ΕΚΤΕΛΕΣΤΙΚΗ ΑΠΟΦΑΣΗ (ΕΕ) 2022/100 ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ

της 24ης Ιανουαρίου 2022

σχετικά με σχέδιο διατάγματος του Βασιλείου των Κάτω Χωρών που αφορά τα ροφήματα για νήπια και το γάλα για νήπια, σχέδιο το οποίο κοινοποιήθηκε σύμφωνα με το άρθρο 45 του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 1169/2011 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου

[κοινοποιηθείσα υπό τον αριθμό C(2022) 312]

(Το κείμενο στην ολλανδική γλώσσα είναι το μόνο αυθεντικό)

(Κείμενο που παρουσιάζει ενδιαφέρον για τον ΕΟΧ)

Η ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ,

Έχοντας υπόψη τη Συνθήκη για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης,

Έχοντας υπόψη τον κανονισμό (ΕΕ) αριθ. 1169/2011 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 25ης Οκτωβρίου 2011, σχετικά με την παροχή πληροφοριών για τα τρόφιμα στους καταναλωτές, την τροποποίηση των κανονισμών του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (ΕΚ) αριθ. 1924/2006 και (ΕΚ) αριθ. 1925/2006 και την κατάργηση της οδηγίας 87/250/ΕΟΚ της Επιτροπής, της οδηγίας 90/496/ΕΟΚ του Συμβουλίου, της οδηγίας 1999/10/ΕΚ της Επιτροπής, της οδηγίας 2000/13/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, των οδηγιών της Επιτροπής 2002/67/ΕΚ και 2008/5/ΕΚ και του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 608/2004 της Επιτροπής (1), και ιδίως το άρθρο 45 παράγραφος 4,

Εκτιμώντας τα ακόλουθα:

(1) Σύμφωνα με τη διαδικασία που προβλέπεται στο άρθρο 45 παράγραφος 1 στοιχείο β) του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1169/2011, στις 28 Ιουλίου 2020 οι ολλανδικές αρχές κοινοποίησαν στην Επιτροπή σχέδιο διατάγματος που περιέχει κανόνες για τρόφιμα με βάση πρωτεΐνες (αγελαδινού ή κατσικίσιου γάλακτος), στα οποία έχουν προστεθεί τουλάχιστον μία ή περισσότερες βιταμίνες, ανόργανα συστατικά ή άλλες ουσίες και τα οποία προορίζονται να χρησιμοποιηθούν ως ροφήματα για μικρά παιδιά ηλικίας ενός έως τριών ετών [διάταγμα σχετικά με τα ροφήματα για νήπια και το γάλα για νήπια, στο πλαίσιο του νόμου για τα βασικά προϊόντα (στο εξής: το κοινοποιημένο σχέδιο)].

(2) Ο κανονισμός (ΕΕ) αριθ. 1169/2011 θεσπίζει τις γενικές αρχές, τις απαιτήσεις και τις υποχρεώσεις που διέπουν τις πληροφορίες για τα τρόφιμα και, ιδίως, για την επισήμανση των τροφίμων. Στο πλαίσιο αυτό, στο άρθρο 9 παράγραφος 1 του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 1169/2011 παρατίθενται οι ενδείξεις που πρέπει να παρέχονται σχετικά με τα τρόφιμα, σύμφωνα με τα άρθρα 10 έως 35 και με την επιφύλαξη των εξαιρέσεων που προβλέπονται στα εν λόγω άρθρα.

(3) Το άρθρο 39 παράγραφος 1 του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 1169/2011 προβλέπει ότι, εκτός από τις υποχρεωτικές ενδείξεις που αναφέρονται στο άρθρο 9 παράγραφος 1 και στο άρθρο 10, τα κράτη μέλη μπορούν, σύμφωνα με τη διαδικασία του άρθρου 45, να θεσπίζουν μέτρα που να απαιτούν πρόσθετες υποχρεωτικές ενδείξεις για συγκεκριμένους τύπους ή κατηγορίες τροφίμων, για τουλάχιστον έναν από τους εξής λόγους: την προστασία της δημόσιας υγείας, την προστασία των καταναλωτών, την πρόληψη της απάτης ή την προστασία των δικαιωμάτων βιομηχανικής και εμπορικής ιδιοκτησίας, των αναγραφών προέλευσης και των ελεγχόμενων ονομασιών προέλευσης και την πρόληψη του αθέμιτου ανταγωνισμού.

(4) Το κοινοποιημένο σχέδιο περιλαμβάνει, μεταξύ άλλων, πρόσθετες υποχρεωτικές ενδείξεις για συγκεκριμένες κατηγορίες τροφίμων με τη μορφή δηλώσεων που πρέπει να παρέχονται στους καταναλωτές όταν διατίθενται στην αγορά των Κάτω Χωρών «ροφήματα για νήπια» και «γάλα για νήπια». Ως εκ τούτου, είναι αναγκαίο για την Επιτροπή να εξετάσει τη συμβατότητα του κοινοποιημένου σχεδίου με τις προαναφερόμενες απαιτήσεις του εν λόγω κανονισμού και τις διατάξεις της Συνθήκης για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

(5) Το κοινοποιημένο σχέδιο καθορίζει ειδικές απαιτήσεις ως προς τη σύνθεση, τον εμπλουτισμό, την επισήμανση και την εμπορία τροφίμων με βάση πρωτεΐνες αγελαδινού ή κατσικίσιου γάλατος, που προορίζονται να χρησιμοποιηθούν ως ροφήματα για μικρά παιδιά ηλικίας ενός έως τριών ετών. Ειδικότερα, το τμήμα 2 του κοινοποιημένου σχεδίου καθορίζει απαιτήσεις όσον αφορά τη σύνθεση και την προσθήκη βιταμινών και ανόργανων συστατικών, καθώς και άλλων ουσιών στα «ροφήματα για νήπια» και στο «γάλα για νήπια». Το τμήμα 3 του κοινοποιημένου μέτρου καθορίζει ορισμένες απαιτήσεις για τις ονομασίες, τις δηλώσεις και την παρουσίαση πληροφοριών στους καταναλωτές.

(6) Το άρθρο 7 του κοινοποιημένου σχεδίου απαιτεί να χρησιμοποιούνται οι ακόλουθες δηλώσεις για την εμπορία των «ροφημάτων για νήπια» και του «γάλακτος για νήπια»: «α. η ηλικιακή κατηγορία μεταξύ ενός και τριών ετών για την οποία προορίζονται· β. δήλωση ότι το προϊόν δεν υποκαθιστά μια ισορροπημένη διατροφή· γ. δήλωση ότι το προϊόν δεν υποκαθιστά συμπληρώματα βιταμίνης D· και δ. δήλωση ότι το προϊόν δεν υποκαθιστά το μητρικό γάλα».

(7) Οι ολλανδικές αρχές εξηγούν ότι οι υποχρεωτικές αυτές ενδείξεις που περιέχονται στο κοινοποιημένο σχέδιο δικαιολογούνται για λόγους προστασίας της ανθρώπινης υγείας και προστασίας των καταναλωτών.

(8) Οι ολλανδικές αρχές δεν υπέβαλαν κανένα αποδεικτικό στοιχείο για να αιτιολογήσουν το μέτρο με βάση λόγους προστασίας της δημόσιας υγείας. Απεναντίας, στην αιτιολογική έκθεση του κοινοποιημένου σχεδίου, οι ολλανδικές αρχές εξηγούν ότι για την κάλυψη των διατροφικών αναγκών των μικρών παιδιών δεν είναι απαραίτητα τα «ροφήματα για νήπια» και το «γάλα για νήπια».

(9) Σύμφωνα με το άρθρο 7 παράγραφος 1 στοιχείο α) του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 1169/2011 οι πληροφορίες για τα τρόφιμα δεν πρέπει να είναι παραπλανητικές, ιδίως ως προς τα χαρακτηριστικά του τροφίμου και ιδίως τη φύση, την ταυτότητα, τις ιδιότητες, τη σύνθεση, την ποσότητα, τη διατηρησιμότητα, τη χώρα καταγωγής ή τον τόπο προέλευσης, τη μέθοδο παρασκευής ή παραγωγής του.

(10) Τα ροφήματα με βάση το γάλα που προορίζονται για μικρά παιδιά ενέπιπταν στο πεδίο εφαρμογής της οδηγίας 2009/39/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (2) για τα τρόφιμα που προορίζονται για ειδική διατροφή, ωστόσο η οδηγία αυτή καταργήθηκε με τον κανονισμό (ΕΕ) αριθ. 609/2013 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (3), από τις 19 Ιουλίου 2016.

(11) Λόγω της κατάργησής της, το άρθρο 12 του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 609/2013 απαιτεί από την Επιτροπή να αναλύσει αναγκαιότητα της θέσπισης ειδικών διατάξεων για ροφήματα [ποτά] με βάση το γάλα και συναφή προϊόντα που προορίζονται για μικρά παιδιά —ηλικίας ενός έως τριών ετών— και να υποβάλει σχετική έκθεση. Η Επιτροπή εξέδωσε έκθεση σχετικά με τα προϊόντα αυτά στις 31 Μαρτίου 2016 (4) (στο εξής: έκθεση του 2016).

(12) Η έκθεση του 2016 κατέληγε στο συμπέρασμα ότι δεν υπάρχει αναγκαιότητα θέσπισης ειδικών διατάξεων γι’ αυτή την κατηγορία τροφίμων, επειδή η ορθή και πλήρης εφαρμογή του γενικού πλαισίου της νομοθεσίας της Ευρωπαϊκής Ένωσης για τα τρόφιμα μπορεί να ρυθμίζει επαρκώς τη σύνθεση των ροφημάτων [ποτών] με βάση το γάλα που προορίζονται για μικρά παιδιά και την πληροφόρηση σχετικά με τα χαρακτηριστικά των προϊόντων αυτών.

(13) Το προαναφερόμενο συμπέρασμα βασιζόταν στις επιστημονικές συμβουλές που είχε εκδώσει η Ευρωπαϊκή Αρχή για την Ασφάλεια των Τροφίμων (στο εξής: Αρχή). Στη γνώμη που εξέδωσε το 2013 (5), η Αρχή σημείωνε ότι τα προϊόντα αυτά «δεν έχουν μοναδικό ρόλο» και ότι «δεν μπορούν να θεωρηθούν αναγκαία για την κάλυψη των διατροφικών απαιτήσεων των μικρών παιδιών» σε σύγκριση με άλλα τρόφιμα που μπορούν να περιλαμβάνονται στο κανονικό τους διαιτολόγιο.

(14) Για τον λόγο αυτό, η Επιτροπή δεν συνόδευσε την έκθεση του 2016 με νομοθετική πρόταση για τον καθορισμό των κανόνων για τα ροφήματα με βάση το γάλα και τα συναφή προϊόντα που προορίζονται για μικρά παιδιά. Επομένως, από τις 20 Ιουλίου του 2016, τα ροφήματα με βάση το γάλα που προορίζονται για μικρά παιδιά θεωρούνται κανονικά τρόφιμα, που εμπλουτίζονται με ορισμένες θρεπτικές ουσίες και στοχεύουν σε συγκεκριμένη υποομάδα του πληθυσμού και τα οποία καλύπτονται αποκλειστικά από τους οριζόντιους κανόνες της νομοθεσίας της ΕΕ για τα τρόφιμα.

(15) Βάσει των προαναφερόμενων παρατηρήσεων, το κοινοποιημένο σχέδιο μέτρου παρεκκλίνει από τους κανόνες που εφαρμόζονται στα κανονικά τρόφιμα, αφού εισάγει νέο νομικό πλαίσιο όσον αφορά τα «ροφήματα για νήπια» και το «γάλα για νήπια» στις Κάτω Χώρες. Μ’ αυτή την έννοια, δημιουργεί εκ των πραγμάτων μια νέα κατηγορία προϊόντων που προορίζονται για νήπια, προϊόντα τα οποία υπόκεινται σε ειδικές απαιτήσεις ως προς τη σύνθεση, τον εμπλουτισμό, την επισήμανση και την εμπορία. Αυτό δεν συνάδει με το ισχύον νομικό πλαίσιο της ΕΕ.

(16) Ειδικότερα, τα ροφήματα για νήπια και το γάλα για νήπια εμπίπτουν στο πεδίο εφαρμογής του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1925/2006 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (6) σχετικά με την προσθήκη βιταμινών και ανόργανων συστατικών και ορισμένων άλλων ουσιών στα τρόφιμα και πρέπει να συμμορφώνονται με τους κανόνες του εν λόγω κανονισμού σχετικά με τους όρους προσθήκης βιταμινών και ανόργανων συστατικών και σχετικά με την επισήμανση, παρουσίαση και διαφήμιση. Τα ροφήματα με βάση το γάλα που προορίζονται για μικρά παιδιά πρέπει να παρέχουν πληροφορίες για τα τρόφιμα, συμπεριλαμβανομένης της διατροφικής δήλωσης, σύμφωνα με τους κανόνες του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 1924/2006 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (7) σχετικά με τους ισχυρισμούς διατροφής και υγείας που διατυπώνονται για τα τρόφιμα.

(17) Οι διατάξεις του κανονισμού(ΕΕ) αριθ. 609/2013 και του κατ’ εξουσιοδότηση κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 2016/127 (8) δεν εφαρμόζονται στα ροφήματα για νήπια και στο γάλα για νήπια.

(18) Οι υποχρεωτικές απαιτήσεις επισήμανσης για τα ροφήματα για νήπια και το γάλα για νήπια, όπως προτείνονται στο άρθρο 7 του κοινοποιημένου σχεδίου, επιπλέον των υποχρεωτικών απαιτήσεων επισήμανσης που ορίζονται στον κανονισμό (ΕΕ) αριθ. 1169/2011, ενισχύουν την αντίληψη των καταναλωτών ότι τα ροφήματα για νήπια και το γάλα για νήπια συνιστούν χωριστή κατηγορία προϊόντων, περίπου όπως είναι τα παρασκευάσματα για βρέφη και τα παρασκευάσματα δεύτερης βρεφικής ηλικίας, προϊόντων που είναι ιδιαίτερα κατάλληλα για νήπια ηλικίας ενός έως τριών, σε σύγκριση με άλλα τρόφιμα που μπορεί να περιλαμβάνονται στο κανονικό τους διαιτολόγιο.

(19) Σύμφωνα με τις διατάξεις του άρθρου 45 παράγραφος 2 του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 1169/2011, η Επιτροπή ζήτησε τη γνώμη της μόνιμης επιτροπής για την τροφική αλυσίδα και την υγεία των ζώων στις 5 Οκτωβρίου 2020.

(20) Βάσει των προαναφερομένων, η Επιτροπή θεωρεί ότι το άρθρο 7 του κοινοποιημένου σχεδίου είναι παραπλανητικό ως προς τη φύση των ροφημάτων για νήπια και του γάλακτος για νήπια και, συνεπώς, αντίκειται στο άρθρο 7 παράγραφος 1 στοιχείο α) του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 1169/2011 και δεν μπορεί να δικαιολογηθεί βάσει λόγων προστασίας των καταναλωτών. Το άρθρο 7 δεν μπορεί επίσης να δικαιολογηθεί βάσει λόγων δημόσιας υγείας, καθώς οι ολλανδικές αρχές δεν υπέβαλαν καμία σχετική αιτιολόγηση.

(21) Βάσει των προαναφερομένων, σύμφωνα με το άρθρο 45 παράγραφος 3 του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 1169/2011, η Επιτροπή εξέδωσε αρνητική γνώμη για το κοινοποιημένο σχέδιο στις 27 Οκτωβρίου 2020. Η Επιτροπή κοινοποίησε την αρνητική γνώμη στις ολλανδικές αρχές στις 28 Οκτωβρίου 2020.

(22) Συνεπώς, θα πρέπει να ζητηθεί από τις ολλανδικές αρχές να μην εγκρίνουν το κοινοποιημένο σχέδιο διατάγματος.

(23) Τα μέτρα που προβλέπονται στην παρούσα απόφαση είναι σύμφωνα με τη γνώμη της μόνιμης επιτροπής φυτών, ζώων, τροφίμων και ζωοτροφών,

ΕΞΕΔΩΣΕ ΤΗΝ ΠΑΡΟΥΣΑ ΑΠΟΦΑΣΗ:

Άρθρο 1 Το Βασίλειο των Κάτω Χωρών, βάσει των παρατηρήσεων που διατύπωσε η Επιτροπή στην αρνητική της γνώμη και της παρούσας απόφασης, δεν θεσπίζει τη διάταξη του άρθρου 7 του σχεδίου διατάγματος σχετικά με τα ροφήματα για νήπια και με το γάλα για νήπια, στο πλαίσιο του νόμου για τα βασικά προϊόντα, σχέδιο το οποίο κοινοποίησε στην Επιτροπή σύμφωνα με το άρθρο 45 του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 1169/2011 και το οποίο αποτέλεσε αντικείμενο αρνητικής γνώμης της Επιτροπής, που κοινοποιήθηκε στις ολλανδικές αρχές στις 28 Ιουλίου 2020.

Άρθρο 2 Η παρούσα απόφαση απευθύνεται στο Βασίλειο των Κάτω Χωρών.

Βρυξέλλες, 24 Ιανουαρίου 2022. Για την Επιτροπή Στέλλα ΚΥΡΙΑΚΙΔΟΥ Μέλος της Επιτροπής

(1) ΕΕ L 304 της 22.11.2011, σ. 18.

(2) Οδηγία 2009/39/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 6ης Μαΐου 2009, για τα τρόφιμα που προορίζονται για ειδική διατροφή (αναδιατύπωση) (ΕΕ L 124 της 20.5.2009, σ. 21).

(3) Κανονισμός (ΕΕ) αριθ. 609/2013 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 12ης Ιουνίου 2013, για τα τρόφιμα τα οποία προορίζονται για βρέφη και μικρά παιδιά και για τα τρόφιμα που προορίζονται για ειδικούς ιατρικούς σκοπούς, και ως υποκατάστατα του συνόλου του διαιτολογίου για τον έλεγχο του σωματικού βάρους και για την κατάργηση της οδηγίας 92/52/ΕΟΚ του Συμβουλίου, των οδηγιών της Επιτροπής 96/8/ΕΚ, 1999/21/ΕΚ, 2006/125/ΕΚ και 2006/141/ΕΚ, της οδηγίας 2009/39/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου και των κανονισμών της Επιτροπής (ΕΚ) αριθ. 41/2009 και (ΕΚ) αριθ. 953/2009 (ΕΕ L 181 της 29.6.2013, σ. 35).

(4) Έκθεση της Επιτροπής προς το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο σχετικά με τα παρασκευάσματα για μικρά παιδιά (COM/2016/0169 final).

(5) Ομάδα της EFSA για τα διαιτητικά προϊόντα, τη διατροφή και τις αλλεργίες, 2013, Scientific Opinion on nutrient requirements and dietary intakes of infants and young children in the European Union (Επιστημονική γνώμη σχετικά με τις θρεπτικές ανάγκες και την πρόσληψη ουσιών με τη διατροφή για τα βρέφη και τα μικρά παιδιά στην Ευρωπαϊκή Ένωση), EFSA Journal 2013·11(10):3408.

(6) Κανονισμός (ΕΚ) αριθ. 1925/2006 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 20ής Δεκεμβρίου 2006, σχετικά με την προσθήκη βιταμινών και ανόργανων συστατικών και ορισμένων άλλων ουσιών στα τρόφιμα (ΕΕ L 404 της 30.12.2006, σ. 26).

(7) Κανονισμός (ΕΕ) αριθ. 1924/2006 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 20ής Δεκεμβρίου 2006, σχετικά με τους ισχυρισμούς διατροφής και υγείας που διατυπώνονται για τα τρόφιμα (ΕΕ L 404 της 30.12.2006, σ. 9).

(8) Κατ’ εξουσιοδότηση κανονισμός (ΕΕ) 2016/127, της 25ης Σεπτεμβρίου 2015, για τη συμπλήρωση του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 609/2013 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου όσον αφορά τις ειδικές απαιτήσεις ως προς τη σύνθεση και τις πληροφορίες για τα παρασκευάσματα για βρέφη και τα παρασκευάσματα δεύτερης βρεφικής ηλικίας, καθώς και όσον αφορά τις απαιτήσεις πληροφόρησης σχετικά με τη διατροφή των βρεφών και των μικρών παιδιών. (ΕΕ L 25 της 2.2.2016, σ. 1).