ΥΠΟΜΝΗΜΑ ΤΗΣ ΣΥΜΒΟΥΛΕΥΤΙΚΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΚΟΙΝΟΤΗΤΑΣ ΑΝΘΡΑΚΑ ΚΑΙ ΧΑΛΥΒΑ

για τα θέματα που σχετίζονται με τη λήξη της συνθήκης ΕΚΑΧ το 2002

(95/C 206/06)

(Κείμενο που παρουσιάζει ενδιαφέρον για τον ΕΟΧ)

(Εγκρίθηκε ομόφωνα, με μία ψήφο κατά, κατά την 320ή σύνοδο της 28ης Ιουνίου 1995)

Η συμβουλευτική επιτροπή της Ευρωπαϊκής Κοινότητας Άνθρακα και Χάλυβα υπενθυμίζει τις προηγούμενες θέσεις της, όσον αφορά τη λήξη της συνθήκης ΕΚΑΧ, και ιδιαίτερα:

- το υπόμνημά της για το μέλλον της συνθήκης ΕΚΑΧ, το οποίο εγκρίθηκε στις 20 Νοεμβρίου 1992 (1),

- το υπόμνημά της για το μέλλον των χρηματοοικονομικών δραστηριοτήτων της ΕΚΑΧ, το οποίο εγκρίθηκε στις 22 Μαρτίου 1994 (2).

Αυτά τα δύο υπομνήματα, τα οποία εγκρίθηκαν ομόφωνα, είχαν λάβει υπόψη τους τα γνωστά κατά την εποχή εκείνη έγγραφα του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, του Συμβουλίου και της Επιτροπής, και συγκεκριμένα, όσον αφορά το υπόμνημα της 24ης Μαρτίου 1994, το έγγραφο εργασίας της Επιτροπής, της 20ής Οκτωβρίου 1993, με το οποίο ενημερώθηκαν τα στοιχεία της ανακοίνωσης προς το Συμβούλιο σχετικά με το μέλλον της συνθήκης ΕΚΑΧ - χρηματοοικονομικές πτυχές (1).

Η συμβουλευτική επιτροπή έλαβε γνώση των εγγράφων που δημοσιεύθηκαν έκτοτε για το ίδιο θέμα από τα αρμόδια ευρωπαϊκά όργανα, και ειδικότερα:

- των συμπερασμάτων του Συμβουλίου για το μέλλον της συνθήκης ΕΚΑΧ της 22ας Απριλίου 1994 (2),

- του ψηφίσματος του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου σχετικά με το σχέδιο επιχειρησιακού προϋπολογισμού της ΕΚΑΧ για το 1995 της 26ης Οκτωβρίου 1994 (3),

- της γνώμης της επιτροπής έρευνας, τεχνολογικής ανάπτυξης και ενέργειας του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου σχετικά με τη λειτουργία της συνθήκης για την Ευρωπαϊκή Ένωση με την προοπτική της διακυβερνητικής διάσκεψης του 1996 της 23ης Φεβρουαρίου 1995 (4),

- της έκθεσης της επιτροπής δημοσιονομικού ελέγχου του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου σχετικά με τη χορήγηση απαλλαγής στην Επιτροπή για τη διαχείριση της ΕΚΑΧ για το οικονομικό έτος 1993 της 22ας Μαρτίου 1995 (5),

- των ετήσιων εκθέσεων του Ευρωπαϊκού Ελεγκτικού Συνεδρίου σχετικά με τη λογιστική και χρηματοοικονομική διαχείριση της Ευρωπαϊκής Κοινότητας Άνθρακα και Χάλυβα (η τελευταία έκθεση αφορά το έτος 1993) (6).

Η συμβουλευτική επιτροπή, πεπεισμένη, όπως και το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, ότι είναι άμεση ανάγκη να υιοθετηθεί μια περισσότερο πολιτική και σφαιρική αντιμετώπιση των διαφόρων θεμάτων που σχετίζονται με τη λήξη της συνθήκης ΕΚΑΧ, εκτιμά ότι οφείλει να αναπροσαρμόσει και να συντονίσει τις θέσεις της στο θέμα αυτό. Πράγματι:

- από το 1992 έως το 1994 η χαλυβουργική βιομηχανία πέρασε μια ακόμη βαθιά κρίση η οποία κατέδειξε τη συνεχή ανάγκη πραγματοποίησης διαρθρωτικών προσαρμογών, πράγμα που συνεπάγεται σοβαρότατες βιομηχανικές, κοινωνικές και περιφερειακές επιπτώσεις,

- η δημοσίευση από την Επιτροπή μιαςΠράσινης Βίβλου με τίτλο «Για μια ενεργειακή πολιτική της Ευρωπαϊκής Ένωσης» (7) έδωσε το έναυσμα για μια μεγάλης σημασίας συζήτηση σχετικά με τη μακροπρόθεσμη προσέγγιση του θέματος, στα πλαίσια της οποίας πρέπει να ενταχθεί το μέλλον της ανθρακοβιομηχανίας,

- η πρόσφατη διεύρυνση της Ευρωπαϊκής Ένωσης, η οποία περιλαμβάνει πλέον 15 κράτη μέλη, και η μεσοπρόθεσμη επέκτασή της και σε άλλες χώρες, κυρίως της Κεντρικής και Ανατολικής Ευρώπης, έχει και θα έχει σημαντικές συνέπειες για τις βιομηχανίες άνθρακα και χάλυβα.

Η συμβουλευτική επιτροπή, η οποία δημιουργήθηκε από τη συνθήκη ΕΚΑΧ ως φορέας διαλόγου μεταξύ της Επιτροπής και των επαγγελματικών κύκλων (παραγωγοί, εργαζόμενοι, χρήστες και έμποροι), αλλά και μεταξύ των κύκλων αυτών πέραν των εθνικών συνόρων, εκτιμά ότι είναι κατ' εξοχήν αρμόδια και ικανή να εκφέρει γνώμη σχετικά με τις διατάξεις της συνθήκης και τη συγκεκριμένη εφαρμογή τους. Είναι, επίσης, σε θέση να διατυπώσει γνώμη για την επίδραση που είχαν οι διατάξεις της συνθήκης ΕΚΑΧ στο ριζικό διαρθρωτικό μετασχηματισμό τον οποίο υπέστησαν οι βιομηχανίες αυτές εδώ και 40 και πλέον έτη, καθώς και για τις κυκλικές συγκυριακές εξελίξεις που επηρεάζουν, ειδικότερα, τη χαλυβουργία.

1. ΓΕΝΙΚΕΣ ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΕΙΣ

Η συμβουλευτική επιτροπή επιβεβαιώνει τις θέσεις αρχής που είχε εκφράσει και κατά το παρελθόν, ήτοι:

1.1. ότι η συνθήκη ΕΚΑΧ πρέπει να παραμείνει σε ισχύ έως το 2002 ως αυτόνομο νομικό μέσο και ότι πρέπει να συνεχίσει να εφαρμόζεται κανονικά έως την ημερομηνία αυτή, λαμβανομένων, πάντως, υπόψη των ειδικότερων παρατηρήσεων που ακολουθούν παρακάτω 7

1.2. ότι ορισμένοι κανόνες της συνθήκης ΕΚΑΧ που έχουν αποδείξει τη χρησιμότητά τους πρέπει να μεταφερθούν στη συνθήκη ΕΚ, όπως προβλέπει η ανακοίνωση την οποία υπέβαλε η Επιτροπή στο Συμβούλιο στις 15 Μαρτίου 1991 (8) 7

1.3. ότι η Ευρωπαϊκή Επιτροπή πρέπει να εξακολουθήσει να επιζητεί τη στενή συνεργασία της συμβουλευτικής επιτροπής όσον αφορά τη χάραξη της πολιτικής της Ένωσης στον τομέα της ανθρακοβιομηχανίας και της χαλυβουργίας, καθώς και όσον αφορά τους μελλοντικούς προβληματισμούς και τα διάφορα ζητήματα που σχετίζονται με τη λήξη της συνθήκης ΕΚΑΧ το 2002.

2. ΕΙΔΙΚΕΣ ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΕΙΣ

Η συμβουλευτική επιτροπή διατυπώνει παρακάτω τις παρατηρήσεις και τα σχόλιά της όσον αφορά ορισμένες ειδικές διατάξεις της συνθήκης ΕΚΑΧ:

2.1. Η συμβουλευτική επιτροπή διαπιστώνει ότι τα στατιστικά μέσα που διαθέτει η ΕΚΑΧ, όπως αυτά αναπτύχθηκαν από τη Στατιστική Υπηρεσία στο βιομηχανικό, οικονομικό, εμπορικό και κοινωνικό τομέα, είναι κατά τη γνώμη όλων των ενδιαφερόμενων φορέων απολύτως ικανοποιητικά.

Ειδικότερα, η εκ των προτέρω ανακοίνωση των επενδυτικών προγραμμάτων και η παροχή πληροφοριών για την ικανότητα παραγωγής αυξάνουν τη διαφάνεια όσον αφορά τις αποφάσεις για πραγματοποίηση επενδύσεων, χωρίς να δημιουργούν νομικά προβλήματα στον τομέα του ανταγωνισμού. Αντίθετα, η διαφάνεια αυτή, ενώ αποτελεί, παράλληλα, σημαντικό στοιχείο του συνήθους ανταγωνισμού, είναι χρήσιμη για τους παραγωγούς, τους εμπόρους και τους χρήστες, καθώς και για την παρακολούθηση του ανταγωνισμού.

Η κατάρτιση βραχυπρόθεσμων και μακροπρόθεσμων εκτιμήσεων, καθώς και η τακτική αναθεώρησή τους, ενισχύουν τη συνολική ανταγωνιστικότητα και διευκολύνουν την πραγματοποίηση ανεκτών, από κοινωνική άποψη, αναπροσαρμογών για το προσωπικό, σε περίπτωση διαρθρωτικής κρίσης.

Όλα τα στατιστικά μέσα καθώς και η υποχρέωση ενημέρωσης των επιχειρήσεων και της Επιτροπής, πρέπει να διατηρηθούν όχι μόνο έως την εκπνοή της συνθήκης ΕΚΑΧ αλλά και μετά την ημερομηνία αυτή

2.2. Η συμβουλευτική επιτροπή συνιστά τη χορήγηση αποκλειστικής αρμοδιότητας σε μία και μόνη ευρωπαϊκή αρχή στον τομέα του ανταγωνισμού, εν προκειμένω στην Επιτροπή, όπως προβλέπει η συνθήκη ΕΚΑΧ.

Η έκταση των αρμοδιοτήτων και, ειδικότερα, ο έλεγχος εκ των προτέρων (a priori), σε συνεννόηση με τις αντίστοιχες επιχειρήσεις, προσφέρουν ακόμη μεγαλύτερη ασφάλεια δικαίου στις επιχειρήσεις αυτές, είναι δε κανόνες που έχουν αποδείξει τη χρησιμότητά τους.

Ο επιμερισμός των υπερθνικών αρμοδιοτήτων, που βρίσκονται μέχρι σήμερα στα χέρια μιας και μόνης αρχής στον τομέα του ανταγωνισμού, δηλαδή της Επιτροπής, θα αποτελούσε, στη σημερινή κατάσταση στην οποία βρίσκεται η ευρωπαϊκή κοινή αγορά, οπισθοδρόμηση. Οι αρμοδιότητες της Επιτροπής και οι κανόνες που έχουν αποδείξει τη χρησιμότητά τους πρέπει να διατηρηθούν μετά τη λήξη της συνθήκης.

2.3. Η συμβουλευτική επιτροπή θεωρεί τα ευέλικτα μέσα το οποία διαθέτει η Επιτροπή των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων για την αντιμετώπιση των κρίσεων και την διά του τρόπου αυτού μείωση - κυρίως όσον αφορά την αγορά χάλυβα - των συνεπειών που προκαλεί συχνά η μείωση της ζήτησης, ως μέσο της συνθήκης ΕΚΑΧ που αποδείχθηκε εξαιρετικά χρήσιμο. Το μέσο αυτό δεν είναι απαραίτητο να τροποποιηθεί έως τη λήξη της συνθήκης.

Εφότου δημιουργήθηκε η ΕΚΑΧ, η ευρωπαϊκή χαλυβουργική βιομηχανία πέρασε πολλούς συγκυριακούς κύκλους μεγάλης έκτασης, ενώ και στο μέλλον θα είναι ασφαλώς εκτεθειμένη σε ισχυρές κυκλικές διακυμάνσεις. Για την αντιμετώπιση έκτακτων καταστάσεων αυτού του είδους, πρέπει να εξακολουθήσει να υπάρχει μια δέσμη κατάλληλων μέσων, πριν από την εφαρμογή των οποίων πρέπει, πάντως, να γίνονται διαβουλεύσεις με όλους τους ενδιαφερόμενους φορείς.

Έκτακτες καταστάσεις αυτού του είδους προβλέπεται να υπάρξουν και μετά τη λήξη της συνθήκης ΕΚΑΧ, πράγμα που σημαίνει ότι πρέπει να εξακολουθήσει να υπάρχει δυνατότητα αντιμετώπισής τους στα πλαίσια μιας κοινοτικής προσέγγισης.

2.4. Η συμβουλευτική επιτροπή επιμένει για μια ακόμη φορά στην άποψή της, ότι οι αρχές που διέπουν τη χορήγηση οικονομικών ενισχύσεων από τα κράτη μέλη στους τομείς που υπάγονται στη συνθήκη ΕΚΑΧ πρέπει να παραμείνουν σε εφαρμογή.

2.4.1. Έτσι, όσον αφορά τη χαλυβουργική βιομηχανία, η αυστηρή απαγόρευση των ενισχύσεων, και ιδίως των επενδυτικών επιδοτήσεων ή των επιδοτήσεων λειτουργίας που προκαλούν στρεβλώσεις του ανταγωνισμού, πρέπει να διατηρηθεί και μετά την εκπνοή της συνθήκης ΕΚΑΧ, λαμβανομένου υπόψη του γεγονότος ότι ο ισχύων κώδικας ενισχύσεων δεν επιτρέπει τη χορήγηση κρατικών ενισχύσεων παρά μόνο σε εξαιρετικές ειδικές περιπτώσεις.

Κατόπιν επανειλημμένων παραβιάσεων του κανόνα περί απαγορεύσεως των κρατικών ενισχύσεων, η Επιτροπή και το Συμβούλιο ανέλαβαν τη δέσμευση να μην επιτρέψουν πλέον στο μέλλον νέες εξαιρέσεις από τον κανόνα αυτό. Με τα δεδομένα αυτά, η συμβουλευτική επιτροπή εκφράζει τη διαφωνία της με ενδεχόμενη χαλάρωση του πλαισίου το οποίο αποτελεί η συνθήκη ΕΚΑΧ, από κοινού με τον κώδικα ενισχύσεων.

Η αυστηρή απαγόρευση των επιδοτήσεων πρέπει οπωσδήποτε να διατηρηθεί προκειμένου να προστατευθούν οι επιχειρήσεις από τη λήψη οποιουδήποτε μέτρου ευνοίας που θα μπορούσε να έχει στρεβλωτικά αποτελέσματα. Η απαγόρευση αυτή πρέπει να ισχύει και για τους βιομηχανικούς κλάδους που ανταγωνίζονται το χαλυβουργικό τομέα.

2.4.2. Όσον αφορά την ανθρακοβιομηχανία, η κατάσταση είναι διαφορετική. Πράγματι, ένα μέρος της παραγωγής άνθρακα της Ευρωπαϊκής Ένωσης δεν μπορεί σήμερα να ανταγωνιστεί αποτελεσματικά τις εισαγόμενες ποσότητες άνθρακα, ενώ, από την άλλη πλευρά, δεν υπάρχουν σημαντικές ενδοκοινοτικές συναλλαγές άνθρακα. Αυτός είναι ο λόγος εξαιτίας του οποίου οι ενισχύσεις των κρατών μελών δεν διαταράσσουν τη λειτορυργία της κοινής αγοράς. Η ρύθμιση που ισχύει σήμερα για τις ενισχύσεις (απόφαση αριθ. 3632/93/ΕΚΑΧ) πρέπει να θεωρηθεί ως κατάλληλο μέσο ενεργειακής πολιτικής, πέραν του κοινωνικού και περιφερειακού αντικτύπου της.

Η συμβουλευτική επιτροπή εκτιμά ότι, μετά τη λήξη της συνθήκης ΕΚΑΧ, οι ενισχύσεις των κρατών μελών πρέπει να επιτρέπονται επίσημα στα πλαίσια των συνθηκών και λαμβανομένων υπόψη των ειδικών ενεργειακών, περιφερειακών και κοινωνικών πολιτικών τους.

2.5. Η συμβουλευτική επιτροπή επιθυμεί να υπενθυμίσει ότι ο τομέας του άνθρακα και του χάλυβα, και, ιδίως, η εξόρυξη άνθρακα (δηλαδή τα ανθρακωρυχεία), αποτελούν τον μοναδικό ενεργειακό τομέα για τον οποίο προβλέπονται ειδικοί στόχοι σε ευρωπαϊκή συνθήκη. Η συμβουλευτική επιτροπή παραπέμπει, ειδικότερα, στις διατάξεις της συνθήκης που διευκρινίζουν τους στόχους αυτούς και, ιδιαίτερα, στις διατάξεις που αποσκοπούν στην αποφυγή της πρόκλησης έντονων διαταραχών στην οικονομική ζωή, στην εξασφάλιση του ομαλού εφοδιασμού της κοινής αγοράς και στη βελτίωση του παραγωγικού δυναμικού της Κοινότητας, χωρίς αλόγιστη εκμετάλλευση των πόρων. Αυτοί ακριβώς οι στόχοι δείχνουν, κατά τη γνώμη της συμβουλευτικής επιτροπής, ότι τα λαμβανομένα μέτρα ενεργειακής πολιτικής, περιλαμβανομένων και των μέτρων που αφορούν τον τομέα του άνθρακα, δεν πρέπει ποτέ να αξιολογούνται εκτός του πλαισίου της γενικής οικονομικής κατάστασης. Η συμβουλευτική επιτροπή υπενθυμίζει, επίσης, ότι τα μέτρα αυτά έχουν μια σημαντική διάσταση που άπτεται της περιφερειακής και κοινωνικής πολιτικής.

Η συμβουλευτική επιτροπή υπογραμμίζει ότι, ακόμη και μετά τη λήξη της συνθήκης ΕΚΑΧ, η Κοινότητα πρέπει να εξακολουθήσει να λαμβάνει υπόψη της τις αρχές αυτές, προσαρμόζοντάς τες στις εκάστοτε εξελίξεις, κυρίως λόγω της συμβολής των ενδογενών ενεργειακών πόρων στον ομαλό εφοδιασμό της Κοινότητας σε ενέργεια. Στο πλαίσιο αυτό, η εφαρμογή της αρχής της επικουρικότητας πρέπει να διαδραματίσει σημαντικό ρόλο, λαμβανομένων δεόντως υπόψη όλων των σημαντικών συμφερόντων που υπάρχουν σε κοινοτικό επίπεδο. Εξάλλου, η οργάνωση νέων, αποτελεσματικών και διαφανών μηχανισμών λήψης αποφάσεων στην Ευρωπαϊκή Ένωση προϋποθέτει πρωτίστως τη διεξαγωγή διαβουλεύσεων με όλους τους ενδιαφερόμενους φορείς. Με την προσέγγιση αυτή, μετά τη λήξη της συνθήκης ΕΚΑΧ, θα εξακολουθήσουν να λαμβάνονται υπόψη και άλλοι ενεργειακοί τομείς, καθώς και τα συμφέρονται των βιομηχανιών που καταναλώνουν ενέργεια και, κυρίως, των βιομηχανιών του χαλυβουργικού τομέα.

Ως προς τη θέση την οποία πρέπει να καταλάβει ο άνθρακας στα πλαίσια της ενεργειακής πολιτικής, η συμβουλευτική επιτροπή υπενθυμίζει ότι η Επιτροπή, με την Πράσινη Βίβλο της, έδωσε το έναυσμα για την πραγματοποίηση ευρείας συζήτησης με στόχο τον καθορισμό των νέων προσανατολισμών αυτής της πολιτικής.

Η συμβουλευτική επιτροπή εξέδωσε στις 28 Ιουνίου 1995 ψήφισμα σχετικά με την Πράσινη Βίβλίο της Επιτροπής. Θα διατυπώσει τη γνώμη της για το Λευκό Βιβλίο αμέσως μόλις αυτό λάβει την τελική του μορφή από την Επιτροπή.

2.6. Η συμβουλευτική επιτροπή δεν έχει αντιρρήσεις για τη μεταβίβαση στην Επιτροπή της αρμοδιότητας όσον αφορά την εξωτερική εμπορική πολιτική για τα προϊόντα ΕΚΑΧ, όπως συμβαίνει με τους κανόνες που προβλέπονται σχετικά με το θέμα αυτό στη συνθήκη ΕΚ.

Η συμβουλευτική επιτροπή εφιστά την προσοχή στην ανάγκη άσκησης της αρμοδιότητας αυτής μετά από διεξοδικές, διαβουλεύσεις με τους φορείς εκπροσώπησης των θιγομένων συμφερόντων και, λαμβανομένων ιδιαιτέρως υπόψη των ζωνών της Ευρωπαϊκής Ένωσης που επηρεάζονται περισσότερο από τις συναλλαγές με τις τρίτες χώρες απ' ό,τι άλλες ζώνες.

2.7. Η συμβουλευτική επιτροπή επιθυμεί να υπενθυμίσει ότι η κοινωνική διάσταση της συνθήκης ΕΚΑΧ είναι αναμφισβήτητη. Βάσει της συνθήκης αυτής, τα όργανα της Κοινότητας έχουν καθήκον να επιδιώκουν τη βελτίωση των συνθηκών διαβίωσης και εργασίας των εργαζομένων.

Οι ενισχύσεις που προβλέπονται στη συνθήκη για τις περιπτώσεις απώλειας θέσεων απασχόλησης έχουν ιδιαίτερη σημασία. Σε περίπτωση εξαιρετικών εντάσεων που δυσχεραίνουν την επαναπασχόληση του εργατικού δυναμικού που καθίσταται διαθέσιμο, η Κοινότητα δύναται να χορηγεί μη επιστρεπτέες ενισχύσεις, προκειμένου να συμβάλει στην επίλυση των διαρθρωτικών κρίσεων. Οι παρεμβάσεις αυτές μπορούν, ειδικότερα, να λάβουν τις εξής μορφές: αποζημιώσεις έως την επαναπρόσληψη των εργαζομένων ή έως τη συνταξιοδότησή τους 7 επαγγελματική επανεκπαίδευση των εργαζομένων, περιλαμβανομένης της χορήγησης μισθολογικών ενισχύσεων κατά τη φάση της επανεκπαίδευσης.

Η συμβουλευτική επιτροπή επιθυμεί, τέλος, να υπογραμμίσει ιδιαίτερα ότι τα κοινοτικά μέτρα που χρηματοδοτούνται από τους δημοσιονομικούς πόρους της ΕΚΑΧ για την προώθηση της κατασκευής εργατικών κατοικιών είναι τα μόνα στην Κοινότητα.

Οι διατάξεις της συνθήκης πρέπει να εξακολουθήσουν να ισχύουν στο ακέραιο έως τη λήξη της, το έτος 2002. Για να γίνει αυτό, πρέπει να διατίθενται κάθε χρόνο επαρκή χρηματοδοτικά μέσα, όπως αναφέρεται στο σημείο 2.9.2, πρώτη περίπτωση παρακάτω. Τα πρώτα αποτελέσματα της προοδευτικής εισαγωγής μέτρων αναπροσαρμογής στη συνθήκη ΕΚ, ιδίως στον τομέα της επαγγελματικής κατάρτισης, έδειξαν ότι δεν είναι δυνατόν να θεσπιστούν κανόνες ίσης αξίας. Η συμβουλευτική επιτροπή επιθυμεί να μελετηθούν οι δυσκολίες που αντιμετωπίστηκαν στο θέμα αυτό με στόχο την εξεύρεση κατάλληλης λύσης.

Μετά τη λήξη της συνθήκης, πρέπει το πνεύμα κοινωνικής πολιτικής που διέπει τη συνθήκη ΕΚΑΧ να μεταφερθεί στη συνθήκη ΕΚ. Η δύσκολη κατάσταση στην οποία βρίσκονται οι ευρωπαϊκές αγορές εργασίας, ιδίως στις συχνά μονοπαραγωγικές ανθρακουργικές και χαλυβουργικές περιφέρειες, απαιτεί την εφαρμογή δοκιμασμένων μέσων κοινωνικής πολιτικής.

2.8. Η συμβουλευτική επιτροπή υπενθυμίζει τα άριστα αποτελέσματα που επιτεύχθηκαν μέσω της χορήγησης ερευνητικών ενισχύσεων στον ειδικό τομέα της ΕΚΑΧ, τόσο σε κλαδικό όσο και σε διασυνοριακό επίπεδο. Οι επενδύσεις που πραγματοποιήθηκαν με βάση τις ενισχύσεις αυτές ήταν πολλαπλάσιες της αρχικής επένδυσης, πράγμα που συνδυάστηκε με ουσιαστική βελτίωση των συνθηκών εργασίας.

Η κοινωνική έρευνα, με όλες τις συνιστώσες της (εργονομία, χαλυβουργικό περιβάλλον, υγιεινή στα ορυχεία, ασφάλεια, ιατρική της εργασίας), είναι μοναδική στην Ευρωπαϊκή Ένωση. Ειδικότερα, τα προγράμματα εργονομίας ωφέλησαν σε πολύ μεγάλο βαθμό και άλλους κλάδους. Τόσο στον τομέα της κοινωνικής όσο και στο τομέα της τεχνικής έρευνας, επιδιώχθηκε και επιτεύχθηκε, μέσω σχετικών διαβουλεύσεων, η συμμετοχή όλων των ενδιαφερόμενων ομάδων στην προετοιμασία, την ανάπτυξη και την αξιολόγηση των προγραμμάτων έρευνας και επίδειξης. Η δράση αυτή πρέπει να συνεχιστεί με τη συμμετοχή, όταν χρειάζεται, εκπροσώπων των εργαζομένων.

Η συμβουλευτική επιτροπή υπογραμμίζει ότι, λαμβανομένων υπόψη των τεχνικών ιδιαιτεροτήτων των μικρομεσαίων επιχειρήσεων, έως τη λήξη της συνθήκης ΕΚΑΧ το 2002:

α) η έρευνα ΕΚΑΧ στα τεχνολογικά και κοινωνικά προγράμματα-πλαίσια της Κοινότητας πρέπει να ενισχυθεί στο βέλτιστο βαθμό 7

β) όπως αναφέρεται στο σημείο 2.9.2, πρώτη περίπτωση παρακάτω, πρέπει να προβλέπονται κάθε χρόνο κατάλληλα μέσα στον προϋπολογισμό λειτουργίας της ΕΚΑΧ για τους διάφορους τομείς έρευνας, κατά τρόπον ώστε να υποστηριχθούν οι ερευνητικές δραστηριότητες ΕΚΑΧ που δεν είναι δυνατόν να ενταχθούν στα κοινοτικά προγράμματα-πλαίσια.

Εξάλλου, κατά τη γνώμη της συμβουλευτικής επιτροπής, πρέπει να συνεχιστεί και μετά τη λήξη της συνθήκης ΕΚΑΧ η ενίσχυση της κλαδικής κοινοτικής έρευνας για τη βελτίωση τόσο της παραγωγής και της χρήσης άνθρακα και χάλυβα όσο και των συνθηκών και της ασφάλειας της εργασίας.

Η διατήρηση της ενίσχυσης αυτής πρέπει να διευκολυνθεί και να εξασφαλιστεί μέσω ενός χρηματοοικονομικού μηχανισμού (παραδείγματος χάρη, ενός ιδρύματος). Ο μηχανισμός αυτός θα τροφοδοτείται από τα αχρησιμοποίητα αποθεματικά της ΕΚΑΧ, όπως αναφέρεται στο σημείο 2.9.5 παρακάτω.

Το ύψος της μείωσης της εισφοράς, την οποία επιθυμεί η συμβουλευτική επιτροπή, συνδέεται άμεσα με τις προς χρηματοδότηση δαπάνες και την προοδευτική αποδέσμευση των αποθεματικών (βλέπε σημείο 2.9.4 παρακάτω).

2.9. Ως προς τα χρηματοοικονομικά θέματα:

2.9.1. Η συμβουλευτική επιτροπή επαναλαμβάνει, όσον αφορά την εισφορά ΕΚΑΧ, τη θέση την οποία έχει επανειλημμένως διατυπώσει.

Διαπιστώνει ότι αυτή η ειδική επιπρόσθετη επιβάρυνση πλήττει αποκλειστικά και μόνο τις ανθρακουργικές και χαλυβουργικές επιχειρήσεις της Ευρωπαϊκής Ένωσης και ουδόλως τα εισαγόμενα προϊόντα ΕΚΑΧ, ούτε τα ανταγωνιστικά υλικά.

Η συμβουλευτική επιτροπή σημειώνει ότι, στο προαναφερθέν έγγραφο εργασίας της Επιτροπής της 20ής Οκτωβρίου 1993, με το οποίο ενημερώθηκαν τα στοιχεία της ανακοίνωσης προς το Συμβούλιο σχετικά με το μέλλον της ΕΚΑΧ - χρηματοοικονομικές δραστηριότητες, η Επιτροπή λαμβάνει ως υπόθεση εργασίας τη συνέχιση της σταδιακής μείωσης της εισφοράς, η οποία άρχισε το 1991, και την κατάργησή της το 1999.

2.9.2. η συμβουλευτική επιτροπή:

- επιθυμεί ο επιχειρησιακός προϋπολογισμός της ΕΚΑΧ να προβλέπει έως τη λήξη της συνθήκης, το 2002, κατάλληλα μέσα για τη χρηματοδότηση των ενδεδειγμένων κοινωνικών μέτρων, όπως αναφέρεται στο σημείο 2.7 παραπάνω, καθώς και για την υποστήριξη της τεχνικής και κοινωνικής έρευνας, όπως αναφέρεται στο σημείο 2.8,

- υπενθυμίζει ότι η χρηματοδότηση των δανείων μετατροπής πρέπει να μεταφερθεί το ταχύτερο δυνατόν στη συνθήκη ΕΚ,

- εκφράζει την πεποίθηση ότι η Ευρωπαϊκή Επιτροπή θα ζητά και στο μέλλον τη γνώμη της πριν από την κατάρτιση των επιχειρησιακών προϋπολογισμών, όπως συνέβαινε κατά το παρελθόν.

2.9.3. Όσον αφορά τα αποθεματικά, η συμβουλευτική επιτροπή υπενθυμίζει την πάγια θέση της σύμφωνα με την οποία τα εν λόγω αποθεματικά πρέπει να χρησιμοποιηθούν κατά προτεραιότητα προς όφελος των επιχειρήσεων και των εργαζομένων τους, οι οποίοι, από το 1952, πρόσφεραν το μεγαλύτερο μέρος των κεφαλαίων που κατέστησαν δυνατή τη σύστασή τους.

Κατά συνέπεια, τα αποθεματικά που έχουν συσταθεί στα πλαίσια των δραστηριοτήτων της ΕΚΑΧ, ήτοι:

- το εγγυητικό ταμείο,

- το ειδικό αποθεματικό,

- το παλαιό ταμείο συντάξεων,

πρέπει, κατά τη γνώμη της συμβουλευτικής επιτροπής, να αποδεσμευθούν, παράλληλα με τη μείωση, και εν συνεχεία την κατάργηση, των χρηματοοικονομικών δραστηριοτήτων που δικαιόλογησαν τη σύστασή τους και δικαιολογούν την προσωρινή διατήρησή τους.

Η συμβουλευτική επιτροπή διαπιστώνει ότι η εξέλιξη αυτή προβλέπεται, εξάλλου, στο έγγραφο εργασίας της Επιτροπής που αναφέρθηκε στο σημείο 2.9.1 παραπάνω.

2.9.4. Η συμβουλευτική επιτροπή ασπάζεται την υπόθεση εργασίας της Επιτροπής, σύμφωνα με την οποία τα αποθεματικά που θα αποδεσμευθούν έως τη λήξη της συνθήκης, το 2002, θα συμβάλουν στη χρηματοδότηση του επιχειρησιακού προϋπολογισμού. Το ύψος της συμβολής αυτής θα καθορίζεται ετησίως σε συνάρτηση με τους άλλους πόρους και θα περιορίζεται στις ανάγκες των εργαζομένων και των επιχειρήσεων άνθρακα και χάλυβα, που πρέπει κατά προτεραιότητα να καλυφθούν. Σχετικά με το θέμα αυτό, η συμβουλευτική επιτροπή επιθυμεί να έχει τη δυνατότητα να εκφράζει σε τακτάδιαστήματα τη γνώμη της κατά τα αρχικά στάδια της διαδικασίας κατάρτισης των προϋπολογισμών.

2.9.5 Η συμβουλευτική επιτροπή προτείνει τα υπόλοιπα των αποθεματικών που θα αποδεσμευθούν έως το 2002 και που δεν θα χρησιμοποιηθούν για τη χρηματοδότηση του επιχειρησιακού προϋπολογισμού, όπως αναφέρθηκε στο σημείο 2.9.4 παραπάνω, καθώς και τα αποθεματικά που θα αποδεσμευθούν αργότερα λόγω της σταδιακής μείωσης και, εν συνεχεία, της κατάργησης των χρηματοοικονομικών δραστηριοτήτων που τα δικαιολογούν, να διατεθούν σε έναν χρηματοοικονομικό μηχανισμό (παραδείγματος χάρη ένα ίδρυμα), υπό μορφή που θα καθοριστεί αργότερα. Η Επιτροπή των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων θα συμμετέχει δεόντως στη διαχείριση του μηχανισμού αυτού και στη χρήση των εν λόγω κεφαλαίων. Αυτός ο χρηματοοικονομικός μηχανισμός θα έχει ως αποστολή την υποστήριξη των δραστηριοτήτων στις οποίες η συμβουλευτική επιτροπή αποδίδει προτεραιότητα, ακόμη και μετά τη ληξη της συνθήκης ΕΚΑΧ, ήτοι την τεχνική έρευνα στους τομείς του άνθρακα και του χάλυβα και την κοινωνική έρευνα.

2.10. Η συμβουλευτική επιτροπή θεωρεί ότι οι κανόνες, οι διαδικασίες και οι θεσμοί που επιβάλλουν καικαθιστούν δυνατό το διάλογο μεταξύ παραγωγών, εργαζομένων, χρηστών και εμπόρων, αφενός, και της Επιτροπής, αφετέρου, στους κλαδικούς τομείς, έδωσαν ιδιαιτέρως ικανοποιητικά αποτελέσματα. Ιδιαίτερα, η ταυτόχρονη παρουσία των τριών κατηγοριών συμφερόντων που εκπροσωπούνται στους κόλπους της συμβουλευτικής επιτροπής ΕΚΑΧ αποδείχθηκε εξαιρετικά χρήσιμη.

Κατά συνέπεια, η συμβουλευτική επιτροπή εκφράζει την επιθυμία να συνεχίσουν να εφαρμόζονται κανονικά έως τη λήξη της συνθήκης, το 2002, όλες οι διαδικασίες και τα μέσα που προβλέπει η συνθήκη στον τομέα των διαβουλεύσεων.

Εξάλλου, η συμβουλευτική επιτροπή επιμένει στην πολιτική σημασία αυτών των διαβουλεύσεων και στον οικονομικό και κοινωνικό αντίκτυπό τους σε φάσεις διαρθρωτικής προσαρμογής.

Κατά συνέπεια, η κοινή, ταυτόχρονη, διαφανής και οργανωμένη διαβούλευση με όλους τους ενδιαφερόμενους φορείς που έχουν συμφέροντα στους τομείς του άνθρακα και του χάλυβα πρέπει να κατοχυρωθεί και μετά τη λήξη της συνθήκης ΕΚΑΧ.

(1) ΕΕ αριθ. C 14 της 20. 1. 1993, σ. 5.

(2) ΕΕ αριθ C 116 της 27. 4. 1994, σ. 4.

(1) Έγγραφο (SEC(93) 1596 τελικό.

(2) Έγγραφο Συμβουλίου 6442/94 (Ανακοίνωση τύπου 76).

(3) ΕΕ αριθ. C 323 της 21. 11. 1994, σ. 66.

(4) Έγγραφο του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου 211.254/τελικό.

(5) Έγγραφο του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου 211.584/τελικό.

(6) ΕΕ αριθ. C 346 της 7. 12. 1994, σ. 1.

(7) Έγγραφο COM(94) 659 τελικό της 11. 1. 1995.

(8) Έγγραφο SEC(91) 407 τελικό 7