Απόφαση της Επιτροπής

της 2ας Οκτωβρίου 2002

σχετικά με την κρατική ενίσχυση C 44/01 (ex NN 147/98) την οποία χορήγησε η Γερμανία στην εταιρεία Technische Glaswerke Ilmenau GmbH

[κοινοποιηθείσα υπό τον αριθμό E(2002) 2147]

(Το κείμενο στη γερμανική γλώσσα είναι το μόνο αυθεντικό)

(Κείμενο που παρουσιάζει ενδιαφέρον για τον ΕΟΧ)

(2003/383/ΕΚ)

Η ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΤΩΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΩΝ ΚΟΙΝΟΤΗΤΩΝ,

Έχοντας υπόψη:

τη συνθήκη για την ίδρυση της Ευρωπαϊκής Κοινότητας, και ιδίως το άρθρο 88 παράγραφος 2,

τη συμφωνία για τον Ευρωπαϊκό Οικονομικό Χώρο, και ιδίως το άρθρο 62 παράγραφος 1 στοιχείο α),

Αφού κάλεσε τους ενδιαφερόμενους να υποβάλουν τις παρατηρήσεις τους(1) σύμφωνα με το άρθρο 88 παράγραφος 2 της συνθήκης ΕΚ και το άρθρο 6 παράγραφος 1 του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 659/1999 του Συμβουλίου, της 22ας Μαρτίου 1999, σχετικά με τις λεπτομέρειες εφαρμογής του άρθρου 93 της συνθήκης ΕΚ(2) και αφού εξέτασε τις παρατηρήσεις που της διαβιβάστηκαν,

Εκτιμώντας τα ακόλουθα:

1. ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑ

(1) Με επιστολή της 1ης Δεκεμβρίου 1998, που παρελήφθη στις 4 Δεκεμβρίου 1998, οι γερμανικές αρχές κοινοποίησαν στην Επιτροπή σύμφωνα με το άρθρο 88 παράγραφος 3 της συνθήκης ΕΚ μέτρα αναδιάρθρωσης υπέρ της εταιρείας Technische Glaswerke Ilmenau GmbH (εφεξής: "TGI"). Επειδή η ενίσχυση είχε ήδη καταβληθεί, τα μέτρα καταχωρίσθηκαν υπό τον αριθ. NN 147/98. Με επιστολές της 23ης Δεκεμβρίου 1998 και της 29ης Μαρτίου 1999, η Επιτροπή κάλεσε τη Γερμανία να της χορηγήσει συμπληρωματικές πληροφορίες, οι οποίες της δόθηκαν με επιστολή της 18ης Φεβρουαρίου 1999, που παρελήφθη στις 19 Φεβρουαρίου 1999, και με επιστολή της 31ης Μαΐου 1999, που παρελήφθη την 1η Ιουνίου 1999. Με επιστολές της 15ης Σεπτεμβρίου 1999, που παρελήφθη στις 20 Σεπτεμβρίου 1999, της 4ης Οκτωβρίου 1999, που παρελήφθη στις 5 Οκτωβρίου 1999, και της 29ης Οκτωβρίου 1999, που παρελήφθη στις 3 Νοεμβρίου 1999, η Γερμανία διαβίβασε πρόσθετα στοιχεία.

(2) Με επιστολή της 4ης Απριλίου 2000, η Επιτροπή ανακοίνωσε στη Γερμανία την απόφασή της να κινήσει τη διαδικασία σύμφωνα με το άρθρο 88 παράγραφος 2 της συνθήκης ΕΚ, λόγω παραίτησης από την αξίωση καταβολής ποσού 4000000 γερμανικών μάρκων της τιμής αγοράς (κρατική ενίσχυση C 19/2000). Ταυτόχρονα κάλεσε τη Γερμανία να υποβάλει όλες τις απαραίτητες πληροφορίες και τα στοιχεία, ώστε να μπορέσει να διαπιστώσει κατά πόσον οι επενδυτικές πιστώσεις ύψους 17100000 γερμανικών μάρκων που υποτίθεται ότι χορηγήθηκαν από την Kreditanstalt für Wiederaufbau (εφεξής: "KfW") βάσει εγκεκριμένων από την Επιτροπή καθεστώτων ενισχύσεων και μια ενίσχυση ύψους 2000000 γερμανικών μάρκων από το ταμείο εξυγίανσης προβληματικών επιχειρήσεων της Θουριγγίας, ένα εγκεκριμένο καθεστώς ενισχύσεων, καλύπτονται πράγματι από τα σχετικά καθεστώτα(3).

(3) Στην κίνηση της διαδικασίας και στην εντολή παροχής πληροφοριών οι γερμανικές αρχές απάντησαν με επιστολή της 3ης Ιουλίου 2000, που παρελήφθη στις 7 Ιουλίου 2000. Στις 7 Νοεμβρίου 2000 πραγματοποιήθηκε σύσκεψη με εκπροσώπους των γερμανικών αρχών. Με επιστολή της 27ης Φεβρουαρίου 2001, που παρελήφθη την 1η Μαρτίου 2001, η Γερμανία διαβίβασε συμπληρωματικές πληροφορίες.

(4) Στο πλαίσιο της επίσημης διαδικασίας έρευνας C 19/2000 η Επιτροπή έλαβε παρατηρήσεις από δύο ενδιαφερόμενους, τις οποίες κοινοποίησε στη Γερμανία για να εκφράσει την άποψή της. Οι γερμανικές αρχές υπέβαλαν τις παρατηρήσεις τους με επιστολές της 13ης Δεκεμβρίου 2000, που παρελήφθη στις 15 Δεκεμβρίου 2000, και της 27ης Φεβρουαρίου 2001, που παρελήφθη την 1η Μαρτίου 2001.

(5) Με επιστολή της 5ης Ιουλίου 2001, η Επιτροπή κοινοποίησε στη Γερμανία την απόφασή της να κινήσει τη διαδικασία σύμφωνα με το άρθρο 88 παράγραφος 2 της συνθήκης ΕΚ λόγω της νέας ενίσχυσης.

(6) Η απόφαση της Επιτροπής για την κίνηση της διαδικασίας δημοσιεύτηκε στην Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων(4). Η Επιτροπή κάλεσε τους ενδιαφερόμενους να υποβάλουν παρατηρήσεις σχετικά με την εν λόγω ενίσχυση.

(7) Με επιστολή της 9ης Οκτωβρίου 2001, που παρελήφθη στις 9 Οκτωβρίου 2001, η Γερμανία αντέδρασε στην κίνηση της διαδικασίας. Διαβιβάσθηκαν συμπληρωματικά στοιχεία με επιστολές της 15ης Μαρτίου 2002, που παρελήφθη στις 18 Μαρτίου 2002, και της 23ης Απριλίου 2002, που παρελήφθη στις 24 Απριλίου 2002. Με επιστολή της 12ης Ιουνίου 2002, που παρελήφθη στις 13 Ιουνίου 2002, οι γερμανικές αρχές υπέβαλαν πρόσθετες πληροφορίες.

(8) Η Επιτροπή έλαβε παρατηρήσεις από δύο ενδιαφερόμενους, τις οποίες κοινοποίησε στη Γερμανία, η οποία με επιστολή της 4ης Φεβρουαρίου 2002, που παρελήφθη στις 4 Φεβρουαρίου 2002, υπέβαλε τις παρατηρήσεις της επί του εν λόγω θέματος.

(9) Πρόσθετες επιστολές της εμπλεκόμενης επιχείρησης έχουν ημερομηνία της 1ης Μαρτίου 2002 - παρελήφθη στις 4 Μαρτίου 2002 - και της 11ης Απριλίου 2002 - παρελήφθη στις 12 Απριλίου 2002. Στις 17 Μαΐου 2002 πραγματοποιήθηκε συνάντηση με εκπροσώπους των γερμανικών αρχών και τους δικηγόρους της επιχείρησης. Με την ευκαιρία αυτή η επιχείρηση έδωσε πρόσθετες πληροφορίες, που καταχωρίσθηκαν στις 23 Μαΐου 2002.

(10) Η παραίτηση από αξίωση ήταν αντικείμενο της διαδικασίας C 19/2000 και δεν εξετάζεται στην προκειμένη περίπτωση. Στις 12 Ιουνίου 2001 εκδόθηκε οριστική αρνητική απόφαση(5). Ο δικαιούχος της ενίσχυσης άσκησε αγωγή κατά της εν λόγω απόφασης στις 28 Αυγούστου 2001 (υπόθεση T-198/01). Με απόφαση της 4ης Απριλίου 2002 ο πρόεδρος του Πρωτοδικείου έκρινε ότι η εφαρμογή του άρθρου 2 της απόφασης της Επιτροπής, που αφορά την ανάκτηση της ενίσχυσης, εξαρτάται από την τήρηση ορισμένων όρων. Η Επιτροπή άσκησε έφεση κατά της εν λόγω απόφασης στις 18 Ιουνίου 2002.

2. ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ

2.1. Ο δικαιούχος της ενίσχυσης

(11) Η TGI έχει την έδρα της στο Ilmenau της Θουριγγίας, περιοχή επιλέξιμη για ενισχύσεις δυνάμει του άρθρου 87 παράγραφος 3 στοιχείο α) της συνθήκης ΕΚ. Η επιχείρηση ιδρύθηκε το 1994 από δύο ιδιώτες, τον κ. και την κ. Geiß, προκειμένου να αναλάβει τέσσερις από τις δώδεκα γραμμές παραγωγής της εταιρείας Ilmenauer Glaswerke GmbH (εφεξής: "IGW"), της οποίας την εκκαθάριση είχε αποφασίσει η Treuhandanstalt (εφεξής: "THA") το 1994 ως μόνος ιδιοκτήτης. Οι οκτώ γραμμές παραγωγής που απέμειναν σταμάτησαν και αποσυναρμολογήθηκαν.

(12) Η επιχείρηση δραστηριοποιείται στον τομέα του τεχνητού γυαλιού, του γυαλιού για εργαστηριακές και οικιακές χρήσεις, του οπτικού γυαλιού, των γυάλινων σωλήνων και ράβδων. Το 1997 η TGI απασχολούσε 226 άτομα και πραγματοποίησε κύκλο εργασιών ύψους 28048000 γερμανικών μάρκων.

(13) Ο κύριος μέτοχος [[...]*(6) % των μετοχών] και διαχειριστής της επιχείρησης, ο κ. Geiß, ήταν μοναδικός μέτοχος και διαχειριστής και δύο άλλων επιχειρήσεων που δραστηριοποιούνται στην ίδια αγορά με την TGI:

- της Laborbedarf Stralsund GmbH (εφεξής: "LS"), στο Güstrow του Μεκλεμβούργου-Ανατολικής Πομερανίας, και

- της Paul F. Schröder & Co. Technische Glaswaren (GmbH & Co.) (εφεξής: "PFS"), στο Ellerau, κοντά στο Αμβούργο.

(14) Η LS απασχολούσε το 1997 δύο άτομα και το 1999 σταμάτησε την επιχειρηματική της δράση. Η PFS είχε 74 εργαζόμενους, πραγματοποίησε το 1997 κύκλο εργασιών ύψους 9711000 γερμανικών μάρκων και τον Ιανουάριο του 2000 κήρυξε πτώχευση.

2.2. Προηγούμενα οικονομικά μέτρα

(15) Η πώληση των τεσσάρων γραμμών παραγωγής (Wannen) της IGW στην TGI έλαβε χώρα στο πλαίσιο δύο συμφωνιών συναλλαγής επί στοιχείων του ενεργητικού ("asset-deals").

2.2.1. Συμφωνία asset-deal 1 (σύμβαση της 26ης Σεπτεμβρίου 1994)

(16) Τον Σεπτέμβριο του 1994 έπειτα από άκαρπες διαπραγματεύσεις με άλλους υποψήφιους επενδυτές, οι τρεις πρώτες γραμμές παραγωγής πωλήθηκαν στην TGI. Η εν λόγω πώληση εγκρίθηκε από την ΤΗΑ, το μοναδικό μέτοχο της IGW, το Δεκέμβριο του 1994.

(17) Η τιμή αγοράς ανήλθε συνολικά σε 5800000 γερμανικά μάρκα και έπρεπε να πληρωθεί σε τρεις δόσεις μέχρι τα τέλη του 1999. Η πληρωμή καλύφθηκε με υποθήκη ύψους 4000000 γερμανικών μάρκων και τραπεζική εγγύηση ύψους 1800000 γερμανικών μάρκων. Η τελευταία καλύφθηκε με αντεγγυήσεις και προθεσμιακές επενδύσεις.

(18)

>ΘΕΣΗ ΠΙΝΑΚΑ>

(19) Εκτός από τις επενδυτικές πιστώσεις της Kreditanstalt für Wiederaufbau ("KfW") ύψους 17100000 γερμανικών μάρκων, τις επιχορηγήσεις επενδύσεων και τις επενδυτικές επιδοτήσεις ύψους 7900000 γερμανικών μάρκων, η TGI έλαβε από την Bundesanstalt für vereinigungsbedingte Sonderaufgaben (εφεξής: "BvS") επιχορηγήσεις ύψους 16500000 γερμανικών μάρκων για την αναδιάρθρωση ενός πειραματικού εργοστασίου και από την THA/BvS επιχορηγήσεις ύψους 17000000 γερμανικών μάρκων για την αντιστάθμιση ζημιών των οικονομικών ετών 1994 έως 1997.

2.2.2. Συμφωνία asset-deal 2 (σύμβαση της 11ης Δεκεμβρίου 1995)

(20) Τον Δεκέμβριο του 1995 η τέταρτη γραμμή παραγωγής πωλήθηκε στην TGI, επειδή δεν μπόρεσε να βρεθεί άλλος επενδυτής. Η τιμή αγοράς ανήλθε σε 50000 γερμανικά μάρκα.

(21)

>ΘΕΣΗ ΠΙΝΑΚΑ>

(22) Εκτός από τις επενδυτικές επιδοτήσεις ύψους 425000 γερμανικών μάρκων και ένα δάνειο ύψους 2000000 γερμανικών μάρκων από την Thüringer Aufbaubank (εφεξής: "TAB"), η TGI έλαβε από την BvS επιχορηγήσεις ύψους 4000000 γερμανικών μάρκων για την αναδιάρθρωση της τέταρτης γραμμής παραγωγής, επιχορηγήσεις επενδύσεων ύψους 1000000 γερμανικών μάρκων από την BvS και επιχορηγήσεις ύψους 1500000 γερμανικών μάρκων από την THA/BvS για την αντιστάθμιση ζημιών των οικονομικών ετών 1996 έως 1998.

(23) Για να μπορέσει να ενεργοποιηθεί η asset-deal 2, η TGI έπρεπε να προσκομίσει τραπεζική εγγύηση. Επειδή όμως δεν έγινε αυτό, η asset-deal 2 παρέμενε σε εκκρεμότητα ανενεργή μέχρι τον Φεβρουάριο του 1998.

2.3. Το σχέδιο αναδιάρθρωσης και τα χρηματοδοτικά μέτρα

(24) Σύμφωνα με τα στοιχεία της Γερμανίας η TGI περιήλθε σε δυσχερή θέση, επειδή η έναρξη των επενδύσεων καθυστέρησε ένα εξάμηνο, αφού η THA ενέκρινε την asset-deal 1 μόλις το Δεκέμβριο του 1994.

(25) Οι επενδύσεις, συνεπώς, μπόρεσαν να αρχίσουν μόλις τον Απρίλιο του 1995, ενώ η επιχείρηση υπολόγιζε ότι η έναρξη των επενδύσεων θα γινόταν το τέταρτο τρίμηνο του 1994. Αυτό είχε ως συνέπεια να καθυστερήσουν και οι υπόλοιπες επενδύσεις.

(26) Επιπλέον, η TGI δεν μπόρεσε να προσκομίσει εγκαίρως την απαιτούμενη εγγύηση για την εφαρμογή της asset-deal 2. Αυτό πάλι είχε ως συνέπεια να μην χορηγήσει η BvS επιχορηγήσεις ύψους 4000000 γερμανικών μάρκων για την αναδιάρθρωση της τέταρτης γραμμής παραγωγής, με αποτέλεσμα να μην μπορέσουν να πραγματοποιηθούν οι απαραίτητες επενδύσεις. Επειδή η TGI υπέφερε από την αρχή από μόνιμη έλλειψη ρευστότητας, το όλο σχέδιο απειλήθηκε με κατάρρευση και το 1997 τα ταμειακά διαθέσιμα της εταιρείας είχαν σχεδόν εξαντληθεί.

(27) Για να αποκατασταθεί η βιωσιμότητά της, η TGI υποχρεώθηκε να επιλύσει το πρόβλημα της ρευστότητας, να συγκεντρώσει κεφάλαια και να δημιουργήσει αποθεματικό. Για το σκοπό αυτό η BvS, το ομοσπονδιακό κράτος της Θουριγγίας και ο ιδιοκτήτης της επιχείρησης αποφάσισαν συντονισμένη δράση το Φεβρουάριο του 1998.

(28)

>ΘΕΣΗ ΠΙΝΑΚΑ>

(29) Η τιμή αγοράς των τριών πρώτων γραμμών παραγωγής εξακολουθούσε να μην έχει καταβληθεί. Επιπλέον, χρειάζονταν 4000000 γερμανικά μάρκα για την αναδιάρθρωση της τέταρτης γραμμής παραγωγής και 6000000 γερμανικά μάρκα για συναφείς επενδύσεις. Για σχέδια που απέβλεπαν σε αύξηση της παραγωγικότητας και σε γενική εξυγίανση των γραμμών παραγωγής, προβλέπονταν 4500000 γερμανικά μάρκα. Τέλος, για υπόλοιπα χρεών έναντι προμηθευτών από το οικονομικό έτος 1997 και για ληξιπρόθεσμα το 1997 ενοίκια χρειαζόταν ποσό 1925000 γερμανικών μάρκων.

(30)

>ΘΕΣΗ ΠΙΝΑΚΑ>

(31) Η BvS παραιτήθηκε από την καταβολή 4000000 γερμανικών μάρκων της αρχικής τιμής αγοράς. Επιπλέον, η τραπεζική εγγύηση ύψους 1800000 γερμανικών μάρκων που προβλεπόταν στην asset-deal 1 μετατράπηκε σε ενυπόθηκο δάνειο, για να βελτιωθεί η ταμειακή κατάσταση της επιχείρησης.

(32) Η BvS ενέκρινε τελικά την asset-deal 2 χωρίς να αξιώνει την τραπεζική εγγύηση, που αποτελούσε προηγούμενη προϋπόθεση και εξαιτίας της οποίας η σύμβαση παρέμεινε σε εκκρεμότητα ανενεργή μέχρι τον Φεβρουάριο του 1998. Κατ' αυτόν τον τρόπο μπόρεσαν τελικά να καταβληθούν οι επιχορηγήσεις ύψους 4000000 γερμανικών μάρκων που προορίζονταν για την αναδιάρθρωση της τέταρτης γραμμής παραγωγής. Επιπλέον, η επιχείρηση έλαβε από την THA/BvS επιχορηγήσεις για την αντιστάθμιση ζημιών ύψους 1325000 γερμανικών μάρκων.

(33) Στο πλαίσιο της αναδιάρθρωσης χορηγήθηκαν στην επιχείρηση επενδυτικές επιδοτήσεις ύψους 475000 γερμανικών μάρκων.

(34) Βάσει της συμφωνίας που συνάφθηκε στο πλαίσιο της asset-deal 2, η επιχείρηση έλαβε από την TAB δάνειο ύψους 2000000 γερμανικών μάρκων, προερχόμενο από το ταμείο εξυγίανσης της Θουριγγίας.

(35) Σύμφωνα με το σχέδιο αναδιάρθρωσης, μέρος των δαπανών αναδιάρθρωσης, ύψους 4175000 γερμανικών μάρκων, θα χρηματοδοτούνταν από ίδιους πόρους της επιχείρησης υπό μορφή ακαθάριστου περιθωρίου αυτοχρηματοδότησης. Δεν διευκρινίστηκε αν αυτό το ακαθάριστο περιθώριο αυτοχρηματοδότησης είχε ήδη επιτευχθεί ή πότε επρόκειτο να επιτευχθεί. Ένας ιδιώτης επενδυτής, ο οποίος έπρεπε ακόμη να βρεθεί, θα συνεισέφερε 3850000 γερμανικά μάρκα για την αναδιοργάνωση.

(36) Επιπλέον, το προσωπικό παραιτήθηκε από το δώρο των Χριστουγέννων, ύψους [...]* γερμανικών μάρκων.

(37) Με την άρση της εγγύησης για την κατοχύρωση της απασχόλησης αποδεσμεύθηκαν 250000 γερμανικά μάρκα για την αναδιάρθρωση. Δεν υπάρχουν άλλες πληροφορίες για την εν λόγω εγγύηση.

(38)

>ΘΕΣΗ ΠΙΝΑΚΑ>

Σημείωση:

Σημείωση: πραγματική κατάσταση περιόδου 1997-1999 και πρόβλεψη 1998: ζημιές. Πραγματική κατάσταση 2000 και πρόβλεψη περιόδου 1999-2000: κέρδη.

(39) Σύμφωνα με τα τελευταία στοιχεία που υπέβαλαν οι γερμανικές αρχές, η επιχείρηση πραγματοποίησε κύκλο εργασιών ύψους 32,7 εκατ. γερμανικών μάρκων και 35,144 εκατ. γερμανικών μάρκων κατά τα οικονομικά έτη 2000 και 2001. Κατά το 2001 η επιχείρηση σημείωσε κέρδη ύψους [...]* γερμανικών μάρκων περίπου.

2.4. Ανάλυση της αγοράς

(40) Η TGI κατασκευάζει ειδικό γυαλί. Το ειδικό γυαλί, που το 1997 αντιπροσώπευε το 6 % περίπου της συνολικής παραγωγής γυαλιού της ΕΕ, αποτελεί τομέα στον οποίο υπάρχει μεγάλος αριθμός διαφορετικών προϊόντων και περιορισμένος αριθμός παραγωγών. Η TGI είναι μία από τις δέκα επιχειρήσεις της ΕΕ που κατασκευάζουν ειδικό γυαλί για φωτισμό.

(41) Σύμφωνα με τις πληροφορίες που διαθέτει η Επιτροπή(7), ο τομέας του ειδικού γυαλιού συγκαταλεγόταν το 1997 στους αναπτυσσόμενους κλάδους με ετήσια αύξηση παραγωγής μεγαλύτερη από 5 % σε σχέση με το προηγούμενο έτος. Η αγορά ειδικού γυαλιού για φωτισμό σημείωσε το 1997 αύξηση περίπου 4 %. Λόγω της κρίσης στην Ασία, η θετική αυτή εξέλιξη δεν συνεχίστηκε το 1998, παρά τις προσδοκίες. Από τα τέλη Ιουνίου 1999 η αγορά σημειώνει ανάκαμψη και ο κύκλος εργασιών του ειδικού γυαλιού στη Γερμανία αυξήθηκε κατά 3,4 %. Οι γενικές προοπτικές εξακολουθούν να είναι θετικές.

2.5. Κίνηση της επίσημης διαδικασίας έρευνας

(42) Η Επιτροπή κίνησε την επίσημη διαδικασία έρευνας λόγω ενός δανείου της TAB, ύψους 2 εκατ. γερμανικών μάρκων το οποίο υποτίθεται ότι χορηγήθηκε βάσει εγκεκριμένου καθεστώτος ενισχύσεων. Κατά τα φαινόμενα, δεν πληρούνταν οι όροι του εγκεκριμένου καθεστώτος ενισχύσεων και ήταν αμφίβολο κατά πόσον το δάνειο ήταν σύμφωνο με τις κοινοτικές κατευθυντήριες γραμμές για τις ενισχύσεις διάσωσης και αναδιάρθρωσης. Δεν υπήρχε σχέδιο αναδιάρθρωσης για την αποκατάσταση της βιωσιμότητας της επιχείρησης και δεν υπήρχε προφανώς συνεισφορά ιδιώτη επενδυτή. Η Επιτροπή, επίσης, αμφέβαλε κατά πόσον ο δικαιούχος της ενίσχυσης μπορούσε να καταταγεί στις μικρές και μεσαίες επιχειρήσεις (ΜΜΕ).

(43) Η επίσημη διαδικασία έρευνας κινήθηκε και λόγω της αναβολής εξόφλησης του ποσού των 1,8 εκατ. γερμανικών μάρκων της τιμής της αγοράς, καθώς και λόγω μετατροπής των εγγυήσεων. Η Επιτροπή είχε την υποψία ότι τα εν λόγω μέτρα συνιστούν κρατική ενίσχυση και αμφέβαλε για τη συμφωνία τους με τις κατευθυντήριες γραμμές για τις ενισχύσεις διάσωσης και αναδιάρθρωσης.

3. ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΕΙΣ ΛΟΙΠΩΝ ΕΝΔΙΑΦΕΡΟΜΕΝΩΝ

(44) Η Επιτροπή έλαβε παρατηρήσεις από την ίδια την TGI, καθώς και από έναν ανταγωνιστή της. Οι παρατηρήσεις κοινοποιήθηκαν στις γερμανικές αρχές με επιστολές της 31ης Οκτωβρίου 2001 και της 12ης Νοεμβρίου 2001, προκειμένου να εκφέρουν την άποψή τους. Η απάντηση στις παρατηρήσεις του ανταγωνιστή παρελήφθη στις 4 Φεβρουαρίου 2002.

(45) Η TGI δηλώνει στις παρατηρήσεις σχετικά με την κίνηση της διαδικασίας ότι η Επιτροπή παρέβη τη βασική αρχή της ορθής διοικητικής συμπεριφοράς. Η διαδικασία για την παραίτηση από το ποσό των 4000000 γερμανικών μάρκων της τιμής αγοράς διαχωρίστηκε από τη διαδικασία για το δάνειο της TAB. Σχετικά με το πρώτο μέτρο εκδόθηκε αρνητική απόφαση και στη συνέχεια κινήθηκε η διαδικασία για το δεύτερο. Επειδή και τα δύο μέτρα είναι μέρη του ίδιου σχεδίου αναδιάρθρωσης, θα έπρεπε να κριθούν στο πλαίσιο μιας διαδικασίας. Το σχέδιο αναδιάρθρωσης χάνει τη συνοχή του με την αφαίρεση ορισμένων πτυχών, με αποτέλεσμα η αρνητική απόφαση στο πλαίσιο της διαδικασίας 19/2000 να επηρεάζει την έκβαση της διαδικασίας όσον αφορά το δάνειο της TAB.

(46) Εκτός τούτου, η TGI υποστηρίζει ότι δεν ήταν ανάγκη να εκδοθεί επειγόντως απόφαση για την παραίτηση από την αξίωση καταβολής της τιμής αγοράς, εφόσον η επιχείρηση βρισκόταν σε διαπραγματεύσεις μ' έναν επενδυτή και συνεχιζόταν η προσαρμογή του σχεδίου αναδιάρθρωσης. Η Επιτροπή παραβίασε τη βασική αρχή της ορθής διοικητικής συμπεριφοράς, επειδή κίνησε την επίσημη διαδικασία έρευνας για τη μετατροπή των εγγυήσεων, ενώ είχε ήδη ενημερωθεί σχετικά πριν από 31 μήνες. Η TGI, εξάλλου, διαμαρτύρεται διότι η Επιτροπή δεν έλαβε υπόψη στην απόφασή της για την κίνηση της επίσημης διαδικασίας έρευνας τα επιχειρήματα που προέβαλαν οι γερμανικές αρχές και τα στοιχεία που της διαβίβασαν τελευταία.

(47) Η TGI ισχυρίζεται ότι το δάνειο της TAB δεν συνιστά κρατική ενίσχυση, αλλά ήταν μια αντιστάθμιση που δικαιούνταν για την κατεδάφιση ενός κτιρίου από το ομόσπονδο κράτος της Θουριγγίας.

(48) Αν δεν δεχθεί η Επιτροπή το εν λόγω επιχείρημα, τότε η TGI υποστηρίζει ότι το δάνειο καλύπτεται από το καθεστώς ενισχύσεων βάσει του οποίου υποτίθεται ότι χορηγήθηκε. Αν η Επιτροπή καταλήξει στο συμπέρασμα ότι το δάνειο δεν καλύπτεται από το εν λόγω καθεστώς, τότε η TGI ισχυρίζεται ότι το δάνειο της TAB μπορεί να εγκριθεί με βάση τα κριτήρια των κοινοτικών κατευθυντήριων γραμμών για τις ενισχύσεις διάσωσης και αναδιάρθρωσης.

(49) Κατά την άποψη της TGI, ένα από τα κύρια προβλήματα εφαρμογής των κατευθυντήριων γραμμών για τις ενισχύσεις διάσωσης και αναδιάρθρωσης ήταν η έλλειψη συνεισφοράς ιδιώτη επενδυτή, ο οποίος σύμφωνα με το αρχικό σχέδιο αναδιάρθρωσης έπρεπε να συνεισφέρει 3,85 εκατ. γερμανικά μάρκα. Η TGI δηλώνει ότι η επιχείρηση βρίσκεται σε διαπραγματεύσεις με ομάδα επενδυτών, την [...]*, και ότι οι διαπραγματεύσεις έχουν σχεδόν ολοκληρωθεί. Οι επενδυτές έχουν σκοπό να επενδύσουν στην επιχείρηση [...]* γερμανικά μάρκα. Η TGI υπέβαλε και δήλωση προθέσεων του επενδυτή.

(50) Στις παρατηρήσεις σχετικά με την κίνηση της διαδικασίας, ο ανταγωνιστής υποστηρίζει ότι η TGI δεν μπορεί να καταταγεί στις ΜΜΕ, επειδή ο κύριος μέτοχος της TGI, ο κ. Geiß, έχει και άλλες επιχειρήσεις. Οι εν λόγω επιχειρήσεις πρέπει να θεωρηθούν οικονομικά ως μία και λαμβανόμενες όλες μαζί θα υπερέβαιναν το όριο των 250 εργαζομένων που καθορίζει η σύσταση για τις ΜΜΕ.

(51) Ο ανταγωνιστής ισχυρίζεται, επιπλέον, ότι η μετατροπή εγγυήσεων και η αναβολή πληρωμής συνιστούν κρατική ενίσχυση. Η μετατροπή μιας τραπεζικής εγγύησης σε ενυπόθηκο δάνειο μειωμένης εξασφάλισης συνιστά κρατική ενίσχυση στο βαθμό που η τραπεζική εγγύηση συνήθως δεν ενέχει κανέναν κίνδυνο σε περίπτωση αφερεγγυότητας της επιχείρησης. Με το ενυπόθηκο δάνειο κατώτερης τάξης θα είχαν προτεραιότητα οι απαιτήσεις άλλων πιστωτών και σε περίπτωση αφερεγγυότητας δεν θα ήταν δυνατή η είσπραξη της οφειλής. Η αναβολή πληρωμής συνιστά επίσης κρατική ενίσχυση, επειδή ο πιστωτής, παρά τη δυσχερή οικονομική κατάσταση της επιχείρησης, θα μπορούσε να υλοποιήσει την απαίτησή του, κάνοντας χρήση της τραπεζικής εγγύησης. Ένας ιδιώτης πιστωτής δεν θα παραιτούνταν από την εν λόγω δυνατότητα.

(52) Όσον αφορά το δάνειο της Thüringer Aufbaubank, ο ανταγωνιστής υποστηρίζει ότι είναι κρατική ενίσχυση και δεν καλύπτεται από το καθεστώς, αφού αυτό ισχύει για ΜΜΕ. Επιπλέον, δεν πληρούνται οι όροι των κατευθυντήριων γραμμών για τις ενισχύσεις διάσωσης και αναδιάρθρωσης.

(53) Ο ανταγωνιστής κατηγορεί την TGI ότι χρησιμοποιεί κρατικές ενισχύσεις για να πωλεί τα προϊόντα της συστηματικά με πρακτικές ντάμπινγκ, γεγονός που προκαλεί σοβαρές στρεβλώσεις στον ανταγωνισμό. Το μερίδιο αγοράς του ανταγωνιστή μειώθηκε σημαντικά και οι τιμές έπεσαν δραστικά.

(54) Όσον αφορά τη συμφωνία των μέτρων ενίσχυσης με τις κατευθυντήριες γραμμές για τις ενισχύσεις διάσωσης και αναδιάρθρωσης, ο ανταγωνιστής επισημαίνει το ότι δεν υπάρχει σχέδιο αναδιάρθρωσης. Σύμφωνα με τις εν λόγω κατευθυντήριες γραμμές, επιπλέον, θα έπρεπε να εγκαταλειφθούν διαρθρωτικά ζημιογόνοι τομείς δραστηριοτήτων. Ο ανταγωνιστής υποστηρίζει ότι η επιχείρηση θα έπρεπε να αναστείλει τις δραστηριότητές της στον τομέα παραγωγής κυπέλλων καφέ που είναι μια συρρικνούμενη αγορά. Επιπλέον, κατά την άποψη του ανταγωνιστή, δεν τηρείται η αρχή της "εφάπαξ ενίσχυσης" κατά τη χορήγηση των ενισχύσεων αναδιάρθρωσης.

(55) Εν συνεχεία, ο ανταγωνιστής υποστηρίζει ότι σε ορισμένες αγορές προϊόντων, στις οποίες δραστηριοποιείται η TGI, υπάρχει διαρθρωτική πλεονάζουσα παραγωγική ικανότητα. Επιπλέον, οι δραστηριότητες της TGI στον τομέα του ειδικού γυαλιού για φωτισμό είναι πολύ περιορισμένες.

4. ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΕΙΣ ΤΗΣ ΓΕΡΜΑΝΙΑΣ

(56) Στην απάντησή τους σχετικά με την κίνηση της διαδικασίας, οι γερμανικές αρχές δηλώνουν ότι το δάνειο της ΤΑΒ καλύπτεται από το καθεστώς βάσει του οποίου υποτίθεται ότι χορηγήθηκε και ότι οι διάφοροι όροι του καθεστώτος πληρούνται.

(57) Ο δικαιούχος της ενίσχυσης πρέπει να καταταγεί στις ΜΜΕ. Οι άλλες επιχειρήσεις που κατέχει ο κ. Geiß δεν δραστηριοποιούνται πλέον στην αγορά. Και κατά το χρόνο χορήγησης της ενίσχυσης, ο δικαιούχος της ενίσχυσης ήταν μικρή και μεσαία επιχείρηση, επειδή δεν υπήρχε συνέργεια μεταξύ των διαφόρων επιχειρήσεων. Η TGI και οι άλλες επιχειρήσεις που ανήκαν στον ίδιο μέτοχο δεν ήταν οικονομικά μία. Ακόμη και αν δεν μπορούσε η TGI να καταταγεί στις ΜΜΕ, θα μπορούσε να χορηγηθεί δάνειο από το ταμείο εξυγίανσης της Θουριγγίας. Στην περίπτωση αυτή το σχέδιο θα έπρεπε να είχε κοινοποιηθεί.

(58) Σχετικά με το σχέδιο αναδιάρθρωσης, οι γερμανικές αρχές παρατηρούν ότι το αρχικό σχέδιο αναδιάρθρωσης έπρεπε να τροποποιηθεί πολλές φορές. Η επιχείρηση επεξεργάσθηκε ένα τροποποιημένο σχέδιο που ήταν προσαρμοσμένο στη νέα κατάσταση του Απριλίου 2001. Εκτός τούτου, οι διαπραγματεύσεις μ' έναν ιδιώτη επενδυτή βρίσκονταν σε εξέλιξη και λίγο πριν από την ολοκλήρωσή τους. Το τελικό σχέδιο αναδιάρθρωσης θα υποβληθεί αργότερα.

(59) Κατά την άποψη των γερμανικών αρχών, απαιτείται μείωση της παραγωγικής ικανότητας μόνον αν η μικρή και μεσαία επιχείρηση κατέχει δεσπόζουσα θέση σε αγορά που χαρακτηρίζεται από πλεονάζουσα παραγωγική ικανότητα. Επειδή δεν συμβαίνει κάτι τέτοιο, δεν είναι αναγκαία η μείωση της παραγωγικής ικανότητας.

(60) Η Γερμανία ισχυρίζεται ότι η ενίσχυση περιορίζεται στο ελάχιστο απαραίτητο. Σχετικά με τη συμβολή του ιδιώτη επενδυτή, η Γερμανία δηλώνει ότι πρέπει να ληφθεί υπόψη η εγγύηση του δανείου, την οποία προσέφερε ο κύριος μέτοχος και διαχειριστής της επιχείρησης, κ. Geiß. Εκτός τούτου, υπάρχει συνεισφορά και των εργαζομένων. Η Γερμανία αντικρούει την κατηγορία του ανταγωνιστή ότι η TGI πωλεί τα προϊόντα της με πρακτικές ντάμπινγκ.

(61) Η Γερμανία υποστηρίζει ότι το δάνειο της ΤΑΒ χορηγήθηκε από το ταμείο εξυγίανσης της Θουριγγίας που αποτελεί εγκεκριμένο καθεστώς ενίσχυσης. Για λόγους νομικής ασφαλείας, η Επιτροπή πρέπει μόνο να κρίνει αν αξιολογήθηκαν σωστά οι όροι για τη χορήγηση της ενίσχυσης και ότι δεν υπάρχει εμφανές λάθος στην εφαρμογή τους. Η Επιτροπή δεν τήρησε τις αρχές αυτές, ιδίως όσον αφορά τις αμφιβολίες για το καθεστώς της ΜΜΕ για το δικαιούχο της ενίσχυσης.

(62) Η Επιτροπή αναφέρει ότι εξέδωσε εντολή παροχής πληροφοριών, προκειμένου να λάβει και άλλες πληροφορίες σχετικά με το δάνειο από το ταμείο εξυγίανσης της Θουριγγίας. Με τη βοήθεια των πληροφοριών που της διαβιβάσθηκαν, η Επιτροπή κατέληξε στο συμπέρασμα ότι δεν πληρούνται οι προϋποθέσεις. Γι' αυτό και η Επιτροπή ήταν υποχρεωμένη να κινήσει την επίσημη διαδικασία έρευνας.

(63) Αν η Επιτροπή καταλήξει στο συμπέρασμα πως το δάνειο δεν καλύπτεται ουσιαστικά από το καθεστώς ενίσχυσης, τότε οι γερμανικές αρχές επιχειρηματολογούν εναλλακτικά πως το δάνειο μπορεί να εγκριθεί με τα κριτήρια των κατευθυντήριων γραμμών για τις ενισχύσεις διάσωσης και αναδιάρθρωσης. Οι γερμανικές αρχές υπενθυμίζουν εδώ πως η Επιτροπή κρίνει λιγότερο αυστηρά τις ενισχύσεις αναδιάρθρωσης μικρών και μεσαίων επιχειρήσεων. Κατά την άποψη των γερμανικών αρχών, η TGI με 226 εργαζομένους το 1997 έπρεπε να καταταγεί στις ΜΜΕ. Το ότι ο κ. Geiß κατείχε και άλλες επιχειρήσεις δεν είναι σημαντικό για την κατάταξη της TGI στις ΜΜΕ.

(64) Οι γερμανικές αρχές παραπέμπουν στην πραγματογνωμοσύνη του Νοεμβρίου του 2000, καθώς και σε νεότερα στοιχεία για την εξέλιξη της επιχείρησης, τα οποία διαβιβάσθηκαν στην Επιτροπή και δείχνουν μια θετική τάση. Η Γερμανία ισχυρίζεται ότι τα έγγραφα αυτά δεν ελήφθησαν υπόψη από την Επιτροπή.

(65) Στη συνέχεια, οι γερμανικές αρχές υποστηρίζουν ότι το δάνειο της ΤΑΒ δεν συνιστά ενίσχυση, αλλά αποτελεί αντιστάθμιση για την κατεδάφιση ενός παλαιού κτιριακού συγκροτήματος από το ομόσπονδο κράτος της Θουριγγίας. Το εν λόγω κτίριο χρησιμοποιήθηκε σε σχέση με τη λειτουργία της τέταρτης γραμμής παραγωγής. Με την κατεδάφιση του κτιρίου προέκυψαν για την TGI πρόσθετες δαπάνες ύψους 2 εκατ. γερμανικών μάρκων, επειδή έπρεπε να κτισθεί νέο κτίριο και συνδετήρια γέφυρα. Το δάνειο από το ταμείο εξυγίανσης της Θουριγγίας χορηγήθηκε στην επιχείρηση ως αντιστάθμιση. Σύμφωνα με τις πληροφορίες από τις γερμανικές αρχές, ο συσχετισμός του δανείου με την κατεδάφιση του κτιρίου προκύπτει από τη σύμβαση. Το δάνειο θα χρησιμοποιηθεί, σύμφωνα με τη σύμβαση, για τη χρηματοδότηση των επενδύσεων για την αποκατάσταση του κτιρίου της τέταρτης γραμμής παραγωγής.

(66) Σχετικά με την αναβολή της καταβολής του υπολοίπου της τιμής αγοράς, η Γερμανία δηλώνει ότι η BvS ενήργησε ως ιδιώτης πιστωτής. Η αναβολή ήταν αναγκαία, προκειμένου να επιτρέψει στην επιχείρηση την ανανέωση των γραμμών παραγωγής και να εξασφαλισθεί κατ' αυτόν τον τρόπο η βιωσιμότητα της επιχείρησης. Σε περίπτωση αφερεγγυότητας της επιχείρησης θα χανόταν ολόκληρη η απαίτηση. Γι' αυτό και η αναβολή πληρωμής δεν συνιστά κρατική ενίσχυση κατά την έννοια του άρθρου 87 παράγραφος 1 της συνθήκης ΕΚ. Οι γερμανικές αρχές επιχειρηματολογούν εναλλακτικά πως η αναβολή πληρωμής μπορεί να εγκριθεί και με τα κριτήρια των κατευθυντήριων γραμμών για τις ενισχύσεις διάσωσης και αναδιάρθρωσης.

(67) Στην απάντησή τους σχετικά με τις παρατηρήσεις ενός ανταγωνιστή, οι γερμανικές αρχές εκφράζουν τη λύπη τους για το ότι διαχωρίστηκαν οι διαδικασίες. Η Γερμανία καλεί την Επιτροπή να ανακαλέσει την απόφασή της σχετικά με την παραίτηση από την τιμή αγοράς και αναφέρει πως η Επιτροπή μπορεί να ανακαλέσει μια απόφαση, υποχρεούται μάλιστα να το κάνει, αν διαπιστωθεί πως στη διαδικασία παρεισέφρησε σοβαρό λάθος.

(68) Σύμφωνα με το άρθρο 9 του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 659/1999, η Επιτροπή μπορεί να ανακαλέσει μια απόφαση που έλαβε, εφόσον αυτή βασίστηκε σε εσφαλμένες πληροφορίες παρασχεθείσες κατά τη διάρκεια της διαδικασίας και οι οποίες ήταν καθοριστικές για την απόφαση. Επειδή αυτό δεν συμβαίνει στην προκειμένη περίπτωση, η Επιτροπή δεν βλέπει κανένα λόγο για να ανακαλέσει την απόφαση.

(69) Οι γερμανικές αρχές υποστηρίζουν ότι η πρώτη αρνητική απόφαση επηρεάζει τη δεύτερη. Επιπλέον, το κράτος μέλος δεν έχει τη δυνατότητα να πάρει θέση σχετικά με την αποτελεσματικότητα όλων των μέτρων που αποτελούν μέρος του σχεδίου αναδιάρθρωσης, με αποτέλεσμα να μην εξασφαλίζεται το δικαίωμα της υπεράσπισης. Επίσης, η Επιτροπή δεν μπορεί να αξιολογεί το σχέδιο αναδιάρθρωσης στο σύνολό του. Γι' αυτό και κατά την άποψη των γερμανικών αρχών η Επιτροπή παραβίασε τη βασική αρχή της ορθής διοικητικής συμπεριφοράς.

(70) Οι γερμανικές αρχές επιμένουν στη θέση τους ότι το δάνειο καλύπτεται πράγματι από το καθεστώς ενισχύσεων βάσει του οποίου υποτίθεται ότι χορηγήθηκε. Η Γερμανία επιχειρηματολογεί εναλλακτικά ότι το δάνειο δεν συνιστά ενίσχυση, αλλά αντισταθμιστική πληρωμή. Επιπλέον, οι γερμανικές αρχές υποστηρίζουν ότι το δάνειο δεν εμπεριέχει στοιχεία κρατικής ενίσχυσης, αφού χορηγήθηκε με τους όρους της αγοράς. Αυτό ενισχύεται από το γεγονός ότι ο κ. Geiß εγγυήθηκε προσωπικά για την αποπληρωμή του δανείου.

(71) Οι γερμανικές αρχές υπενθυμίζουν ότι η TGI κατά το χρόνο χορήγησης του δανείου έπρεπε να καταταγεί στις ΜΜΕ. Δεν υπήρχε συνέργεια μεταξύ των δύο επιχειρήσεων, επειδή πρόκειται για διαφορετικές ομάδες προϊόντων και οι συναλλαγές μεταξύ των δύο επιχειρήσεων γίνονταν με όρους ισοτιμίας. Γι' αυτό και οι δύο επιχειρήσεις δεν θα μπορούσαν να θεωρηθούν ως μία, της οποίας η πραγματική δύναμη είναι μεγαλύτερη από εκείνη μιας ΜΜΕ.

(72) Οι γερμανικές αρχές επιχειρηματολογούν εναλλακτικά ότι το δάνειο σύμφωνα με τα κριτήρια των κατευθυντήριων γραμμών για τις ενισχύσεις διάσωσης και αναδιάρθρωσης συμβιβάζεται με την κοινή αγορά. Η Γερμανία υπέβαλε για το θέμα αυτό επίκαιρα στοιχεία σχετικά με την αποκατάσταση της βιωσιμότητας της επιχείρησης και σχετικά με το σχέδιο αναδιάρθρωσης. Οι γερμανικές αρχές διαβίβασαν στην Επιτροπή το νεότερο σχέδιο αναδιάρθρωσης της TGI, του Απριλίου 2001, που περιλαμβάνει σχέδιο επενδύσεων και γενική εικόνα χρηματοδότησης των επενδύσεων.

(73) Στη συνέχεια, η Γερμανία υπέβαλε πραγματογνωμοσύνη, η οποία συντάχθηκε για την υπόθεση Τ 198/01 (που αφορά την αρνητική απόφαση της Επιτροπής σχετικά με την παραίτηση από την τιμή αγοράς) και η οποία -κατά την άποψη των γερμανικών αρχών- δείχνει ότι η επιχείρηση βελτιώνει συνεχώς την οικονομική της αποδοτικότητα και ότι έχει αποκαταστήσει τη μακροπρόθεσμη βιωσιμότητά της.

(74) Με επιστολή της 15ης Μαρτίου 2002, οι γερμανικές αρχές ανέφεραν ότι η TGI βρήκε νέο επενδυτή, τον [...]*, ο οποίος θέλει να επενδύσει [...]* ευρώ στην επιχείρηση και να εξαγοράσει το [...]* % των μετοχών της θέτοντας ως όρο για τη συνεισφορά του να επιβεβαιωθεί η παραίτηση από την αξίωση καταβολής του ποσού των 4 εκατ. γερμανικών μάρκων που ήταν αντικείμενο μιας αρνητικής απόφασης της Επιτροπής. Γι' αυτό και οι γερμανικές αρχές ζητούν να ανακαλέσει η Επιτροπή την αρνητική της απόφαση στο πλαίσιο της διαδικασίας C 19/2000 σχετικά με την παραίτηση από την τιμή αγοράς και να συμπεριλάβει την εν λόγω παραίτηση στην τρέχουσα διαδικασία.

(75) Οι γερμανικές αρχές υποστηρίζουν ότι η αρνητική απόφαση στο πλαίσιο της διαδικασίας 19/2000, καθώς και η κίνηση της τρέχουσας διαδικασίας, στηρίζονται κατά κύριο λόγο στην έλλειψη συνεισφοράς ιδιώτη επενδυτή. Ο νέος επενδυτής επιτρέπει στη Γερμανία να υποβάλει νέο σχέδιο αναδιάρθρωσης που θα πληροί τόσο το κριτήριο της βιωσιμότητας όσο και το κριτήριο της αναλογικότητας της ενίσχυσης. Οι επενδύσεις που έχουν καθυστερήσει θα μπορούσαν τώρα να γίνουν.

(76) Στη νεότερή τους επιστολή, της 13ης Ιουνίου 2002, οι γερμανικές αρχές επανέλαβαν κατά κύριο λόγο τα επιχειρήματα τα οποία είχαν προβάλει ήδη και στις προηγούμενες επιστολές κατά τη διάρκεια της τρέχουσας διαδικασίας.

(77) Οι γερμανικές αρχές τόνισαν ότι ο ανταγωνιστής Schott θα αποκτούσε μονοπωλιακή θέση σε ορισμένα τμήματα της αγοράς, αν εξαφανισθεί από την αγορά η TGI. Το γεγονός αυτό θα πρέπει να ληφθεί υπόψη στην απόφαση για το συμβιβάσιμο της ενίσχυσης αναδιάρθρωσης. Οι γερμανικές αρχές μνημονεύουν τις κατευθυντήριες γραμμές όσον αφορά τις κρατικές ενισχύσεις για τη διάσωση και αναδιάρθρωση προβληματικών επιχειρήσεων, οι οποίες αναφέρουν το εξής: "Η χορήγηση κρατικών ενισχύσεων μπορεί για παράδειγμα να δικαιολογηθεί με τη διατήρηση μιας ανταγωνιστικής διάρθρωσης αγοράς σε περίπτωση που η εξαφάνιση εταιρειών θα μπορούσε να οδηγήσει στη δημιουργία μονοπωλίων ή ολιγοπωλίων..."(8).

(78) Οι γερμανικές αρχές ισχυρίζονται, επιπλέον, ότι ακόμη και αν φρονεί η Επιτροπή πως η συνεισφορά του νέου επενδυτή δεν μπορεί να ληφθεί υπόψη στην αξιολόγηση του συμβιβάσιμου της ενίσχυσης, το εναλλακτικό σχέδιο χρηματοδότησης των μέτρων αναδιάρθρωσης επιτρέπει την έγκριση της ενίσχυσης. Το εν λόγω σχέδιο έχει ήδη διαβιβασθεί στην Επιτροπή.

(79) Κατά την άποψη των γερμανικών αρχών, το εν λόγω χρηματοοικονομικό σχέδιο είναι εύλογο και ρεαλιστικό, και από το γεγονός αυτό μπορεί να εξαχθεί το συμπέρασμα ότι η επιχείρηση έχει ήδη εφαρμόσει το μεγαλύτερο μέρος της αναδιάρθρωσης. Το σχέδιο πληροί ακόμη και τον όρο της αναλογικότητας της ενίσχυσης, επειδή εκτός από τις κρατικές ενισχύσεις της BvS και του ομόσπονδου κράτους της Θουριγγίας εμπεριέχει και σημαντική ιδιωτική συνεισφορά στις επενδύσεις. Τέλος, με την παραίτηση από την τιμή αγοράς και με το δάνειο της ΤΑΒ, για το οποίο εγγυήθηκε ο κ Geiß, χρηματοδοτήθηκε μόνον το ήμισυ του κόστους αναδιάρθρωσης. Το υπόλοιπο χρηματοδοτήθηκε από την ίδια την επιχείρηση, καθώς υποστηρίχθηκε με την παραίτηση του προσωπικού και του διαχειριστή από το μισθό και τις πληρωμές τους.

(80) Οι γερμανικές αρχές ισχυρίζονται ότι η νέα επένδυση από τον [...]* ύψους [...]* ευρώ η εγγύηση του κ. Geiß για το δάνειο της ΤΑΒ ύψους 2 εκατ. γερμανικών μάρκων (1,022 εκατ. ευρώ ), η αναβολή εξόφλησης του δανείου ιδιωτικής τράπεζας ύψους [...]* ευρώ, η αναβολή καταβολής των μισθών και του δώρου των Χριστουγέννων στο προσωπικό ύψους [...]* ευρώ και η παραίτηση του προσωπικού από την καταβολή του δώρου των Χριστουγέννων για το 1997 ύψους [...]* ευρώ θα πρέπει να θεωρηθούν συνεισφορά ιδιώτη επενδυτή.

(81) Οι γερμανικές αρχές, συνεπώς, καταλήγουν στο συμπέρασμα ότι πληρούνται οι προϋποθέσεις, για να εγκριθεί η ενίσχυση βάσει των κατευθυντήριων γραμμών για τις ενισχύσεις διάσωσης και αναδιάρθρωσης.

5. ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ

(82) Η Επιτροπή αναφέρει ότι ο διαχωρισμός των διαδικασιών και η οριστική αρνητική απόφαση στην πρώτη διαδικασία δεν προδικάζει την έκβαση της δεύτερης. Πράγματι, ήταν διαθέσιμα όλα τα απαραίτητα στοιχεία για την έκδοση απόφασης σχετικά με τις πρώτες ενισχύσεις και η όσο το δυνατόν συντομότερη ολοκλήρωση μιας επίσημης διαδικασίας έρευνας συνάδει με την αρχή της ορθής διοικητικής συμπεριφοράς.

(83) Η TGI έλαβε οικονομική στήριξη με δημόσιους πόρους. Η Επιτροπή πρέπει να ελέγξει κατ' αρχήν κατά πόσον τα μέτρα αυτά συνιστούν ενίσχυση κατά την έννοια του άρθρου 87 παράγραφος 1 της συνθήκης ΕΚ.

(84) Λαμβάνοντας η TGI οικονομική στήριξη με δημόσιους πόρους, την οποία δεν θα χορηγούσε κανένας ιδιώτης επενδυτής, η επιχείρηση αποκτά πλεονέκτημα έναντι των ανταγωνιστών της και ο ανταγωνισμός νοθεύεται. Αυτό δυσχεραίνει τις εμπορικές συναλλαγές μεταξύ των κρατών μελών, επειδή στην οικεία αγορά προϊόντων υπάρχει έντονο εμπόριο μεταξύ των κρατών μελών. Συνεπώς, τα εν λόγω χρηματοοικονομικά μέτρα είναι κρατική ενίσχυση κατά την έννοια του άρθρου 87 παράγραφος 1 της συνθήκης ΕΚ και η Επιτροπή πρέπει να εξετάσει το συμβιβάσιμο της με την κοινή αγορά.

(85) Κατά συνέπεια, κάθε μέτρο υπέρ της TGI, που χρηματοδοτήθηκε με δημόσιους πόρους, πρέπει να ελεγχθεί μεμονωμένα εάν συνιστά κρατική ενίσχυση και σε περίπτωση που συμβαίνει κάτι τέτοιο, πρέπει να εξετασθεί εάν συμβιβάζεται με την κοινή αγορά.

5.1. Η δικαιούχος επιχείρηση

(86) Για τις γερμανικές αρχές, ο δικαιούχος της ενίσχυσης είναι η TGI. Επιπλέον, η επιχείρηση είναι μικρή και μεσαία, σύμφωνα με τις γερμανικές αρχές, κατά την έννοια της σύστασης της Επιτροπής, της 3ης Απριλίου 1996, σχετικά με τον ορισμό των μικρών και μεσαίων επιχειρήσεων(9) ("Σύσταση για τις ΜΜΕ").

(87) Κατά την κίνηση της επίσημης διαδικασίας έρευνας, η Επιτροπή έθεσε το ερώτημα κατά πόσον η εν λόγω επιχείρηση θα μπορούσε να είναι μεγαλύτερη από την TGI. Ο κύριος μέτοχος και διαχειριστής της TGI ήταν ταυτόχρονα μοναδικός μέτοχος και διαχειριστής και δύο άλλων επιχειρήσεων, της PFS και της LS. Και οι τρεις μαζί, η TGI, η PFS και η LS, απασχολούσαν συνολικά πάνω από 250 άτομα και υπερέβαιναν συνεπώς το ανώτατο όριο που καθορίζεται στη σύσταση για τις ΜΜΕ.

(88) Επειδή για την αξιολόγηση αυτών των μέτρων δεν είναι σημαντικό το αν η TGI μπορεί να θεωρηθεί ΜΜΕ, το εν λόγω θέμα δεν εξετάζεται περαιτέρω στο πλαίσιο της παρούσας διαδικασίας.

5.2. Ενίσχυση κατά την έννοια του άρθρου 87 παράγραφος 1 της συνθήκης ΕΚ και συμφωνία με τα εγκεκριμένα καθεστώτα ενισχύσεων

5.2.1. Συνεισφορές της THA/BvS στο πλαίσιο της asset-deal 1 (σύμβαση της 28ης Σεπτεμβρίου 1994)

(89) Τα μέτρα που προβλέπονται στο πλαίσιο της asset-deal 1 εμπίπτουν στο πεδίο εφαρμογής του καθεστώτος ενίσχυσης ΤΗΑ Ε 15/92(10). Επειδή το κλείσιμο της επιχείρησης θα ήταν η πιο οικονομική λύση, αλλά παρόλα αυτά το κράτος αποφάσισε την ιδιωτικοποίησή της μέσω κρατικών ενισχύσεων, το κόστος που προέκυψε για το κράτος ανήλθε σε 33500000 γερμανικά μάρκα. Κατά συνέπεια, η τιμή των 5800000 γερμανικών μάρκων που πρέπει να καταβληθεί για την επιχείρηση είναι αρνητική. Επειδή η επιχείρηση απασχολούσε λιγότερα από 1000 άτομα, η εν λόγω οικονομική στήριξη της TGI από την ΤΗΑ/BvS καλύπτεται από το καθεστώς ενίσχυσης ΤΗΑ Ε 15/92. Πρόκειται, συνεπώς, για υφιστάμενη ενίσχυση, η οποία δεν χρειάζεται να αξιολογηθεί εκ νέου στο πλαίσιο της παρούσας διαδικασίας.

5.2.2. Συνεισφορές της THA/BvS στο πλαίσιο της asset-deal 2 (σύμβαση της 11ης Δεκεμβρίου 1995)

(90) Τα μέτρα που προβλέπονται στο πλαίσιο της asset-deal 2 εμπίπτουν στο πεδίο εφαρμογής του καθεστώτος ενίσχυσης ΤΗΑ Ν 768/94(11). Επειδή το κλείσιμο της επιχείρησης θα ήταν η πιο οικονομική λύση, αλλά παρόλα αυτά το κράτος αποφάσισε την ιδιωτικοποίησή της μέσω κρατικών ενισχύσεων, το κόστος που προέκυψε για το κράτος ανήλθε σε 6500000 γερμανικά μάρκα. Επειδή η επιχείρηση απασχολούσε λιγότερα από 250 άτομα, η εν λόγω οικονομική στήριξη της TGI από την ΤΗΑ/BvS καλύπτεται από το καθεστώς ενίσχυσης N 768/94. Πρόκειται, συνεπώς, για υφιστάμενη ενίσχυση, η οποία δεν χρειάζεται να αξιολογηθεί εκ νέου στο πλαίσιο της παρούσας διαδικασίας.

5.2.3. Επενδυτικές πιστώσεις της KfW στο πλαίσιο της asset-deal 1

(91) Η KfW χορήγησε τρεις πιστώσεις συνολικού ύψους 17100000 γερμανικών μάρκων, βάσει καθεστώτων ενισχύσεων που είχαν εγκριθεί παλαιότερα από την Επιτροπή.

(92) Η πρώτη πίστωση ύψους 10000000 γερμανικών μάρκων χορηγήθηκε στο πλαίσιο ενός προγράμματος της KfW για τις μεσαίες επιχειρήσεις, ενώ η δεύτερη πίστωση ύψους 5100000 γερμανικών μάρκων χορηγήθηκε από την KfW στο πλαίσιο ενός κοινοτικού προγράμματος προώθησης της απασχόλησης στις μεσαίες επιχειρήσεις. Σύμφωνα με τις πληροφορίες των γερμανικών αρχών, και οι δύο πιστώσεις χορηγήθηκαν σύμφωνα με τους όρους της αγοράς, με επιτόκιο ανώτερο από το επιτόκιο αναφοράς. Επειδή η επιχείρηση δεν ήταν προβληματική κατά το χρόνο χορήγησης των εν λόγω μέτρων, η Επιτροπή καταλήγει στο συμπέρασμα ότι δεν υπάρχει εδώ κρατική ενίσχυση.

(93) Η τρίτη πίστωση ύψους 2000000 γερμανικών μάρκων χορηγήθηκε στο πλαίσιο του προγράμματος ανασυγκρότησης με την ονομασία ERP, δηλαδή ενός καθεστώτος ενίσχυσης εγκεκριμένου παλαιότερα από την Επιτροπή(12). Η εν λόγω πίστωση πληροί τις προϋποθέσεις του καθεστώτος ενίσχυσης βάσει του οποίου υποτίθεται ότι χορηγήθηκε και συνεπώς καλύπτεται πράγματι από το καθεστώς. Κατά συνέπεια, πρόκειται για υφιστάμενη ενίσχυση, η οποία δεν χρειάζεται να αξιολογηθεί εκ νέου στο πλαίσιο της παρούσας διαδικασίας.

5.2.4. Επενδυτικές επιχορηγήσεις και επιδοτήσεις

(94) Στο πλαίσιο της asset-deal 1, η TGI έλαβε επενδυτικές επιχορηγήσεις ύψους 6750000 γερμανικών μάρκων βάσει του 23ου προγράμματος-πλαισίου του κοινού στόχου για τη βελτίωση της περιφερειακής οικονομικής δομής, ενός καθεστώτος περιφερειακού χαρακτήρα που έχει εγκριθεί από την Επιτροπή(13). Οι εν λόγω επιχορηγήσεις πληρούν τους όρους του εγκεκριμένου από την Επιτροπή καθεστώτος ενισχύσεων βάσει του οποίου υποτίθεται ότι χορηγήθηκαν. Γι' αυτό και θεωρούνται υφιστάμενη ενίσχυση.

(95) Στο πλαίσιο των δύο asset-deals χορηγήθηκαν επενδυτικές επιδοτήσεις ύψους 1575000 γερμανικών μάρκων. Η TGI έλαβε, επιπλέον, εκτός των asset-deals, επενδυτικές επιδοτήσεις ύψους 876000 γερμανικών μάρκων το 1996 και ύψους 748000 γερμανικών μάρκων το 1997. Όλες οι πληρωμές πραγματοποιήθηκαν δυνάμει του νόμου για τις επενδυτικές επιδοτήσεις, δυνάμει δηλαδή εγκεκριμένου από την Επιτροπή καθεστώτος ενισχύσεων περιφερειακού χαρακτήρα(14). Με τη βοήθεια των πληροφοριών που της διαβιβάσθηκαν, η Επιτροπή καταλήγει στο συμπέρασμα ότι οι επενδυτικές επιδοτήσεις πληρούν τους όρους των καθεστώτων ενισχύσεων βάσει των οποίων υποτίθεται ότι χορηγήθηκαν και συνεπώς καλύπτονται πράγματι από το καθεστώς. Γι' αυτό και θεωρούνται υφιστάμενη ενίσχυση.

(96) Η υφιστάμενη ενίσχυση δεν χρειάζεται να αξιολογηθεί εκ νέου στο πλαίσιο της παρούσας διαδικασίας, ωστόσο πρέπει να ληφθεί υπόψη για τον υπολογισμό της αναλογικότητας της ενίσχυσης.

5.2.5. Παραίτηση από την καταβολή του ποσού των 4000000 γερμανικών μάρκων της τιμής αγοράς

(97) Η παραίτηση από το ποσό των 4000000 γερμανικών μάρκων της τιμής αγοράς ήταν αντικείμενο της διαδικασίας έρευνας 19/2000. Η οριστική αρνητική απόφαση εκδόθηκε στις 12 Ιουνίου 2001(15). Γι' αυτό και η παραίτηση από την εν λόγω αξίωση δεν αξιολογείται εκ νέου στην παρούσα διαδικασία.

(98) Οι γερμανικές αρχές επικαλέσθηκαν ότι η παραίτηση από την αξίωση καταβολής του ανωτέρω ποσού δεν συνιστά κρατική ενίσχυση κατά την έννοια του άρθρου 87 παράγραφος 1 της συνθήκης ΕΚ, αλλά ανταποκρίνεται στη συμπεριφορά ιδιώτη πιστωτή. Η παραίτηση, από οικονομική άποψη, ήταν πλέον συμφέρουσα για την BvS από την καταβολή ολόκληρης της τιμής αγοράς.

(99) Η Επιτροπή, ωστόσο, είχε την άποψη ότι η παραίτηση από την εν λόγω αξίωση συνιστά κρατική ενίσχυση και δεν συμβιβάζεται με την κοινή αγορά. Ο δικαιούχος της ενίσχυσης κατέθεσε προσφυγή στο Πρωτοδικείο των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων κατά της απόφασης αυτής.

5.2.6. Μετατροπή εγγυήσεων για το ποσό των 1800000 γερμανικών μάρκων της τιμής αγοράς και αναβολή εξόφλησης

(100) Στο πλαίσιο συντονισμένης δράσης, η BvS συμφώνησε για τη μετατροπή της τραπεζικής εγγύησης ύψους 1800000 γερμανικών μάρκων, που παρασχέθηκε στο πλαίσιο της asset-deals 1, σε εγγραφή υποθήκης μειωμένης εξασφάλισης. Επίσης, αναβλήθηκε η εξόφληση του υπολοίπου της τιμής αγοράς και προβλέπεται να αρχίσει το 2003. Η Επιτροπή κίνησε την επίσημη διαδικασία έρευνας, επειδή είχε την υποψία ότι τα εν λόγω μέτρα παρέχουν στην επιχείρηση πλεονεκτήματα τα οποία πιθανόν να μην χορηγούσε ιδιώτης πιστωτής σε προβληματική επιχείρηση και ότι τα εν λόγω μέτρα, συνεπώς, συνιστούν κρατικές ενισχύσεις.

(101) Η Επιτροπή σημειώνει ότι η BvS είναι ομοσπονδιακό ίδρυμα που έχει ως αποστολή, όπως και η προκάτοχός του, η Treuhandanstalt, να ιδιωτικοποιεί κρατικές επιχειρήσεις στην Ανατολική Γερμανία. Η BvS είναι τμήμα της ομοσπονδιακής διοίκησης και λογοδοτεί σ' αυτή. Γι' αυτό και τα μέτρα που λαμβάνει η BvS πρέπει να καταλογισθούν στο κράτος.

(102) Η εγγύηση υπό μορφή εγγραφής υποθήκης κατώτερης τάξης έχει μικρότερη αξία από την τραπεζική εγγύηση. Μια τραπεζική εγγύηση εμπεριέχει μικρό κίνδυνο. Σε περίπτωση αφερεγγυότητας θα μπορούσε να εισπραχθεί η συνολική τιμή αγοράς ύψους 1,8 εκατ. γερμανικών μάρκων. Η εγγραφή υποθήκης μειωμένης εξασφάλισης δίνει προτεραιότητα στις απαιτήσεις των τραπεζών. Όπως ανέφεραν οι γερμανικές αρχές σε επιστολή της 29ης Οκτωβρίου 1999, η οποία διαβιβάσθηκε στο πλαίσιο της διαδικασίας C 19/2000, η οικονομική αξία της εν λόγω υποθήκης είναι ελάχιστη. Λόγω της κατάταξής της πίσω από τις τράπεζες, πρέπει να αναμένεται ότι σε περίπτωση αφερεγγυότητας μπορεί να εισπραχθεί μικρό μόνο ποσοστό της απαίτησης. Η εκτίμηση αυτή επιβεβαιώθηκε στην επιστολή της 9ης Οκτωβρίου 2001. Κατόπιν τούτου, η μετατροπή των εγγυήσεων παρέχει στην TGI πλεονέκτημα το οποίο δεν θα παραχωρούσε ιδιώτης πιστωτής και, συνεπώς, συνιστά κρατική ενίσχυση, η οποία πρέπει να αξιολογηθεί ως μεμονωμένη ενίσχυση.

(103) Σχετικά με την αναβολή εξόφλησης, οι γερμανικές αρχές υποστηρίζουν ότι αυτή ανταποκρίνεται σε συμπεριφορά ιδιώτη πιστωτή και δεν συνιστά κρατική ενίσχυση. Σύμφωνα με την πάγια νομολογία του Δικαστηρίου των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων, προκειμένου να διαπιστωθεί το κατά πόσον ένα μέτρο δημόσιου οργανισμού αποτελεί κρατική ενίσχυση, πρέπει να καθοριστεί αν η δικαιούχος επιχείρηση αποκτά οικονομικό πλεονέκτημα που δεν θα είχε αποκτήσει υπό κανονικές συνθήκες αγοράς(16).

(104) Το υπόλοιπο της τιμής αγοράς ύψους 1,8 εκατ. γερμανικών μάρκων έπρεπε αρχικά να καταβληθεί στα τέλη του 1999. Τον Οκτώβριο του 2000, η BvS συμφώνησε στην αναβολή της εξόφλησης. Η εξόφληση προβλέπεται τώρα να γίνει μετά το 2003 (σε τρεις δόσεις των 600000 γερμανικών μάρκων, τέλος 2003, 2004 και 2005).

(105) Οι γερμανικές αρχές επικαλούνται ότι η αναβολή της εξόφλησης ήταν αναγκαία για να αποκατασταθεί η βιωσιμότητα της επιχείρησης. Σε αντίθετη περίπτωση, η επιχείρηση θα οδηγούνταν σε πτώχευση. Κατά το χρόνο της αναβολής της εξόφλησης, η τιμή αγοράς ύψους 1,8 εκατ. γερμανικών μάρκων καλυπτόταν με εγγραφή υποθήκης μειωμένης εξασφάλισης. Όπως αναφέρθηκε ήδη, η εν λόγω υποθήκη έχει μικρή οικονομική αξία και σε περίπτωση αφερεγγυότητας θα μπορούσε να εισπραχθεί μικρό μόνο μέρος από το ποσό των 1,8 εκατ. γερμανικών μάρκων.

(106) Κατά την άποψη της Επιτροπής, η αναβολή της εξόφλησης συνάδει με τη συμπεριφορά ενός ιδιώτη πιστωτή. Αυτό ενισχύεται και από το γεγονός ότι μερικές ιδιωτικές τράπεζες συμφώνησαν στην αναβολή των απαιτήσεών τους. Συνεπώς, η αναβολή της εξόφλησης δεν συνιστά κρατική ενίσχυση και δεν εμπίπτει στο πεδίο εφαρμογής του άρθρου 87 της συνθήκης ΕΚ. Αυτό δεν έρχεται σε αντίθεση με το συμπέρασμα της Επιτροπής στην οριστική απόφαση της διαδικασίας C 19/2000 που αναφέρει ότι η παραίτηση από την τιμή αγοράς ύψους 4 εκατ. γερμανικών μάρκων συνιστούσε κρατική ενίσχυση. Η παραίτηση από την τιμή αγοράς και η αναβολή εξόφλησης είναι δύο διαφορετικά μέτρα.

5.2.7. Δάνειο της TAB ύψους 2000000 γερμανικών μάρκων προερχόμενο από το ταμείο εξυγίανσης των προβληματικών επιχειρήσεων της Θουριγγίας (Φεβρουάριος 1998)

(107) Σύμφωνα με τις πληροφορίες των γερμανικών αρχών, το δάνειο αυτό χορηγήθηκε από το ταμείο εξυγίανσης των προβληματικών επιχειρήσεων της Θουριγγίας, ένα εγκεκριμένο από την Επιτροπή καθεστώς ενίσχυσης(17). Η Επιτροπή είχε σοβαρές αμφιβολίες για το κατά πόσον το δάνειο καλυπτόταν πράγματι από το εν λόγω καθεστώς και γι' αυτό κίνησε την επίσημη διαδικασία έρευνας.

(108) Κατά την κίνηση της διαδικασίας, η Επιτροπή αμφέβαλε για το ότι η επιχείρηση ήταν μικρή και μεσαία. Το καθεστώς, ωστόσο, προορίζεται κατά κύριο λόγο για ΜΜΕ. Στην περίπτωση μεγάλης επιχείρησης θα απαιτούνταν μεμονωμένη κοινοποίηση.

(109) Εξάλλου, οι όροι του καθεστώτος ενίσχυσης αντιστοιχούν σε εκείνους των κοινοτικών κατευθυντήριων γραμμών διάσωσης και αναδιάρθρωσης. Όπως αναφέρεται κατωτέρω, οι εν λόγω όροι δεν πληρούνται. Κατά συνέπεια, το δάνειο δεν καλύπτεται από το καθεστώς ενίσχυσης βάσει του οποίου υποτίθεται ότι χορηγήθηκε. Συνιστά, συνεπώς, νέα ενίσχυση και πρέπει να αξιολογηθεί ως μεμονωμένη ενίσχυση.

(110) Αν δεν συμμερισθεί η Επιτροπή την άποψη ότι το δάνειο καλύπτεται από το καθεστώς ενίσχυσης, οι γερμανικές αρχές υποστηρίζουν ότι το δάνειο δεν συνιστά ενίσχυση. Κατ' αρχήν, το δάνειο χορηγήθηκε με τους όρους της αγοράς. Σύμφωνα με τις υπάρχουσες πληροφορίες, το δάνειο χορηγήθηκε με επιτόκιο 8,2 % και είναι εξασφαλισμένο με εγγραφή υποθήκης στο οικόπεδο της τέταρτης γραμμής παραγωγής και με απόλυτη εγγύηση του κ. Geiß, του ιδιοκτήτη της επιχείρησης.

(111) Η Επιτροπή παρατηρεί ότι η Thüringer Aufbaubank είναι η τράπεζα ανασυγκρότησης του ομόσπονδου κράτους της Θουριγγίας και αποτελεί οργανισμό δημοσίου δικαίου. Η Thüringer Aufbaubank ελέγχεται από το ομόσπονδο κράτος της Θουριγγίας, το οποίο προσφέρει 100 % εγγύηση για τις δραστηριότητές της. Για τους λόγους αυτούς η ενίσχυση πρέπει να καταλογισθεί στο κράτος. Η Επιτροπή παρατηρεί, επιπλέον, ότι το δάνειο χορηγήθηκε βάσει εγκεκριμένου προγράμματος ενισχύσεων για προβληματικές επιχειρήσεις.

(112) Το δάνειο χορηγήθηκε από την ΤΑΒ τον Δεκέμβριο του 1998, σε μια περίοδο δηλαδή που η επιχείρηση αντιμετώπιζε σοβαρά οικονομικά προβλήματα. Κατά την άποψη της Επιτροπής, κανένας ιδιώτης επενδυτής δεν θα χορηγούσε στην επιχείρηση δάνειο με αυτούς τους όρους, και κατά συνέπεια το δάνειο συνιστά κρατική ενίσχυση.

(113) Οι γερμανικές αρχές υποστηρίζουν εναλλακτικά ότι το δάνειο της ΤΑΒ δεν συνιστά κρατική ενίσχυση, επειδή πρέπει να θεωρηθεί ως αντισταθμιστική πληρωμή του ομόσπονδου κράτους της Θουριγγίας για την κατεδάφιση του παλαιού κτιριακού συγκροτήματος. Το κτίριο χρησιμοποιήθηκε σε σχέση με τη λειτουργία της τέταρτης γραμμής παραγωγής. Η κατεδάφιση είχε ως αποτέλεσμα να υποχρεωθεί η επιχείρηση να κτίσει άλλο κτίριο και να κατασκευάσει συνδετήρια γέφυρα. Κατ' αυτόν τον τρόπο προέκυψε ένα κόστος ύψους 2 εκατ. γερμανικών μάρκων.

(114) Δεν προσκομίστηκε καμιά πραγματογνωμοσύνη ή απόδειξη ότι λόγω της κατεδάφισης του κτιρίου προέκυψε για την επιχείρηση πρόσθετο κόστος ύψους 2 εκατ. γερμανικών μάρκων. Οι γερμανικές αρχές και η επιχείρηση υποστηρίζουν ότι η σχέση μεταξύ του δανείου και της ζημίας που προκλήθηκε στην TGI προκύπτει από το γεγονός ότι στη σύμβαση του δανείου αναφέρεται πως το δάνειο θα χρησιμοποιηθεί για τη χρηματοδότηση των επενδύσεων στο πλαίσιο της αποκατάστασης του κτιρίου της τέταρτης γραμμής παραγωγής. Αυτό, ωστόσο, δεν αποδεικνύει ότι το δάνειο αποτελεί αντισταθμιστική πληρωμή.

(115) Αν προέκυπτε για την επιχείρηση πρόσθετο κόστος ύψους 2 εκατ. γερμανικών μάρκων και έπρεπε να αντισταθμιστεί, η επιχείρηση θα έπρεπε να πάρει οπωσδήποτε επιχορήγηση ύψους 2 εκατ. γερμανικών μάρκων και όχι δάνειο ύψους 2 εκατ. γερμανικών μάρκων. Αυτό δείχνει ότι ο ισχυρισμός των γερμανικών αρχών είναι αβάσιμος.

(116) Γι' αυτό και η Επιτροπή καταλήγει στο συμπέρασμα ότι το δάνειο της ΤΑΒ ύψους 2 εκατ. γερμανικών μάρκων συνιστά κρατική ενίσχυση και πρέπει να αξιολογηθεί ως μεμονωμένη ενίσχυση.

5.3. Παρέκκλιση του άρθρου 87 παράγραφος 3 στοιχείο γ) της συνθήκης ΕΚ

(117) Το δάνειο της ΤΑΒ ύψους 2 εκατ. γερμανικών μάρκων και η μετατροπή των εγγυήσεων πρέπει να αξιολογηθούν από την Επιτροπή ως μεμονωμένη ενίσχυση. Το άρθρο 87 παράγραφοι 2 και 3 της συνθήκης ΕΚ προβλέπει παρεκκλίσεις από το κατ' αρχήν ασυμβίβαστο των κρατικών ενισχύσεων δυνάμει του άρθρου 87 παράγραφος 1.

(118) Στην προκειμένη περίπτωση, οι παρεκκλίσεις του άρθρου 87 παράγραφος 2 της συνθήκης ΕΚ δεν ισχύουν, επειδή οι εν λόγω ενισχύσεις δεν είναι ενισχύσεις κοινωνικού χαρακτήρα προς μεμονωμένους καταναλωτές ούτε ενισχύσεις για την επανόρθωση ζημιών που προκαλούνται από θεομηνίες ή άλλα έκτακτα γεγονότα, ούτε πρόκειται για ενισχύσεις προς την οικονομία ορισμένων περιοχών της Ομοσπονδιακής Δημοκρατίας της Γερμανίας οι οποίες θίγονται από τη διαίρεση της Γερμανίας.

(119) Το άρθρο 87 παράγραφος 3 στοιχεία α) και γ) της συνθήκης ΕΚ προβλέπει περαιτέρω παρεκκλίσεις. Επειδή κύριος στόχος των ενισχύσεων δεν είναι η περιφερειακή ανάπτυξη, αλλά η αποκατάσταση της μακροπρόθεσμης βιωσιμότητας προβληματικής επιχείρησης, είναι εφαρμοστέα μόνον η παρέκκλιση του άρθρου 87 παράγραφος 3 στοιχείο γ) της συνθήκης ΕΚ, σύμφωνα με την οποία μπορούν να θεωρηθούν ότι συμβιβάζονται με την κοινή αγορά οι ενισχύσεις για την προώθηση της ανάπτυξης ορισμένων οικονομικών δραστηριοτήτων ή οικονομικών περιοχών, εφόσον δεν αλλοιώνουν τους όρους των συναλλαγών κατά τρόπο που θα αντέκειτο προς το κοινό συμφέρον. Για την αξιολόγηση των κρατικών ενισχύσεων διάσωσης και αναδιάρθρωσης η Επιτροπή θέσπισε σχετικές κατευθυντήριες γραμμές. Η Επιτροπή καταλήγει στο συμπέρασμα ότι στην προκειμένη περίπτωση δεν μπορεί να εφαρμοστεί καμιά από τις άλλες κατευθυντήριες γραμμές, όπως για παράδειγμα σχετικά με τις ενισχύσεις για την έρευνα και την ανάπτυξη, τις ενισχύσεις για την προστασία του περιβάλλοντος, τις ενισχύσεις για τις μικρές και μεσαίες επιχειρήσεις ή τις ενισχύσεις για την απασχόληση και την κατάρτιση.

(120) Επειδή σύμφωνα με τις υπάρχουσες πληροφορίες οι ενισχύσεις χορηγήθηκαν πριν από την 30ή Απριλίου 2000, εφαρμόζονται οι κοινοτικές κατευθυντήριες γραμμές όσον αφορά τις κρατικές ενισχύσεις για τη διάσωση και την αναδιάρθρωση προβληματικών επιχειρήσεων του 1994(18) ("Κατευθυντήριες γραμμές διάσωσης και αναδιάρθρωσης")(19).

(121) Σύμφωνα με το σημείο 2.1 των κατευθυντηρίων γραμμών, η οικονομική αδυναμία των επιχειρήσεων που λαμβάνουν ενίσχυση για την αναδιάρθρωσή τους οφείλεται γενικά σε κακά αποτελέσματα κατά το παρελθόν και σε αρκετά δυσμενείς μελλοντικές προοπτικές. Συνήθως οι δυσχέρειες μιας επιχείρησης εκδηλώνονται με την πτώση της αποδοτικότητας ή την αύξηση των ζημιών, τη μείωση του κύκλου εργασιών, τη διόγκωση των αποθεμάτων, την πλεονάζουσα παραγωγική ικανότητα, τη μείωση του ακαθάριστου περιθωρίου αυτοχρηματοδότησης, την αυξανόμενη δανειοληψία, την αύξηση των οικονομικών επιβαρύνσεων καθώς και την εξασθένιση ή εξαφάνιση της αξίας του καθαρού ενεργητικού.

(122) Με βάση τις πληροφορίες που διαβιβάσθηκαν από τις γερμανικές αρχές, η Επιτροπή καταλήγει στο συμπέρασμα ότι η επιχείρηση αντιμετώπιζε προβλήματα κατά το χρόνο χορήγησης της ενίσχυσης. Η επιχείρηση σημείωνε διαρκώς ζημίες και δεν διέθετε επαρκές ακαθάριστο περιθώριο αυτοχρηματοδότησης για να πραγματοποιήσει τις απαραίτητες επενδύσεις. Επιπλέον, το κεφάλαιο της επιχείρησης είχε μειωθεί σημαντικά.

(123) Οι γερμανικές αρχές επιχειρηματολογούν πως η ενίσχυση πρέπει να εγκριθεί, επειδή ο ανταγωνιστής της TGI Schott θα αποκτήσει μονοπωλιακή θέση σε ορισμένα τμήματα της αγοράς και θα ενισχύσει τη δεσπόζουσα θέση του σε άλλα, σε περίπτωση που η TGI εξαφανιστεί από την αγορά. Το γεγονός ότι η εξαφάνιση μιας επιχείρησης οδηγεί στη βελτίωση της θέσης του ανταγωνιστή της στην αγορά ή στην ενίσχυση δεσπόζουσας θέσης δεν μπορεί να είναι κριτήριο καθοριστικής σημασίας για την έγκριση μιας ενίσχυσης αναδιάρθρωσης, αν δεν πληρούνται οι σχετικές προϋποθέσεις.

Αποκατάσταση της βιωσιμότητας

(124) Απαραίτητη προϋπόθεση για τη χορήγηση ενισχύσεων για την αναδιάρθρωση είναι η ύπαρξη βιώσιμου, συγκροτημένου και διεξοδικού σχεδίου αναδιάρθρωσης που να επιτρέπει να αποκατασταθεί σε εύλογο χρονικό διάστημα η μακροπρόθεσμη βιωσιμότητα της επιχείρησης, με βάση ρεαλιστικές υποθέσεις.

(125) Οι γερμανικές αρχές υπέβαλαν σχέδιο αναδιάρθρωσης της επιχείρησης για την περίοδο 1998 έως 2000, συμπεριλαμβάνοντας προβλέψεις για τον κύκλο εργασιών και για το αποτέλεσμα εκμετάλλευσης της εν λόγω περιόδου. Η βιωσιμότητα της επιχείρησης έπρεπε να αποκατασταθεί το 1999.

(126) Το σχέδιο αναδιάρθρωσης στηριζόταν στην υπόθεση ότι ένας νέος επενδυτής θα συνεισέφερε 3850000 γερμανικά μάρκα, γεγονός που θα επέτρεπε να καλυφθούν σε μεγάλο βαθμό οι επενδυτικές δαπάνες που προβλέπονταν στο σχέδιο αναδιάρθρωσης. Ωστόσο, δεν μπόρεσε να βρεθεί τέτοιος επενδυτής σε εύλογο χρονικό διάστημα. Κατά συνέπεια, η χρηματοδότηση των μέτρων δεν ήταν εξασφαλισμένη.

(127) Επειδή έλειπε μια τέτοια εξωτερική συνεισφορά, το σχέδιο αναδιάρθρωσης αποδείχθηκε μη ρεαλιστικό και ακατάλληλο για να αποκαταστήσει τη μακροπρόθεσμη βιωσιμότητα της επιχείρησης. Παρόλο που η βιωσιμότητα της επιχείρησης έπρεπε να αποκατασταθεί μέχρι το 1999 σύμφωνα με το σχέδιο αναδιάρθρωσης, η επιχείρηση συνέχισε να σημειώνει ζημιές.

(128) Η Γερμανία υποστηρίζει ότι η Επιτροπή δεν έλαβε υπόψη μια πραγματογνωμοσύνη του Νοεμβρίου του 2000 που κρίνει ευνοϊκά την οικονομική κατάσταση της επιχείρησης. Στην πραγματογνωμοσύνη αναφέρεται ότι η κατάσταση των εσόδων της επιχείρησης κατά τα έτη 1997 έως 2000 εξελίσσεται θετικά. Βεβαίως στην έκθεση αναφέρεται επίσης ότι προϋπόθεση γι' αυτό είναι η πραγματοποίηση επενδύσεων ύψους 11,5 εκατ. γερμανικών μάρκων. Το 2000 μπόρεσαν να γίνουν επενδύσεις ύψους μόνον 1 εκατ. γερμανικών μάρκων. Η κατάσταση ρευστότητας της επιχείρησης είναι σοβαρή. Εκτός από τους οικονομικούς πόρους για τις επενδύσεις ύψους 11,5 εκατ. γερμανικών μάρκων, η TGI πρέπει να εξοφλήσει και πιστώσεις ύψους [...]* γερμανικών μάρκων. Σύμφωνα με την εκτίμηση της πραγματογνωμοσύνης, η επιχείρηση δεν μπορεί να εξασφαλίσει τη χρηματοδότηση εξ ιδίων μέσων. Για να αποκατασταθεί η βιωσιμότητα της επιχείρησης απαιτούνται και άλλες κρατικές ενισχύσεις ή η παραίτηση από υφιστάμενες απαιτήσεις.

(129) Παρά τους γερμανικούς ισχυρισμούς, δεν προκύπτει από την πραγματογνωμοσύνη ότι η επιχείρηση έχει εξυγιανθεί, αντίθετα μάλιστα διαπιστώνεται ότι η επιχείρηση εξακολουθεί να αντιμετωπίζει σοβαρά προβλήματα και η μακροπρόθεσμη βιωσιμότητα δεν είναι εξασφαλισμένη.

(130) Όπως δείχνει μια εκ των υστέρων αξιολόγηση, το αρχικό σχέδιο αναδιάρθρωσης εκτελέσθηκε μόνον εν μέρει. Μέχρι το 2000 δεν είχε ολοκληρωθεί η αποκατάσταση των τεσσάρων γραμμών παραγωγής που είναι απαραίτητη για την αποκατάσταση της μακροπρόθεσμης βιωσιμότητας της επιχείρησης. Το 2001 είχαν αποκατασταθεί η πρώτη, η τρίτη και η τέταρτη γραμμή παραγωγής. Η δεύτερη γραμμή παραγωγής έχει σταματήσει προσωρινά από τα μέσα του 2000.

(131) Μια ακόμη πραγματογνωμοσύνη, η οποία συντάχθηκε για την υπόθεση Τ-198/01, υποβλήθηκε στο πλαίσιο της τρέχουσας διαδικασίας έρευνας. Κατά τη γερμανική άποψη, σ' αυτήν διαπιστώνεται μια θετική οικονομική και κοινωνική ανάπτυξη της επιχείρησης. Βεβαίως, η εν λόγω έκθεση βασίζεται σε πολύ λιγότερες επενδύσεις απ' ότι προβλεπόταν στο αρχικό στάδιο επενδύσεων. Τον Οκτώβριο του 2001, η επιχείρηση είχε ακόμη να εξοφλήσει χρέη ύψους [...]* γερμανικών μάρκων περίπου, μη υπολογιζόμενης της τιμής αγοράς των 4 εκατ. γερμανικών μάρκων, της οποίας η παραίτηση ήταν αντικείμενο αρνητικής απόφασης της Επιτροπής. Επιπλέον, διαπιστώνεται ότι η κατάσταση της ρευστότητας θα συνεχίσει να είναι δύσκολη και κατά τα έτη 2001 και 2002.

(132) Οι γερμανικές αρχές διαβίβασαν ένα εναλλακτικό σχέδιο του Απριλίου του 2001 για τη χρηματοδότηση των μέτρων αναδιάρθρωσης, το οποίο λαμβάνει υπόψη ότι δεν μπόρεσε να βρεθεί κανένας νέος ιδιώτης επενδυτής μέχρι τότε. Το σχέδιο αυτό προβλέπει την αναβολή της ανακαίνισης της δεύτερης γραμμής παραγωγής. Επιπλέον, στηρίζεται στην αναβολή της καταβολής των μισθών του προσωπικού και των μεσοπρόθεσμων τοκοχρεολυτικών δόσεων δανείων, προκειμένου να καταστεί δυνατή η χρηματοδότηση των σημαντικότερων επενδυτικών μέτρων. Εκτός τούτου, μειώνεται το συνολικό ύψος των επενδύσεων σε σύγκριση με το αρχικό σχέδιο αναδιάρθρωσης. Οι γερμανικές αρχές ισχυρίζονται ότι το εναλλακτικό αυτό σχέδιο ήταν σε θέση να αποκαταστήσει τη μακροπρόθεσμη βιωσιμότητα της επιχείρησης.

(133) Σε νεότερή τους επιστολή, ωστόσο, οι γερμανικές αρχές αναφέρουν ότι η αναβολή καταβολής των μισθών και του δώρου των Χριστουγέννων, των τοκοχρεολυτικών δόσεων τραπεζικών πιστώσεων, καθώς και η παραίτηση από την καταβολή του δώρου των Χριστουγέννων, οι οποίες περιλαμβάνονται στο εναλλακτικό χρηματοδοτικό σχέδιο ήταν αναγκαίες, ώστε να εξασφαλιστεί η επιβίωση της επιχείρησης μέχρι τη σύναψη σύμβασης με κάποιο νέο επενδυτή. Για να εξασφαλισθεί η μακροπρόθεσμη βιωσιμότητα της επιχείρησης, απαιτούνται η παραίτηση από την εξόφληση της τιμής αγοράς ύψους 4 εκατ. γερμανικών μάρκων, καθώς και η συνεισφορά του νέου επενδυτή, προκειμένου η TGI να αποκτήσει στερεή οικονομική βάση και αρκετό ίδιο κεφάλαιο. Γι' αυτό και η Επιτροπή καταλήγει στο συμπέρασμα ότι το εναλλακτικό χρηματοδοτικό σχέδιο δεν ήταν σαφώς σε θέση να αποκαταστήσει τη μακροπρόθεσμη βιωσιμότητα της επιχείρησης.

(134) Η Επιτροπή αναφέρει ότι σύμφωνα με τις νεότερες πληροφορίες, οι διαπραγματεύσεις με την ομάδα επενδυτών της [...]* δεν ολοκληρώθηκαν και η εν λόγω ομάδα δεν θα επενδύσει στην επιχείρηση.

(135) Με επιστολή της 15ης Μαρτίου 2002, οι γερμανικές αρχές ανακοινώνουν ότι βρέθηκε νέος ιδιώτης επενδυτής και οι διαπραγματεύσεις με το νέο επενδυτή έχουν ολοκληρωθεί. Μεταξύ του νέου επενδυτή και των δύο μετόχων της επιχείρησης, του κ. και της κ. Geiß, έχει υπογραφεί δεσμευτική σύμβαση. Ο νέος επενδυτής θα αυξήσει τα ίδια κεφάλαια της επιχείρησης κατά [...]* ευρώ σε [...]* ευρώ και θα αποκτήσει [...]* μετοχές ([...]* %). Επιπλέον, ο νέος επενδυτής θα διαθέσει στην TGI [...]* ευρώ τα οποία θα εισρεύσουν στα κεφαλαιακά αποθέματα της επιχείρησης.

(136) Επειδή βρέθηκε νέος επενδυτής, οι γερμανικές αρχές υποστηρίζουν ότι δεν ευσταθεί πλέον το επιχείρημα ότι το σχέδιο αναδιάρθρωσης δεν είναι βιώσιμο. Κατά συνέπεια, η ενίσχυση μπορεί να εγκριθεί. Δεν μπορεί να προβληθεί το επιχείρημα της έλλειψης χρονικής σύνδεσης. Το αρχικό σχέδιο αναδιάρθρωσης που, κατά την άποψη των γερμανικών αρχών, ήταν από την αρχή συγκροτημένο και λόγω της έλλειψης του επενδυτή μπορούσε μόνον εν μέρει να υλοποιηθεί, μπορεί τώρα να υλοποιηθεί με τροποποιημένη μορφή.

(137) Πρέπει να αναφέρουμε ότι η ενίσχυση εγκρίθηκε το Φεβρουάριο του 1998 και χορηγήθηκε το Νοέμβριο του 1998. Σύμφωνα με τις κατευθυντήριες γραμμές διάσωσης και αναδιάρθρωσης, το σχέδιο αναδιάρθρωσης πρέπει να αποκαθιστά τη βιωσιμότητα της επιχείρησης μέσα σε εύλογο χρονικό διάστημα. Γι' αυτό και οι ενισχύσεις αναδιάρθρωσης πρέπει να στηρίζονται σε βιώσιμο πρόγραμμα αναδιάρθρωσης, το οποίο υποβάλλεται στην Επιτροπή με τις αναγκαίες λεπτομέρειες. Και η ανταγωνιστικότητα της επιχείρησης πρέπει να αποκαθίσταται μέσα σε εύλογο χρονικό διάστημα. Το σχέδιο αναδιάρθρωσης πρέπει κανονικά να εκπονείται πριν από τη χορήγηση της ενίσχυσης.

(138) Το αρχικό σχέδιο αναδιάρθρωσης δεν ήταν ποτέ ρεαλιστικό. Αν οι γερμανικές αρχές υποβάλουν τώρα ένα προσαρμοσμένο σχέδιο αναδιάρθρωσης, το οποίο θα λαμβάνει υπόψη τη συνεισφορά του νέου ιδιώτη επενδυτή, τότε θα πρόκειται για ένα νέο σχέδιο και μια νέα περίοδο αναδιάρθρωσης. Δεν υπάρχει καμιά σχέση μεταξύ των μέτρων ενίσχυσης που εγκρίθηκαν το 1998 και του σχεδίου αναδιάρθρωσης που λαμβάνει υπόψη το νέο επενδυτή και υποβάλλεται έπειτα από τρία και πλέον χρόνια. Επειδή κατά τη διάρκεια της τρέχουσας δικαστικής διαδικασίας σχετικά με την απόφαση στη διαδικασία C19/2000 η TGI επικαλέσθηκε σοβαρά προβλήματα ρευστότητας, είναι προφανές ότι έγινε ήδη χρήση του δανείου της ΤΑΒ. Γι' αυτό και δεν μπορούν να γίνουν δεκτοί οι ισχυρισμοί των γερμανικών αρχών.

(139) Η Επιτροπή λαμβάνει ακόμη υπόψη ότι η δέσμευση του νέου ιδιώτη επενδυτή δεν έγινε άνευ όρων, αλλά εξαρτάται από την υλοποίηση της παραίτησης από την τιμή αγοράς, η οποία ήταν αντικείμενο αρνητικής απόφασης της Επιτροπής. Αυτό διαπιστώνεται κατηγορηματικά και από τις πληροφορίες που υπέβαλαν οι γερμανικές αρχές, οι οποίες αναφέρουν ότι ο επενδυτής εξάρτησε τη δέσμευσή του από την έγκριση της Επιτροπής για την παραίτηση της BvS από την τιμή αγοράς. Η υλοποίηση της παραίτησης από την τιμή αγοράς είναι η επιχειρηματική βάση της επένδυσης.

(140) Με την απόφαση της 12ης Ιουνίου 2001, ωστόσο, η παραίτηση από την τιμή αγοράς θεωρήθηκε από την Επιτροπή παράνομη και μη συμβιβάσιμη με την κοινή αγορά ενίσχυσης. Η Επιτροπή θεωρεί την εν λόγω απόφαση νόμιμη και δεν βλέπει κανένα λόγο για να την ανακαλέσει. Το γεγονός ότι η εκτέλεση του άρθρου που αφορά την ανάκτηση ανεστάλη με την απόφαση του προέδρου του Πρωτοδικείου στις 4 Απριλίου, δεν αφαιρεί από την εν λόγω απόφαση τη νομιμότητά της, η οποία χαρακτηρίζει κάθε πράξη της Κοινότητας. Γι' αυτό και δεν μπορεί να ληφθεί υπόψη η προαναγγελθείσα συνεισφορά ενός νέου ιδιώτη επενδυτή.

(141) Λαμβάνοντας υπόψη τις παρατηρήσεις αυτές, η Επιτροπή δεν μπορεί να καταλήξει στο συμπέρασμα ότι υπήρχε σχέδιο αναδιάρθρωσης, το οποίο ήταν σε θέση να αποκαταστήσει μέσα σε εύλογο χρονικό διάστημα και με βάση ορισμένες ρεαλιστικές υποθέσεις τη μακροπρόθεσμη βιωσιμότητα και αποδοτικότητα της επιχείρησης. Δεν πληρούται, συνεπώς, το κριτήριο της βιωσιμότητας.

Πρόληψη αδικαιολόγητων στρεβλώσεων του ανταγωνισμού

(142) Το σχέδιο αναδιάρθρωσης πρέπει να προβλέπει μέτρα για τον περιορισμό, στο μέτρο του δυνατού, των ενδεχόμενων δυσμενών συνεπειών για τους ανταγωνιστές, διαφορετικά η ενίσχυση θα πρέπει να θεωρηθεί ως αντίθετη προς το κοινό συμφέρον και δεν μπορεί να επωφεληθεί παρέκκλισης στη βάση του άρθρου 87 παράγραφος 3 στοιχείο γ) της συνθήκης ΕΚ.

(143) Εφόσον η αντικειμενική αξιολόγηση της κατάστασης της προσφοράς και της ζήτησης αποδεικνύει ότι υπάρχει διαρθρωτική πλεονάζουσα παραγωγική ικανότητα στην εν λόγω αγορά της Ευρωπαϊκής Κοινότητας στην οποία δραστηριοποιείται ο αποδέκτης της ενίσχυσης, το σχέδιο αναδιάρθρωσης πρέπει να συμβάλει, κατ' αναλογία προς την λαμβανόμενη ενίσχυση, στην αναδιάρθρωση του συγκεκριμένου οικονομικού κλάδου μέσω μιας μη αναστρέψιμης μείωσης ή παύσης της παραγωγικής ικανότητας.

(144) Οι γερμανικές αρχές δήλωσαν ότι η TGI δεν πρόκειται ούτε να μειώσει ούτε να αυξήσει την παραγωγική της ικανότητα στο μέλλον.

(145) Στις παρατηρήσεις του σχετικά με την έναρξη της διαδικασίας, ένας ανταγωνιστής της TGI ισχυρίστηκε ότι υπήρχε διαρθρωτική πλεονάζουσα παραγωγική ικανότητα σε ορισμένες αγορές προϊόντων, στις οποίες δραστηριοποιείται η TGI. Όπως αναφέρεται στις αιτιολογικές σκέψεις 40 και 41, ωστόσο, φαίνεται, σύμφωνα με τις υπάρχουσες πληροφορίες, να μην υπάρχει στο σύνολο της αγοράς πλεονάζουσα παραγωγική ικανότητα. Επίσης, η ΤGΙ εξαγόρασε από την ΙWG μόνον τέσσερις από τις δώδεκα γραμμές παραγωγής, με αποτέλεσμα να έχει γίνει ήδη μείωση της παραγωγικής ικανότητας.

Αναλογία μεταξύ κόστους και οφέλους της αναδιάρθρωσης

(146) Το ύψος και η ένταση της ενίσχυσης πρέπει να περιορίζονται στο ελάχιστο απαραίτητο που απαιτείται για να καταστεί δυνατή η αναδιάρθρωση και να είναι σε αναλογία προς τα αναμενόμενα οφέλη από κοινοτική άποψη. Γι' αυτό και απαιτείται από τον επενδυτή σημαντική συνεισφορά στο σχέδιο αναδιάρθρωσης, χρησιμοποιώντας ίδιους πόρους ή εξωτερικές εμπορικές πηγές χρηματοδότησης. Εξάλλου, πρέπει η μορφή με την οποία χορηγείται η ενίσχυση να είναι τέτοια ώστε να μη δημιουργεί στην επιχείρηση πλεονάζουσα ρευστότητα, η οποία θα μπορούσε να χρησιμοποιηθεί για επιθετικές δραστηριότητες στρέβλωσης της αγοράς σε τομείς ανεξάρτητους από τη διαδικασία της αναδιάρθρωσης.

(147) Οι γερμανικές αρχές θεωρούν την παραίτηση του προσωπικού από το δώρο Χριστουγέννων το 1997 ως συνεισφορά του επενδυτή. Αυτή, βεβαίως, πρέπει να θεωρηθεί ως σημαντική συνεισφορά του προσωπικού στην αναδιάρθρωση της επιχείρησης, αλλά δεν μπορεί να εκληφθεί ως συνεισφορά του επενδυτή, εφόσον δεν εμπεριέχει στοιχεία κινδύνου. Το ίδιο ισχύει και για την αναβολή της καταβολής των μισθών και του δώρου των Χριστουγέννων, την οποία οι γερμανικές αρχές θεωρούν στη νεότερη επιστολή τους ως συνεισφορά ιδιώτη επενδυτή. Οι πληρωμές αυτές μόνον αναβλήθηκαν. Κατά συνέπεια, συνιστούν προσωρινή μόνο μείωση δαπανών για την επιχείρηση.

(148) Εξάλλου, οι γερμανικές αρχές θεωρούν τη μείωση της αμοιβής του διαχειριστή (ο οποίος είναι ο κύριος μέτοχος της επιχείρησης) ύψους [...]* γερμανικών μάρκων ως συνεισφορά του επενδυτή. Το μέτρο αυτό, ωστόσο, μειώνει τις δαπάνες της επιχείρησης και δεν μπορεί να θεωρηθεί συνεισφορά του ιδιοκτήτη της επιχείρησης στη χρηματοδότηση της αναδιάρθρωσης. Υπέρ της εκτίμησης αυτής συνηγορεί το γεγονός ότι το εν λόγω μέτρο δεν συμπεριελήφθη στο σχέδιο αναδιάρθρωσης. Επειδή ο διαχειριστής και ως ιδιοκτήτης ελέγχει την επιχείρηση, μπορεί να καθορίζει ο ίδιος το ύψος της αμοιβής του και συνεπώς και το ύψος οποιασδήποτε μείωσης, με αποτέλεσμα μια τέτοια μείωση να μην αντιστοιχεί σε ελέγξιμη συνεισφορά. Γι' αυτό και η περικοπή της αμοιβής του διαχειριστή δεν μπορεί να θεωρηθεί ίδια συνεισφορά του επενδυτή.

(149) Η Γερμανία επιχειρηματολογεί ότι η αναβολή εξόφλησης των τοκοχρεολυτικών δόσεων δανείων ιδιωτικής τράπεζας (Commerzbank) συνιστά ίδια συνεισφορά του επενδυτή. Ωστόσο, η εν λόγω αναβολή μειώνει προσωρινά τις δαπάνες της επιχείρησης. Γι' αυτό και δεν μπορεί να θεωρηθεί ίδια συνεισφορά του επενδυτή.

(150) Οι γερμανικές αρχές, επίσης, θεωρούν ένα ακαθάριστο περιθώριο αυτοχρηματοδότησης ύψους [...]* γερμανικών μάρκων ως συνεισφορά του επενδυτή. Η Επιτροπή δεν μπορεί να δεχθεί ότι η εσωτερική αυτή χρηματοδότηση αποτελεί μέρος της συνεισφοράς του επενδυτή, επειδή κατέστη δυνατή σε μεγάλο βαθμό, άμεσα ή έμμεσα, χάρη στα μέτρα ενίσχυσης. Παρά το γεγονός ότι το ακαθάριστο περιθώριο αυτοχρηματοδότησης μπορεί να μειώσει τις ανάγκες χρηματοδότησης για την αναδιάρθρωση της επιχείρησης, η Επιτροπή δεν μπορεί να θεωρήσει ότι αποτελεί μέρος της συνεισφοράς του επενδυτή. Εξάλλου, η Γερμανία δεν προσδιόρισε το χρόνο κατά τον οποίο επιτεύχθηκε το ακαθάριστο αυτό περιθώριο αυτοχρηματοδότησης ή αν θα πρέπει να επιτευχθεί στο μέλλον.

(151) Οι γερμανικές αρχές υποστηρίζουν ότι η απόλυτη εγγύηση του ιδιοκτήτη της επιχείρησης κ. Geiß για το δάνειο της ΤΑΒ ύψους 2 εκατ. γερμανικών μάρκων αποτελεί μέρος της συνεισφοράς του ιδιώτη επενδυτή. Ωστόσο, το δάνειο χορηγείται από δημόσιους πόρους, με αποτέλεσμα να είναι αμφίβολο εάν αυτό μπορεί να θεωρηθεί ίδια συνεισφορά του επενδυτή. Επιπλέον, το δάνειο της ΤΑΒ καλύπτεται ταυτόχρονα και με εγγραφή υποθήκης ύψους 2 εκατ. γερμανικών μάρκων στο οικόπεδο της τέταρτης γραμμής παραγωγής. Ο κ. Geiß, συνεπώς, δεν αναλαμβάνει το σύνολο του κινδύνου και η αξία της εγγύησής του πρέπει να θεωρηθεί πολύ μικρότερη από αυτήν που αναφέρουν οι γερμανικές αρχές.

(152) Ακόμη και αν δεχθεί η Επιτροπή την εγγύηση του κ. Geiß ως ίδια συνεισφορά του επενδυτή, η συνολική ίδια συνεισφορά είναι μικρότερη του 10 % των δαπανών αναδιάρθρωσης. Αυτό δεν είναι αρκετό σύμφωνα με τη συνήθη πρακτική της Επιτροπής. Για τους προαναφερθέντες λόγους, η προαναγγελθείσα συνεισφορά του νέου ιδιώτη επενδυτή δεν είναι άνευ όρων και γι' αυτό δεν μπορεί να ληφθεί υπόψη.

(153) Η Επιτροπή, συνεπώς, καταλήγει στο συμπέρασμα ότι δεν υπάρχει σημαντική συνεισφορά του ιδιώτη επενδυτή κατά την έννοια των κατευθυντήριων γραμμών. Κατά συνέπεια, το κριτήριο της αναλογικότητας δεν πληρούται.

Πλήρης εφαρμογή του σχεδίου αναδιάρθρωσης

(154) Η επιχείρηση πρέπει να εφαρμόζει εξ ολοκλήρου το σχέδιο αναδιάρθρωσης. Το προκείμενο σχέδιο αναδιάρθρωσης παρουσιάζει κενό χρηματοδότησης, επειδή δεν μπόρεσε να βρεθεί νέος επενδυτής. Επειδή όμως η συνεισφορά του επενδυτή είναι απαραίτητη για την εκτέλεση του σχεδίου αναδιάρθρωσης, και κυρίως για την υλοποίηση των απολύτως απαραίτητων επενδύσεων, το σχέδιο αναδιάρθρωσης εφαρμόσθηκε μόνον εν μέρει.

6. ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ

(155) Η Επιτροπή διαπιστώνει ότι η μετατροπή των εγγυήσεων συνιστά κρατική ενίσχυση. Διαπιστώνει, επίσης, ότι το δάνειο της ΤΑΒ από το ταμείο εξυγίανσης της Θουριγγίας δεν καλύπτεται από το καθεστώς ενίσχυσης, βάσει του οποίου υποτίθεται ότι χορηγήθηκε, και συνιστά κρατική ενίσχυση. Εξάλλου, η Γερμανία χορήγησε την ενίσχυση παράνομα, κατά παράβαση των διατάξεων του άρθρου 88 παράγραφος 3 της συνθήκης ΕΚ.

(156) Οι ενισχύσεις δεν πληρούν τα κριτήρια που έχουν καθορισθεί στις κατευθυντήριες γραμμές διάσωσης και αναδιάρθρωσης και, συνεπώς, βάσει του άρθρου 87 παράγραφος 3 στοιχείο γ) της συνθήκης ΕΚ δεν συμβιβάζονται με την κοινή αγορά. Το υποβληθέν σχέδιο αναδιάρθρωσης δεν είναι ρεαλιστικό, όσον αφορά την αποκατάσταση της βιωσιμότητας της επιχείρησης, και λείπει η ίδια συνεισφορά του επενδυτή. Γι' αυτό και η Επιτροπή καλεί τη Γερμανία να ανακτήσει την ενίσχυση από το δικαιούχο,

ΕΞΕΔΩΣΕ ΤΗΝ ΑΚΟΛΟΥΘΗ ΑΠΟΦΑΣΗ:

Άρθρο 1

Η κρατική ενίσχυση της Γερμανίας υπέρ της Technische Glaswerke Ilmenau GmbH, με τη μορφή της μετατροπής των εγγυήσεων για το ποσό των 1800000 γερμανικών μάρκων (914109 ευρώ) της τιμής αγοράς και ενός δανείου της Thüringer Aufbaubank ύψους 2000000 γερμανικών μάρκων (1015677 ευρώ ) δεν συμβιβάζεται με την κοινή αγορά.

Άρθρο 2

1. Η Γερμανία λαμβάνει όλα τα αναγκαία μέτρα για την ανάκτηση από το δικαιούχο των αναφερομένων στο άρθρο 1 ενισχύσεων που χορηγήθηκαν παράνομα.

2. Η ανάκτηση της ενίσχυσης πραγματοποιείται αμέσως, σύμφωνα με τις διαδικασίες της γερμανικής νομοθεσίας, εφόσον αυτές επιτρέπουν την άμεση και πραγματική εκτέλεση της απόφασης. Τα ποσά που πρέπει να ανακτηθούν περιλαμβάνουν και τους τόκους που αναλογούν στο χρονικό διάστημα από τη διάθεση της παράνομης ενίσχυσης στο δικαιούχο μέχρι την πραγματική τους ανάκτηση. Οι τόκοι υπολογίζονται με βάση το επιτόκιο αναφοράς που χρησιμοποιήθηκε για τον υπολογισμό του ισοδύναμου επιδότησης των περιφερειακών ενισχύσεων.

Άρθρο 3

Οι γερμανικές αρχές ενημερώνουν την Επιτροπή εντός δύο μηνών από την κοινοποίηση της παρούσας απόφασης σχετικά με τα μέτρα που έχουν λάβει για να συμμορφωθούν με αυτή.

Άρθρο 4

Η παρούσα απόφαση απευθύνεται στην Ομοσπονδιακή Δημοκρατία της Γερμανίας.

Βρυξέλλες, 2 Οκτωβρίου 2002.

Για την Επιτροπή

Mario Monti

Μέλος της Επιτροπής

(1) ΕΕ C 272 της 27.9.2001, σ. 2.

(2) ΕΕ L 83 της 27.3.1999, σ. 1.

(3) ΕΕ C 217 της 29.7.2000, σ. 10.

(4) ΕΕ C 272 της 27.9.2001, σ. 2.

(5) ΕΕ L 62 της 5.3.2002, σ. 30.

(6) Τμήματα του κειμένου αυτού έχουν διαγραφεί έτσι ώστε να εξασφαλιστεί η μη δημοσιοποίηση των εμπιστευτικών πληροφοριών· τα τμήματα αυτά είναι εντός αγκυλών και σημειώνονται με αστερίσκο.

(7) Βλέπε Πανόραμα της βιομηχανίας της ΕΕ 1997 τόμος 1 κεφάλαιο 9 και την έκθεση της μόνιμης επιτροπής της βιομηχανίας γυαλιού στην ΕΟΚ (CIPV) του 1998, καθώς και την ετήσια έκθεση 1999 της Bundesverbands Glasindustrie und Mineralfaserindustrie.

(8) ΕΕ C 368 της 23.12.1994, σ. 12.

(9) ΕΕ L 107 της 30.4.1996, σ. 4.

(10) Καθεστώς της THA E 15/92 SG (92) D/17613 της 8.12.1992.

(11) Καθεστώς της THA N 768/94 SG (95) D/1062 της 1.2.1995.

(12) N 562/c/94 SG (94) D/17293 της 1.12.1994.

(13) 23ο πρόγραμμα-πλαίσιο του κοινού στόχου για τη βελτίωση της περιφερειακής οικονομικής δομής. Τα μέτρα που λαμβάνονται στο πλαίσιο του καθεστώτος αυτού θεωρούνται επενδυτικές ενισχύσεις περιφερειακού χαρακτήρα σύμφωνα με το άρθρο 87 παράγραφος 1 της συνθήκης ΕΚ και εγκρίθηκαν από την Επιτροπή δυνάμει της παρέκκλισης που αναφέρεται στο άρθρο 87 παράγραφος 3 στοιχείο α) της συνθήκης ΕΚ [N 157/94 SG (94) D/11038 της 1.8.1994].

(14) Νόμος για τις επενδυτικές επιδοτήσεις [N 494/A/95 SG (95) D/17154 της 27.12.1995]. Τα μέτρα που χορηγούνται δυνάμει αυτού του νόμου θεωρούνται επενδυτικές ενισχύσεις περιφερειακού χαρακτήρα σύμφωνα με το άρθρο 87 παράγραφος 1 της συνθήκης ΕΚ και εγκρίθηκαν από την Επιτροπή δυνάμει της παρέκκλισης που αναφέρεται στο άρθρο 87 παράγραφος 3 στοιχείο α) της συνθήκης ΕΚ.

(15) ΕΕ L 62 της 5.3.2002, σ. 30.

(16) Απόφαση της 29ης Απριλίου 1999, υπόθεση C-342/96, Ισπανία κατά Επιτροπής (Συλλογή 1999, σ. I-2459, σκέψη 41).

(17) NN 74/95 SG (96) D/1946 της 6.2.1996.

(18) ΕΕ C 368 της 23.12.1994, σ. 12.

(19) Στο σημείο 7.5 των κατευθυντήριων γραμμών του 1999 αναφέρεται το εξής: "Η Επιτροπή θα εξετάζει (...) κάθε ενίσχυση διάσωσης και αναδιάρθρωσης η οποία χορηγείται χωρίς την άδειά της (...) με βάση τις κατευθυντήριες γραμμές που ισχύουν κατά το χρόνο χορήγησης της ενίσχυσης" (ΕΕ C 288 της 9.10.1999, σ. 2).