Απόφαση της Επιτροπής

της 30ής Οκτωβρίου 2001

με την οποία μια συγκέντρωση κηρύσσεται ασυμβίβαστη με την κοινή αγορά και τη συμφωνία ΕΟΧ

(υπόθεση COMP/M.2416 - Tetra Laval/Sidel)

[κοινοποιηθείσα υπό τον αριθμό Ε(2001) 3345]

(Το κείμενο στην αγγλική γλώσσα είναι το μόνο αυθεντικό)

(Κείμενο που παρουσιάζει ενδιαφέρον για τον ΕΟΧ)

(2004/124/ΕΚ)

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ

>ΘΕΣΗ ΠΙΝΑΚΑ>

H ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΤΩΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΩΝ ΚΟΙΝΟΤΗΤΩΝ,

Έχοντας υπόψη:

τη συνθήκη για την ίδρυση της Ευρωπαϊκής Κοινότητας,

τη συμφωνία για τον Ευρωπαϊκό Οικονομικό Χώρο (εφεξής "συμφωνία ΕΟΧ"), και ιδίως το άρθρο 57 παράγραφος 2 στοιχείο α),

τον κανονισμό (ΕΟΚ) αριθ. 4064/89 του Συμβουλίου, της 21ης Δεκεμβρίου 1989, για τον έλεγχο των συγκεντρώσεων μεταξύ επιχειρήσεων (εφεξής "κανονισμός περί συγκεντρώσεων")(1), όπως τροποποιήθηκε τελευταία από τον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 1310/97(2), και ιδίως το άρθρο 8 παράγραφος 2,

την απόφαση της Επιτροπής της 5ης Ιουλίου 2001 για την κίνηση της διαδικασίας στην παρούσα υπόθεση,

Αφού δόθηκε στις ενδιαφερόμενες επιχειρήσεις η δυνατότητα να υποβάλουν τις παρατηρήσεις τους επί των αιτιάσεων της Επιτροπής,

Έχοντας υπόψη τη γνώμη της συμβουλευτικής επιτροπής συγκεντρώσεων(3),

Έχοντας υπόψη την τελική έκθεση του συμβούλου ακροάσεων για την παρούσα υπόθεση(4)

Εκτιμώντας τα ακόλουθα:

(1) Στις 18 Μαΐου 2001, κοινοποιήθηκε στην Επιτροπή σύμφωνα με το άρθρο 4 του κανονισμού (ΕΟΚ) αριθ. 4064/89 (εφεξής "ο κανονισμός περί συγκεντρώσεων") σχέδιο συγκέντρωσης με το οποίο η επιχείρηση Tetra Laval SA, Γαλλία, που ανήκει στον όμιλο Tetra Laval BV (εφεξής "Tetra"), Κάτω Χώρες, προτίθεται να αποκτήσει, υπό την έννοια του άρθρου 3 παράγραφος 1 στοιχείο β) του κανονισμού περί συγκεντρώσεων, τον έλεγχο της γαλλικής εταιρείας Sidel SA (εφεξής "Sidel") με δημόσια προσφορά που ανακοινώθηκε στις 27 Μαρτίου 2001.

(2) Μετά την εξέταση της κοινοποίησης, η Επιτροπή διαπίστωσε ότι η κοινοποιηθείσα πράξη εμπίπτει στο πεδίο εφαρμογής του κανονισμού (ΕΟΚ) αριθ. 4064/89 και διατύπωσε σοβαρές αμφιβολίες ως προς το συμβιβάσιμο με την κοινή αγορά και τη συμφωνία ΕΟΧ. Στις 5 Ιουλίου 2001, η Επιτροπή αποφάσισε να κινήσει τη διαδικασία σύμφωνα με το άρθρο 6 παράγραφος 1 στοιχείο γ) του κανονισμού περί συγκεντρώσεων στην παρούσα υπόθεση.

(3) Στις 10 Σεπτεμβρίου 2001, η Επιτροπή εξέδωσε απόφαση σύμφωνα με το άρθρο 11 παράγραφος 5 του κανονισμού περί συγκεντρώσεων με την οποία ζητεί από την Tetra να απαντήσει στην αίτηση παροχής πληροφοριών σχετικά με την ανταγωνιστική θέση της στις αγορές μηχανών διαμόρφωσης με εξώθηση ("ΕΒΜ"), πολυαιθυλενίου υψηλής πυκνότητας ("HDPE"), μηχανών ασηπτικής πληρώσεως, μηχανών μη ασηπτικής πληρώσεως ΗDPE, ασηπτικών φιαλών ΗDPE και μη ασηπτικών φιαλών ΗDPE. Η Tetra προσκόμισε τις ζητούμενες πληροφορίες στις 11 Σεπτεμβρίου 2001.

(4) Η συμβουλευτική επιτροπή συζήτησε το σχέδιο της παρούσας απόφασης στις 19 Οκτωβρίου 2001.

I. ΤΑ ΜΕΡΗ

(5) Η Tetra, το κοινοποιούν μέρος, είναι ιδιωτικός όμιλος επιχειρήσεων που δραστηριοποιείται στο σχεδιασμό και την κατασκευή εξοπλισμού, αναλώσιμων και βοηθητικών υπηρεσιών για την επεξεργασία, συσκευασία και διανομή ρευστών ειδών διατροφής (γνωστή ως επιχειρηματική δραστηριότητα "συσκευασίας Tetra Pak"). Η επιχειρηματική δραστηριότητα της Tetra περιλαμβάνει την παραδοσιακή συσκευασία σε χάρτινα κουτιά όπου κατέχει ηγετική θέση στην παγκόσμια αγορά και πιο περιορισμένες δραστηριότητες στον τομέα της συσκευασίας σε πλαστικές φιάλες. Η Tetra δραστηριοποιείται επίσης στην προμήθεια εξοπλισμού, συστημάτων, εξαρτημάτων και αναλώσιμων για την γαλακτοκομική παραγωγή και τον κτηνοτροφικό τομέα (γνωστή ως DeLaval).

(6) Η Sidel είναι εταιρεία που ασχολείται με το σχεδιασμό και την παραγωγή εξοπλισμού και συστημάτων συσκευασίας, ειδικότερα, μηχανών διαμόρφωσης με εξώθηση, τεχνολογίας φραγμού και μηχανών πληρώσεως σε πλαστικές φιάλες ΡΕΤ (τερεφθαλικό πολυαιθυλένιο). Η Sidel κατέχει ηγετική θέση στην παραγωγή και προμήθεια μηχανών διαμόρφωσης με εξώθηση παγκοσμίως. Η εταιρεία δραστηριοποιείται επίσης στους τομείς της μηχανολογίας, της μεταφοράς, της περιτύλιξης και της παλετοποίησης, καθώς και της υγείας και ομορφιάς.

ΙΙ. Η ΠΡΑΞΗ ΚΑΙ Η ΣΥΓΚΕΝΤΡΩΣΗ

(7) Στις 27 Μαρτίου 2001, η Tetra Laval SA ανακοίνωσε δημόσια προσφορά για όλες τις κυκλοφορούσες μετοχές της Sidel. Η Tetra Laval SA είναι ιδιωτική εταιρεία ιδρυθείσα βάσει της γαλλικής νομοθεσίας με σκοπό την κατοχή των μετοχών της Sidel που αποκτήθηκαν μέσω της δημόσιας προσφοράς. Σήμερα είναι εξ ολοκλήρου θυγατρική της Tetra.

(8) Η Tetra Laval SA προσέφερε σε μετρητά για την εξαγορά της Sidel 50 ευρώ ανά μετοχή. Η τιμή αυτή ήταν κατά 32 % υψηλότερη από στη μέση τιμή τριμήνου της μετοχής και κατά 52 % υψηλότερη από την τιμή της μετοχής στις 21 Μαρτίου 2001· ήταν όμως σημαντικά χαμηλότερη από τη μέση τιμή της μετοχής Sidel κατά την τριετή περίοδο. Η προσφορά αποτίμησε τη Sidel σε περίπου 1,9 δισεκατ. ευρώ και η χρηματοδότηση θα γινόταν μέσω των υφιστάμενων πιστωτικών ορίων και των εσωτερικών πόρων της Tetra. Το διοικητικό συμβούλιο της Sidel πρότεινε ομόφωνα την αποδοχή της προσφοράς.

(9) Σύμφωνα με τη γαλλική νομοθεσία, η προσφορά ήταν άνευ όρων. Βάσει της προσφοράς, περίπου 27,1 δισεκατ. μετοχές, δηλαδή περίπου το 81,3 % των κυκλοφορουσών μετοχών της Sidel, προσφέρθηκαν στην Tetra Laval SA. Εκτός από αυτές τις μετοχές, η Tetra Laval SA απόκτησε επίσης περίπου 3,5 εκατ. μετοχές της Sidel είτε στην ελεύθερη αγορά είτε με ατομικές εξαγορές από βασικούς μέτοχους. Κατόπιν αυτού, η Tetra κατέχει σήμερα 92 % των μετοχών της Sidel.

(10) Η προτεινόμενη απόκτηση μετοχών, με την οποία η Tetra αποκτά τον αποκλειστικό έλεγχο της Sidel, συνιστά συγκέντρωση υπό την έννοια του άρθρου 3 παράγραφος 1 στοιχείο β) του κανονισμού περί συγκεντρώσεων.

ΙΙΙ. KOINOTIKH ΔΙΑΣΤΑΣΗ

(11) Ο συνολικός συνδυασμένος κύκλος εργασιών των συγκεκριμένων επιχειρήσεων σε παγκόσμια κλίμακα υπερέβη τα 5 δισεκατ. ευρώ(5) (Tetra ευρώ [...](6) και Sidel ευρώ [...]*. Η Τetra και η Sidel πραγματοποίησαν, καθεμία χωριστά, εντός της Κοινότητας συνολικό κύκλο εργασιών άνω των 250 εκατ. ευρώ (Tetra ευρώ [...]* και Sidel ευρώ [...]* το 2000), αλλά δεν πραγματοποιούν άνω των δύο τρίτων του συνολικού κοινοτικού κύκλου εργασιών τους σε ένα και το αυτό κράτος μέλος. Η κοινοποιηθείσα πράξη έχει συνεπώς κοινοτική διάσταση υπό την έννοια του άρθρου 1 παράγραφος 2 του κανονισμού περί συγκεντρώσεων.

IV. ΣΥΜΒΙΒΑΣΙΜΟ ΜΕ ΤΗΝ ΚΟΙΝΗ ΑΓΟΡΑ

A. ΓΕΝΙΚΗ ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ ΤΟΥ ΚΛΑΔΟΥ ΣΥΣΚΕΥΑΣΙΑΣ ΡΕΥΣΤΩΝ ΕΙΔΩΝ ΔΙΑΤΡΟΦΗΣ

1. ΕΙΣΑΓΩΓΗ

(12) Ο ανταγωνιστικός αντίκτυπος της παρούσας πράξης είναι πρωτίστως στον κλάδο συσκευασίας ρευστών ειδών διατροφής. Πρόκειται για έναν βιομηχανικό τομέα όπου τα μέρη εστιάζουν τις δραστηριότητές τους. Τα μέρη δραστηριοποιούνται κυρίως σε δύο τμήματα του τομέα συσκευασίας ρευστών ειδών διατροφής: στη συσκευασία σε πλαστικές φιάλες, ιδίως ΡΕΤ, και στη συσκευασία σε χάρτινα κουτιά. Οι συζητήσεις στον κλάδο εστιάζονται συνεπώς σε αυτούς τους δύο τομείς. Στο μέρος IV τμήμα B περιλαμβάνεται λεπτομερής ανάλυση των σχετικών αγορών προϊόντος.

(13) Η συσκευασία ρευστών ειδών διατροφής είναι ένας πολύπλοκος κλάδος που περιλαμβάνει διάφορες τεχνολογίες και εξοπλισμό. Τα ρευστά είδη διατροφής (νερά, γαλακτοκομικά προϊόντα, χυμοί, αεριούχα μη αλκοολούχα ποτά κ.λπ.) μπορούν να συσκευάζονται σε διάφορες συσκευασίες. Υπάρχουν τέσσερα βασικά υλικά συσκευασίας που χρησιμοποιούνται για τη συσκευασία ρευστών ειδών διατροφής: χαρτόνι, πλαστικό (συμπεριλαμβανομένων των ΡΕΤ και ΗDPE), μέταλλο και γυαλί.

(14) Οι εταιρείες παραγωγής ποτών χρησιμοποιούν, διαρκώς περισσότερο, ένα συνδυασμό διάφορων υλικών για τη συσκευασία των προϊόντων τους, για παράδειγμα η Coca Cola υπάρχει σε γυάλινες φιάλες, σε φιάλες ΡΕΤ και σε κουτιά αλουμινίου. Σε μεγάλο βαθμό, η τεχνολογία και το είδος της συσκευασίας που μπορεί να χρησιμοποιηθεί για τη συσκευασία δεδομένου ρευστού είδους διατροφής καθορίζεται από τα χαρακτηριστικά του ρευστού είδους διατροφής. Επιπλέον, σε ορισμένες περιπτώσεις οι προτιμήσεις των καταναλωτών και η παράδοση υπαγορεύουν την επιλογή του υλικού, για παράδειγμα χρησιμοποιείται σχεδόν αποκλειστικά το γυαλί για τα κρασιά και τη σαμπάνια. Σημαντικός παράγοντας είναι και η τιμή. Το ακόλουθο σχεδιάγραμμα δείχνει την ποικιλία των συσκευασιών που χρησιμοποιούν οι εταιρείες παραγωγής ποτών σε ολόκληρο τον κόσμο για τη συσκευασία του ίδιου ρευστού είδους διατροφής, του ice tea (παγωμένο τσάι).

Πηγή: Έκθεση της Canadean για το ice tea, 2000.

>PIC FILE= "L_2004043EL.001901.TIF">

2. ΣΥΣΚΕΥΑΣΙΑ ΣΤΙΣ ΕΓΚΑΤΑΣΤΑΣΕΙΣ ΤΗΣ ΕΤΑΙΡΕΙΑΣ ΚΑΙ ΑΠΟ ΕΤΑΙΡΕΙΕΣ ΣΥΣΚΕΥΑΣΙΑΣ ΓΙΑ ΛΟΓΑΡΙΑΣΜΟ ΤΡΙΤΩΝ

(15) Τα ρευστά προϊόντα συσκευάζονται με δύο βασικούς τρόπους: στις εγκαταστάσεις της εταιρείας από τους ίδιους τους παραγωγούς των ρευστών προϊόντων και από τις καλούμενες εταιρείες συσκευασίας για λογαριασμό τρίτων. Η συσκευασία στις εγκαταστάσεις της εταιρείας απαιτεί την αγορά εξοπλισμού συσκευασίας και την εγκατάσταση παραγωγικών γραμμών συσκευασίας στις εγκαταστάσεις της εταιρείας παραγωγής ποτών. Αντιθέτως, οι εταιρείες συσκευασίας για λογαριασμό τρίτων παράγουν κενές συσκευασίες που είτε πληρούνται στη συνέχεια από εταιρείες πληρώσεως είτε πωλούνται σε εταιρείες για πλήρωση στις εγκαταστάσεις της εταιρείας. Ένα ενδιάμεσο σύστημα είναι το σύστημα "οπής σε τοίχο" με το οποίο μια εταιρεία συσκευασίας για λογαριασμό τρίτων εγκαθιστά μηχανές πλησίον των εγκαταστάσεων της εταιρείας παραγωγής ποτών και παράγει φιάλες, που κυριολεκτικώς μεταφέρονται μέσω οπής σε τοίχο στην εταιρεία παραγωγής ποτών προς πλήρωση. Μεταξύ των εταιρειών συσκευασίας για λογαριασμό τρίτων είναι οι Schmalbach-Lubeca, Pechiney και Crown Cork & Seal.

(16) Υπάρχουν διαφορές στο συνδυασμό της δραστηριότητας στις εγκαταστάσεις της εταιρείας και σε εταιρείες συσκευασίας για λογαριασμό τρίτων και για τα τέσσερα βασικά υλικά συσκευασίας. Η συσκευασία σε χάρτινα κουτιά πραγματοποιείται κυρίως στις εγκαταστάσεις της εταιρείας σε ένα και μόνο στάδιο, που συνδυάζει τη συσκευασία και την πλήρωση. Το ΡΕΤ εξωθείται και τοποθετείται σε δοχεία στις εγκαταστάσεις της εταιρείας σε δύο διαφορετικά στάδια, αλλά οι φιάλες ΡΕΤ παράγονται επίσης σε μεγάλες ποσότητες από εταιρείες συσκευασίας για λογαριασμό τρίτων. Σχεδόν το σύνολο των γυάλινων φιαλών και μεταλλικών κουτιών κατασκευάζονται από εταιρείες συσκευασίας για λογαριασμό τρίτων.

(17) Για να συσκευαστεί ένα ρευστό προϊόν χρειάζονται ορισμένες ειδικές μονάδες εξοπλισμού και εισροές, από τις πρώτες ύλες (προμορφωμένη πλαστική ρητίνη, αλουμίνιο, χαρτόνι, γυαλί) μέχρι τη μηχανή που παρέχει την κενή συσκευασία και τη μηχανή πληρώσεως που γεμίζει και σφραγίζει τα δοχεία συσκευασίας, συμπεριλαμβανομένων μηχανών μεταφοράς, διατάξεων εφαρμογής πωμάτων και άλλου συμπληρωματικού εξοπλισμού. Οι προμηθευτές εξοπλισμού πωλούν τις μηχανές τους σε εταιρείες παραγωγής ποτών για παραγωγή στις εγκαταστάσεις της εταιρείας και σε ανεξάρτητες εταιρείες συσκευασίας για λογαριασμό τρίτων.

(18) Οι πωλήσεις εξοπλισμού πραγματοποιούνται συνήθως μέσω μεμονωμένων προσφορών. Αυτό μπορεί να γίνεται κατόπιν προκήρυξης διαγωνισμού ή απευθείας προσέγγισης για την οριζόμενη τιμή. Η τελική τιμή καθορίζεται κατά τις διαπραγματεύσεις με τους πελάτες και εξαρτάται από παράγοντες όπως ο τύπος της μηχανής, η παραγωγική ικανότητα, οι προδιαγραφές του πελάτη, η συντήρηση και τα αναλώσιμα, καθώς και η διαπραγματευτική ισχύς.

(19) Τα μέρη δραστηριοποιούνται στον τομέα της συσκευασίας σε χάρτινα κουτιά και στον τομέα της συσκευασίες σε πλαστικές φιάλες (ΡΕΤ και ΗDPE). Συνεπώς, είναι χρήσιμο να παρουσιαστούν τα διάφορα στάδια και ο εξοπλισμός που απαιτούνται για τη συσκευασία των ρευστών ειδών σε χάρτινα κουτιά και πλαστικές φιάλες.

3. ΣΥΣΚΕΥΑΣΙΑ ΣΕ PET

(20) Το PET είναι μια ρητίνη. Οι φιάλες ΡΕΤ είναι διαφανείς φιάλες οικείες στους καταναλωτές, κυρίως ως φιάλες που χρησιμοποιούνται για μεταλλικά νερά και αεριούχα μη αλκοολούχα ποτά (ΑΜΑΠ). Η συσκευασία ρευστών ειδών διατροφής σε φιάλες ΡΕΤ απαιτεί συνδυασμό διαφορετικών μηχανών και, όπου απαιτείται, τεχνολογία φραγμού. Υπάρχουν τρία διαφορετικά στάδια στη διαδικασία συσκευασίας: α) παραγωγή πλαστικών προμορφωμάτων, οι σωλήνες προ σειράς που χρησιμοποιούνται για την κατασκευή φιαλών ΡΕΤ· β) παραγωγή κενών φιαλών ΡΕΤ που χρησιμοποιούν τα πλαστικά προμορφώματα σε ειδικές μηχανές διαμόρφωσης με τάνυση και γ) πλήρωση των έτοιμων φιαλών ΡΕΤ με το ρευστό προϊόν χρησιμοποιώντας μηχανή πληρώσεως ειδικών χρήσεων. Οι εταιρείες παραγωγής ποτών αγοράζουν επίσης κενές φιάλες ΡΕΤ από εταιρείες συσκευασίας για λογαριασμό τρίτων.

(21) Μία τυπική παραγωγική γραμμή συσκευασίας PET περιλαμβάνει τις ακόλουθες μηχανές:

Μηχανές εγχύσεως: τα προμορφώματα παράγονται από ρητίνη σε μηχανές εγχύσεως(7). Ειδικές μηχανές χρησιμοποιούνται για την παραγωγή προμορφωμάτων με βελτιωμένες ιδιότητες φραγμού. Τα προμορφώματα παράγονται συνήθως από εταιρείες συσκευασίας για λογαριασμό τρίτων και πωλούνται ως εμπορικό προϊόν σε εταιρείες παραγωγής ποτών. Η τιμή των τυποποιημένων (πλην των προμορφωμάτων φραγμού) προμορφωμάτων εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από την τιμή της ρητίνης στην ελεύθερη αγορά. Τα προμορφώματα με ιδιότητες φραγμού δεν είναι εμπορικά προϊόντα.

Μηχανές διαμόρφωσης με τάνυση ("μηχανές SBM"): οι μηχανές SBM είναι πολύπλοκος εξοπλισμός που παράγει έτοιμες φιάλες ΡΕΤ με τάνυση και διαμόρφωση των προμορφωμάτων ΡΕΤ σε τύπο που δίνει στη φιάλη το σχήμα της (διαμόρφωση με τάνυση).

Μηχανές πληρώσεως: η φιάλη ΡΕΤ πληρούται είτε υπό άσηπτες(8) είτε μη άσηπτες συνθήκες από μηχανές πληρώσεως ειδικών χρήσεων. Μηχανές μη ασηπτικής πληρώσεως ΡΕΤ χρησιμοποιούνται εν γένει για αεριούχα ποτά, μεταλλικά νερά, βρώσιμα έλαια και νωπό γάλα. Οι μηχανές ασηπτικής πληρώσεως ΡΕΤ χρησιμοποιούνται για χυμούς σε θερμοκρασία περιβάλλοντος, μη ανθρακούχα ποτά από φρούτα ή αρωματισμένα, έτοιμα προς κατανάλωση ροφήματα τσαγιού και καφέ και ρευστά γαλακτοκομικά προϊόντα. Σε περίπτωση ασηπτικής πληρώσεως, οι φιάλες αποστειρώνονται και κλείνονται με προαποστειρωμένα πώματα.

Συμπληρωματικός εξοπλισμός: μετά την πλήρωση, οι φιάλες ΡΕΤ πωματίζονται, τοποθετούνται οι ετικέτες και συσκευάζονται σε παλέτες με την κατάλληλη περιτύλιξη. Μηχανή τοποθέτησης πωμάτων: σε άμεση σύνδεση με τη μηχανή πληρώσεως, η μηχανή σφράγισης τοποθετεί το πώμα στη φιάλη. Ανάλογα με τα πώματα και τα μοντέλα των μηχανών πληρώσεως, αυτό μπορεί επίσης να γίνεται στη μηχανή πληρώσεως. Μηχανή τοποθέτησης ετικετών: μετά την πλήρωση και σφράγιση, τοποθετείται σε κάθε φιάλη η ξεχωριστή ετικέτα προϊόντος (χάρτινη ή πλαστική). Μηχανή συσκευασίας συρρικνώσεως: για τη διευκόλυνση περαιτέρω μεταφοράς, αποθήκευσης και έκθεσης των φιαλών, οι τελευταίες συσκευάζονται σε ορισμένες περιπτώσεις από κοινού (για παράδειγμα, συσκευασία έξι φιαλών) σε πλαστική μεμβράνη. Οι μηχανές αυτές καλούνται μηχανές συσκευασίας συρρικνώσεως ή, ορισμένες φορές, μηχανές συσκευασίας σε μεμβράνη. Μηχανή συσκευασίας σε χαρτοκιβώτια: επίσης, για τη διευκόλυνση περαιτέρω μεταφοράς και αποθήκευσης, οι φιάλες συσκευάζονται, σε ορισμένες γραμμές παραγωγής, σε χαρτοκιβώτια ή δίσκους από πλαστικό. Οι μηχανές αυτές καλούνται ορισμένες φορές μηχανές συσκευασίας σε κιβώτια ή μηχανές περιτύλιξης. Μηχανή παλετοποίησης: τελικό σημείο της γραμμής παραγωγής είναι η παλετοποίηση, με την οποία οι φιάλες σε πολλαπλές συσκευασίες, κιβώτια, δίσκους ή εσχαροκιβώτια φορτώνονται προς μεταφορά. Η παλέτα τυλίγεται με εκτατή πλαστική μεμβράνη που περισφίγγει την παλέτα για να προστατεύεται κατά τη μεταφορά.

Μεταξύ της μηχανής SBM και της μηχανής πληρώσεως οι φιάλες μεταφέρονται σε διατάξεις εναέριας μεταφοράς, ήτοι αλυσίδες μεταφοράς που συγκρατούν τις φιάλες από το λαιμό και τις μεταφέρουν με ρεύμα αέρος που διοχετεύεται κάτω από το λαιμό. Μεταξύ των άλλων μηχανών οι φιάλες μεταφέρονται με πτερυγιοφόρους μεταφορικούς ιμάντες ή συμβατικούς μεταφορικούς ιμάντες.

Φραγμός

(22) Για ευαίσθητα στο οξυγόνο προϊόντα (όπως χυμοί, μπίρα), απαιτούνται βελτιωμένες ιδιότητες αεροφραγής των φιαλών ΡΕΤ. Μια από τις βασικές διαφορές μεταξύ του ΡΕΤ και άλλων υλικών που χρησιμοποιούνται για τη συσκευασία ρευστών ειδών διατροφής και ποτών είναι το γεγονός ότι το ΡΕΤ είναι διαπερατό στα αέρια(9).

(23) Για να βελτιωθούν οι ιδιότητες φραγμού του ΡΕΤ εφαρμόζεται μια τεχνολογία φραγμού στο τυποποιημένο ΡΕΤ. Έχουν αναπτυχθεί διάφορες τεχνολογίες φραγμού. Η τεχνολογία φραγμού δεν είναι ειδική για κάθε συγκεκριμένο είδος μηχανής SBM. Η τεχνολογία φραγμού είτε ενσωματώνεται στο υλικό που χρησιμοποιείται για το προμόρφωμα, προστιθέμενο στα προμορφώματα, είτε εφαρμόζεται στην έτοιμη φιάλη μετά την περάτωση της διαδικασίας της μηχανής SBM. Σε όλες τις περιπτώσεις, χρησιμοποιούνται οι συνήθεις μηχανές SBΜ. Όμως, σε περιπτώσεις όπου ο φραγμός δεν περιλαμβάνεται στα προμορφώματα καθαυτά αλλά προστίθεται απλώς στην έτοιμη φιάλη ΡΕΤ, απαιτείται ξεχωριστή μηχανή επικάλυψης του φραγμού ειδικών χρήσεων.

(24) Για τα ευαίσθητα στο φως προϊόντα όπως το άσπρο γάλα UHT πρέπει να προστεθεί φωτοφράκτης. H τεχνολογία του φωτοφράκτη περιλαμβάνει τη χρήση κεχρωσμένου ΡΕΤ ή μανδύα που καλύπτει τη φιάλη ΡΕΤ.

4. ΣΥΣΚΕΥΑΣΙΑ ΗDPE

(25) Το ΗDPE είναι πλαστικό πολυαιθυλενίου υψηλής πυκνότητας. Αντίθετα προς το PET, το ΗDPE δεν έχει πλήρως διάφανη υαλώδη υφή αλλά είναι μάλλον "θολό". Το ΗDPE είναι οικείο στους καταναλωτές ως υλικό συσκευασίας κυρίως για το γάλα UHT, ιδίως στο Ηνωμένο Βασίλειο.

(26) Το ΗDPE παράγεται με παρεμφερή με το PET τρόπο χρησιμοποιώντας όμως διαφορετικές μηχανές. Οι φιάλες ΗDPE παράγονται από μηχανές ΕBM. Οι φιάλες ΗDPE πληρούνται από μηχανές ειδικών χρήσεων ασηπτικής και μη ασηπτικής πληρώσεως ΗDPE.

5. ΣΥΣΚΕΥΑΣΙΑ ΣΕ ΧΑΡΤΙΝΑ ΚΟΥΤΙΑ

(27) Η συσκευασία σε χάρτινα κουτιά συνίσταται στην εισαγωγή προκατασκευασμένου χαρτονιού που δεν έχει ακόμα διπλωθεί ("επίπεδο") σε μια μηχανή πληρώσεως σε χάρτινα κουτιά στην οποία ταυτόχρονα διπλώνεται και πληρούται.

(28) Είναι σημαντικό να σημειωθεί ότι η συσκευασία σε χάρτινα κουτιά ακολουθεί μια πορεία προσφοράς, διαφορετική από αυτή της συσκευασίας σε ΡΕΤ. Αντίθετα προς το ΡΕΤ με τα ξεχωριστά στάδια παραγωγής (προμορφώματα, κενές φιάλες, πλήρωση), η δραστηριότητα συσκευασίας ρευστών ειδών διατροφής σε χάρτινα κουτιά είναι μια ολοκληρωμένη δραστηριότητα διαμόρφωσης, πληρώσεως και σφράγισης συχνά αναφερόμενης ως διαμόρφωση-πλήρωση-σφράγιση. Όλες αυτές οι ενέργειες πραγματοποιούνται σε μια μηχανή συσκευασίας σε χάρτινα κουτιά στο εργοστάσιο της εταιρείας παραγωγής ποτών. O προμηθευτής μηχανών συσκευασίας σε χάρτινα κουτιά, για παράδειγμα, η Τetra, παρέχει εν γένει τις μηχανές καθώς και τα χάρτινα κουτιά blank (επίπεδο χαρτόνι ή εξέλικτρα χαρτονιού που διαμορφώνονται από τη μηχανή στη μορφή της τελικής συσκευασίας). Υπάρχουν διαφορετικές μηχανές για ασηπτικά και μη ασηπτικά χάρτινα κουτιά και η διάκριση μεταξύ ασηπτικής και μη ασηπτικής συσκευασίας σε χάρτινα κουτιά γίνεται καθ' όλη τη διαδικασία συσκευασίας από τη δημιουργία του επίπεδου χαρτονιού μέχρι τη δίπλωση και την πλήρωσή του.

(29) Για μια τυπική παραγωγική γραμμή συσκευασίας σε χάρτινο κουτί απαιτούνται οι ακόλουθες βασικές μηχανές:

Μηχανή πληρώσεως σε χάρτινα κουτιά: η μηχανή πληρώσεως διπλώνει και γεμίζει τα χάρτινα κουτιά, που είτε είναι προκατασκευασμένα επίπεδα, τα λεγόμενα "blanks" είτε, για τις μηχανές ασηπτικής συσκευασίας της Tetra, διατίθενται σε εξέλικτρα. Όταν οι συσκευασίες σε χάρτινα κουτιά είναι σχεδιασμένες για να φέρουν πλαστικά πώματα, αυτά τοποθετούνται σε ορισμένες περιπτώσεις πλήρως ή εν μέρει στη μηχανή πληρώσεως αλλά στις περισσότερες περιπτώσεις τοποθετούνται από ειδική μηχανή.

Μηχανή τοποθέτησης πωμάτων: η εν λόγω μηχανή τοποθετεί πλαστικά ανοίγματα σε χάρτινα κουτιά που είναι σχεδιασμένα για να έχουν τέτοια πώματα (κυρίως τα λεγόμενα χάρτινα κουτιά gable-top). Μηχανή συσκευασίας συρρικνώσεως: για τη διευκόλυνση της μεταφοράς, αποθήκευσης και έκθεσης των χάρτινων κουτιών, συσκευάζονται ορισμένες φορές από κοινού σε πλαστική μεμβράνη από μηχανή συσκευασίας συρρικνώσεως, αλλά και από τη λεγόμενη μηχανή συσκευασίας σε μεμβράνη. Μηχανή συσκευασίας σε δίσκο: για τη διευκόλυνση περαιτέρω μεταφοράς και αποθήκευσης, τα χάρτινα κουτιά συσκευάζονται στη συνέχεια σε χαρτονένιους ή πλαστικούς δίσκους σε μηχανή συσκευασίας σε δίσκο. Ορισμένες φορές οι μηχανές αυτές καλούνται μηχανές συσκευασίας σε κιβώτια ή μηχανές συσκευασίας σε χαρτόνι. Παλετοποίηση: το τελικό στάδιο της γραμμής παραγωγής είναι συνήθως αυτό της παλετοποίησης, όπου τα χάρτινα κουτιά φορτώνονται σε παλέτες προς τελική διανομή.

Κάθε μηχανή συνδέεται με την επόμενη με ένα μεταφορικό ιμάντα. Στις παραγωγικές γραμμές συσκευασίας σε χάρτινα κουτιά είναι κυρίως ιμάντες επίπεδου τύπου, όπου τα χάρτινα κουτιά "στέκονται" πάνω σε κινούμενο ιμάντα.

B. ΣΧΕΤΙΚΕΣ ΑΓΟΡΕΣ ΠΡΟΪΟΝΤΟΣ

1. ΕΙΣΑΓΩΓΗ

(30) Η Tetra διατύπωσε την άποψη στην κοινοποίηση ότι η παρούσα πράξη αφορά τον τομέα της κατασκευής και προμήθειας εξοπλισμού που χρησιμοποιείται για τη συσκευασία ρευστών ειδών διατροφής σε φιάλες ΡΕΤ, διότι αυτός είναι ο τομέας στον οποίο υπάρχουν οριζόντιες αλληλεπικαλύψεις των δραστηριοτήτων των μερών όσον αφορά ειδικό εξοπλισμό. Τοιουτοτρόπως, η Tetra εντόπισε τρεις οριζόντια επηρεαζόμενες αγορές στον τομέα του εξοπλισμού συσκευασίας σε ΡΕΤ: μηχανές SBM χαμηλής παραγωγικής ικανότητας· τεχνολογίες φραγμού και μηχανές ασηπτικής πληρώσεως ΡΕΤ. Η Τetra εκτιμά ότι οι σχετικές αγορές προϊόντος για την ανάλυση της παρούσας πράξης δεν είναι ευρύτερες από αυτές τις τρεις αγορές. Η Tetra υποστήριξε αυτή την άποψη στην απάντησή της στην κοινοποίηση αιτιάσεων της Επιτροπής της 21ης Σεπτεμβρίου 2001 ("η απάντηση") και κατά την ακροαματική διαδικασία της 26ης Σεπτεμβρίου 2001 ("η ακροαματική διαδικασία"). Η Tetra υποστήριξε περαιτέρω ότι τα συστήματα συσκευασίας σε ΡΕΤ και ο εξοπλισμός και τα συστήματα συσκευασίας σε χάρτινα κουτιά δεν είναι στενά συναφείς αγορές και ότι ποικίλα υλικά συσκευασίας χρησιμοποιούνται για την εμπορία και συσκευασία ρευστών ειδών διατροφής, χαρτόνι, ΡΕΤ, HDPE, χαρτί και μέταλλο. Η Tetra υποστήριξε ότι καθένα από αυτά τα υλικά συσκευασίας αποτελούν ξεχωριστές αγορές προϊόντος.

(31) Η Επιτροπή σημειώνει ότι οι δραστηριότητες της Tetra και της Sidel καλύπτουν ένα ευρύ πεδίο του τομέα εξοπλισμού συσκευασίας ρευστών ειδών διατροφής και αμφότερα τα μέρη περιγράφουν τις δραστηριότητές τους όσον αφορά τη συνολική παρουσία τους στον τομέα της συσκευασίας ρευστών ειδών διατροφής. Αμφότερα τα μέρη δραστηριοποιούνται στις μηχανές SBΜ, στις τεχνολογίες φραγμού, στις μηχανές ασηπτικής πληρώσεως ΡΕΤ και στο συμπληρωματικό εξοπλισμό ΡΕΤ (μεταφορικοί ιμάντες κ.λπ.).

(32) Επιπλέον, και η Sidel κατασκευάζει τύπους (μορφοποιημένο τμήμα του εξοπλισμού χύτευσης στο οποίο το θερμό προμόρφωμα τανύζεται για να δημιουργηθεί το τελικό δοχείο ΡΕΤ), μηχανές μη ασηπτικής πληρώσεως ΡΕT, μηχανές πληρώσεως εν θερμώ PET, μηχανές ΕBM (που παράγουν φιάλες ΗDPE), μηχανές ασηπτικής και μη ασηπτικής πληρώσεως ΗDPE(10), συμπληρωματικό εξοπλισμό της γραμμής παραγωγής και εξοπλισμό συσκευασίας στο στάδιο της διανομής.

(33) Η βασική δραστηριότητα της Tetra εστιάζεται στη συσκευασία σε χάρτινα κουτιά όπου είναι ασυγκρίτως ο μεγαλύτερος παράγοντας στην αγορά ασηπτικής συσκευασίας σε χάρτινα κουτιά και ασηπτικών χάρτινων κουτιών, καθώς επίσης και μηχανών μη ασηπτικής συσκευασίας σε χάρτινα κουτιά και μη ασηπτικών χάρτινων κουτιών. Η Tetra δραστηριοποιείται επίσης στην επεξεργασία ρευστών ειδών διατροφής. Στον τομέα της συσκευασίας σε πλαστικές φιάλες, η Tetra παράγει επίσης προμορφώματα ΡΕΤ, φιάλες ΗDPE και πώματα πλαστικών φιαλών για ποτά. Η Tetra δραστηριοποιείται επίσης στην αγορά μηχανών ΕBM μέσω συμφωνίας [...]* με την Graham Engineering Corporation ("Graham"), Ηνωμένες Πολιτείες της Αμερικής (ΗΠΑ). [...]*. Οι μηχανές Graham είναι πλήρως προσαρμόσιμες στις απαιτήσεις των παλαιών φιαλών ΗDPE για παστεριωμένα, μεγαλύτερης διάρκειας αποθήκευσης και άσηπτα προϊόντα. Η Tetra έχει αναπτύξει επίσης σειρά μηχανών ΕΒΜ ασηπτικής πληρώσεως, την LFA-20, για τη συσκευασία γάλακτος UHT και χυμών. Η μηχανή δεν χρειάζεται "καθαρό θάλαμο" αλλά ενσωματώνει πολύ μικρούς εσωτερικούς ασηπτικούς θαλάμους, πράγμα που μειώνει τις επενδύσεις και το κόστος λειτουργίας για τον πελάτη.

(34) Η Επιτροπή εκτιμά ότι, καίτοι οι άμεσες οριζόντιες αλληλεπικαλύψεις των ειδικών εξοπλισμών των μερών μπορεί να αποτελούν ένα σημαντικό σημείο εκκίνησης για την ανάλυση της σχετικής αγοράς, έχει σημασία η ανάλυση να ενταχθεί στο πλαίσιο της "γενικής αγοράς των συστημάτων συσκευασίας ρευστών ειδών διατροφής"(11). Το στοιχείο αυτό αποκτά ακόμα μεγαλύτερη σημασία δεδομένων των πολλών και ποικίλων δραστηριοτήτων των μερών στον τομέα της συσκευασίας ρευστών ειδών διατροφής συνολικά.

(35) Η Επιτροπή έχει εξετάσει την αγορά συσκευασίας ειδών διατροφής και ποτών σε ορισμένες προηγούμενες αποφάσεις(12). Σε πολλές από τις προηγούμενες αποφάσεις(13) η Επιτροπή δεν αποφάνθηκε οριστικώς σχετικά με τον ορισμό της σχετικής αγοράς προϊόντος αλλά ενήργησε στη βάση ότι η αγορά θα έπρεπε να καταμερίζεται ανάλογα με το υλικό συσκευασίας και ως εκ τούτου τον εξοπλισμό συσκευασίας (ξεχωριστή αγορά για συσκευασία σε γυάλινες φιάλες, συσκευασία σε χάρτινα κουτιά κ.λπ.). Ωστόσο, σε αρκετές αποφάσεις(14) η Επιτροπή έδειξε επίσης ότι η αγορά συσκευασίας ρευστών ειδών διατροφής είναι πολύπλοκη και ότι η τελική χρήση και άλλα κριτήρια μπορεί να είναι σημαντικά για τον ορισμό της αγοράς.

(36) Η Επιτροπή δεσμεύεται να εξετάσει τον τρόπο λειτουργίας της αγοράς και τον κατάλληλο ορισμό της σχετικής αγοράς με βάση την προηγούμενη, παρούσα και πιθανή μελλοντική κατάσταση του κλάδου συσκευασίας. Συνεπώς, η ανάλυση της σχετικής αγοράς πρέπει να ξεκινήσει με την εξέταση του κατά πόσον το ΡΕΤ και άλλα συστήματα συσκευασίας ανταγωνίζονται μεταξύ τους στο βαθμό που απαιτείται για να διατίθενται στην ίδια σχετική αγορά προϊόντος.

(37) Προκειμένου να εκτιμηθεί ο βαθμός υποκατάστασης των διαφόρων συστημάτων συσκευασίας, είναι επίσης σημαντικό να εξεταστεί η κατάντη αγορά για το τελικό συσκευασμένο προϊόν στο επίπεδο του καταναλωτή, δηλαδή να επαληθευτεί κατά πόσον οι καταναλωτές θεωρούν τις διάφορες συσκευασίες υποκατάστατες. Η Tetra υποστήριξε ότι η έλλειψη σαφούς διάκρισης μεταξύ της κατάντη αγοράς συσκευασμένου προϊόντος και της ανάντη αγοράς εξοπλισμού προκαλεί σύγχυση ως προς την εκτίμηση του ανταγωνισμού. H Επιτροπή συμφωνεί με το κοινοποιούν μέρος ότι οι δύο αγορές είναι διακεκριμένες. Ωστόσο, η Επιτροπή θεωρεί ότι η ζήτηση εξοπλισμού προέρχεται μόνον από τη ζήτηση τελικών προϊόντων που θα συσκευάζει ο εξοπλισμός. Ως εκ τούτου, είναι αναγκαίο να εξεταστεί η κατάντη αγορά. Οι οικονομικοί σύμβουλοι του κοινοποιούντος μέρους συμφωνούν με αυτή την άποψη, αναφέροντας ότι "η ζήτηση μηχανών συσκευασίας σε χάρτινα κουτιά προκύπτει από τη ζήτηση προϊόντων συσκευασμένων σε χάρτινα κουτιά. Ομοίως, η ζήτηση μηχανών SΒM προκύπτει από τη ζήτηση προϊόντων συσκευασμένων σε φιάλες ΡΕΤ"(15). Αξίζει, ωστόσο, να σημειωθεί ότι η διαπίστωση υποκατάστασης της ζήτησης στην κατάντη αγορά δεν οδηγεί κατ' ανάγκη σε διαπίστωση υποκατάστασης στην ανάντη αγορά καθώς μπορεί να υπάρχουν ορισμένοι παράγοντες, όπως π.χ. το υψηλό κόστος μεταστροφής, που αποτρέπουν τους ενδιάμεσους πελάτες, τις εταιρείες παραγωγής ποτών, να μεταστραφούν από ένα σύστημα συσκευασίας σε άλλο παρά την επιθυμία μεταστροφής που έχουν εκφράσει οι καταναλωτές.

(38) Δεδομένης της πολυπλοκότητας του τομέα συσκευασίας ρευστών ειδών διατροφής, είναι χρήσιμο να καθοριστεί η ορολογία που θα χρησιμοποιηθεί στην παρούσα απόφαση: α) ο όρος "σύστημα συσκευασίας ή υλικό συσκευασίας" αναφέρεται στο σύστημα συσκευασίας ή υλικό συσκευασίας που χρησιμοποιείται από μια εταιρεία παραγωγής ποτών για τα προϊόντα της (χαρτόνι, ΡΕΤ, γυαλί κ.λπ.)· β) ο όρος "εξοπλισμός συσκευασίας" αναφέρεται σε μηχανές SBM, μηχανές συσκευασίας σε χάρτινα κουτιά, μηχανές συσκευασίας σε γυάλινες φιάλες κ.λπ.· γ) ο όρος "συσκευασίες" αναφέρεται στα επίπεδα χάρτινα κουτιά, κενές φιάλες ΡΕΤ ή προμορφώματα κ.λπ.· δ) ο όρος "συσκευασμένο προϊόν" αναφέρεται σε χυμό πορτοκαλιού συσκευασμένο σε ΡΕΤ, γάλα UΗΤ συσκευασμένο σε χάρτινο κουτί κ.λπ.· ε) ο όρος "προϊόν τελικής χρήστης" αναφέρεται στον τύπο του προς συσκευασία ρευστού είδους διατροφής. Η ορολογία αυτή χρησιμοποιείται στο υπόλοιπο κείμενο κατά την ανάλυση της σχετικής αγοράς και την εκτίμηση της δεσπόζουσας θέσης.

2. ΥΠΟΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΜΕΤΑΞΥ ΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ ΣΥΣΚΕΥΑΣΙΑΣ

(39) Η Επιτροπή θεωρεί ότι η ανάλυσή της για τη σχετική αγορά πρέπει να εστιάζεται στην εκτίμηση του κατά πόσον εναλλακτικά υλικά συσκευασίας και, ως εκ τούτου, εναλλακτικά συστήματα συσκευασίας ανταγωνίζονται μεταξύ τους στο βαθμό που απαιτείται για να διατίθενται στην ίδια σχετική αγορά προϊόντος(16). Εφόσον ισχύει αυτό, είναι συνεπώς αναγκαίο να εξεταστεί κατά πόσον οι πελάτες μπορούν να μεταστραφούν εύκολα από ένα στοιχείο εναλλακτικού εξοπλισμού συσκευασίας σε άλλο· για παράδειγμα, μια μηχανή πληρώσεως σε χάρτινα κουτιά και ο ισοδύναμος εξοπλισμός ΡΕΤ, είτε μια μηχανή SBM ΡΕT από κοινού με άλλη μηχανή πληρώσεως σε ΡΕΤ ή μηχανή "Combi" ΡΕΤ έτσι ώστε τα δύο στοιχεία του εξοπλισμού να διατίθενται στην ίδια σχετική αγορά προϊόντος.

2.1. Τμήματα αγοράς τελικού προϊόντος

(40) Η έρευνα της Επιτροπής έδειξε ότι η χρήση δεδομένου υλικού συσκευασίας για δεδομένο ρευστό είδος διατροφής καθοδηγείται κυρίως από τα χαρακτηριστικά του ρευστού προϊόντος. Το πρώτο ερώτημα, συνεπώς, όταν μελετάται κατά πόσον δύο υλικά συσκευασίας και ως εκ τούτου δύο συστήματα συσκευασίας μπορεί να είναι δυνητικά υποκατάστατα, είναι να εξεταστεί κατά πόσον μπορούν να χρησιμοποιηθούν για τη συσκευασία των ίδιων ρευστών προϊόντων.

(41) Κάθε τελικό προϊόν έχει πολύ ιδιαίτερα χαρακτηριστικά, που υπαγορεύουν την επιλογή της συσκευασίας. Για παράδειγμα, τα ΑΜΑΠ απαιτούν συσκευασία ανθεκτική στην πίεση της προσθήκης CO2· για τα ποτά αυτά, για παράδειγμα, τα χάρτινα κουτιά δεν αποτελούν επιλογή. Το γάλα απαιτεί φωτοφράκτη. Η μπίρα απαιτεί τόσο φωτοφράκτη όσο και φραγμό οξυγόνο. Σε ορισμένες περιπτώσεις, οι προτιμήσεις του καταναλωτή και η παράδοση υπαγορεύουν την επιλογή του υλικού, όπως το γυαλί σχεδόν αποκλειστικά για τον οίνο και τη σαμπάνια. Αποτέλεσμα αυτού, μια γαλακτοκομική επιχείρηση, για παράδειγμα, που επιθυμεί να συσκευάσει το προϊόν της δεν μπορεί κατ' ανάγκη να επιλέξει μεταξύ όλων των υλικών συσκευασίας. Υπάρχουν προϊόντα που μπορούν, ωστόσο, να συσκευάζονται σε διάφορα υλικά.

(42) Η Tetra υποστήριξε ότι οι διακρίσεις βάσει της τελικής χρήσης δεν είναι σημαντικές στον τομέα του εξοπλισμού συσκευασίας. Η Tetra επικέντρωσε την επιχειρηματολογία της στις μηχανές SBM, που σύμφωνα με την Tetra είναι γενικής χρήσεως, δηλαδή, μία μηχανή SBM παράγει κενές φιάλες που χρησιμοποιούνται για διάφορους τύπους τελικών προϊόντων. Τα επιχειρήματα του κοινοποιούντος μέρους σε σχέση με μηχανές SBΜ αξιολογούνται παρακάτω στις αιτιολογικές σκέψεις 176 έως 182.

(43) Η ανάλυση της Επιτροπής δείχνει ότι ακόμα και για θεωρούμενο "γενικής χρήσεως" εξοπλισμό όπως μια μηχανή SBM αιτιολογείται η εξέταση της αγοράς εξοπλισμού στα τμήματα τελικής χρήσης. Μια ανάλυση βασισμένη σε τμήματα τελικής χρήσης είναι ακόμα πιο σημαντική όταν συγκρίνεται με ολόκληρα συστήματα συσκευασίας προκειμένου να εκτιμηθεί κατά πόσον μπορεί να ανήκουν στην ίδια αγορά προϊόντος. Δεδομένου ότι κάθε ρευστό είδος έχει πολύ ιδιαίτερα χαρακτηριστικά που υπαγορεύουν τη διαθεσιμότητα δεδομένης μορφής συσκευασίας, είναι αναγκαίο να εξεταστούν τα τελικά προϊόντα προκειμένου να εκτιμηθεί κατά πόσον τα διάφορα υλικά συσκευασίας "θεωρούνται δυνάμενα να ανταλλαγούν ή να υποκατασταθούν από τον πελάτη, λόγω των χαρακτηριστικών των προϊόντων, των τιμών τους και της προγραμματισμένης χρήσης τους"(17). Είναι προφανές ότι ο πελάτης δεν αντιμετωπίζει μόνο μία επιλογή υλικών συσκευασίας που μπορούν να χρησιμοποιηθούν για τη συσκευασία δεδομένου ρευστού είδους διατροφής και, ως αποτέλεσμα, υλικά συσκευασίας ακατάλληλα για δεδομένο προϊόν ουδέποτε θα είναι σε θέση να ασκήσουν οιοδήποτε περιορισμό του ανταγωνισμού στο τμήμα του συγκεκριμένου προϊόντος. Συνεπώς, οι όροι του ανταγωνισμού μπορούν να διαφέρουν στο εσωτερικό κάθε τμήματος προϊόντος τελικής χρήσης(18).

(44) Υπό το πρίσμα των προαναφερθέντων, η Επιτροπή κατέληξε στο συμπέρασμα ότι η διάκριση βάσει της τελικής χρήσης αποτελεί σημαντικό αναλυτικό μέσο για την εκτίμηση της αγοράς εξοπλισμού συσκευασίας ρευστών ειδών διατροφής(19).

(45) Η ανάλυση στην παρούσα απόφαση εστιάζεται στα προϊόντα που μπορούν να συσκευάζονται τόσο σε χάρτινα κουτιά όσο και σε ΡΕΤ: ρευστά γαλακτοκομικά προϊόντα ("ΡΓΠ"), χυμοί και νέκταρ φρούτων ("χυμοί"), μη ανθρακούχα ποτά από φρούτα ή αρωματισμένα (ΠΦΑ) και έτοιμα προς κατανάλωση ροφήματα τσαγιού και καφέ ("ροφήματα τσαγιού/καφέ"). Τα κοινά τμήματα προϊόντος, ΡΓΠ, χυμοί, ΠΦΑ και ροφήματα τσαγιού/καφέ, αποτελούν μεγάλο μέρος του συνολικού τομέα ρευστών ειδών διατροφής· αντιπροσώπευαν περίπου το 40 % όλων των μη αλκοολούχων ποτών το 2000. Τα προϊόντα αυτά συσκευάζονταν εκ παραδόσεως σε χάρτινα κουτιά λόγω των ειδικών χαρακτηριστικών τους, ευαισθησία στο οξυγόνο και στο φως, και σήμερα συσκευάζονται διαρκώς περισσότερο σε ΡΕΤ λόγω των πρόσφατων βελτιώσεων στην τεχνολογία ΡΕΤ και της μεταβαλλόμενης ζήτησης εκ μέρους των καταναλωτών. Ο κλάδος ποτών αναφέρει αυτά τα ποτά ως "ευαίσθητα" ρευστά είδη διατροφής. Συνεπώς, η Επιτροπή εκτίμησε τον αντίκτυπο της πράξης με ιδιαίτερη αναφορά σε αυτά τα τμήματα τελικής χρήσης.

2.2. Ασηπτική και μη ασηπτική συσκευασία

(46) Μια σημαντική διάκριση για τη συσκευασία των ρευστών ποτών είναι κατά πόσον η πλήρωσή τους πραγματοποιείται υπό άσηπτες ή μη συνθήκες. Η ασηπτική συσκευασία ορίζεται εν γένει ως η επαφή προαποστειρωμένων προϊόντων με αποστειρωμένη συσκευασία και η τοποθέτηση του προϊόντος στη συσκευασία εντός άσηπτου περιβάλλοντος με σκοπό την πρόληψη της αναμόλυνσης. Η αποστείρωση συνεπάγεται την εξαφάνιση των μικροοργανισμών, που θα μπορούσαν να προκαλέσουν αργότερα την αλλοίωση του προϊόντος(20). Εξασφαλίζοντας την αποστείρωση, η ασηπτική πλήρωση ρευστών προϊόντων παρατείνει σημαντικά τη διάρκεια αποθήκευσης του προϊόντος. Η ασηπτική πλήρωση μπορεί να πραγματοποιηθεί με διάφορες συσκευασίες: γυάλινες φιάλες, χάρτινα κουτιά, φιάλες ΡΕΤ και ΗDPE. Τα χάρτινα κουτιά είναι το βασικό υλικό συσκευασίας που χρησιμοποιείται για ασηπτική πλήρωση κατέχοντας δεσπόζουσα θέση στην αγορά.

(47) Η ασηπτική πλήρωση χρησιμοποιείται κυρίως για τα λεγόμενα "ευαίσθητα" προϊόντα, συγκεκριμένα χυμούς (ή βασισμένα σε χυμούς ποτά) και ρευστά γαλακτοκομικά προϊόντα. Οι χυμοί και τα γαλακτοκομικά προϊόντα μπορούν επίσης να συσκευάζονται υπό μη άσηπτες συνθήκες, περίπτωση κατά την οποία απαιτείται διανομή εντός ψυκτικών θαλάμων. Τα περισσότερα άλλα προϊόντα συσκευάζονται υπό μη άσηπτες συνθήκες χωρίς να χρειάζεται διανομή υπό ψύξη.

(48) Οι χυμοί και τα ρευστά γαλακτοκομικά προϊόντα διαφέρουν από μία σημαντική άποψη: οι χυμοί είναι προϊόντα υψηλής οξύτητας ενώ τα ρευστά γαλακτοκομικά προϊόντα είναι προϊόντα χαμηλής οξύτητας. Τα προϊόντα χαμηλής οξύτητας απαιτούν αυστηρότερες άσηπτες συνθήκες. Αντίθετα προς τα προϊόντα υψηλής οξύτητας, στην περίπτωση των ρευστών γαλακτοκομικών προϊόντων χαμηλής οξύτητας, οιαδήποτε μη αποστείρωση οδηγεί στην παρουσία παθογόνων, που είναι επιβλαβή για την υγεία των καταναλωτών. Συνεπώς, η χρήση βιώσιμης άσηπτης διαδικασίας είναι ύψιστης σημασίας για τα ρευστά γαλακτοκομικά προϊόντα.

(49) Η Επιτροπή εξέτασε τη δυνατότητα υποκατάστασης μεταξύ ασηπτικής και μη ασηπτικής συσκευασίας σε προηγούμενες αποφάσεις(21) και κατέληξε στο συμπέρασμα ότι η ασηπτική συσκευασία συνιστά ξεχωριστή αγορά προϊόντος. Η διάκριση αυτή επιβεβαιώθηκε από το Πρωτοδικείο και το Δικαστήριο(22).

(50) Η προηγούμενη εκτίμηση της Επιτροπής εξακολουθεί να ισχύει και επιβεβαιώθηκε από την έρευνα αγοράς στην παρούσα υπόθεση. Συσκευασμένα υπό άσηπτες συνθήκες προϊόντα έχουν κατά πολύ μεγαλύτερη διάρκεια αποθήκευσης από προϊόντα συσκευασμένα υπό μη άσηπτες συνθήκες και ικανοποιούν διαφορετικές ανάγκες. Τυπικά, το γάλα σε ασηπτική συσκευασία έχει διάρκεια έξι μηνών, ενώ το γάλα σε μη ασηπτική συσκευασία έχει διάρκεια μικρότερη του ενός μηνός. Η διανομή είναι διαφορετική (διανομή σε θερμοκρασία περιβάλλοντος/υπό ψύξη), η γεύση επηρεάζεται σε σημαντικό βαθμό πράγμα που καθιστά τα προϊόντα σχεδόν μη ανταλλάξιμα από την πλευρά του πελάτη και η ελαστικότητα της ζήτησης είναι πολύ χαμηλή. Επιπλέον, δεν υπάρχει δυνατότητα υποκατάστασης από την πλευρά της προσφοράς (οι μηχανές ασηπτικής και μη ασηπτικής πληρώσεως χρησιμοποιούν πολύ διαφορετική τεχνολογία) και δεν είναι σε θέση όλοι οι προμηθευτές να παράγουν αμφότερους τους τύπους μηχανών, εφόσον η τεχνολογία ασηπτικής συσκευασίας είναι πολύ πιο πολύπλοκη.

(51) Στο επίπεδο του εξοπλισμού (μηχανές συσκευασίας σε χάρτινα κουτιά ή μηχανές πληρώσεως ΡΕΤ), η διάκριση μεταξύ ασηπτικής και μη ασηπτικής συσκευασίας έχει επίσης επιβεβαιωθεί από την έρευνα αγοράς. Όλοι οι συμμετέχοντες στην αγορά απάντησαν ότι δεν υπάρχει υποκατάσταση μεταξύ ασηπτικής και μη ασηπτικής πληρώσεως. Η άποψη αυτή δεν αμφισβητήθηκε από τα μέρη. Συνεπώς, συνάγεται ότι είναι λογικός ο κατακερματισμός της αγοράς σε συστήματα ασηπτικής και μη ασηπτικής συσκευασίας.

2.3. Συστήματα συσκευασίας που χρησιμοποιούν ΡΕΤ και συστήματα συσκευασίας που χρησιμοποιούν άλλα υλικά

(52) Το κοινοποιούν μέρος υποστηρίζει ότι συστήματα συσκευασίας που χρησιμοποιούν διαφορετικά υλικά, ιδίως τα συστήματα συσκευασίας σε χάρτινα κουτιά και τα συστήματα συσκευασίας σε ΡΕΤ, αποτελούν ξεχωριστές αγορές προϊόντος για τους σκοπούς της ανάλυσης της νομοθεσίας περί ανταγωνισμού. Η Tetra υποστηρίζει ότι κανένας προμηθευτής εξοπλισμού ΡΕΤ δεν έχει την ισχύ να επηρεάζει την επιλογή μιας εταιρείας παραγωγής ποτών μεταξύ συσκευασίας σε χάρτινα κουτιά και συσκευασίας σε ΡΕΤ. Η Tetra διατυπώνει εν προκειμένω την ακόλουθη αιτιολογία που βασίζεται σε δύο κύρια επιχειρήματα: i) ελάχιστη αλληλεπικάλυψη: το ΡΕΤ και τα χάρτινα κουτιά χρησιμοποιούνται για διαφορετικά τελικά προϊόντα με ελάχιστα κοινά προϊόντα και η χρήση του ΡΕΤ στα κοινά προϊόντα είναι περιορισμένη και δεν πρόκειται να αυξηθεί στο μέλλον· ii) δεν υπάρχουν περιορισμοί τιμολόγησης: ακόμα και με αλληλεπικάλυψη του κοινού προϊόντος και μελλοντική ανάπτυξη, τα συστήματα συσκευασίας σε ΡΕΤ και σε χάρτινα κουτιά αποτελούν διακεκριμένες αγορές προϊόντος και η τιμολόγηση του ενός δεν περιορίζει την τιμολόγηση του άλλου. Αυτό οφείλεται στο γεγονός ότι η βασική κινητήρια δύναμη για την επιλογή των συστημάτων συσκευασίας είναι η διαφοροποίηση της εμπορίας του τελικού προϊόντος, το σχήμα, η προβολή στην αγορά, η καταναλωτική ομάδα - στόχος κ.λπ.

(53) Η Επιτροπή συμφωνεί ότι τα συστήματα συσκευασίας που χρησιμοποιούν διάφορα υλικά για παράδειγμα το γυαλί και το μέταλλο αποτελούν διακεκριμένες σχετικές αγορές προϊόντος για την ανάλυση της νομοθεσίας περί ανταγωνισμού και ότι, συνεπώς, τα συστήματα συσκευασίας ΡΕΤ ανήκουν σε μια διακεκριμένη αγορά προϊόντος, καθώς η επιλογή κάθε υλικού συσκευασίας καθοδηγείται πρωτίστως από εκτιμήσεις εμπορίας. Όμως, η Επιτροπή δεν συμφωνεί ότι τα χάρτινα κουτιά και το ΡΕΤ δεν μοιράζονται κοινά τμήματα προϊόντος και ότι μπορεί να μην υπάρχει αλληλεπίδραση μεταξύ των δύο. Όπως εξηγείται παρακάτω στο τμήμα IV.3.3 για την ανάπτυξη του ΡΕΤ, η Επιτροπή θεωρεί ότι το ΡΕΤ θα αναπτυχθεί ταχέως στα ίδια τμήματα τελικής χρήσης όπως τα χάρτινα κουτιά. Δεδομένου ότι τα μέρη έχουν σημαντικές δραστηριότητες στους τομείς των χάρτινων κουτιών και του ΡΕΤ (η Tetra κατέχει δεσπόζουσα θέση στη συσκευασία σε χάρτινα κουτιά και η Sidel ηγετική θέση στον εξοπλισμό συσκευασίας σε ΡΕΤ), η Επιτροπή αποφάσισε να εξετάσει διεξοδικότερα την αλληλεπίδραση μεταξύ χάρτινων κουτιών και ΡΕΤ, καθώς και τη μελλοντική ανάπτυξη του ΡΕΤ στα παραδοσιακά τμήματα τελικής χρήσης των χάρτινων κουτιών.

3. ΑΛΛΗΛΕΠΙΔΡΑΣΗ PET ΚΑΙ ΧΑΡΤΙΝΩΝ ΚΟΥΤΙΩΝ

(54) Η έρευνα της Επιτροπής έδειξε ότι ο ισχυρισμός του κοινοποιούντος μέρους ότι υπάρχουν ελάχιστες αλληλεπικαλύψεις μεταξύ της πελατειακής βάσης του ΡΕΤ και της πελατειακής βάσης των χάρτινων κουτιών δεν είναι ορθός.

3.1. Αλληλεπικάλυψη τμημάτων του τελικού προϊόντος

(55) Το ΡΕT και τα χάρτινα κουτιά χρησιμοποιούνται εκ παραδόσεως για τη συσκευασία διάφορων ποτών. Αυτό οφείλεται κυρίως στα διαφορετικά υλικά χαρακτηριστικά αυτών των λύσεων συσκευασίας. Τα χάρτινα κουτιά είναι αδιαφανή και ως εκ τούτου κατάλληλα για ευαίσθητα στο οξυγόνο και το φως προϊόντα αλλά δεν έχουν αντοχή στην προσθήκη CO2. Το ΡΕΤ είναι διαφανές και έχει αντοχή στην προσθήκη CO2 αλλά εκ παραδόσεως είναι λιγότερο κατάλληλο για ευαίσθητα στο οξυγόνο και το φως ευαίσθητα προϊόντα. Αποτέλεσμα αυτού, τα χάρτινα κουτιά χρησιμοποιούνται κυρίως για ΡΓΠ (κυρίως άσπρο γάλα) και χυμούς ενώ το ΡΕΤ χρησιμοποιείται κυρίως για τα νερά (μη ανθρακούχα και μεταλλικά) και τα ΑΜΑΠ(23).

(56) Αυτό προκύπτει από τους πίνακες 1 και 2 παρακάτω(24) που δείχνουν τα σημαντικότερα ποτά που συσκευάζονται σε χάρτινα κουτιά και ΡΕΤ, αντιστοίχως. Τα προϊόντα που συσκευάζονται και σε χάρτινα κουτιά και σε ΡΕΤ αναγράφονται με μαύρα στοιχεία.

Πίνακας 1

Προϊόντα συσκευασμένα σε χάρτινα κουτιά στον ΕΟΧ το 1999

>ΘΕΣΗ ΠΙΝΑΚΑ>

Πίνακας 2

Προϊόντα συσκευασμένα σε PET στον ΕΟΧ το 1999

>ΘΕΣΗ ΠΙΝΑΚΑ>

(57) Από τους πίνακες 1 και 2 καθίσταται σαφές ότι το ΡΕΤ είναι κατάλληλο υλικό για τη συσκευασία όλων των προϊόντων που εκ παραδόσεως συσκευάζονται σε χάρτινα κουτιά. Συνεπώς, το ΡΕΤ εξεταζόμενο από την προοπτική του τομέα των χάρτινων κουτιών μπορεί να αποτελέσει δυνητικά εναλλακτικό ανταγωνιστικό υλικό για ολόκληρο το φάσμα των συσκευασμένων σε χάρτινα κουτιά προϊόντων.

(58) Τα βασικά κοινά τμήματα προϊόντος τελικής χρήσης για τα οποία τόσο το χαρτόνι όσο και το ΡΕΤ ενδείκνυνται ως υλικά συσκευασίας είναι τα ΡΓΠ, οι χυμοί, τα ΠΦΑ και τα ροφήματα τσαγιού/καφέ τα λεγόμενα "ευαίσθητα" ποτά(25). Αυτή η τυποποιημένη κατηγοριοποίηση χρησιμοποιείται ευρέως σε αναλύσεις του κλάδου, ανεξάρτητες μελέτες και ίδια υλικά της Sidel(26). Τα προϊόντα αυτά καλύπτουν σχεδόν το σύνολο των προϊόντων που συσκευάζονται σε χάρτινα κουτιά και αντιπροσωπεύουν σήμερα περίπου το 40 % του όγκου όλων των μη αλκοολούχων ποτών [νερά, ΑΜΑΠ, ΡΓΠ, χυμοί, ΠΦΑ και ροφήματα τσαγιού/καφέ (συμπεριλαμβανομένων αναψυκτικών για αθλητικές δραστηριότητες)]. Όλα αυτά μπορούν και συσκευάζονται σήμερα και σε ΡΕΤ. Επιπλέον, αυτές οι τέσσερις κατηγορίες είναι παρεμφερείς ως προς το ότι είναι όλα "ευαίσθητα" προϊόντα συσκευασμένα υπό άσηπτες ή μη συνθήκες αλλά διακρίνονται επίσης μεταξύ τους ως προς το ότι για κάθε κατηγορία τα ειδικά χαρακτηριστικά του προϊόντος υπαγορεύουν ελαφρώς διαφορετικές λύσεις συσκευασίας (οι χυμοί έχουν υψηλή οξύτητα ενώ τα ΡΓΠ χαμηλή, τα ΠΦΑ και το ice tea δεν χρειάζονται τον ίδιο βαθμό φραγμού οξυγόνο με τους χυμούς).

3.2. Η παρούσα χρήση PET στα κοινά τμήματα προϊόντος

(59) Το κοινοποιούν μέρος υποστηρίζει ότι, ακόμα και στα τμήματα προϊόντος που είναι κοινά για τη συσκευασία σε χάρτινα κουτιά και ΡΕΤ, η χρήση του ΡΕΤ είναι πολύ περιορισμένη και δεν θα αυξηθεί σημαντικά στο μέλλον. Ο λόγος οφείλεται κυρίως στις τεχνικές δυσχέρειες της ανάπτυξης φωτοφραγής για το άσηπτο γάλα χαμηλής οξύτητας που να είναι επαρκής για την προστασία του γάλακτος από το φως και ταυτόχρονα να προσφέρει μία λύση συσκευασίας αποτελεσματικού κόστους. Έτσι, σύμφωνα με την Tetra, μπορεί να αγνοηθεί η παρουσία του ΡΕΤ στα κοινά τμήματα προϊόντος.

(60) Η ανάλυση της Επιτροπής δεν υποστηρίζει την άποψη του κοινοποιούντος μέρους. Είναι αλήθεια ότι το ΡΕΤ δεν έχει ακόμα διεισδύσει σημαντικά στα βασικά προϊόντα συσκευασίας σε χάρτινα κουτιά (ΡΓΠ και χυμοί), κυρίως λόγω των ιστορικών τεχνικών περιορισμών του ΡΕΤ, που, μέχρι σήμερα, το καθιστούσαν ένα ατελές υλικό ιδίως για την άσηπτη πλήρωση. Ωστόσο, η έρευνα της Επιτροπής έδειξε ότι τα μέρη, οι ανταγωνιστές τους και τρίτοι συμπεριλαμβανομένων των μεγαλύτερων χημικών εταιρειών πραγματοποιούν σημαντικές επενδύσεις στην έρευνα για μια τεχνολογία φραγμού που θα επιτρέψει στο άσηπτο γάλα και τους άσηπτους χυμούς να συσκευάζονται σε ΡΕΤ υπό κατάλληλες τεχνικές και οικονομικές συνθήκες. Σύμφωνα με τους συμμετέχοντες στην αγορά, οι πρόσφατες και οι μελλοντικές βελτιώσεις στην τεχνολογία φραγμού καθώς και στις τεχνολογίες ασηπτικής συσκευασίας σε ΡΕΤ θα αλλάξουν την παρούσα κατάσταση.

(61) Επιπλέον, ας σημειωθεί ότι ήδη σήμερα είναι εφικτή η συσκευασία και η εμπορική πώληση σε φιάλες ΡΕΤ του νωπού γάλακτος, του αρωματισμένου γάλακτος, του ice tea, φρέσκων χυμών, χυμών μακράς διαρκείας (πλήρωση εν θερμώ), αρωματισμένων με φρούτα ποτών και αναψυκτικών για αθλητικές δραστηριότητες. Τα δύο τμήματα που παρουσιάζουν προς το παρόν τεχνικά προβλήματα όσον αφορά τη χρήση του ΡΕΤ είναι οι άσηπτοι χυμοί και το άσηπτο άσπρο γάλα (UHT).

(62) Για παράδειγμα, τα ακόλουθα επώνυμα προϊόντα με τα οποία πολλοί καταναλωτές είναι εξοικειωμένοι πρωτοεμφανίστηκαν συσκευασμένα σε ΡΕΤ, έχοντας εν μέρει μεταστραφεί από την πιο παραδοσιακή συσκευασία σε χάρτινα κουτιά.

Ρευστά γαλακτοκομικά προϊόντα

Campina - Stassano (Κάτω Χώρες, Bέλγιο), Parmalat (Ιταλία), Granarolo (Ιταλία)

Χυμοί και νέκταρ φρούτων

Χυμοί Del Monte (Ηνωμένο Βασίλειο), Pepsi Cola - χυμοί Tropicana (Ηνωμένο Βασίλειο), Coca Cola - Minute Maid (Bέλγιο), Gerber - Ocean Spray (Ηνωμένο Βασίλειο), Conserve Italia - Carioga/Derby/Jolly (Ιταλία), Parmalat - Santal (Ιταλία).

Ποτά από φρούτα ή αρωματισμένα (ΠΦΑ)

Schweppes - Oasis (Γαλλία, Ιταλία), Sunkist (Bέλγιο), Parmalat - Santa (Ιταλία), Glaxo - Ribena (Ηνωμένο Βασίλειο)

Ice tea

Liptons - Ice tea (Bέλγιο) Liptonice (Γερμανία, Ιταλία)

(63) Στη διάρκεια της έρευνας, η Tetra ζήτησε από την Canadean, μία εταιρεία συμβούλων στον κλάδο ποτών, να εκπονήσει μελέτη για την προηγούμενη και τη μελλοντική χρήση του ΡΕΤ στα κοινά τμήματα προϊόντος, ήτοι τα "ευαίσθητα" προϊόντα, στη Δυτική Ευρώπη.

(64) Η μελέτη επιβεβαιώνει ότι το ΡΕΤ χρησιμοποιείται ήδη σε όλα τα κοινά τμήματα προϊόντος, σε περιορισμένο βαθμό στα τμήματα ΡΓΠ και χυμών και σε μεγαλύτερο βαθμό στα τμήματα ΠΦΑ και τσαγιών.

(65) Σύμφωνα με τα στοιχεία της Canadean που προσκόμισε η Tetra(27), το 2000, τα βασικά προϊόντα ήσαν συσκευασμένα σε χάρτινα κουτιά, ενώ το ΡΕΤ αντιπροσώπευε μόλις το 0,5 % της συσκευασίας ρευστών γαλακτοκομικών προϊόντων (χάρτινα κουτιά 70 %, HDPE 17 %, γυάλινες φιάλες 7 %, μεταλλικά κουτιά 1 %, άλλα υλικά συσκευασίας 5 %). Το ίδιο έτος, το ΡΕΤ αντιπροσώπευε μόλις το 0,5 % της συσκευασίας χυμών (χάρτινα κουτιά 65 %, γυάλινες φιάλες περίπου 31 %, HDPE 2 %, μεταλλικά κουτιά 1 %).

(66) Η Canadean κατέληξε στο συμπέρασμα ότι για την περίοδο 1993-2000 η αγορά ΡΓΠ ήταν στατική, ότι η ανάπτυξη του ΗDPE επιβραδύνθηκε από τις πωλήσεις χάρτινων κουτιών και ότι το ΡΕΤ είχε μόλις οριακή επίπτωση και κυρίως στο γυαλί. Όσον αφορά τους χυμούς και το νέκταρ φρούτων, οι πωλήσεις χάρτινων κουτιών αυξήθηκαν παρά τα οφέλη για το ΡΕΤ και το ΗDPE εμφανώς εις βάρος του γυαλιού. Η ανάπτυξη της αγοράς την περίοδο 1993-2000 αφορούσε σχεδόν εξ ολοκλήρου τον τομέα χάρτινων κουτιών.

Πίνακας 3

Συνδυασμός συσκευασιών για ΡΓΠ και χυμούς και νέκταρ φρούτων το 2000((Η μελέτη της Canadean υποβλήθηκε στην Επιτροπή στις 24 Αυγούστου 2001.))

>ΘΕΣΗ ΠΙΝΑΚΑ>

(67) Σύμφωνα με την Tetra, 30,7 δισεκατ. λίτρα ΡΓΠ παρήχθησαν στην Κοινότητα το 2000, εκ των οποίων περίπου 50 % ήσαν μη άσηπτα και 50 % άσηπτα. Το αρωματισμένο γάλα αντιπροσώπευε 2,7 δισεκατ. λίτρα. Η χρήση του ΡΕΤ ήταν κυρίως μη ασηπτική και υπερέβαινε το 60 % κατ' όγκο.

(68) Όσον αφορά τους χυμούς, η Tetra εκτίμησε ότι 9 δισεκατ. λίτρα παρήχθησαν στην Κοινότητα το 2000, εκ των οποίων λιγότερο από 10 % ήσαν υπό ψύξη (μη άσηπτα). Άνω του 80 % της χρήσης του ΡΕΤ ήταν στο τμήμα των χυμών σε θερμοκρασία περιβάλλοντος.

(69) Η εικόνα που έδωσε η Canadean, είναι ήδη σήμερα πολύ διαφορετική για τα τμήματα των ΠΦΑ και τα ροφήματα τσαγιού/καφέ που δεν απαιτούν τις ίδιες ιδιότητες φραγμού με τα ΡΓΠ και τους χυμούς. Το ΡΕΤ έχει ήδη διεισδύσει σημαντικά σε αυτά τα τμήματα.

(70) Το 2000, στο τμήμα των ΠΦΑ, το ΡΕΤ αντιπροσώπευε το 20 % (χάρτινα κουτιά 42 %). Αναμένεται να αυξηθεί περίπου σε 22 % μέχρι το 2005 (χάρτινα κουτιά 37 %). Στο τμήμα των ροφημάτων τσαγιού/καφέ το ΡΕΤ αντιπροσώπευε το 25 % το 2000 (χάρτινα κουτιά 53 %) και η Canadean αναμένει να υπερβεί το 30 % μέχρι το 2005 (χάρτινα κουτιά 46 %). Η Canadean καταλήγει στο συμπέρασμα ότι για την περίοδο 1993-2000 η αγορά αναπτύχθηκε κυρίως όσον αφορά το πλαστικό καίτοι το γυαλί σημειώνει σημαντική πρόοδο. Το ΡΕΤ και το ΗDPE περιορίστηκαν από τις πωλήσεις χάρτινων κουτιών. Όσον αφορά τα ροφήματα τσαγιού/ καφέ, τα χάρτινα κουτιά κάλυψαν το μεγαλύτερο μέρος της αύξησης αλλά το ΡΕΤ μετατόπισε την υπάρχουσα ζήτηση χάρτινων κουτιών. Για την περίοδο 2001-2005, ο αντίκτυπος του ΡΕΤ αναμένεται να απειλήσει τον τομέα των χάρτινων κουτιών για αμφότερες τις ομάδες προϊόντων.

Πίνακας 4

Συνδυασμός συσκευασιών για μη ανθρακούχα ποτά από φρούτα ή αρωματισμένα, ice tea και καφέ το 2000((Η μελέτη της Canadean υποβλήθηκε στην Επιτροπή στις 24 Αυγούστου 2001.))

>ΘΕΣΗ ΠΙΝΑΚΑ>

(71) Σύμφωνα με την Tetra, 2,7 λίτρα ΠΦΑ παρήχθησαν στην Κοινότητα το 2000 εκ των οποίων άνω του 95 % ήσαν ποτά σε θερμοκρασία περιβάλλοντος. Η χρήση του ΡΕΤ ήταν κυρίως για ποτά σε θερμοκρασία περιβάλλοντος και κάλυψε άνω του 95 % κατ' όγκο. Για τα ροφήματα τσαγιού/καφέ, 2,3 δισεκατ. (συμπεριλαμβανομένων των αναψυκτικών για αθλητικές δραστηριότητες) παρήχθησαν στην Κοινότητα το 2000.

3.3. Ανάπτυξη του PET στα κοινά τμήματα προϊόντος

(72) Σύμφωνα με την Tetra, η χρήση του ΡΕΤ για ΡΓΠ και χυμούς δεν θα αυξηθεί σε σημαντικό βαθμό την επόμενη πενταετία. Η Tetra αναγνωρίζει ότι το ΡΕΤ μπορεί και χρησιμοποιείται σήμερα επιτυχώς για τη συσκευασία ΠΦΑ και ροφημάτων τσαγιού/καφέ.

3.3.1. Τεχνολογικές εκτιμήσεις

(73) Το κοινοποιούν μέρος υποστηρίζει ότι το ΡΕΤ δεν θα αυξηθεί λόγω τεχνικών περιορισμών.

(74) Όσον αφορά τα ΡΓΠ, η Tetra υποστηρίζει(28) ότι η φωτοφραγή είναι πολύ σημαντική. Η έκθεση στο φως οδηγεί σε αλλοίωση των βιταμινών και σχηματισμό οσμών λόγω της έκθεσης στο φως. Ο βαθμός αλλοίωσης της ποιότητας του γάλακτος εξαρτάται από το χρόνο και την ένταση της έκθεσης στο φως. Οι περιορισμοί αυτοί ισχύουν μόνο για το άσπρο γάλα UHT. H Tetra δέχεται ότι υπάρχουν τεχνικές λύσεις φωτοφραγής για το ΡΕΤ. Αυτό μπορεί να επιτευχθεί με ενδιάμεση σκοτεινόχρωμη στοιβάδα ή κάλυψη των φιαλών με μανδύα που περιλαμβάνει σκοτεινόχρωμη στοιβάδα. Όλες αυτές οι λύσεις είναι σήμερα τεχνικά εφικτές. Ωστόσο, σύμφωνα με το κοινοποιούν μέρος, συνεπάγονται υψηλό κόστος και πολύπλοκη τεχνολογία κατασκευής, επίταση των ζητημάτων ανακύκλωσης και κατάργηση της διαφάνειας της φιάλης που είναι ένα από τα σημαντικότερα πλεονεκτήματα των φιαλών ΡΕΤ. Επιπλέον, η τεχνολογία ασηπτικής πληρώσεως ΡΕΤ για προϊόντα χαμηλής οξύτητας (τα ΡΓΠ είναι προϊόντα χαμηλής οξύτητας) δεν έχει αναπτυχθεί επαρκώς. Η Tetra υποστηρίζει ότι καμία μηχανή ασηπτικής πληρώσεως ΡΕΤ δεν έχει αποδειχθεί βιώσιμη για τη συσκευασία προϊόντων χαμηλής οξύτητας ούτε και έχει εγκριθεί από τον FDA (ομοσπονδιακός οργανισμός φαρμάκων των ΗΠΑ). Ωστόσο, η Tetra αναγνωρίζει ότι ορισμένοι παραγωγοί μηχανών πληρώσεως, συμπεριλαμβανομένης της Sidel, διαθέτουν πλατφόρμες ασηπτικής πληρώσεως που καταρχήν θεωρούνται κατάλληλες για τη συσκευασία ΡΓΠ.

(75) Όσον αφορά τους χυμούς, η Tetra υποστηρίζει ότι απαιτείται φραγμός οξυγόνου. Οι χυμοί είναι ευαίσθητα στο οξυγόνο προϊόντα, πράγμα που μπορεί να επιφέρει απώλειες της βιταμίνης C και αλλαγές στο χρώμα και τη γεύση του προϊόντος. Η ευαισθησία των χυμών στο οξυγόνο ποικίλλει ανάλογα με τον τύπο των φρούτων. Οι πλέον ευαίσθητοι είναι οι χυμοί πορτοκαλιού και οι κοκκινόχρωμοι χυμοί (φραγκοστάφυλο, βακκίνιο, φράουλα). Σύμφωνα με την Tetra, υπάρχουν βιώσιμες τεχνολογίες φραγμού αλλά δεν έχουν αναπτυχθεί επαρκώς και παραμένουν δαπανηρές. Επιπλέον, η Tetra υποστηρίζει ότι η ασηπτική τεχνολογία για χυμούς έχει ορισμένους περιορισμούς.

(76) Η έρευνα της Επιτροπής επιβεβαίωσε μόνον εν μέρει τους ισχυρισμούς της Tetra. Είναι αλήθεια ότι η ασηπτική τεχνολογία για την πλήρωση προϊόντων υψηλής οξύτητας βρίσκεται υπό ανάπτυξη. Είναι επίσης ορθό ότι το άσπρο γάλα UHT απαιτεί φωτοφραγή και ότι οι χυμοί απαιτούν φραγμό οξυγόνου.

(77) Ωστόσο, η έρευνα της Επιτροπής έδειξε ότι αυτοί οι περιορισμοί δεν ισχύουν για μεγάλα τμήματα των σχετικών τμημάτων "ευαίσθητου" προϊόντος. Ειδικότερα, το νωπό γάλα (που αποτελεί το 40-50 % της συνολικής αγοράς γάλακτος στον ΕΟΧ) που διανέμεται σε αλυσίδα ψύξης δεν θέτει τα ίδια προβλήματα. Το νωπό γάλα μπορεί και συσκευάζεται ήδη επιτυχώς σε τυποποιημένο ΡΕΤ χωρίς ιδιότητες φραγμού. Ούτε και το αρωματισμένο άσηπτο γάλα θέτει ιδιαίτερα προβλήματα και σήμερα συσκευάζεται σε ΡΕΤ.

(78) Η έρευνα της Επιτροπής έδειξε επίσης ότι οι τεχνικοί περιορισμοί που προβάλλει η Tetra (φωτοφραγή, προβλήματα ασηπτικής πληρώσεως και φραγμός οξυγόνου) έχουν ήδη αντιμετωπιστεί και ότι οι τεχνολογίες σύντομα θα βελτιωθούν.

3.3.1.1. Φωτοφραγή

(79) Όσον αφορά τη φωτοφραγή, η Επιτροπή διαπίστωσε ότι είναι ήδη τεχνικά εφικτή η συσκευασία άσηπτου γάλακτος με τη χρήση πολυστρωματικών φραγμών. Η φιάλη έχει λευκή επίστρωση στο εξωτερικό, και συνήθως λευκή στοιβάδα στο εσωτερικό, έτσι ώστε να προστατεύει το γάλα από το φως. Αυτός ο τύπος συσκευασίας παρέχει κατάλληλη προστασία αλλά έχει δύο βασικά μειονεκτήματα. Πρώτον, είναι πολύ δαπανηρή, πράγμα που αποτελεί το λόγο για τον οποίο χρησιμοποιείται κυρίως μόνο για προϊόντα καλύτερης ποιότητας (όπως το βουτυρόγαλα) και, δεύτερον, εξακολουθεί να έχει κάποιους περιορισμούς στην ανακύκλωση. Παρά τους περιορισμούς αυτούς, μια μεγάλη ευρωπαϊκή γαλακτοκομική επιχείρηση έχει ήδη εισάγει φιάλη ΡΕΤ με φωτοφραγή για μεγάλες συσκευασίες γάλακτος υπό την εμπορική επωνυμία Stassano που κυκλοφορεί σε ολλανδικές υπεραγορές.

(80) Ανεξάρτητη μελέτη που εκπόνησαν το πολυτεχνικό ινστιτούτο και το Πανεπιστήμιο της Βιρτζίνια (2001)(29) σύγκρινε τη διατήρηση του αρώματος στο γάλα μεγαλύτερης διάρκειας αποθήκευσης που είναι συσκευασμένο σε ΗDPE (ένα αναγνωρισμένο υλικό για τη συσκευασία γάλακτος UHT) και σε PET. Στη μελέτη σημειώνεται ότι "το ΡΕTE(30)έχει πολλά πλεονεκτήματα έναντι του ΗDPE στο οποίο συσκευάζεται συνήθως το γάλα. Έχει σημαντική μηχανική αντοχή και είναι ελαφρό, διάφανο και σχετικά αεροστεγές. Ένα άλλο πλεονέκτημα είναι ότι οι καταναλωτές μπορούν να βλέπουν το προϊόν, πράγμα που δεν ισχύει για το κεχρωσμένο ΗDPE. Στόχος της μελέτης ήταν να καθοριστεί κατά πόσον η ανάπτυξη ορισμένων οσμών και συναφών αρωματικών ενώσεων στο γάλα σχετιζόταν με το υλικό συσκευασίας)". Η μελέτη καταλήγει στο συμπέρασμα ότι "τα υλικά ΡΕΤΕ με καφετιά χρώση είναι πολύ αποτελεσματικά για την προστασία του αρώματος του γάλακτος έναντι της οξείδωσης. Η ενσωμάτωση παράγοντος δέσμευσης της υπεριώδους ακτινοβολίας επέφερε επίσης βελτιωμένη προστασία του αρώματος συγκριτικά προς το συνήθως χρησιμοποιούμενο υλικό ΗDPE αλλά ήταν λιγότερο αποτελεσματική από το πορτοκαλόχρουν ΡΕΤΕ. Οι ιδιότητες υψηλότερης αεροφραγής του ΡΕΤΕ σε συνδυασμό με την προστασία έναντι της οξείδωσης από το φως υποδηλώνουν ότι το πορτοκαλόχρουν ΡΕΤΕ ή το PETE-UV είναι αποτελεσματικά υλικά για τη συσκευασία γάλακτος μεγαλύτερης διάρκειας αποθήκευσης".

3.3.1.2. Ασηπτική τεχνολογία

(81) Η Επιτροπή διαπίστωσε ότι η τεχνολογία ασηπτικής πληρώσεως ΡΕΤ υπάρχει ήδη τόσο για τα προϊόντα χαμηλής οξύτητας όσο και για τα προϊόντα υψηλής οξύτητας. Η Sidel επιβεβαίωσε ότι, καίτοι προς το παρόν δεν υπάρχει καμία λύση που να επιτρέπει στο ΡΕΤ να χρησιμοποιείται σε προσιτό κόστος για τη συσκευασία γάλακτος UHT, δεν υπάρχουν υπερισχύοντες τεχνικοί λόγοι για τους οποίους το ΡΕΤ δεν πρέπει να χρησιμοποιείται για το γάλα UHT, ενώ χρησιμοποιείται ήδη για το αρωματισμένο γάλα.

(82) Τα μέρη δραστηριοποιούνται στον τομέα αυτό και μπορούν να προσφέρουν μηχανές ασηπτικής πληρώσεως ΡΕΤ για προϊόντα χαμηλής και υψηλής οξύτητας. Όσον αφορά τα προϊόντα χαμηλής οξύτητας, η Tetra υποστηρίζει ότι καμία μηχανή πληρώσεως δεν αποδείχθηκε βιώσιμη για την πλήρωση προϊόντων χαμηλής οξύτητας. Ωστόσο, η Tetra αναγνώρισε ότι ορισμένοι παραγωγοί μηχανών πληρώσεως έχουν πλατφόρμες ασηπτικής πληρώσεως που μπορούν να χρησιμοποιηθούν για την πλήρωση προϊόντων χαμηλής οξύτητας. Πράγματι, η Επιτροπή διαπίστωσε (και η Tetra αναγνώρισε) ότι η μηχανή πληρώσεως της Tetra, η RFA-40, χρησιμοποιήθηκε επιτυχώς στην Ασία για την πλήρωση προϊόντων χαμηλής οξύτητας, όπως το γαλακτούχο τσάι χαμηλής οξύτητας. Η πλήρωση αυτών των προϊόντων υπό άσηπτες συνθήκες είναι ευκολότερη από την αντίστοιχη των ΡΓΠ. Η Tetra(31) διερευνά συνεχώς το πεδίο για την εφαρμογή μιας βιώσιμης λύσης ασηπτικής πληρώσεως ΡΕΤ για τα ΡΓΠ.

(83) Πράγματι, πολλές εταιρείες δραστηριοποιούνται στην προώθηση της χρήσης ΡΕΤ για ρευστά γαλακτοκομικά προϊόντα συμπεριλαμβανομένης της εξεύρεσης λύσεων για τη συσκευασία γάλακτος UHT. Σε ανεξάρτητη μελέτη αναφέρεται: "Υπάρχει ελάχιστη αμφιβολία ότι η ασηπτική συσκευασία σε πλαστικές φιάλες είναι σήμερα ένας από τους δυναμικότερους τομείς συσκευασίας ειδών διατροφής. Όχι μόνον ο αριθμός των εγκαταστάσεων θα συνεχίσει να κλιμακώνεται με ταχείς ρυθμούς αλλά και το πεδίο των προϊόντων θα συνεχίσει να αυξάνει. Εταιρείες όπως οι Sidel/Remy, Stork, Serac, Shibuya και TetraPak επιδιώκουν δυναμικά να επιτύχουν τις αναγκαίες τεχνικές αλλαγές ώστε να καταστεί δυνατή η συσκευασία ειδών διατροφής χαμηλής οξύτητας που δεν αλλοιώνονται κατά την αποθήκευση στα μέσα πληρώσεως που διαθέτουν. Αυτή η έκρηξη στη δραστηριότητα της αγοράς καθοδηγείται από την προτίμηση των καταναλωτών για τις πλαστικές φιάλες και τα οικονομικά πλεονεκτήματα της ασηπτικής συσκευασίας υπερτερούν εκείνων της πληρώσεως εν θερμώ ..."(32).

(84) Επιπλέον, το γάλα μεγαλύτερης διάρκειας αποθήκευσης (ΜΔΑ) συσκευάζεται διαρκώς περισσότερο σε ΡΕΤ. Το γάλα ΜΔΑ είναι μη άσηπτο προϊόν σε θερμοκρασία διαφορετική από εκείνη του περιβάλλοντος που συσκευάζεται υπό υπερκαθαρές συνθήκες, πράγμα που εξασφαλίζει μεγαλύτερη διάρκεια αποθήκευσης (γύρω στις 30 ημέρες). Συνεπώς, το ΜΔΑ είναι μια ενδιάμεση λύση μεταξύ άσηπτου και νωπού γάλακτος. Η Sidel πώλησε [...]* μηχανές Combi SRU [...]* για τη συσκευασία αρωματισμένου γάλακτος ΜΔΑ (σοκολάτα Νesquick και γάλα αρωματισμένο με μπανάνα). Η εταιρεία Lehman Brothers ανέφερε ότι: "Ο αντίκτυπος ήταν διπλασιασμός της ταχύτητας παραγωγής σε σχέση με τα χρησιμοποιούμενα στο παρελθόν χάρτινα κουτιά, ευελιξία στο σχεδιασμό της συσκευασίας, βελτιωμένη αποδοτικότητα και μεγαλύτερη διάρκεια αποθήκευσης για μεγαλύτερη σειρά προϊόντων."(33). Η Επιτροπή γνωρίζει από τρίτους ότι το γάλα ΜΔΑ συσκευάζεται σήμερα σε ΡΕΤ σε ορισμένες ευρωπαϊκές χώρες. Στις Κάτω Χώρες, για παράδειγμα, το γάλα διάρκειας αποθήκευσης ενός μηνός συσκευάζεται σε καθαρό ΡΕΤ.

(85) Όσον αφορά τους χυμούς, το ΡΕΤ μπορεί να χρησιμοποιηθεί για τους χυμούς μακράς διαρκείας που η πλήρωσή τους πραγματοποιείται υπό άσηπτες συνθήκες. Τέτοια προϊόντα διατίθενται ήδη στην αγορά (Minute Maid 1 λίτρου στη Γαλλία, Tropicana στο Ηνωμένο Βασίλειο και Sinaasappelsap στο Βέλγιο). Η τεχνολογία φραγμού είναι διαθέσιμη. Πράγματι η μηχανή Combi SRA που ανέπτυξε η Sidel προορίζεται για προϊόντα μεγαλύτερης διάρκειας αποθήκευσης που συσκευάζονται υπό άσηπτες συνθήκες (τσάι, αρωματισμένα νερά, ισοτονικά διαλύματα, χυμοί και πιθανόν γαλακτοκομικά προϊόντα με συσκευασία φραγμού υπεριώδους ακτινοβολίας). Η Sidel έχει ήδη πωλήσει [...]* μηχανές Combi SRA [...]* για τη συσκευασία άσηπτου τσαγιού και χυμού πορτοκαλιού.

3.3.1.3. Φραγμός οξυγόνου

(86) Όσον αφορά τις τεχνολογίες φραγμού οξυγόνου, η Tetra δεν ισχυρίζεται ότι δεν υπάρχουν. Συμμετέχοντες στην αγορά επιβεβαίωσαν ότι με την υπάρχουσα τεχνολογία φραγμού το ΡΕΤ χρησιμοποιείται σήμερα για πολλούς τύπους "ευαίσθητων" προϊόντων όπως τα ΠΦΑ, τα ροφήματα τσαγιού και καφέ και ορισμένοι χυμοί και ΡΓΠ. Οι πλέον προβληματικοί τομείς χρήσης είναι οι φυσικοί χυμοί.

(87) Η έρευνα της Επιτροπής έδειξε ότι θα υπάρχουν συνεχείς βελτιώσεις στην τεχνολογία φραγμού ΡΕΤ. Αυτό θα καταστήσει το ΡΕΤ ένα ακόμα πιο κατάλληλο υλικό για τη συσκευασία ΡΓΠ και χυμών. Η έρευνα έδειξε ότι οι περισσότερες εταιρείες που δραστηριοποιούνται στη συσκευασία σε ΡΕΤ παρέχουν ήδη λύσεις τεχνολογίας φραγμού. Πράγματι, τόσο η Tetra όσο και η Sidel έχουν αναπτύξει επιτυχείς τεχνολογίες φραγμού χρησιμοποιώντας επικαλύψεις πλάσματος. Η Επιτροπή διαπίστωσε ότι υπάρχουν περισσότερες από 20 εταιρείες που δραστηριοποιούνται σε αυτό τον τομέα με διάφορες λύσεις φραγμού. Η τεχνολογία με τις καλύτερες προοπτικές στο μέλλον είναι μια μονοστρωματική ρητίνη ΡΕΤ που περιλαμβάνει τις απαιτούμενες ιδιότητες φραγμού. Οι τεχνολογίες αυτές πιθανόν να διατεθούν σύντομα στο εμπόριο και να αλλάξουν ριζικά το τοπίο των φραγμών του ΡΕΤ.

(88) Υπό το πρίσμα των προαναφερομένων, η Επιτροπή κατέληξε στο συμπέρασμα ότι τόσο η τεχνολογία ασηπτικής πληρώσεως όσο και η τεχνολογία φραγμού επιτρέπει σήμερα στο ΡΕΤ να χρησιμοποιείται για τη συσκευασία ΡΓΠ, χυμών, ΠΦΑ και ροφημάτων τσαγιού/καφέ και, επιπλέον, ότι αμφότερες οι τεχνολογίες θα συνεχίσουν να βελτιώνονται ταχέως και συνεχώς στο άμεσο μέλλον.

3.3.2. Θέματα κόστους

(89) Το κοινοποιούν μέρος υποστήριξε ότι ένας από τους λόγους για τους οποίους το ΡΕΤ δεν θα αναπτυχθεί ταχέως στο μέλλον εις βάρος των χάρτινων κουτιών είναι το υψηλότερο κόστος του. Η Tetra εκπόνησε μια μελέτη κόστους, η οποία καταλήγει στο συμπέρασμα ότι το κόστος παραγωγής μιας φιάλης ΡΕΤ είναι σημαντικά υψηλότερο από το αντίστοιχο της συσκευασίας σε χάρτινο κουτί. Για ένα λίτρο άσηπτου χυμού, για παράδειγμα, το κόστος υπερέβη κατά 50 % το αντίστοιχο του ΡΕΤ, όπου το επιπλέον κόστος προκύπτει από αναλώσιμα λόγω της ανάγκης της ετικέτας και ενός βιδωτού πώματος, και από το υψηλότερο κόστος εξοπλισμού. Μεγάλο μέρος της διαφοράς του κόστους αποδόθηκε στη μέθοδο πληρώσεως/SBM. Παρεμφερή αποτελέσματα διαπιστώθηκαν σε μικρότερες συσκευασίες και μη ασηπτικές μεθόδους τόσο για τους χυμούς όσο και για το γάλα.

(90) Στην έκθεση Warrick(34) διαπιστώθηκε ότι, για την ασηπτική συσκευασία, "το PET είναι σήμερα κατά 30-40 % ακριβότερο από το χαρτόνι" και αναφέρεται ότι για να είναι ανταγωνιστικό επί του συνολικού κόστους, η τιμή της συσκευασίας πρέπει να είναι 5-10 % χαμηλότερη από το κόστος του άσηπτου χάρτινου κουτιού, προκειμένου να αντισταθμιστεί το χαμηλότερο κόστος διανομής των συστημάτων συσκευασίας σε χάρτινα κουτιά. Η έκθεση αναφέρει ότι ακόμα και με μειωμένη τιμή των φιαλών με φραγμό λόγω του υψηλότερου όγκου παραγωγής, το κόστος παραμένει περίπου κατά 20 % υψηλότερο από το αντίστοιχο των χάρτινων κουτιών. Σε αυτή τη βάση, η έκθεση καταλήγει ότι "οιαδήποτε χρήση [φιαλών PET] θα περιοριστεί σε εξειδικευμένες αγορές ..."(35). Μεταξύ των βασικών δυνατοτήτων για τη συσκευασία άσηπτου γάλακτος είναι "πιθανή δυνατότητα για ένα προϊόν ΜΔΑ σε θερμοκρασία περιβάλλοντος - πλήρωση υπό άσηπτες συνθήκες σε μια φιάλη χωρίς φραγμό"(36).

(91) Η Επιτροπή εξέτασε το βαθμό στον οποίο θα ήταν εφικτό, σήμερα και στο μέλλον, να προσφερθεί ΡΕΤ σε τιμή ανταγωνιστική με αυτή των χάρτινων κουτιών.

(92) Η έρευνα αγοράς της Επιτροπής δεν παρείχε σαφή εικόνα του σχετικού κόστους των συστημάτων συσκευασίας σε ΡΕΤ και σε χάρτινα κουτιά. Ορισμένοι συμμετέχοντες στην αγορά ανέφεραν ότι για τις περισσότερες εφαρμογές, και ιδίως για προϊόντα που απαιτούν φραγμό, το ΡΕΤ είναι πιο δαπανηρό. Οι περισσότεροι από τους συμμετέχοντες, όμως, δεν ήσαν σε θέση να καθορίσουν τις ακριβείς διαφορές κόστους· για πολλούς, αυτό οφειλόταν στο ότι δεν είχαν εμπειρία σε αμφότερα τα υλικά. Ωστόσο, ορισμένοι τρίτοι (ιδίως οι έχοντες μεγαλύτερη εμπειρία στο ΡΕΤ) ενημέρωσαν την Επιτροπή ότι γι' αυτούς το ΡΕΤ είναι σήμερα φθηνότερο από τα χάρτινα κουτιά. Ένας παραγωγός ice tea ανέφερε ότι το σύνηθες κόστος ανά τιμή συσκευασίας για τυποποιημένο ΡΕΤ 1,5 λίτρου ήταν κατά 25 % φθηνότερο από το χάρτινο κουτί του ενός λίτρου. Ένας άλλος παραγωγός ice tea ανέφερε για τα ίδια προϊόντα ότι η τιμή ΡΕΤ ήταν κατά 33 % φθηνότερη από αυτή των χάρτινων κουτιών. Ένας γαλακτοπαραγωγός ανέλαβε την εκπόνηση μελέτης που συγκρίνει το κόστος χάρτινων κουτιών και ΡΕΤ για συσκευασία ενός λίτρου άσηπτου γάλακτος με βάση διάφορες τεχνολογίες και σχέδια, η οποία έδειξε σαφώς ότι το ΡΕΤ είναι φθηνότερο σε ορισμένες περιπτώσεις και υψηλά ανταγωνιστικό σε άλλες. Η μελέτη αυτή δεν επιβεβαίωσε τις μεγάλες διαφορές μεταξύ ΡΕΤ και χάρτινων κουτιών που ανέφερε το κοινοποιούν μέρος.

(93) Η Tetra υποστήριξε επίσης ότι το κόστος συσκευασίας αντιπροσωπεύει μικρό ποσοστό (περίπου 10 %) του κόστους του τελικού προϊόντος. Συνεπώς, εν προκειμένω φαίνεται ότι δεν υπάρχει λόγος για τον οποίο οι μικρές διαφορές κόστους μεταξύ συστημάτων συσκευασίας σε ΡΕΤ και σε χάρτινα κουτιά θα έπρεπε να οδηγήσουν σε σημαντικές διαφορές τιμών του προϊόντος που πωλείται λιανικώς σε υπεραγορές. Ο λόγος για τον οποίο τα συσκευασμένα σε ΡΕΤ προϊόντα είναι ακριβότερα από τα συσκευασμένα σε χάρτινα κουτιά προϊόντα είναι επειδή οι εταιρείες παραγωγής ποτών τα διέθεταν αρχικά ως προϊόντα καλύτερης ποιότητας για άντληση υψηλότερων κερδών από αυτές τις γραμμές παραγωγής. Καθώς το ΡΕΤ καθιερώνεται στην αγορά, αναμένεται ότι μπορεί να απευθυνθεί και σε τμήματα προϊόντος εκτός αυτών του προϊόντος καλύτερης ποιότητας. Στην Ιταλία και την Αυστραλία όπου το ΡΕΤ για το νωπό γάλα έχει καθιερωθεί δεν υπάρχει σχεδόν καμία διαφορά τιμής μεταξύ του νωπού γάλακτος που είναι συσκευασμένο σε χάρτινα κουτιά και του νωπού γάλακτος που είναι συσκευασμένο σε ΡΕΤ.

(94) Παράδειγμα πρόσφατης εισαγωγής του ΡΕΤ είναι η γαλακτοκομική επιχείρηση OLMA στην Τσεχική Δημοκρατία. Η OLMA ξεκίνησε πρόσφατα τη συσκευασία του νωπού γάλακτος και της πόσιμης γιαούρτης σε ΡΕΤ. Ανέφερε ότι "το κόστος της νέας φιάλης ΡΕΤ σε σύγκριση με ένα τυποποιημένο χάρτινο κουτί αγοράς είναι κατά 30-40 % [υψηλότερο], αλλά το γεγονός αυτό δεν έχει απολύτως καμία σημασία για το νέο σχεδιασμό της παραγωγής μας. Εάν καταφέρουμε να αυξήσουμε το μερίδιο μας στην αγορά νωπού γάλακτος από 3 σε 11 %, τότε το συνολικό κόστος που συνεπάγεται το σχέδιο θα καταστεί σχετικό"(37). Η εισαγωγή στην αγορά από την OLMA νωπού γάλακτος σε φιάλες ΡΕΤ υπήρξε κατά πολύ επιτυχέστερη της αναμενόμενης, "η τεράστια ζήτηση εκ μέρους εμπόρων λιανικής πώλησης και καταναλωτών για την ελκυστική, διάφανη και ελαφρά φιάλη" οδήγησε σύντομα στην ανάγκη μεγαλύτερης παραγωγικής ικανότητας. Η OLMA έδωσε παραγγελία για επιπλέον γραμμή παραγωγής ΡΕΤ στην Εlopak Plastic Systems(38).

3.3.2.1. Σύγκριση του κόστους του ΗDPE

(95) Η Tetra χρησιμοποιεί επίσης επιχειρήματα σχετικά με το κόστος για να υποστηρίξει ότι το ΡΕΤ δεν θα αναπτυχθεί στην αγορά γάλακτος λόγω του υψηλότερου κόστους του συγκριτικά προς το ΗDPE. Η Tetra υποστηρίζει επίσης ότι το ΡΕΤ είναι κατά 10 % και πλέον ακριβότερο του ΗDPE. Στην απάντησή της η Tetra απαριθμεί τα πλεονεκτήματα του ΗDPE για την ασηπτική συσκευασία γαλακτοκομικών προϊόντων. Το ΗDPE έχει σημαντικά χαμηλότερο κόστος από το επεξεργασμένο με φραγμό ΡΕΤ, μηχανές ασηπτικής πληρώσεως για το ΗDPE ήδη υπάρχουν, το ΡΕΤ δεν μπορεί να έχει έκκεντρους λαιμούς ή λαβές όπως το ΗDPE, η μέθοδος αποστείρωσης για το ΗDPE είναι απλούστερη και λιγότερο ευαίσθητη απ' ό,τι για το ΡΕΤ και, τέλος, το χρωματισμένο ΡΕΤ δύσκολα ανακυκλώνεται.

(96) Η μελέτη της PCI(39) εξέτασε επίσης τον τρόπο σύγκρισης του ΡΕΤ με το ΗDPE και διαπίστωσε ότι το ΡΕΤ προσφέρει την ίδια λειτουργία με το ΗDPE, αλλά με καλύτερη συνολική εμφάνιση. Οι διαφανείς φιάλες τονίζουν τη φρεσκάδα του προϊόντος και προσφέρουν ξεχωριστή ελκυστική εμφάνιση στις προθήκες. Η μελέτη αναφέρει ότι η διαφορά κόστους είναι περίπου 10 % για τη συσκευασία συνολικά. Αυτή η αλληλουχία ιδιοτήτων έστρεφε μέχρι σήμερα το ΡΕΤ σε ορισμένα μόνο μέρη της αγοράς γαλακτοκομικών προϊόντων όπου οι συγκεκριμένες ιδιότητες προσφέρουν σαφές πλεονέκτημα έναντι των εναλλακτικών λύσεων. Τα τμήματα αυτά περιλαμβάνουν το νωπό γάλα με καλύτερες ιδιότητες σε συσκευασίες μικρότερες του ενός λίτρου, γαλακτούχα ποτά τόσο σε οικογενειακή συσκευασία όσο και σε ατομική συσκευασία και γαλακτούχα ροφήματα για παιδιά σε ατομική συσκευασία(40).

(97) Η έρευνα αγοράς της Επιτροπής επιβεβαίωσε την άποψη της PCI ότι το ΡΕΤ έχει πλεονεκτήματα εμπορίας έναντι του ΗDPE, ιδίως, όπου μπορεί να επιτευχθεί η προβολή. Στο βαθμό που τα πλεονεκτήματα εμπορίας υφίστανται, δεν υπάρχει κανένας λόγος για τον οποίο αυτό το ελαφρώς υψηλότερο κόστος του ΡΕΤ έναντι του ΗDPE μπορεί να παρεμποδίσει τις προοπτικές ανάπτυξης του ΡΕΤ. Πράγματι, το υψηλότερο κόστος του ΗDPE συγκριτικά προς τα χάρτινα κουτιά δεν ανέκοψε την ταχεία ανάπτυξη του ΗDPE εις βάρος των χάρτινων κουτιών στη Γαλλία. Στον ισχυρισμό της, της 3ης Οκτωβρίου 2001, η Tetra ανέφερε ένα παράδειγμα από τη γαλλική αγορά άσηπτου γάλακτος που δείχνει ότι το ΗDPE έχει κερδίσει σήμερα μερίδιο αγοράς που προσεγγίζει το 30 %. Το ΗDPE για ένα λίτρο άσηπτου γάλακτος ήταν κατά 20 % ακριβότερο από το διάτρητο χάρτινο κουτί. Παρ' όλη αυτή τη διαφορά κόστους το άσηπτο γάλα που είναι συσκευασμένο σε ΗDPE διείσδυσε επιτυχώς στη γαλλική αγορά γάλακτος εις βάρος των χάρτινων κουτιών.

3.3.2.2. Κόστος των επενδύσεων

(98) Η Tetra εξέτασε το επίπεδο των επενδύσεων που απαιτούνται για την επίτευξη του είδους της ανάπτυξης του ΡΕΤ που εκτίμησε η Επιτροπή και το βρίσκει μη ρεαλιστικό. Η Tetra χρησιμοποιεί την αγορά γάλακτος στον ΕΟΧ ως παράδειγμα για τις απαιτούμενες επενδύσεις. Η Tetra υποστηρίζει ότι, προς το παρόν, υπάρχουν περίπου 4000 μηχανές πληρώσεως σε χάρτινα κουτιά εγκατεστημένες σε γαλακτοκομικές επιχειρήσεις σε ολόκληρο τον ΕΟΧ. Εάν το ΡΕΤ αντιπροσωπεύει το 50 % της συνολικής συσκευασίας γάλακτος μέχρι το 2005, αυτό σημαίνει ότι 2000 παραγωγικές γραμμές πληρώσεως σε χάρτινα κουτιά θα πρέπει να αντικατασταθούν εντός των προσεχών τριών ετών (εννέα έως δώδεκα μήνες ο απαιτούμενος χρόνος για να καταστεί η γραμμή παραγωγής λειτουργική). Καθώς οι παραγωγικές γραμμές πληρώσεως ΡΕΤ λειτουργούν κατά μέσον όρο κάπως ταχύτερα απ' ό,τι οι παραγωγικές γραμμές πληρώσεως σε χάρτινα κουτιά, αυτό σημαίνει ότι θα πρέπει να εγκατασταθούν γύρω στις 1500 παραγωγικές γραμμές πληρώσεως σε ΡΕΤ. Το μέσο κόστος για μια παραγωγική γραμμή πληρώσεως ΡΕΤ χαμηλής οξύτητας ανέρχεται σε 10 εκατ. ευρώ. Αυτό σημαίνει ότι οι συνολικές επενδύσεις που απαιτούνται για τις γαλακτοκομικές επιχειρήσεις του ΕΟΧ μόνο για την αντικατάσταση των παραγωγικών γραμμών συσκευασίας ανέρχονται σε 15 δισεκατ. ευρώ. Θα υπάρχει επιπλέον κόστος που θα προκύψει από μια τέτοια μεταστροφή, όπως το κόστος από την αλλαγή της αλυσίδας υλικοτεχνικής υποστήριξης και της στρατηγικής για την εμπορία.

(99) Η Επιτροπή πιστεύει ότι η ανάλυση αυτή είναι εσφαλμένη από πολλές απόψεις. Πρώτον, η Επιτροπή δεν προβλέπει αύξηση κατά 50 % στην κοινοποίηση αιτιάσεων(41). Δεύτερον, οι παραγωγικές γραμμές πληρώσεως PET δεν θα αντικαταστήσουν μόνο τα χάρτινα κουτιά αλλά και τις γυάλινες φιάλες, τα μεταλλικά κουτιά και το ΗDPE. Τρίτον, καίτοι η κατανάλωση απλού άσπρου γάλακτος σε μεγαλύτερες συσκευασίες δεν αναμένεται να αυξηθεί σημαντικά, η κατανάλωση γάλακτος σε ατομικές συσκευασίες και αρωματισμένου γάλακτος, για παράδειγμα, αναμένεται να αυξηθεί ταχύτερα σύμφωνα με τη μελέτη της PCI. Συνεπώς, η παραγωγική ικανότητα τέτοιων προϊόντων δεν χρειάζεται κατ' ανάγκη να αντικαταστήσει την υπάρχουσα ικανότητα. Τέταρτον, οι επενδύσεις σε νέες γραμμές παραγωγής δεν φαίνεται να αποτρέπουν την ταχεία ανάπτυξη του ΡΕΤ στην Ιταλία όπου κατέχει μερίδιο 10,5 % της αγοράς νωπού γάλακτος εντός μόλις δύο ετών(42). Ακόμα και η Canadean(43) αναμένει ότι αυτή η ταχεία ανάπτυξη στην Ιταλία θα συνεχιστεί και εκτιμά ότι "στον τομέα των προϊόντων υπό ψύξη οι φιάλες ΡΕΤ μπορούν να φθάσουν σχεδόν το 23 % στην Ιταλία μέχρι το 2005". Ομοίως, στη Γαλλία όπου το ΗDPE έλαβε μερίδιο αγοράς από τα χάρτινα κουτιά, οι ταχείες επενδύσεις σε παραγωγικές γραμμές πληρώσεως ΗDPE για το άσηπτο γάλα επέτρεψαν στο ΗDPE να κατέχει γύρω στο 10 % αυτής της αγοράς εντός μόλις έξι ετών(44). Πέμπτον, η διάρκεια ζωής μιας μηχανής συσκευασίας σε χάρτινα κουτιά ανέρχεται σε δέκα έτη πράγμα που υποδηλώνει ότι κατά μέσον όρο αναμένεται ανανέωση κατά 10 % της υπάρχουσας ικανότητας παραγωγής κάθε χρόνο. Βάσει των στοιχείων που προσκόμισε η Tetra, αυτό υποδηλώνει ότι κάθε χρόνο θα αντικαθίστανται 400 μηχανές συσκευασίας σε χάρτινα κουτιά. Είναι σαφές ότι, εάν μόνο μέρος των πωλήσεων αυτών των μηχανών υποσκελιστούν από πωλήσεις ΡΕΤ, αυτό μπορεί να αντιπροσωπεύει σημαντική αύξηση της παραγωγικής ικανότητας ΡΕΤ.

(100) Η Επιτροπή σημειώνει επίσης ότι το κόστος που ανέφερε η Tetra κατά τον υπολογισμό μιας μέσης παραγωγικής γραμμής πληρώσεως ΡΕΤ χαμηλής οξύτητας είναι σημαντικά υψηλότερο από το αναφερόμενο από τη Sidel(45) στις συγκρίσεις του κόστους των διάφορων παραγωγικών γραμμών πληρώσεως ΡΕΤ. Η Sidel θεωρεί ότι μια τυποποιημένη παραγωγική γραμμή ασηπτικής πληρώσεως (Alto) και μια παραγωγική γραμμή ασηπτικής πληρώσεως Combi κοστολογούνται αμφότερες γύρω στα [4-7 εκατ.] ευρώ* και όχι 10 εκατ. ευρώ όπως αναφέρει η Tetra. Το σχέδιο OLMA στην Τσεχική Δημοκρατία ήταν αξίας 2,7 εκατ. ευρώ και περιλαμβάνει μηχανές SBM, εγκαταστάσεις αποθήκευσης φιαλών και μηχανές πληρώσεως, το σύνολο των οποίων εγκαταστάθηκε εντός πέντε μηνών(46).

3.3.3. Θέματα εμπορίας

(101) Η εμπορία, ένα από τα σημαντικότερα πλεονεκτήματα του ΡΕΤ, θα αποτελέσει καθοριστικής σημασίας παράγοντα για την ανάπτυξή του στα σχετικά τμήματα προϊόντος. Τα βασικά πλεονεκτήματα του ΡΕΤ είναι η στερεότητά του (συγκριτικά προς το χαρτόνι, το ΗDPE και το γυαλί), το μικρό βάρος (ιδίως συγκριτικά προς το γυαλί)· η διαφάνεια και η υαλώδης υφή του (αντίθετα προς το χαρτόνι, το ΗDPE και το μέταλλο). Το ΡΕΤ έχει δυνατότητα επαναπωματισμού/επανασφράγισης και είναι ιδανικό για κατανάλωση εν κινήσει (αντίθετα προς το χαρτόνι, το μέταλλο και σε κάποιο βαθμό το γυαλί και το ΗDPE). Τέλος, το ΡΕΤ έχει ευελιξία διαμόρφωσης στο σχεδιασμό (αντίθετα προς το χαρτόνι, το μέταλλο και το γυαλί). Τα βασικά μειονεκτήματα του ΡΕΤ είναι το κόστος του για εφαρμογές φραγμού και η χαμηλή φωτοφραγή.

(102) Η έρευνα της Επιτροπής έδειξε ότι οι εταιρείες παραγωγής ποτών, οι υπεραγορές και οι καταναλωτές υιοθετούν ένθερμα το ΡΕΤ λόγω αυτών των πλεονεκτημάτων. Η Tetra δεν αμφισβητεί το γεγονός ότι το ΡΕΤ είναι ένα πολύ ελκυστικό υλικό συσκευασίας. Ωστόσο, ισχυρίζεται ότι το ΡΕΤ χάνει το σημαντικό πλεονέκτημά του, τη διαφάνεια, όταν απαιτείται φωτοφραγή ιδίως όσον αφορά το γάλα UHT που απαιτεί αδιαφανή φιάλη. Στην περίπτωση αυτή, η Tetra ισχυρίζεται ότι το ΡΕΤ δεν έχει πλεονέκτημα εμπορίας συγκριτικά προς το ΗDPE. Η Επιτροπή διαπίστωσε, όμως, ότι αδιαφανείς φιάλες ΡΕΤ υπάρχουν στην αγορά του ΕΟΧ και θεωρούνται επιτυχείς από τους καταναλωτές. Σε ορισμένες περιπτώσεις, η μερική διαφάνεια μπορεί να επιτευχθεί καλύπτοντας τη φιάλη με ημιδιαφανή μεμβράνη. Μια ανεξάρτητη εταιρεία ερευνών, η PCI(47), εξηγεί ότι το αρωματισμένο γάλα μακράς διαρκείας συσκευάζεται ήδη επιτυχώς σε ΡΕΤ χρησιμοποιώντας αυτή τη μέθοδο. "Η φιάλη ΡΕΤ για το Νesquick είναι σήμερα, από πολλές απόψεις, μία υπερσύγχρονη φιάλη. Επιτυγχάνει διάρκεια αποθήκευσης 60-90 ημερών συνδυάζοντας: άμεση τροφοδότηση από μηχανή διαμόρφωσης σε μηχανή ασηπτικής πληρώσεως· η φιάλη έχει πώμα από φύλλο μετάλλου για τη βελτίωση του φραγμού· η αλλοίωση από την υπεριώδη ακτινοβολία ελέγχεται με τη χρήση συρρικνούμενου μανδύα PETG και η συσκευασία διανέμεται στην αλυσίδα υπό ψύξη".

3.3.4. Προβλέψεις ανάπτυξης

(103) Υπό το πρίσμα των πρόσφατων και μελλοντικών τεχνολογικών εξελίξεων, των σχετικών με το κόστος και την εμπορία εκτιμήσεων, η Επιτροπή κατέληξε στο συμπέρασμα ότι η χρήση ΡΕΤ στα κοινά τμήματα προϊόντος θα αυξηθεί σημαντικά την επόμενη πενταετία.

(104) Κατά την εκτίμηση της δυνητικής ανάπτυξης του ΡΕΤ, η Επιτροπή συμβουλεύτηκε διάφορα στοιχεία από μελέτες έρευνας που πραγματοποιήθηκαν για λογαριασμό της Tetra (Canadean), ανεξάρτητες μελέτες (συσκευασία PCI-ΡΕT συσκευασία, ρητίνη και ανακύκλωση, "Οι δυνατότητες του ΡΕΤ στη συσκευασία ρευστών γαλακτοκομικών προϊόντων" 2001, Έκθεση της έρευνας Warrick για τις αγορές συσκευασίας (2000) και της Pictet "Ευρωπαϊκές μηχανές συσκευασίας", Σεπτέμβριος 2000) επιπλέον της έρευνας αγοράς. Το αποτέλεσμα εκάστης αυτών των μελετών αξιολογείται παρακάτω.

3.3.4.1. Μελέτη της Canadean για λογαριασμό της Tetra(48)

(105) Η μελέτη της Canadean για λογαριασμό της Tetra δεν προβλέπει σημαντική ανάπτυξη του ΡΕΤ για τα ΡΓΠ και τους χυμούς. Όσον αφορά το γάλα, το ΡΕΤ αντιπροσωπεύει σήμερα 0,5 % και αναμένεται να αυξηθεί σε 1,2 % μέχρι το 2005, και, όσον αφορά τους χυμούς, το ΡΕΤ αντιπροσωπεύει σήμερα το 0,5 % και αναμένεται να αυξηθεί σε 1,1 % μέχρι το 2005. Τα αποτελέσματα της Canadean παρατίθενται στους ακόλουθους πίνακες:

Πίνακας 5

Συνδυασμός συσκευασιών για ΡΓΠ και χυμούς το 2000 (τελευταία στοιχεία) και πρόβλεψη για το 2005((Η μελέτη της Canadean υποβλήθηκε στην Επιτροπή στις 24 Αυγούστου 2001.))

>ΘΕΣΗ ΠΙΝΑΚΑ>

(106) Η αγορά ΡΓΠ, σύμφωνα με την Tetra, δεν αναμένεται να αυξήσει τα συνολικά υπόλοιπα της τάξης των 30,5 δισεκατ. λίτρων σε μέγεθος· ο διαχωρισμός μεταξύ ασηπτικής και μη ασηπτικής συσκευασίας αναμένεται επίσης να παραμείνει αρκετά σταθερός. Η αγορά χυμών αναμένεται να φθάσει τα 10 δισεκατ. λίτρα μέχρι το 2004· ο διαχωρισμός μεταξύ προϊόντων υπό ψύξη και προϊόντων σε θερμοκρασία περιβάλλοντος αναμένεται να παραμείνει ο ίδιος.

(107) Η Canadean προβλέπει ταχύτερη ανάπτυξη για τα ΠΦΑ και το τσάι και καταλήγει στο συμπέρασμα ότι, στα συγκεκριμένα τμήματα, το ΡΕΤ θα απειλήσει τα χάρτινα κουτιά και θα αφαιρέσει μερίδιο αγοράς από τα χάρτινα κουτιά.

Πίνακας 6

Συνδυασμός συσκευασιών για μη ανθρακούχα ποτά από φρούτα ή αρωματισμένα και ice tea και καφέ. 2000 (τελευταία στοιχεία) και πρόβλεψη για το 2005((Η μελέτη της Canadean υποβλήθηκε στην Επιτροπή στις 24 Αυγούστου 2001.))

>ΘΕΣΗ ΠΙΝΑΚΑ>

(108) Σύμφωνα με την Tetra, η αγορά ΠΦΑ αναμένεται να αυξηθεί συνολικά σε 3,5 δισεκατ. λίτρα, ο διαχωρισμός μεταξύ ποτών σε θερμοκρασία περιβάλλοντος και ποτών υπό ψύξη αναμένεται να παραμείνει σχεδόν σταθερός καίτοι μπορεί να σημειωθεί ανεπαίσθητη αύξηση στον τομέα των υπό ψύξη ποτών. Η αγορά ροφημάτων τσαγιού/καφέ αναμένεται να φθάσει τα 2,7 δισεκατ. λίτρα μέχρι το 2004.

(109) Η μελέτη της Canadean παρέχει ορισμένα επιχειρήματα ως προς το κατά πόσον η ισορροπία μεταξύ χάρτινων κουτιών και ΡΕΤ είναι απίθανο να ανατραπεί σοβαρά σε ολόκληρη την Ευρώπη στο μέλλον. Η Canadean παρέχει κατάλογο γεγονότων, που θα πρέπει να συμβούν για να αυξηθεί δραματικά το μερίδιο του ΡΕΤ. Πρώτον, μια πολυεθνική εταιρεία ποτών θα πρέπει να κατακτήσει την πρώτη θέση σε πανευρωπαϊκή κλίμακα στη συσκευασία σε ΡΕΤ. Η Canadean πιστεύει ότι αυτό είναι απίθανο να συμβεί στην περίπτωση των ρευστών γαλακτοκομικών προϊόντων. Δεύτερον, τα συσκευασμένα σε ΡΕΤ προϊόντα θα πρέπει να προσφέρονται σε τιμές σημαντικά χαμηλότερες από αυτές των ισοδύναμων συσκευασμένων σε χάρτινα κουτιά προϊόντων για συνεχή χρονική περίοδο. Τα συσκευασμένα σε ΡΕΤ προϊόντα θα πρέπει επίσης να προσφέρονται σε τιμές σημαντικά χαμηλότερες από αυτές των ισοδύναμων συσκευασμένων σε ΗDPE προϊόντων. Τρίτον, ένα μέγεθος συσκευασίας ή ένα φάσμα μεγεθών θα πρέπει να αναπτυχθεί για να καλύψει τη μέχρι σήμερα μη ικανοποιηθείσα ζήτηση των πελατών. Τέταρτον, τα επώνυμα προϊόντα των διανομέων και αυτά των μικρότερων εταιρειών παραγωγής ποτών θα υιοθετήσουν επίσης τη χρήση συσκευασιών ΡΕΤ κατόπιν της ηγετικής θέσης μιας πολυεθνικής εταιρείας. Τέλος, το ιταλικό παράδειγμα είναι μοναδικό και απίθανο να επαναληφθεί σε άλλες χώρες του ΕΟΧ.

(110) Η Επιτροπή δεν μπορεί να δεχτεί τα επιχειρήματα της Canadean και θεωρεί ότι οι προβλέψεις της Canadean είναι υπερβολικά απαισιόδοξες.

i) Πολυεθνική εταιρεία με ηγετική θέση

(111) Η Canadean πιστεύει ότι το ΡΕΤ πρέπει να εισαχθεί από μια ηγετική πολυεθνική εταιρεία παραγωγής ποτών που μπορεί να επιφέρει την αλλαγή μέσω του δικού της συστήματος, με τη συμφωνία εμπόρων λιανικής πώλησης και καταναλωτών, και να υποχρεώσει τους ανταγωνιστές της να πράξουν το ίδιο. Αν και η Επιτροπή συμφωνεί ότι η εισαγωγή του ΡΕΤ από μια τέτοια εταιρεία θα μπορούσε ίσως να επιταχύνει το ρυθμό με τον οποίον οι φιάλες ΡΕΤ καθίστανται ευρύτερα χρησιμοποιούμενες, αυτό δεν αποτελεί απαραίτητη προϋπόθεση για ουσιαστική ανάπτυξη του ΡΕΤ. Η Επιτροπή εκτιμά επίσης ότι η Parmalat, η ιταλική γαλακτοκομική επιχείρηση που ήταν ο βασικός παράγοντας της ταχείας ανάπτυξης που γνώρισε το ΡΕΤ στην Ιταλία, ως κατέχουσα την πρώτη θέση σε πανευρωπαϊκή κλίμακα θα μπορούσε να συμβάλλει στην περαιτέρω διείσδυση του ΡΕΤ στην Ευρώπη. Καίτοι οι δραστηριότητές της όσον αφορά το ΡΕΤ στην Ευρώπη εστιάζονταν κυρίως στην Ιταλία, η Parmalat έχει επίσης παρουσία σε περισσότερες από 20 χώρες, μεταξύ άλλων στη Γαλλία, στην Ισπανία, στη Γερμανία, στη Πορτογαλία και στο Ηνωμένο Βασίλειο και έχει σημαντικές δραστηριότητες σε ολόκληρο τον κόσμο. Η Parmalat θα μπορούσε επίσης να αναπτύξει το επιτυχές ιταλικό μοντέλο της και σε άλλες χώρες. Επιπλέον, η Επιτροπή διαπίστωσε ότι άλλες πολυεθνικές εταιρείες όπως [...]* προωθούν με δυναμικό τρόπο ρευστά γαλακτοκομικά προϊόντα συσκευασμένα σε ΡΕΤ.

(112) Ανεξαρτήτως αυτής της κινητήριας δύναμης, η έρευνα αγοράς της Επιτροπής έδειξε συντριπτικά ότι το ΡΕΤ είναι το προτιμούμενο υλικό συσκευασίας όσον αφορά την εμπορία και την ευκολία των καταναλωτών. Συνεπώς, το ΡΕΤ δεν χρειάζεται ιδιαίτερη ώθηση στην αγορά, καθώς τόσο οι παραγωγοί όσο και οι καταναλωτές δείχνουν να προτιμούν αυτή τη συσκευασία. Ομοίως, οι έμποροι λιανικής πώλησης δεν φαίνεται να αντιτίθενται στην εισαγωγή του ΡΕΤ σε ένα ευρύ φάσμα τομέων παραγωγής. Πράγματι για το γάλα, τους χυμούς, το ice tea και τα αναψυκτικά για αθλητικές δραστηριότητες, οι περισσότεροι έμποροι λιανικής πώλησης επέλεξαν το ΡΕΤ ως το πρώτο ή δεύτερο προτιμούμενο υλικό συσκευασίας. Επίσης, ορισμένοι τρίτοι εξέφρασαν ελάχιστες αμφιβολίες για το κατά πόσον στο μέλλον θα σημειωθεί μεγαλύτερη διείσδυση του ΡΕΤ, καίτοι ο ενθουσιασμός για το ΡΕΤ ως υλικό συσκευασίας είχε σαφώς σχέση με την χώρα (η έκθεση του ΡΕΤ ήταν σαφώς μεγαλύτερη στη Γαλλία και την Ιταλία απ' ό,τι στη Σουηδία και τη Φινλανδία) και το προϊόν (οι παραγωγοί ice tea είναι περισσότερο εξοικειωμένοι με το ΡΕΤ απ' ό,τι οι περισσότεροι γερμανοί παραγωγοί ΡΓΠ).

(113) Στο πλαίσιο αυτό, η παρουσία του πολυεθνικού προμηθευτή μηχανών ΡΕΤ που κατέχει ηγετική θέση στην αγορά (Sidel) μπορεί να έχει μεγαλύτερη επιρροή ανάλογα με το κατά πόσον οι παραγωγοί ρευστών ειδών διατροφής επιθυμούν να συσκευάζουν ορισμένα από τα προϊόντα τους σε ΡΕΤ. Έχοντας εμπειρία σε ένα ευρύ φάσμα χωρών, μια τέτοια εταιρεία βασίζεται ασφαλώς στην εμπειρία που έχει αναπτύξει με παραγωγούς του επομένου σταδίου, και ιδίως με εταιρείες συσκευασίας για λογαριασμό τρίτων, και συνεργάζεται με αυτούς για την επιτυχή προώθηση του ΡΕΤ. Η Επιτροπή είναι της άποψης ότι ένας μεγάλος διεθνής προμηθευτής μηχανών SΒΜ από κοινού με μεγάλες ανεξάρτητες εταιρείες συσκευασίας για λογαριασμό τρίτων θα έχουν το κίνητρο και την ισχύ να αναπτύξουν την εισαγωγή του ΡΕΤ από κοινού με το ευρύτερο δυνατό φάσμα εταιρειών. Η έρευνα της Επιτροπής επιβεβαίωσε ότι οι εταιρείες συσκευασίας για λογαριασμό τρίτων σε συνεργασία με τη Sidel ανέπτυξαν σημαντική δραστηριότητα για τη προώθηση της χρήσης του ΡΕΤ στη συσκευασία επώνυμων προϊόντων.

ii) Τιμές

(114) Η Canadean υποστηρίζει ότι η τιμή λιανικής πώλησης στην οποία προσφέρονται τα συσκευασμένα σε ΡΕΤ προϊόντα πρέπει να είναι κατώτερη της τιμής των ισοδύναμων προϊόντων που είναι συσκευασμένα σε χάρτινα κουτιά και ΗDPE. Δεν υπάρχει πρόδηλος λόγος για τον οποίο ισχύει αυτό και η Canadean παρέχει αμελητέα καθοδήγηση σχετικά με τους λόγους για τους οποίους αυτό πρέπει να αποτελεί προϋπόθεση της σημαντικής ανάπτυξης. Στην Ιταλία για παράδειγμα, όπως δείχνει η Canadean, το ΡΕΤ στον τομέα του νωπού γάλακτος προωθήθηκε επιτυχώς κερδίζοντας σημαντικά μερίδια αγοράς καίτοι προσφερόταν στην ίδια τιμή με τα χάρτινα κουτιά.

(115) Δεδομένων των πολλών πλεονεκτημάτων του ΡΕΤ συγκριτικά προς τα χάρτινα κουτιά και της επιθυμίας των καταναλωτών να αποδεχτούν προϊόντα που προσφέρονται σε συσκευασία σε ΡΕΤ δεν είναι άμεσα σαφείς οι λόγοι για τους οποίους πρέπει αυτή η πλεονεκτική συσκευασία να προσφέρεται σε μειωμένη τιμή συγκριτικά με άλλες συσκευασίες.

iii) Μέγεθος της συσκευασίας

(116) Η Canadean υποστηρίζει ότι τα μεγέθη συσκευασίας και το φάσμα μεγεθών θα πρέπει να αναπτυχθούν για να καλυφθεί η μη ικανοποιηθείσα ζήτηση των καταναλωτών. Το επιχείρημα αυτό βασίζεται στο ότι το ΡΕΤ είναι συμπληρωματικό των χάρτινων κουτιών και επιτυγχάνει τη διείσδυση δημιουργώντας νέα ανάπτυξη της αγοράς. Αρχικά, όπως φάνηκε στο τμήμα για το ice tea, η εισαγωγή του ΡΕΤ θα έχει ως στόχο αγορές όπου η διείσδυση είναι δυνατή μέσω της ανάπτυξης της αγοράς για την επίτευξη μεγαλύτερων περιθωρίων παρά για την αντιμετώπιση σκληρότερου ανταγωνισμού σε βραδέως αναπτυσσόμενες αγορές. Δεν υπάρχει όμως λόγος για τον οποίο το ΡΕΤ δεν πρέπει να αναπτυχθεί σημαντικά σε αγορές όπου η ανάπτυξη της αγοράς είναι περιορισμένη. Επιπλέον, είναι ήδη εφικτή η παραγωγή του ΡΕΤ σε ένα ευρύ φάσμα μεγεθών, εφόσον είναι πιο ευέλικτο στο σχεδιασμό και το μέγεθος από τα χάρτινα κουτιά. Συνεπώς, η Επιτροπή θεωρεί ότι αυτός ο όρος προς το παρόν πληρούται.

iv) Έμποροι λιανικής πώλησης και μικροπαραγωγοί

(117) Τέλος, η Canadean αναφέρει ότι τα επώνυμα προϊόντα των διανομέων και αυτά των μικρότερων εταιρειών παραγωγής ποτών θα πρέπει επίσης να υιοθετήσουν το ΡΕΤ. Δεν υπάρχει ωστόσο κανένας λόγος για τον οποίο οι πωλητές λιανικής πώλησης ή οι μικρότερες εταιρείες παραγωγής ποτών δεν θα υιοθετούσαν το ΡΕΤ. Η έρευνα αγοράς της Επιτροπής δεν έδειξε απροθυμία εκ μέρους των εμπόρων λιανικής πώλησης να δεχτούν το ΡΕΤ ως υλικό συσκευασίας "ευαίσθητων" προϊόντων. Ομοίως, δεν υπάρχει λόγος για τον οποίο μικρότερες εταιρείες θα ήσαν απρόθυμες να μεταστραφούν στο ΡΕΤ. Πράγματι, στην Ιταλία σημαντικός αριθμός μικρών γαλακτοκομικών επιχειρήσεων που απαντούν στην έρευνα αγοράς συσκευάζουν ήδη τα προϊόντα τους σε ΡΕΤ και η συντριπτική πλειοψηφία των υπολοίπων ενδιαφέρονται ή σχεδιάζουν να εισάγουν τη συσκευασία σε ΡΕΤ για τα προϊόντα τους. Η ίδια η Tetra σε ανακοίνωση τύπου της 20ής Νοεμβρίου 2000 ανέφερε ότι "εξακολουθούν να υπάρχουν πολυάριθμες μικρές και μεσαίες ανεξάρτητες επιχειρήσεις σε ολόκληρη τη χώρα [Ιταλία] που εξυπηρετούν τις ανάγκες κατοίκων που διαβιούν στα χωριά και την ύπαιθρο. Ορισμένες από αυτές ακολουθούν μια πρόσφατη διεθνή τάση που άρχισε να αναπτύσσεται στα τέλη της δεκαετίας του 1990, όταν διαρκώς περισσότερες γαλακτοκομικές επιχειρήσεις άρχισαν να συσκευάζουν παστεριωμένο γάλα καλύτερης ποιότητας σε φιάλες ΡΕΤ του ενός λίτρου".

v) Το ιταλικό παράδειγμα είναι μοναδικό

(118) Τα στοιχεία της Canadean δείχνουν ότι, το 2000, το ΡΕΤ είχε ήδη φθάσει το 4,5 % της ιταλικής αγοράς ΡΓΠ συνολικά (νωπό/μη άσηπτο και UHT/άσηπτο γάλα) και ότι άνω του 10 % της ιταλικής αγοράς νωπού γάλακτος χρησιμοποιούσε ΡΕΤ το 2000. Το ΡΕΤ χρησιμοποιήθηκε για τη συσκευασία 150 εκατ. λίτρων γάλακτος στην Ιταλία και μόνο 26 εκατ. λίτρων στις υπόλοιπες χώρες του ΕΟΧ. Αυτό δείχνει τις δυνατότητες αύξησης σε άλλες περιοχές εάν ακολουθηθεί το ιταλικό παράδειγμα. Ομοίως στο τμήμα χυμών, ο συνολικός όγκος του ΡΕΤ στη Δυτική Ευρώπη ανήλθε σε 45 εκατ. λίτρα. Τρεις χώρες, η Ελβετία (18 εκατ. λίτρα), το Ηνωμένο Βασίλειο (9 εκατ. λίτρα) και το Βέλγιο (8,5 εκατ. λίτρα) κάλυπταν τα τρία τέταρτα του συνολικού όγκου.

(119) Στην απάντησή της, η Tetra υποστηρίζει ότι το ιταλικό παράδειγμα δεν παρέχει κανένα προσανατολισμό για τις εξελίξεις στις υπόλοιπες χώρες του ΕΟΧ. Αυτό οφείλεται στη σχετική επιτυχία της συσκευασίας νωπού γάλακτος σε ΡΕΤ στην Ιταλία που πραγματοποιείται υπό πολύ ειδικές περιστάσεις που είναι απίθανο να υπάρχουν σε άλλες χώρες του ΕΟΧ. Η Parmalat εισήγαγε το ΡΕΤ ως μέσο προώθησης των πωλήσεων και της αποδοτικότητας και ο ανταγωνιστής της, η Granarolo, ακολούθησε με τη δική της συσκευασία σε ΡΕΤ και μια διαφημιστική εκστρατεία. Αυτό, σύμφωνα με την Tetra, διάβρωσε οιαδήποτε αποδοτικότητα που θα μπορούσε να έχει προκύψει από την εισαγωγή του ΡΕΤ και θα μπορούσε επίσης να αποτρέψει την είσοδο άλλων γαλακτοκομικών επιχειρήσεων.

(120) Μπορεί να δοθεί η εντύπωση όμως ότι, αντιθέτως, μικρές και μεσαίες ανεξάρτητες γαλακτοκομικές επιχειρήσεις στην Ιταλία άρχισαν τη συσκευασία σε φιάλες ΡΕΤ ακολουθώντας το παράδειγμα των δύο μεγαλύτερων γαλακτοκομικών επιχειρήσεων. Η Tetra πώλησε πρόσφατα [...]* Tetra Plast LX-2 στην [...]*, μια εταιρεία συσκευασίας για λογαριασμό τρίτων [...]*, που επιτρέπει σε αυτές τις μικρότερες γαλακτοκομικές επιχειρήσεις να προσφέρουν γάλα συσκευασμένο σε ΡΕΤ χωρίς να χρειάζεται να καλύψουν το πλήρες κόστος της επένδυσης.

(121) Η ιταλική αγορά μπορεί να ήταν η πρώτη που ανέπτυξε το ΡΕΤ για τη συσκευασία γάλακτος αλλά η Επιτροπή δεν θεωρεί ότι είναι μοναδική. Η χρήση του ΡΕΤ έχει ήδη διεισδύσει στις αγορές νωπού γάλακτος στο Βέλγιο, στις Κάτω Χώρες και την Αυστρία. Παρά το επιχείρημα της Tetra ότι στις μεγάλες γαλακτοκομικές επιχειρήσεις της αγοράς νωπού γάλακτος στο Ηνωμένο Βασίλειο έχουν ήδη πραγματοποιηθεί σημαντικές επενδύσεις για τη μεταστροφή από τα χάρτινα κουτιά σε φιάλες ΗDPE και συνεπώς είναι απίθανο να στραφούν εκ νέου προς το ΡΕΤ βραχυπρόθεσμα και μεσοπρόθεσμα, η Canadean ανέφερε ότι τα συσκευασμένα σε ΡΕΤ ΡΓΠ θα κυκλοφορήσουν στο Ηνωμένο Βασίλειο στη διάρκεια του 2001 μέσω δύο σημαντικών αλυσίδων υπεραγορών ([...]*). Το συσκευασμένο σε PET γάλα αναμένεται επίσης να κυκλοφορήσει στην Ισπανία το 2003.

vi) Συμπέρασμα σχετικά με τη μελέτη της Canadean για την ανάπτυξη του PET

(122) Η Επιτροπή κατέληξε συνεπώς στο συμπέρασμα ότι οι απαραίτητοι παράγοντες που σκιαγραφούνται από την Canadean όσον αφορά τη σημαντική ανάπτυξη πρέπει σε μεγάλο βαθμό να υπάρχουν ήδη ή θα υπάρξουν στο εγγύς μέλλον. Επιπλέον, η Canadean αναγνωρίζει ήδη ότι θα υπάρχει σημαντική επιτυχία για το ΡΕΤ σε ορισμένα τμήματα των ειδικών εθνικών αγορών και σε ολόκληρο τον ΕΟΧ, ιδίως στον τομέα των βασισμένων στο τσάι και στο καφέ προϊόντων.

(123) Είναι επίσης σημαντικό να σημειωθεί ότι οι προβλέψεις της Canadean αμφισβητήθηκαν κατά την ακροαματική διαδικασία. Πρώτον, διαπιστώθηκε ότι το υπερσύγχρονο προβλέψιμο μοντέλο για τον κλάδο παραγωγής ποτών, που η Canadean ανέπτυξε σε σύμπραξη με το City University of London, δεν χρησιμοποιήθηκε κατά την εφαρμογή των προβλέψεων για την Tetra. Αντ' αυτού η Canadean χρησιμοποίησε ένα μοντέλο(49) που εξετάζει την προηγούμενη ανάπτυξη ως δείκτη μελλοντικής ανάπτυξης και αγνοεί τις μελλοντικές τεχνολογικές εξελίξεις της τεχνολογίας φραγμού. Δεύτερον, οι προβλέψεις δεν βασίζονται σε αποδεικτικά στοιχεία από πελάτες ή υπεραγορές ενώ η έρευνα αγοράς της Επιτροπής έλαβε υπόψη τις απόψεις αυτών των συμμετεχόντων. Δεδομένου ότι η απόφαση για τη συσκευασία προϊόντων σε ΡΕΤ θεωρείται καθοδηγούμενη από τον πελάτη, μια μελέτη που αποκλείει τις απόψεις των πελατών δεν είναι απολύτως έγκυρη.

(124) Για τους λόγους που αναφέρονται παραπάνω, οι προβλέψεις της Canadean για την ανάπτυξη του ΡΕΤ φαίνονται υπεραισιόδοξες. Εκτός των τεχνολογικών βελτιώσεων, η Επιτροπή εξέτασε στενά την αναμενόμενη ανάπτυξη της αγοράς ΡΕΤ στα νέα τμήματα "ευαίσθητων" προϊόντων (ΡΓΠ, χυμοί, ΠΦΑ, ροφήματα τσαγιού/καφέ) από την προοπτική των μερών, εκπροσώπων τρίτων και ανεξάρτητων αναλυτών.

3.3.4.2. Ανεξάρτητες μελέτες της Canadean πριν από τη συγκέντρωση

(125) Η Canadean εκπονεί ετήσιες εκθέσεις με αναλύσεις διάφορων τμημάτων της αγοράς ποτών. Η Επιτροπή διαθέτει εκθέσεις τρίτων σχετικά με τρία από τα τέσσερα σχετικά τμήματα: χυμοί, ΠΦΑ και τσάι. Δεν υπάρχει ανεξάρτητη έκθεση της Canadean για τα ΡΓΠ (ανεξάρτητη μελέτη από άλλη εταιρεία, την PCI, αναλύεται παρακάτω).

(126) Οι υπολογισμοί της Canadean για τη διείσδυση το 2000 του ΡΕΤ στο τμήμα "χυμοί" καθορίζονται στον πίνακα 7. Πρόκειται για μια συνοπτική εικόνα του 2000 και δεν περιλαμβάνουν προβλέψεις ανάπτυξης. Είναι σημαντικό να σημειωθεί ότι το ΡΕΤ στην Ευρώπη ήταν ανύπαρκτο στο τμήμα "χυμοί" το 2000 (σήμερα έχει εμφανιστεί) και ότι, εάν ακολουθηθεί το παράδειγμα άλλων περιοχών, η Ευρώπη αντιπροσωπεύει τεράστιο δυναμικό ανάπτυξης.

Πίνακας 7

Μερίδιο κατανάλωσης ανά συνδυασμό συσκευασίας

>ΘΕΣΗ ΠΙΝΑΚΑ>

Πηγή

Έκθεση της Canadean για τον τομέα χυμών και νέκταρ φρούτων παγκοσμίως το 2000.

(127) Στον ισχυρισμό του της 3ης Οκτωβρίου 2001, το κοινοποιούν μέρος υποστήριξε ότι οι εξελίξεις σε άλλες περιοχές όπως η Βόρεια Αμερική και Αυστραλασία δεν ήσαν σημαντικές για την ανάλυση της ευρωπαϊκής αγοράς. Η Τetra υποστήριξε ότι η αμερικανική εμπειρία στη συσκευασία χυμών σε ΡΕΤ δεν ήταν κατατοπιστική λόγω της ευρείας χρήσης της πληρώσεως εν θερμώ, μέθοδος που δεν είναι αποδεκτή από ευρωπαίους καταναλωτές λόγω των αλλοιώσεων που επιφέρει στη γεύση. Η Επιτροπή διαπίστωσε ωστόσο ότι η πλήρωση εν θερμώ χρησιμοποιείται σε μεγάλο βαθμό σε ορισμένες ευρωπαϊκές αγορές όπως η Γερμανία. Σε κάθε περίπτωση, οι πρόσφατες εξελίξεις στον τομέα της ασηπτικής πληρώσεως σε ΡΕΤ για ποτά υψηλής οξύτητας (που η Τetra θεωρεί δυνατή σε αντίθεση προς τα ποτά χαμηλής οξύτητας) έχουν την έννοια ότι η ασηπτική μάλλον παρά η πλήρωση εν θερμώ μπορεί να χρησιμοποιηθεί για την ικανοποίηση της προτίμησης των Ευρωπαίων όσον αφορά τα συσκευασμένα υπό άσηπτες συνθήκες ρευστά προϊόντα.

3.3.4.3. Μελέτη της PCI "Οι δυνατότητες του PET στη συσκευασία ρευστών ειδών διατροφής" - (2001) ("Μελέτη της PCΙ")

(128) Η PCI αναφέρει ότι οι εξελίξεις στον τομέα της ασηπτικής πληρώσεως ΡΕΤ του επιτρέπουν να προσφέρει μια εναλλακτική λύση στα ασηπτικά χάρτινα κουτιά και έτσι να αυξήσει σημαντικά το δυναμικό του στην αγορά γαλακτοκομικών προϊόντων, επιτρέποντάς του να υπερβεί την απλή εφαρμογή στην αγορά νωπού γάλακτος βραχείας διάρκειας αποθήκευσης που πωλείται μέσω συστημάτων διανομής υπό ψύξη(50). Σύμφωνα με την PCI, το τυποποιημένο ΡΕΤ παρέχει κάποια προστασία και αποτελεί κατάλληλο φραγμό για προϊόντα βραχείας διάρκειας αποθήκευσης. Όταν απαιτείται μεγαλύτερη διάρκεια αποθήκευσης πρέπει να χρησιμοποιούνται άλλοι τύποι συσκευασίας (όπως χάρτινα κουτιά με επίστρωση ή πλαστικές φιάλες με επίστρωση φραγμού). Εναλλακτικά, ο φραγμός υπεριώδους ακτινοβολίας του ΡΕΤ μπορεί να βελτιωθεί με την προσθήκη κατοχυρωμένων με διπλώματα ευρεσιτεχνίας ενώσεων φραγμού υπεριώδους ακτινοβολίας ή με καφετιά χρώση.

(129) Η μακράς διάρκειας συσκευασία επιτρέπει σε κατόχους επώνυμων προϊόντων να πραγματοποιούν την πλήρωση σε ΡΕΤ από τοποθεσίες συγκέντρωσης υψηλού όγκου και να μεταφέρουν τα εμπορεύματα σε αγορές πωλήσεων σε ευρεία περιοχή. Ως εκ τούτου η συσκευασία πληροί τις απαιτήσεις της σύγχρονης γαλακτοκομικής βιομηχανίας. Η PCI, όμως, δεν αναμένει να διεισδύσει το ΡΕΤ στα προϊόντα του κάτω άκρου της αγοράς άσπρου γάλακτος. "Δεν προβλέπεται ότι το ΡΕΤ θα είναι ιδιαίτερα επιτυχές στην αντικατάσταση της υπάρχουσας συσκευασίας - κυρίως χάρτινα κουτιά και ΗDPE - στον τομέα του νωπού γάλακτος, κυρίως επειδή αυτό αποτελεί εν γένει ένα ευαίσθητο ως προς την τιμή τμήμα. Υπάρχουν, ωστόσο, εξαιρέσεις ιδίως στην Ιταλία όπου το τμήμα καλύτερης ποιότητας Αlta Qualita έχει ήδη μεταστραφεί σε μεγάλο βαθμό στο ΡΕΤ. Το ιταλικό παράδειγμα μπορεί να ενθαρρύνει άλλες γαλακτοκομικές επιχειρήσεις που επιδιώκουν να διαφοροποιήσουν τις ποικιλίες απλού γάλακτος"(51).

(130) Η μελέτη της PCI αναφέρει ότι το ΡΕΤ δεν είναι πιθανόν να διεισδύσει στον τομέα του άσηπτου γάλακτος, ένα τμήμα που αντιστοιχεί σε τουλάχιστον 45 % της αγοράς γάλακτος. Η PCI, κάνοντας αυτή την πρόβλεψη, μάλλον δεν έλαβε υπόψη τις εξελίξεις στις τεχνολογίες φωτοφραγής για άσπρο γάλα UHT. Η PCI δείχνει επίσης ότι τα γαλακτοκομικά προϊόντα σε φιάλες ΡΕΤ έχουν ήδη εισαχθεί στα ακόλουθα κράτη μέλη: Βέλγιο, Κάτω Χώρες, Ιταλία και το Ηνωμένο Βασίλειο. Η PCI προβλέπει ότι το ΡΕΤ θα φθάσει το 9,2 % για το απλό νωπό γάλα στην Ευρώπη μέχρι το 2005 και το 25 % για άλλα γαλακτούχα ποτά. Σύμφωνα με την PCI το τμήμα των "άλλων γαλακτούχων ποτών"(52) είναι "ένα τμήμα της αγοράς ρευστού γάλακτος που γνωρίζει ταχεία ανάπτυξη στην Ευρώπη (...) Ένα από τα επιτυχέστερα προϊόντα που αναδύθηκαν πρόσφατα ήσαν τα αρωματισμένα γαλακτούχα ποτά, με βάση το γάλα και το γιαούρτι"(53). Η συνολική κατανάλωση ΡΕΤ για τα γαλακτοκομικά προϊόντα προβλέπεται να ανέλθει από 4000 σε 43000 τόνους στην Ευρώπη μέχρι το 2005. Σύμφωνα με την PCI "είναι μία ρεαλιστική προβολή"(54).

3.3.4.4. Έκθεση έρευνας της Warrick για τις αγορές συσκευασίας(2000)(55) ("Έκθεση Warrick")

(131) Σύμφωνα με την έκθεση Warrick, μια άλλη ανεξάρτητη μελέτη για τον τομέα συσκευασίας ρευστών ειδών διατροφής, το γάλα και οι χυμοί αντιστοιχούν περίπου στο 80 % του όγκου των υπό άσηπτες συνθήκες συσκευασμένων προϊόντων στη Δυτική Ευρώπη.

(132) Οι αγορές άσηπτου γάλακτος στη Δυτική Ευρώπη είναι "πλήρως ανεπτυγμένες - σε πολλές περιπτώσεις βρίσκονται σε ελαφρά κάμψη. Τα συστήματα ασηπτικής συσκευασίας ΡΕΤ τείνουν συνεπώς προς την αντικατάσταση άλλων τύπων συσκευασίας παρά προς την ανάπτυξη με πρόσθετη ζήτηση(56). Η χρήση ενός ευρύτερου φάσματος συσκευασιών υποδηλώνει ότι οι εταιρείες είναι πιθανότερο να χρησιμοποιούν ασηπτική πλήρωση, διότι δεν περιορίζονται στη χρήση χάρτινων κουτιών τύπου 'brik' που τείνουν να συνδέονται με οικονομικά προϊόντα"(57).

(133) Στην αγορά χυμών "τα χάρτινα κουτιά βρίσκονται υπό μακροπρόθεσμη απειλή από τις πλαστικές φιάλες. Η αυξανόμενη σημασία των προϊόντων καλύτερης ποιότητας και των επώνυμων προϊόντων θα δώσει μεγαλύτερη έμφαση στο σχεδιασμό των συσκευασιών, επιτρέποντας την προώθηση του σχεδιασμού χάρτινων κουτιών τα οποία θα χρησιμοποιούνται για τη συσκευασία ποιοτικών προϊόντων. Οι συνεχείς βελτιώσεις στη διαμόρφωση, στο σύστημα απόχυσης, στο κλείσιμο κ.λπ. θα είναι σημαντικές σε αυτή την αγορά. Τα συστήματα συσκευασίας σε χάρτινα κουτιά θα πρέπει να εξασφαλίζουν ότι το πλεονέκτημα του κόστους σε αγορές υψηλού όγκου διατηρείται μέσω αυξημένων ρυθμών παραγωγής, μείωσης του κόστους της συσκευασίας και βελτιωμένης αποτελεσματικότητας"(58). "Η επιτυχία των χυμών με συντηρητικά σε πλαστικές φιάλες μπορεί να επηρεάσει τη ζήτηση συστημάτων ασηπτικής συσκευασίας σε χάρτινα κουτιά". "Οι δυνατότητες στον τομέα των χυμών εξαρτώνται από το κατά πόσον οι εταιρείες διερευνούν τη χρήση διάφορων τύπων και σχεδίων συσκευασίας"(59).

(134) Για παράδειγμα, στη Γαλλία, οι πλαστικές φιάλες που πληρούνται υπό άσηπτες συνθήκες (ΡΕΤ και ΗDPE) έχουν σήμερα σημαντικό μερίδιο της αγοράς φυσικών χυμών καλύτερης ποιότητας. Ωστόσο, σε όλες τις άλλες χώρες, οι πλαστικές φιάλες έχουν αμελητέο αντίκτυπο στον τομέα ποτών μακράς διάρκειας καλύτερης ποιότητας(60). Στο τμήμα του τσαγιού, "στις περισσότερες αγορές, το ασηπτικό ΡΕΤ πιθανόν να αποτελεί το βασικό τύπο συσκευασίας, ενώ τα χάρτινα κουτιά εξακολουθούν να κυριαρχούν στη Γερμανία"(61).

(135) Η έκθεση Warrick καταλήγει σε ορισμένα συμπεράσματα για τη συνολική διείσδυση του ΡΕΤ στην αγορά ασηπτικής συσκευασίας "ευαίσθητων" προϊόντων. Η Warrick αναφέρει ότι "οι πλαστικές φιάλες γνώρισαν την ταχύτερη ανάπτυξη στον τομέα της συσκευασίας ρευστών ειδών διατροφής, και αναμένεται να αποτελέσουν τον ταχύτερα αναπτυσσόμενο τύπο συσκευασίας την επόμενη τριετία. Το μεγαλύτερο μέρος της ανάπτυξης αφορά τις φιάλες ΡΕΤ, ιδίως για το έτοιμο για κατανάλωση τσάι. Σήμερα οι φιάλες ΗDPE αντιστοιχούν περίπου στο ήμισυ της χρήσης φιαλών"(62). Ο ταχύτερα αναπτυσσόμενος τομέας τα τελευταία έτη ήταν το έτοιμο για κατανάλωση τσάι και νέα ποτά όπως τα αρωματισμένα νερά και τα αναψυκτικά για αθλητικές δραστηριότητες. Τα εν λόγω προϊόντα αναμένεται να είναι και οι ταχύτερα αναπτυσσόμενοι τομείς τα προσεχή έτη(63).

(136) Η έκθεση Warrick προβλέπει ότι η χρήση ασηπτικής πληρώσεως θα αυξηθεί κατά 50 % μέχρι το 2003. Το μεγαλύτερο μέρος της αύξησης αφορά το ΡΕΤ, η χρήση του οποίου θα διπλασιαστεί γύρω στις 2 δισεκατ. συσκευασίες(64). Η αξία της συνολικής ασηπτικής αγοράς στην Ευρώπη ανήλθε σε 4,5 ευρώ το 1999. Το μερίδιο της ασηπτικής συσκευασίας σε χάρτινα κουτιά υπερέβη τα 3,5 δισεκατ. ευρώ το 1999.

3.3.4.5. Εκθέσεις αναλυτών - Pictet "Ευρωπαϊκές μηχανές συσκευασίας", Σεπτέμβριος 2000 ("Έκθεση Pictet")

(137) Η έκθεση Pictet προβλέπει έντονη ανάπτυξη του ΡΕΤ. Σύμφωνα με την έκθεση, "η ζήτηση του ΡΕΤ αναμένεται να αυξηθεί κατά 10 % ετησίως"(65). "Η μελλοντική ανάπτυξη θα υποστηριχθεί έντονα από τη χρήση φιαλών ΡΕΤ με βελτιωμένες ιδιότητες φραγμού που μπορούν να πληρωθούν με ευαίσθητα στο οξυγόνο προϊόντα"(66). "Καθώς οι καταναλωτές εμμένουν διαρκώς περισσότερο στη συσκευασία σε ΡΕΤ για το γάλα, τους χυμούς και τις σάλτσες, η ύπαρξη λύσης ασηπτικής πληρώσεως για τις φιάλες ΡΕΤ είναι ύψιστης σημασίας"(67).

(138) Σύμφωνα με την Pictet, χάρη σε πρόσφατες βελτιωμένες ιδιότητες φραγμού, "το PET αποτελεί επίσης σήμερα μια ελκυστική επιλογή συσκευασίας για άλλα ευαίσθητα στο οξυγόνο προϊόντα, όπως το γάλα και οι χυμοί φρούτων που προσφέρουν αξιόλογο δυναμικό αγοράς"(68). Η Pictet συνεχίζει "η ελκυστική προοπτική της αγοράς για τα δοχεία ΡΕΤ θα έπρεπε, κατά τη γνώμη μας, να μην επηρεάζε