τις εισφορές) και δεν είναι δυνατόν να απαιτηθεί η καταβολή επιστροφών εάν τα προϊόντα αυτά επανεξαχθούν στη συνέχεια σε τρίτη χώρα. Οι τελωνειακές υπηρεσίες διενεργούν ελέγχους σε χονδρεμπόρους και επιχειρήσεις. Μετά την επίσκεψη του Συνεδρίου, οι γαλλικές αρχές συνέστησαν στις τοπικές υπηρεσίες να εντείνουν τους ελέγχους στις εμπορικές εταιρείες, τους εισαγωγείς και εξαγωγείς προϊόντων της ΚΓΠ. Επιπλέον, προκειμένου να αυξηθεί η ευθύνη των εισαγωγέων των προϊόντων αυτών, οι αρχές τούς ζητούν πλέον να περιλαμβάνουν στις διασαφήσεις τους δήλωση σύμφωνα με την οποία δεν γεννάται κανένα δικαίωμα σε επιστροφές στην περίπτωση που προϊόντα της ΚΓΠ τα οποία εισάγονται υπό το καθεστώς των ζωνών αυτών επανεξάγονται σε τρίτες χώρες.

3.10. 'Ενα σημαντικό καθήκον των τελωνειακών αρχών ελέγχου είναι η τελωνειακή επιτήρηση των φορολογικών συνόρων. Όσον αφορά τα τρόφιμα, εντός της ζώνης ισχύουν ποσοτικοί περιορισμοί και εφαρμόζεται σύστημα προσωπικών ατελειών προκειμένου να αποτραπούν οι μαζικές αγορές από άτομα που βρίσκονται εκτός των ζωνών. Έτσι, ένας ταξιδιώτης δικαιούται να αγοράσει 500 γρ. βούτυρο, 2 κιλά ζάχαρη και 500 γρ. κρέας. Η ατέλεια αυτή ισοδυναμεί με το συνολικό ποσό των 22 FF (3,16 ECU) ανά ταξιδιώτη.

3.11. Οι γαλλικές αρχές αναγνωρίζουν ότι αυτές οι προσωπικές ατέλειες δεν έχουν κοινοτική νομική βάση. Τα άρθρα 7 και 8 του Διατάγματος του 1933 ορίζουν ότι τα αγαθά που αποστέλλονται από τις ζώνες αυτές στο γαλλικό τελωνειακό έδαφος υπόκεινται σε δασμούς και φορολογικές επιβαρύνσεις, με εξαίρεση τα γεωργικά και φυσικά προϊόντα που κατάγονται από τις ζώνες αυτές, ή των οποίων οι πρώτες ύλες είναι γαλλικής προελεύσεως, ή εκείνα για τα οποία έχουν καταβληθεί οι δασμοί. Οι γαλλικές αρχές, απαντώντας στις παρατηρήσεις του Ελεγκτικού Συνεδρίου, δήλωσαν ότι πρέπει να προετοιμασθούν προκειμένου να προβούν στις αλλαγές αυτές στο σύστημα χορηγήσεως ατελειών αφ'ης στιγμής οι αρχές της Κοινότητας το κρίνουν απαραίτητο.

3.12. Μέχρι το Νοέμβριο 1989 που πραγματοποιήθηκε ο έλεγχος του Συνεδρίου στο μεθοριακό φυλάκιο μεταξύ Gex και Γαλλίας, δεν είχε εισπραχθεί κανένας δασμός για εμπορεύματα που είχαν εξέλθει από τη ζώνη κατά τους προηγούμενους 12 μήνες. Εντός δε τριών ετών είχαν εισπραχθεί δασμοί ύψους μόνο 3 000 FF (431 ECU) περίπου και ως επί το πλείστον αφορούσαν ελβετικά εμπορεύματα.

3.13. Οι κάτοικοι και οι φορείς οιασδήποτε επιχειρηματικής δραστηριότητας στις "ελεύθερες ζώνες" έχουν δικαίωμα να εισάγουν κάθε είδους εμπορεύματα χωρίς να καταβάλλουν εισαγωγικούς δασμούς ή εισφορές. Η διευκόλυνση αυτή είναι πολύ μεγαλύτερη από εκείνη που παραχωρείται κάτω από οιοδήποτε σχεδόν κοινοτικό τελωνειακό καθεστώς, είτε πρόκειται για ελεύθερη ζώνη, αποθήκη, καθεστώς τελειοποιήσεως προς επανεξαγωγή κλπ. Επί παραδείγματι, τα αυτοκίνητα οχήματα, συμπεριλαμβανομένων των ιδιωτικών αυτοκινήτων καταγωγής τρίτης χώρας που τίθενται στην κυκλοφορία από άτομα που ζουν εντός των ζωνών, είναι απηλλαγμένα από δασμούς και μία επιχείρηση που βρίσκεται στη ζώνη αυτή έχει δικαίωμα να αγοράσει όλο τον εξοπλισμό της ατελώς. Τα τοπικά τελωνεία ελέγχουν τις αγορές αυτές, οι οποίες ως επί το πλείστον αφορούν αδασμολόγητα αυτοκίνητα οχήματα και μοτοσυκλέττες.

3.14. Το Συνέδριο θεωρεί ότι, συγκριτικά με ό,τι αρχικώς επιδιωκόταν με το καθεστώς αυτό, οι κάτοικοι των "ελεύθερων ζωνών" έχουν σήμερα πολύ μεγαλύτερα πλεονεκτήματα. Ενώ αρχικά ο στόχος ήταν η δημιουργία τοπικού καθεστώτος συναλλαγών με την Ελβετία με βάση τη γεωργική παραγωγή, το καθεστώς αυτό κατέστη το μέσο με το οποίο οι εντόπιοι, κατά τρόπο μοναδικό στην Κοινότητα, μπορούν να αγοράζουν ατελώς αυτοκίνητα και μοτοσυκλέττες.

Gorizia

3.15. Η "ελεύθερη ζώνη" της Gorizia αποτελεί τμήμα της Κοινότητας και του τελωνειακού εδάφους της Κοινότητας στο οποίο εφαρμόζεται το άρθρο 3 του κανονισμού (ΕΟΚ) αριθ. 2151/84 του Συμβουλίου. Η "ελεύθερη ζώνη" δημιουργήθηκε μετά το Δεύτερο Παγκόσμιο Πόλεμο και ήταν απόρροια της ανάγκης να αντιμετωπισθεί η κατάσταση που είχε δημιουργηθεί λόγω της κατακτήσεως από τη Γιουγκοσλαβία της περιοχής της ενδοχώρας που βρίσκεται στην κοιλάδα του ποταμού Isonzo. Στόχος ήταν η προστασία της τοπικής αγοράς από τις αναταραχές που προκάλεσε η νέα κατάσταση, η τόνωση της βιομηχανικής δραστηριότητας και η άμεση ανακούφιση του τοπικού πληθυσμού που αριθμεί 45 000 κατοίκους περίπου.

3.16. Οι προθέσεις αυτές συγκεκριμενοποιήθηκαν με τις ποσοστώσεις που ορίσθηκαν με τον ιταλικό νόμο αριθ. 1438 της 1ης Δεκεμβρίου 1948, ο οποίος δημιούργησε την "Ελεύθερη Ζώνη". Υπάρχουν δύο κατηγορίες εμπορευμάτων, Α και Β, εκ των οποίων η πρώτη προς όφελος του πληθυσμού και η δεύτερη των συναλλαγών και της βιομηχανίας. Το καθεστώς προβλέπει απαλλαγές, για αμφότερες τις κατηγορίες, από τους κοινοτικούς δασμούς και εισφορές και τους εσωτερικούς φόρους επί των μεταποιημένων προϊόντων. Μία από τις ρυθμίσεις του καθεστώτος αυτού χορηγεί απαλλαγή από τους δασμούς για εξοπλισμό και μηχανήματα που προορίζονται για τις βιομηχανίες που βρίσκονται στην "Ελεύθερη Ζώνη".

3.17. Το 1975, θεσπίσθηκαν μία τοπική εισφορά, με την οποία ορισμένα από τα απορρέοντα οφέλη μπορούν να διατεθούν για τη χρηματοδότηση της δημιουργίας θέσεων απασχολήσεως, καθώς και άλλα μέτρα για την προώθηση της οικονομίας της επαρχίας Gorizia (εισφορά στο Ταμείο της Gorizia). Η εισφορά επιβάλλεται σε προϊόντα που αγοράζονται από εμπόρους της "ελεύθερης ζώνης". Οι ιταλικές αρχές πρεσβεύουν ότι η εισφορά αυτή δεν μπορεί να θεωρηθεί ως εισαγωγικός δασμός ή φορολογική επιβάρυνση ισοδυνάμου αποτελέσματος (Συνθήκη ΕΟΚ, μέρος δεύτερο, Τίτλος Ι, άρθρο 12) αφ' ης στιγμής δεν πραγματοποιείται ουδεμία διάκριση μεταξύ των ξένων και των εθνικών προϊόντων. Υπό το φως μίας πρόσφατης αποφάσεως του Δικαστηρίου σχετικά με τα διαπύλια τέλη ή εισφορά θαλάσσης ("Octroi de Mer") στα γαλλικά υπερπόντια διαμερίσματα, το Συνέδριο θεωρεί ότι η Επιτροπή πρέπει να εξετάσει την εισφορά στο Ταμείο της Gorizia και εάν συμβιβάζεται με τη Συνθήκη (βλέπε επίσης στοιχείο 6.5).

3.18. Η αρχή που είναι επιφορτισμένη με τα βασικά καθήκοντα ελέγχου είναι το Camera di Commercio Industria Artigianato e Agricoltura (C.C.I.A.A.) της Gorizia μέσω ενός ειδικού διοικητικού Συμβουλίου (Giunta Camerale) που απαρτίζεται από αντιπροσώπους των σημαντικότερων ενδιαφερομένων κατηγοριών της τοπικής κοινωνίας. Το συμβούλιο αυτό έχει πλήρη ευθύνη για τον έλεγχο και την διαχείριση του καθεστώτος, συμπεριλαμβανομένης της τηρήσεως λογιστικών βιβλίων για όλα τα εισαγόμενα προϊόντα, για το γενικό έλεγχο των επιπέδων των ποσοστώσεων και τον έλεγχο των παραστατικών για τα εμπορεύματα του καταλόγου Α που εκδίδονται για τους κατοίκους της περιοχής που απολαμβάνει τα οφέλη.

3.19. Οι ιταλικές αρχές εφαρμόζουν αυστηρούς ελέγχους βάσει εγγράφων για τη λειτουργία του καθεστώτος, ειδικότερα δε ελέγχουν τις ποσοστώσεις βάσει των πιστοποιητικών εισαγωγής που εκδίδονται από το Συμβούλιο Ελευθέρας Ζώνης, τα διάφορα συστήματα εκ των υστέρων ελέγχου των εμπόρων, τους πολυάριθμους κανόνες που αφορούν τους όρους για την αποφυγή της εκτροπής των προϊόντων, και τη σήμανση των κρεάτων κατά την εισαγωγή, του βουτύρου, της ζάχαρης και των προϊόντων ζύθου. Οι βασικοί έλεγχοι μετά την εισαγωγή έχουν ανατεθεί στο Συμβούλιο Ελευθέρας Ζώνης, διενεργούνται όμως και έλεγχοι από το τελωνείο και την φορολογική αστυνομία (Polizia Tributaria). Η έκδοση "δελτίων" για την αγορά εμπορευμάτων του καταλόγου Α ελέγχεται από το Συμβούλιο Ελευθέρας Ζώνης.

3.20. Τα προϊόντα των βιομηχανιών που λειτουργούν στο έδαφος αυτό θεωρούνται από τις ιταλικές αρχές για όλους τους φορολογικούς σκοπούς ως εθνικά προϊόντα. Έπεται ότι οι πωλήσεις των προϊόντων αυτών στο εξωτερικό από τους εμπόρους ή από μεταγενέστερους εθνικούς αγοραστές έχουν τις ίδιες συνέπειες με τις εξαγωγές των εθνικών προϊόντων. Ως εκ τούτου είναι δυνατόν να καταβληθούν επιστροφές κατά την εξαγωγή των μεταποιημένων γεωργικών προϊόντων, γεγονός που αποτελεί ένα "παραθυράκι" του συστήματος αφ' ης στιγμής όλα τα εμπορεύματα που υπάγονται σε αυτό το καθεστώς "ελεύθερης ζώνης" απολαύουν του νομικού καθεστώτος της ελεύθερης κυκλοφορίας. Επί παραδείγματι, μπορεί να θέσει σε κίνδυνο εμπορεύματα με βάση τη ζάχαρη για τα οποία, όπως επεσήμανε το Συνέδριο, εφαρμόζεται πάντοτε η ποσόστωση (π.χ. 1988 - 3 000 000 kg, 1989 - 4 500 000 kg).

3.21. Όπως ανεφέρθη ανωτέρω, μία εκ των επιδιώξεων του συστήματος είναι η άμεση ανακούφιση του τοπικού πληθυσμού. Το τοπικό Εμπορικό Επιμελητήριο εκτίμησε ότι το όφελος μίας μέσης οικογένειας κυμαίνεται μεταξύ 50 000 και 60 000 LIT (32,4 και 38,9 ECU) μηνιαίως.

Ο Δήμος του Livigno

3.22. Η αλπική κοιλάδα του Livigno, η οποία βρίσκεται στην Ιταλία στο βορειότερο τμήμα της επαρχίας Sondrio, έχει μεγάλη μεθόριο με την Ελβετία, με την οποία συνδέεται άμεσα μέσω Forcola di Livigno και Passo del Gallo. Αντίθετα, η μόνη άμεση σύνδεσή της με την υπόλοιπη Ιταλία είναι μέσω του Passo del Foscagno. Το Livigno αποτελεί τμήμα του ιταλικού κράτους και ως εκ τούτου και της Κοινότητας. Ωστόσο, ιστορικοί λόγοι και η γεωγραφική του θέση του προσέδωσαν πλεονεκτική θέση στην ιταλική τελωνειακή νομοθεσία (άρθρο 1 του ιταλικού νόμου περί τελωνείων αριθ. 1424 της 25ης Σεπτεμβρίου 1940 και Προεδρικό Διάταγμα αριθ. 43 της 23ης Ιανουαρίου 1973). Ως αποτέλεσμα το Livigno δεν αποτελεί τμήμα του τελωνειακού εδάφους της Κοινότητας [κανονισμός (ΕΟΚ) αριθ. 2151/84 του Συμβουλίου, άρθρο 1].

3.23. Στον εν λόγω δήμο, με πληθυσμό 4 152 κατοίκους, εφαρμόζεται το ιταλικό καθεστώς της "Εξωτελωνειακής Ζώνης", γεγονός το οποίο σημαίνει ότι, για όλους τους πρακτικούς σκοπούς σχετικά με τα εμπορεύματα με προορισμό το Livigno, ο δήμος αντιμετωπίζεται ως τρίτη χώρα. Ο ιταλικός τελωνειακός έλεγχος βασίζεται σε θεσπισμένες ποσοστώσεις που εφαρμόζονται για εμπορεύματα τόσο της Κοινότητας όσο και τρίτων χωρών και στον έλεγχο της διαμετακομίσεως των τελευταίων. Οι ποσοστώσεις ορίζονται κάθε έτος σε επίπεδο το οποίο θεωρείται ότι ικανοποιεί τις τοπικές καταναλωτικές ανάγκες. Όλες οι παραδόσεις εμπορευμάτων και υπηρεσιών που πραγματοποιούνται στο Livigno απαλλάσσονται από το ΦΠΑ.

3.24. Σήμερα, η ευημερία του Livigno συνδέεται με τον τουρισμό και σαφέστατα το "αδασμολόγητο" καθεστώς αποτελεί μία πρόσθετη έλξη. Οι ιταλικές αρχές διαθέτουν τελωνειακό φυλάκιο ελέγχου στο Passo del Foscagno και εφαρμόζονται οι κανονικές κοινοτικές ατέλειες για τις τρίτες χώρες. Επίσης, ορισμένα τρόφιμα απολαύουν πρόσθετης εθνικής ατέλειας (κυρίως η ζάχαρη).

3.25. Η Επιτροπή δήλωσε πρόσφατα ότι επί του παρόντος δεν υπάρχουν σχέδια ή λόγοι αλλαγής του εδαφικού καθεστώτος του Livigno και θεωρεί ότι το παρόν καθεστώς του Livigno έχει ελάχιστες μόνον συνέπειες στους ίδιους πόρους της Κοινότητας(4) ()

.

3.26. Το 1989, εντούτοις, όσον αφορά την εφαρμογή του συστήματος των ποσοστώσεων, η αρμόδια τοπική τελωνειακή διοίκηση πρότεινε στη Γενική Διεύθυνση των Ιταλικών Τελωνείων την κατάργηση του καθεστώτος των ποσοστώσεων ή, τουλάχιστον, τον περιορισμό του σε εμπορεύματα τα οποία υπόκεινται σε υψηλές φορολογικές επιβαρύνσεις ή υπάγονται σε ειδικά καθεστώτα. Εν πάση περιπτώσει, τα εμπορεύματα μπορούν να εισάγονται στο Livigno κατ' ευθείαν από την Ελβετία άνευ ποσοστώσεων.

3.27. Με εξαίρεση τα εμπορεύματα που εισάγονται στο Livigno κατ' ευθείαν από την Ελβετία, η τοπική ιταλική τελωνειακή διοίκηση εκτιμά ότι το ειδικό καθεστώς αντιπροσωπεύει το ποσόν των 82 058 εκατ. LIT (53,2 εκατ. ECU) τουλάχιστον ετησίως, το σημαντικότερο στοιχείο του οποίου είναι ο ΦΠΑ.

Η κοιλάδα της Αόστα

3.28. Η αλπική επαρχία της κοιλάδας της Αόστα στην Ιταλία, η οποία συνορεύει με τη Γαλλία και την Ελβετία, αποτελεί τμήμα της Κοινότητας και του τελωνειακού εδάφους αυτής στην οποία εφαρμόζεται το άρθρο 3 του κανονισμού (ΕΟΚ) αριθ. 2151/84 του Συμβουλίου. Το έδαφος της κοιλάδας της Αόστα αποτελεί δυνάμει του ιταλικού νόμου "ελεύθερη ζώνη" και βρίσκεται "πέραν των τελωνειακών συνόρων" ("posto fuori della linea doganale").

3.29. Όπως και στην περίπτωση της "ελεύθερης ζώνης" της Gorizia, το ειδικό καθεστώς θεσπίσθηκε με παρόμοιους στόχους μετά τη Συνθήκη των Παρισίων του 1947. Παρόμοια με τη Gorizia και το Livigno, η "ελεύθερη ζώνη" υφίσταται πρωτίστως προς όφελος των (περίπου 120 000) κατοίκων της περιοχής και των εργαζομένων που δεν διαμένουν σε αυτήν. Ως ένα βαθμό, ο επιδιωκόμενος στόχος είναι η προώθηση των τοπικών εκπαιδευτικών ιδρυμάτων, των βιομηχανιών και του τουρισμού. Η βάση της "ελεύθερης ζώνης" συνίσταται σε έναν κατάλογο ορισμένων εμπορευμάτων τα οποία μπορούν να εισέλθουν στο έδαφος απαλλαγμένα από τους κοινοτικούς εισαγωγικούς δασμούς και τους εθνικούς φόρους που επιβάλλονται στα εμπορεύματα. Του καθεστώτος αυτού μπορούν να απολαύουν, εντός καθορισμένων ποσοστώσεων, μόνο τα εμπορεύματα που υπάγονται στον κατάλογο. Τα εν λόγω προϊόντα πρέπει να προορίζονται αποκλειστικά για κατανάλωση ή χρήση εντός του εδάφους της κοιλάδας της Αόστα. Η εφαρμογή και η διαχείριση των ποσοστώσεων υπάγονται στην ειδική αρμοδιότητα του Assessorato Regionale dell'Industria e Commercio. Η χρήση των ποσοστώσεων επιβλέπεται από τα τελωνεία και δεν προβλέπεται ουδεμία απαλλαγή από το ΦΠΑ.

3.30. Οι ιταλικές αρχές θεωρούν ότι υπάρχει ελάχιστος ή καθόλου κίνδυνος σοβαρής καταχρήσεως λόγω του αυστηρού υπολογισμού των ορίων των ποσοστώσεων, σε συνδυασμό με την απομακρυσμένη γεωγραφική θέση της περιοχής. Μεταξύ της Αόστα και της υπόλοιπης Ιταλίας, με την οποία συνδέεται μόνο με δύο οδούς, δεν υπάρχουν "φορολογικά τελωνειακά σύνορα". Τα εμπορεύματα που εκτελωνίζονται υπό το καθεστώς αυτό δεν βρίσκονται σε ελεύθερη κυκλοφορία. Σε περίπτωση επανεξαγωγής τους για εμπορικούς λόγους από την κοιλάδα της Αόστα προς την υπόλοιπη Ιταλία θα τους επιβληθούν οι αντίστοιχοι δασμοί.

Συμπεράσματα

3.31. Παρόλο που επί του παρόντος το ποσό των εν λόγω ιδίων πόρων είναι σχετικά χαμηλό, τα εδάφη αυτά παρουσιάζουν έκρυθμες καταστάσεις όταν εξετασθούν από την άποψη της δημιουργίας της ενιαίας αγοράς και της επεκτάσεως των ελεύθερων ή προτιμησιακών καθεστώτων συναλλαγών με γειτονικές τρίτες χώρες. Κάθε έδαφος, με το δικό του τρόπο, δημιουργεί στρέβλωση. Η κατάσταση αυτή, η οποία είναι έκδηλη στα πλαίσια της ενιαίας αγοράς, θα επιδεινωθεί περαιτέρω εάν οι παρακείμενες χώρες ΕΖΕΣ προσχωρήσουν στην Κοινότητα και οι ζώνες αυτές παραμείνουν ως έχουν. 4. ΤΑ ΕΙΔΙΚΑ ΚΑΘΕΣΤΩΤΑ ΣΥΝΑΛΛΑΓΩΝ

4.1. Το Συνέδριο ολοκλήρωσε μία εξέταση των ειδικών καθεστώτων συναλλαγών στο πλαίσιο του τελωνειακού εδάφους της Κοινότητας και της τελωνειακής ενώσεως στην οποία βασίζονται. Αυτά τα καθεστώτα συναλλαγών αφορούν τις σχέσεις μεταξύ ορισμένων μεμονωμένων κρατών μελών και τρίτων χωρών. Όλα προβλέπουν εξαιρέσεις από την έννοια της ελεύθερης κυκλοφορίας των προϊόντων σε ένα ενοποιημένο τελωνειακό έδαφος.

4.2. Σε όλες τις περιπτώσεις τα προϊόντα εισάγονται στο εν λόγω κράτος μέλος ή έδαφος ατελώς ή με μειωμένους δασμούς. Συνεπώς είτε δεν θεωρούνται ότι βρίσκονται σε ελεύθερη κυκλοφορία κατά την έννοια του άρθρου 10 της Συνθήκης ΕΟΚ όταν επαναποστέλλονται σε άλλο κράτος μέλος είτε, στην περίπτωση που θεωρούνται ότι βρίσκονται σε ελεύθερη κυκλοφορία, λαμβάνουν έναν τελωνειακό προορισμό (π.χ. κατανάλωση ή χρήση εντός ορισμένου κράτους μέλους ή περιοχής). Σε αμφότερες τις περιπτώσεις, κατά την επαναποστολή σε άλλο κράτος μέλος πρέπει να καταβληθεί η τελωνειακή οφειλή. Τα ειδικά αυτά καθεστώτα προβλέπονται στο άρθρο 234 της Συνθήκης ΕΟΚ ή σε πρωτόκολλα ή σε πράξεις προσχωρήσεως. Όλα προβλέπουν σημαντικά οφέλη για τους εν λόγω συναλλασσόμενους εταίρους.

4.3. Τα εξεταζόμενα καθεστώτα είναι:

α) οι συναλλαγές μεταξύ Alto Adige και Αυστρίας,

β) μεταξύ Δανίας, αφενός, και Φερόων νήσων και Γροιλανδίας, αφετέρου,

γ) μεταξύ της Γαλλίας και των χωρών Μαγκρέμπ,

δ) το πρώην ενδογερμανικό εμπόριο,

ε) το γερμανικό πρωτόκολλο για τις μπανάνες,

στ)μεταξύ της Γερμανίας και των χωρών της Κομεκόν,

ζ)μεταξύ της Ισπανίας και των Καναρίων νήσων,

η)μεταξύ της Ισπανίας και των Θέουτα και Μελίλια,

θ)εμπόριο βουτύρου μεταξύ Ηνωμένου Βασίλειου και Νέας Ζηλανδίας.

Οι συναλλαγές μεταξύ Alto Adige και Τυρόλου

4.4. Το Alto Adige (13 598 τ. χλμ.) κατέστη μέρος της Ιταλίας μετά τον Πρώτο Παγκόσμιο Πόλεμο. Αποτελεί τμήμα της Κοινότητας καθώς και του τελωνειακού εδάφους αυτής. Ειδικές διατάξεις που απορρέουν από τη Συνθήκη των Παρισίων του 1947 και την Προτιμησιακή Συμφωνία Βορείου/Νοτίου Τυρόλου του 1949 μεταξύ της Ιταλίας και της Αυστρίας αποσκοπούν στην απλούστευση των συναλλαγών μεταξύ της ιταλικής περιοχής του Trentino-Alto Adige και των αυστριακών επαρχιών του Τυρόλου και του Vorarlberg. Στην πραγματικότητα δημιουργήθηκε μία ζώνη ελεύθερων συναλλαγών, η οποία ουσιαστικά αφορούσε το τοπικό εμπόριο των προϊόντων που παράγονταν στην περιοχή. Στο Trentino-Alto Adige κατοικούν 886 898 άτομα.

4.5. Σήμερα, παρόλο που η έκταση του πεδίου εφαρμογής της συμφωνίας έχει περιορισθεί, καθώς τα βιομηχανικά προϊόντα καλύπτονται από τις συμφωνίες ΕΟΚ/ΕΖΕΣ, έχει ακόμη σημασία όσον αφορά τα προϊόντα που δεν καλύπτονται από τη συμφωνία ΕΖΕΣ. Στην πραγματικότητα, αυτή η ειδική εμπορική συμφωνία μεταξύ Trentino-Alto Adige, αφενός, και του Τυρόλου και του Vorarlberg, αφετέρου, αντιπροσωπεύει το 12 % περίπου του συνολικού όγκου των συναλλαγών μεταξύ Ιταλίας και Αυστρίας.

4.6. Τα εμπορεύματα που υπάγονται σε αυτό το απλουστευμένο καθεστώς συναλλαγών ελέγχονται μέσω ποσοστώσεων που ορίζονται σε ετήσια βάση. Κάθε έτος η μόνιμη μεικτή επιτροπή Ιταλίας-Αυστρίας καταρτίζει πίνακες με τις ποσοστώσεις κατά την εισαγωγή και την εξαγωγή. Οι πίνακες αυτοί ορίζουν τις συγκεκριμένες ποσοστώσεις είτε σε αξία είτε σε ποσότητα για κάθε κατηγορία προϊόντων. Τα αρμόδια Εμπορικά Επιμελητήρια είναι υπεύθυνα για τον καθορισμό των ποσοστώσεων αυτών, στο Ίνσμπρουκ ή το Feldkirch για προϊόντα από το Τυρόλο ή το Vorarlberg και στο Bolzano ή το Trento για εμπορεύματα από το Trentino-Alto Adige.

4.7. Τα εμπορεύματα που εκτελωνίζονται δυνάμει της προτιμησιακής συμφωνίας είναι, στην πραγματικότητα, εμπορεύματα που τίθενται σε ελεύθερη κυκλοφορία, υπό τον ειδικό όρο ότι προορίζονται για κατανάλωση εντός της προνομιούχου περιοχής. Από την πλευρά της Κοινότητας τα προϊόντα δεν βρίσκονται σε ελεύθερη κυκλοφορία εκτός Τrentino-Alto Adige. Συνεπώς εάν μεταφερθούν χωρίς περαιτέρω επεξεργασία σε άλλο μέρος της Κοινότητας πρέπει να αποσταλούν ως προϊόντα τρίτης χώρας που δεν βρίσκονται σε ελεύθερη κυκλοφορία.

4.8. Οι ιταλικές τελωνειακές αρχές ελέγχουν τις προτιμησιακές αυτές συναλλαγές, κυρίως επαληθεύοντας αν οι επιχειρήσεις που υποβάλλουν αίτηση για άνοιγμα ποσοστώσεων έχουν την έδρα τους ή κεντρικά γραφεία στην προνομιούχο περιοχή. Εκ των υστέρων έλεγχοι διενεργούνται από τη Guardia di Finanza, η οποία προβαίνει σε ελέγχους σχετικά με τα ευαίσθητα προϊόντα (π.χ. βοδινό) και σε ειδικές έρευνες όταν υπάρχουν λόγοι υποψίας ότι τα προϊόντα που έχουν απαλλαγεί από δασμούς πωλήθηκαν σε επιχειρήσεις που εδρεύουν σε άλλες περιοχές.

Το εμπόριο μεταξύ Δανίας, αφενός, και Φερόων νήσων και Γροιλανδίας, αφετέρου

4.9. Οι Φερόες νήσοι και η Γροιλανδία είναι αυτόνομες περιοχές εντός του Βασιλείου της Δανίας και αποτελούν τρίτες χώρες οι οποίες κατά τις συναλλαγές τους με την Κοινότητα απολαύουν προτιμησιακού καθεστώτος. Το ισχύον καθεστώς των Φερόων νήσων ορίζεται στη Συμφωνία μεταξύ της Ευρωπαϊκής Οικονομικής Κοινότητας, της κυβερνήσεως της Δανίας και της περιφερειακής κυβερνήσεως των Φερόων νήσων και τέθηκε σε ισχύ την 1η Ιανουαρίου 1992(5) ()

. Οι προτιμησιακοί κανόνες των Φερόων νήσων είναι σε μεγάλο βαθμό παρόμοιοι με εκείνους που εφαρμόζονται στις χώρες ΕΖΕΣ. Το καθεστώς της Γροιλανδίας διέπεται από το Σύστημα Γενικευμένων Προτιμήσεων (ΣΓΠ) και το σύστημα προτιμήσεων που παραχωρούνται στις υπερπόντιες χώρες και εδάφη (ΥΧΕ). Οι δύο χώρες δεν αποτελούν τμήμα του τελωνειακού εδάφους της Κοινότητας ούτε της Δανίας. Εντούτοις, σύμφωνα με το άρθρο 20 του δανικού νόμου περί τελωνείων, όλα τα προϊόντα καταγωγής των Φερόων νήσων ή της Γροιλανδίας κατά την εισαγωγή στη Δανία απαλλάσσονται από τους δασμούς. Το 99 % των εξαγωγών των Φερόων νήσων προς τη Δανία και το 90 % της Γροιλανδίας είναι ψάρια και προϊόντα αλιείας.

4.10. Όσον αφορά τα εμπορεύματα των Φερόων νήσων που καλύπτονται από τη νέα συμφωνία, οι δανικές αρχές έχουν καταλήξει ότι το άρθρο 20 του δανικού νόμου περί τελωνείων δεν συμβιβάζεται με αυτήν και πρέπει να τροποποιηθεί. Η συνέπεια είναι ότι, από διοικητική άποψη, από το Μάιο του 1992 πρέπει να καταβάλλονται δασμοί για τα εμπορεύματα των Φερόων νήσων που εισάγονται σε ποσότητες που υπερβαίνουν τις ποσοστώσεις αδασμολόγητων για την Κοινότητα. Ως εκ τούτου, είναι κατανοητό ότι οι δανικές αρχές προτείνουν να τροποποιηθεί αναλόγως ο νόμος περί τελωνείων.

Καθεστώς συναλλαγών μεταξύ της Γαλλικής Δημοκρατίας και των χωρών Μαγκρέμπ (Μαρόκο, Τυνησία και Αλγερία)

4.11. Το Μαρόκο, η Τυνησία και η Αλγερία αποτελούν τρίτες χώρες που απολαύουν, δυνάμει του Συστήματος Γενικευμένων Προτιμήσεων (ΣΓΠ) και των συμφωνιών Μαγκρέμπ, προτιμησιακού καθεστώτος κατά τις συναλλαγές τους με την Κοινότητα ως σύνολο. Και οι τρεις χώρες έχουν επίσης μία ειδική εμπορική σχέση με τη Γαλλία, η οποία στην πραγματικότητα επεκτείνει τις Κοινοτικές Προτιμησιακές Συμφωνίες παρέχοντας επιπλέον προτίμηση όσον αφορά ορισμένα προϊόντα (φρούτα, λαχανικά και φυτικά προϊόντα). Οι ειδικές αυτές ρυθμίσεις απορρέουν από τη Συνθήκη ΕΟΚ, άρθρο 234, παράγραφος 1 και το "Πρωτόκολλο περί των εμπορευμάτων καταγωγής και προελεύσεως ορισμένων χωρών τα οποία απολαύουν ειδικού καθεστώτος κατά την εισαγωγή σε ένα Κράτος μέλος". Οι ρυθμίσεις επισημοποιήθηκαν με ανταλλαγή επιστολών τον Απρίλιο του 1976 μεταξύ της Επιτροπής και των εν λόγω χωρών.

4.12. Δυνάμει του άρθρου 2 του προαναφερθέντος πρωτοκόλλου, τα προϊόντα που εισάγονται στη Γαλλία και απολαύουν αυτού του προτιμησιακού καθεστώτος δεν θεωρούνται ότι βρίσκονται σε ελεύθερη κυκλοφορία στη Γαλλία κατά την έννοια του άρθρου 10 της Συνθήκης όταν επανεξάγονται σε άλλο κράτος μέλος. Εφαρμόζονται τα κανονικά κοινοτικά συστήματα ελέγχου για την εισαγωγή προϊόντων τα οποία διεκδικούν προτιμησιακή μεταχείριση (πιστοποιητικά καταγωγής, κανόνες άμεσης μεταφοράς κλπ.). Οι εκ των υστέρων έλεγχοι που κρίνονται απαραίτητοι διενεργούνται από το αρμόδιο τμήμα της τελωνειακής υπηρεσίας.

4.13. Ως αποτέλεσμα των ερευνών του Συνεδρίου και των εκπεφρασμέων ανησυχιών σχετικά με τα επίπεδα του εκ των υστέρων ελέγχου επί των επανεξαγωγών, οι γαλλικές αρχές απεφάσισαν να αυξήσουν τους ελέγχους τους. Τούτο θα απαιτεί από τους εμπόρους που συμμετέχουν να υπογράψουν δέσμευση, η οποία συνεπάγεται τη χρήση κοινοτικού εγγράφου διαμετακομίσεως, στο οποίο θα αναφέρεται ότι τα προϊόντα δεν βρίσκονται σε ελεύθερη κυκλοφορία με την έννοια του άρθρου 10 της Συνθήκης σε περίπτωση επαναποστολής σε άλλο κράτος μέλος. Η τήρησή του θα είναι εντούτοις πολύ δύσκολο να διασφαλισθεί από τη στιγμή που εγκαθιδρύθηκε η ενιαία αγορά.

Το πρώην ενδογερμανικό εμπόριο

4.14. Τα γεγονότα πρόλαβαν τις έρευνες του Συνεδρίου. Η ενοποίηση της Γερμανίας είχε ως αποτέλεσμα το καθεστώς του ενδογερμανικού εμπορίου να έχει σήμερα ιστορικό μόνον ενδιαφέρον. Το προηγούμενο καθεστώς είχε ωστόσο σημαντικές επιπτώσεις, και αποτελεί το σημαντικότερο ίσως παράδειγμα ειδικού καθεστώτος συναλλαγών που είχε μέχρι σήμερα να αντιμετωπίσει η Κοινότητα.

4.15. Η Λαοκρατική Δημοκρατία της Γερμανίας (ΛΔΓ) αποτελούσε μέρος του γερμανικού τελωνειακού εδάφους και κατά τον τρόπο αυτό τα προϊόντα της ΛΔΓ κατά την είσοδό τους στην Ομοσπονδιακή Δημοκρατία της Γερμανίας (ΟΔΓ) δεν διέσχιζαν τελωνειακά σύνορα. Ως εκ τούτου τα προϊόντα καταγωγής της ΛΔΓ δεν υπέκειντο σε δασμούς ή σε ΦΠΑ κατά τη μεταφορά τους στην ΟΔΓ. Εφόσον είχαν ολοκληρωθεί όλες οι κατάλληλες διατυπώσεις όλα τα προϊόντα αυτά εθεωρούντο ότι ευρίσκοντο σε ελεύθερη κυκλοφορία στις Ευρωπαϊκές Κοινότητες. Αυτό το ενδογερμανικό εμπόριο είχε ληφθεί υπόψη στη Συνθήκη περί ιδρύσεως της Ευρωπαϊκής Οικονομικής Κοινότητας μέσω ειδικού πρωτοκόλλου και είχε αναγνωρισθεί από το άρθρο 4 στοιχείο α) του κανονισμού (ΕΟΚ) αριθ. 2151/84 του Συμβουλίου σχετικά με το τελωνειακό έδαφος της Κοινότητας.

4.16. Όσον αφορά τον όγκο συναλλαγών και το χαρακτήρα των εμπορευμάτων αυτών, η ειδική αυτή εμπορική σχέση είναι ίσως μία από τις δυσκολότερες που είχε να αντιμετωπίσει η Κοινότητα.

4.17. Αφενός τα προϊόντα καταγωγής της ΛΔΓ τα οποία εισέρχονταν απ' ευθείας στην ΟΔΓ δεν υπόκεινταν σε κανέναν από τους κοινοτικούς δασμούς, εισφορές ή ποσοστώσεις και αφετέρου οι απ' ευθείας εξαγωγές από την ΛΔΓ σε άλλα κράτη μέλη υπόκεινταν σε όλες αυτές τις επιβαρύνσεις όπως και σε εκείνες που προβλέπονται από τα κοινά καθεστώτα της Κοινότητας για τις εισαγωγές στην Κοινότητα προϊόντων από χώρες με κρατικό εμπόριο.

4.18. Έτσι, υπήρχε το πρόβλημα ότι κάθε σημαντική επανεξαγωγή εμπορευμάτων από την ΛΔΓ μέσω της ΟΔΓ μπορούσε να προκαλέσει στρέβλωση του εμπορίου και να καταστρατηγήσει τις ποσοστώσεις κατά την εισαγωγή και την πληρωμή εισαγωγικών δασμών και εισφορών. Επιπλέον, υπήρχαν τα προβλήματα σχετικά με τα προϊόντα τρίτων χωρών που εισάγονταν στην ΟΔΓ μέσω της ΛΔΓ με το πρόσχημα του ενδογερμανικού εμπορίου.

4.19. Οι τελωνειακές αρχές της ΟΔΓ θέσπισαν διάφορες διοικητικές διαδικασίες προκειμένου να αποφύγουν τις στρεβλώσεις στην κοινοτική αγορά και να προστατεύσουν τους κοινοτικούς ίδιους πόρους καθώς και τους εθνικούς φόρους. Οι διαδικασίες αυτές προέβλεπαν:

α)τη διαδικασία χορηγήσεως άδειας εισαγωγής,

β)την υποχρέωση προσκομίσεως των εμπορευμάτων στα τελωνεία,

γ)την παρακολούθηση των επιχειρήσεων που συμμετέχουν στις συναλλαγές αυτές από την υπηρεσία φορολογικού ελέγχου (Betriebspruefung) και την υπηρεσία τελωνειακών ερευνών (Zollfahndung).

4.20. Δυνάμει του πρωτοκόλλου, τα κράτη μέλη είχαν το δικαίωμα να λάβουν μέτρα για την πρόληψη των δυσκολιών που απέρρεαν από το ενδογερμανικό εμπόριο, αλλά μόνο η Γαλλία και οι χώρες της Μπενελούξ έκαναν χρήση του δικαιώματος αυτού.

4.21. Το 1988 τα εμπορεύματα της ΛΔΓ που εισήλθαν στην ΟΔΓ ήταν αξίας 6 788,7 εκατ. DM (3 335,1 εκατ. ECU), ποσό το οποίο εφαρμόζοντας ένα σταθμισμένο μέσο συντελεστή της τάξεως του 4,6 % σημαίνει ότι λόγω του Πρωτοκόλλου δεν εισπράχθηκαν δασμοί της τάξεως των 160 εκατ. DM (78,6 εκατ. ECU) περίπου. Το 1986 η Επιτροπή υπελόγισε ότι η επανεξαγωγή των προϊόντων της ΛΔΓ σε άλλα κράτη μέλη ήταν της τάξεως των 45 εκατ. DM (19,1 εκατ. ECU), ποσό το οποίο ισοδυναμεί με δυνητική απώλεια δασμών της τάξεως των 2,07 εκατ. DM (1,02 εκατ. ECU). Από την άλλη πλευρά δεν καταβάλλονταν επιστροφές κατά την εξαγωγή για προϊόντα της ΚΓΠ που υπάγονταν στο ενδογερμανικό εμπόριο.

Το Πρωτόκολλο περί της δασμολογικής ποσοστώσεως για τις εισαγωγές μπανανών στην Ομοσπονδιακή Δημοκρατία της Γερμανίας

4.22. Το Πρωτόκολλο, το οποίο υπεγράφη στις 25 Μαρτίου 1957, προβλέπει μία ετήσια ποσόστωση εισαγωγής άνευ δασμού για μπανάνες της κλάσης ex 08.01 της ονοματολογίας των Βρυξελλών. Η ιστορική βάση του πρωτοκόλλου αυτού βρίσκεται στην επιθυμία της ΟΔΓ να διασφαλίσει, όσο είναι δυνατόν, τις προμήθειες μπανανών οι οποίες προγενέστερα πραγματοποιούνταν ατελώς δυνάμει του δασμολογίου εισαγωγών της ΟΔΓ. Τη στιγμή αυτή το πλήρες ποσοστό του δασμού είναι της τάξεως του 20 %. Οι εισαγωγές από τις χώρες ΑΚΕ/ΥΧΕ και την Τουρκία πραγματοποιούνται ατελώς.

4.23. Για τον υπολογισμό της ποσοστώσεως χρησιμοποιείται ένα ποσοστό βάσεως ίσο με το 75 % των εισαγωγών του 1956. Επιτρέπεται μία ετήσια αύξηση σύμφωνα με έναν τύπο συγκρίσεως της διαφοράς που υφίσταται μεταξύ των συνολικών ποσοτήτων που εισήχθησαν κατά το προηγούμενο έτος και των ποσοτήτων που εισήχθησαν το 1956. Η ποσόστωση αυτή για το 1956 ήταν 290 000 τόνοι μπανανών. Από τη βάση αυτή η ποσότητα αυξήθηκε σταθερά εντός των επιτρεπομένων ορίων στους 892 000 τόνους το 1990. Το 1990 οι καθαρές εισαγωγές μπανανών στην ΟΔΓ από όλες τις πηγές (κατανάλωση) ήταν 1 117 114 τόνοι και το 1991 ήταν 1 295 683 τόνοι.

4.24. Η αξία εισαγωγής 1 τόνου μπανανών το 1990 κυμαινόταν μεταξύ 1 000 και 1 200 DM (491 και 589,5 ECU). Τούτο σημαίνει ότι η συνολική αξία των ποσοστώσεων του 1990 για τους γερμανούς εισαγωγείς/καταναλωτές μπανανών αντιστοιχεί σε εισαγωγικούς δασμούς που δεν καταβλήθηκαν ύψους τουλάχιστον 178 400 000 DM (87 643 020 ECU) (δηλ. 892 000 x 1 000 x 20 % DM).

4.25. Η ποσόστωση των 1 350 000 τόνων για το 1992 αντιπροσώπευσε απώλεια ιδίων πόρων για την Κοινότητα της τάξεως των 270 εκατ. DM (132,6 εκατ. ECU), ποσό ίσο με το 0,9 % περίπου των συνολικών εσόδων της Κοινότητας από δασμούς και με το 3,8 % των συνολικών δασμών που εισπράττονται στη Γερμανία.

4.26. Ο νόμιμος τελωνειακός χαρακτήρας των "υπό ποσόστωση μπανανών" σημαίνει ότι βρίσκονται σε ελεύθερη κυκλοφορία στην Κοινότητα υπό τον ειδικό προορισμό να καταναλωθούν στην ΟΔΓ. Το ίδιο το πρωτόκολλο δεν θέτει κανένα όρο όσον αφορά την επανεξαγωγή ή το χαρακτήρα, αλλά στην πραγματικότητα οι γερμανικές αρχές έχουν διοικητικούς κανόνες που αποσκοπούν στην πρόληψη της επανεξαγωγής των εμπορευμάτων αυτών στα πλαίσια ενός καθεστώτος ελεύθερης κυκλοφορίας. Οι υπό ποσόστωση μπανάνες μπορούν να επανεξαχθούν μόνον εφόσον είναι δυνατόν να αποδειχθεί ότι κατά τη στιγμή της εξαγωγής καταβάλλονται οι δασμοί που ισχύουν για τις τρίτες χώρες.

4.27. Κάθε επανεξαγωγή μπανανών που έχουν εισαχθεί ατελώς δυνάμει των ποσοστώσεων θα αποτελούσε στην πραγματικότητα κατάχρηση του πρωτοκόλλου ανεξάρτητα από το χαρακτήρα, διότι θα σήμαινε ότι έχουν ορισθεί υψηλότερες ετήσιες ποσοστώσεις από ό,τι απαιτείται για την κάλυψη της γερμανικής αγοράς μπανανών.

4.28. Το πλήρες ποσοστό του δασμού για τις μπανάνες είναι της τάξεως του 20 %, ένα από τα υψηλότερα ποσοστά δασμών του κοινού δασμολογίου. Το δεδομένο αυτό από μόνο του αποδεικνύει ότι απαιτείται υψηλότερος βαθμός προστασίας της αγοράς.

4.29. Έτσι, όπως έχει σήμερα η κατάσταση, ενώ από τη μία πλευρά το κράτος μέλος με τη μεγαλύτερη κατανάλωση μπανανών ανά κάτοικο (13,4 kg ετησίως) αποκτά το μεγαλύτερο μέρος των μπανανών ατελώς από χώρες στις οποίες εφαρμόζονται πλήρως οι δασμοί, από την άλλη η Κοινότητα πρέπει να λάβει ειδικά μέτρα για την υποστήριξη της παραγωγής μπανάνας στο έδαφος της Κοινότητας και των χωρών ΑΚΕ/ΥΧΕ. Ταυτόχρονα, η Επιτροπή επιτρέπει σε ορισμένα κράτη μέλη να εφαρμόζουν ενδοκοινοτική επίβλεψη και άλλα μέτρα όσον αφορά τις μπανάνες, προκειμένου να προστατεύσουν τους παραδοσιακούς προμηθευτές τους μπανανών από τις χώρες ΑΚΕ (π.χ. το Ηνωμένο Βασίλειο, η Γαλλία και η Ιταλία) (6) ()

.

4.30. Είναι αμφίβολο εάν η παρούσα κατάσταση είναι εκείνη που επεδίωκαν οι αρχηγοί κυβερνήσεων με την υπογραφή του πρωτοκόλλου για τις εισαγωγές μπανανών στη Γερμανία το 1957. Τα όσα επακολούθησαν αποτελούν ένα σαφές παράδειγμα του τι μπορεί να συμβεί όταν στην κοινοτική νομοθεσία περιλαμβάνεται μία ειδική εμπορική συμφωνία αορίστου διάρκειας. Τούτο συνέβη παρόλο που το άρθρο 4 του πρωτοκόλλου προβλέπει τη δυνατότητα καταργήσεως ή τροποποιήσεως της ποσοστώσεως.

4.31 Ωστόσο, στις 7 Αυγούστου 1992 η Επιτροπή υπέβαλε πρόταση κανονισμού για την κοινή οργάνωση της αγοράς στον τομέα της μπανάνας. Μεταξύ άλλων θεμάτων, αυτός ο κανονισμός θα αντικαθιστούσε ορισμένες εθνικές ρυθμίσεις που παρακωλύουν την επίτευξη ενιαίας αγοράς για τις μπανάνες. Στις 13 Φεβρουαρίου το Συμβούλιο εξέδωσε τον κανονισμό (ΕΟΚ) αριθ. 404/93 του Συμβουλίου για την κοινή οργάνωση της αγοράς στον τομέα της μπανάνας. Οι νέες ρυθμίσεις, οι οποίες θα τεθούν σε ισχύ από την 1η Ιουλίου 1993, θα τερματίσουν το καθεστώς αδασμολόγητης ποσόστωσης εισαγωγών που ισχύει στην ΟΔΓ.

Το γερμανικό εμπόριο με τις χώρες της Κομεκόν

4.32. Η ενσωμάτωση της πρώην ΛΔΓ στην Κοινότητα και το τελωνειακό έδαφος αυτής λόγω της ενοποιήσεως της Γερμανίας σήμαινε ότι έπρεπε να ληφθούν υπόψη ορισμένες εμπορικές συμφωνίες που είχε συνάψει η πρώην ΛΔΓ με τις χώρες της Κομεκόν.

4.33. Έτσι, ο κανονισμός (ΕΟΚ) του Συμβουλίου αριθ. 3568/90 της 4ης Δεκεμβρίου 1990 προβλέπει την αναστολή των εισαγωγικών δασμών στην πρώην ΛΔΓ για προϊόντα καταγωγής Βουλγαρίας, Τσεχοσλοβακίας, Ουγγαρίας, Πολωνίας, Ρουμανίας, ΕΣΣΔ και Γιουγκοσλαβίας (χώρες Κομεκόν) όταν η εισαγωγή των προϊόντων αυτών καλύπτεται από τις προϋπάρχουσες συμφωνίες.

4.34. Αυτή η ειδική διάταξη θεσπίσθηκε για περιορισμένη χρονική περίοδο από τις 3 Οκτωβρίου 1990 έως τις 31 Δεκεμβρίου 1992 και περιλαμβάνει την περιοριστική διάταξη σύμφωνα με την οποία τα προϊόντα τίθενται σε ελεύθερη κυκλοφορία και καταναλώνονται στο έδαφος της πρώην ΛΔΓ ή υφίστανται εκεί μεταποίηση σε επαρκή βαθμό ώστε να λαμβάνουν την κοινοτική καταγωγή. Ο τελωνειακός έλεγχος του καθεστώτος περιλαμβάνει σύστημα αδειών εισαγωγής το οποίο συνδυάζεται με τον έλεγχο του ειδικού προορισμού των εν λόγω προϊόντων.

4.35. Το Συνέδριο διεξήγαγε έναν επιτόπιο έλεγχο του καθεστώτος ελέγχου κατά το Φεβρουάριο και το Δεκέμβριο 1991. Τα βασικά συμπεράσματα είναι τα εξής:

α)το σύστημα εκδόσεως αδειών ήταν στην αρχή βραδύτατο. Το Φεβρουάριο του 1991 το Υπουργείο παρουσίαζε καθυστέρηση δύο περίπου μηνών. Συνεπώς όλες οι εισαγωγές έπρεπε να πραγματοποιηθούν επί προσωρινής βάσεως χωρίς να διασφαλίζεται η είσπραξη των ενδεχόμενων δασμών. Από τον Οκτώβριο του 1991 έπρεπε να κατατίθενται εγγυήσεις-

β)οι συναλλαγές είχαν μειωθεί σημαντικά καθώς κατά τους τρεις τελευταίους μήνες του 1990 είχε χρησιμοποιηθεί μόνο το 7 % περίπου της ποσοστώσεως-

γ)οι τελωνειακές αρχές άρχισαν να διενεργούν ελέγχους όσον αφορά τον ειδικό προορισμό μόνο το δεύτερο εξάμηνο του 1991.

4.36. Το Συνέδριο επισημαίνει ότι, παρά τις δυσκολίες που ανέκυψαν λόγω της ενσωματώσεως της ΛΔΓ και της προσαρμογής της στη νέα κατάσταση, αναγνωρίστηκε ότι το καθεστώς έπρεπε να ισχύσει για ένα αυστηρά περιορισμένο χρονικό διάστημα. Το αρχικό χρονικό περιθώριο ορίστηκε για την 31η Δεκεμβρίου 1992, πράγμα που διασφάλιζε ότι δεν θα προκληθεί στρέβλωση του εμπορίου με την εγκαθίδρυση της ενιαίας αγοράς. Εντούτοις, η Επιτροπή υπέβαλε στις 18 Ιανουαρίου 1993 πρόταση κανονισμού του Συμβουλίου που παρατείνει την προθεσμία αυτή μέχρι τις 31 Δεκεμβρίου 1993, εν αναμονή της πλήρους διαμόρφωσης της εμπορικής πολιτικής της Κοινότητας έναντι των χωρών αυτών.

Το εμπόριο των Καναρίων νήσων με την ηπειρωτική Ισπανία

4.37. Την 1η Ιουλίου 1991 οι Κανάριοι νήσοι, μέρος του Βασιλείου της Ισπανίας, ενετάχθησαν στο τελωνειακό έδαφος της Ευρωπαϊκής Κοινότητας. Το Συμβούλιο, με τον κανονισμό (ΕΟΚ) αριθ. 1911/91, απεφάσισε ότι η ένταξη αυτή έπρεπε να πραγματοποιηθεί προοδευτικά. Συνεπώς οι Κανάριοι νήσοι αντιμετωπίζονται σήμερα με τον ίδιο τρόπο όπως η ηπειρωτική Ισπανία και για την απόδειξη του χαρακτήρα των προϊόντων χρησιμοποιούνται τα έγγραφα που προβλέπονται από το κοινό δασμολόγιο. Η κοινή γεωργική και αλιευτική πολιτική εφαρμόζεται τώρα στις νήσους, λαμβάνοντας υπόψη τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά της παραγωγής των Καναρίων νήσων. Από την 1η Ιουλίου 1992 η Κοινή Γεωργική Πολιτική εφαρμόζεται στις Καναρίους Νήσους με ορισμένες παρεκκλίσεις. Για παράδειγμα, εξαιρούνται από το καθεστώς αυτό οι μπανάνες.

4.38. Προ της 1ης Ιουλίου 1991, μεταξύ των Καναρίων νήσων και του συνόλου της Κοινότητας ίσχυαν ορισμένες προτιμησιακές συμφωνίες. Εφαρμόζονταν επίσης πρόσθετα προτιμησιακά καθεστώτα χάρη στα οποία τα προϊόντα αλιείας και οι μπανάνες καταγωγής Καναρίων νήσων δικαιούνταν απαλλαγή από τους δασμούς κατά την εισαγωγή στην ηπειρωτική Ισπανία, δεν εθεωρείτο όμως ότι τα προϊόντα αυτά ευρίσκονταν σε ελεύθερη κυκλοφορία κατά την έννοια του άρθρου 10 της Συνθήκης ΕΟΚ όταν επαναποστέλλονταν σε άλλο κράτος μέλος.

4.39. Προ της 1ης Ιουλίου 1991, ο μοναδικός κίνδυνος για τους ιδίους πόρους είχε σχέση με τα προϊόντα αλιείας, καθώς ίσχυαν διαφορετικές ποσοστώσεις για την Ισπανία και την υπόλοιπη Κοινότητα. Εάν οι λοιπές κοινοτικές ποσοστώσεις εξαντλούνταν πριν από τις ισπανικές ποσοστώσεις, υπήρχε κίνδυνος διαφυγής μέσω της Ισπανίας προς τα κράτη μέλη, αν και σε ποσοστά προσχωρήσεως. Για το λόγο αυτό η ενσωμάτωση στην τελωνειακή ένωση της Κοινότητας εξαλείφει τούτο τον κίνδυνο.

4.40. Παρόλο που είναι δυνατή, η επανεξαγωγή ψαριών δεν θεωρήθηκε εντούτοις ως πιθανή σημαντική οικονομική δραστηριότητα καθώς τα ψάρια που εισάγονταν στην Ισπανία απαιτείτο να ικανοποιούν μία κερδοφόρο τοπική αγορά. Για τις μπανάνες ο κίνδυνος ήταν μικρός, καθώς δεν παράγονται στην ηπειρωτική Ισπανία.

4.41. Επιπλέον ο νέος κανονισμός προβλέπει την κατάργηση του φόρου "arbitrio insular tarifa especial" των Καναρίων νήσων την 31η Δεκεμβρίου 1992. Η κατά περίπτωση επιβολή του φόρου αυτού σε ορισμένα ευαίσθητα προϊόντα μπορεί να συνεχισθεί μέχρι την 31η Δεκεμβρίου 2000. Πράγματι, το Δεκέμβριο του 1992 η Επιτροπή υπέβαλε πρόταση για παράταση της εφαρμογής της επιβάρυνσης κατά την εισαγωγή ορισμένων ευαίσθητων προϊόντων στις Καναρίους νήσους από άλλα μέρη της Κοινότητας.

4.42. Η εισαγωγή του κοινού δασμολογίου θα ολοκληρωθεί εντός της ίδιας μεταβατικής περιόδου. Εάν κατά τη διάρκεια της περιόδου αυτής οι δασμολογικές διαφορές οδηγήσουν σε στρεβλώσεις του εμπορίου, η Επιτροπή διατηρεί το δικαίωμα εισπράξεως της διαφοράς των εισαγωγικών δασμών όταν τα εμπορεύματα υπό καθεστώς ελεύθερης κυκλοφορίας στις Καναρίους Νήσους εισέρχονται σε άλλα τμήματα του τελωνειακού εδάφους της Κοινότητας. Πράγματι, βάσει του κανονισμού (ΕΟΚ) αριθ. 1605/92, οι δασμοί του κοινού δασμολογίου που εφαρμόζονται σε εισαγωγές ενός ευρέος φάσματος βιομηχανικών προϊόντων έχουν ανασταλεί πλήρως από την 1η Ιουλίου 1991 μέχρι την 31η Δεκεμβρίου 1995.

4.43. Εντούτοις, το Συνέδριο επεσήμανε ότι, δυνάμει του άρθρου 6 παράγραφος 3 του νέου κανονισμού, η εφαρμογή του Κοινού Δασμολογίου στις Καναρίους νήσους θα πραγματοποιείται με την επιφύλαξη ειδικών δασμολογικών μέτρων ή με παρεκκλίσεις από την κοινή εμπορική πολιτική, εφόσον παραστεί ανάγκη, για ορισμένα ευαίσθητα προϊόντα. Επομένως το κοινό δασμολόγιο μπορεί να μην εφαρμόζεται πλήρως σε ένα μέρος της Κοινότητας. Το Συνέδριο θεωρεί ότι οι διατάξεις αυτές θα πρέπει να παρακολουθηθούν.

Το εμπόριο της Θέουτα και της Μελίλια με την ηπειρωτική Ισπανία

4.44. Τα εδάφη της Θέουτα και της Μελίλια, τα οποία βρίσκονται στην μεσογειακή ακτή της Βορείου Αφρικής, αποτελούν τμήμα του Βασιλείου της Ισπανίας, και ως εκ τούτου τμήμα της Ευρωπαϊκής Κοινότητας, όχι όμως και του τελωνειακού εδάφους της Κοινότητας.

4.45. Η νομική βάση του εδαφικού καθεστώτος με τις Ευρωπαϊκές Κοινότητες περιλαμβάνεται στο πρωτόκολλο αριθ. 2 της Πράξεως Προσχωρήσεως του Βασιλείου της Ισπανίας στις Ευρωπαϊκές Κοινότητες. Το καθεστώς αυτό επιβεβαιώνεται στον κανονισμό (ΕΟΚ) του Συμβουλίου αριθ. 2151/84, άρθρο 1.

4.46. Μεταξύ της Μελίλια και της Θέουτα και του συνόλου της Κοινότητας ισχύει ορισμένο προτιμησιακό καθεστώς. Εφαρμόζεται επίσης ένα πρόσθετο προτιμησιακό καθεστώς με την ηπειρωτική Ισπανία δυνάμει του οποίου τα προϊόντα καταγωγής της Θέουτα ή της Μελίλια δικαιούνται απαλλαγής από τους δασμούς. Τα προϊόντα αυτά δεν θεωρούνται ότι βρίσκονται σε ελεύθερη κυκλοφορία κατά την έννοια του άρθρου 10 της Συνθήκης ΕΟΚ όταν επαναποστέλλονται σε άλλο κράτος μέλος.

4.47. Δυνάμει της ισπανικής νομοθεσίας, τα εν λόγω εδάφη ορίζονται ως περιοχές που απαλλάσσονται από τους δασμούς, οι οποίες ως εκ τούτου καθίστανται στην πραγματικότητα αδασμολόγητες ζώνες. Για το λόγο αυτό ο όγκος των συναλλαγών αδασμολόγητων προϊόντων με μη μόνιμους κατοίκους είναι σημαντικός.

Το εμπόριο βουτύρου μεταξύ Ηνωμένου Βασιλείου και Νέας Ζηλανδίας

4.48. Στη Συνθήκη του 1972 της Προσχωρήσεως του Ηνωμένου Βασιλείου προβλέπεται ειδικό καθεστώς για τις συνεχιζόμενες εισαγωγές βουτύρου στο Ηνωμένο Βασίλειο από τη Νέα Ζηλανδία με ειδικούς όρους. Οι εν λόγω όροι, οι οποίοι ορίζονται στο άρθρο 5 παράγραφος 2 του πρωτοκόλλου αριθ. 18, προβλέπουν ειδική μειωμένη εισφορά για το βούτυρο που εισάγεται από τη Νέα Ζηλανδία. Οι ισχύουσες ρυθμίσεις λήγουν στις 31 Δεκεμβρίου 1993, ενώ μέχρι την 1η Οκτωβρίου 1993 το Συμβούλιο πρέπει να αποφασίσει σχετικά με τη διατήρηση των έκτακτων ρυθμίσεων μετά την 1η Ιανουαρίου 1994(7) ()

.

4.49. Το βούτυρο που εισάγεται υπό τους όρους αυτούς δεν βρίσκεται σε ελεύθερη κυκλοφορία και οι αρχές του Ηνωμένου Βασιλείου οφείλουν να διασφαλίζουν ότι δεν εξέρχεται από το έδαφός του. Οι απώλειες εισφορών δυνάμει του ειδικού καθεστώτος λόγω της χορηγούμενης απαλλαγής από τις εισφορές ανέρχονται, σύμφωνα με την εκτίμηση του κοινοτικού προϋπολογισμού, στο 1 εκατ. ECU για το 1991.

Συμπεράσματα

4.50. Τα καθεστώτα που εξετάζονται στην παρούσα έκθεση αντικατοπτρίζουν τις δυσκολίες που υφίστανται και τις επακόλουθες, πολύπλοκες ορισμένες φορές, διατάξεις ελέγχου που πρέπει να προβλέπουν τα μεμονωμένα κράτη μέλη προκειμένου να διασφαλίζεται ότι οι ειδικές προτιμησιακές συναλλαγές δεν προκαλούν στρεβλώσεις ή μεταγενέστερες απώλειες στους ίδιους πόρους της Κοινότητας. Το Συνέδριο επεσήμανε τις προσπάθειες που καταβάλλουν τα κράτη μέλη επί του θέματος αυτού.

4.51. Σε μία τελωνειακή ένωση μεταξύ κυρίαρχων κρατών μελών είναι αναπόφευκτο να απαιτηθεί η πραγματοποίηση ορισμένων σχετικών ρυθμίσεων προκειμένου να ληφθούν υπόψη οι προγενέστερες προτιμησιακές διμερείς συναλλαγές και να επιτραπεί η προσαρμογή των πρώην εμπορικών εταίρων στη νέα κατάσταση. Ανεξάρτητα από τη νομική φύση των καθεστώτων, ο καθορισμός χρονικού ορίου ή μεταβατικής περιόδου για την προσαρμογή των εμπορικών εταίρων στη νέα κατάσταση είναι προτιμητέα και συνήθης πρακτική, η οποία όμως δεν εφαρμόσθηκε και ως εκ τούτου ορισμένες από αυτές τις σημαντικότατες εμπορικές σχέσεις δεν υπόκεινται σε χρονικά όρια.

4.52. Η κατάσταση αυτή μπορεί να προκαλέσει στρεβλώσεις του εμπορίου από το 1993, που η τελωνειακή ένωση της Κοινότητας και η εδαφική της εφαρμογή εισέρχονται στην καθ' όλα νέα φάση της ενιαίας αγοράς. Επιπλέον, δεν είναι πλέον δυνατό στις τελωνειακές αρχές να ελέγχουν τις επανεξαγωγές βάσει εγγράφων διαδικασιών, αφού αυτές δεν υφίστανται πλέον.

4.53. Το Συνέδριο θεωρεί ότι η κατάσταση μετά την 1η Ιανουαρίου 1993 πρέπει να παρακολουθηθεί και να ληφθούν μέτρα σε περίπτωση που συμβούν στρεβλώσεις εμπορίου οι οποίες θα έχουν ως επακόλουθο την απώλεια ιδίων πόρων. 5. ΤΑ ΧΩΡΙΚΑ ΥΔΑΤΑ, ΤΑ ΕΣΩΤΕΡΙΚΑ ΥΔΑΤΑ ΚΑΙ Ο ΕΝΑΕΡΙΟΣ ΧΩΡΟΣ

5.1. Τα χωρικά ύδατα, τα εσωτερικά ύδατα και ο εναέριος χώρος των κρατών μελών αποτελούν τμήμα του τελωνειακού εδάφους [κανονισμός (ΕΟΚ) αριθ. 2151/84 του Συμβουλίου, άρθρο 1 παράγραφος 2, άρθρα 5 και 6]. Το τμήμα της υφαλοκρηπίδας το οποίο βρίσκεται εκτός των χωρικών υδάτων της Κοινότητας δεν αποτελεί τμήμα του τελωνειακού εδάφους. Το άρθρο 5 παράγραφος 1 ορίζει ότι οι διατάξεις που έχουν θεσπισθεί από τα κράτη μέλη για τα χωρικά τους ύδατα εξακολουθούν να εφαρμόζονται έως τη θέσπιση κοινοτικών διατάξεων για τους τομείς αυτούς.

5.2. Παρόλο που υφίστανται εθνικά τελωνειακά καθεστώτα που διέπουν τα εφόδια πλοίων και αεροσκαφών, επί του παρόντος οι μόνες κοινοτικές διατάξεις στον τομέα αυτό είναι αυτές που προβλέπουν υπό ορισμένους όρους την αναστολή δασμών για αγαθά που προορίζονται για ενσωμάτωση σε πλοία ή εξέδρες γεώτρησης και εκμετάλλευσης, καθώς και σε πολιτικά αεροσκάφη, και για αγαθά προς χρήση σε πολιτικά αεροσκάφη(8) ()

. Στις 8 Μαρτίου 1978, η Επιτροπή υπέβαλε πρόταση λεπτομερούς κανονισμού του Συμβουλίου σχετικά με το θέμα των εφοδίων (ΕΕ αριθ. C 73 της 23.3.1978), η πρόταση όμως δεν εγκρίθηκε από το Συμβούλιο.

5.3. Παρόμοια, δεν εγκρίθηκε μία πρόταση οδηγίας του Συμβουλίου σχετικά με το κοινοτικό καθεστώς του ΦΠΑ και των ειδικών φόρων καταναλώσεως που εφαρμόζεται για τον ανεφοδιασμό πλοίων, αεροσκαφών και διεθνών τραίνων, η οποία υποβλήθηκε στο Συμβούλιο τον Ιανουάριο του 1980 (ΕΕ αριθ. C 31 της 8.2.1980).

5.4. Υπό τις συνθήκες αυτές το Συνέδριο έπρεπε να πραγματοποιήσει άμεσες έρευνες σε κάθε κράτος μέλος σχετικά με τα εθνικά καθεστώτα, και ειδικότερα με εκείνα που σχετίζονται με τις δασμολογικές απαλλαγές για προμήθειες και καύσιμα για αεροσκάφη, πλοία και εξέδρες άντλησης πετρελαίου.

5.5. Η μεγαλύτερη επίδραση των μεμονωμένων καθεστώτων είναι το ύψος των ειδικών φόρων καταναλώσεως και του ΦΠΑ και η ανάγκη προστασίας των εθνικών εσόδων. Επί παραδείγματι, σχεδόν όλοι οι υδρογονάνθρακες που χρησιμοποιούνται ως καύσιμα από τα πλοία και τα αεροσκάφη της Κοινότητας έχουν διυλισθεί στην Κοινότητα και συνεπώς βρίσκονται σε ελεύθερη κυκλοφορία. Η απαλλαγή από τον ειδικό φόρο καταναλώσεως και το ΦΠΑ που προβλέπεται για τους υδρογονάνθρακες αποτελεί εντούτοις σημαντικό παράγοντα για τον ενδιαφερόμενο χρήστη και το κράτος μέλος.

5.6. Όλα τα κράτη μέλη μεριμνούν για τη διαφύλαξη των εθνικών φόρων καταναλώσεως και του ΦΠΑ και για τη διασφάλιση του ότι οι εθνικές τους αεροπορικές και ναυτιλιακές εταιρείες δεν τίθενται σε μειονεκτική θέση. Ελλείψει κοινοτικής νομοθεσίας, ο μόνος βασικός παράγοντας ο οποίος συνδέει όλα τα υφιστάμενα καθεστώτα στα κράτη μέλη είναι η ύπαρξη διεθνών συμφωνιών. Εξαιτίας αυτού, το γεγονός ότι παρ' όλη τη σημασία τους δεν διαφαίνεται να υπάρχει καμμία πρόθεση ενοποιήσεως της κοινοτικής τελωνειακής νομοθεσίας στον τομέα αυτό προξενεί ακόμη μεγαλύτερη έκπληξη.

5.7. Το 1993 το τελωνειακό έδαφος της Κοινότητα αποτελεί μία ολοκληρωμένη εσωτερική αγορά χωρίς ελέγχους στα σύνορα. Προκειμένου να επιτευχθεί η κατάσταση αυτή επικρατεί η γενική αντίληψη ότι σε όλα τα κράτη μέλη πρέπει να εφαρμόζονται οι ίδιοι κανόνες.

5.8. Τα παραδείγματα που ακολουθούν καταδεικνύουν εντούτοις ότι οι κανόνες των κρατών μελών που διέπουν τις προμήθειες των πλοίων και αεροσκαφών μπορεί να διαφέρουν σε σημαντικό βαθμό. Στις περιγραφές αυτές, στον όρο "αδασμολόγητο" συμπεριλαμβάνονται οι απαλλαγές από τους εισαγωγικούς δασμούς, το ΦΠΑ και τους ειδικούς φόρους καταναλώσεως. Τα παραδείγματα αυτά δεν είναι τα μόνα.

Πλοία

5.9. Ορισμένα κράτη μέλη δεν επιτρέπουν να χρησιμοποιούνται αδασμολόγητα εφόδια κατά τις εσωτερικές ή εγχώριες συγκοινωνίες, συμπεριλαμβανομένων των πλοίων που εκτελούν παράκτια ταξίδια, π.χ. στην Ισπανία, την Ιρλανδία, την Πορτογαλία και το Ηνωμένο Βασίλειο.

5.10. Άλλα κράτη μέλη επιτρέπουν στα πλοία που καταπλέουν από το εξωτερικό να χρησιμοποιούν τις προμήθειές τους όταν υπάρχει φορτίο το οποίο παραμένει επί του πλοίου για μετέπειτα λιμάνι, όχι όμως και να φορτώνουν συμπληρωματικά εφόδια. Τούτο, επί παραδείγματι, επιτρέπεται στο Ηνωμένο Βασίλειο, το οποίο όμως σφραγίζει τις προμήθειες σε κρασιά, οινοπνευματώδη και καπνό που υπόκεινται σε υψηλούς δασμούς προκειμένου να αποτρέψει τη χρήση τους.

5.11. Οι χώρες της Μπενελούξ εφαρμόζουν παρόμοια συστήματα. Βάσει ποσοτικών περιορισμών, οι ολλανδικές αρχές επιτρέπουν στο πλήρωμα και στους επιβάτες αδασμολόγητες αγορές κρασιών, οινοπνευματωδών και καπνού επαρκείς για το ταξίδι στις χώρες της Μπενελούξ ή ακόμη κατά το διάστημα που ένα πλοίο είναι στο λιμάνι ή δεξαμενίζεται προς επισκευή.

5.12. Η Ισπανία εφαρμόζει παρόμοιες αυστηρώς υπολογισμένες ποσότητες αλλά δεν επιτρέπει στα ιδιωτικά σκάφη αναψυχής να φορτωθούν αδασμολόγητα εφόδια.

Αεροσκάφη

5.13. Οι διαφορές είναι ακόμη εντονότερες στις απαλλαγές από το ΦΠΑ επί των καυσίμων και των εφοδίων των αεροσκαφών. Στην πλειοψηφία των κρατών μελών δεν παρέχεται ουδεμία απαλλαγή στις εσωτερικές πτήσεις των αεροσκαφών που έχουν ως βάση το εθνικό έδαφος. Εντούτοις, παραχωρούνται ατέλειες σε αεροσκάφη της Κοινότητας και τρίτων χωρών. Άλλα κράτη μέλη βασίζουν τις απαλλαγές από το ΦΠΑ στα συγκριτικά επίπεδα εισοδήματος μεταξύ της εσωτερικής και διεθνούς τους κινήσεως.

5.14. Η Γαλλία, επί παραδείγματι, παραχωρεί απαλλαγή από το ΦΠΑ για όλες τις ανάγκες σε προμήθειες και καύσιμα των αερομεταφορέων δεδομένου ότι το 80 % των συνολικών εσόδων προέρχεται από τη διεθνή κίνηση. Όλες οι πτήσεις μεταφοράς επιβατών και εμπορευμάτων, συμπεριλαμβανομένων των εσωτερικών, είναι επιλέξιμες για όλες τις απαλλαγές από φόρους επί των καυσίμων που χρησιμοποιούνται στη Γερμανία, αλλά οι προμήθειες τροφοδοσίας για κατανάλωση κατά την πτήση είναι επιλέξιμες μόνο στην περίπτωση διεθνών πτήσεων.

5.15. Το ιταλικό σύστημα επεκτείνεται στα ιδιωτικά αεροσκάφη, αλλά προχωρεί ακόμη περισσότερο χορηγώντας απαλλαγή από τους δασμούς, το φόρο μεταποιήσεως και το ΦΠΑ στις εθνικές εταιρείες που προσφέρουν προγραμματισμένες ή ναυλωμένες πτήσεις μεταφοράς επιβατών ή εμπορευμάτων ανεξαρτήτως προορισμού.

Συμπεράσματα

5.16. Κάθε στρέβλωση του ανταγωνισμού η οποία απορρέει από τις ανωμαλίες στα καθεστώτα των κρατών μελών έχει διάφορα αποτελέσματα στα έσοδα των κρατών μελών και στους ίδιους πόρους της Κοινότητας που προέρχονται από την έμμεση φορολογία. Η ανάγκη για αλλαγές πρέπει να εξετασθεί στο πλαίσιο της εσωτερικής αγοράς, η οποία λειτουργεί από την 1η Ιανουαρίου 1993. 6. ΑΛΛΑ ΕΥΡΩΠΑΪΚΑ ΕΔΑΦΗ, ΘΥΛΑΚΟΙ, ΚΡΑΤΗ ΚΑΙ ΥΠΕΡΠΟΝΤΙΑ ΕΔΑΦΗ ΚΡΑΤΩΝ ΜΕΛΩΝ

6.1. Το παρόν τμήμα περιγράφει την κατάσταση που επικρατεί σε ορισμένα εδάφη και κράτη τα οποία ως επί το πλείστον δεν αποτελούν τμήμα του τελωνειακού εδάφους, μολονότι σε ορισμένες περιπτώσεις αποτελούν στην πραγματικότητα τμήμα της Κοινότητας.

Το γερμανικό έδαφος Buesingen

6.2. Ο θύλακος του Buesingen, ο οποίος γεωγραφικά βρίσκεται στην Ελβετία, με πληθυσμό 1 660 κατοίκους, αποτελεί τμήμα της Κοινότητας, όχι όμως και του τελωνειακού εδάφους αυτής [κανονισμός (ΕΟΚ) αριθ. 2151/84 του Συμβουλίου, άρθρο 1]. Το καθεστώς του Buesingen θεσπίσθηκε στη Συνθήκη της 23ης Νοεμβρίου 1964 μεταξύ της ΟΔΓ και της Ελβετικής Συνομοσπονδίας. Όσον αφορά τους κοινοτικούς ίδιους πόρους, δεν πραγματοποιείται είσπραξη δασμών ή εισφορών διότι στην πράξη το Buesingen θεωρείται μέρος της Ελβετίας και αποτελεί τμήμα του τελωνειακού εδάφους αυτής. Συνεπώς, δεν αποδίδονται ίδιοι πόροι ούτε προβλέπεται ουδεμία νομισματική εξίσωση μεταξύ των δύο χωρών για τους δασμούς ή τους φόρους που εισπράττονται από τις ελβετικές αρχές.

Η κοινότητα Campione d'Italia

6.3. Ευρισκόμενος στην όχθη της λίμνης Λουγκάνο που περιβάλλεται από παντού από ελβετικό έδαφος, o θύλακος του Campione d'Italia (2,6 τ. χλμ.) με 3 000 κατοίκους αποτελεί τμήμα της Κοινότητας, όχι όμως και του τελωνειακού εδάφους αυτής [κανονισμός (ΕΟΚ) αριθ. 2151/84 του Συμβουλίου, άρθρο 1]. Βάσει μίας συμφωνίας modus vivendi μεταξύ της Ιταλίας και της Ελβετίας, το Campione d'Italia θεωρείται για τελωνειακούς σκοπούς τμήμα της Ελβετίας. Όσον αφορά τους κοινοτικούς ίδιους πόρους δεν εισπράττονται δασμοί ή εισφορές. Επιπλέον δεν προβλέπεται ουδεμία νομισματική εξίσωση μεταξύ των δύο κρατών για τυχόν δασμούς ή φορολογικές επιβαρύνσεις που εισπράττονται από τις ελβετικές αρχές και μπορεί να οφείλονται στο Campione d'Italia.

Τα γαλλικά υπερπόντια διαμερίσματα (DOM)

6.4. Με το γαλλικό νόμο αριθ. 46-451 της 19ης Μαρτίου 1946, η Γουαδελούπη, η Μαρτινίκα, η Ρεϋνιόν και η Γουϊάνα απέκτησαν το καθεστώς διαμερισμάτων της Γαλλικής Δημοκρατίας. Το γεγονός αυτό ελήφθη υπόψη στη Συνθήκη για την ίδρυση της Οικονομικής Κοινότητας [Συνθήκη ΕΟΚ άρθρο 227 παράγραφος 2]. Κατά τον τρόπο αυτό τα DOM αποτελούν αναπόσπαστο μέρος της Κοινότητας και του τελωνειακού εδάφους της Κοινότητας και εφαρμόζονται όλοι οι τελωνειακοί κανόνες της Κοινότητας. Επιβάλλεται εντούτοις ένας τοπικός φόρος, η εισφορά θαλάσσης ("Octroi de Mer"), επί όλων των προϊόντων που εισάγονται στα DOM, ανεξαρτήτως καταγωγής. Το 1988, τα έσοδα από την είσπραξη της εισφοράς θαλάσσης επί των προϊόντων καταγωγής Κοινότητας ανήλθαν στο ποσό των 2 173 171 886 FF (312 534 520 ECU).

6.5. Η εισφορά θαλάσσης μπορεί να φαίνεται εκτός του πνεύματος της τελωνειακής ενώσεως. Στο πλαίσιο αυτό το Συνέδριο επισημαίνει την απόφαση 89/688/ΕΟΚ του Συμβουλίου της 22ας Δεκεμβρίου 1989 για την αναμόρφωση της εισφοράς θαλάσσης μέχρι την 31η Δεκεμβρίου 1992 το αργότερο και την πρόσφατη απόφαση του Δικαστηρίου(9) ()

. Τον Ιούλιο του 1992 η Γαλλία ψήφισε νόμο ο οποίος αναμορφώνει την εισφορά θαλάσσης σύμφωνα με τις κατευθυντήριες γραμμές της αποφάσεως του Συμβουλίου.

Μαγιόττε, Σαιν Πιερ και Μικελόν και γαλλικά υπερπόντια εδάφη (ΤΟΜ)

6.6. Κανένα από τα εδάφη αυτά δεν αποτελεί τμήμα της Κοινότητας ούτε του τελωνειακού εδάφους της Κοινότητας. Για την εφαρμογή του κοινού δασμολογίου όλα αντιμετωπίζονται ως τρίτες χώρες. Επίσης, το καθεστώς των εδαφών αυτών προβλέπει προτιμησιακές εμπορικές συμφωνίες. Στις συναλλαγές μεταξύ των εδαφών αυτών και της Ευρωπαϊκής Κοινότητας μπορούν να εφαρμόζονται τόσο το καθεστώς των υπερποντίων χωρών και εδαφών όσο και το καθεστώς του συστήματος γενικευμένων προτιμήσεων. Τα καθεστώτα αυτά προβλέπουν την εισαγωγή και θέση σε ελεύθερη κυκλοφορία στην ΕΚ με μειωμένους εισαγωγικούς δασμούς και/ή γεωργικές εισφορές ορισμένων προϊόντων που προέρχονται από τα εδάφη αυτά. Κανένα από τα εδάφη αυτά δεν έχει ειδικό επιπλέον καθεστώς με τη Γαλλία πέραν και εκτός αυτού που ισχύει μεταξύ των εδαφών αυτών και του συνόλου της Κοινότητας.

6.7. Το Συνέδριο επισημαίνει ότι ο κανονισμός (ΕΟΚ) αριθ. 2151/84 του Συμβουλίου δεν αναγνωρίζει την έννοια των "εδαφικών κοινοτήτων". Δυνάμει του άρθρου 1 του εν λόγω κανονισμού, το τελωνειακό έδαφος της Κοινότητας περιλαμβάνει "το τελωνειακό έδαφος της Γαλλικής Δημοκρατίας" πλην των υπερποντίων εδαφών.

6.8. Από την άλλη πλευρά, οι αποφάσεις σχετικά με τη σύνδεση των υπερποντίων εδαφών και χωρών με την Κοινότητα (αποφάσεις του Συμβουλίου αριθ. 80/1186/ΕΟΚ, 86/283/ΕΟΚ, 90/146/ΕΟΚ και 91/482/ΕΟΚ) επεσήμαναν τις τροποποιήσεις που επήλθαν στο νομικό καθεστώς των Μαγιόττε, Σαιν Πιερ και Μικελόν με τους νόμους αριθ. 76-1212 της 24ης Δεκεμβρίου 1976 και αριθ. 85-586 της 11ης Ιουνίου 1985. Το Μαγιόττε περιγράφεται ως "εδαφική κοινότητα" στην απόφαση 80/1186/ΕΟΚ και στην απόφαση του 1986 χρησιμοποιείται ίδιος χαρακτηρισμός για το Σαιν Πιερ και Μικελόν.

6.9. Πρέπει εντούτοις να σημειωθεί ότι η διάκριση που πραγματοποιείται στη Γαλλία μεταξύ "εδαφικών κοινοτήτων" και των υπερποντίων εδαφών δεν έχει ουδεμία επίπτωση στο καθεστώς των εν λόγω εδαφών όσον αφορά την κοινοτική νομοθεσία. Το Συνέδριο έχει παρατηρήσει ότι αυτές οι ασάφειες στον ορισμό του τελωνειακού εδάφους έχουν εξαλειφθεί στο πλαίσιο του νέου τελωνειακού κώδικα της Κοινότητας (κανονισμός (ΕΟΚ) αριθ. 2913/92 του Συμβουλίου).

Η γερμανική νήσος Ελιγολάνδη

6.10. Η νήσος Ελιγολάνδη με τους 1 900 κατοίκους της αποτελεί τμήμα της Κοινότητας όχι όμως και του τελωνειακού εδάφους αυτής. Το "αδασμολόγητο" αυτό καθεστώς αποκτήθηκε στο πλαίσιο της αγγλο-γερμανικής αποικιακής συμφωνίας της 1ης Ιουλίου 1890, όταν η κατοχή της νήσου περιήλθε από τη Μεγάλη Βρετανία στη Γερμανία. Το ειδικό καθεστώς διατηρήθηκε και αναγνωρίσθηκε από την κοινοτική νομοθεσία και το γερμανικό νόμο περί τελωνείων αριθ. 2 άρθρο 2 παράγραφος 3. Κατά τον τρόπο αυτό, στα εμπορεύματα που εισάγονται στη νήσο Ελιγολάνδη δεν επιβάλλονται κοινοτικοί δασμοί και δεν εφαρμόζεται ο γερμανικός ΦΠΑ, οι εξαγωγές από τα κράτη μέλη είναι απηλλαγμένες του ΦΠΑ ενώ πραγματοποιούνται επιστροφές επί των εξαγωγών γεωργικών προϊόντων. Κάθε χρόνο επισκέπτονται την Ελιγολάνδη περίπου 465 000 τουρίστες.

6.11. Οι κάτοικοι της νήσου Ελιγολάνδης και οι επιχειρήσεις ζουν βασικά από τον κλάδο της θεραπευτικής, τον τουρισμό και τον εξοπλισμό πλοίων. Ο προϋπολογισμός της νήσου χρηματοδοτείται κατά το 50 % από τους δασμούς που επιβάλλουν οι τοπικές αρχές στις εισαγωγές καπνού, οινοπνευματωδών, μπύρας, καφέ και τσαγιού στην Ελιγολάνδη. Οι εμπορικές επιχειρήσεις της νήσου αγοράζουν τα προϊόντα τους ως επί το πλείστον από το τελωνειακό έδαφος της Κοινότητας, ειδικότερα από τα ελεύθερα λιμάνια και τις δημόσιες τελωνειακές αποθήκες. Ορισμένες φορές επίσης εισάγουν προϊόντα άμεσα από τις χώρες ΕΖΕΣ, ενώ δεν πραγματοποιούνται εξαγωγές εμπορευμάτων που προέρχονται από την Ελιγολάνδη.

6.12. Όσον αφορά τις ατέλειες των ταξιδιωτών, η Ελιγολάνδη εφαρμόζει το ίδιο καθεστώς με κάθε τρίτη χώρα. Έτσι, επί παραδείγματι, τα αναμνηστικά που αγοράζονται στην Ελιγολάνδη από τουρίστες εκτελωνίζονται από τα τελωνεία της κατά την αναχώρηση των ταξιδιωτών από τη νήσο. Το τελωνείο αυτό υπάγεται στο κεντρικό τελωνείο Αμβούργου-Χαρβούργου. Ως "προωθημένο" τελωνείο, βασικά διεκπεραιώνει τελωνειακά καθήκοντα που συμπεριλαμβάνουν τον έλεγχο των τουριστών οι οποίοι αναχωρούν από τη νήσο, την είσπραξη των δασμών και εισφορών για τα εμπορεύματα που υπερβαίνουν τις ατέλειες των ταξιδιωτών και τον εκτελωνισμό ασυνόδευτων αποσκευών και ταχυδρομικών δεμάτων. Το 1990 το τελωνείο της Ελιγολάνδης εισέπραξε συνολικά 133 861,85 DM (65 762,7 ECU) από δασμούς και ΦΠΑ.

Γιβραλτάρ

6.13. Το Γιβραλτάρ παρεχωρήθη στη Βρετανία με τη συνθήκη ειρήνης μεταξύ της Ισπανίας και της Βρετανίας που υπεγράφη στην Ουτρέχτη το 1713 και από το 1830 έχει το καθεστώς της Αποικίας του Στέμματος του Ηνωμένου Βασιλείου. Δυνάμει του άρθρου 227 παράγραφος 4 της Συνθήκης για την ίδρυση της Ευρωπαϊκής Οικονομικής Κοινότητας, το Γιβραλτάρ αποτελεί τμήμα της Κοινότητας ("Οι διατάξεις της παρούσας συνθήκης εφαρμόζονται στα ευρωπαϊκά εδάφη, για τις εξωτερικές σχέσεις των οποίων υπεύθυνο είναι ένα κράτος μέλος"). Το άρθρο 28 της Πράξεως προσχωρήσεως του Ηνωμένου Βασιλείου προβλέπει πράγματι ότι δεν εφαρμόζονται στο Γιβραλτάρ οι πράξεις της Κοινότητας σχετικά με την γεωργική πολιτική και οι πράξεις της Κοινότητας σχετικά με την εναρμόνιση των φόρων κύκλου εργασιών.

6.14. Σύμφωνα με την άποψη του Συνεδρίου, το γεγονός ότι το κοινοτικό δασμολόγιο δεν εφαρμόζεται στο Γιβραλτάρ ενώ το Γιβραλτάρ δεν αποτελεί τμήμα του τελωνειακού εδάφους της Κοινότητας έρχεται σε αντίθεση με τις διατάξεις του άρθρου 227, παρ. 4.

6.15. Ως εκ τούτου, τα τελωνειακά έσοδα του Γιβραλτάρ δεν αποτελούν μέρος των εσόδων της Κοινότητας. Έτσι, αν και μέρος της Κοινότητας, το Γιβραλτάρ θεωρείται πραγματικά καθ' όλα τα σημεία και από κάθε άποψη ως τρίτη χώρα όσον αφορά τα προϊόντα που αποτελούν το αντικείμενο συναλλαγών. Οι εξαγωγές προϊόντων τοπικής καταγωγής προς την Κοινότητα απολαύουν των κανονικών προτιμησιακών όρων (ΣΓΠ).

Άγιον Όρος

6.16. Το Άγιον Όρος είναι ένα διοικητικά αυτόνομο τμήμα της Ελλάδας και ως εκ τούτου αποτελεί τμήμα της Κοινότητας και του τελωνειακού εδάφους της. Η ανάπτυξη του μοναχισμού στο Άγιον Όρος χρονολογείται από χιλιετίας. Από το 1926 το Άγιον Όρος έχει καθεστώς "Θεοκρατικής Δημοκρατίας", η οποία διοικείται από την Ιερά Κοινότητα υπό την επίβλεψη ενός Έλληνα διοικητή και μικρής ελληνικής αστυνομικής δυνάμεως. Όλοι οι μοναχοί πρέπει να λαμβάνουν την ελληνική υπηκοότητα.

6.17. Το ειδικό καθεστώς του Όρους Άθως διασφαλίζεται από το άρθρο 105 του Ελληνικού Συντάγματος και από την Κοινή Δήλωση που περιλαμβάνεται στην πράξη προσχωρήσεως της Ελλάδας.

6.18. Όσον αφορά τους κοινοτικούς ίδιους πόρους, προβλέπεται η διατήρηση ορισμένων προνομίων δασμολογικών ατελειών καθώς και απαλλαγών από φόρους που εφαρμόζονται από τις ελληνικές αρχές.

Το κράτος του Βατικανού

6.19. Το κυρίαρχο ανεξάρτητο κράτος του Βατικανού είναι μία τρίτη χώρα, η οποία δεν αποτελεί μέρος της Κοινότητας ούτε του τελωνειακού εδάφους αυτής. Το τελωνειακό καθεστώς διέπεται από τη τελωνειακή συμφωνία μεταξύ Ιταλίας-Βατικανού της 30ής Ιουνίου 1930, η οποία τέθηκε σε ισχύ την 1η Αυγούστου 1931. Η συμφωνία, η οποία ισχύει ακόμη, επιτρέπει την πλήρη απαλλαγή από τους κοινοτικούς δασμούς και εισφορές. Οι επιστροφές κατά την εξαγωγή καταβάλλονται για επιλέξιμα γεωργικά προϊόντα τα οποία παραδίδονται στο κράτος του Βατικανού. Το κράτος δεν περιορίζεται μόνο στην ίδια την πόλη- περιλαμβάνει επίσης τις πολλές άλλες εταιρείες, ιδρύματα και υπηρεσίες της Αγίας Έδρας που βρίσκονται σε κτίρια σε ολόκληρη τη Ρώμη.

6.20. Η πόλη-κράτος του Βατικανού δεν διαθέτει τελωνειακή υπηρεσία. Υπάρχει ωστόσο στενή συνεργασία μεταξύ των υπηρεσιών του Κυβερνήτη του Βατικανού και του 1ου τελωνειακού διαμερίσματος της Ρώμης. Η εν λόγω υπηρεσία ελέγχει τα καθεστώτα διαμετακομίσεως προκειμένου να διασφαλισθεί ότι τα εμπορεύματα που προορίζονται για το Βατικανό παραλαμβάνονται πράγματι. Στην πραγματικότητα σύμφωνα με το καθεστώς, οι τελωνειακές διατυπώσεις ολοκληρώνονται στο ίδιο το Βατικανό, μία από τις λίγες περιπτώσεις όπου οι διατυπώσεις για τη διαμετακόμιση ολοκληρώνονται εκτός του τελωνειακού εδάφους της Κοινότητας. Ασκείται αυστηρός έλεγχος εγγράφων και υψηλό ποσοστό υλικών ελέγχων από τους τελωνειακούς υπαλλήλους και τους υπαλλήλους της Guardia di Finanza οι οποίοι έχουν μόνιμη βάση στην πλατεία απέναντι από την Υπηρεσία Εμπορευμάτων του Βατικανού.

6.21. Δυνάμει της τελωνειακής συμφωνίας του 1930, οι λίγες εξαγωγές των προϊόντων καταγωγής του Βατικανού στην Ιταλία πραγματοποιούνται ατελώς δυνάμει προτιμήσεως. Επίσης κατά την εισαγωγή επιβάλλεται στα προϊόντα ο ΦΠΑ. Τα προϊόντα αυτά είναι φορολογητέα εάν εξαχθούν σε άλλο κράτος μέλος.

6.22. Τα άτομα που είναι επιλέξιμα