ΕΤΗΣΙΑ ΕΚΘΕΣΗ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΚΑΧ (οικονομικό έτος 1993) (94/C 346/01)

ΓΕΝΙΚΗ ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΑΝΑΚΕΦΑΛΑΙΩΣΗ ΤΩΝ ΔΗΜΟΣΙΟΝΟΜΙΚΩΝ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΩΝ

1. Οι κυριότερες δημοσιονομικές πληροφορίες για την ΕΚΑΧ είναι οι εξής:

α) για το οικονομικό έτος 1993, το σύνολο των εσόδων ανήλθε σε 1 666,2 εκατ. ECU και το σύνολο των εξόδων σε 1 665,0 εκατ. ECU, ήτοι ένα πλεόνασμα ύψους 1,2 εκατ. ECU. Προσθέτοντας το πλεόνασμα αυτό στο μη διατεθέν αποτέλεσμα του προηγούμενου οικονομικού έτους (0,4 εκατ. ECU), προκύπτει διαθέσιμο ποσό 1,6 εκατ. ECU, από το οποίο 1,5 εκατ. ECU διατέθηκαν στο αποθεματικό που φέρει τον τίτλο "πρώην ταμείο συντάξεων". Μετά από αυτή τη διάθεση του αποτελέσματος και μια ανάληψη 22 εκατ. ECU από το ειδικό αποθεματικό, τα αποθεματικά ανέρχονται σε 657,3 εκατ. ECU στις 31 Δεκεμβρίου 1993 (677,8 εκατ. ECU στις 31. 12. 1992). Τα έσοδα συνίστανται κυρίως σε τόκους χορηγηθέντων δανείων, των οποίων το ποσό - 929,8 εκατ. ECU - υπερβαίνει κατά 11,3 εκατ. ECU τα έξοδα των τόκων από συναφθέντα δάνεια, που ανήλθαν σε 918,5 εκατ. ECU, ήτοι 55,2 % του συνόλου των εξόδων. Οι τόκοι που εισπράχθηκαν από τις τραπεζικές καταθέσεις και τους τίτλους ανήλθαν σε 194,0 εκατ. ECU και αντιπροσωπεύουν το 11,6 % του συνόλου των εσόδων. Οι εισφορές ανήλθαν σε 121,3 εκατ. ECU, ήτοι 7,3 % του συνόλου των εσόδων- σε σχέση με το προηγούμενο οικονομικό έτος, τούτο αντιπροσωπεύει μια μείωση ύψους 25,2 εκατ. ECU. Η μείωση είναι το συνδυαζόμενο αποτέλεσμα μιας μείωσης του ποσοστού της εισφοράς, η οποία μειώθηκε από 0,27 % σε 0,25 %, καθώς και μιας μείωσης της παραγωγής τόσο του χάλυβα όσο και του άνθρακα-

β) το 1993, οι νέες νομικές αναλήψεις υποχρεώσεων για τον επιχειρησιακό προϋπολογισμό ανήλθαν σε 531,2 εκατ. ECU, πράγμα που αντιπροσωπεύει το 31,9 % του συνόλου των εξόδων. Οι πληρωμές που πραγματοποιήθηκαν για αυτές τις αναλήψεις υποχρεώσεων και για εκείνες που μεταφέρθηκαν από τα προηγούμενα οικονομικά έτη ανήλθαν σε 359,1 εκατ. ECU-

γ) το σύνολο του ισολογισμού της ΕΚΑΧ έφθασε στις 31 Δεκεμβρίου 1993 σε 10 251,3 εκατ. ECU. Το συνολικό ποσό των χορηγηθέντων δανείων που καταβλήθηκαν, μετά τις διορθώσεις αξίας, ανήλθε σε 7 676,4 εκατ. ECU, ήτοι 74,9 % του συνόλου του ισολογισμού, ενώ το σύνολο των συναφθέντων μεσοπρόθεσμων και μακροπρόθεσμων δανείων ανήλθε σε 7 330,6 εκατ. ECU. Οι θέσεις ενεργητικού οι οποίες, σε σπουδαιότητα, κατέχουν τη δεύτερη θέση, είναι οι τραπεζικές καταθέσεις και οι τίτλοι, που αντιπροσωπεύουν 2 142,9 εκατ. ECU, ήτοι 20,9 % του συνόλου του ισολογισμού.

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΗ ΛΟΓΙΣΤΙΚΗ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ

Επίπεδο των αποθεματικών της ΕΚΑΧ

1.1. Στα πλαίσια της διαδικασίας χορήγησης απαλλαγής για το οικονομικό έτος 1986, το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο είχε ζητήσει από το Ελεγκτικό Συνέδριο να του γνωστοποιεί για κάθε οικονομικό έτος τα αναγκαία στοιχεία για τον υπολογισμό και την εκτίμηση του δείκτη των αποθεματικών, του καθαρού ενεργητικού και των διαθέσιμων κεφαλαίων με βάση τις μεθόδους που εφαρμόζονται σχετικά (1).

1.2. Ο πίνακας 1.1 δείχνει την εξέλιξη της αξίας των δεικτών φερεγγυότητας, καθώς και το άνοιγμα αναφοράς τους. Ο πίνακας 1.2 παρουσιάζει τα διάφορα συστατικά στοιχεία των ιδίων κεφαλαίων μετά τη διάθεση των αποτελεσμάτων. Η κατάσταση σχετικά με τα ρευστά διαθέσιμα παρουσιάζεται στον πίνακα 1.6.

Πίνακας 1.1 - Εξέλιξη της αξίας των δεικτών φερεγγυότητας """ ID="1"> 5,9 %> ID="2"> 5,9 %> ID="3"> 5,5 %> ID="4"> 4,8 %> ID="5"> 4,8 %> ID="6" ASSV="2">4 %-6 %"> ID="1"> 5,2 %> ID="2"> 5,1 %> ID="3"> 4,8 %> ID="4"> 4,2 %> ID="5"> 4,2 %

"> ID="1">13,1 %> ID="2">13,5 %> ID="3">12,7 %> ID="4">10,0 %> ID="5"> 9,2 %> ID="6" ASSV="2">7 %-11 %"> ID="1">11,5 %> ID="2">11,8 %> ID="3">11,1 %> ID="4"> 8,7 %> ID="5">8,0 %

""Α: Δείκτες που έχουν υπολογιστεί με διόρθωση του ενεργητικού. Οι θέσεις του παθητικού του ισολογισμού "Αναλήψεις υποχρεώσεων για τον επιχειρησιακό προϋπολογισμό ΕΚΑΧ" αφαιρούνται από τα διαθέσιμα κεφάλαια και τίς ομολογίες χαρτοφυλακίου.

Β: Δείκτες που έχουν υπολογιστεί χωρίς διόρθωση του ενεργητικού.

Πηγή: υπολογισμοί που πραγματοποίησε το Συνέδριο με βάση τις δημοσιονομικές καταστάσεις ΕΚΑΧ στις 31 Δεκεμβρίου 1993.

>

1.3. Οι προτεινόμενες διακυμάνσεις βασίζονται στις συστάσεις στις οποίες προέβη τότε ένα γραφείο πραγματογνωμόνων. Το γραφείο αυτό, στους υπολογισμούς του, λαμβάνει ως παρονομαστή το σύνολο του ενεργητικού όπως εμφανίζεται στον ισολογισμό, πράγμα που πράττει επίσης το Συνέδριο για τους δείκτες 1Β και 2Β. Εντούτοις, το Συνέδριο θεωρεί ότι τα διαθέσιμα ρευστά που αντιστοιχούν στις αναλήψεις υποχρεώσεων του προϋπολογισμού επιβαρύνουν το σύνολο του ενεργητικού και ότι η συμπερίληψή τους στους δείκτες 1Β και 2Β τους καθιστά συζητήσιμους ως κατευθυντήριες γραμμές για το επιθυμητό επίπεδο των αποθεματικών της ΕΚΑΧ. Πράγματι, αν υποτεθεί ότι όλα τα υπόλοιπα στοιχεία παραμένουν τα ίδια, μια αύξηση αυτών των διαθέσιμων ρευστών θα συνεπαγόταν μείωση των δεικτών, ενώ στην πραγματικότητα δεν θα επιδεινωνόταν η κατάσταση της ΕΚΑΧ. Στους δείκτες 1Α και 2Α, η επίπτωση των ταμιακών αυτών διαθέσιμων, που υπάρχουν μόνο λόγω των ισχυουσών διαδικασιών του προϋπολογισμού, αναιρείται, πράγμα που δίνει τη δυνατότητα να σχηματιστεί μια καλύτερη εικόνα της φερεγγυότητας της ΕΚΑΧ.

1.4. Από τον πίνακα 1.1 προκύπτει ότι οι δείκτες φερεγγυότητας παραμένουν στα προτεινόμενα ανοίγματα. Το επίπεδο των δεικτών 1Α και 1Β δεν έχει μεταβληθεί σε σχέση με το 1992, διότι το εγγυητικό κεφάλαιο καθώς και το σύνολο του ενεργητικού παραμένουν σταθερά. Αντίστροφα, οι δείκτες 2Α και 2Β εξακολουθούν να μειώνονται. Η μείωσή τους το 1993 εξηγείται με την εξέλιξη των ιδίων κεφαλαίων, η ανάλυση των οποίων παρατίθεται στον πίνακα 1.2. Εξάλλου, το Συνέδριο προτίθεται να αναλύσει, από την επόμενη έκθεσή του, το νέο δείκτη φερεγγυότητας που ανέφερε η Επιτροπή στην απάντησή της στην παρούσα παρατήρηση.

Πίνακας 1.2 - Κινήσεις που σημειώθηκαν το 1993 στα ίδια κεφάλαια "(εκατ. ECU)

"" ID="1">Εγγυητικό κεφάλαιο> ID="2">429,9> ID="3">429,9> ID="4">0,0"> ID="1">Ειδικό αποθεματικό> ID="2">189,0> ID="3">167,0> ID="4">-22,0"> ID="1">Πρώην ταμείο συντάξεων> ID="2">58,9> ID="3">60,4> ID="4">1,5"> ID="1">Μεταφερθέντα αποτελέσματα> ID="2">0,4> ID="3">0,1> ID="4">-0,3"> ID="1">Μη συγκεκριμένη διόρθωση της αξίας επί των δανείων> ID="2">-> ID="3">50,0> ID="4">50,0"> ID="1">Πρόβλεψη για τη χρηματοδότηση του επιχειρησιακού προϋπολογισμού> ID="2">220,1> ID="3">114,2> ID="4">-105,9"> ID="1">Ίδια κεφάλαια που έχουν ληφθεί υπόψη για τον υπολογισμό των δεικτών> ID="2">898,3> ID="3">821,6> ID="4">-76,7""Πηγή: δημοσιονομικές καταστάσεις ΕΚΑΧ στις 31 Δεκεμβρίου 1993.

>

1.5. Για την εξέλιξη των ιδίων κεφαλαίων απαιτείται να διατυπωθούν οι ακόλουθες παρατηρήσεις:

α) τα 22 εκατ. ECU που αναλήφθηκαν από το ειδικό αποθεματικό διατέθηκαν στην πρόβλεψη για τη χρηματοδότηση του επιχειρησιακού προϋπολογισμού ΕΚΑΧ 1994. Το ποσό αυτό δίνει τη δυνατότητα να ολοκληρωθεί η χρηματοδότηση του επιχειρησιακού προϋπολογισμού και ιδίως του συμπληρωματικού συνοδευτικού κοινωνικού σκέλους της αναδιάρθρωσης της σιδηρουργίας-

β) η αύξηση κατά 1,5 εκατ. ECU του αποθεματικού που φέρει τον τίτλο "πρώην ταμείο συντάξεων" εξηγείται από τη διάθεση του αποτελέσματος του οικονομικού έτους 1993-

γ) μια μη συγκεκριμένη διόρθωση αξίας επανήλθε ύστερα από τις συστάσεις του Συνεδρίου στο παράρτημά του στην ετήσια έκθεση ΕΚΑΧ 1992. Η πρόβλεψη αυτή, ύψους 69 εκατ. ECU στις 31 Δεκεμβρίου 1986, είχε σταδιακά χρησιμοποιηθεί και ήταν εκ νέου μηδενική στις 31 Δεκεμβρίου 1991. Το ύψος της που ανέρχεται σε 50 εκατ. ECU στις 31 Δεκεμβρίου 1993 υπολογίζεται σε συνάρτηση με το γενικό κίνδυνο μη είσπραξης απαιτήσεων που δεν συνοδεύονται από εγγυήσεις πρώτου βαθμού-

δ) η διαθέσιμη πρόβλεψη για τη χρηματοδότηση του επιχειρησιακού προϋπολογισμού, που μειώνεται κατά 105,9 εκατ. ECU, αντιπροσωπεύει μόνο ένα τμήμα της πρόβλεψης για τη χρηματοδότηση του επιχειρησιακού προϋπολογισμού της ΕΚΑΧ (βλ. πίνακα 1.3).

Πίνακας 1.3 - Κινήσεις που σημειώθηκαν το 1993 στην πρόβλεψη για τη χρηματοδότηση του επιχειρησιακού προϋπολογισμού της ΕΚΑΧ (ΕΠΕ) "(εκατ. ECU)

"" ID="1">1) Διαθέσιμη πρόβλεψη για τη χρηματοδότηση του επιχειρησιακού προϋπολογισμού> ID="2">220,1> ID="3">-188,1> ID="4">+82,2> ID="5">-> ID="6">114,2"> ID="1">2) Πρόβλεψη για πρόστιμα, προσαυξήσεις, καθυστέρησης, και επιστροφές επιδοτήσεων που θα εισπραχθούν αργότερα> ID="2">1,6> ID="3">-> ID="4">+ 1,8> ID="5">-> ID="6">3,4"> ID="1">3) Πρόβλεψη για αποζημίωση> ID="2">85,6> ID="3">-> ID="4">+ 5,3> ID="5">+1,0> ID="6">91,9"> ID="1">Σύνολο > ID="2">307,3> ID="3">-188,1> ID="4">+89,3> ID="5">+1,0> ID="6">209,5""Πηγή: Δημοσιονομικές καταστάσεις της ΕΚΑΧ στις 31 Δεκεμβρίου 1993, σημείωση 16.

>

1.6. Για την εξέλιξη της πρόβλεψης σχετικά με τη χρηματοδότηση του επιχειρησιακού προϋπολογισμού της ΕΚΑΧ απαιτείται να διατυπωθούν οι ακόλουθες παρατηρήσεις:

α) τα πρόστιμα, οι προσαυξήσεις καθυστέρησης και οι επιστροφές επιδοτήσεων επιτοκίου θεωρούνται πόροι της ΕΚΑΧ μόνο όταν έχουν πραγματικά εισπραχθεί. Μέχρι τότε, το αντίστοιχο ποσό των απαιτήσεων αυτών καταχωρείται στις προβλέψεις. Κατά συνέπεια, τα αντίστοιχα 3,4 εκατ. ECU δεν είναι ακόμη διαθέσιμα για τη χρηματοδότηση του ΕΠΕ. Τα 1,6 εκατ. ECU που υπήρχαν στις 31 Δεκεμβρίου 1992 αφορούν ανεξόφλητα πρόστιμα, ενώ η διάθεση των 1,8 εκατ. ECU που πραγματοποιήθηκε το 1993 αντιπροσωπεύει πληρωμές επιδοτήσεων που απαιτήθηκαν αλλά που δεν έχουν ακόμη εισπραχθεί-

β) η πρόβλεψη για αποζημίωση, ύψους 91,9 εκατ. ECU στις 31 Δεκεμβρίου 1993, υπολογίζεται από την Επιτροπή ως η ανώτατη για την οποία υπάρχει κίνδυνος να οδηγηθεί η ΕΚΑΧ να την πληρώσει σε επιχειρήσεις για ζημίες που έχουν υποστεί στα πλαίσια της εφαρμογής του καθεστώτος των ποσοστώσεων που ίσχυε από τον Οκτώβριο του 1980 έως τον Ιούνιο του 1988. Στην πραγματικότητα, πρόκειται για μια πρόβλεψη έναντι κινδύνων και εξόδων η οποία δεν είναι διαθέσιμη για τη χρηματοδότηση του ΕΠΕ-

γ) η διαθέσιμη πρόβλεψη για τη χρηματοδότηση του επιχειρησιακού προϋπολογισμού μειώθηκε σχεδόν κατά το ήμισυ, από 220,1 εκατ. ECU στις 31 Δεκεμβρίου 1992 σε 114,2 εκατ. ECU στις 31 Δεκεμβρίου 1993, παρά μια διάθεση ύψους 22 εκατ. ECU που προερχόταν από το ειδικό αποθεματικό. Αυτά τα 22 εκατ. ECU περιλαμβάνονται στη διάθεση των 82,2 εκατ. ECU που εμφανίζονται στον πίνακα 1.3, ενώ η διαφορά των 60,2 εκατ. ECU αντιστοιχεί στο πλεονασματικό αποτέλεσμα της εκτέλεσης του επιχειρησιακού προϋπολογισμού της ΕΚΑΧ (ΕΠΕ) το 1993. Η καθαρή κίνηση της διαθέσιμης πρόβλεψης για τη χρηματοδότηση του επιχειρησιακού προϋπολογισμού είναι εκείνη που πρέπει να αναλυθεί, διότι είναι εκείνη η οποία δείχνει τη συμβολή της πρόβλεψης αυτής στις δαπάνες του προϋπολογισμού του οικονομικού έτους. Η ανάλυση αυτή είναι περισσότερο διδακτική αν παρατηρήσουμε επίσης αυτά που συνέβησαν κατά τα τελευταία οικονομικά έτη.

Πίνακας 1.4 - Εξέλιξη το 1991, 1992 και 1993 της διαθέσιμης πρόβλεψης για τη χρηματοδότηση του επιχειρησιακού προϋπολογισμού "(εκατ. ECU)

"" ID="1">1991> ID="2">381,9> ID="3">-311,9> ID="4">+313,3> ID="5">+1,4> ID="6">383,3"> ID="1">1992> ID="2">383,3> ID="3">-313,3> ID="4">+150,1> ID="5">-163,2> ID="6">220,1"> ID="1">1993> ID="2">220,1> ID="3">-188,1> ID="4">+82,2> ID="5">-105,9> ID="6">114,2""Πηγή: Δημοσιονομικές καταστάσεις της ΕΚΑΧ στις 31 Δεκεμβρίου 1991, 1992 και 1993, σημείωση 16.

>

1.7. Για την καλύτερη κατανόηση της εξέλιξης αυτής, είναι ενδιαφέρον να παρατηρήσουμε την εξέλιξη των χρήσεων και των πόρων του προϋπολογισμού κατά τα τελευταία τρία οικονομικά έτη.

Πίνακας 1.5 - Εξέλιξη των κυριοτέρων χρήσεων και πόρων του προϋπολογισμού το 1991, 1992 και 1993 "(εκατ. ECU)

"" ID="1">Χρήσεις

" ID="1">Διοικητικές δαπάνες> ID="2">5,0> ID="3">5,0> ID="4">5,0> ID="5">-"> ID="1">Καθαρές αναλήψεις υποχρεώσεων> ID="2">422,1> ID="3">401,4> ID="4">437,2> ID="5">+15,1"> ID="1">Διάθεση στην πρόβλεψη για αποζημιώσεις> ID="2">-> ID="3">85,6> ID="4">6,3> ID="5">+6,3"> ID="1">Σύνολο χρήσεων (Α)> ID="2">427,1> ID="3">492,0> ID="4">448,5> ID="5">+21,4"" ID="1">Πόροι

" ID="1">Αποτέλεσμα πράξεων εκτός προϋπολογισμού (1) > ID="2">254,7> ID="3">131,5> ID="4">201,3> ID="5">-53,4"> ID="1">Εισφορά> ID="2">175,0> ID="3">146,5> ID="4">121,3> ID="5">-53,7"> ID="1">Χρησιμοποίηση αποθεματικών> ID="2">-> ID="3">53,0> ID="4">22,0> ID="5">+22,0"> ID="1">Σύνολο πόρων(Β)> ID="2">429,7> ID="3">331,0> ID="4">344,6> ID="5">-85,1"" ID="1">Υπόλοιπο (Β) - (Α)> ID="2">2,6> ID="3">-161,0> ID="4">-103,9> ID="5">-106,5"> ID="1">Καθαρή κίνηση της διαθέσιμης πρόβλεψης για τη χρηματοδότηση του ΕΠΕ> ID="2">1,4> ID="3">-163,2> ID="4">-105,9> ID="5">-107,3""Πηγή: Δημοσιονομικές καταστάσεις της ΕΚΑΧ στις 31 Δεκεμβρίου 1991, 1992 και 1993.

>

1.8. Η σύγκριση μεταξύ των δύο τελευταίων σειρών του πίνακα 1.5 δείχνει ότι η καθαρή κίνηση της διαθέσιμης πρόβλεψης για τη χρηματοδότηση του ΕΠΕ χρησιμεύει στην συμπλήρωση των πόρων του οικονομικού έτους όταν αυτοί είναι ανεπαρκείς για την κάλυψη των χρήσεων. Μεταξύ των δύο αυτών σειρών δεν υπάρχει ακριβής σύμπτωση, διότι ο πίνακας 1.5 δεν περιλαμβάνει τα κυριότερα στοιχεία, χωρίς να λαμβάνονται υπόψη οι μη σημαντικές θέσεις όπως π.χ. τα πρόστιμα. Η δεξιά στήλη του πίνακα 1.5 δείχνει τις διαφορές μεταξύ του οικονομικού έτους 1993 και του οικονομικού έτους 1991. Το τελευταίο αυτό οικονομικό έτος είναι περισσότερο ενδιαφέρον να ληφθεί ως αναφορά από το οικονομικό έτος 1992, διότι οι χρήσεις και οι πόροι είναι ισόρροπα χωρίς να είναι αναγκαίο να χρησιμοποιείται η διαθέσιμη πρόβλεψη για τη χρηματοδότηση του ΕΠΕ.

1.9. Το έτος 1992 δεν είναι χαρακτηριστικό λόγω απρόβλεπτων γεγονότων που διετάραξαν την ισορροπία αυτή. Η Επιτροπή αφενός χρειάστηκε να προβεί σε συγκεκριμένες διορθώσεις αξίας ύψους 91,1 εκατ. ECU, οι οποίες οφείλονταν κυρίως σε δύο σημαντικές αθετήσεις υποχρεώσεων δανειοδοτών κεφαλαίων ΕΚΑΧ (βλ. σημείο 1.12). Αυτές οι διορθώσεις αξίας αποτελούν την κυριότερη αιτία της μείωσης του αποτελέσματος των πράξεων εκτός προϋπολογισμού που μειώνονται από 254,7 εκατ. ECU το 1991 σε 131,5 εκατ. ECU το 1992 (βλ. πίνακα 1.5). Μια πρόβλεψη για αποζημίωση ύψους 85,6 εκατ. ECU χρειάστηκε να συσταθεί αφετέρου το ίδιο αυτό έτος (βλ. σημείο 1.6 γ)). Η χρησιμοποίηση αποθεματικών, ύψους 53 εκατ. ECU, δεν παρεμπόδισε την καθαρή μείωση κατά 163,2 εκατ. ECU της διαθέσιμης πρόβλεψης για τη χρηματοδότηση του ΕΠΕ το 1992 (βλ. πίνακα 1.4).

1.10. Το 1993, δεν συνέβησαν γεγονότα συγκρίσιμα με εκείνα που συνέβησαν το 1992. Η αύξηση απλώς των χρήσεων (+21,4 εκατ. ECU σε σχέση με το 1991) και ιδίως η μείωση των πόρων (85,1 εκατ. ECU σε σχέση με το 1991) εξηγούν την ανάλωση ενός μεγάλου μέρους της διαθέσιμης πρόβλεψης για τη χρηματοδότηση του ΕΠΕ. Στο μέλλον, δεδομένου ότι το αποτέλεσμα των πράξεων εκτός προϋπολογισμού και η εισφορά θα μειωθούν οπωσδήποτε αφενός, και ότι η διαθέσιμη πρόβλεψη για τη χρηματοδότηση του επιχειρησιακού προϋπολογισμού δεν είναι ανεξάντλητη αφετέρου, η μόνη προβλεπόμενη εξέλιξη είναι η μείωση του επιπέδου των προϋπολογιστικών δαπανών.

Πίνακας 1.6 - Διαθέσιμα ρευστά "(εκατ. ECU)

"" ID="1">Καταθέσεις σε κεντρικές τράπεζες> ID="2">0,5> ID="3">1,2"> ID="1">Απαιτήσεις από πιστωτικούς οργανισμούς

" ID="1">- όψεως> ID="2">56,2> ID="3">22,0"> ID="1">- προθεσμίας ή με προειδοποίηση> ID="2">652,0> ID="3">418,1"" ID="1">Ομολογίες χαρτοφυλακίου> ID="2">1 488,6> ID="3">1 701,6"> ID="1">Σύνολο > ID="2">2 197,3> ID="3">2 142,9""Πηγή: Δημοσιονομικές καταστάσεις της ΕΚΑΧ στις 31 Δεκεμβρίου 1993.

>

1.11. Τα διαθέσιμα ρευστά της ΕΚΑΧ μειώνονται κατά 2 % μεταξύ της 31ης Δεκεμβρίου 1992 και της 31ης Δεκεμβρίου 1993. Οι τρεις κυριότερες θέσεις που αντιστοιχούν σε αυτά έχουν συνολικό υπόλοιπο 2,0006 εκατ. ECU στις 31 Δεκεμβρίου 1993 έναντι 2 020,4 εκατ. ECU στις 31 Δεκεμβρίου 1992. Πρόκειται για το εγγυητικό κεφάλαιο, που διατηρήθηκε σε 429,9 εκατ. ECU- για την πρόβλεψη σχετικά με τη χρηματοδότηση του ΕΠΕ που μειώνεται από 307,3 εκατ. ECU στις 31 Δεκεμβρίου 1992 σε 209,5 εκατ. ECU στις 31 Δεκεμβρίου 1993, σημειώνοντας μια μείωση ύψους 97,8 εκατ. ECU- και για τις (πολυετείς) αναλήψεις υποχρεώσεων για τον επιχειρησιακό προϋπολογισμό οι οποίες σημειώνουν αύξηση κατά 78 εκατ. ECU από 1 283,2 εκατ. ECU στις 31 Δεκεμβρίου 1992 σε 1 361,2 εκατ. ECU στις 31 Δεκεμβρίου 1993.

Συγκεκριμένες διορθώσεις αξίας

1.12. Το παρελθόν έτος δύο περιπτώσεις σημαντικών αθετήσεων υποχρεώσεων είχαν οδηγήσει την Επιτροπή να προβεί σε σημαντικές διορθώσεις αξίας στο οικονομικό έτος 1992 (2). Για την πρώτη περίπτωση, το γεγονός ότι η ενδιαφερόμενη επιχείρηση τέθηκε υπό δικαστική διαχείριση οδήγησε την Επιτροπή να διατηρήσει σε 100 % τη διόρθωση αξίας της αντίστοιχης απαίτησης, η οποία ανέρχεται σε 54,9 εκατ. ECU ύστερα από συμπερίληψη δεδουλευμένων τόκων στο οικονομικό έτος 1993. Για τη δεύτερη περίπτωση, η υπογραφή μιας συμφωνίας επιβεβαίωσε την εγκατάλειψη εκ μέρους της ΕΚΑΧ του 40 % της απαίτησής της. Κατά συνέπεια, αυτό το 40 %, το οποίο είχε προβλεφθεί για το οικονομικό έτος 1992, καταχωρήθηκε ως απώλεια (σχετικό ποσό: 38,2 εκατ. ECU). Το 1993, δεν υπήρξε νέο πρόβλημα σημαντικής είσπραξης.

1.13. Η διακρίνουσα ανάλυση (analyse discriminante) που χρησιμοποιεί η Επιτροπή και που βοηθά να καθορίζεται εκ των προτέρων (3 χρόνια περίπου) η πιθανότητα αδυναμίας αποπληρωμής των επιχειρήσεων (3), δεν αποκάλυψε νέες περιπτώσεις που να χρειάζονται διορθώσεις αξίας. Εντούτοις, η ανάλυση αυτή δεν έχει ακόμη επεκταθεί σε όλους τους δικαιούχους δανείων ΕΚΑΧ που δεν διαθέτουν εγγυήσεις του υψηλότερου επιπέδου. Η ανάλυση αυτή χρησιμοποιήθηκε μόνο για όσους από τους δικαιούχους αυτούς οφείλουν να αποδώσουν το δάνειό τους το 1994.

Συμπέρασμα

1.14. Στις 31 Δεκεμβρίου 1993, τα αποθεματικά της ΕΚΑΧ βρίσκονται ακόμη σε επαρκές επίπεδο για να μπορεί να διατηρεί τους δείκτες της στις προτεινόμενες διακυμάνσεις. Επιπλέον, η εκ νέου καθιέρωση μιας μη συγκεκριμένης διόρθωσης αξίας (βλ. σημείο 1.5γ)) συμβαδίζει με όσα υποδεικνύει το Συνέδριο. Η συνετή αυτή στάση πρέπει να συνεχιστεί όσο η ΕΚΑΧ θα είναι αντιμέτωπη με τον κίνδυνο της μη είσπραξης απαιτήσεων.

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 2 ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΗ ΔΑΝΕΙΟΔΟΤΙΚΗ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑ

Εισαγωγή

2.1. Για την εκτίμηση της σημερινής κατάστασης της δραστηριότητας της ΕΚΑΧ σχετικά με τις δανειοδοτήσεις πρέπει να ληφθεί υπόψη όχι μόνο η παρούσα κατάσταση της οικονομίας της Ευρωπαϊκής Ένωσης που η ίδια η Επιτροπή χαρακτηρίζει "πραγματική ύφεση" (4), αλλά επίσης και η εξαιρετικά δύσκολη κατάσταση των τομέων του άνθρακα και του χάλυβα.

2.2. Πράγματι, η κατάσταση της αγοράς των προϊόντων σιδηρουργίας επιδεινώθηκε σε μεγάλο βαθμό, ενώ το επίπεδο της εσωτερικής κατανάλωσης στην Ευρωπαϊκή Ένωση έχει υποστεί μια μείωση που εκτιμάται σε 7 % το 1993 σε σχέση με το 1992 (5). Εντούτοις, η μείωση της ζήτησης δεν συμβαδίζει με μια οριστική μείωση των παραγωγικών ικανοτήτων. Ως εκ τούτου, το μέσο ποσοστό χρησιμοποίησης των ικανοτήτων στην Κοινότητα είναι προς το παρόν της τάξης του 67 %, σε σχέση με το 69 % του προηγουμένου έτους (6).

2.3. Μπροστά σ' αυτή την κατάσταση των πραγμάτων, η Επιτροπή διαπίστωσε την ανάγκη μείωσης της πλεονασματικής δυναμικότητας στον τομέα ορισμένων προϊόντων θερμής έλασης κατά 19 εκατομμύρια τόνους τουλάχιστον και κατά 26 εκατομμύρια τόνους σύμφωνα με τις επιθυμίες της Επιτροπής (7). Από το 1992 και μετά η Επιτροπή άρχισε ένα διάλογο με τους παραγωγούς χάλυβα με σκοπό την υλοποίηση προγραμμάτων κλεισίματος των επιχειρήσεων. Βάσει του άρθρου 53 α) της συνθήκης ΕΚΑΧ η Επιτροπή προβλέπει τη δυνατότητα να συνδράμει τη χρηματοδότηση των πράξεων αυτών μέσω δανειοδοτήσεων της ΕΚΑΧ (8).

2.4. Στην παρούσα κατάσταση του διαλόγου αυτού, θεωρείται κεκτημένη ή πιθανή η μείωση δυναμικότητας κατά 11 εκατομμύρια τόνους για ορισμένα προϊόντα θερμής έλασης (9). Εντούτοις, επειδή η μείωση της τάξης αυτής είναι ανεπαρκής ως προς το ελάχιστο όριο των 19 εκατομμυρίων τόνων, η Επιτροπή αποφάσισε να χορηγήσει μια επιπλέον προθεσμία στον τομέα της σιδηρουργίας μέχρι το Σεπτέμβριο του 1994 με σκοπό να επιτευχθεί το ελάχιστο όριο.

2.5. Στην περίπτωση της βιομηχανίας λιθάνθρακα, οι εκτιμήσεις της Επιτροπής εμφανίζουν μια συνολική κοινοτική παραγωγή 159,2 εκατομμυρίων τόνων για το 1993, πράγμα που αντιπροσωπεύει μείωση ύψους 25,4 εκατ. τόνων ως προς το 1992 (ήτοι 13,8 %) (10).

Ανάλυση των διαφόρων τύπων δανείων

2.6. Τα δάνεια ΕΚΑΧ χορηγούνται με επιτόκια κόστους, δηλαδή τα επιτόκια καθορίζονται, κατά γενικό κανόνα, ανάλογα με τα έξοδα του συναπτόμενου δανείου με σκοπό τη χρηματοδότησή τους (αρχή η ονομαζόμενη "back-to-back" ή "face-a-face"). Συνεπώς, τα επιτόκια των δανείων ΕΚΑΧ δεν αυξάνονται με περιθώριο που να προορίζεται να καλύπτει τα ίδια διοικητικά έξοδα.

2.7. Η ΕΚΑΧ μπορεί να χορηγεί δάνεια στα πλαίσια του πρώτου και του δευτέρου εδαφίου του άρθρου 54, καθώς και στα πλαίσια το άρθρου 56.2α). Τα δάνεια αυτά μπορούν να επιδοτούνται με ορισμένους όρους.

Δάνεια βάσει του άρθρου 54.1 της συνθήκης ΕΚΑΧ

2.8. Βάσει του άρθρου 54.1 της συνθήκης ΕΚΑΧ, η Επιτροπή μπορεί να χορηγεί δάνεια στις επιχειρήσεις των τομέων του άνθρακα και του χάλυβα για να διευκολύνει την υλοποίηση επενδυτικών προγραμμάτων.

2.9. Τα δάνεια αυτά αποτελούν το χρηματοδοτικό μέσο, το πλέον άμεσα συνδεδεμένο με τη δραστηριότητα των τομέων άνθρακα και χάλυβα. Αντίθετα με τα άλλα δανειοδοτικά μέσα, που προβλέπονται στα άρθρα 54.2 και 56.2 α), η χορήγηση των δανείων 54.1 δεν απαιτεί σύμφωνη γνώμη του Συμβουλίου. Από τον πίνακα 2.1, που συγκρίνει τα ποσά των τριών τύπων δανείων τα οποία χορηγήθηκαν κατά τα τελευταία 40 έτη, προκύπτει ότι από το σύνολο των 20 961 εκατ. ECU, χορηγήθηκε ποσό 11 498 εκατ. ECU (ήτοι 55 %) στα πλαίσια του άρθρου 54.1.

2.10. Εντούτοις, όπως περιγράφεται στον πίνακα 2.2 και φαίνεται στη γραφική παράσταση 2.1, η χορήγηση των δανείων βάσει του άρθρου 54.1 έχει υποστεί σημαντική μείωση το 1992 και 1993, από 439 εκατ. ECU το 1991 σε 215 εκατ. ECU το 1992 και τέλος σε 8 εκατ. ECU το 1993. Λαμβανομένου υπόψη του γεγονότος ότι από το σύνολο των χορηγηθέντων δανείων το 1992 ένα ποσό 143 εκατ. ECU αφορούσε επαναχρηματοδοτήσεις παλαιών δανείων, η μείωση το 1992 είναι ακόμη σημαντικότερη.

2.11. Η πτωτική εξέλιξη των δανείων βάσει του άρθρου 54.1 που προορίζονται για επενδύσεις στους τομείς άνθρακα και χάλυβα δεν απεικονίζει την εξέλιξη των επενδύσεων στους δύο αυτούς τομείς. Πράγματι, η συνδρομή της ΕΚΑΧ στη χρηματοδότηση των επενδύσεων που δήλωσαν οι τομείς άνθρακα και χάλυβα μειώθηκε από 15,9 % το 1991 σε 13 % το 1992 για να φθάσει μόλις στο 0,4 % το 1993. Τούτο προκύπτει από τον πίνακα 2.3 καθώς και από τη γραφική παράσταση 2.2.

2.12. Εδώ πρέπει να τονιστεί ένα πρόβλημα θεμελιώδους σημασίας για την εξέλιξη των δανείων βάσει του άρθρου 54.1. Οι κρατικές εγγυήσεις δεν συμφωνούν κατά κανόνα με τους κοινοτικούς κανόνες στον τομέα των κρατικών ενισχύσεων (11). Επίσης, η ΕΚΑΧ, λαμβανομένης υπόψη της σημερινής κρίσης των αντιστοίχων τομέων, καταλήγει στο να ευνοεί τις τραπεζικές εγγυήσεις για ασφάλεια. Αυτό έχει ωστόσο ως συνέπεια, λόγω των υψηλών προμηθειών που απαιτούν οι τράπεζες για την κάλυψη του κινδύνου μη είσπραξης, το συνολικό πραγματικό κόστος του δανείου να φθάνει σε ένα τέτοιο επίπεδο που οι επιχειρήσεις οδηγούνται στην αναζήτηση άλλης χρηματοδοτικής πηγής από τα δάνεια της ΕΚΑΧ.

Δάνεια βάσει του άρθρου 54.2 της συνθήκης ΕΚΑΧ

2.13. Με το άρθρο 54.2 της συνθήκης ΕΚΑΧ δίνεται στην Επιτροπή η δυνατότητα να "ενισχύει . . . τη χρηματοδότηση των εργασιών και εγκαταστάσεων που συμβάλλουν αμέσως και κατά κύριο λόγο στην αύξηση της παραγωγής, στη μείωση του κόστους παραγωγής ή στη διευκόλυνση της διοχετεύσεως στην αγορά των προϊόντων που υπάγονται στην αρμοδιότητά της", ήτοι ορισμένων προϊόντων άνθρακα και χάλυβα.

2.14. Όπως προκύπτει από τον πίνακα 2.1, η ΕΚΑΧ χορήγησε στα 40 χρόνια της δραστηριότητάς της δάνεια ύψους 3 174 εκατ. ECU (ήτοι 15 % του συνόλου) στα πλαίσια του άρθρου 54.2. Ο πίνακας 2.2 δείχνει ότι κατά τα έτη 1984-1993 τα δάνεια του άρθρου 54.2 ανέρχονται σε 2 085 εκατ. ECU (ήτοι 21 % του συνόλου).

2.15. Τα δάνεια στα πλαίσια του άρθρου 54.2 περιλαμβάνουν ιδίως (12):

α) τα δάνεια που προορίζονται για τη χρηματοδότηση επενδυτικών σχεδίων που προτρέπουν την κατανάλωση άνθρακα κοινοτικής προέλευσης (π.χ. χρηματοδότηση θερμοηλεκτρικών σταθμών)-

β) τα δάνεια που προορίζονται για τη χρηματοδότηση επενδυτικών σχεδίων που προτρέπουν την κατανάλωση χάλυβα κοινοτικής προέλευσης (π.χ. βιομηχανικά σχέδια που περιλαμβάνουν είτε νέες εφαρμογές του χάλυβα είτε βελτίωση της ανταγωνιστικότητας του χάλυβα έναντι οποιουδήποτε άλλου προϊόντος ή μάλλον σχέδια για τα οποία ο χάλυβας παρεμβαίνει σημαντικά στο κόστος παραγωγής. Σ' αυτή την κατηγορία των δανείων εμφανίζονται ιδίως τα μεγάλα σχέδια υποδομής ευρωπαϊκού ενδιαφέροντος όπως σιδηρόδρομοι, λιμάνια, γέφυρες, σήραγγες)-

γ) τα δάνεια που προορίζονται για τη χρηματοδότηση επενδυτικών σχεδίων σε σχέση με τις "πρώτες ύλες" από τα οποία επωφελούνται οι κοινοτικοί παραγωγοί: η ΕΚΑΧ αποφάσισε τη χρηματοδότηση μεταλλευτικών σχεδίων π.χ. στη Νορβηγία, στη Σουηδία, στην Αφρική, στις ΗΠΑ, στην Αυστραλία και στη Νότια Αμερική (13).

2.16. Όπως προκύπτει από τον πίνακα 2.2 η ΕΚΑΧ χορήγησε από το 1984 και μετά δάνεια μέχρι ποσού 1 545 εκατ. ECU (ήτοι 74 % του συνόλου των δανείων βάσει του άρθρου 54.2) για τη χρηματοδότηση δανείων που προτρέπουν τη χρησιμοποίηση του χάλυβα (στήλη που φέρει τον τίτλο "Λοιπά"), καθώς και 268 εκατ. ECU για τα δάνεια "Κατανάλωση άνθρακα", ("Θερμοηλεκτρικοί σταθμοί") και 272 εκατ. ECU για τα δάνεια "Πρώτες ύλες" ("εκτός Κοινότητας").

2.17. Πρέπει να υπογραμμιστεί ότι το 79 % το 1992 και το 97 % το 1993 των δανείων που χορηγήθηκαν στα πλαίσια του άρθρου 54.2 προορίζονταν για την κατανάλωση του χάλυβα και αφορούσαν σχεδόν αποκλειστικά τα μεγάλα σχέδια υποδομής ευρωπαϊκού ενδιαφέροντος. Εντούτοις, είναι δύσκολο να εντοπιστεί σ' αυτά τα σχέδια υποδομής μια πρόσθετη κατανάλωση χάλυβα κοινοτικής προέλευσης σε σχέση με όσα έχουν ήδη υπαγορευθεί από άλλες δυσχέρειες τεχνικού, οικονομικού, πολιτικού ή άλλου χαρακτήρα. Εξάλλου, η προσφυγή στο μέσο αυτό για τη χρηματοδότηση άλλων επενδύσεων εκτός από τα μεγάλα σχέδια υποδομής, αποδεικνύεται ότι είναι αρκετά περιορισμένη. Πράγματι, αντίθετα με τα δάνεια που προορίζονται για την προώθηση της κατανάλωσης κοινοτικού άνθρακα, τα δάνεια που προορίζονται για την προώθηση της κατανάλωσης χάλυβα δεν μπορούν να συνοδεύονται από επιδοτήσεις επιτοκίου. Ως εκ τούτου, το οικονομικό όφελος μπορεί να προέλθει μόνον από τους όρους (ποσοστό, διάρκεια, νόμισμα του δανείου ή διαφοροποιήσεις χρηματοδοτικών πηγών) που προσφέρει η ΕΚΑΧ, η οποία δίνει τη δυνατότητα να επωφελούνται οι δανειολήπτες της από τους δικούς της όρους χρηματοδότησης (τρία Α) σε σχέση με τους όρους που μπορεί να επιτύχει ο επενδυτής από άλλους χρηματοδότες. Φαίνεται όμως ότι οι διοικητικές δυσχέρειες που έχουν σχέση με τη χορήγηση των δανείων αυτών, ιδίως η υποχρέωση να μπορεί να αποδεικνύεται το επίπεδο κατανάλωσης του κοινοτικού χάλυβα, γίνονται αισθητές από τους πιθανούς αιτούντες ως εμπόδια, πράγμα που τους οδηγεί μερικές φορές να μην αποδέχονται τα δάνεια αυτά.

2.18. Εν πάση περιπτώσει, προβλέπεται να αναλάβει η ΕΤΕ, σύμφωνα με τα δικά της κριτήρια χορήγησης, ένα μέρος της δανειοδοτικής δραστηριότητας βάσει του άρθρου 54.2. Η ΕΤΕ διαδραματίζει στο εξής ένα σημαντικό ρόλο στη χρηματοδότηση επενδύσεων ευρωπαϊκού ενδιαφέροντος. Η ανάληψη αυτή θα συνεπαγόταν ωστόσο για τους δικαιούχους αύξηση του κόστους εφόσον η ΕΤΕ εφαρμόζει προμήθεια για τα διοικητικά έξοδα.

Οι επιδοτήσεις επιτοκίου για τα δάνεια σύμφωνα με το άρθρο 54.1 και 2

2.19. Η Επιτροπή, υπό την ιδιότητά της ως Ανωτάτη Αρχή, ανέπτυξε ένα επικουρικό μέσο που δεν προβλέπεται ρητά από τη συνθήκη ΕΚΑΧ, δηλαδή τις επιδοτήσεις επιτοκίων που συνοδεύουν ορισμένα δάνειά της.

2.20. Όσον αφορά τα δάνεια που χορηγούνται βάσει του πρώτου εδαφίου του άρθρου 54 της ΕΚΑΧ, τα δάνεια που χορηγούνται στη βιομηχανία άνθρακα μπορούν να συνοδεύονται από επιδοτήσεις επιτοκίου (με όριο τη μείωση του επιτοκίου που να μην υπερβαίνει το 3 % για μία πενταετία επί του τμήματος του ποσού της επένδυσης που αναγνωρίζεται για το σκοπό αυτό) προκειμένου να προωθηθούν επενδύσεις με στόχο τη βελτίωση της ανταγωνιστικότητας (14).

2.21. Όσον αφορά τα δάνεια που χορηγούνται βάσει του δευτέρου εδαφίου του άρθρου 54 της ΕΚΑΧ, τα σχέδια προώθησης της κατανάλωσης άνθρακα κοινοτικής προέλευσης μπορούν να συνοδεύονται από επιδοτήσεις επιτοκίου, εκτός από τις επενδύσεις σε θερμοηλεκτρικούς σταθμούς και οπτανθρακοποιεία, που αποκλείονται για λόγους συνολικής ενεργειακής πολιτικής. Οι επιδοτήσεις αυτές υπολογίζονται σε συνάρτηση με την πρόσθετη κατανάλωση κοινοτικού άνθρακα που επιφέρει το σχέδιο. Η χορηγούμενη ενίσχυση ανέρχεται σε 3 % επί ποσού επιλέξιμου δανείου 100 ECU ανά τόνο καταναλωθέντος κοινοτικού άνθρακα. Επομένως, η ενίσχυση ανέρχεται σε 3 ECU ανά τόνο ετησίως για πενταετές χρονικό διάστημα (15). Ωστόσο, τα όρια του μέσου αυτού καθίστανται καταφανή εάν ληφθεί υπόψη το γεγονός ότι ο κοινοτικός άνθρακας έχει να ανταγωνιστεί τον εισαγόμενο άνθρακα της παγκόσμιας αγοράς, η τιμή του οποίου είναι σαφώς κατώτερη. Πράγματι, το κόστος παραγωγής του κοινοτικού άνθρακα είναι κατά μέσον όρο τριπλάσιο των τιμών της παγκόσμιας αγοράς. Εξάλλου, ο άνθρακας έχει συχνά να ανταγωνιστεί άλλες πηγές ενέργειας, ορισμένες εκ των οποίων έχουν πολύ ανταγωνιστικές τιμές.

2.22. Όπως προκύπτει από τον πίνακα 2.4, κατά το χρονικό διάστημα 1987-1991, οι νέες αναλήψεις υποχρεώσεων για επιδοτήσεις επιτοκίου που χορηγούνται στο πλαίσιο των δανείων βάσει του άρθρου 54 είναι πολύ περιορισμένες σε σχέση με εκείνες που προβλέπονται στο πλαίσιο των δανείων βάσει του άρθρου 56. Εξάλλου, δεν σημειώθηκαν νέες αναλήψεις υποχρεώσεων επ' αυτού ούτε το 1992, ούτε το 1993. Επιπλέον, θα πρέπει να επισημανθεί ότι, όσον αυτό αφορά τις επιδοτήσεις επιτοκίου βάσει του άρθρου 54, η συνολική αξία των ακυρώσεων παλαιών αναλήψεων υποχρεώσεων (36,0 εκατ. ECU) για το χρονικό διάστημα 1987-1993 υπερβαίνει τη συνολική αξία των πληρωμών, καταδεικνύοντας έτσι τη σημασία της υποχρησιμοποίησης των πιστώσεων στον τομέα αυτό.

Δάνεια δυνάμει του άρθρου 56.2 α)

2.23. Δυνάμει του άρθρου 56.2 α), η ΕΚΑΧ έχει τη δυνατότητα να χρηματοδοτήσει προγράμματα "για τη δημιουργία νέων και οικονομικώς υγιών δραστηριοτήτων ή τη μετατροπή επιχειρήσεων, ικανών να εξασφαλίσουν την παραγωγική επαναπασχόληση του εργατικού δυναμικού που κατέστη διαθέσιμο". Οι επενδύσεις αυτές μπορούν, κατ' αρχήν, να αφορούν κάθε τομέα της βιομηχανίας ή των υπηρεσιών, ωστόσο εκτός από έναν ορισμένο αριθμό τομέων αυτόματα εξαιρουμένων ως προς μια αρνητική κατάσταση που έχει εγκριθεί προς το σκοπό αυτό (16).

2.24. Τα δάνεια που εγκρίνονται κατ' εφαρμογήν του άρθρου 56.2 α), αποκαλούμενα "δάνεια μετατροπής", μπορούν να λαμβάνουν επιδοτήσεις επιτοκίου. Σε αντάλλαγμα, οι δικαιούχοι υποχρεούνται να κρατήσουν κατά προτεραιότητα μέρος των νέων θέσεων εργασίας που δημιουργούνται στο εργατικό δυναμικό που κατέστη διαθέσιμο από τις βιομηχανίες της ΕΚΑΧ. Λόγω αφενός, των βελτιώσεων της παραγωγικότητας στον τομέα του άνθρακα και της χαλυβουργίας μετά τις προσπάθειες αναδιάρθρωσης και εξορθολογισμού, και αφετέρου, της κάμψης του κύκλου εργασιών, σημειώνεται διαρκής μείωση του προσωπικού στους δύο τομείς.

2.25. Ο πίνακας 2.2 παραθέτει επίσης την εξέλιξη των δανείων μετατροπής κατά την τελευταία δεκαετία και αντικατοπτρίζει την αυξανόμενη σημασία των δανείων αυτών σε σχέση με τα δάνεια βάσει του άρθρου 54. Πράγματι, εάν εξαιρεθεί το έτος 1992 κατά τη διάρκεια του οποίου σημειώθηκαν σημαντικές χορηγήσεις δανείων "υποδομής", η συνολική αξία των δανείων 56.2 α) ήταν ανώτερη εκείνης των δανείων του άρθρου 54 για κάθε έτος μετά το 1988. Συνολικά, επί ποσού 10 065 εκατ. ECU χορηγηθέντων δανείων, ένα ποσό ύψους 4 627 εκατ. ECU (δηλαδή 46 %) χορηγήθηκε βάσει του άρθρου 56.2 α).

2.26. Ο πίνακας 2.5 δείχνει ότι επί συνόλου δανείων ύψους 7 429 εκατ. ECU στις 31. 12. 1993, ένα ποσό ύψους 3 404 εκατ. ECU (δηλαδή 46 %) ενέπιπτε στο άρθρο 56. Η γραφική παράσταση 2.3 δείχνει τη γεωγραφική κατανομή των δανείων 54 και 56. Κατά τη διάρκεια της τελευταίας 40ετίας, επί συνόλου χορηγηθέντων δανείων ύψους 20 961 εκατ. ECU, 6 289 εκατ. ECU (δηλαδή 30 %) χορηγήθηκαν βάσει του άρθρου 56.2 α). Εξάλλου, ο πίνακας 2.6 παραθέτει τις πράξεις που πραγματοποιήθηκαν το 1993 όσον αφορά τα δάνεια βάσει των άρθρων 54 και 56.

2.27. Στο παράρτημα της ετήσιας έκθεσής του για την ΕΚΑΧ για το οικονομικό έτος 1991, το Συνέδριο επεσήμανε ότι οι επιχειρησιακές αρχές που υιοθέτησε η Επιτροπή όσον αφορά τη χορήγηση δανείων μετατροπής δεν λαμβάνουν υπόψη, ιδιαίτερα όσον αφορά την κατανομή των επιδοτήσεων επιτοκίου, κάποια ενδεικτική κατανομή μεταξύ περιφερειών ΕΚΑΧ βασιζόμενη σε αντικειμενικά κριτήρια και με στόχο τη μείωση των περιφερειακών στρεβλώσεων. Στην πραγματικότητα, οι επιδοτήσεις επιτοκίου εγκρίθηκαν βασικά σύμφωνα με τη σειρά υποβολής των αιτήσεων, γεγονός που προκάλεσε μία σημαντική γεωγραφική ανισορροπία (17). Από το 1992, η Επιτροπή καθιέρωσε ένα σύστημα περιφερειακής ενδεικτικής κατανομής των πιστώσεων, με στόχο να διορθωθεί η γεωγραφική αυτή ανισορροπία. Όμως από τον πίνακα 2.6 προκύπτει ότι το 1993 τέσσερις χώρες (Γερμανία, Ηνωμένο Βασίλειο, Γαλλία και Ιταλία) έλαβαν το 98 % των νέων δανείων μετατροπής βάσει του άρθρου 56.2 α) έναντι του 96 % κατά το 1992. Τούτο τονίζει τη συνεχιζόμενη ύπαρξη γεωγραφικής ανισορροπίας κατά τη χορήγηση δανείων μετατροπής και των σχετικών επιδοτήσεων επιτοκίου σε σημείο που να γίνεται σήμερα λόγος σε επίπεδο Συμβουλίου για την "ανάγκη για ορισμένα κράτη μέλη να αναπληρώσουν" (18). Λαμβάνοντας υπόψη τη δυναμική που χαρακτηρίζει τα δάνεια μετατροπής ΕΚΑΧ και τα μεταβατικά προβλήματα που προέκυψαν κατά την εφαρμογή των περιφερειακών ενδεικτικών κατανομών, έχει σημασία να συνεχίσει η Επιτροπή να αναζητά, μια πιο ισορροπημένη γεωγραφική κατανομή των δανείων της, καθώς και των επιδοτήσεων επιτοκίου, σε συνάρτηση με την βαρύτητα των οικονομικών και κοινωνικών προβλημάτων.

2.28. Με βάση τις προτάσεις που παρουσίασε η Επιτροπή και υποστήριξε το Συμβούλιο "Βιομηχανίας" της 22ας Απριλίου 1994, αποφασίστηκε η παύση της εξέτασης νέων αιτήσεων για δάνεια μετατροπής από το τέλος του 1996 και ο περιορισμός των επιδοτήσεων επιτοκίου στα 275 εκατ. ECU. Από την ημερομηνία αυτή τα δάνεια μετατροπής θα έπρεπε κατ' αρχήν να αναλάβει η ΕΤΕ. Επ' αυτού σκόπιμη θα ήταν η αναφορά στις παρατηρήσεις του σημείου 2.19.

Οι επιδοτήσεις επιτοκίου για τα δάνεια βάσει του άρθρου 56.2 α)

2.29. Τα δάνεια μετατροπής που χορηγούνται βάσει του άρθρου 56.2 α) μπορούν να συνοδεύονται από επιδοτήσεις επιτοκίου. Οι επιδοτήσεις αυτές μπορούν να ανέλθουν σε μέγιστο όριο 3 % ετησίως για πενταετή διάρκεια, για το τμήμα του δανείου που αφορά τη δημιουργία πρόσθετων θέσεων εργασίας, σύμφωνα με την μέθοδο και τους τρόπους εφαρμογής που παρατίθενται στους επιχειρησιακούς κανόνες που υιοθέτησε η Επιτροπή επί του θέματος (19). Σε μια προσπάθεια βελτίωσης της γεωγραφικής κατανομής των δανείων αυτών, το ανώτατο όριο 3 % αυξήθηκε σε 5 % για ορισμένες ισπανικές περιοχές μέχρι τις 31. 12. 1993. Το Συνέδριο διατύπωσε παρατηρήσεις σχετικά στο παράρτημα της ετήσιας έκθεσης ΕΚΑΧ για το οικονομικό έτος 1991, σημεία 3.34 έως 3.38.

2.30. Ο πίνακας 2.4 σημειώνει τις κινήσεις του προϋπολογισμού σχετικά με τις επιδοτήσεις επιτοκίου που συνοδεύουν τα δάνεια που εγκρίθηκαν βάσει του άρθρου 56.2 α) κατά το χρονικό διάστημα 1987-1993. Εξ αυτού προκύπτει ότι οι νέες αναλήψεις υποχρεώσεων φθάνουν σε ιδιαίτερα σημαντικό ύψος από το 1991. Τούτο οφείλεται, μεταξύ άλλων, στην ανάπτυξη των δανείων αυτών στα νέα γερμανικά ομόσπονδα κρατίδια και στις περιοχές που είναι επιλέξιμες στο πλαίσιο της κοινοτικής πρωτοβουλίας σχετικά με την οικονομική μετατροπή των περιοχών ανθρακωρυχείων (RECHAR).

2.31. Ο πίνακας 2.4 δείχνει ότι στο χρονικό διάστημα 1987-1993 οι νέες αναλήψεις υποχρεώσεων ανήλθαν σε 559,5 εκατ. ECU και οι πληρωμές σε 296,6 εκατ. ECU, ενώ οι ακυρώσεις έφθασαν στο επίπεδο των 90,3 εκατ. ECU (δηλαδή 16 % του συνόλου των νέων αναλήψεων υποχρεώσεων).

2.32. Για το 1994 το κονδύλιο αυτό του προϋπολογισμού προικοδοτήθηκε με ποσό 53 εκατ. ECU, γεγονός που αποτελεί μείωση του όγκου κατά 54 % σε σχέση με τις νέες αναλήψεις υποχρεώσεων για το έτος 1993.

Παρατηρήσεις που προκύπτουν από τους επιτόπιους ελέγχους

2.33. Οι παρατηρήσεις που ακολουθούν προκύπτουν από ελέγχους του Συνεδρίου για τα δάνεια που χορήγησε η Επιτροπή βάσει των άρθρων 54.1, 54.2 και 56.2 α) της συνθήκης ΕΚΑΧ και για τις συναφείς επιδοτήσεις επιτοκίου. Οι έλεγχοι αυτοί πραγματοποιήθηκαν στην Επιτροπή και επιτόπου στα κράτη μέλη των οποίων οι επιχειρήσεις έλαβαν τα σημαντικότερα ποσά για διάφορους τύπους δανείων. Σκοπό είχαν να επαληθεύσουν τη νομιμότητα, κανονικότητα και λογιστική καταχώρηση των πράξεων αυτών, καθώς και να αξιολογήσουν την αποτελεσματικότητά τους. Η άποψη της αποτελεσματικότητας των παρεμβάσεων αυτών αποτιμάται ιδιαίτερα σε συνάρτηση με την υλοποίηση των στόχων τους, όπως για παράδειγμα την αύξηση της κατανάλωσης άνθρακα ή χάλυβα κοινοτικής προέλευσης, ή τη δημιουργία νέων, οικονομικώς υγιών δραστηριοτήτων που συνεπάγονται τη δημιουργία νέων θέσεων απασχόλησης. Εναπόκειται κατ' αρχήν στην Επιτροπή να βεβαιωθεί ότι οι επιδιωκόμενοι στόχοι έχουν πράγματι υλοποιηθεί και να θέσει σε ενέργεια τις προσήκουσες διαδικασίες επιτήρησης. Το Συνέδριο εξέτασε τις διαδικασίες αυτές καθώς και την εφαρμογή τους, και πραγματοποιήθηκαν συγκεκριμένοι επιτόπιοι έλεγχοι σε επιχειρήσεις αποδέκτες δανείων και ενδιάμεσους χρηματοδοτικούς οργανισμούς, καθώς και στους χώρους υλοποίησης των σχεδίων όποτε χρειαζόταν.

Παρατηρήσεις σχετικά με τα δάνεια και τις επιδοτήσεις βάσει του άρθρου 54.1

2.34. Τα δάνεια βάσει του άρθρου 54.1 χορηγούνται σε επιχειρήσεις των τομέων του άνθρακα και της χαλυβουργίας, με τις οποίες η Επιτροπή έχει πολύ στενές σχέσεις και παρακολουθεί λεπτομερώς ένα τμήμα των επενδύσεών τους (βλ. παράρτημα της ετήσιας έκθεσης του Συνεδρίου για το οικονομικό έτος 1992, κεφάλαιο 2). Εξάλλου, τα δάνεια βάσει του άρθρου 54.1 χορηγούνται συχνά υπό μορφή αμέσων δανείων και επομένως χωρίς τη μεσολάβηση ενδιάμεσου χρηματοδοτικού οργανισμού. Ως εκ τούτου, οι δυνατότητες αξιολόγησης και παρακολούθησης των βιομηχανικών δανείων εκ μέρους της Επιτροπής είναι σχετικά εκτεταμένες.

2.35. Ωστόσο, το Συνέδριο επεσήμανε ότι, στην περίπτωση μιας συγχρηματοδοτούμενης επένδυσης σε τέσσερα ορυχεία του Ηνωμένου Βασιλείου, η Επιτροπή εξακολουθούσε να καταβάλλει τις επιδοτήσεις επιτοκίου σύμφωνα με την αρχικώς εγκριθείσα θεωρητική βάση, παρότι έλαβε εκθέσεις εκ μέρους του δικαιούχου που ανέφεραν ότι οι δαπάνες ήταν κατώτερες από τις προβλέψεις. Έκτοτε η Επιτροπή προέβη στη μείωση του 1,45 εκατ. ECU.

2.36. Στην ίδια περίπτωση, διαπιστώθηκε επίσης ότι δύο από τα ορυχεία που χρηματοδοτήθηκαν από την ΕΚΑΧ με επιδοτούμενο δάνειο σταμάτησαν την παραγωγή τους δύο χρόνια μετά το πέρας των εργασιών. Σύμφωνα όμως με τους όρους των διατάξεων περί επιλεξιμότητας, τα χρηματοδοτούμενα σχέδια πρέπει να ικανοποιούν τα κριτήρια βελτίωσης της ανταγωνιστικότητας και της οικονομικής βιωσιμότητας (20). Φαίνεται επομένως ότι υπάρχει κάποια αντίφαση μεταξύ αυτών των κριτηρίων οικονομικής ευρωστίας και του γεγονότος της εξαφάνισής τους τόσο σύντομα. Το Συνέδριο διερωτάται για ποιό λόγο δεν έκρινε σκόπιμο η Επιτροπή να προβεί σε ανάκτηση/ακύρωση των επιδοτήσεων επιτοκίου, που ανέρχονται συνολικά σε 2,5 εκατ. ECU, ενώ η σύμβαση προέβλεπε τη δυνατότητα αυτή.

Παρατηρήσεις που προκύπτουν από τα δάνεια και τις επιδοτήσεις βάσει του άρθρου 54.2

2.37. Με την ευκαιρία ενός επιτοπίου ελέγχου στην Ιταλία, το Συνέδριο διαπίστωσε ότι ένα επενδυτικό σχέδιο χρηματοδοτούμενο με ποσό ύψους 1 900 εκατ. LIT (δηλαδή 994 775 ECU) δεν οδηγούσε στην αναμενόμενη αύξηση της κατανάλωσης χάλυβα. Πράγματι, επειδή η Επιτροπή δεν αντέδρασε σε μια ασυνέπεια στα στοιχεία που παρουσίασε ο ενδιάμεσος χρηματοδοτικός οργανισμός προς υποστήριξη της αίτησης, χορήγησε δάνειο, το οποίο αναμφίβολα, χωρίς αυτό το σφάλμα, δεν θα είχε χορηγηθεί.

2.38. Με την ευκαιρία ενός ελέγχου στο Ηνωμένο Βασίλειο, το Συνέδριο διαπίστωσε ότι η Επιτροπή δεν διέθετε από τετραετίας εκθέσεις για την πορεία του σχεδίου σχετικά με την κατανάλωση άνθρακα, μολονότι η υποβολή τους ήταν υποχρεωτική. Οι επιτόπιες επαληθεύσεις απεκάλυψαν ότι η πραγματική κατανάλωση ήταν κατώτερη των προβλέψεων, γεγονός που οδήγησε στην επανείσπραξη της επιδότησης μέχρι του ποσού των 80 853 ECU. Είναι αναγκαία η ενίσχυση του μηχανισμού παρακολούθησης.

2.39. Σε πιο γενικές γραμμές και δεδομένου ότι πρόκειται για δικαιολογητικά έγγραφα αποδεκτά από πλευράς κοινοτικού ελέγχου ως απόδειξη της δηλωθείσας κατανάλωσης, το Συνέδριο επισημαίνει ότι τα τιμολόγια των παραδόσεων καθεαυτά δεν αποτελούν επαρκή αποδεικτικά στοιχεία. Θα ήταν χρήσιμο επ' αυτού να εξασφαλιστεί ότι η ποσότητα που δηλώνεται ως καταναλωθείσα υποστηρίζεται και με άλλα υπάρχοντα στοιχεία, όπως η λογιστική αποθεμάτων ή οι τεχνικές καταχωρήσεις που συνδέονται με την μεταποιητική διαδικασία και επιτρέπουν διασταυρώσεις.

Παρατηρήσεις που προκύπτουν από τα δάνεια και τις επιδοτήσεις βάσει του άρθρου 56.2 α)

2.40. Η Επιτροπή χορηγεί τα δάνεια αυτά στους τελικούς δικαιούχους είτε υπό μορφήν "αμέσων δανείων", είτε -συχνότερα- υπό μορφή "συνολικών δανείων" που θέτει στη διάθεση των ενδιάμεσων χρηματοδοτικών οργανισμών στα κράτη μέλη, οι οποίοι με τη σειρά τους τα μεταβιβάζουν στους τελικούς δικαιούχους.

2.41. Στο πλαίσιο της διαχείρισης των συνολικών δανείων, οι ενδιάμεσοι χρηματοδοτικοί οργανισμοί διαδραματίζουν καίριο ρόλο που συνεπάγεται ουσιαστικά:

α) τη διερεύνηση και τον εντοπισμό των σχεδίων-

β) την τεχνική και οικονομική αξιολόγηση των αιτήσεων δανειοδότησης, καθώς και την οικονομική ανάλυση-

γ) την επίβλεψη της εφαρμογής των σχεδίων και της τήρησης των υποχρεώσεων όσον αφορά τη διαχείριση των θέσεων εργασίας-

δ) την πρόβλεψη και επανόρθωση των παρατυπιών-

ε) την επανείσπραξη των αχρεωστήτως καταβληθεισών επιδοτήσεων.

2.42. Κατά τους επιτόπιους ελέγχους, το Συνέδριο διαπίστωσε ότι σε πολλές περιπτώσεις οι ενδιάμεσοι χρηματοδοτικοί οργανισμοί δεν εξακρίβωσαν την ορθότητα των πληροφοριών που παρείχαν οι τελικοί δικαιούχοι, και συγκεκριμένα όσον αφορά τον αριθμό των θέσεων εργασίας που υφίσταντο κατά την έναρξη της επένδυσης και μετέπειτα, ή σχετικά με την ημερομηνία έναρξης των εργασιών. Η αξιοπιστία όμως των στοιχείων αυτών είναι κεφαλαιώδους σημασίας για την επαλήθευση της κανονικότητας των πράξεων, δεδομένου ότι οι επιδοτήσεις επιτοκίου υπολογίζονται βάσει του αριθμού των θέσεων εργασίας που δημιουργήθηκαν πρόσφατα (αριθμός των υφισταμένων θέσεων κατά την ημερομηνία αξιολόγησης μείον τον αριθμό των υφισταμένων θέσεων κατά την έναρξη του προγράμματος).

2.43. Σε ορισμένες περιπτώσεις, χωρίς αυτό να προκαλέσει αντιδράσεις από πλευράς ενδιάμεσων χρηματοδοτικών οργανισμών ή της Επιτροπής, εφαρμόσθηκαν από τους δικαιούχους διαφορετικά κριτήρια για τον υπολογισμό των θέσεων που δημιουργήθηκαν. Θα μπορούσε να αναφερθεί ένα παράδειγμα όπου οι προσωρινά ακάλυπτες θέσεις λόγω στρατιωτικής θητείας αντιμετωπίσθηκαν κατά τρόπο ασυνεπή κατά τον υπολογισμό της αρχικής κατάστασης και τον υπολογισμό της τελικής. Επ' αυτού, σκόπιμο θα ήταν να εκμεταλλευθούν περισσότερο οι ενδιάμεσοι χρηματοδοτικοί οργανισμοί και η Επιτροπή τη δυνατότητα να επιβεβαιώσουν τα στοιχεία που παρέχονται όσον αφορά τις θέσεις απασχόλησης με τις δηλώσεις που κοινοποιούν οι επιχειρήσεις στο πλαίσιο των ασφαλιστικών εισφορών τους (για παράδειγμα έντυπο DM 10 στην Ιταλία ή TC1 στην Ισπανία).

2.44. Σύμφωνα με τους νέους επιχειρησιακούς κανόνες, τα σχέδια υπό υλοποίηση κατά τη στιγμή της υποβολής της αίτησης προς τον ενδιάμεσο χρηματοδοτικό οργανισμό δεν είναι πλέον επιλέξιμα. Όμως στους επιχειρησιακούς κανόνες που ίσχυαν για τα δάνεια που χορηγήθηκαν μέχρι το 1990, ένα από τα κριτήρια επιλεξιμότητας προέβλεπε ότι τα σχέδια θα έπρεπε να ολοκληρωθούν μέσα σε τρία χρόνια από την υλική έναρξη του σχεδίου, ακόμη και εάν η ημερομηνία αυτή ήταν προγενέστερη της ημερομηνίας υποβολής της αίτησης. Για λόγους επαλήθευσης της επιλεξιμότητας, η διάρκεια εκτέλεσης έπρεπε να αναφέρεται στην αίτηση χορήγησης δανείου. Με την ευκαιρία διενέργειας επιτοπίων ελέγχων σε δύο ιταλικές επιχειρήσεις, το Συνέδριο διαπίστωσε ότι σε μια περίπτωση το χρηματοδοτηθέν σχέδιο στην πραγματικότητα άρχισε ένα χρόνο πριν από την ημερομηνία που αναφερόταν ως ημερομηνία έναρξης στην αίτηση, και στην άλλη περίπτωση δύο χρόνια νωρίτερα μάλιστα. Το τελευταίο σχέδιο δεν ήταν επιλέξιμο, διότι η πραγματική διάρκεια υλικής εκτέλεσης ανερχόταν σε τέσσερα έτη.

2.45. Το Συνέδριο διαπίστωσε σαφή μείωση του προσωπικού κατά τη διενέργεια ενός ελέγχου στην Ιταλία, χωρίς αυτό να έχει κοινοποιηθεί από τον ενδιάμεσο χρηματοδοτικό οργανισμό. Σε μια άλλη περίπτωση, στη Γερμανία, οι υπάρχουσες θέσεις εργασίας δεν κοινοποιήθηκαν στην αίτηση δανείου του ενδιάμεσου χρηματοδοτικού οργανισμού στην ΕΚΑΧ, πράγμα που οδήγησε στο να σχηματιστεί η εντύπωση ότι είχαν δημιουργηθεί νέες θέσεις εργασίας, ενώ στην πραγματικότητα είχε γίνει μείωση του προσωπικού.

2.46. Από πλευράς αρχής, υφίσταται αδυναμία κατά τις διαδικασίες εφαρμογής και παρακολούθησης των πράξεων. Πράγματι, η Επιτροπή μεταβιβάζει ορισμένα καθήκοντα στις τράπεζες που λειτουργούν ως ενδιάμεσοι χρηματοδοτικοί οργανισμοί. Οι τράπεζες αυτές συμμετέχουν στην εξέταση των φακέλων και οφείλουν να διασφαλίσουν την παρακολούθησή τους (βλ. σημείο 2.42). Οι τράπεζες είναι εκείνες οι οποίες παρέχουν τα στοιχεία που υπεισέρχονται στον υπολογισμό των επιδοτήσεων επιτοκίου προς χορήγηση σε μια πρώτη φάση και προς καταβολή σε μια δεύτερη. Όμως οι ανησυχίες αυτών των πιστωτικών οργανισμών, για τους οποίους οι δικαιούχοι των δανείων και των επιδοτήσεων ΕΚΑΧ είναι πελάτες, δεν συμπίπτουν αναγκαστικά με αυτές που απασχολούν την Επιτροπή. Η Επιτροπή επιδιώκει τους στόχους της πολιτικής ΕΚΑΧ και συνεπώς στοχεύει στη δημιουργία νέων θέσεων εργασίας, ενώ η τράπεζα επιδιώκει κατ' αρχήν να προσφέρει στους πελάτες της ένα χρηματοδοτικό πλαίσιο με τους πλέον ευνοϊκούς όρους, επιτυγχάνοντας με την ίδια ευκαιρία το μέγιστο δυνατόν μη επιστρεπτέων ενισχύσεων. Για να διορθωθεί το μειονέκτημα αυτό, θα πρέπει να ευαισθητοποιηθούν περισσότερο οι ενδιάμεσοι χρηματοδοτικοί οργανισμοί ως προς τους επιδιωκόμενους στόχους της Κοινότητας.

2.47. Σε γενικές γραμμές, τα δάνεια ΕΚΑΧ αποτελούν μια επιπρόσθετη πηγή χρηματοδότησης για τους ενδιάμεσους χρηματοδοτικούς οργανισμούς που με τη σειρά τους την ενσωματώνουν στα άλλα τραπεζικά τους προϊόντα. Σκόπιμο είναι αναφερθεί επ' αυτού ότι ενδιάμεσοι χρηματοδοτικοί οργανισμοί αναλαμβάνουν κατ' αρχήν ένα σχετικό οικονομικό κίνδυνο, επειδή εγγυώνται έναντι της ΕΚΑΧ τις απαιτήσεις επί των τελικών δικαιούχων. Από την άλλη πλευρά, και αυτό γίνεται κυρίως αισθητό στο πλαίσιο των δανείων μετατροπής, αυτές οι χρηματοδοτήσεις ΕΚΑΧ έχουν ευνοϊκούς όρους που σχετίζονται με το δείκτη φερεγγυότητας τρία Α που η ΕΚΑΧ μεταβιβάζει στους ενδιάμεσους χρηματοδοτικούς οργανισμούς χωρίς προσαύξηση. Εξάλλου, οι επιδοτήσεις επιτοκίου αντιπροσωπεύουν ένα χρηματοδοτικό πλεονέκτημα το οποίο οι ενδιάμεσοι χρηματοδοτικοί οργανισμοί μπορούν να προσφέρουν στους δικαιούχους, σε συνάρτηση βεβαίως με τον αριθμό των δημιουργούμενων θέσεων εργασίας και συνεπώς αποτελούν ένα στοιχείο για να κρατήσουν πιστή την πελατεία τους.

2.48. Η κινητοποίηση των τραπεζών ως ενδιαμέσων χρηματοδοτικών οργανισμών για την κατανομή των δανείων και των ενισχύσεων συνεπάγεται κατ' αυτόν τον τρόπο ένα σχετικό κίνδυνο επίσης σε επίπεδο υλοποίησης των στόχων. Όσον αφορά την επιλογή των δικαιούχων, είναι λογικό η τράπεζα να λάβει υπόψη τα δικά της χρηματοπιστωτικά και εμπορικά συμφέροντα. Παρόλα αυτά, η ΕΚΑΧ ως δημόσια αρχή οφείλει να στρέφει τις δημόσιες ενισχύσεις εκεί όπου υπάρχει μεγαλύτερη ανάγκη. Όμως το Συνέδριο συχνά διαπίστωσε κατά τη διενέργεια ελέγχων ότι οι επιχειρήσεις-δικαιούχοι ευρίσκονταν κατά τη στιγμή της χορήγησης του επιδοτούμενου δανείου ΕΚΑΧ, σε μια υγιή οικονομική κατάσταση που θα τους επέτρεπε ούτως ή άλλως να εξεύρουν τα αναγκαία χρηματοδοτικά μέσα για την πραγματοποίηση της επένδυσης, είτε δημιουργούσε θέσεις εργασίας είτε όχι.

2.49. Τα δάνεια μετατροπής προορίζονται για τη χρηματοδότηση σαφώς καθορισμένων σχεδίων που δημιουργούν νέες θέσεις απασχόλησης. Παρόλα αυτά, στην πράξη, καθίσταται συχνά δυσχερής η πραγματοποίηση διάκρισης μεταξύ ενός χρηματοδοτηθέντος σχεδίου και των άλλων επενδύσεων της επιχείρησης και ιδιαίτερα η ανακάλυψη μιας σχέσης αιτίου προς αιτιατό μεταξύ της χρηματοδότησης ΕΚΑΧ και του αντικτύπου της στην εξέλιξη του προσωπικού. Εξάλλου, διεφάνη ότι ορισμένα επενδυτικά σχέδια που στόχευαν στον εξορθολογισμό, για τα οποία διαπιστώθηκε μια τέτοια σχέση, προκαλούν σε ευρύτερο πλαίσιο περισσότερο κατάργηση παρά δημιουργία θέσεων απασχόλησης. Σε γενικές γραμμές, δημιουργείται το ερώτημα μήπως η εφαρμογή του μοναδικού κριτηρίου δημιουργίας επιπρόσθετων θέσεων απασχόλησης είναι παράλληλα πολύ περιοριστικό και πολύ ευρύ. Είναι μεν πολύ περιοριστικό στο μέτρο που οι επενδύσεις οι οποίες επενεργούν θετικά επί της ανταγωνιστικότητας και της διατήρησης της παρούσας απασχόλησης (ή επί του περιορισμού των απωλειών θέσεων εργασίας) δεν είναι επιλέξιμες. Είναι δε πολύ ευρύ στο μέτρο που κάθε επένδυση που δημιουργεί άμεσα νέες θέσεις απασχόλησης μπορεί να λάβει ενίσχυση, χωρίς αξιολόγηση της παρέμβασης ούτε για τη φύση της δραστηριότητας ούτε για τις πραγματικές χρηματοοικονομικές ανάγκες της επιχείρησης ούτε για τις ενδεχόμενες παρενέργειες.

2.50. Τέλος, σκόπιμο είναι να υπενθυμιστεί ότι, σύμφωνα με τους ίδιους τους όρους της συνθήκης ΕΚΑΧ, ο μηχανισμός αυτός έχει στόχο τη χρηματοδότηση σχεδίων που αποσκοπούν στην εξασφάλιση επαναπασχόλησης των πρώην εργαζομένων στην ΕΚΑΧ. Εξάλλου, ο στόχος αυτός υφίσταται πάντα ως γενική κατεύθυνση της κοινωνικής πτυχής στους επιχειρησιακούς κανόνες που ισχύουν επί του παρόντος για τη χορήγηση δανείων μετατροπής (21). Αυτοί οι επιχειρησιακοί κανόνες συμπληρώθηκαν με μέτρα συντονισμού που εντάσσονται στο πλαίσιο της μεταρρύθμισης των Διαρθρωτικών Ταμείων. Αυτό επιβεβαίωσε την εξέλιξη που ήδη έχει αρχίσει από ένα μηχανισμό τομεακής μετατροπής προς ένα μηχανισμό που στρέφεται ουσιαστικά στην περιφερειακή ανάπτυξη των χαλυβουργείων και ανθρακωρυχείων (22). Πράγματι, το Συνέδριο διαπίστωσε ότι ακόμα και στις περιοχές ανθρακωρυχείων της ΕΚΑΧ, η επίπτωση των δανείων αυτών στην επαναπασχόληση πρώην εργαζομένων της ΕΚΑΧ είναι πολύ περιορισμένη. Σε 10 από τις 22 επιχειρήσεις που υποβλήθηκαν σε έλεγχο στην Ισπανία, στην Ιταλία και στο Ηνωμένο Βασίλειο και που έλαβαν δάνεια και επιδοτήσεις επιτοκίου, δεν εργαζόταν κανένας πρώην εργαζόμενος της ΕΚΑΧ. Σε μία περίπτωση που ελέγχθηκε στη Γερμανία, προβλεπόταν η καταβολή επιδότησης επιτοκίου 1 εκατ. ECU με βάση τη μελλοντική δημιουργία 1 002 θέσεων εργασίας, από τις οποίες οι μισές ήταν κατάλληλες για πρώην εργαζομένους της ΕΚΑΧ. Ο επιτόπιος έλεγχος έδειξε ότι δημιουργήθηκαν 614 θέσεις, εκ των οποίων μόνο 28 κατελήφθησαν από πρώην εργαζόμενους της ΕΚΑΧ. Παρόλα αυτά, η κατάσταση αυτή οδήγησε στην πληρωμή επιδότησης 638 500 ECU.

2.51. Ενόψει του περιορισμένου αυτού αποτελέσματος σε σχέση με τον στόχο που διατυπώνεται στο άρθρο 56.2 α) της συνθήκης ΕΚΑΧ, προκύπτει το ερώτημα μήπως το ποσό της ενίσχυσης κατά δημιουργούμενη θέση εργασίας (που μπορεί να ανέλθει σε ανώτατο όριο 3 000 ECU που κατανέμεται σε 5 έτη) είναι πολύ περιορισμένο για να παρέχει το αναμενόμενο κίνητρο. Εάν η ενίσχυση είχε, αφενός, πιο περιορισμένη κατανομή, και εάν στόχευε, αφετέρου, κατά άμεση προτεραιότητα στους πρώην εργαζομένους της ΕΚΑΧ που αναζητούν απασχόληση, η αποδοτικότητα της παρέμβασης θα ήταν αυξημένη. Καθίσταται σαφές ότι με την προσέγγιση αυτή θα γινόταν (επανεισαγωγή ενός τομεακού κριτηρίου στο πλαίσιο της περιφερειακής προσέγγισης. Επειδή όμως πρόκειται για χρημαδοτικά μέσα που προέρχονται από τον επιχειρησιακό προϋπολογισμό της ΕΚΑΧ και που χρησιμοποιούνται στο πλαίσιο ενός στόχου που αναφέρεται στη συνθήκη ΕΚΑΧ, η ενέργεια αυτή δικαιολογείται απολύτως.

2.52. Εάν, αντίθετα, η ενίσχυση ή ένα τμήμα αυτής εξακολουθεί να χρησιμοποιείται κατά γενικό τρόπο στο γενικό πλαίσιο των διαρθρωτικών παρεμβάσεων, προκύπτει το ερώτημα για τη φύση, μάλλον λογιστική, του κριτηρίου που στοχεύει στον αριθμό θέσεων απασχόλησης που υπάρχουν στο τέλος της πενταετούς περιόδου σε σχέση με τον αρχικό αριθμό. Το Συνέδριο υπενθυμίζει τη σύσταση στην οποία προέβη το 1991 (23) για την υιοθέτηση μιας περισσότερο ποιοτικής προσέγγισης, έτσι ώστε η ένταξη του χρηματοδοτικού μέσου ΕΚΑΧ στη μεταρρύθμιση των διαρθρωτικών ταμείων να εναρμονιστεί καλύτερα με μια οικονομική προσέγγιση που αποβλέπει στην ενίσχυση του παραγωγικού ιστού και στην πραγματική αναζωογόνηση των περιοχών αυτών. Θα άρμοζε λοιπόν να τονισθούν περισσότερο οι πτυχές του εκσυγχρονισμού, της καινοτομίας και της ανταγωνιστικότητας. Λαμβάνοντας υπόψη τα όσα προηγήθηκαν (σημεία 2.50 και 2.51), η κινητοποίηση των χρηματοδοτικών μέσων της ΕΚΑΧ για τους συνολικούς στόχους ανάπτυξης της περιφερειακής οικονομίας θα έπρεπε να περιορισθεί στις περιφέρειες όπου είναι πραγματικά αδύνατον να παρασχεθεί άμεση και ατομική βοήθεια προς τους πρώην εργαζομένους της ΕΚΑΧ για την εξεύρεση μιας νέας θέσης απασχόλησης.

2.53. Εξάλλου, γεννάται το ερώτημα κατά πόσον η αυστηρή εφαρμογή του κριτηρίου, που συνεπάγεται την αίτηση άμεσης επιστροφής των ενισχύσεων σε περίπτωση μη δημιουργίας (μέσα σε δύο χρόνια) ή μη διατήρησης (μέχρι το τέλος της πενταετίας) θέσεων απασχόλησης, αιτιολογείται σε όλες τις περιπτώσεις, ιδίως εάν αποτελεί απόρροια εξωτερικών γεγονότων και ιδιαίτερα μιας γενικής οικονομικής ύφεσης. Πρόκειται για την περίπτωση, για παράδειγμα, ορισμένων επιχειρήσεων που ελέγχθηκαν στη Γερμανία, την Ισπανία και την Ιταλία που κατασκευάζουν εξαρτήματα για την αυτοκινητοβιομηχανία. Η τελευταία πλήττεται αυτή τη στιγμή από την κατάρρευση της αγοράς, ενώ οι προμηθευτές της με τη σειρά τους δεν μπόρεσαν να φθάσουν το προβλεπόμενο επίπεδο παραγωγής και συνεπώς δεν ήταν σε θέση να δημιουργήσουν τις αναμενόμενες θέσεις απασχόλησης μέσα στις προβλεπόμενες προθεσμίες. Το να υποχρεώνονται να επιστρέψουν τις επιδοτήσεις σε μια τέτοια κατάσταση φαίνεται μάλλον αντιπαραγωγικό σε σχέση με τους αρχικούς στόχους.

Συμπέρασμα

2.54. Συμπερασματικά, το Συνέδριο διαπίστωσε ότι τα δάνεια ΕΚΑΧ όπως τα διαχειρίζεται σήμερα η Επιτροπή, ιδίως σε επίπεδο κόστους, παρουσιάζουν πλεονεκτήματα για τους δικαιούχους που τα καθιστούν δελεαστικά για πολλούς από αυτούς. Παρόλα αυτά, όσον αφορά το μέσον των επιδοτήσεων επιτοκίου και ιδίως τις επιδοτήσεις των δανείων μετατροπής, υφίστανται αμφιβολίες ως προς την αποτελεσματική τους εφαρμογή. Κατ αρχήν, σε σχέση με τον προβλεπόμενο στόχο της συνθήκης ΕΚΑΧ, σχετικά με την εξασφάλιση επαναπασχόλησης του πρώην εργατικού δυναμικού της ΕΚΑΧ που κατέστη διαθέσιμο, διαπιστώνεται πολύ πενιχρό αποτέλεσμα, εξαιτίας, χωρίς αμφιβολία, του ποσού ενίσχυσης που είναι ανεπαρκές για τη δημιουργία μιας θέσης απασχόλησης. Στη συνέχεια, στο ευρύτερο πλαίσιο της ενθάρρυνσης της ανάπτυξης της περιφερειακής οικονομίας, το κριτήριο επιπρόσθετων θέσεων απασχόλησης που δημιουργούνται μέσα σε 5 έτη σε σχέση με την αρχική κατάσταση παρουσιάζει πολλά μειονεκτήματα. Θα άξιζε να μελετηθεί μια περισσότερο ποιοτική προσέγγιση η οποία να αποβλέπει περισσότερο στην ενίσχυση του οικονομικού ιστού.

2.55. Όσον αφορά την πτυχή της κανονικότητας της διαχείρισης, το Συνέδριο εντόπισε κατά τη διάρκεια των επιτοπίων ελέγχων του ορισμένες ανακρίβειες που καθιστούν αναγκαίες διορθώσεις, ιδιαίτερα στα ποσά των επιδοτήσεων, και που προέρχονται είτε από την λανθασμένη εξέταση του φακέλου είτε από την έλλειψη παρακολούθησης εκ μέρους των ενδιάμεσων χρηματοδοτικών οργανισμών ή της Επιτροπής. Λαμβάνοντας υπόψη τα αποτελέσματα των επιτοπίων ελέγχων καθώς και τον σημαντικό όγκο των δανείων μετατροπής που συνοδεύονται από επιδοτήσεις επιτοκίου και τον υψηλό αριθμό των τελικών δικαιούχων, το Συνέδριο θεωρεί ότι ο αριθμός των αποστολών ελέγχου που διενεργήθηκαν από την Επιτροπή είναι πολύ χαμηλός. Η εξελικτική πορεία προς μια αποκέντρωση της διαχείρισης των πράξεων αυτών, και ιδίως η ευρύτερη εξουσιοδότηση προς τους ενδιάμεσους χρηματοδοτικούς οργανισμούς με καθήκοντα εξέτασης και παρακολούθησης, δεν μπορούν παρά να επιβαρύνουν τις δυσχέρειες παρακολούθησης.

Η παρούσα έκθεση εγκρίθηκε από το Ελεγκτικό Συνέδριο κατά τη συνεδρίασή του της 27ης Οκτωβρίου 1994.

Για το Ελεγκτικό Συνέδριο

Andre J. MIDDELHOEK

Πρόεδρος

Πίνακας 2.1 - Γεωγραφική κατανομή του συνόλου των χορηγηθέντων δανείων 1954-1993 "(εκατ. ECU)

"" ID="1">Βέλγιο> ID="2">270> ID="3">2,3 %> ID="4">127> ID="5">4,0 %> ID="6">397> ID="7">2,7 %> ID="8">209> ID="9">3,3 %> ID="10">606> ID="11">2,9 %"> ID="1">Δανία> ID="2">79> ID="3">0,7 %> ID="4">325> ID="5">10,2 %> ID="6">404> ID="7">2,8 %> ID="8">10> ID="9">0,2 %> ID="10">414> ID="11">2,0 %"> ID="1">Γερμανία> ID="2">3 340> ID="3">29,0 %> ID="4">413> ID="5">13,0 %> ID="6">3 753> ID="7">25,6 %> ID="8">2 320> ID="9">36,9 %> ID="10">6 073> ID="11">29,0 %"> ID="1">Ελλάδα> ID="2">0> ID="3">0,0 %> ID="4">103> ID="5">3,2 %> ID="6">103> ID="7">0,7 %> ID="8">0> ID="9">0,0 %> ID="10">103> ID="11">0,5 %"> ID="1">Ισπανία> ID="2">356> ID="3">3,1 %> ID="4">168> ID="5">5,3 %> ID="6">524> ID="7">3,6 %> ID="8">91> ID="9">1,4 %> ID="10">615> ID="11">2,9 %"> ID="1">Γαλλία> ID="2">2 023> ID="3">17,6 %> ID="4">759> ID="5">23,9 %> ID="6">2 782> ID="7">19,0 %> ID="8">974> ID="9">15,5 %> ID="10">3 756> ID="11">17,9 %"> ID="1">Ιρλανδία> ID="2">28> ID="3">0,2 %> ID="4">1> ID="5">0,0 %> ID="6">29> ID="7">0,2 %> ID="8">5> ID="9">0,1 %> ID="10">34> ID="11">0,2 %"> ID="1">Ιταλία> ID="2">1 843> ID="3">16,0 %> ID="4">503> ID="5">15,8 %> ID="6">2 346> ID="7">16,0 %> ID="8">557> ID="9">8,9 %> ID="10">2 903> ID="11">13,8 %"> ID="1">Λουξεμβούργο> ID="2">251> ID="3">2,2 %> ID="4">0> ID="5">0,0 %> ID="6">251> ID="7">1,7 %> ID="8">42> ID="9">0,7 %> ID="10">293> ID="11">1,4 %"> ID="1">Κάτω Χώρες> ID="2">497> ID="3">4,3 %> ID="4">8> ID="5">0,3 %> ID="6">505> ID="7">3,4 %> ID="8">44> ID="9">0,7 %> ID="10">549> ID="11">2,6 %"> ID="1">Πορτογαλία> ID="2">110> ID="3">1,0 %> ID="4">0> ID="5">0,0 %> ID="6">110> ID="7">0,7 %> ID="8">0> ID="9">0,0 %> ID="10">110> ID="11">0,5 %"> ID="1">Ηνωμένο Βασίλειο> ID="2">2 701> ID="3">23,5 %> ID="4">360> ID="5">11,3 %> ID="6">3 061> ID="7">20,9 %> ID="8">2 037> ID="9">32,4 %> ID="10">5 098> ID="11">24,3 %"> ID="1">Εκτός Κοινότητας> ID="2">0> ID="3">0,0 %> ID="4">407> ID="5">12,8 %> ID="6">407> ID="7">2,8 %> ID="8">0> ID="9">0,0 %> ID="10">407> ID="11">1,9 %"> ID="1">Σύνολο> ID="2">11 498> ID="3">100,0 %> ID="4">3 174> ID="5">100,0 %> ID="6">14 672> ID="7">100,0 %> ID="8">6 289> ID="9">100,0 %> ID="10">20 961> ID="11">100,0 %""Πηγή: Υπολογισμοί του Συνεδρίου με βάση τη δημοσιονομική έκθεση ΕΚΑΧ.

>

Πίνακας 2.2 - Εξέλιξη της δραστηριότητας ΕΚΑΧ στον τομέα των δανειοδοτήσεων 1984-1993 "(εκατ. ECU)

"" ID="1">1984> ID="2">12,7> ID="3">268,5> ID="4">281,2> ID="5">65,8> ID="6">55,4> ID="7">138,2> ID="8">259,4> ID="9">540,6> ID="10">248,0> ID="11">788,6"> ID="1">1985> ID="3">424,6> ID="4">424,6> ID="5">60,8> ID="6">30,0> ID="7">114,0> ID="8">204,8> ID="9">629,4> ID="10">363,0> ID="11">992,4"> ID="1">1986> ID="2">103,6> ID="3">661,2> ID="4">764,8> ID="5">8,7> ID="6">26,0> ID="8">34,7> ID="9">799,5> ID="10">244,0> ID="11">1 043,5"> ID="1">1987> ID="2">283,2> ID="3">109,7> ID="4">392,9> ID="5">123,3> ID="6">103,5> ID="7">20,0> ID="8">246,8> ID="9">639,7> ID="10">304,0> ID="11">943,7"> ID="1">1988> ID="3">388,9> ID="4">388,9> ID="5">9,1> ID="6">37,1> ID="8">46,2> ID="9">435,1> ID="10">452,0> ID="11">887,1"> ID="1">1989> ID="2">43,4> ID="3">152,3> ID="4">195,7> ID="6">30,0> ID="8">30,0> ID="9">225,7> ID="10">458,0> ID="11">683,7"> ID="1">1990> ID="2">30,1> ID="3">213,0> ID="4">243,1> ID="6">155,2> ID="8">155,2> ID="9">398,3> ID="10">585,0> ID="11">983,3"> ID="1">1991> ID="2">75,8> ID="3">362,9> ID="4">438,7> ID="6">66,3> ID="8">66,3> ID="9">505,0> ID="10">859,0> ID="11">1 364,0"> ID="1">1992> ID="2">13,8> ID="3">201,4> ID="4">215,2> ID="6">831,8> ID="8">831,8> ID="9">1 047,0> ID="10">426,2> ID="11">1 473,2"> ID="1">1993> ID="3">7,6> ID="4">7,6> ID="6">209,7> ID="8">209,7> ID="9">217,3> ID="10">688,1> ID="11">905,4"> ID="1">Σύνολο> ID="2">562,6> ID="3">2 790,1> ID="4">3 352,7> ID="5">267,7> ID="6">1 545,0> ID="7">272,2> ID="8">2 084,9> ID="9">5 437,6> ID="10">4 627,3> ID="11">10 064,9""Πηγή: Υπολογισμοί του Συνεδρίου με βάση τις δημοσιονομικές εκθέσεις της ΕΚΑΧ.

>

Γραφική παράσταση 2.1 - Εξέλιξη της δανειοδοτικής δραστηριότητας 1984-1993 δισεκατ. ΕΨΘ

Άρθρο 56

Άρθρο 54.2

Άρθρο 54.1

Άρθρο 54.1Άρθρο 54.2Άρθρο 56

Πίνακας 2.3 - Εξέλιξη του ποσοστού των δανείων ΕΚΑΧ στη χρηματοδότηση των επενδύσεων στους τομείς άνθρακα και χάλυβα 1988-1993 "(εκατ. ECU)

"" ID="1">1988> ID="2"> 389> ID="3">100 %> ID="4"> 1 678> ID="5">100 %> ID="6">23,2 %"> ID="1">1989> ID="2"> 196> ID="3"> 50 %> ID="4"> 2 608> ID="5">155 %> ID="6"> 7,5 %"> ID="1">1990> ID="2"> 243> ID="3"> 63 %> ID="4"> 3 075> ID="5">183 %> ID="6"> 7,9 %"> ID="1">1991> ID="2"> 439> ID="3">113 %> ID="4"> 2 760> ID="5">164 %> ID="6">15,9 %"> ID="1">1992> ID="2"> 215> ID="3"> 55 %> ID="4"> 1 650> ID="5"> 98 %> ID="6">13,0 %"> ID="1">1993> ID="2"> 8> ID="3"> 2 %> ID="4"> 1 982> ID="5">118 %> ID="6"> 0,4 %"> ID="1">Σύνολο > ID="2">1 490> ID="4">13 753> ID="6">10,8 %""Πηγή: Υπολογισμοί του Συνεδρίου με βάση τις δημοσιονομικές εκθέσεις ΕΚΑΧ και τις εκθέσεις για τις δραστηριότητες της γενικής διεύθυνσης "Πίστη και Επενδύσεις".

>

Γραφική παράσταση 2.2. - Εξέλιξη των δανείων του άρθρου 54.1 και των επενδύσεων που δηλώθηκαν το 1988-1993 Ependzseiw

Aruro 54.1

Aruro 54,1Ependzseiw

Πίνακας 2.4 - Εξέλιξη των επιδοτήσεων επιτοκίου βάσει των άρθρων 54.1 και 2 καθώς και 56.2 της συνθήκης ΕΚΑΧ "(εκατ. ECU)

"" ID="1">1987> ID="2"> 8,0> ID="3"> 5,2> ID="4">-> ID="5"> 40,3> ID="6"> 40,9> ID="7">-"> ID="1">1988> ID="2"> 7,0> ID="3"> 5,8> ID="4">10,9> ID="5"> 55,3> ID="6"> 40,1> ID="7">21,0"> ID="1">1989> ID="2"> 9,0> ID="3"> 5,4> ID="4">13,4> ID="5"> 73,3> ID="6"> 45,6> ID="7">19,2"> ID="1">1990> ID="2">13,0> ID="3"> 5,6> ID="4"> 3,7> ID="5"> 69,2> ID="6"> 40,3> ID="7">13,9"> ID="1">1991> ID="2"> 3,3> ID="3"> 5,5> ID="4"> 4,0> ID="5">101,2> ID="6"> 34,8> ID="7">10,1"> ID="1">1992> ID="2">-> ID="3"> 3,5> ID="4"> 1,8> ID="5">106,0> ID="6"> 43,8> ID="7">12,9"> ID="1">1993> ID="2">-> ID="3"> 4,0> ID="4"> 2,2> ID="5">114,2> ID="6"> 51,1> ID="7">13,2"> ID="1">Σύνολο> ID="2">40,3> ID="3">35,0> ID="4">36,0> ID="5">559,5> ID="6">296,6> ID="7">90,3""Πηγή: Χρηματοδοτικές καταστάσεις ΕΚΑΧ.

>

Πίνακας 2.5 - Γεωγραφική κατανομή των εναπομενόντων δανείων ΕΚΑΧ στις 31. 12. 1993 "(εκατ. ECU)

"" ID="1">Βέλγιο> ID="2">156> ID="3">3,9 %> ID="4">86> ID="5">2,5 %> ID="6">242> ID="7">3,3 %"> ID="1">Δανία> ID="2">332> ID="3">8,2 %> ID="4">1> ID="5">0,0 %> ID="6">333> ID="7">4,5 %"> ID="1">Γερμανία> ID="2">423> ID="3">10,5 %> ID="4">1 152> ID="5">33,8 %> ID="6">1 575> ID="7">21,2 %"> ID="1">Ελλάδα> ID="2">90> ID="3">2,2 %> ID="4">0> ID="5">0,0 %> ID="6">90> ID="7">1,2 %"> ID="1">Ισπανία> ID="2">517> ID="3">12,8 %> ID="4">73> ID="5">2,1 %> ID="6">590> ID="7">7,9 %"> ID="1">Γαλλία> ID="2">795> ID="3">19,8 %> ID="4">593> ID="5">17,4 %> ID="6">1 388> ID="7">18,7 %"> ID="1">Ιρλανδία> ID="2">11> ID="3">0,3 %> ID="4">0> ID="5">0,0 %> ID="6">11> ID="7">0,1 %"> ID="1">Ιταλα> ID="2">907> ID="3">22,5 %> ID="4">386> ID="5">11,3 %> ID="6">1 293> ID="7">17,4 %"> ID="1">Λουξεμβούργο> ID="2">8> ID="3">0,2 %> ID="4">13> ID="5">0,4 %> ID="6">21> ID="7">0,3 %"> ID="1">Κάτω-Χώρες> ID="2">263> ID="3">6,5 %> ID="4">3> ID="5">0,1 %> ID="6">266> ID="7">3,6 %"> ID="1">Πορτογαλία> ID="2">110> ID="3">2,7 %> ID="4">0> ID="5">0,0 %> ID="6">110> ID="7">1,5 %"> ID="1">Ηνωμένο Βασίλειο> ID="2">309> ID="3">7,7 %> ID="4">1 097> ID="5">32,2 %> ID="6">1 406> ID="7">18,9 %"> ID="1">Εκτός Κοινότητας> ID="2">104> ID="3">2,6 %> ID="4">0> ID="5">0,0 %> ID="6">104> ID="7">1,4 %"> ID="1">Σύνολα> ID="2">4 025> ID="3">100,0 %> ID="4">3 404> ID="5">100,0 %> ID="6">7 429> ID="7">100,0 %""Πηγή: Υπολογισμοί του Συνεδρίου με βάση τη χρηματοδοτική έκθεση ΕΚΑΧ.

>

Γραφική παράσταση 2.3 - Γεωγραφική κατανομή πων εναπομενόντων δανείων ΕΚΑΧ στις 31. 12. 1993 disekat. ECU

Aruro 54Aruro 56

Πίνακας 2.6 - Πράξεις δανειοδότησης βάσει των άρθρων 54 και 56 το 1993 "(εκατ. ECU)

"" ID="1">Βέλγιο> ID="2">157> ID="3">157> ID="5">1> ID="6">156> ID="7">92> ID="8">92> ID="9">12> ID="10">18> ID="11">86"> ID="1">Δανία> ID="2">308> ID="3">334> ID="5">2> ID="6">332> ID="7">1> ID="8">1> ID="11">1"> ID="1">Γερμανία> ID="2">6026612384231 0991 1102181761 152"> ID="1">Ελλάδα> ID="4">90> ID="6">90"> ID="1">Ισπανία> ID="2">534> ID="3">523> ID="5">6> ID="6">517> ID="7">91> ID="8">80> ID="9">1> ID="10">8> ID="11">73"> ID="1">Γαλλία> ID="2">1 062> ID="3">1 029> ID="5">234> ID="6">795> ID="7">216> ID="8">218> ID="9">391> ID="10">16> ID="11">593"> ID="1">Ιρλανδία> ID="2">12> ID="3">13> ID="5">2> ID="6">11"> ID="1">Ιταλία> ID="2">921> ID="3">927> ID="4">101> ID="5">121> ID="6">907> ID="7">402> ID="8">398> ID="9">22> ID="10">34> ID="11">386"> ID="1">Λουξεμβούργο> ID="2">16> ID="3">16> ID="5">8> ID="6">8> ID="7">14> ID="8">14> ID="10">1> ID="11">13"> ID="1">Κάτω-Χώρες> ID="2">266> ID="3">278> ID="5">15> ID="6">263> ID="7">4> ID="8">4> ID="10">1> ID="11">3"> ID="1">Πορτογαλία> ID="2">111> ID="3">111> ID="5">1> ID="6">110"> ID="1">Ηνωμένο-Βασίλειο> ID="2">281> ID="3">298> ID="4">26> ID="5">15> ID="6">309> ID="7">1 115> ID="8">1 176> ID="9">45> ID="10">124> ID="11">1 097"> ID="1">Εκτός Κοινότητας> ID="2">175> ID="3">179> ID="5">75> ID="6">104"> ID="1">Σύνολα> ID="2">4 445> ID="3">4 526> ID="4">217> ID="5">718> ID="6">4 025> ID="7">3 034> ID="8">3 093> ID="9">689> ID="10">378> ID="11">3 404""Πηγή: Υπολογισμοί του Συνεδρίου με βάση τις χρηματοδοτικές εκθέσες ΕΚΑΧ και τα δεδομένα που παρείχε η Γενική διεύθυνση "Πίστη και επενδύσεις".

>

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΣΤΙΣ ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΟ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟ ΕΤΟΣ 1993 (ΕΚΑΧ) Έκθεση ΕΚΑΧ για το οικονομικό έτος 1993 (4. 10. 1994)

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1: ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΗ ΛΟΓΙΣΤΙΚΗ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ 1.3.-1.4. και πίνακας 1.1. Για την παρακολούθηση του επιπέδου των αποθεματικών της ΕΚΑΧ η Επιτροπή, με βάση τον ισολογισμό που εκδόθηκε στις 31 Δεκεμβρίου 1992, στηρίχθηκε στην οδηγία 89/647/ΕΟΚ του Συμβουλίου της 18ης Δεκεμβρίου 1989 σχετικά με το συντελεστή φερεγγυότητας των πιστωτικών ιδρυμάτων (24).

Στις 7 Ιουλίου 1992, το γραφείο COOPERS & LYBRAND, κατόπιν αιτήσεως της Επιτροπής, συνέταξε έκθεση που υποστηρίζει ότι ο συντελεστής φερεγγυότητας της ΕΚΑΧ που προβλέπει η οδηγία αυτή θα εξακολουθήσει να κυμαίνεται μεταξύ 14 % και 16 %.

Κατά συνέπεια, η σύσταση αυτή τηρήθηκε όσον αφορά τις δημοσιονομικές καταστάσεις της ΕΚΑΧ με ημερομηνία 31 Δεκεμβρίου 1992 και 31 Δεκεμβρίου 1993 οι οποίες εγκρίθηκαν από την Επιτροπή και επικυρώθηκαν από το Συνέδριο.

1.10. Όπως επισημαίνει το Συνέδριο, η μόνη δυνατή εξέλιξη που προβλέπεται για τον προϋπολογισμό της ΕΚΑΧ είναι η μείωσή του. Ενδεικτικά, ο προϋπολογισμός της ΕΚΑΧ το 1995 πρόκειται να μειωθεί κάτω από 300 εκατ. ECU από τα 596 εκατ. ECU που ήταν το 1993.

Συγκεκριμένες διορθώσεις αξίας

1.13. Η εφαρμογή του προτύπου διακρίνουσας ανάλυσης κατά τη διάρκεια του οικονομικού έτους 1993 περιορίστηκε στην ουσία στους ισολογισμούς των δικαιούχων δανείων ΕΚΑΧ που παρουσίαζαν το υψηλότερο επίπεδο κινδύνου.

Η διεύρυνση της χρησιμοποίησης αυτού του προτύπου προβλέπεται στο πλαίσιο της κατάρτισης του επόμενου ισολογισμού που θα εκδοθεί στις 31 Δεκεμβρίου 1994.

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 2: ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΗ ΔΑΝΕΙΟΔΟΤΙΚΗ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑ Δάνεια δυνάμει του άρθου 54.1 της συνθήκης ΕΚΑΧ

2.10-2.12. Η σημαντική μείωση που διαπιστώθηκε όσον αφορά τη χορήγηση βιομηχανικών δανείων (άρθρο 54.1) είναι συνάρτηση της πτωτικής τάσης της επενδυτικής δραστηριότητας που παρατηρήθηκε από το 1990 στο σύνολο των χαλυβουργείων και των ανθρακωρυχείων.

Η ιδιαίτερη πτώση των δανείων οφείλεται, επίσης, στη βούληση των περισσότερων επιχειρήσεων να μειώσουν το επίπεδο του χρέους τους πράγμα το οποίο τις οδήγησε να χρησιμοποιήσουν, όσο το δυνατόν περισσότερο, τους ιδίους πόρους τους κυρίως όσον αφορά τις επενδύσεις απαραίτητης συντήρησης.

Εξάλλου, στην πραγματικότητα το κόστος των τραπεζικών εγγυήσεων είναι συνάρτηση της εξέλιξης του κινδύνου μη είσπραξης και, ως εκ τούτου, της οικονομικής κατάστασης των επιχειρήσεων, καθώς και των τομέων ΕΚΑΧ γενικότερα. Το γεγονός αυτό θα μπορούσε, πράγματι, να εξηγήσει τη μείωση της τάσης των χαλυβουργείων και των ανθρακωρυχείων προς επιδίωξη χρηματοδοτήσεων ΕΚΑΧ.

Δάνεια δυνάμει του άρθου 54.2 της συνθήκης ΕΚΑΧ

2.17. Απ' ό,τι φαίνεται, στο πλαίσιο ενός σαφώς προσδιορισμένου έργου υποδομής, η δυνατότητα αύξησης της κατανάλωσης χάλυβα είναι πράγματι περιορισμένη. Ωστόσο, σκοπός της παρέμβασης ΕΚΑΧ είναι να "ευνοήσει τη χρησιμοποίηση του κοινοτικού χάλυβα".

Η παρατήρηση του Συνεδρίου στην τελευταία φράση δεν μπορεί παρά να αναφέρεται στα βιομηχανικά δάνεια για τη συνεχή κατανάλωση χάλυβα: και σ' αυτόν τον τομέα ακόμη, η Επιτροπή πιστεύει ότι η ανάγκη να αποδειχθεί το επίπεδο κατανάλωσης χάλυβα δεν επιβάλλει εξαιρετικές διοικητικές πιέσεις.

2.18. Στην ανακοίνωσή της προς το Συμβούλιο στις 20 Οκτωβρίου 1993 σχετικά με τα δάνεια δυνάμει του άρθρου 54.2, η Επιτροπή υποστηρίζει την εξής θέση:

- άμεση απορρόφηση από την ΕΤΕπ των δανείων δυνάμει του άρθου 54.2 για την κατανάλωση άνθρακα ή χάλυβα κοινοτικής προέλευσης στις μεγάλες υποδομές, ενώ η Επιτροπή εξακολουθεί να διατηρεί ορισμένες επιφυλάξεις όσον αφορά την παρέμβαση της ΕΚΑΧ στα μεγάλα έργα που παρουσιάζουν ιδιαίτερο κοινοτικό ενδιαφέρον υπό την προϋπόθεση ότι δεν συνεπάγονται την ακινητοποίηση αποθεματικών,

- διατήρηση στην κυριότητα της Επιτροπής ορισμένων δανείων δυνάμει του άρθρου 54.2, καθώς και της δυνατότητας διάθεσης 200 εκατ. ECU δυνάμει του άρθρου 95 στις χώρες της Κεντρικής και Ανατολικής Ευρώπης για τις οποίες η ΕΤΕπ δεν μπορεί, ή δεν επιθυμεί, να παρεμβαίνει χωρίς κοινοτικές εγγυήσεις.

Οι επιδοτήσεις επιτοκίου για τα δάνεια δυνάμει του άρθρου 54, 1 και 2

2.22. Λόγω του ότι σταμάτησαν να χορηγούνται επιδοτούμενα δάνεια για τις παραγωγικές επενδύσεις στα ανθρακωρυχεία, και επειδή είναι αδύνατο να χορηγηθούν επιδοτούμενα δάνεια για επενδύσεις που προορίζονται για την προστασία του περιβάλλοντος [σε συνδυασμό με το γεγονός ότι το Συμβούλιο Υπουργών δεν εξέδωσε σύμφωνη γνώμη για την πρόταση απόφασης της Επιτροπής της 25ης Απριλίου 1991 (Εγγρ. SEC (91) 754 τελικό], την περίοδο 1992/93 δεν σημειώθηκαν νέες αναλήψεις υποχρεώσεων για επιδοτήσεις επιτοκίου συνδεδεμένες με τέτοιου είδους έργα.

Όσον αφορά τη διαχείρηση των διαθέσιμων πιστώσεων, η πτωτική εξέλιξη της χρησιμοποίησης των πιστώσεων για επιδοτήσεις επιτοκίου σχετικά με τα δάνεια δυνάμει του άρθρου 54 που χορηγήθηκαν κατά την περίοδο 1987-1993 είναι εμφανής στην καμπύλη που παριστάνει τις επενδύσεις που όντως πραγματοποίηθηκαν. Επίσης η καμπύλη αυτή εκφράζει το αποτέλεσμα της παρακολούθησης που αποσκοπεί στον έλεγχο της πραγματικής προόδου των εργασιών ή των προβλεπόμενων καταναλώσεων άνθρακα, καθώς και των ακυρώσεων που οφείλονται στην εγκατάλειψη ορισμένων έργων.

Επίσης πρέπει να σημειωθεί ότι οι ετήσεις συνολικές ακυρώσεις που περιλαμβάνονται στον πίνακα 2.4 ανταποκρίνονται σε ορισμένες ακυρώσεις αναλήψεων υποχρεώσεων για οικονομικά έτη προγενέστερα της περιόδου 1987-1993.

Δάνεια δύναμει του άρθρου 56.2α)

2.27.-2.28. Όπως ορθά επισημαίνει το Συνέδριο, η Επιτροπή από το 1992 καθιέρωσε όντως ένα σύστημα ενδεικτικής περιφερειακής κατανομής των πιστώσεων προκειμένου να εξασφαλίσει καλύτερα τη γεωγραφική κατανομή τους.

Καταβλήθηκαν σημαντικές προσπάθειες για να αυξηθεί η απορρόφησή τους από κράτη μέλη ή ακόμη από συγκεκριμένες περιφέρειες που δεν έλαβαν δάνεια μετατροπής ΕΚΑΧ. Παρά ταύτα, η επιτυχία των προσπαθειών αυτών ήταν περιορισμένη και αυτό οφείλεται σε διάφορους παράγοντες μεταξύ των οποίων μπορούμε να αναφέρουμε τους εξής: έλλειψη νέων παραγωγικών επενδύσεων, απροθυμία των ενδιάμεσων χρηματοδοτικών οργανισμών να χορηγήσουν μακροπρόθεσμα δάνεια, ευνοϊκότερες δυνατότητες χρηματοδότησης, υψηλή συγκέντρωση τοπικών/εθνικών/κοινοτικών ενισχύσεων κ.λπ. Τα αποτελέσματα είναι αυτά ακριβώς που περιγράφει το Συνέδριο στον πίνακα 2.6.

Από τα παραπάνω προκύπτει σαφώς ότι δεν μπορεί να δημιουργηθεί τεχνητή ζήτηση και ότι στην πραγματικότητα η ζήτηση μπορεί να είναι αμελητέος παράγοντας για τη λειτουργία άλλων ευνοϊκότερων κοινοτικών μέσων όπως είναι οι καθαρές επιχορηγήσεις κ.λπ. που είναι άλλωστε ευρύτατα διαθέσιμες. Σ' αυτές τις περιπτώσεις, εξαρτάται, επίσης, από το κατά πόσον το ενδιαφερόμενο κράτος μέλος θα λάβει περαιτέρω μέτρα για να βελτιώσει και να ενθαρρύνει την απορρόφηση αυτών των δανείων.

Όσον αφορά τις προτάσεις σχετικά με την προοδευτική κατάργηση των πράξεων δανειοδότησης οι οποίες συμφωνήθηκαν κατόπιν συζητήσεων με την Επιτροπή και για τις οποίες επέμεινε το Συμβούλιο, όπως ορθά επισημαίνει το Συνέδριο, υφίσταται πλέον ανώτατο όριο 275 εκατ. ECU μέχρι το 1996. Το μεγαλύτερο τμήμα αυτού του ποσού θα καταλάβουν οι υφιστάμενες υποχρεώσεις που έχουν ήδη αναληφθεί για τα συνολικά δάνεια. Η Επιτροπή εξακολουθεί να καταβάλλει προσπάθειες για να εξασφαλίσει την ορθολογική και δίκαιη κατανομή.

Παρατηρήσεις που προκύπτουν από τους επιτόπιους ελέγχους

Παρατηρήσεις σχετικά με τα δάνεια και τις επιδοτήσεις δυνάμει του άρθρου 54.1.

2.35. Είναι αλήθεια ότι η ΕΚΑΧ δεν αντέδρασε αμέσως στην έκθεση που επισημαίνει ότι οι επενδύσεις στην περίπτωση των συγχρηματοδοτούμενων έργων για τα ανθρακωρυχεία στο Η.Β. δεν ανταποκρίνονται στις σχετικές προβλέψεις. Η Επιτροπή, πάντως, δεν κατέβαλε τις επιδοτήσεις που προβλεπόταν για ημερομηνία μεταγενέστερη της 31ης Μαΐου 1993 μέχρις ότου οι σχετικές υπηρεσίες, μετά την επίσκεψη που πραγματοποίησαν (μαζί με το Συνέδριο) τον Ιούλιο του 1993, της επιβεβαίωσαν τη γενική εικόνα των εκκρεμών δανείων με τον εκάστοτε δικαιούχο.

Το αποτέλεσμα αυτού του ελέγχου ήταν ότι αναθεωρήθηκαν τα ποσά των οφειλόμενων επιδοτήσεων και ότι ζητήθηκε από την ΕΚΑΧ η μερική αποπληρωμή ποσού ύψους 4 758 εκατ. από το κεφάλαιο ενός εκ των δανείων το οποίο ανήρχετο σε 32 500 εκατ. .

Η ΕΚΑΧ κατέβαλε την τελευταία επιδότηση το Μάιο του 1993 και συγχρόνως εξέτασε τον αντίκτυπο της επικείμενης διαδικασίας ιδιωτικοποίησης που αφορά τα δάνεια ΕΚΑΧ.

2.36. Οι μεταβολές που σημειώθηκαν στον τομέα του άνθρακα οι οποίες οδήγησαν τους δικαιούχους να αναθεωρήσουν τα καθεστώτα όλων των ορυχείων τους δεν ήταν δυνατό να προβλεφθούν.

Όσον αφορά τα ορυχεία που σταμάτησαν την παραγωγή τους η ΕΚΑΧ είναι της γνώμης ότι η αρχική απόφαση χορήγησης δανείων για τη συγχρηματοδότηση επενδυτικών έργων δεν μπορεί να ανατραπεί λόγω μεταγενέστερων κλεισιμάτων.

Τα εν λόγω δύο ορυχεία σταμάτησαν την παραγωγή τους, το ένα επειδή έκλεισε και το άλλο επειδή κατατάχθηκε στην κατηγορία "Care & Maintenance". Επειδή και τα δύο έργα που χρηματοδοτήθηκαν για τα ορυχεία αυτά αποπερατώθηκαν, ουσιαστικά στην προβλεπόμενη μορφή τους, πριν από την απόφαση να σταματήσει η παραγωγή χωρίς να υπάρχουν περαιτέρω υποχρεώσεις για τον δικαιούχο όσον αφορά το δάνειο ή την επιδότηση, ούτε κανενός είδους αθέτηση σχετικά με το δάνειο, κρίθηκε σκόπιμο να μην ακυρωθεί ούτε το δάνειο ούτε η επιδότηση. Το δάνειο έχει τώρα εξοφληθεί. Το γεγονός ότι η προγραμματισμένη επένδυση δεν ανταποκρίθηκε στις αναμενόμενες προβλέψεις είχε ως αποτέλεσμα να υπερβεί η συμμετοχή της ΕΚΑΧ το ανώτατο όριο του 50 % που αφορά τα δάνεια αυτού του είδους. (Στην πραγματικότητα, η συμμετοχή της ΕΚΑΧ ανήλθε στο 57 % της τελικής επένδυσης.) Κατά συνέπεια, η ΕΚΑΧ υπολόγισε εκ νέου την οφειλόμενη επιδότηση με βάση τα αναθεωρημένα στοιχεία των επενδύσεων. Η προς τα κάτω προσαρμογή αυτή αποτελεί μέρος των 1,45 εκατ. ECU που αναφέρονται στην παραπάνω παράγραφο 2.36 και αποτελεί μείωση της οφειλόμενης επιδότησης για όλα τα δάνεια του υπό εξέταση δικαιούχου.

Παρατηρήσεις σχετικά με τα δάνεια και τις επιδοτήσεις βάσει του άρθρου 54.2

2.37. Η Επιτροπή αναγνωρίζει ότι οι υπηρεσίες της δεν εντόπισαν κάποιο σφάλμα που διέπραξε ο ενδιάμεσος χρηματοδοτικός οργανισμός.

2.38. Στην περίπτωση της εν λόγω εταιρείας ύστερα από την επίσκεψη ελέγχου και την παραλαβή των εκθέσεων, το ποσό της οφειλόμενης επιδότησης αναθεωρήθηκε με βάση την πραγματική κατανάλωση άνθρακα. Κατά συνέπεια, ζητήθηκε από την εταιρεία να καταβάλει 80 853 ECU από το σύνολο των 1,15 εκατ. ECU που συνδέονταν αρχικά με τα δύο δάνεια βάσει της εκτιμηθείσας καύσης άνθρακα. Η εταιρεία συμφώνησε να επιστρέψει το επιπλέον αυτό ποσό.

Η Επιτροπή, γενικά, αναθεώρησε και ενίσχυσε το σύστημα που αφορά τη συνέχεια που δίνεται στα δάνεια λαμβάνοντας, μεταξύ άλλων, τα εξής μέτρα:

- να διατεθεί περισσότερο προσωπικό για τον καταμερισμό του φόρτου εργασίας,

- να καθιερωθεί πιο μεθοδολογική προσέγγιση όσον αφορά την παρακολούθηση,

- να αυξηθεί ο αριθμός των επιτόπιων επισκέψεων στους δικαιούχους δανείων.

2.39. Το κυριότερο συμφέρον της ΕΚΑΧ είναι η επιχείρηση που έχει χρηματοδοτήσει να αγοράζει κοινοτικά προϊόντα. Το γεγονός αυτό πρέπει να αποδεικνύεται με τα τιμολόγια αγοράς.

Παρατηρήσεις σχετικά με τα δάνεια και τις επιδοτήσεις βάσει του άρθου 56.2α)

2.42-2.43. Η Επιτροπή έλαβε υπό σημείωση το ό,τι οι ενδιάμεσοι χρηματοδοτικοί οργανισμοί δεν εξακριβώνουν πάντα την ορθότητα των πληροφοριών που παρέχουν οι δικαιούχοι υποδανείων. Η Επιτροπή προβαίνει στη σχετική εξακρίβωση κατά τη διάρκεια των αποστολών ελέγχου και οι ασυνέπειες είναι σπάνιες. Ωστόσο, η Επιτροπή θα εφιστήσει την προσοχή των ενδιάμεσων χρηματοδοτικών οργανισμών στον τομέα αυτό.

2.44. Κατά τη διάρκεια της επίσκεψης ελέγχου της Επιτροπής, ο εκπρόσωπος της επισήμανε επίσης, ότι σε δύο περιπτώσεις η πραγματική ημερομηνία έναρξης του έργου ήταν προγενέστερη της ημερομηνίας που ανέγραφε το έντυπο της αίτησης του υποδανείου που υπέβαλε ο ενδιάμεσος χρηματοδοτικός οργανισμός.

Στην πρώτη περίπτωση η ασυμφωνία αυτή δεν επηρέασε την επιλεξιμότητα του έργου για τη χορήγηση δανείου μετατροπής ΕΚΑΧ. Ωστόσο, καθώς δεν υποβλήθηκαν σχετικές εκθέσεις, η Επιτροπή έχει ήδη ζητήσει την ανάκτηση των επιδοτήσεων που κατέβαλε την προβλεπόμενη ημερομηνία.

Επίσης διαπιστώθηκε μείωση της απασχόλησης και επιβεβαιώθηκε η αίτηση ανάκτησης.

Στη δεύτερη περίπτωση η αίτηση υποδανείου δεν θα είχε εγκριθεί αν είχε αναγραφεί σωστά στο έντυπο η πραγματική ημερομηνία έναρξης του έργου. Πάντως, η εταιρεία δημιούργησε 84 νέες θέσεις απασχόλησης, ενώ προβλεπόταν 60. Η Επιτροπή πιστεύει ότι ο στόχος του δανείου επιτεύχθηκε πέραν του δέοντος και συνεπώς δεν θα ήταν σκόπιμο να προβεί σε κανένα αντίποινο εις βάρος του δικαιούχου.

2.45. Όσον αφορά την περίπτωση της Ιταλίας σε σχέση με την οποία ο ενδιάμεσος χρηματοδοτικός οργανισμός δεν είχε ανακοινώσει στην Επιτροπή τη σαφή απώλεια θέσεων απασχόλησης, η Επιτροπή ζήτησε ήδη την ανάκτηση των επιδοτήσεων που καταβλήθηκαν έγκαιρα λόγω μη ενημέρωσης (βλέπε σημείο 2.44 παραπάνω).

Όσον αφορά την περίπτωση της Γερμανίας η Επιτροπή μετά την επίσκεψη ζήτησε τη συνολική επιστροφή των επιδοτήσεων που καταβλήθηκαν χωρίς λόγο την προβλεπόμενη ημερομηνία. Αυτή τη στιγμή οι εν λόγω επιδοτήσεις έχουν ήδη επιστραφεί.

2.46-2.49. Η Επιτροπή έχει συνειδητοποιήσει ότι οι προβληματισμοί και οι στόχοι της είναι διαφορετικοί από εκείνους των ενδιάμεσων χρηματοδοτικών οργανισμών και ότι σε ορισμένες περιπτώσεις το γεγονός αυτό μπορεί να τους οδηγήσει στο να καθυστερήσουν ή ακόμη να παραλείψουν να ανακοινώσουν σημαντικές πληροφορίες στην Επιτροπή. Ένας από τους λόγους για τους οποίους η Επιτροπή διεξάγει τις δικές της αποστολές ελέγχου είναι για να εξακριβώνει κατά πόσο οι παρεχόμενες πληροφορίες είναι ακριβείς και για να συγκεντρώνει τις πληροφορίες που παραλείπονται. Περιπτώσεις σαν κι αυτές που αναφέρει το Συνέδριο στα σημεία 2.44 και 2.45 είναι σπάνιες.

Η Επιτροπή καταβάλλει κάθε προσπάθεια για να εξασφαλίσει ότι οι ενδιάμεσοι χρηματοδοτικοί οργανισμοί γνωρίζουν τους προβληματισμούς και τους στόχους της. Προς τούτο πραγματοποιήθηκαν συνεδριάσεις στρογγυλής τραπέζης και διοργανώθηκαν τακτικές επισκέψεις εκτός από τις συνήθεις διαρκείς επαφές μεταξύ της Επιτροπής και των ενδιάμεσων χρηματοδοτικών της οργανισμών.

2.50 Η Επιτροπή συνέχισε την προσέγγιση για την ανάπτυξη της περιφερειακής οικονομίας που προβλέπει το άρθρο 56.2α με σκοπό να βελτιώσει την αποτελεσματικότητα του προγράμματος χορήγησης δανείων. Η οικονομική στήριξη που παρέχεται στις παραδοσιακές περιοχές άνθρακα ή/και χάλυβα προκειμένου να διαφοροποιήσουν και να διευρύνουν την οικονομική τους δραστηριότητα θα ενισχύσει τις ευκαιρίες απασχόλησης για το εργατικό δυναμικό που κατέστη διαθέσιμο, καθώς και για τους απογόνους του οι οποίοι διαφορετικά μπορεί να μείνουν χωρίς προοπτικές απασχόλησης στις περιφέρειές τους.

Από τα στοιχεία που παρέχει η γερμανική περίπτωση προκύπτει ότι το τμήμα του κόστους που αναλογεί στη δημιουργία κάθε θέσης απασχόλησης, χρηματοδοτούμενης από την ΕΚΑΧ, είναι 1 040 ECU.

2.51. Ένα από τα βασικά προβλήματα που χαρακτηρίζει τους τομείς του άνθρακα ή/και του χάλυβα είναι η έλλειψη κατάλληλων δυνατοτήτων επαναπασχόλησης των πρώην εργαζομένων στους τομείς του άνθρακα και του χάλυβα. Τα δάνεια μετατροπής ΕΚΑΧ συμβάλλουν στη διεύρυνση της οικονομικής βάσης των περιοχών αυτών με σκοπό να αυξηθούν οι ενδεδειγμένες θέσεις απασχόλησης για τους πρώην εργαζομένους ΕΚΑΧ. Οι προτιμησιακές ενισχύσεις για την πρόσληψη των πρώην εργαζόμενων ΕΚΑΧ δεν μπορούν να ξεπεράσουν αυτό το βασικό πρόβλημα.

Το Συνέδριο, με βάση τις παρατηρήσεις του στα σημεία 2.51 και 2.52, πρέπει να έχει υπόψη ότι τα δάνεια μετατροπής είναι μόνο μια από τις πτυχές μιας ευρύτερης προσέγγισης των διαφόρων μέσων ΕΚΑΧ. Επομένως, το δυσκολότερο πρόβλημα για τους ανέργους πρώην εργαζομένους ΕΚΑΧ αντιμετωπίζεται σε μεγάλο βαθμό από τις άλλες πτυχές του άρθρου 56, δηλαδή με τις ενισχύσεις αναπροσαρμογής και επανεκπαίδευσης, ο όγκος των οποίων είναι μεγαλύτερος και το πεδίο εφαρμογής τους πιο συγκεκριμένο. Μια από τις λύσεις που προτείνονται στο πλαίσιο αυτών των ενισχύσεων είναι η ενθάρρυνση της κινητικότητας των εργαζομένων εντός των περιφερειών. Συγκριτικά η πτυχή της μετατροπής αντιμετωπίζει διαφορετικά τη διαφοροποίηση και τη διεύρυνση της οικονομίας των περιφερειών εφόσον είναι δυνατό να παρασχεθεί συνολική βοήθεια στις περιφέρειες που πλήττονται λόγω της τομεακής παρακμής της δραστηριότητάς τους.

Η Επιτροπή υπογραμμίζει ότι δεδομένης της διαμόρφωσης της πολιτικής δανεισμού και δανειοδότησης, δεν προβλέπεται να λάβει πλέον υπόψη τις αιτήσεις που θα υποβληθούν μετά τις 31 Δεκεμβρίου 1996. Στην περίπτωση αυτή, η Επιτροπή δεν θεωρεί σκόπιμο να προβεί σε σημαντική αναθεώρηση των υφισταμένων κριτηρίων.

2.52. Η προσέγγιση που πρότεινε το Συνέδριο εφαρμόσθηκε ως προς ένα βαθμό στις διαδικασίες που αφορούν το συντονισμό των δανείων μετατροπής ΕΚΑΧ με τα προγράμματα των Διαρθρωτικών Ταμείων (ΕΕ αριθ. C 59 της 6. 3. 1992).

2.53. Η Επιτροπή ανυσηχεί για τις οικονομικές δυσκολίες που μπορεί να προκαλέσουν ορισμένες αιτήσεις επιστροφής επιδοτήσεων που έχουν ήδη καταβληθεί. Επί του παρόντος η Επιτροπή εξετάζει διάφορες πιθανές εναλλακτικές λύσεις που μπορεί να ανακουφίσουν την κατάσταση.

Συμπεράσματα

2.54. Η Επιτροπή συμφωνεί με την άποψη ότι θα μπορούσε να μελετηθεί μια νέα προσέγγιση όσον αφορά τα δάνεια μετατροπής. Πάντως η Επιτροπή πιστεύει ότι θα είναι δύσκολο να πραγματοποιηθεί βασική αναθεώρηση των υφιστάμενων κριτηρίων λόγω του περιορισμένου διαθέσιμου χρόνου και δεδομένης της μείωσης των πόρων.

2.55. Η Επιτροπή πολλαπλασιάζει τους διεξαγόμενους ελέγχους ad hoc. Ωστόσο, γνωρίζει ότι οι περιορισμένοι διαθέσιμοι ανθρώπινοι πόροι για την αντιμετώπιση του μεγάλου όγκου των υποδανείων συνεπάγεται ότι οι έλεγχοι αυτού του είδους θα είναι αναγκαστικά επιλεκτικοί και ότι δεν θα μπορούν να καλύπτουν όλες τις περιπτώσεις.

Όσον αφορά τους ελέγχους αυτού του είδους, η Επιτροπή προσπαθεί να επιλέγει τις περιπτώσεις οι οποίες είτε παρουσιάζουν δυσκολίες προς επίλυση (έλλειψη πληροφοριών, ανωμαλίες όσον αφορά τις εκθέσεις, περίπλοκη αλληλογραφία κ.λπ.) είτε εκείνες που έλαβαν (περισσότερα από ένα) μεγάλα δάνεια.

Η Επιτροπή δεν προβλέπει να αναθέσει περαιτέρω καθήκοντα στους ενδιάμεσους χρηματοδοτικούς οργανισμούς.

(1) Βλ.: ΕΕ αριθ. C 122/66 της 9. 5. 1988.(1) Το αποτέλεσμα των πράξεων εκτός προϋπολογισμού προέρχεται κυρίως από έσοδα που δημιουργήθηκαν από τα ταμιακά διαθέσιμα (ιδίως τόκους και υπεραξίες που πραγματοποιήθηκαν σε τίτλους, καθώς και τόκους καταθέσεων). Περιλαμβάνει επίσης διορθώσεις αξίας στις απαιτήσεις.(2) Βλέπε: έκθεση του Συνεδρίου σχετικά με τη λογιστική και τη δημοσιονομική διαχείριση της ΕΚΑΧ για το οικονομικό έτος 1992, σημεία 1.20-1.22.(3) Βλέπε: Έκθεση του Συνεδρίου για τη λογιστική και τη δημοσιονομική διαχείριση της ΕΚΑΧ για το οικονομικό έτος 1992, σημεία 1.14 έως 1.17.(4) Βλέπε: Ετήσια οικονομική έκθεση για το 1994, COM(94) 90 τελικό της 23. 3. 1994, σελίδα 1.(5) Βλέπε: ενδιάμεσος απολογισμός της αναδιάρθρωσης του χαλυβουργικού κλάδου, Ανακοίνωση της Επιτροπής προς το Συμβούλιο και το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο της 13. 4. 1994, COM(94) 125 τελικό, σελίδα 1.(6) Βλέπε: Πρόγραμμα προβλέψεων χάλυβα για το πρώτο εξάμηνο και ολόκληρο το έτος 1994, EE C 10 της 14. 1. 1994, σελίδα 3.(7) Βλέπε: COM(94) 125 τελικό, σελίδα 3.(8) COM(94) 125 τελικό, σελίδα 5.(9) Βλέπε: Έκθεση της Επιτροπής σχετικά με την εφαρμογή του κοινοτικού καθεστώτος παρεμβάσεων των κρατών μελών υπέρ της βιομηχανίας γαιάνθρακα κατά το 1992, COM(93) 589 τελικό της 26. 11. 1993, σελίδα 2.(10) Βλέπε: άρθρο 4 γ) της συνθήκης ΕΚΑΧ καθώς και: απόφαση αριθ. 3855/91/ΕΚΑΧ της Επιτροπής της 27ης Νοεμβρίου 1991 που θεσπίζει κοινοτικούς κανόνες για τις ενισχύσεις στη βιομηχανία σιδήρου και χάλυβα, ΕΕ αριθ. L 362 της 31. 12. 1991, σελίδα 57.(11) Λαμβανομένου υπόψη του μάλλον μικρού ποσού (στις 31. 12. 1993: 215 εκατ. ECU) και του ιδιαίτερου χαρακτήρα, εξαιρουμένων των δανείων που προορίζονται για τη χρηματοδότηση της κατασκευής εργατικών κατοικιών τα οποία χορηγούνται επίσης στα πλαίσια του άρθρου 54.2.(12) Βλέπε: Ανακοίνωση της Επιτροπής στο Συμβούλιο, Μέλλον της συνθήκης ΕΚΑΧ, χρηματοπιστωτικές δραστηριότητες, COM(93) 512 τελικό της 20. 10. 1993, σελίδα 4.(13) Βλ.: ΕΕ αριθ. C 131 της 20. 5. 1988, σ. 2.(14) Βλ.: ΕΕ αριθ. C 343 της 31. 12. 1982, σ. 2.(15) Καθιερώθηκε στα πλαίσια των διαδικασιών συντονισμού παρεμβάσεων των Διαρθρωτικών Ταμείων, ΕΕ αριθ. C 59 της 06. 03. 1992. Βλέπε παράρτημα της ετήσιας έκθεσης του Συνεδρίου σχετικά με την ΕΚΑΧ για το οικονομικό έτος 1991, σημείο 3.21.(16) Παράρτημα της ετήσιας έκθεσης ΕΚΑΧ για το 1991 του Ευρωπαϊκού Ελεγκτικού Συνεδρίου, σημεία 3.14 έως 3.17.(17) Έκθεση της Επιτροπής των Μονίμων Αντιπροσώπων προς το Συμβούλιο, το μέλλον της συνθήκης ΕΚΑΧ, χρηματοπιστωτικές δραστηριότητες, έγγρ 6331/94 της 15. 04. 1994, σ. 2.(18) Βλ.: κατευθυντήριες γραμμές και επιχειρησιακοί κανόνες για τη χορήγηση δανείων μετατροπής βάσει του άρθρου 56 της συνθήκης περί ιδρύσεως της ΕΚΑΧ, ΕΕ αριθ. C 188 της 28. 7. 1990, σ. 13.(19) Βλ.: ΕΕ αριθ. C 131 της 20. 5. 1988, σ. 2: "Τα τρία αυτά είδη επενδύσεων θα πρέπει να ανταποκρίνονται στο κριτήριο της βελτίωσης της ανταγωνιστικότητας και στην περίπτωση δημιουργίας νέων παραγωγικών ικανοτήτων στο κριτήριο της οικονομικής βιωσιμότητας".(20) Βλ.: ΕΕ αριθ. C 188 της 28. 7. 1990, σ. 12.(21) Βλ.: διαδικασίες που διέπουν το συντονισμό των δανείων μετατροπής ΕΚΑΧ με τα προγράμματα που χρηματοδοτούνται από τα Διαρθρωτικά Ταμεία, ΕΕ C 59 της 6. 3. 1992, σ. 4: "Τα δάνεια μετατροπής (άρθρο 56 της συνθήκης ΕΚΑΧ), σε συνδυασμό με τις επιδοτήσεις επιτοκίου αποσκοπούν να βοηθήσουν την οικονομική μετατροπή των περιφερειών που έχουν θιγεί από την αναδιάρθρωση των βιομηχανιών ΕΚΑΧ, συμβάλλοντας στη χρηματοδότηση επενδύσεων που ευνοούν τη δημιουργία θέσεων απασχόλησης".(22) Παράρτημα της ετήσιας έκθεσης ΕΚΑΧ για το οικονομικό έτος 1991, σημείο 3.44.(23) ΕΕ αριθ. L 386 της 30. 12. 1989.