EL Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης L 136/31

ΑΠΌΦΑΣΗ (ΕΕ) 2018/795 ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΉΣ ΑΡΧΉΣ ΚΙΝΗΤΏΝ ΑΞΙΏΝ ΚΑΙ ΑΓΟΡΏΝ

της 22ας Μαΐου 2018

για την προσωρινή απαγόρευση της διάθεσης στην αγορά (marketing), της διανομής και της πώλησης δυαδικών δικαιωμάτων προαίρεσης (binary options) σε ιδιώτες πελάτες στο εσωτερικό της Ένωσης, σύμφωνα με το άρθρο 40 του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 600/2014 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου

ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΕΠΟΠΤΩΝ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΑΡΧΗΣ ΚΙΝΗΤΩΝ ΑΞΙΩΝ ΚΑΙ ΑΓΟΡΩΝ,

Έχοντας υπόψη τη Συνθήκη για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης,

Έχοντας υπόψη τον κανονισμό (ΕΕ) αριθ. 1095/2010 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 24ης Νοεμβρίου 2010, σχετικά με τη σύσταση Ευρωπαϊκής Εποπτικής Αρχής (Ευρωπαϊκή Αρχή Κινητών Αξιών και Αγορών), την τροποποίηση της απόφασης αριθ. 716/2009/ΕΚ και την κατάργηση της απόφασης 2009/77/ΕΚ της Επιτροπής (1), και κυρίως το άρθρο 9 παράγραφος 5, το άρθρο 43 παράγραφος 2 και το άρθρο 44 παράγραφος 1,

Έχοντας υπόψη τον κανονισμό (ΕΕ) αριθ. 600/2014 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 15ης Μαΐου 2014, για τις αγορές χρηματοπιστωτικών μέσων και για την τροποποίηση του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 648/2012 (2), και κυρίως το άρθρο 40 του κανονισμού,

Έχοντας υπόψη τον κατ' εξουσιοδότηση κανονισμό (ΕΕ) 2017/567 της Επιτροπής, της 18ης Μαΐου 2016, για τη συμπλήρωση του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 600/2014 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου όσον αφορά τους ορισμούς, τη διαφάνεια, τη συμπίεση χαρτοφυλακίου και τα εποπτικά μέτρα σχετικά με παρεμβάσεις σε προϊόντα και θέσεις (3), και ιδίως το άρθρο 19 του κανονισμού,

Εκτιμώντας τα ακόλουθα:

1. ΕΙΣΑΓΩΓΗ

(1) Τα τελευταία χρόνια, η Ευρωπαϊκή Αρχή Κινητών Αξιών και Αγορών (ESMA) και πολλές Εθνικές Αρμόδιες Αρχές (ΕΑΑ) έχουν παρατηρήσει ραγδαία αύξηση όσον αφορά τη διάθεση στην αγορά (marketing), τη διανομή και την πώληση δυαδικών δικαιωμάτων προαίρεσης (binary options) σε ιδιώτες πελάτες σε όλη την Ένωση. Τα δυαδικά δικαιώματα προαίρεσης (binary options) παρουσιάζουν εγγενείς κινδύνους, αποτελούν σύνθετα προϊόντα και συχνά αποτελούν αντικείμενο κερδοσκοπικών εμπορικών συναλλαγών. Η ESMA και οι ΕΑΑ έχουν επίσης παρατηρήσει ότι η προσφορά τους σε ιδιώτες πελάτες παρουσιάζεται ολοένα και περισσότερο με επιθετικές τεχνικές μάρκετινγκ, καθώς και έλλειψη διαφανούς πληροφόρησης, που δεν επιτρέπουν στους ιδιώτες πελάτες να κατανοήσουν τους υποκείμενους κινδύνους των εν λόγω προϊόντων. Η ESMA και οι ΕΑΑ έχουν εκφράσει ευρύτερες ανησυχίες για τον αυξανόμενο αριθμό ιδιωτών πελατών που πραγματοποιούν συναλλαγές με αυτά τα προϊόντα και χάνουν τα χρήματά τους. Αυτές οι ανησυχίες υποστηρίζονται επίσης από τις πολυάριθμες καταγγελίες που υποβάλλονται από ιδιώτες πελάτες σε ολόκληρη την ΕΕ, οι οποίοι υπέστησαν σοβαρή ζημία κατά τις συναλλαγές με δυαδικά δικαιώματα προαίρεσης (binary options).

(2) Αυτές οι σημαντικές ανησυχίες σχετικά με την προστασία των επενδυτών οδήγησαν την ESMA στη λήψη ορισμένων μη δεσμευτικών μέτρων. Από τον Ιούνιο του 2015, η ESMA συντονίζει το έργο μιας κοινής ομάδας, που έχει συσταθεί για την αντιμετώπιση ζητημάτων που αφορούν διάφορους παρόχους με έδρα την Κύπρο, οι οποίοι προσφέρουν δυαδικά δικαιώματα προαίρεσης (binary options), συμβάσεις επί διαφοράς (CFD) και άλλα κερδοσκοπικά προϊόντα σε ιδιώτες πελάτες σε διασυνοριακή βάση σε ολόκληρη την Ένωση (4). Επιπλέον, από τον Ιούλιο του 2015, η ESMA συντονίζει μια ομάδα εργασίας αποτελούμενη από την ESMA και ΕΑΑ, το έργο των οποίων στοχεύει στην παρακολούθηση της προσφοράς δυαδικών δικαιωμάτων προαίρεσης (binary options) και συμβάσεων επί διαφοράς (CFD) στη μαζική αγορά καθώς και στην προώθηση ενιαίων εποπτικών προσεγγίσεων για αυτό το θέμα σε ολόκληρη την Ένωση. Η ESMA έχει προωθήσει επίσης την εποπτική σύγκλιση στην Ένωση όσον αφορά την προσφορά δυαδικών δικαιωμάτων προαίρεσης (binary options) σε ιδιώτες πελάτες μέσω της έκδοσης γνωμοδότησης (5) και της κατάρτισης ορισμένων ερωτήσεων και απαντήσεων (Ε&Α) (6) σύμφωνα με το άρθρο 29 του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 1095/2010. Τέλος, η ESMA έχει δημοσιεύσει προειδοποιήσεις (7), στις οποίες επισημαίνονται οι ανησυχίες της σχετικά με τους κινδύνους που συνεπάγεται η ανεξέλεγκτη προσφορά, μεταξύ άλλων, των δυαδικών δικαιωμάτων προαίρεσης (binary options) σε ιδιώτες πελάτες.

(3) Αν και οι ενέργειες αυτές είχαν ορισμένα θετικά αποτελέσματα (8), η ESMA θεωρεί ότι εξακολουθούν να υπάρχουν σημαντικές ανησυχίες όσον αφορά την προστασία των επενδυτών.

(4) Στις 18 Ιανουαρίου 2018, η ESMA δημοσίευσε πρόσκληση για την υποβολή στοιχείων σχετικά με τα προτεινόμενα μέτρα παρέμβασης σε προϊόντα όσον αφορά την διάθεση στην αγορά (marketing), τη διανομή και την πώληση συμβάσεων CFD και δυαδικών δικαιωμάτων προαίρεσης (binary options) σε ιδιώτες πελάτες (η «πρόσκληση για την υποβολή στοιχείων») (9). Η πρόσκληση για την υποβολή στοιχείων έληξε στις 5 Φεβρουαρίου 2018. Η ESMA έλαβε περίπου 18 500 (10) απαντήσεις. Μεταξύ αυτών των απαντήσεων, 82 προήλθαν από παρόχους, εμπορικές οργανώσεις, χρηματιστήρια και χρηματιστές που δραστηριοποιούνται στους κλάδους των δυαδικών δικαιωμάτων προαίρεσης (binary options) ή/και των συμβάσεων CFD, 10 προήλθαν από εκπροσώπους καταναλωτών και οι υπόλοιπες απαντήσεις προήλθαν από ιδιώτες. Η συντριπτική πλειοψηφία των απαντήσεων από ιδιώτες διευθετήθηκε και διοχετεύτηκε μέσω παρόχων δυαδικών δικαιωμάτων προαίρεσης (binary options) ή/και συμβάσεων CFD. Η πρόσκληση για την υποβολή στοιχείων αποκάλυψε μια γενική ανησυχία από την πρώτη κατηγορία των ερωτηθέντων και, ειδικότερα, από τους παρόχους προϊόντων, ότι το προτεινόμενο μέτρο θα είχε αρνητικές επιπτώσεις στην επιχείρησή τους. Ορισμένα άτομα διαμαρτυρήθηκαν επίσης για το προτεινόμενο μέτρο και εξέφρασαν την προθυμία τους να συνεχίσουν την εμπορία δυαδικών δικαιωμάτων προαίρεσης (binary options).

(5) Η ESMA έλαβε δεόντως υπόψη αυτές τις ανησυχίες. Ωστόσο, μετά την αντιστάθμισή τους με τη σημαντική ανησυχία που εντοπίστηκε για την προστασία των επενδυτών, η οποία επιβεβαιώθηκε περαιτέρω από τις απαντήσεις που ελήφθησαν από σχεδόν όλους τους εκπροσώπους καταναλωτών και από άτομα που υποστήριζαν έντονα τα προτεινόμενα μέτρα, η ESMA θεωρεί απαραίτητη την επιβολή προσωρινής απαγόρευσης της διάθεσης στην αγορά (marketing), της διανομής ή της πώλησης δυαδικών δικαιωμάτων προαίρεσης (binary options) σε ιδιώτες πελάτες, σύμφωνα με το άρθρο 40 του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 600/2014.

(6) Ένα μέτρο που επιβλήθηκε δυνάμει του άρθρου 40 του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 600/2014 πρέπει να επανεξετάζεται σε κατάλληλα χρονικά διαστήματα και τουλάχιστον κάθε τρεις μήνες. Κατά την επανεξέταση αυτού του μέτρου, η ESMA θα αντιμετωπίσει τυχόν πρακτικές αποφυγής που ενδέχεται να προκύψουν. Εάν το μέτρο δεν ανανεωθεί μετά από τρεις μήνες, θα λήξει.

(7) Για την αποφυγή αμφιβολιών, οι όροι που χρησιμοποιούνται στην παρούσα απόφαση έχουν την ίδια έννοια με εκείνη της οδηγίας 2014/65/ΕΕ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (11) και του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 600/2014, συμπεριλαμβανομένου του ορισμού των παραγώγων.

(8) Η προσωρινή απαγόρευση της ESMA πληροί τις προϋποθέσεις που ορίζονται στο άρθρο 40 του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 600/2014 για τους λόγους που εξηγούνται κατωτέρω.

2. ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ ΤΗΣ ΑΓΟΡΑΣ ΙΔΙΩΤΩΝ ΕΠΕΝΔΥΤΩΝ ΔΥΑΔΙΚΩΝ ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΩΝ ΠΡΟΑΙΡΕΣΗΣ (BINARY OPTIONS) ΚΑΙ ΤΗΣ ΥΠΑΡΞΗΣ ΣΗΜΑΝΤΙΚΗΣ ΑΝΗΣΥΧΙΑΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ ΤΩΝ ΕΠΕΝΔΥΤΩΝ [ΑΡΘΡΟ 40, ΠΑΡΑΓΡΑΦΟΣ 2, ΣΤΟΙΧΕΙΟ α) ΤΟΥ ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΥ (ΕΕ) αριθ. 600/2014]

(9) Ως δυαδικό δικαίωμα προαίρεσης (binary option) ορίζεται οποιοδήποτε παράγωγο διακανονιζόμενο σε μετρητά, στο οποίο η πληρωμή ενός σταθερού νομισματικού ποσού εξαρτάται από το εάν ένα ή περισσότερα συγκεκριμένα συμβάντα σε σχέση με την τιμή, το επίπεδο ή την αξία του υποκείμενου περιουσιακού στοιχείου συμβαίνουν κατά τη λήξη ή πριν από τη λήξη του παραγώγου (12) (για παράδειγμα, το υποκείμενο περιουσιακό στοιχείο έχει φτάσει μια καθορισμένη τιμή («τιμή άσκησης/strike price») κατά τη λήξη).

(10) Τα δυαδικά δικαιώματα προαίρεσης (binary options) παρέχουν τη δυνατότητα στον επενδυτή να στοιχηματίσει για την εμφάνιση ενός καθορισμένου γεγονότος σε σχέση με την τιμή, το επίπεδο ή την αξία ενός ή περισσοτέρων υποκείμενων περιουσιακών στοιχείων (για παράδειγμα, μετοχής, νομίσματος, εμπορεύματος ή δείκτη). Αν το συμβάν δεν λάβει χώρα, ο επενδυτής χάνει τα χρήματά του (δηλαδή, το δικαίωμα λήγει out-of-the-money ). Εάν το συμβάν λάβει χώρα, το δικαίωμα πληρώνεται ή η σύμβαση παραμένει ανοιχτή με την ευκαιρία λήψης πληρωμής, αν προκύψει ξεχωριστό συμβάν (δικαίωμα που λήγει in-the-money). Υπό αυτή την έννοια, τα δυαδικά δικαιώματα προαίρεσης (binary options) μπορούν να θεωρηθούν ως «προτάσεις ναι/όχι». Συχνά, η «πρόταση ναι/όχι» είναι αν η τιμή του υποκείμενου περιουσιακού στοιχείου κατά τη λήξη του δυαδικού δικαιώματος προαίρεσης (binary option) είναι πάνω ή κάτω από μια δεδομένη τιμή (η αποκαλούμενη «τιμή άσκησης/stike price»). Σε ορισμένες περιπτώσεις, η «τιμή άσκησης/strike price» αντιστοιχεί στην τιμή αγοράς του υποκείμενου περιουσιακού στοιχείου κατά τη σύναψη του δυαδικού δικαιώματος προαίρεσης (binary option) ή σε μελλοντική καθορισμένη χρονική στιγμή. Ωστόσο, οι πάροχοι δυαδικών δικαιωμάτων προαίρεσης (binary option) προσφέρουν μια σειρά από πιθανά αποτελέσματα αγοράς στα οποία μπορούν να στοιχηματίσουν οι επενδυτές (13).

(11) Είναι σκόπιμο να διευκρινιστεί ότι όλα τα δυαδικά δικαιώματα προαίρεσης (binary options), αν και διατίθενται στην αγορά (marketed), διανέμονται ή πωλούνται με άλλα ονόματα, εμπίπτουν στο πεδίο εφαρμογής της παρούσας απόφασης. Γίνεται αναφορά, για παράδειγμα, σε δικαιώματα «όλα ή τίποτα» (all-or-nothing), «πάνω-κάτω» (up-or-down), δικαιώματα τάσης, ψηφιακά δικαιώματα και δικαιώματα απλής αφής (one-touch).

(12) Είναι επίσης σκόπιμο να διασφαλιστεί ότι η παρούσα απόφαση περιλαμβάνει δυαδικά δικαιώματα προαίρεσης (binary options) που έχουν αρκετές διαφορετικές προκαθορισμένες προϋποθέσεις, οι οποίες πρέπει να πληρούνται (ή να μην πληρούνται) πριν από την καταβολή της πληρωμής. Ορισμένοι ερωτηθέντες στην πρόσκληση για την υποβολή στοιχείων ανέφεραν, για παράδειγμα, την περίπτωση ενός δυαδικού δικαιώματος προαίρεσης (binary option) που παρέχει πληρωμή i) ενός προκαθορισμένου ποσού, εάν το υποκείμενο στοιχείο πληροί μια συγκεκριμένη προκαθορισμένη προϋπόθεση (για παράδειγμα, αν η αξία του υποκείμενου στοιχείου αυξηθεί σε μια συγκεκριμένη ημερομηνία), καθώς και ii) ενός πρόσθετου προκαθορισμένου ποσού («bonus»), εάν το υποκείμενο στοιχείο πληροί μια άλλη προκαθορισμένη προϋπόθεση (για παράδειγμα, αν η αξία του υποκείμενου στοιχείου αυξηθεί πάνω από ένα ορισμένο ποσοστό). Σε αυτή και παρόμοιες περιπτώσεις, η πληρωμή του αθροιστικού ποσού των δύο προκαθορισμένων ποσών στα σημεία i) και ii) θα ισοδυναμούσε με την πληρωμή ενός προκαθορισμένου σταθερού ποσού για τους σκοπούς του άρθρου 1, παράγραφος 2, στοιχείο γ) της παρούσας απόφασης.

(13) Πολλές ΕΑΑ εξέφρασαν ανησυχίες σχετικά με τα δυαδικά δικαιώματα προαίρεσης (binary options) που δεν ανταποκρίνονται σε πραγματικές επενδυτικές ανάγκες για ιδιώτες πελάτες (σε αντίθεση με άλλους τύπους δικαιωμάτων, οι οποίοι μπορούν να διαδραματίσουν πολύτιμο ρόλο στην αντιστάθμιση της έκθεσης σε ορισμένα περιουσιακά στοιχεία) (14). Επιπλέον, πολλές ΕΑΑ εξέφρασαν ανησυχίες σχετικά με τους κινδύνους που συνδέονται με τα εγγενή χαρακτηριστικά των δυαδικών δικαιωμάτων προαίρεσης (binary options), καθώς και με τις εσωτερικές και ανεξέλεγκτες συγκρούσεις συμφερόντων που σχετίζονται με την προσφορά αυτών των προϊόντων σε ιδιώτες πελάτες. Οι εν λόγω κίνδυνοι συχνά ενισχύονται από τις επιθετικές τεχνικές μάρκετινγκ που χρησιμοποιούν οι πάροχοι δυαδικών δικαιωμάτων προαίρεσης (binary options). Ορισμένες ΕΑΑ ανέφεραν επίσης ότι τα προϊόντα αυτά προσελκύουν συμπεριφορά εθισμού στα τυχερά παίγνια. Μια μελέτη της Αρχής Χρηματοπιστωτικής Συμπεριφοράς (FCA) του Ηνωμένου Βασιλείου κατέδειξε ότι ορισμένοι επενδυτές τοποθετούν πολλά στοιχήματα εντός λίγων ημερών ή εβδομάδων, παρά την απώλεια χρημάτων σε αθροιστική βάση. Η μελέτη διαπίστωσε επίσης μεγάλη ομοιότητα στη δομή των αποδόσεων και τον χρονικό ορίζοντα μεταξύ των δυαδικών δικαιωμάτων προαίρεσης (binary options) και των προϊόντων τυχερών παιγνίων (15). Αυτές οι ανησυχίες έχουν πραγματωθεί σε διάφορες δικαιοδοσίες, με τη συντριπτική πλειονότητα των ιδιωτών πελατών σε αυτές τις δικαιοδοσίες να χάνουν συνήθως χρήματα, όπως αποδεικνύεται στην παρούσα απόφαση (16).

(14) Όπως καταδεικνύεται στην έκθεση της Διεθνούς Οργάνωσης Επιτροπών Εποπτείας Χρηματιστηρίων (IOSCO) σχετικά με την έρευνα της IOSCO για εξωχρηματιστηριακά προϊόντα με μόχλευση για ιδιώτες επενδυτές (17) (η «έκθεση της IOSCO»), αυτός ο τομέας της αγοράς έχει επίσης αποτελέσει αντικείμενο σημαντικού ρυθμιστικού ελέγχου σε ορισμένες άλλες δικαιοδοσίες εκτός της ΕΕ, λόγω του σύνθετου και επικίνδυνου χαρακτήρα των, μεταξύ άλλων, δυαδικών δικαιωμάτων προαίρεσης (binary options) και της συχνά διασυνοριακής διάστασης των παρόχων προϊόντων, που λειτουργούν κυρίως μέσω του Διαδικτύου (18). Σύμφωνα με την έκθεση της IOSCO, «πρόσφατες εκθέσεις έρευνας σε διάφορες εθνικές αγορές έδειξαν ότι μια μεγάλη πλειοψηφία των επενδυτών σε [δυαδικά δικαιώματα προαίρεσης (binary options) και άλλα κερδοσκοπικά προϊόντα] πολύ συχνά χάνει χρήματα» (19).

(15) Η προϋπόθεση που αναφέρεται στο άρθρο 40, παράγραφος 2, στοιχείο α) του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 600/2014 είναι ότι πρέπει να υπάρχει, μεταξύ άλλων, σημαντική ανησυχία για την προστασία των επενδυτών. Για να προσδιοριστεί εάν υπάρχει σημαντική ανησυχία για την προστασία των επενδυτών, η ESMA αξιολόγησε τη συνάφεια των κριτηρίων και των παραγόντων που απαριθμούνται στο άρθρο 19, παράγραφος 2 του κατ' εξουσιοδότηση κανονισμού (ΕΕ) 2017/567. Αφού έλαβε υπόψη τα σχετικά κριτήρια και τους παράγοντες, η ESMA κατέληξε στο συμπέρασμα ότι υπάρχει σημαντική ανησυχία για την προστασία των επενδυτών για τους εξής λόγους.

2.1. Ο βαθμός πολυπλοκότητας και διαφάνειας των δυαδικών δικαιωμάτων προαίρεσης (binary options)

(16) Τα δυαδικά δικαιώματα προαίρεσης (binary options) είναι σύνθετα χρηματοπιστωτικά μέσα (20). Η πολυπλοκότητα της δομής τιμολόγησης θέτει σε κίνδυνο σημαντικές ασυμμετρίες πληροφόρησης μεταξύ των παρόχων και των ιδιωτών πελατών και, συνεπώς, εγείρει σημαντικές ανησυχίες για την προστασία των επενδυτών. Επιπλέον, υπάρχουν ορισμένα εγγενή χαρακτηριστικά των δυαδικών δικαιωμάτων προαίρεσης (binary options) που τα καθιστούν σύνθετα και δύσκολα ώστε να τα κατανοήσουν οι ιδιώτες πελάτες.

(17) Οι πάροχοι δυαδικών δικαιωμάτων προαίρεσης (binary options) συνήθως κοστολογούν τα δυαδικά δικαιώματα προαίρεσης με βάση την πιθανότητα που υπαγορεύει μια αγορά ή άλλη πιθανότητα βάσει προτύπου ενός συγκεκριμένου συμβάντος, που προκύπτει πριν από την εφαρμογή ενός spread ή άλλης μορφής προμήθειας συναλλαγής σε κάθε δικαίωμα, έτσι ώστε να αποφέρει αρνητική αναμενόμενη απόδοση (negative expected return) για τον πελάτη (21).

(18) Τα συνηθέστερα δυαδικά δικαιώματα προαίρεσης (binary options) προσφέρουν μια συγκριτικά μεγάλη απόδοση για ένα στατιστικά λιγότερο πιθανό συμβάν και αντίστροφα (22).

(19) Αυτή η δομή τιμολόγησης των δυαδικών δικαιωμάτων προαίρεσης (binary options) παρουσιάζει μια σειρά προκλήσεων για τους ιδιώτες πελάτες. Ειδικότερα, η δομή τιμολόγησης απαιτεί από τους ιδιώτες πελάτες να εκτιμήσουν με ακρίβεια την αξία του δικαιώματος σε σχέση με την αναμενόμενη πιθανότητα εμφάνισης του συμβάντος αναφοράς. Παρόλο που οι ιδιώτες πελάτες μπορούν να χρησιμοποιήσουν κοινά εργαλεία έρευνας και τιμολόγησης, όπως τον τύπο Black-Scholes, για την τιμολόγηση δυαδικών δικαιωμάτων προαίρεσης (binary options), οι ιδιώτες πελάτες αντιμετωπίζουν σημαντικές ασυμμετρίες πληροφόρησης σε σχέση με τους παρόχους. Οι πάροχοι έχουν πολύ μεγαλύτερη πρόσβαση στις πληροφορίες και τα συστήματα για τη σωστή τιμολόγηση και εκτίμηση αυτών των προϊόντων. Συγκεκριμένα, οι πάροχοι δυαδικών δικαιωμάτων προαίρεσης (binary options) έχουν πρόσβαση σε ιστορικά δεδομένα τιμών –για παράδειγμα, καταχωρημένες τροφοδοσίες τιμών από έναν πάροχο ανταλλαγής ή εμπορικών δεδομένων σε σχέση με ένα συγκεκριμένο υποκείμενο στοιχείο– τα οποία δεν είναι γενικά διαθέσιμα σε ιδιώτες πελάτες. Οι πάροχοι δυαδικών δικαιωμάτων προαίρεσης (binary options) έχουν επίσης πολύ περισσότερη εμπειρία σε συμβάσεις τιμολόγησης σε σχέση με την εμπειρία που διαθέτουν συνήθως οι ιδιώτες πελάτες και είναι πιο πιθανό να έχουν αναπτύξει πολύπλοκες μεθόδους τιμολόγησης. Επιπλέον, οι ιδιώτες πελάτες δεν μπορούν να εκτιμήσουν ότι εάν μια συναλλαγή έχει πολύ βραχυπρόθεσμο όριο ή εάν μια θέση κλείσει κοντά στη λήξη, οι παράγοντες που χρησιμοποιούνται για την τιμολόγηση των δικαιωμάτων, όπως η ιστορική μεταβλητότητα, έχουν μικρή επίδραση στην αξία του δικαιώματος. Αυτό περιορίζει την ικανότητα των ιδιωτών πελατών να εκτιμήσουν σωστά το δικαίωμα, ακόμη και όταν χρησιμοποιούν τα διαθέσιμα εργαλεία τιμολόγησης. Επιπλέον, λόγω της εφαρμογής διαφορών spread και άλλων προμηθειών συναλλαγών, οι ιδιώτες πελάτες θα πρέπει να υπερβαίνουν τις αναμενόμενες αποδόσεις της επένδυσης σε σημαντικό βαθμό («beat the odds») σε τακτική βάση, για να σημειώνουν κέρδη από τη διαπραγμάτευση. Ως εκ τούτου, κατά την άποψη της ESMA, είναι δύσκολο για τους ιδιώτες πελάτες να προβούν σε τεκμηριωμένη αξιολόγηση του προφίλ κινδύνου-απόδοσης του προϊόντος.

(20) Η συνδυασμένη επίπτωση της δομής τιμολόγησης και της εφαρμογής προμηθειών σε κάθε συναλλαγή είναι ότι μια μεγάλη πλειοψηφία των λογαριασμών ιδιωτών πελατών χάνει χρήματα αθροιστικά (παρόλο που ενδέχεται να σημειώνει βραχυπρόθεσμα κέρδη) και οι πάροχοι, οι οποίοι συνήθως είναι άμεσοι αντισυμβαλλόμενοι της συναλλαγής, αποκομίζουν μακροπρόθεσμα κέρδη από πελάτες μέσω των ζημιών τους από τη διαπραγμάτευση και μέσω των προμηθειών της συναλλαγής.

(21) Μερικοί πάροχοι προσφέρουν συνεχή αμφίδρομη τιμολόγηση και τη δυνατότητα στους πελάτες να εισέρχονται και να εξέρχονται από τη συναλλαγή κατά τη διάρκεια της περιόδου ισχύος ενός δυαδικού δικαιώματος προαίρεσης (binary option). Σε αυτήν την περίπτωση, ένας πελάτης μπορεί να εγκαταλείψει τη θέση του πριν από τη λήξη του δυαδικού δικαιώματος προαίρεσης (binary option), πωλώντας το στον πάροχο ή χάνοντας άλλως την υπό όρους πληρωμή κατά τη λήξη. Σε αντάλλαγμα, ο πελάτης λαμβάνει κάποια πληρωμή από τον πάροχο, σύμφωνα με τη συνεχή τιμή που προσφέρεται από τον πάροχο ανάλογα με τη διαφορά μεταξύ της τρέχουσας τιμής αγοράς και της σταθερής τιμής άσκησης του υποκείμενου στοιχείου και του χρόνου λήξης.

(22) Η συνεχής αμφίδρομη τιμολόγηση είναι ένα πρόσθετο χαρακτηριστικό που μπορεί να προσφέρουν οι πάροχοι δυαδικών δικαιωμάτων προαίρεσης (binary options). Αυτό το χαρακτηριστικό προσθέτει ένα ακόμα επίπεδο πολυπλοκότητας, το οποίο καθιστά δύσκολο για τους ιδιώτες πελάτες να εκτιμήσουν με ακρίβεια τα προϊόντα αυτά ή να καταστήσουν θετική την απόδοση της επένδυσης. Αυτό οφείλεται στο γεγονός ότι οι ιδιώτες πελάτες θα πρέπει να παρακολουθούν συνεχώς την τιμολόγηση και να εκτιμούν το αναμενόμενο αποτέλεσμα. Επίσης, η έξοδος από μια συναλλαγή και η είσοδος σε μια νέα συνεπάγεται πρόσθετο κόστος για τον πελάτη, λόγω της εφαρμογής spread στην τιμή προσφοράς ή των προμηθειών συναλλαγής (23).

(23) Επιπλέον, οι ιδιώτες πελάτες της ΕΕ επενδύουν συνήθως σε εξωχρηματιστηριακά δυαδικά δικαιώματα προαίρεσης (binary options). Ως εκ τούτου, η τιμολόγηση, η απόδοση και ο διακανονισμός δυαδικών δικαιωμάτων προαίρεσης (binary options) δεν είναι τυποποιημένα. Αυτό εμποδίζει την ικανότητα των ιδιωτών πελατών να κατανοήσουν τους όρους του προϊόντος. Αυτό, μαζί με τις διαφορές στον τύπο των «προτάσεων ναι/όχι» που αποτελούν τη βάση ενός δυαδικού δικαιώματος προαίρεσης (binary option), την πολύπλοκη δομή τιμολόγησης (μερικές φορές, συμπεριλαμβάνεται και η αμφίδρομη τιμολόγηση) και την ύπαρξη ακόμα πιο σύνθετων προσφορών (όπως τα δικαιώματα που συνδυάζουν ένα σύνολο δυαδικών δικαιωμάτων προαίρεσης), αυξάνει την πολυπλοκότητα των εν λόγω προϊόντων και υπονομεύει περαιτέρω την ικανότητα των ιδιωτών πελατών να κατανοήσουν ότι τα συγκεκριμένα χαρακτηριστικά ενός τύπου δυαδικού δικαιώματος προαίρεσης δεν εμφανίζονται απαραιτήτως σε ένα άλλο.

(24) Επιπλέον, οι πάροχοι δυαδικών δικαιωμάτων προαίρεσης (binary options) είναι κατά κανόνα οι αντισυμβαλλόμενοι στις συναλλαγές των ιδιωτών πελατών, με τον πάροχο να καθορίζει την τιμή κατά την εκτέλεση και την πληρωμή κατά τη λήξη. Επιπλέον, οι πάροχοι συχνά απαιτούν από τους πελάτες να αναγνωρίσουν ότι οι τιμές που χρησιμοποιούνται για τον προσδιορισμό της αξίας του δυαδικού δικαιώματος προαίρεσης (binary option) ενδέχεται να διαφέρουν από την τιμή που είναι διαθέσιμη στην αντίστοιχη υποκείμενη αγορά. Αυτό σημαίνει ότι μπορεί να μην είναι πάντα δυνατό για τους ιδιώτες πελάτες να ελέγχουν την ακρίβεια των τιμών που λαμβάνονται από τον πάροχο. Αυτοί οι παράγοντες καθιστούν εξαιρετικά περίπλοκη για τους ιδιώτες πελάτες την αντικειμενική εκτίμηση των δυαδικών δικαιωμάτων προαίρεσης (binary options). Το υψηλό επίπεδο πολυπλοκότητας και ο χαμηλός βαθμός διαφάνειας που συνδέονται με τα δυαδικά δικαιώματα προαίρεσης (binary options) επιβεβαιώνουν επομένως ότι υπάρχει σημαντική ανησυχία σχετικά με την προστασία των επενδυτών.

(25) Αποκρινόμενοι στην πρόσκληση για την υποβολή στοιχείων, ορισμένες επιχειρήσεις και εμπορικές οργανώσεις αμφισβήτησαν κατά πόσον η ESMA θα πρέπει να κάνει διάκριση μεταξύ των δυαδικών δικαιωμάτων προαίρεσης υπό εξωχρηματιστηριακή διαπραγμάτευση και των δυαδικών δικαιωμάτων προαίρεσης υπό διαπραγμάτευση σε έναν τόπο διαπραγμάτευσης. Ορισμένες εμπορικές οργανώσεις ζήτησαν ρητό αποκλεισμό για τιτλοποιημένα παράγωγα (securitized derivatives), δικαιώματα αφής touch-options) και ψηφιακά δικαιώματα (digital options), με το σκεπτικό ότι τα προϊόντα αυτά χρησιμοποιήθηκαν ως εναλλακτική λύση για μια εντολή ελαχιστοποίησης ζημίας (sop-loss) ή θα μπορούσαν να χρησιμεύσουν ως αντιστάθμιση του κινδύνου.

(26) Η ESMA έλαβε δεόντως υπόψη αυτές τις απαντήσεις. Ωστόσο, οι λειτουργίες και τα χαρακτηριστικά των δυαδικών δικαιωμάτων προαίρεσης (binary options), τα οποία αποτελούν τη θεμελιώδη πηγή της διαπιστωθείσας ζημίας στους ιδιώτες πελάτες, παραμένουν τα ίδια, ανεξάρτητα από το εάν τα προϊόντα αυτά διακινούνται σε έναν τόπο διαπραγμάτευσης ή τιτλοποιούνται. Με άλλα λόγια, τα δυαδικά δικαιώματα προαίρεσης (binary options) σε έναν τόπο διαπραγμάτευσης θα εξακολουθούσαν να παρουσιάζουν αρνητική αναμενόμενη απόδοση στους επενδυτές, προσφέροντας παράλληλα μια δομή αποδόσεων που δεν είναι κατάλληλη για αντιστάθμιση ή για την εκτέλεση άλλων οικονομικών λειτουργιών που θα μπορούσαν να αποτελέσουν αντισταθμιστικό όφελος. Ειδικότερα, αυτές οι ιδιότητες ισχύουν ανά πάσα στιγμή πριν από τη λήξη του δικαιώματος. Επομένως, η ύπαρξη δευτερογενούς αγοράς δεν μεταβάλλει τα θεμελιώδη χαρακτηριστικά που προκαλούν ζημία στους ιδιώτες πελάτες.

2.2. Τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά ή συστατικά των δυαδικών δικαιωμάτων προαίρεσης (binary options)

(27) Τα δυαδικά δικαιώματα προαίρεσης (binary options) αποτελούν συνήθως πολύ βραχυπρόθεσμες επενδύσεις, που σε ορισμένες περιπτώσεις λήγουν μερικά λεπτά μετά τη σύναψή τους, γεγονός που τα καθιστά εξαιρετικά κερδοσκοπικά.

(28) Η δυαδική φύση του αποτελέσματος των δυαδικών δικαιωμάτων προαίρεσης (binary options) σημαίνει ότι χρησιμοποιούνται κυρίως για κερδοσκοπικούς σκοπούς. Η πληρωμή ενός σταθερού νομισματικού ή μηδενικού ποσού περιορίζει την αξία των δυαδικών δικαιωμάτων προαίρεσης (binary options) ως εργαλείου αντιστάθμισης σε αντίθεση με τα παραδοσιακά δικαιώματα, τα οποία επιτρέπουν στον πελάτη να διαχειρίζεται τον κίνδυνο θέτοντας ένα «ανώτατο όριο» ή «κατώτατο όριο» για ένα συγκεκριμένο περιουσιακό στοιχείο στο οποίο μπορεί έχει άμεση έκθεση. Αυτό επιδεινώνεται από τον τυπικό βραχυπρόθεσμο χαρακτήρα των δυαδικών δικαιωμάτων προαίρεσης (binary options).

(29) Επιπλέον, τα δυαδικά δικαιώματα προαίρεσης (binary options) τιμολογούνται ανάλογα με την πιθανότητα εμφάνισης ενός συμβάντος, αναφέροντας τις αποδόσεις με παρόμοιο τρόπο όπως τα παραδοσιακά στοιχήματα προκαθορισμένης απόδοσης/fixed-odds bets (π.χ. στοιχήματα σε αθλητικά γεγονότα ή αποτελέσματα εκλογών). Οι συναλλαγές είναι ως επί το πλείστον πολύ σύντομες και οι επενδυτές μπορούν είτε να έχουν πολύ μεγάλη απόδοση είτε να χάσουν ολόκληρη την επένδυσή τους. Αυτά τα θεμελιώδη χαρακτηριστικά εντοπίζονται επίσης στα προϊόντα τυχερών παιγνίων, τα οποία συνδέονται με την εθιστική συμπεριφορά και τα μικρής αξίας αποτελέσματα για τους καταναλωτές.

(30) Όπως προαναφέρθηκε, οι πάροχοι δυαδικών δικαιωμάτων προαίρεσης (binary options) συνήθως λειτουργούν ως άμεσοι αντισυμβαλλόμενοι στη συναλλαγή του πελάτη, μεταφέροντας, ως εκ τούτου, τη συναλλαγή του πελάτη στο δικό τους χαρτοφυλάκιο. Αυτό το επιχειρηματικό μοντέλο θέτει τα συμφέροντα του παρόχου σε άμεση σύγκρουση με τα συμφέροντα των πελατών του, γεγονός που αυξάνει τον κίνδυνο ο πάροχος να επηρεάσει την τιμή του υποκείμενου στοιχείου κατά τη λήξη του δυαδικού δικαιώματος προαίρεσης (binary option) ή να επεκτείνει την ισχύ του κατά δευτερόλεπτα ή χιλιοστά του δευτερολέπτου, προκειμένου να αποφύγει να πληρώσει βάσει της σύμβασης δικαιωμάτων. Ο κίνδυνος σύγκρουσης συμφερόντων είναι ιδιαίτερα οξύς για τα δυαδικά δικαιώματα προαίρεσης (binary options), καθώς η δομή πληρωμών αυτών των προϊόντων καθορίζεται από το κατά πόσον το υποκείμενο στοιχείο έχει φθάσει την καθορισμένη τιμή άσκησης κατά τη λήξη του. Οι ΕΑΑ έχουν επίσης προσδιορίσει πρακτικές βάσει των οποίων οι πάροχοι δυαδικών δικαιωμάτων προαίρεσης (binary options) εφαρμόζουν ένα ασύμμετρο ή ασυνεπές εμπορικό περιθώριο (mark up) στα βασικά spread του υποκείμενου στοιχείου, με αποτέλεσμα το δικαίωμα να είναι out-of-the-money, όπου διαφορετικά θα ήταν in-the-money κατά τη λήξη. Επιπλέον, τα μοντέλα διανομής που τηρεί η ESMA σε αυτόν τον τομέα της αγοράς φέρουν ορισμένες, και ενίοτε εγγενείς, συγκρούσεις συμφερόντων (24) και η πίεση για τη διατήρηση των νέων πελατών αυξάνει το ενδεχόμενο σύγκρουσης συμφερόντων.

(31) Δεδομένου ότι τα δυαδικά δικαιώματα προαίρεσης (binary options) έχουν δομικά αρνητικές αναμενόμενες αποδόσεις, όσο περισσότερες θέσεις έχει ο επενδυτής, τόσο πιο πιθανό είναι να χάσει χρήματα σε αθροιστική βάση (25).

(32) Ο υψηλός κίνδυνος κερδοσκοπικής διαπραγμάτευσης των δυαδικών δικαιωμάτων προαίρεσης (binary options), καθώς και ο κίνδυνος σύγκρουσης συμφερόντων μεταξύ των παρόχων δυαδικών δικαιωμάτων προαίρεσης και των πελατών τους επιβεβαιώνουν την ύπαρξη σημαντικής ανησυχίας για την προστασία των επενδυτών.

2.3. Το μέγεθος των πιθανών επιζήμιων συνεπειών και του βαθμού διαφορών μεταξύ των αποδόσεων για τους επενδυτές και του κινδύνου απώλειας

(33) Οι αριθμοί των πελατών σε σχέση με αυτά τα προϊόντα είναι ρευστοί λόγω της σχετικά μικρής διάρκειας ζωής των λογαριασμών πελατών των δυαδικών δικαιωμάτων προαίρεσης (binary options) και του διασυνοριακού χαρακτήρα των δραστηριοτήτων. Βάσει των στοιχείων που συγκέντρωσε η ESMA από ορισμένες ΕΑΑ (26), η ESMA εκτιμά ότι ο αριθμός των λογαριασμών συναλλαγών των ιδιωτών πελατών από παρόχους συμβάσεων CFD εντός ΕΟΧ και από παρόχους δυαδικών δικαιωμάτων προαίρεσης (binary options) αυξήθηκε από 1,5 εκατομμύρια το 2015 (27) σε περίπου 2,2 εκατομμύρια το 2017 (28).

(34) Ειδικότερα, οι ακόλουθες πληροφορίες που παρασχέθηκαν από τις ΕΑΑ στην ESMA επιβεβαιώνουν ότι ο τομέας της αγοράς δυαδικών δικαιωμάτων προαίρεσης (binary options) έχει αναπτυχθεί σε όλη την Ένωση: i) Η Επιτροπή Κεφαλαιαγοράς Κύπρου (CY-CySEC), η ΕΑΑ στην Κύπρο, εκτιμά ότι ο συνολικός αριθμός των ενεργών πελατών στην Κύπρο με δυαδικά δικαιώματα προαίρεσης (binary options) στο τέλος του δεύτερου τριμήνου 2017 θα είναι 401 378 έναντι των 140 205 το 2015 (29). ii) Η Γερμανική Αρχή Χρηματοπιστωτικής Εποπτείας (Bundesanstalt für Finanzdienstleistungsaufsicht - DE-BaFin), η ΕΑΑ στη Γερμανία, εκτιμά ότι υπάρχουν έως και 30 000 πελάτες με δυαδικά δικαιώματα προαίρεσης (binary options) στη Γερμανία, με τη συνολική αγορά στη Γερμανία να αυξάνεται με ετήσιο ρυθμό 4-5 % (30). iii) Από δειγματοληπτικά δεδομένα πελατών από επιχειρήσεις που παρασχέθηκαν στην Αρχή Χρηματοπιστωτικής Συμπεριφοράς του ΗΒ (UK-FCA), την ΕΑΑ στο Ηνωμένο Βασίλειο, εκτιμάται ότι ο αριθμός των πελατών που διαπραγματεύονται με βρετανικούς παρόχους δυαδικών δικαιωμάτων προαίρεσης (binary options) είναι περίπου 40 000. iv) Η Εθνική Επιτροπή Κεφαλαιαγοράς της Ιταλίας (Commissione Nazionale per le Società e la Borsa - IT-CONSOB), η ΕΑΑ στην Ιταλία, διαπίστωσε βάσει της έρευνας που διεξήχθη τον Μάρτιο του 2017 σε πέντε υποκαταστήματα παρόχων δυαδικών δικαιωμάτων προαίρεσης (binary options) με έδρα την ΕΕ, ότι το 2016 σημειώθηκε αύξηση κατά 2,4 % του αριθμού των Ιταλών ιδιωτών πελατών που πραγματοποιούν συναλλαγές με δυαδικά δικαιώματα προαίρεσης (binary options). v) Ορισμένες ΕΑΑ ανέφεραν ότι τα δυαδικά δικαιώματα προαίρεσης (binary options) διατίθενται στην αγορά και πωλούνται ευρέως στις δικαιοδοσίες τους (31). vi) Σχεδόν όλες οι ΕΑΑ (32) ανέφεραν ότι οι πάροχοι δυαδικών δικαιωμάτων προαίρεσης (binary options) που προέρχονται από άλλα κράτη μέλη παρέχουν υπηρεσίες δυαδικών δικαιωμάτων προαίρεσης (binary options) στις δικαιοδοσίες τους. Ορισμένες ΕΑΑ (33) ανέφεραν επίσης παρόχους δυαδικών δικαιωμάτων προαίρεσης (binary options) που χρησιμοποιούν υποκαταστήματα ή συνδεδεμένους αντιπροσώπους για να μεταβούν στις δικαιοδοσίες υποδοχής και vii) Οι ΕΑΑ σημείωσαν αύξηση του αριθμού των αιτήσεων για χορήγηση άδειας στις επιχειρήσεις επενδύσεων που προσφέρουν τα εν λόγω προϊόντα (34).

(35) Σύμφωνα με την έκθεση της IOSCO, μεταξύ των πιο συνηθισμένων καταγγελιών στις δικαιοδοσίες αναφορικά με τους εξουσιοδοτημένους παρόχους είναι εκείνες που σχετίζονται με την απόδοση των προϊόντων (απώλειες επενδυτών), πελάτες που δεν κατανοούν το προϊόν ή την υπηρεσία που παρέχεται (και τους κινδύνους), δυσκολίες στην απόσυρση κεφαλαίων, επιθετικό/παραπλανητικό μάρκετινγκ και χειραγώγηση των τιμών ή των συναλλαγών (35).

(36) Η προαναφερθείσα ανάλυση της ESMA σχετικά με τις αναμενόμενες αρνητικές αποδόσεις των ιδιωτών πελατών (36) επιβεβαιώνεται επίσης από τα στοιχεία για τις ζημίες που υπέστησαν οι ιδιώτες πελάτες, τα οποία κοινοποιήθηκαν στην ESMA από ορισμένες ΕΑΑ: i) Η CY-CySEC διενήργησε ανάλυση δείγματος λογαριασμών πελατών με δυαδικά δικαιώματα προαίρεσης (binary options) 10 παρόχων δυαδικών δικαιωμάτων προαίρεσης για την περίοδο από 1 Ιανουαρίου 2017 έως 31 Αυγούστου 2017. Διαπίστωσε ότι, κατά μέσο όρο, το 87 % των λογαριασμών πελατών υπέστη ζημία κατά την περίοδο αυτή. Κατά μέσο όρο, η ζημία ανά λογαριασμό ανήλθε σε περίπου 480 ευρώ. ii) Η Komisja Nadzoru Finansowego (PL-KNF), η ΕΑΑ στην Πολωνία, βάσει στοιχείων από μια πολωνική επιχείρηση επενδύσεων, διαπίστωσε ότι το 86,3 % των πελατών έχασαν χρήματα το 2016 και το 86,4 % έχασαν χρήματα το 2017. iii) Η IT-CONSOB διαπίστωσε, με βάση έρευνα που πραγματοποιήθηκε τον Μάρτιο του 2017 σε πέντε υποκαταστήματα επιχειρήσεων επενδύσεων με έδρα στην ΕΕ που δραστηριοποιούνται σε δυαδικά δικαιώματα προαίρεσης (binary options), ότι οι Ιταλοί ιδιώτες πελάτες που επενδύουν σε δυαδικά δικαιώματα προαίρεσης υπέστησαν σχετικές ζημίες το 2016 έως 74 % με μέση ζημία περίπου 590 ευρώ και iv) Η UK-FCA διαπίστωσε από την επανεξέταση στοιχείων επιχειρήσεων που αναφέρουν την απόδοση των λογαριασμών των πελατών, ότι το 2016 81 % - 85 % των λογαριασμών πελατών έχασαν χρήματα και ότι, κατά μέσο όρο, οι πελάτες υπέστησαν ζημία από 400 έως 1 200 βρετανικές λίρες. Τα αναφερόμενα στοιχεία υποδεικνύουν ότι οι πελάτες σημείωσαν κέρδος από τη διαπραγμάτευση, αλλά υπέστησαν ζημία λαμβάνοντας υπόψη τον αντίκτυπο των προμηθειών συναλλαγής. Αυτό υποδεικνύει ότι οι πελάτες ενδέχεται να μην κατανοούν τον αντίκτυπο των προμηθειών συναλλαγών στην απόδοση του λογαριασμού τους.

2.4. Το είδος των εμπλεκόμενων πελατών

(37) Τα δυαδικά δικαιώματα προαίρεσης (binary options) διατίθενται (marketed) ευρέως στην αγορά, διανέμονται ή πωλούνται στη μαζική αγορά ιδιωτών πελατών. Ωστόσο, η πολυπλοκότητα των δυαδικών δικαιωμάτων προαίρεσης (binary options), όπως περιγράφεται στην παρούσα απόφαση, καθιστά δύσκολη για την πλειονότητα των ιδιωτών πελατών (σε αντίθεση με τους επαγγελματίες) τη σωστή κατανόηση και αξιολόγηση του πραγματικού κινδύνου που υφίστανται κατά τις συναλλαγές των εν λόγω προϊόντων. Τα αποδεικτικά στοιχεία για τις ζημίες που παρατηρήθηκαν από την ESMA στους λογαριασμούς ιδιωτών πελατών που περιγράφονται στην παρούσα απόφαση καταδεικνύουν ότι τα δυαδικά δικαιώματα προαίρεσης (binary options) είναι ακατάλληλα για ιδιώτες πελάτες.

2.5. Δραστηριότητες διάθεσης στην αγορά (marketing) και διανομής σε σχέση με τα δυαδικά δικαιώματα προαίρεσης (binary options)

(38) Παρόλο που τα δυαδικά δικαιώματα προαίρεσης (binary options) είναι σύνθετα προϊόντα, προσφέρονται στους ιδιώτες πελάτες πιο συχνά μέσω ηλεκτρονικών πλατφορμών συναλλαγών, χωρίς την παροχή επενδυτικών συμβουλών ή διαχείρισης χαρτοφυλακίου. Σε τέτοιες περιπτώσεις, απαιτείται αξιολόγηση της καταλληλότητας σύμφωνα με το άρθρο 25, παράγραφος 3 της οδηγίας 2014/65/ΕΕ (37). Ωστόσο, η αξιολόγηση αυτή δεν εμποδίζει τους παρόχους δυαδικών δικαιωμάτων προαίρεσης (binary options) ή τους πελάτες ή τους πιθανούς πελάτες τους να προβαίνουν σε συναλλαγή, με την επιφύλαξη μιας απλής προειδοποίησης προς τον πελάτη. Αυτό μπορεί να συμβεί όταν ο πελάτης δεν έχει παράσχει ή έχει παράσχει ανεπαρκείς πληροφορίες στον πάροχο όσον αφορά τις γνώσεις και την εμπειρία του στον επενδυτικό τομέα αναφορικά με τον συγκεκριμένο τύπο προϊόντος καθώς και όταν ο πάροχος έχει καταλήξει στο συμπέρασμα ότι το προϊόν δεν είναι κατάλληλο για τον πελάτη. Αυτό επιτρέπει στους ιδιώτες πελάτες να έχουν πρόσβαση σε προϊόντα, όπως δυαδικά δικαιώματα προαίρεσης (binary options), τα οποία, με βάση τα χαρακτηριστικά τους, δεν θα πρέπει να διανέμονται σε αυτούς (38).

(39) Επίσης, λαμβάνοντας υπόψη τις Ερωτήσεις και Απαντήσεις της ESMA (Ε&Α) (39), οι ΕΑΑ έχουν παρατηρήσει επιθετικές πρακτικές μάρκετινγκ καθώς και παραπλανητικές επικοινωνίες μάρκετινγκ σε αυτόν τον τομέα της αγοράς (40). Για παράδειγμα, επικαλούνται συμφωνίες χορηγίας ή συνεργασιών με μεγάλες αθλητικές ομάδες, οι οποίες δίνουν την παραπλανητική εντύπωση ότι τα σύνθετα και κερδοσκοπικά προϊόντα όπως τα δυαδικά δικαιώματα προαίρεσης (binary options) είναι κατάλληλα για τη μαζική αγορά ιδιωτών επενδυτών, προβάλλοντας γενικώς γνωστές εμπορικές ονομασίες.

(40) Επιπλέον, ορισμένες ΕΑΑ επισήμαναν όχι μόνο την τακτική χρήση παραπλανητικών υλικών μάρκετινγκ, αλλά και τον εκτεταμένο και εντατικό χαρακτήρα των αναλαμβανόμενων δραστηριοτήτων μάρκετινγκ: i) Η Autorité des Marchés Financiers (FR-AMF), η ΕΑΑ στη Γαλλία, έχει αναφέρει ότι για το 2016, ο αριθμός των νέων διαφημίσεων (τηλεοπτικές, ραδιοφωνικές, διαδικτυακές) για κερδοσκοπικές συναλλαγές (δυαδικά δικαιώματα προαίρεσης (binary options), συμβάσεις CFD, forex) αντιπροσώπευε το 36 % όλων των νέων διαφημίσεων στον χρηματοπιστωτικό τομέα και το 45 % όλων των νέων διαφημίσεων για τα χρηματοπιστωτικά μέσα (41). ii) Η DE-BaFin επισήμανε ότι επιχειρήσεις επενδύσεων που είναι εγκατεστημένες σε άλλη δικαιοδοσία της Ευρωπαϊκής Ένωσης, μπορεί να είναι μικρού μεγέθους μεν αλλά να να χρησιμοποιούν έως και 200 συνεργάτες (introducing brokers) ταυτόχρονα (42) και iii) ορισμένες ΕΑΑ έχουν παρατηρήσει ότι η κατανομή δυαδικών δικαιωμάτων προαίρεσης (binary options) μπορεί να πραγματοποιηθεί μέσω ηλεκτρονικών παιχνιδιών ή μηχανημάτων τυχερών παιγνίων (43).

(41) Οι εξελίξεις αυτές προκαλούν ιδιαίτερη ανησυχία, δεδομένης της αύξησης του αριθμού των ιδιωτών πελατών που συμμετέχουν σε αυτόν τον τομέα της αγοράς.

(42) Επίσης, σε αυτό το πλαίσιο, ορισμένες ΕΑΑ εξέφρασαν ανησυχίες σχετικά με τη «διενέργεια υπερβολικού αριθμού δραστηριοτήτων» στο πλαίσιο των επιχειρηματικών μοντέλων (44). Δεδομένου ότι η μέση διάρκεια ζωής ενός λογαριασμού πελάτη μπορεί να είναι σχετικά μικρή, αυτό μπορεί να δημιουργήσει μια σχετική πίεση στους παρόχους να διατηρήσουν μια σταθερή ροή νέων πελατών και τους δώσει κίνητρο να υιοθετήσουν επιθετικές τεχνικές μάρκετινγκ και πωλήσεων οι οποίες δεν εξυπηρετούν το βέλτιστο συμφέρον των ιδιωτών πελατών.

(43) Κοινό χαρακτηριστικό των τεχνικών μάρκετινγκ και πωλήσεων που υιοθέτησε η βιομηχανία των δυαδικών δικαιωμάτων προαίρεσης (binary options) είναι η προσφορά εμπορικών (νομισματικών και μη νομισματικών) παροχών, όπως τα μπόνους για την προσέλκυση και την ενθάρρυνση των ιδιωτών πελατών να επενδύσουν σε δυαδικά δικαιώματα προαίρεσης, η προσφορά δώρων (π.χ. διακοπές, αυτοκίνητα, ηλεκτρονικά αγαθά), εκπαιδευτικά σεμινάρια διαπραγμάτευσης ή μειωμένο κόστος (για παράδειγμα, στα spread ή τις προμήθειες) (45).

(44) Τα μπόνους και άλλα εμπορικά οφέλη μπορούν να αποτρέψουν την προσοχή από τον χαρακτήρα υψηλού κινδύνου του προϊόντος. Στόχος τους είναι συνήθως να προσελκύσουν ιδιώτες πελάτες και να προσφέρουν κίνητρα για συναλλαγές. Οι ιδιώτες πελάτες μπορούν να θεωρήσουν αυτές τις προσφορές ως ένα κεντρικό χαρακτηριστικό του προϊόντος σε σημείο που να αποτύχουν ενδεχομένως να αξιολογήσουν σωστά το επίπεδο των κινδύνων που σχετίζονται με το προϊόν.

(45) Η πρακτική των συστημάτων μπόνους εμπνέεται από την διαδικτυακή βιομηχανία στοιχημάτων. Μερικοί πάροχοι που διαθέτουν στην αγορά (marketing) τα σχετικά προϊόντα προσφέρουν «μπόνους καλωσορίσματος» (για οποιοδήποτε άνοιγμα λογαριασμού), καθώς και μπόνους βάσει των επενδυμένων ποσών (π.χ. μπόνους λόγω αγορών μεγάλης αξίας - volume bonus) ή ως πρόσθετα ποσά «εικονικών μετρητών» υπό ορισμένες προϋποθέσεις.

(46) Μέσω των εποπτικών εργασιών διαφόρων ΕΑΑ, διαπιστώθηκε ότι οι όροι και οι προϋποθέσεις των διαφημιστικών προσφορών είναι συχνά παραπλανητικοί και ότι πολλοί πελάτες ανέφεραν δυσκολίες στην απόσυρση κεφαλαίων, όταν προσπαθούν να χρησιμοποιήσουν τέτοια μπόνους ή δεν γνωρίζουν ότι η πρόσβασή τους στην προσφορά ή τα χρήματα μπόνους εξαρτάται από έναν συγκεκριμένο όγκο συναλλαγών. Δεδομένου του χαρακτηριστικού των αρνητικών αναμενόμενων αποδόσεων που σχετίζονται με την εμπορία δυαδικών δικαιωμάτων προαίρεσης (binary options), αυτό σημαίνει συχνά ότι οι πελάτες χάνουν περισσότερα χρήματα από τη διενέργεια συχνότερων συναλλαγών συγκριτικά με εκείνες που θα πραγματοποιούσαν εάν δεν λάμβαναν την προσφορά μπόνους.

(47) Ειδικότερα (46): i) Η FR-AMF επισήμανε ότι ένα από τα βασικά ζητήματα σχετικά με τα μπόνους είναι ότι ο πελάτης πρέπει συνήθως να επενδύσει 20 ή 30 φορές το ποσό του μπόνους για να έχει το δικαίωμα να αποσύρει τα χρήματα. ii) Η Αρχή Χρηματοοικονομικών Υπηρεσιών και Αγορών («BE-FSMA»), η βελγική ΕΑΑ, σημείωσε ότι έχει λάβει πολλές καταγγελίες από επενδυτές που δεν μπορούσαν να ανακτήσουν τα χρήματά τους λόγω των προϋποθέσεων που ισχύουν για τα μπόνους. iii) Η PL-KNF ανέφερε ότι οι πάροχοι προσφέρουν δώρα όπως τάμπλετ ή τηλέφωνα για να προσελκύσουν νέους πελάτες και ισχυρίζονται ότι με τα δώρα ενισχύουν την ικανότητα του πελάτη να έρθει σε επικοινωνία με την επιχείρηση επενδύσεων· και iv) η DE-BaFin δήλωσε ότι στην πλειοψηφία των περιπτώσεων που έχουν παρατηρηθεί μέχρι στιγμής και αφορούν μπόνους, αυτά προσφέρονται από παρόχους δυαδικών δικαιωμάτων προαίρεσης (binary options) που δρουν σε διασυνοριακή βάση, προκειμένου να πείσουν τους άπειρους ιδιώτες πελάτες να προβούν σε κερδοσκοπία των σχετικών προϊόντων, τα οποία ενδεχομένως δεν κατανοούν πλήρως.

(48) Επιπλέον, οι ΕΑΑ εξέφρασαν ανησυχίες σχετικά με τη συμμόρφωση των παρόχων δυαδικών δικαιωμάτων προαίρεσης (binary options) με τις υποχρεώσεις τους να παρέχουν στους πελάτες δίκαιες, σαφείς και μη παραπλανητικές πληροφορίες ή να ενεργούν προς το συμφέρον των πελατών (47). Οι ΕΑΑ ανησυχούν επίσης για την ποιότητα των πληροφοριών που παρέχονται στους ιδιώτες πελάτες (για παράδειγμα, στους δικτυακούς τόπους των παρόχων) σχετικά με τον τρόπο λειτουργίας των δυαδικών δικαιωμάτων προαίρεσης (binary options) και ειδικότερα των πληροφοριών που παρουσιάζονται αναφορικά με τους σχετικούς κινδύνους (48). Ορισμένα παραδείγματα που δεν συμμορφώνονται με την υποχρέωση να είναι οι πληροφορίες δίκαιες, σαφείς και μη παραπλανητικές και οι οποίες χρησιμοποιούν τεχνικές που προσελκύουν την προσοχή των πελατών αλλά δεν αντανακλούν απαραίτητα την καταλληλότητα ή τη συνολική ποιότητα του χρηματοπιστωτικού μέσου ή πρακτικής αφορούν σε: i) Περιεχόμενο του δικτυακού τόπου ή των πληροφοριών που παρουσιάζονται σε μια γλώσσα που δεν είναι η εθνική γλώσσα του κράτους μέλους στο οποίο πρόκειται να παρασχεθούν οι υπηρεσίες ή που παρουσιάζονται στην επίσημη γλώσσα αλλά βασίζονται σε μεταφράσεις κακής ποιότητας, γεγονός που ενδέχεται να παρεμποδίσει την κατανόηση των πληροφοριών που παρουσιάζονται και ii) Παρουσίαση πληροφοριών που υπογραμμίζουν τα πιθανά οφέλη που συνδέονται με την επένδυση σε δυαδικά δικαιώματα προαίρεσης (binary options), χωρίς επίσης να παρέχουν δίκαιη και σαφή ένδειξη για τους σχετικούς κινδύνους, υποδεικνύοντας ότι αυτά τα κερδοσκοπικά προϊόντα είναι κατάλληλα για όλους τους επενδυτές ή ότι η πραγματοποίηση μιας απόδοσης είναι απλή διαδικασία. Για παράδειγμα: «Η συναλλαγή δυαδικών δικαιωμάτων προαίρεσης είναι τόσο εύκολη, σαν να μετράς 1-2-3». «Οι συναλλαγές δεν ήταν ποτέ τόσο εύκολες», «Ξεκινήστε την καριέρα σας ως συναλλασσόμενος αυτήν τη στιγμή», «Επωφεληθείτε με έως 85 % απόδοση κάθε 60 δευτερόλεπτα», «95 % απόδοση μέσα σε λίγα λεπτά» και «Τι μπορείτε να κάνετε σε 60 δευτερόλεπτα; Πραγματοποιήστε συναλλαγές με δυαδικά δικαιώματα προαίρεσης (binary options) και διπλασιάστε τα χρήματά σας» (49).

(49) Οι πρακτικές διάθεσης στην αγορά (marketing) και διανομής που συνδέονται με τα δυαδικά δικαιώματα προαίρεσης (binary options) που περιγράφονται παραπάνω επιβεβαιώνουν την ύπαρξη σημαντικής ανησυχίας για την προστασία των επενδυτών.

2.6. Ο βαθμός στον οποίο το χρηματοπιστωτικό μέσο μπορεί να απειλήσει την εμπιστοσύνη των επενδυτών στο χρηματοπιστωτικό σύστημα

(50) Ο συνδυασμός του βαθμού πολυπλοκότητας και της έλλειψης διαφάνειας των δυαδικών δικαιωμάτων προαίρεσης (binary options), της αρνητικής αναμενόμενης απόδοσης του προϊόντος για τους επενδυτές, της έλλειψης εύλογων επενδυτικών στόχων, η παραπλανητική και επιθετική φύση πολλών δραστηριοτήτων διάθεσης στην αγορά (marketing) και διανομής, οι συγκρούσεις συμφερόντων για τους παρόχους καθώς και το μέγεθος των πιθανών επιζήμιων συνεπειών, συμβάλλουν στην απώλεια εμπιστοσύνης όλων των ιδιωτών πελατών στο χρηματοπιστωτικό σύστημα.

(51) Δεδομένης της μεγάλης πιθανότητας να υποστούν ζημίες οι πελάτες, όπως αποδείχτηκε στην παρούσα απόφαση, οι επενδυτές οι οποίοι δεν διέθεταν άλλη εμπειρία στην επένδυση σε χρηματοπιστωτικά μέσα και είχαν προσελκυστεί από επιθετικό μάρκετινγκ που διενεργήθηκε από παρόχους δυαδικών δικαιωμάτων προαίρεσης (binary options), μπορούν να συμπεράνουν ότι τα προϊόντα αυτά είναι αντιπροσωπευτικά όλων των χρηματοπιστωτικών μέσων. Η ανησυχία αυτή είναι ακόμα πιο σημαντική, δεδομένου του μεγάλου αριθμού των ιδιωτών πελατών που προσφέρουν οι πάροχοι δυαδικών δικαιωμάτων προαίρεσης (binary options) και του αριθμού των καταγγελιών σχετικά με αυτά τα προϊόντα.

3. ΟΙ ΕΦΑΡΜΟΣΤΕΕΣ ΙΣΧΥΟΥΣΕΣ ΡΥΘΜΙΣΤΙΚΕΣ ΑΠΑΙΤΗΣΕΙΣ ΒΑΣΕΙ ΤΟΥ ΕΝΩΣΙΑΚΟΥ ΔΙΚΑΙΟΥ ΔΕΝ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΖΟΥΝ ΤΟ ΣΗΜΑΝΤΙΚΟ ΖΗΤΗΜΑ ΤΗΣ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ ΤΩΝ ΕΠΕΝΔΥΤΩΝ ΠΟΥ ΠΡΟΣΔΙΟΡΙΣΤΗΚΕ [ΑΡΘΡΟ 40, ΠΑΡΑΓΡΑΦΟΣ 2, ΣΤΟΙΧΕΙΟ β) ΤΟΥ ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΥ (ΕΕ) αριθ. 600/2014]

(52) Όπως απαιτείται βάσει του άρθρου 40, παράγραφος 2, στοιχείο β) του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 600/2014, η ESMA εξέτασε κατά πόσον οι ισχύουσες κανονιστικές απαιτήσεις στην Ένωση που ισχύουν για το σχετικό χρηματοπιστωτικό μέσο ή δραστηριότητα δεν αντιμετωπίζουν την απειλή. Οι ισχύουσες υφιστάμενες κανονιστικές απαιτήσεις ορίζονται στην οδηγία 2014/65/ΕΕ, στον κανονισμό (ΕΕ) αριθ. 600/2014 και στον κανονισμό (ΕΕ) αριθ. 1286/2014 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (50). Ειδικότερα, περιλαμβάνουν τα εξής: (i) Την απαίτηση παροχής κατάλληλων πληροφοριών στους πελάτες, σύμφωνα με το άρθρο 24, παράγραφοι 3 και 4 της οδηγίας 2014/65/ΕΕ (51), (ii) τις απαιτήσεις καταλληλότητας του άρθρου 25, παράγραφος 2 και 3 της οδηγίας 2014/65/ΕΕ (52), (iii) τις απαιτήσεις βέλτιστης εκτέλεσης που αναφέρονται στο άρθρο 27 της οδηγίας 2014/65/ΕΕ (53), iv) τις απαιτήσεις παρακολούθησης των προϊόντων που αναφέρονται στο άρθρο 16, παράγραφος 3 και στο άρθρο 24, παράγραφος 2 της οδηγίας 2014/65/ΕΕ και (v) τις απαιτήσεις γνωστοποίησης που αναφέρονται στα άρθρα 5 έως 14 του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 1286/2014.

(53) Ορισμένοι πάροχοι, χρηματιστές και εμπορικές οργανώσεις ανέφεραν ρητά στις απαντήσεις τους στην πρόσκληση για την υποβολή στοιχείων ότι η ESMA πρέπει να λάβει υπόψη τις επιδράσεις της νέας νομοθεσίας πριν εφαρμόσει οποιαδήποτε μέτρα παρέμβασης σε προϊόντα, ιδίως την πρόσφατη εισαγωγή της οδηγίας MiFID II (ιδίως των κανόνων διακυβέρνησης των προϊόντων) και των PRIIPs.

(54) Θα πρέπει να σημειωθεί ότι το πεδίο εφαρμογής και το περιεχόμενο πολλών εφαρμοστέων κανονιστικών απαιτήσεων βάσει της οδηγίας 2014/65/ΕΕ και του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 600/2014 είναι παρόμοιες με εκείνες που ισχύουν δυνάμει της οδηγίας 2004/39/ΕΚ (54). Ενώ η εφαρμογή της οδηγίας 2014/65/ΕΕ και του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 600/2014 αποσκοπούσε στη βελτίωση πολλών σημαντικών πτυχών των επενδυτικών υπηρεσιών και των δραστηριοτήτων για την ενίσχυση της προστασίας των επενδυτών (μεταξύ άλλων, μέσω εξουσιών παρέμβασης σε προϊόντα), οι βελτιώσεις σε ορισμένες σχετικές διατάξεις δεν αντιμετωπίζουν τις συγκεκριμένες ανησυχίες που περιγράφονται στην παρούσα απόφαση. Όσον αφορά τους κινδύνους και τις ζημίες των επενδυτών που εξετάζονται στην παρούσα απόφαση, διάφορες διατάξεις παρέμειναν ουσιαστικά αμετάβλητες.

(55) Οι απαιτήσεις για την παροχή κατάλληλων πληροφοριών στους πελάτες περιγράφονται λεπτομερέστερα στην οδηγία 2014/65/ΕΕ, με σημαντική βελτίωση στον τομέα της γνωστοποίησης των δαπανών και των χρεώσεων, ενώ οι επιχειρήσεις επενδύσεων υποχρεούνται να παρέχουν στους πελάτες συγκεντρωτικές πληροφορίες για όλες τις δαπάνες και τις χρεώσεις σε σχέση με τις επενδυτικές υπηρεσίες και τα χρηματοπιστωτικά μέσα. Ωστόσο, από μόνοι τους οι κανόνες που βασίζονται στη γνωστοποίηση, συμπεριλαμβανομένων των βελτιωμένων πληροφοριών σχετικά με το κόστος, είναι σαφώς ανεπαρκείς για την αντιμετώπιση του πολύπλοκου κινδύνου που προκύπτει από τη διάθεση στην αγορά (marketing), τη διανομή ή την πώληση δυαδικών δικαιωμάτων προαίρεσης (binary options) σε ιδιώτες πελάτες.

(56) Ειδικότερα, το άρθρο 24, παράγραφος 3 της οδηγίας 2014/65/ΕΕ απαιτεί, μεταξύ άλλων, οι επιχειρήσεις επενδύσεων να εξασφαλίζουν ότι όλες οι πληροφορίες, συμπεριλαμβανομένων των επικοινωνιών μάρκετινγκ, που απευθύνονται σε πελάτες ή πιθανούς πελάτες να είναι δίκαιες, σαφείς και μη παραπλανητικές. Το άρθρο 24, παράγραφος 4 της οδηγίας 2014/65/ΕΕ απαιτεί επίσης από τις επιχειρήσεις επενδύσεων να παρέχουν έγκαιρα στους πελάτες και τους πιθανούς πελάτες κατάλληλες πληροφορίες σχετικά με την επιχείρηση και τις υπηρεσίες της, τα χρηματοπιστωτικά μέσα και τις προτεινόμενες στρατηγικές, τους τόπους εκτέλεσης και όλα τα έξοδα και τις σχετικές χρεώσεις, συμπεριλαμβανομένων ιδίως των κατευθυντήριων γραμμών και των προειδοποιήσεων σχετικά με τους κινδύνους που συνδέονται με την επένδυση στα εν λόγω χρηματοπιστωτικά μέσα και εάν το χρηματοπιστωτικό μέσο προορίζεται για ιδιώτες ή επαγγελματίες πελάτες. Με βάση την περιγραφή των ανησυχιών σχετικά με την προστασία των επενδυτών σε σχέση με τα δυαδικά δικαιώματα προαίρεσης (binary options) (ιδίως η πολυπλοκότητα, η επικινδυνότητα και η αναμενόμενη αρνητική απόδοση), είναι σαφές ότι η ζημία των επενδυτών δεν μπορεί να ελέγχεται πλήρως και επαρκώς με την απλή εφαρμογή αυτών των κανόνων. Αυτός ο τύπος γνωστοποίησης δεν εφιστά επαρκώς την προσοχή των πελατών στις συγκεκριμένες συνέπειες (αρνητικές αναμενόμενες αποδόσεις) της επένδυσης σε αυτά τα προϊόντα και δεν αντιμετωπίζει ανησυχίες που είναι εγγενείς με τα χαρακτηριστικά του προϊόντος.

(57) Η ESMA έλαβε επίσης υπόψη την καταλληλότητα των κανόνων γνωστοποίησης βάσει του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 1286/2014. Ο κανονισμός (ΕΕ) αριθ. 1286/2014 ορίζει ενιαίους κανόνες για τη μορφή και το περιεχόμενο του εγγράφου βασικών πληροφοριών που πρέπει να παρέχουν οι κατασκευαστές συσκευασμένων επενδυτικών προϊόντων για ιδιώτες επενδυτές και επενδυτικά προϊόντα βασιζόμενα σε ασφάλιση(«PRIIP») σε ιδιώτες επενδυτές, προκειμένου να τους βοηθήσει να κατανοήσουν και να συγκρίνουν τα βασικά χαρακτηριστικά και τους κινδύνους ενός PRIIP. Ειδικότερα, το άρθρο 5 του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 1286/2014, όπως εφαρμόζεται περαιτέρω στον κατ' εξουσιοδότηση κανονισμό (ΕΕ) 2017/653 της Επιτροπής (55) ορίζει μεταξύ άλλων μια μεθοδολογία για την παρουσίαση του συνοπτικού δείκτη κινδύνου και τις συνοδευτικές εξηγήσεις, συμπεριλαμβανομένου του κατά πόσον ο ιδιώτης επενδυτής μπορεί να χάσει όλα τα επενδυμένα κεφάλαια ή να αναλάβει πρόσθετες οικονομικές δεσμεύσεις. Ωστόσο, αυτός ο τύπος γνωστοποίησης δεν εφιστά επαρκώς την προσοχή των ιδιωτών πελατών στις συνέπειες της επένδυσης ειδικά σε δυαδικά δικαιώματα προαίρεσης (binary options). Για παράδειγμα, ο λόγος απόδοσης σχετίζεται μόνο με το μεμονωμένο προϊόν δυαδικού δικαιώματος προαίρεσης (binary option) και δεν παρέχει στον πελάτη το συνολικό ποσοστό των λογαριασμών ιδιωτών πελατών που χάνουν χρήματα.

(58) Γενικότερα, μια ρυθμιστική λύση, η οποία βασίζεται στη γνωστοποίηση, είναι ακατάλληλη για αυτά τα προϊόντα, τα οποία από μόνα τους είναι ακατάλληλα για ιδιώτες πελάτες.

(59) Οι απαιτήσεις σχετικά με την καταλληλότητα έχουν επίσης ενισχυθεί στην οδηγία 2014/65/ΕΕ, απαιτώντας την υποβολή έκθεσης καταλληλότητας στον πελάτη και τη βελτίωση της αξιολόγησης καταλληλότητας. Ειδικότερα, το άρθρο 25, παράγραφος 2 της οδηγίας 2014/65/ΕΕ απαιτεί από τους παρόχους δυαδικών δικαιωμάτων προαίρεσης (binary option) να λαμβάνουν τις απαραίτητες πληροφορίες σχετικά με τις γνώσεις ή την εμπειρία του πελάτη ή του πιθανού πελάτη στον τομέα των επενδύσεων που αφορούν, μεταξύ άλλων τον συγκεκριμένο τύπο προϊόντος, την οικονομική κατάσταση του πελάτη ή του πιθανού πελάτη, συμπεριλαμβανομένης της ικανότητάς τους να υποστούν ζημίες και τους επενδυτικούς στόχους τους, συμπεριλαμβανομένης της ανοχής τους σε κινδύνους, ώστε ο πάροχος δυαδικών δικαιωμάτων προαίρεσης να συστήσει στον πελάτη ή πιθανό πελάτη χρηματοπιστωτικά προϊόντα που είναι κατάλληλα για αυτούς και είναι σύμφωνα με την ανοχή κινδύνου τους και την ικανότητα ανάληψης ζημιών. Ωστόσο, οι απαιτήσεις καταλληλότητας ισχύουν μόνο για την παροχή επενδυτικής συμβουλής και διαχείρισης χαρτοφυλακίου και, ως εκ τούτου, είναι συνήθως άσχετες με τη διάθεση στην αγορά (marketing), τη διανομή ή την πώληση δυαδικών δικαιωμάτων προαίρεσης, που πραγματοποιούνται κυρίως μέσω ηλεκτρονικών πλατφορμών, χωρίς την παροχή επενδυτικών συμβουλών ή διαχείριση χαρτοφυλακίου.

(60) Επιπλέον, οι στόχοι της αξιολόγησης καταλληλότητας (λαμβάνοντας υπόψη τα προϊόντα σε συνάρτηση με τις γνώσεις και την εμπειρία των πελατών, την οικονομική κατάσταση και τους επενδυτικούς στόχους τους) είναι ουσιαστικά αμετάβλητοι σε σύγκριση με το καθεστώς της οδηγίας 2004/39/ΕΚ και, όπως αποδεικνύεται στην παρούσα απόφαση, δεν ήταν επαρκείς για την αποφυγή της ζημίας των επενδυτών που προσδιορίστηκε.

(61) Ομοίως, οι απαιτήσεις σχετικά με την καταλληλότητα έχουν ενισχυθεί βάσει της οδηγίας 2014/65/ΕΕ, κυρίως με τον περιορισμό του καταλόγου των μη σύνθετων προϊόντων και, ως εκ τούτου, περιορίζουν το εύρος των προϊόντων για υπηρεσίες εκτέλεσης μόνο. Το άρθρο 25, παράγραφος 3 της οδηγίας 2014/65/ΕΕ απαιτεί από τους παρόχους δυαδικών δικαιωμάτων προαίρεσης (binary option) να ζητούν από τους πελάτες ή τους πιθανούς πελάτες τους να παρέχουν πληροφορίες σχετικά με τις γνώσεις και την εμπειρία τους στον επενδυτικό τομέα σχετικά, μεταξύ άλλων, με το συγκεκριμένο προϊόν που προσφέρεται ή ζητείται, ώστε να προσδιορίσει κατά πόσον το προϊόν αυτό είναι κατάλληλο για τον πελάτη ή τον πιθανό πελάτη. Εάν ο πάροχος θεωρεί ότι το προϊόν είναι ακατάλληλο για τον πελάτη ή τον πιθανό πελάτη, πρέπει να τον προειδοποιήσει σχετικά. Τα δυαδικά δικαιώματα προαίρεσης (binary options) χαρακτηρίζονται ως σύνθετα χρηματοπιστωτικά προϊόντα και, επομένως, υπόκεινται σε έλεγχο καταλληλότητας σύμφωνα με το άρθρο 25, παράγραφος 3 της οδηγίας 2014/65/EΕ.

(62) Ωστόσο, αυτό συνέβη ήδη σύμφωνα με την οδηγία 2004/39/ΕΚ, η οποία προέβλεπε ουσιαστικά τον ίδιο έλεγχο καταλληλότητας με αυτόν που ορίζεται στην οδηγία 2014/65/ΕΕ. Όπως γίνεται εμφανές στην παρούσα απόφαση και όπως κατέδειξε η εποπτική εμπειρία των ΕΑΑ (56), ο έλεγχος καταλληλότητας δεν ήταν επαρκής για την αντιμετώπιση των ανησυχιών σχετικά με την προστασία των επενδυτών, όπως περιγράφονται στην παρούσα απόφαση.

(63) Ως εκ τούτου, οι έλεγχοι καταλληλότητας σύμφωνα με τις υφιστάμενες κανονιστικές απαιτήσεις δεν μπορούν να εμποδίσουν τους ιδιώτες πελάτες να πραγματοποιούν συναλλαγές με δυαδικά δικαιώματα προαίρεσης (binary options) με τρόπο που να διασφαλίζεται επαρκώς η προστασία των επενδυτών.

(64) Όσον αφορά τη βέλτιστη εκτέλεση, οι περισσότεροι από τους κανόνες βέλτιστης εκτέλεσης από μόνοι τους υπήρχαν ήδη βάσει της οδηγίας 2004/39/ΕΚ. Ωστόσο, οι κανόνες αυτοί έχουν ενισχυθεί βάσει της οδηγίας 2014/65/ΕΕ. Ειδικότερα, το άρθρο 27 της οδηγίας 2014/65/ΕΕ προβλέπει ότι οι επιχειρήσεις επενδύσεων πρέπει να λαμβάνουν «όλα τα επαρκή μέτρα» (και όχι πλέον «όλα τα εύλογα μέτρα»), για να επιτύχουν το καλύτερο δυνατό αποτέλεσμα για τους πελάτες τους κατά την εκτέλεση εντολών. Επιπλέον, πρέπει να δημοσιεύονται πρόσθετες πληροφορίες από τους συμμετέχοντες στην αγορά και, ειδικότερα, οι επιχειρήσεις επενδύσεων υποχρεούνται να γνωστοποιούν τους πέντε κορυφαίους τόπους όπου εκτέλεσαν εντολές πελατών και τα αποτελέσματα που επιτεύχθηκαν κατά την εκτέλεση αυτών των εντολών.

(65) Η ESMA εξέτασε κατά πόσον οι αναθεωρημένοι κανόνες βέλτιστης εκτέλεσης θα μπορούσαν να αντιμετωπίσουν τουλάχιστον ορισμένες από τις ανησυχίες που προσδιορίστηκαν σε σχέση με τη διάθεση στην αγορά (marketing), τη διανομή ή την πώληση δυαδικών δικαιωμάτων προαίρεσης (binary options) σε ιδιώτες πελάτες. Η αυξημένη διαφάνεια σχετικά με την εκτέλεση εντολών βοηθά τους πελάτες να κατανοήσουν καλύτερα και να αξιολογήσουν την ποιότητα των πρακτικών εκτέλεσης της επιχείρησης και, συνεπώς, να αξιολογήσουν καλύτερα την ποιότητα της συνολικής υπηρεσίας που τους παρέχεται. Επιπλέον, οι βελτιωμένες πληροφορίες σχετικά με τον τρόπο με τον οποίο οι επιχειρήσεις εκτελούν εντολές πελατών, βοηθούν τους πελάτες να παρακολουθούν ότι η επιχείρηση έχει λάβει όλα τα απαραίτητα μέτρα για να επιτύχει τα καλύτερα δυνατά αποτελέσματα για τον πελάτη. Οι απαιτήσεις σε σχέση με τη βέλτιστη εκτέλεση ενισχύουν επίσης το πρότυπο βέλτιστης εκτέλεσης σε σχέση με τα εξωχρηματιστηριακά προϊόντα, απαιτώντας από τις επιχειρήσεις να ελέγχουν τη δίκαιη τιμή που προτείνεται στον πελάτη κατά την εκτέλεση εντολών ή τη λήψη αποφάσεων για τη συναλλαγή τα εξωχρηματιστηριακών προϊόντων, συμπεριλαμβανομένων των κατά παραγγελία προϊόντων. Οι απαιτήσεις της οδηγίας 2014/65/ΕΕ συνεπάγονται τη συγκέντρωση δεδομένων αγοράς, που θα χρησιμοποιηθούν για την εκτίμηση της τιμής των εν λόγω προϊόντων και, όπου είναι δυνατόν, με τη σύγκριση με παρόμοια ή συγκρίσιμα προϊόντα. Ωστόσο, οι κανόνες βέλτιστης εκτέλεσης από μόνοι τους δεν αντιμετωπίζουν τους κινδύνους που συνδέονται με τα χαρακτηριστικά του προϊόντος, εκτός από την εκτέλεση και με την ευρεία διάθεση στην αγορά (marketing), τη διανομή ή την πώληση αυτών των προϊόντων σε ιδιώτες πελάτες.

(66) Όσον αφορά αυτές τις ουσιαστικά παρόμοιες υφιστάμενες κανονιστικές απαιτήσεις, η ESMA έχει επανειλημμένα επισημάνει τους κινδύνους που περιγράφονται ανωτέρω στις προειδοποιήσεις για τους επενδυτές (57), τις Ερωτήσεις και Απαντήσεις (Ε&Α) (58) και τη γνωμοδότησή της σχετικά με τις «Πρακτικές της MiFID για τις εταιρείες που πωλούν σύνθετα προϊόντα» (59). Η ESMA προέβη επίσης σε εργασίες εποπτικής σύγκλισης μέσω, μεταξύ άλλων, της κοινής ομάδας. Παρά την εκτεταμένη χρήση των μη δεσμευτικών μέσων της ESMA για την εξασφάλιση συνεπούς και αποτελεσματικής εφαρμογής των ισχυουσών υφιστάμενων κανονιστικών απαιτήσεων, οι ανησυχίες για την προστασία των επενδυτών εξακολουθούν να υφίστανται. Έτσι, επισημαίνεται ότι, για τους λόγους που περιγράφονται στην παρούσα ενότητα, οι απαιτήσεις αυτές δεν αντιμετωπίζουν την ανησυχία που προσδιορίστηκε.

(67) Η ESMA έχει πράγματι λάβει υπόψη τον πιθανό αντίκτυπο των κανόνων διακυβέρνησης προϊόντων που ορίζονται στο άρθρο 16, παράγραφος 3 και στο άρθρο 24, παράγραφος 2 της οδηγίας 2014/65/ΕΕ. Οι κανόνες αυτοί απαιτούν από τους παρόχους που παράγουν χρηματοπιστωτικά μέσα (συμπεριλαμβανομένων, συνεπώς, και των δυαδικών δικαιωμάτων προαίρεσης (binary options)) να πωλούν σε πελάτες, προκειμένου να διασφαλίσουν ότι τα προϊόντα έχουν σχεδιαστεί ώστε να ικανοποιούν τις ανάγκες μιας προσδιορισμένης αγοράς-στόχου τελικών πελατών εντός της αντίστοιχης κατηγορίας πελατών, να διασφαλίσουν ότι η στρατηγική διανομής των προϊόντων είναι συμβατή με την προσδιορισμένη αγορά-στόχο και ότι οι πάροχοι λαμβάνουν εύλογα μέτρα για να διασφαλίσουν ότι τα χρηματοπιστωτικά μέσα διανέμονται στην προσδιορισμένη αγορά-στόχο και επανεξετάζουν περιοδικά τον προσδιορισμό της αγοράς-στόχου και της απόδοσης του προϊόντος. Οι πάροχοι δυαδικών δικαιωμάτων προαίρεσης (binary options) κατανοούν τα χρηματοπιστωτικά μέσα που προσφέρουν ή συνιστούν, αξιολογούν τη συμβατότητα του μέσου με τις ανάγκες του πελάτη στον οποίο παρέχουν επενδυτικές υπηρεσίες λαμβάνοντας επίσης υπόψη την προσδιορισμένη αγορά-στόχο των τελικών πελατών και διασφαλίζουν ότι προσφέρονται ή συνιστώνται χρηματοπιστωτικά μέσα μόνο όταν εξυπηρετούν το συμφέρον του πελάτη. Επιπλέον, οι πάροχοι δυαδικών δικαιωμάτων προαίρεσης (binary options) που θα διανέμουν ένα χρηματοπιστωτικό μέσο που δεν έχει παραχθεί από αυτούς, θα διαθέτουν κατάλληλες ρυθμίσεις για τη λήψη και την κατανόηση των σχετικών πληροφοριών που αφορούν τη διαδικασία έγκρισης των προϊόντων, συμπεριλαμβανομένης της προσδιορισμένης αγοράς-στόχου και των χαρακτηριστικών του προϊόντος. Οι πάροχοι δυαδικών δικαιωμάτων προαίρεσης (binary options) που διανέμουν χρηματοπιστωτικά μέσα που παράγονται από παρόχους που δεν υπόκεινται στις απαιτήσεις διακυβέρνησης προϊόντων βάσει της οδηγίας 2014/65/ΕΕ ή από παρόχους τρίτων χωρών, θα διαθέτουν επίσης κατάλληλες ρυθμίσεις για τη λήψη επαρκών πληροφοριών σχετικά με τα χρηματοπιστωτικά μέσα.

(68) Η ESMA επισημαίνει ότι οι απαιτήσεις διακυβέρνησης προϊόντων (product governance) εισάγονται για πρώτη φορά στο ενωσιακό δίκαιο βάσει της οδηγίας 2014/65/ΕΕ. Στις 2 Ιουνίου 2017, η ESMA δημοσίευσε τις «Κατευθυντήριες γραμμές για τις απαιτήσεις της οδηγίας MiFID II σχετικά με την παρακολούθηση» (product governance requirements) (60), στις οποίες παρέχονται οδηγίες στους κατασκευαστές και τους δημιουργούς για την αξιολόγηση της αγοράς-στόχου.

(69) Ο στόχος των απαιτήσεων σχετικά με την παρακολούθηση των προϊόντων (product governance) είναι να περιοριστεί ο τύπος των πελατών (δηλαδή, η αγορά-στόχος) για τους οποίους τα χρηματοπιστωτικά μέσα θα ήταν κατάλληλα και στους οποίους θα έπρεπε, ως εκ τούτου, να διανεμηθούν. Λαμβάνοντας υπόψη τα χαρακτηριστικά των δυαδικών δικαιωμάτων προαίρεσης (υψηλός βαθμός ζημιών, αρνητική αναμενόμενη απόδοση, βραχυπρόθεσμες συμβάσεις, πολυπλοκότητα των δομών τιμολόγησης και γενικά έλλειψη εύλογων επενδυτικών στόχων), οι ΕΑΑ και η ESMA θεωρούν ότι δεν θα μπορούσε να καθοριστεί μια θετική αγορά-στόχος για ιδιώτες επενδυτές. Πολλές επιχειρήσεις, μετά την εφαρμογή της οδηγίας 2014/65/ΕΕ και τις απαιτήσεις παρακολούθησης προϊόντων, εξακολουθούν να διαθέτουν στη μαζική αγορά δυαδικά δικαιώματα προαίρεσης (binary options).

(70) Παρά την ύπαρξη αυτών των κανονιστικών απαιτήσεων, τα αποδεικτικά στοιχεία υποδεικνύουν ότι οι ιδιώτες πελάτες συνεχίζουν και θα συνεχίσουν να χάνουν χρήματα εξαιτίας των δυαδικών δικαιωμάτων προαίρεσης (binary options). Επομένως, αυτό το μέτρο είναι απαραίτητο για την αντιμετώπιση της απειλής.

4. ΟΙ ΑΡΜΟΔΙΕΣ ΑΡΧΕΣ ΔΕΝ ΕΧΟΥΝ ΛΑΒΕΙ ΜΕΤΡΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΤΗΣ ΑΠΕΙΛΗΣ, Η ΤΑ ΜΕΤΡΑ ΠΟΥ ΛΑΜΒΑΝΟΝΤΑΙ ΔΕΝ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΖΟΥΝ ΕΠΑΡΚΩΣ ΤΗΝ ΑΠΕΙΛΗ [ΑΡΘΡΟ 40, ΠΑΡΑΓΡΑΦΟΣ 2, ΣΤΟΙΧΕΙΟ γ) ΤΟΥ ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΥ (ΕΕ) αριθ. 600/2014]

(71) Μία από τις προϋποθέσεις για την έγκριση του περιορισμού στην παρούσα απόφαση από την ESMA έγκειται στο ότι μια αρμόδια αρχή ή αρμόδιες αρχές δεν έχουν λάβει μέτρα για την αντιμετώπιση της απειλής ή ότι οι ενέργειες που έχουν ληφθεί δεν αντιμετωπίζουν επαρκώς την απειλή.

(72) Οι ανησυχίες σχετικά με την προστασία των επενδυτών που περιγράφονται στην παρούσα απόφαση οδήγησαν ορισμένες ΕΑΑ στη διαβούλευση ή τη λήψη εθνικών μέτρων, που αποσκοπούν στον περιορισμό της διάθεσης στην αγορά (marketing), της διανομής ή της πώλησης δυαδικών δικαιωμάτων προαίρεσης (binary options) σε ιδιώτες πελάτες: i) από τον Αύγουστο του 2016, η Αρχή Χρηματοπιστωτικών Υπηρεσιών και Αγορών («BE-FSMA»), η βελγική ΕΑΑ, έχει απαγορεύσει την εμπορία ορισμένων συμβάσεων εξωχρηματιστηριακών παραγώγων (συμπεριλαμβανομένων των δυαδικών δικαιωμάτων προαίρεσης) σε ιδιώτες πελάτες. Επιπλέον, η FSMA απαγόρευσε μια σειρά επιθετικών ή ακατάλληλων τεχνικών διανομής, όπως η κλήση χωρίς προηγούμενη επαφή μέσω εξωτερικών τηλεφωνικών κέντρων, ακατάλληλες μορφές αμοιβής και πλασματικά δώρα ή μπόνους (61). ii) από τον Δεκέμβριο του 2016, η γαλλική νομοθεσία ορίζει την απαγόρευση των επικοινωνιών μάρκετινγκ των παρόχων επενδυτικών υπηρεσιών σε ιδιώτες όσον αφορά, μεταξύ άλλων, τις δυαδικές συμβάσεις (62). iii) στην Ισπανία από τον Μάρτιο του 2017, η Comisión Nacional del Mercado de Valores (ES-CNMV), η ισπανική ΕΑΑ, ζήτησε από τις οντότητες οι οποίες διαθέτουν στην αγορά, μεταξύ ιδιωτών πελατών εγκατεστημένων στην Ισπανία, συμβάσεις CFD ή προϊόντα Forex, με δεκαπλάσια μόχλευση ή δυαδικά δικαιώματα προαίρεσης (binary options), να ενημερώσουν ρητά τους εν λόγω πελάτες ότι η ES-CNMV θεωρεί ότι, λόγω της πολυπλοκότητας και του επιπέδου κινδύνου αυτών των προϊόντων, η απόκτησή τους δεν είναι κατάλληλη για ιδιώτες πελάτες. Επίσης, ζητήθηκε από αυτές τις οντότητες να διασφαλίσουν ότι οι πελάτες είναι ενημερωμένοι για το κόστος που θα έπρεπε να αναλάβουν, εάν αποφάσιζαν να κλείσουν τη θέση τους κατά την αγορά των εν λόγω προϊόντων και, στην περίπτωση των συμβάσεων CFD και των προϊόντων Forex, ότι έχουν προειδοποιηθεί ότι, λόγω της μόχλευσης, η ζημία θα μπορούσε να είναι μεγαλύτερη από το ποσό που καταβλήθηκε αρχικά για την αγορά του σχετικού προϊόντος. Επιπλέον, πρέπει να λάβουν από τον πελάτη χειρόγραφη ή καταγεγραμμένη προφορική δήλωση, που τους επιτρέπει να αποδείξουν ότι ο πελάτης γνωρίζει ότι το προϊόν που πρόκειται να αποκτήσει είναι ιδιαίτερα σύνθετο και ότι η ES-CNMV θεωρεί ότι δεν είναι κατάλληλο για ιδιώτες πελάτες. Επιπλέον, το διαφημιστικό υλικό που χρησιμοποιούν οι οντότητες οι οποίες υπόκεινται στη δράση της CNMV για την προώθηση αυτών των προϊόντων πρέπει πάντα να περιέχει μια προειδοποίηση σχετικά με τη δυσκολία κατανόησης των προϊόντων και το γεγονός ότι η ES-CNMV θεωρεί ότι τα προϊόντα αυτά δεν είναι κατάλληλα για ιδιώτες πελάτες, λόγω της πολυπλοκότητας και του επιπέδου κινδύνου που ενέχουν. Η ES-CNMV ζήτησε επίσης από την CY-CySEC και την UK-FCA να ενημερώσουν τους παρόχους δυαδικών δικαιωμάτων προαίρεσης (binary options) σχετικά με αυτές τις απαιτήσεις, ενθαρρύνοντας τους παρόχους που παρέχουν υπηρεσίες στην Ισπανία να εμφανίζουν την ίδια προειδοποίηση (63). iv) στην Ιταλία τον Φεβρουάριο του 2017, η IT-CONSOB εξέδωσε μια ειδική ανακοίνωση για να προειδοποιήσει τους Ιταλούς ιδιώτες πελάτες σχετικά με τους κινδύνους που συνδέονται με τα δυαδικά δικαιώματα προαίρεσης (binary options). v) Τον Φεβρουάριο του 2018, η πορτογαλική ΕΑΑ Comissão do Mercado de Valores Mobiliários («PT-CMVM») εξέδωσε εγκύκλια επιστολή, η οποία αναφέρει ότι οι επιχειρήσεις επενδύσεων πρέπει να αποφεύγουν να παρέχουν υπηρεσίες συναλλαγών σχετικά με παράγωγα συνδεδεμένα με κρυπτονομίσματα, εάν δεν είναι σε θέση να εξασφαλίσουν τη συμμόρφωση με όλες τις υποχρεώσεις πληροφόρησης προς τους πελάτες σχετικά με τα χαρακτηριστικά των προϊόντων. vi) Στις 10 Μαΐου 2017 η Ελληνική Επιτροπή Κεφαλαιαγοράς («EL-HCMC») εξέδωσε εγκύκλιο σχετικά με την παροχή επενδυτικών υπηρεσιών σε εξωχρηματιστηριακά παράγωγα χρηματοπιστωτικά μέσα (συμπεριλαμβανομένων των forex, των συμβάσεων CFD και των δυαδικών δικαιωμάτων προαίρεσης) μέσω ηλεκτρονικών πλατφορμών συναλλαγών (64). vii) Στην Τσεχική Δημοκρατία, η Central National Bank (CZ-CNB), η τσεχική ΕΑΑ, εξέδωσε δήλωση τον Οκτώβριο του 2015 για να προειδοποιήσει τους ιδιώτες επενδυτές σχετικά με τους κινδύνους που συνδέονται με τα δυαδικά δικαιώματα προαίρεσης. viii) Στις Κάτω Χώρες, τον Φεβρουάριο του 2017, η Autoriteit Financiele Markten (NL-AFM), η ολλανδική ΕΑΑ, δημοσίευσε ένα έγγραφο διαβούλευσης με το οποίο προτείνεται η απαγόρευση της διαφήμισης ορισμένων προϊόντων, συμπεριλαμβανομένων των δυαδικών δικαιωμάτων προαίρεσης (binary options). ix) Στην Κύπρο, τον Φεβρουάριο του 2017, η CY-CySEC εξέδωσε έγγραφο διαβούλευσης, με το οποίο πρότεινε την απαγόρευση της διανομής και της εμπορίας δυαδικών δικαιωμάτων προαιρέσεως (binary options) στην τρέχουσα μορφή τους, έτσι ώστε το τελικό προϊόν να αποκτήσει τα χαρακτηριστικά ενός παράγωγου προϊόντος ανταλλαγής (65). x) Τον Δεκέμβριο του 2016, η UK-FCA, προβλέποντας ότι τα δυαδικά δικαιώματα προαίρεσης (binary options) θα ενταχθούν στο πεδίο εφαρμογής του κανονισμού από τις 3 Ιανουαρίου 2018, πραγματοποίησε διαβούλευση σχετικά με έγκαιρες πολιτικές εκτιμήσεις για δυνητικούς ενισχυμένους κανόνες επαγγελματικής δεοντολογίας για δυαδικά δικαιώματα προαίρεσης, συμπεριλαμβανομένης της δυνητικής χρήσης εξουσιών παρέμβασης σε προϊόντα, για την τροποποίηση των συγκεκριμένων χαρακτηριστικών του προϊόντος των δυαδικών δικαιωμάτων προαίρεσης ή τη θέσπιση περιορισμών στην πώληση και τη διάθεση στην αγορά (marketing) αυτών των προϊόντων σε ιδιώτες επενδυτές. Η UK FCA εξέδωσε επίσης προειδοποίηση των καταναλωτών σχετικά με τους κινδύνους της επένδυσης σε δυαδικά δικαιώματα προαίρεσης στις 14 Νοεμβρίου 2017 (66) και xi) Τον Δεκέμβριο του 2016, η αυστριακή ΕΑΑ, AT-FMA, εξέδωσε προειδοποίηση σχετικά με τους κινδύνους που συνδέονται με τις συμβάσεις CFD, τις ανανεούμενες συμβάσεις τιμών συναλλάγματος τοις μετρητοίς (rolling spot forex) και τα δυαδικά δικαιώματα προαίρεσης (binary options).

(73) Επιπλέον, η νορβηγική ΕΑΑ, Finanstilsynet (NO-Finanstilsynet), δημοσίευσε στις 26 Φεβρουαρίου 2018 ένα έγγραφο διαβούλευσης, στο οποίο προτείνει, μεταξύ άλλων, την απαγόρευση της διάθεσης στην αγορά (marketing), της διανομής ή της πώλησης δυαδικών δικαιωμάτων προαίρεσης σε ιδιώτες πελάτες, όπως προτείνεται από την ESMA στην πρόσκληση για την υποβολή στοιχείων. Η περίοδος διαβούλευσης είναι από τις 26 Φεβρουαρίου 2018 έως τις 26 Μαρτίου 2018 (67).

(74) Αυτά τα εθνικά μέτρα μπορούν να αντιμετωπίσουν ορισμένες ανησυχίες μεμονωμένα, αλλά δεν επαρκούν για την αντιμετώπιση του σημαντικού ζητήματος της προστασίας των επενδυτών, που περιγράφεται στην παρούσα απόφαση σε διασυνοριακό επίπεδο. Όπως αποδεικνύεται στην παρούσα απόφαση, τα δυαδικά δικαιώματα προαίρεσης (binary options) διατίθενται συνήθως στην αγορά (marketing), διανέμονται ή πωλούνται μέσω λογαριασμών ηλεκτρονικών συναλλαγών και σε διασυνοριακή βάση (68). Επομένως, μια εθνική απαγόρευση θα ήταν ανεπαρκής για να προστατεύσει τους ιδιώτες πελάτες σε κράτη μέλη εκτός του κράτους μέλους στο οποίο λαμβάνεται το μέτρο, όταν οι πάροχοι δυαδικών δικαιωμάτων προαίρεσης λειτουργούν σε αυτά τα άλλα κράτη μέλη, όπως συμβαίνει συχνά (69).

(75) Υπό το πρίσμα των ανωτέρω, για να είναι αποτελεσματικά τα εθνικά μέτρα για τους ιδιώτες πελάτες σε ολόκληρη την Ένωση, θα ήταν απαραίτητο οι ΕΑΑ σε όλα τα κράτη μέλη να αναλάβουν δράση με στόχο την εισαγωγή του κοινού ελάχιστου επιπέδου προστασίας των επενδυτών, που ορίζεται στην παρούσα απόφαση εντός σύντομου χρονικού διαστήματος. Δεδομένου ότι αυτό δεν συνέβη και δεδομένου ότι επείγει να αντιμετωπιστούν τα ζητήματα προστασίας των επενδυτών που εντοπίστηκαν, η ESMA κρίνει αναγκαία την άσκηση των εξουσιών της για την προσωρινή παρέμβαση σε προϊόντα. Το σημερινό κατακερματισμένο πλαίσιο δεν παρέχει στους ιδιώτες πελάτες που επενδύουν στα ίδια σύνθετα προϊόντα, ορισμένες φορές από τους ίδιους παρόχους, κανένα επίπεδο προστασίας ή τους παρέχει ένα επίπεδο προστασίας το οποίο διαφέρει σε όλη την Ένωση.

(76) Λαμβάνοντας υπόψη τη σημασία και τη διάρκεια των ανησυχιών για την προστασία των επενδυτών, τον διασυνοριακό χαρακτήρα αυτών των δραστηριοτήτων, το γεγονός ότι επηρεάζουν περισσότερες από μία χώρες και τα αποδεικτικά στοιχεία για την εξάπλωση της διανομής των δυαδικών δικαιωμάτων προαίρεσης (binary options) σε νέες δικαιοδοσίες με αποτέλεσμα την αύξηση των διαφόρων εθνικών μέτρων για την αντιμετώπιση παρόμοιων ανησυχιών για την προστασία των επενδυτών, είναι αναγκαίο να ληφθούν μέτρα σε επίπεδο ΕΕ με τα οποία θα εξασφαλίζεται ένα ελάχιστο κοινό επίπεδο προστασίας σε ολόκληρη την ΕΕ.

(77) Τέλος, η χρήση εποπτικών εξουσιών από τις ΕΑΑ δυνάμει του άρθρου 69 της οδηγίας 2014/65/ΕΕ, για παράδειγμα, βάσει της παραγράφου 2, στοιχείο στ) (προσωρινή απαγόρευση επαγγελματικής δραστηριότητας) και (t) (αναστολή της διάθεσης στην αγορά (marketing) ή της πώλησης, λόγω έλλειψης συμμόρφωσης με τις απαιτήσεις διαδικασίας έγκρισης προϊόντων) δεν θα αντιμετωπίσει επίσης τις σημαντικές ανησυχίες σχετικά με την προστασία των επενδυτών. Ένα μέτρο παρέμβασης σε προϊόντα εφαρμόζεται σε ένα προϊόν ή σε μια δραστηριότητα που σχετίζεται με το εν λόγω προϊόν και, επομένως, ισχύει για όλες τις επιχειρήσεις επενδύσεων που παρέχουν το συγκεκριμένο προϊόν ή τη δραστηριότητα και όχι για μια συγκεκριμένη μη συμμόρφωση από μια μεμονωμένη επιχείρηση επενδύσεων.

(78) Η αντιμετώπιση σε ενωσιακό επίπεδο των κινδύνων που απορρέουν από την προσφορά δυαδικών δικαιωμάτων προαίρεσης σε ιδιώτες πελάτες, καθιστούν το μέτρο παρέμβασης πιο αποτελεσματικό από τις ΕΑΑ που προσπαθούν να αναλάβουν δράση χωριστά για κάθε επιχείρηση μεμονωμένα. Όπως επισημάνθηκε ανωτέρω, τα αποδεικτικά στοιχεία δείχνουν ότι πρόκειται για ζήτημα που αφορά ολόκληρη την αγορά, καθώς το πρόβλημα δεν περιορίζεται στις ιδιαιτερότητες συγκεκριμένων παρόχων και επίσης ότι οι βασικοί κίνδυνοι είναι εγγενείς με το προϊόν και το επιχειρηματικό μοντέλο των παρόχων. Υπάρχουν πραγματικές ανησυχίες ότι η διανομή δυαδικών δικαιωμάτων προαίρεσης (binary options) σε ιδιώτες πελάτες δεν επιτρέπει στον πάροχο να ενεργεί προς το συμφέρον των πελατών ούτε επιτρέπει την παροχή δίκαιης, σαφούς και μη παραπλανητικής πληροφόρησης. Ως εκ τούτου, οι διαφορετικές επιμέρους εποπτικές ενέργειες δεν θα εξασφαλίσουν αμέσως ότι θα αποφευχθεί περαιτέρω ζημία στους ιδιώτες πελάτες και δεν θα αποτελέσουν επαρκή εναλλακτική λύση στη χρήση των εξουσιών παρέμβασης της ESMA. Ο διασυνοριακός χαρακτήρας της διανομής δυαδικών δικαιωμάτων προαίρεσης (binary options), το γεγονός ότι αφορούν περισσότερα από ένα κράτη μέλη, η εξάπλωση της κατανομής των δυαδικών δικαιωμάτων προαίρεσης σε νέες δικαιοδοσίες και ο πολλαπλασιασμός των διαφόρων εθνικών μέτρων για την αντιμετώπιση παρόμοιων προβλημάτων προστασίας των επενδυτών (γεγονός το οποίο, με τη σειρά του, μπορεί να συμβάλει στον κίνδυνο ρυθμιστικού αρμπιτράζ) οδηγούν στο συμπέρασμα ότι κρίνονται απαραίτητα τα μέτρα σε επίπεδο Ένωσης, για τη διασφάλιση ενός κοινού επιπέδου προστασίας σε ολόκληρη την Ένωση.

5. ΤΟ ΜΕΤΡΟ ΤΗΣ ESMA ΑΦΟΡΑ ΤΗ ΣΗΜΑΝΤΙΚΗ ΑΝΗΣΥΧΙΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ ΤΩΝ ΕΠΕΝΔΥΤΩΝ ΚΑΙ ΔΕΝ ΕΧΕΙ ΑΡΝΗΤΙΚΕΣ ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ ΟΣΟΝ ΑΦΟΡΑ ΤΗΝ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ ΤΩΝ ΧΡΗΜΑΤΟΠΙΣΤΩΤΙΚΩΝ ΑΓΟΡΩΝ Η ΤΟΥΣ ΕΠΕΝΔΥΤΕΣ, ΔΥΣΑΝΑΛΟΓΕΣ ΣΕ ΣΧΕΣΗ ΜΕ ΤΑ ΟΦΕΛΗ ΤΟΥ ΜΕΤΡΟΥ [ΑΡΘΡΟ 40, ΠΑΡΑΓΡΑΦΟΣ 2, ΣΤΟΙΧΕΙΟ α) ΚΑΙ ΠΑΡΑΓΡΑΦΟΣ 3, ΣΤΟΙΧΕΙΟ α) ΤΟΥ ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΥ (ΕΕ) αριθ. 600/2014]

(79) Λαμβάνοντας υπόψη το μέγεθος και τη φύση των σημαντικών ανησυχιών για την προστασία των επενδυτών που εντοπίστηκαν, η ESMA κρίνει απαραίτητο και αναλογικό να απαγορεύσει προσωρινά τη διάθεση στην αγορά (marketing), τη διανομή ή την πώληση δυαδικών δικαιωμάτων προαίρεσης σε ιδιώτες πελάτες. Η απαγόρευση αυτή αντιμετωπίζει την ανησυχία, παρέχοντας ένα κατάλληλο και ενιαίο επίπεδο προστασίας στους ιδιώτες πελάτες που διενεργούν συναλλαγές με δυαδικά δικαιώματα προαίρεσης (binary options) στην Ένωση. Δεν έχει αρνητικές επιπτώσεις όσον αφορά την αποτελεσματικότητα των χρηματοπιστωτικών αγορών ή τους επενδυτές, δυσανάλογες σε σχέση με τα οφέλη του μέτρου.

(80) Προκειμένου να εκτιμηθεί ο τρόπος και ο βαθμός στον οποίο τα δυαδικά δικαιώματα προαίρεσης (binary options) αποτελούν κίνδυνο για την προστασία των επενδυτών, η ESMA ανέλυσε την κατανομή των αποδόσεων των επενδυτών (70). Αυτή η ανάλυση εντόπισε δύο σημαντικά χαρακτηριστικά (71). Το πρώτο σημαντικό χαρακτηριστικό είναι το υψηλό επίπεδο κινδύνου που ενέχουν τα δυαδικά δικαιώματα προαίρεσης (binary options): ένα γενικό χαρακτηριστικό των δυαδικών δικαιωμάτων προαίρεσης είναι ότι ο επενδυτής χάνει το σύνολο του επενδυθέντος ποσού.

(81) Το δεύτερο χαρακτηριστικό, η αρνητική αναμενόμενη απόδοση του προϊόντος, αποτελεί σημαντική πηγή αρνητικής επίπτωσης στο πλαίσιο αυτό και ισχύει για όλα τα δυαδικά δικαιώματα προαίρεσης. Σε αντίθεση με τις χρηματοοικονομικές επενδύσεις, οι συμβάσεις είναι συνήθως πολύ βραχυπρόθεσμες και δεν προσφέρουν συμμετοχή στην αύξηση της αξίας του υποκείμενου μέσου. Σε αντίθεση με τα παραδοσιακά δικαιώματα προαίρεσης, τα οποία χρησιμοποιούνται συχνά για σκοπούς αντιστάθμισης κινδύνου, τα δυαδικά δικαιώματα προαίρεσης παρέχουν σταθερή απόδοση εάν συμβεί κάποιο συγκεκριμένο συμβάν. Αντίθετα, η απόδοση ενός τυπικού δικαιώματος εξαρτάται από την αλλαγή στην τιμή του υποκείμενου μέσου όταν το δικαίωμα είναι in-the-money (δηλαδή η απόδοση είναι μεταβλητή). Αυτό το εγγενές χαρακτηριστικό των προϊόντων περιορίζει την αξία του προϊόντος ως εργαλείου αντιστάθμισης, ενώ άλλα είδη δικαιωμάτων έχουν χρησιμοποιηθεί για την εξομάλυνση ή τον περιορισμό της τιμής ενός περιουσιακού στοιχείου, στο οποίο εκτίθεται άμεσα μια επιχείρηση ή ένας επενδυτής.

(82) Επιπλέον, τα τυπικά βραχυπρόθεσμα δυαδικά δικαιώματα προαίρεσης επιτρέπουν σε έναν επενδυτή να πραγματοποιεί διαδοχικά πολλές συναλλαγές. Το γεγονός αυτό, σε συνδυασμό με την αρνητική αναμενόμενη απόδοση, έχει ως αποτέλεσμα την αυξανόμενη πιθανότητα ενός επενδυτή να χάσει σε αθροιστική βάση τις περισσότερες συναλλαγές. Αυτή είναι μια στατιστική ιδιότητα της επαναλαμβανόμενης αρνητικής αναμενόμενης απόδοσης της συναλλαγής.

(83) Είναι σημαντικό ότι η αρνητική αναμενόμενη απόδοση είναι γενικά αναπόσπαστο στοιχείο του επιχειρηματικού μοντέλου ενός παρόχου, καθώς αποτελεί γενικά την πηγή των αναμενόμενων κερδών του. Ένα δυαδικό δικαίωμα προαίρεσης υποχρεώνει τον πάροχο δυαδικών δικαιωμάτων προαίρεσης να καταβάλει στον επενδυτή ένα σταθερό ποσό, αν λάβει χώρα κάποιο συγκεκριμένο συμβάν, επομένως, ο πάροχος πρέπει να σημειώσει ένα αναμενόμενο κέρδος και ο επενδυτής πρέπει να υποστεί μια αναμενόμενη ζημία. Επιπλέον, είναι επίσης πιθανό οι πάροχοι να επιβάλουν πρόσθετες χρεώσεις.

(84) Συγκεκριμένα, για τα δυαδικά δικαιώματα προαίρεσης (binary options) που προσφέρονται με συνεχή αμφίδρομη τιμολόγηση, καθώς ο πάροχος θα χρειαστεί να προσφέρει τιμολόγηση που να του επιτρέπει να σημειώσει ένα αναμενόμενο κέρδος, η παροχή αυτής της τιμολόγησης δεν μπορεί να βελτιώσει τις αναμενόμενες αποδόσεις για τον επενδυτή. Πράγματι, στον βαθμό που οι επενδυτές εξέρχονται από θέσεις πριν από τη λήξη, η αναμενόμενη απόδοσή τους είναι χαμηλότερη από ό,τι εάν διατηρήσουν τη θέση έως τη λήξη. Το μέγεθος αυτής της σταδιακά αυξανόμενης αναμενόμενης ζημίας ποικίλλει από πάροχο σε πάροχο και από περίπτωση σε περίπτωση, αλλά η αναμενόμενη αξία για έναν επενδυτή που συνεπάγεται η αμφίδρομη τιμολόγηση πρέπει να είναι συνήθως αρνητική, καθώς η αρχική τιμή του προϊόντος θα συνεπάγεται αρνητική αναμενόμενη απόδοση για τον επενδυτή.

(85) Το συνδυασμένο αποτέλεσμα συνιστά ένα ουσιώδες στοιχείο των δυαδικών δικαιωμάτων προαίρεσης (binary options) λόγω των αρνητικών αναμενόμενων αποδόσεών τους: εάν ο ιδιώτης πελάτης πραγματοποιεί πολύ μεγάλο αριθμό επενδύσεων ή εάν ένας πολύ μεγάλος αριθμός επενδυτών πραγματοποιεί μία μόνο επένδυση, η πιθανότητα συνολικού κέρδους είναι πολύ χαμηλή.

(86) Η ανάλυση της κατανομής αποδόσεων των δυαδικών δικαιωμάτων προαίρεσης (binary options) συσχετίζεται με δεδομένα από τις ΕΑΑ, υπογραμμίζοντας τον βαθμό υψηλού κινδύνου για τους ιδιώτες πελάτες να χάσουν σημαντικό μέρος (συχνά όλη) της επένδυσής τους και την αρνητική αναμενόμενη απόδοση. Αυτά τα χαρακτηριστικά συνδυάζονται επίσης με μια γενική πολυπλοκότητα και έλλειψη διαφάνειας, που σχετίζεται με τα χαρακτηριστικά του προϊόντος των δυαδικών δικαιωμάτων προαίρεσης (binary options), τις κακές πρακτικές μάρκετινγκ και διανομής και τις εγγενείς συγκρούσεις συμφερόντων. Δεν υπάρχει αποζημίωση από οποιοδήποτε αντίστοιχο όφελος. Από κοινού, αυτά τα χαρακτηριστικά αποτελούν μια σημαντική πηγή αρνητικών επιπτώσεων στους σημερινούς και δυνητικούς ιδιώτες πελάτες.

(87) Ένας βασικός λόγος για τον οποίο ο χρηματοπιστωτικός τομέας ρυθμίζεται σε μεγάλο βαθμό έγκειται στο ότι εξυπηρετεί σημαντικά πρωταρχικά συμφέροντα και στόχους. Ιδιαίτερη προσοχή σε αυτό το πλαίσιο δίνεται στην προστασία των ιδιωτών πελατών. Η διάθεση στην αγορά (marketing), η διανομή ή η πώληση ενός επενδυτικού προϊόντος προϋποθέτει ότι ένα προϊόν είναι δυνατόν, τουλάχιστον δυνητικά, να εξυπηρετεί αυτά τα γενικά συμφέροντα και στόχους και δεν θέτει σε κίνδυνο δυσανάλογα την ανάγκη εξασφάλισης ενός ελάχιστου επιπέδου προστασίας των επενδυτών.

(88) Η ESMA έφτασε στο όριο της αποτελεσματικότητας των μη δεσμευτικών εργαλείων της σε αυτόν τον τομέα. Στο πλαίσιο αυτό, ειδικά όσον αφορά την παρακολούθηση των προϊόντων, η ESMA αναγνωρίζει επίσης ότι οι αρχές παρακολούθησης των προϊόντων (product governance) αποτελούν έχουν ήδη ενταχθεί στον τρόπο άσκησης της εποπτείας από τις χρηματοπιστωτικές υπηρεσίες στην Ένωση. Τον Νοέμβριο του 2013, οι Ευρωπαϊκές Εποπτικές Αρχές («ΕΕΑ») εξέδωσαν κοινή θέση σχετικά με τις «Διαδικασίες επίβλεψης και παρακολούθησης των προϊόντων των κατασκευαστών», ορίζοντας αρχές υψηλού επιπέδου που εφαρμόζονται στις διαδικασίες εποπτείας και παρακολούθησης των χρηματοπιστωτικών μέσων (72). Τον Φεβρουάριο του 2014, η ESMA εξέδωσε γνωμοδότηση σχετικά με τις «Πρακτικές της MiFID για τις εταιρείες που πωλούν σύνθετα προϊόντα» (73), ενώ τον Μάρτιο του 2014 εξέδωσε γνωμοδότηση με θέμα «Δομημένα προϊόντα για ιδιώτες πελάτες - Ορθές πρακτικές για ρυθμίσεις της παρακολούθησης προϊόντων» (74). Επιπλέον, από τον Μάρτιο του 2007, έχει τεθεί σε ισχύ κατευθυντήρια οδηγία που καθορίζει τις αρχές παρακολούθησης των προϊόντων στο Ηνωμένο Βασίλειο (75).

(89) Παρά αυτές τις εποπτικές αρχές και τις κανονιστικές απαιτήσεις που περιγράφονται στην παρούσα απόφαση, οι καταστροφικές συνέπειες σε σχέση με τη διάθεση στην αγορά (marketing), τη διανομή ή την πώληση δυαδικών δικαιωμάτων προαίρεσης (binary options) σε ιδιώτες πελάτες συνέχισαν να αυξάνονται τα τελευταία έτη.

(90) Επομένως, η ESMA θεωρεί ότι τα μέτρα παρέμβασης για την απαγόρευση της διάθεσης στην αγορά (marketing), της διανομής ή της πώλησης σε ιδιώτες πελάτες όλων των τύπων δυαδικών δικαιωμάτων προαίρεσης (είτε είναι υπό διαπραγμάτευση σε ένα τόπο διαπραγμάτευσης είτε όχι) είναι κατάλληλα για την αντιμετώπιση των κινδύνων για την προστασία των επενδυτών. Θα πρέπει να αναφερθεί ότι οι ιδιώτες πελάτες θα μπορούν να αποκτούν παρόμοια προϊόντα στο πλαίσιο τυχερών παιγνίων, όταν τα προϊόντα αυτά επιτρέπονται σύμφωνα με την ισχύουσα σχετική νομοθεσία.

(91) Ελήφθησαν υπόψη λιγότερο περιοριστικά μέτρα, όπως η υποχρέωση πώλησης και διανομής των προϊόντων αυτών μέσω συμβουλευτικών υπηρεσιών. Ωστόσο, λόγω των χαρακτηριστικών τους, τα προϊόντα αυτά είναι ακατάλληλα για ιδιώτες πελάτες. Ως εκ τούτου, ένα τέτοιο μέτρο θα επέβαλλε την κατά περίπτωση αξιολόγηση, η οποία είναι επαχθής για τους παρόχους και τις ΕΑΑ, το αποτέλεσμα της οποίας, λόγω των χαρακτηριστικών αυτών των προϊόντων, δεν θα διαφέρει σημαντικά από τα μέτρα που προτείνονται στην παρούσα απόφαση. Ένα άλλο μέτρο που εξετάζεται είναι ο ορισμός ελάχιστης διάρκειας ισχύος των δυαδικών δικαιωμάτων προαίρεσης (binary options). Ωστόσο, οι βασικές ανησυχίες σχετικά με αυτό το προϊόν δεν θα αλλάξουν λόγω αυτού του μέτρου. Συγκεκριμένα, η δομή τιμολόγησης του προϊόντος σημαίνει ότι, κατά μέσο όρο, οι επενδυτές θα έχουν αρνητικές αναμενόμενες αποδόσεις χωρίς να λαμβάνουν σαφή οφέλη αποζημίωσης (για παράδειγμα, η λειτουργία αντιστάθμισης που εξυπηρετείται από παραδοσιακά δικαιώματα).

(92) Η ESMA εξέτασε επίσης τα πλεονεκτήματα από τη λήψη αυστηρότερων μέτρων, ιδίως την επέκταση της απαγόρευσης της διάθεσης στην αγορά (marketing), της διανομής ή της πώλησης δυαδικών δικαιωμάτων προαίρεσης και σε μη ιδιώτες πελάτες. Σε αυτό το στάδιο, δεν υπάρχουν στοιχεία που να αποδεικνύουν ότι οι μη ιδιώτες επενδυτές στοχοποιούνται από επιχειρήσεις επενδύσεων που εμπορεύονται αυτά τα προϊόντα. Ως εκ τούτου, τα δυαδικά δικαιώματα προαίρεσης (binary options) θα παραμείνουν διαθέσιμα σε πελάτες που ταξινομούνται ως επαγγελματίες πελάτες και σε επιλέξιμα αντισυμβαλλόμενα μέρη τα οποία είναι, σε κάθε περίπτωση, σε καλύτερη θέση να εκτιμήσουν τα τεχνικά χαρακτηριστικά των χρηματοπιστωτικών προϊόντων. Αυτή η ομάδα πελατών περιλαμβάνει επίσης τους ιδιώτες πελάτες, οι οποίοι διαθέτουν επαρκή γνώση και εμπειρία για να μπορέσουν κατόπιν σχετικού αιτήματος να ταξινομηθούν ως επαγγελματίες πελάτες.

(93) Η ESMA γνωρίζει ότι οι πάροχοι θα αντιμετωπίσουν ενδεχόμενες οικονομικές συνέπειες και κόστος, που προκύπτουν από την εστίαση της επιχείρησής τους και τον προσανατολισμό των πελατών τους προς άλλα χρηματοπιστωτικά μέσα και προϊόντα.

(94) Ωστόσο, η ESMA θεωρεί ότι τα οφέλη που παρατίθενται ακολούθως, τα οποία αποκομίστηκαν από την αντιμετώπιση των ανησυχιών για την προστασία των επενδυτών υπερβαίνουν τις ενδεχόμενες αρνητικές επιπτώσεις των μέτρων: i) Μείωση του κινδύνου εσφαλμένης πώλησης και των συναφών οικονομικών συνεπειών, γεγονός που αποτελεί σημαντικό πλεονέκτημα για τους ιδιώτες πελάτες και για τις χρηματοπιστωτικές αγορές στο σύνολό τους. ii) Μείωση των κινδύνων που συνδέονται με ρυθμιστικό ή εποπτικό αρμπιτράζ μεταξύ διαφορετικών οντοτήτων και δικαιοδοσιών, και iii) Αποκατάσταση της εμπιστοσύνης των ιδιωτών πελατών στις χρηματοοικονομικές αγορές.

(95) Το μέτρο της ESMA θα εφαρμοστεί έναν μήνα μετά τη δημοσίευση της παρούσας απόφασης στην Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης (ΕΕΕΕ). Αυτό συνεπάγεται προθεσμία προειδοποίησης ενός μηνός μετά την επίσημη δημοσίευση, η οποία στοχεύει στην εξισορρόπηση των συμφερόντων των ιδιωτών πελατών για την άμεση μείωση της ζημίας που προκύπτει από τις τρέχουσες συναλλαγές δυαδικών δικαιωμάτων προαίρεσης και την ανάγκη να δοθεί επαρκής χρόνος στους σχετικούς συμμετέχοντες στην αγορά ώστε να οργανώσουν και να αλλάξουν τα επιχειρηματικά μοντέλα τους με ομαλό τρόπο.

6. ΤΟ ΜΕΤΡΟ ΔΕΝ ΔΗΜΙΟΥΡΓΕΙ ΤΟΝ ΚΙΝΔΥΝΟ ΚΑΤΑΧΡΗΣΤΙΚΗΣ ΕΠΙΛΟΓΗΣ ΤΟΥ ΕΥΝΟΪΚΟΤΕΡΟΥ ΚΑΘΕΣΤΩΤΟΣ ΕΠΟΠΤΕΙΑΣ REGULATORY ARBITRAGE [ΑΡΘΡΟ 40, ΠΑΡΑΓΡΑΦΟΣ 3, ΣΤΟΙΧΕΙΟ β) ΤΟΥ ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΥ (ΕΕ) αριθ. 600/2014]

(96) Λόγω της φύσης των προσδιορισμένων κινδύνων και του αριθμού και του τύπου των επενδυτών που επηρεάζονται, καθώς και των εθνικών μέτρων που προτείνουν ορισμένα κράτη μέλη, το μέτρο της ESMA θα εξασφαλίσει μια κοινή ελάχιστη προσέγγιση σε ολόκληρη την Ένωση. Η ESMA εξέτασε επίσης τον κίνδυνο οι πάροχοι που προσφέρουν επί του παρόντος δυαδικά δικαιώματα προαίρεσης (binary options) να επιδιώξουν να προσφέρουν προϊόντα με συγκρίσιμα χαρακτηριστικά. Η ESMA και οι ΕΑΑ θα παρακολουθούν επίσης στενά εάν αυτές οι νέες τάσεις διανομής αναπτύσσονται προκαλώντας παρόμοιες επιζήμιες συνέπειες στους ιδιώτες πελάτες και εάν καταβάλλονται προσπάθειες από τους παρόχους δυαδικών δικαιωμάτων προαίρεσης (binary options) να παρακάμψουν αυτά τα μέτρα παρέμβασης. Σε αυτή την περίπτωση η ESMA και οι ΕΑΑ θα ενεργήσουν όπως απαιτείται.

(97) Επιπλέον, τα προσωρινά μέτρα παρέμβασης της ESMA ισχύουν για όλους τους παρόχους δυαδικών δικαιωμάτων προαίρεσης (binary options), και για κάθε άλλο πρόσωπο που εν γνώσει του και σκόπιμα συμβάλλει στην παραβίαση των μέτρων που εμπίπτουν στο πεδίο εφαρμογής του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 600/2014. Το πεδίο εφαρμογής των οντοτήτων που εμπίπτουν στο άρθρο 40 του παρόντος κανονισμού όσον αφορά τις εταιρείες διαχείρισης κεφαλαίων χρήζει τελικώς αντιμετώπισης σε νομοθετικό επίπεδο για τη βελτίωση της ασφάλειας δικαίου (76) ενώ το πεδίο εφαρμογής του ρυθμιστικού αρμπιτράζ εξετάστηκε από την ESMA. Η ESMA, λαμβάνοντας υπόψη τις επιζήμιες συνέπειες για τους επενδυτές που καταδείχθηκαν ανωτέρω, έκρινε ότι τα προτεινόμενα μέτρα έχουν αρκετά ευρύ πεδίο εφαρμογής και είναι, συνεπώς, ικανά να αντιμετωπίσουν τις σημαντικές ανησυχίες σχετικά με την προστασία των επενδυτών, που απορρέουν από τη διάθεση στην αγορά (marketing), τη διανομή ή την πώληση δυαδικών δικαιωμάτων προαίρεσης.

7. ΔΙΑΒΟΥΛΕΥΣΗ ΚΑΙ ΓΝΩΣΤΟΠΟΙΗΣΗ [ΑΡΘΡΟ 40, ΠΑΡΑΓΡΑΦΟΣ 3, ΣΤΟΙΧΕΙΟ γ) ΚΑΙ ΠΑΡΑΓΡΑΦΟΣ 4 ΤΟΥ ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΥ (ΕΕ) αριθ. 600/2014]

(98) Δεδομένου ότι τα προτεινόμενα μέτρα αφορούν, σε περιορισμένο βαθμό, παράγωγα γεωργικών βασικών προϊόντων, η ESMA ζήτησε τη γνώμη των δημόσιων φορέων που είναι αρμόδιοι για την εποπτεία, τη διαχείριση και τη ρύθμιση των φυσικών γεωργικών αγορών δυνάμει του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1234/2007 του Συμβουλίου (77). Η ESMA έλαβε απαντήσεις από το Bundesministerium für Ernährung und Landwirtschaft (Γερμανία), το Υπουργείο Γεωργίας (Λετονία) και το Υπουργείο Γεωργίας και Δασών (Φινλανδία). Οι εν λόγω ερωτηθέντες δεν διατύπωσαν αντιρρήσεις όσον αφορά την έγκριση των προτεινόμενων μέτρων.

(99) Η ESMA γνωστοποίησε στις ΕΑΑ την παρούσα πρόταση Απόφασης.

ΕΞΕΔΩΣΕ ΤΗΝ ΠΑΡΟΥΣΑ ΑΠΟΦΑΣΗ

Άρθρο 1

Προσωρινή απαγόρευση των δυαδικών δικαιωμάτων προαίρεσης (binary options) για ιδιώτες πελάτες

1. Απαγορεύεται η διάθεση στην αγορά (marketing), η διανομή ή η πώληση δυαδικών δικαιωμάτων προαίρεσης (binary options) σε ιδιώτες πελάτες.

2. Για τους σκοπούς της παραγράφου 1, ανεξάρτητα από το εάν διαπραγματεύεται σε έναν τόπο διαπραγμάτευσης, ένα δυαδικό δικαίωμα προαίρεσης είναι ένα παράγωγο που πληροί τους ακόλουθους όρους:

α) Πρέπει να διακανονίζεται σε μετρητά ή μπορεί να διακανονιστεί σε μετρητά κατόπιν επιλογής ενός από τους συμβαλλομένους, εκτός αδυναμίας πληρωμής ή συνδρομής άλλου λόγου καταγγελίας.

β) Προβλέπει μόνο την πληρωμή όταν κλείνει η θέση (close-out) ή στην λήξη·

γ) Η πληρωμή του περιορίζεται σε: i) ένα προκαθορισμένο σταθερό ποσό ή μηδενικό ποσό, εάν το υποκείμενο στοιχείο του παραγώγου πληροί μία ή περισσότερες προκαθορισμένες προϋποθέσεις, και ii) ένα προκαθορισμένο σταθερό ποσό ή μηδενικό ποσό, εάν το υποκείμενο στοιχείο του παραγώγου δεν πληροί μία ή περισσότερες προκαθορισμένες προϋποθέσεις.

Άρθρο 2

Απαγόρευση συμμετοχής σε δραστηριότητες καταστρατήγησης

Απαγορεύεται η συμμετοχή, εν γνώσει και εκ προθέσεως, σε δραστηριότητες που έχουν ως αντικείμενο ή αποτέλεσμα την καταστρατήγηση των απαιτήσεων του άρθρου 1, μεταξύ άλλων, ενεργώντας ως υποκατάστατο του παρόχου δυαδικών δικαιωμάτων προαίρεσης.

Άρθρο 3

Έναρξη ισχύος και εφαρμογή

1. Η παρούσα απόφαση αρχίζει να ισχύει την ημέρα που έπεται της δημοσίευσής της στην Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

2. Η παρούσα απόφαση εφαρμόζεται από 2 Ιουλίου 2018 για περίοδο τριών μηνών.

Παρίσι, 22 Μαΐου 2018. Για το συμβούλιο εποπτών Steven MAIJOOR Πρόεδρος

(1) ΕΕ L 331 της 15.12.2010, σ. 84.

(2) ΕΕ L 173 της 12.6.2014, σ. 84.

(3) ΕΕ L 87 της 31.3.2017, σ. 90.

(4) Η κοινή ομάδα απαρτίζεται από τον εκπρόσωπο της κυπριακής ΕΑΑ, «Επιτροπή Κεφαλαιαγοράς Κύπρου (CY-CySEC)», καθώς και από εκπροσώπους οκτώ ΕΑΑ των οποίων οι δικαιοδοσίες έχουν επηρεαστεί από τις υπηρεσίες που παρέχονται από τους παρόχους με έδρα την Κύπρο. Το έργο της κοινής ομάδας οδήγησε σε ένα σχέδιο δράσης που θα εφαρμοστεί από την CY-CySEC, το οποίο περιλάμβανε, μεταξύ άλλων, εκτεταμένες έρευνες για τους παρόχους συμβάσεων επί διαφοράς (CFD), καθώς και θεματικές αναθεωρήσεις ενός δείγματος επιχειρήσεων εγκεκριμένων από την CY-CySEC.

(5) Γνωμοδότηση σχετικά με τις πρακτικές της οδηγίας MiFID για τις εταιρείες που πωλούν σύνθετα χρηματοπιστωτικά προϊόντα της 7ης Φεβρουαρίου 2014 (ESMA/2014/146)

(6) Ερωτήσεις και απαντήσεις (Ε&Α) σχετικά με την παροχή συμβάσεων CFD και άλλων κερδοσκοπικών προϊόντων σε ιδιώτες επενδυτές βάσει της οδηγίας MiFID (ESMA35-36-794). Οι Ε&Α ενημερώθηκαν τελευταία στις 31 Μαρτίου 2017.

(7) Προειδοποίηση της ESMA για τους επενδυτές σχετικά με τους «κινδύνους επένδυσης σε σύνθετα προϊόντα» της 7ης Φεβρουαρίου 2014 (https://www.esma.europa.eu/sites/default/files/library/2015/11/investor_warning_-_complex_products_20140207_-_en_0.pdf) και προειδοποίηση της ESMA για τους επενδυτές σχετικά με τις «συμβάσεις επί διαφοράς (CFD), τα δυαδικά δικαιώματα προαίρεσης (binary options) και άλλα κερδοσκοπικά προϊόντα» της 25ης Ιουλίου 2016(Διαθέσιμη στη διεύθυνση: https://www.esma.europa.eu/sites/default/files/library/2016-1166_warning_on_cfds_binary_options_and_other_speculative_products_0.pdf).

(8) Για παράδειγμα, το έργο της κοινής ομάδας οδήγησε την CY-CySEC να υιοθετήσει μια σειρά μέτρων επιβολής τα οποία αποσκοπούν στην αύξηση της συμμόρφωσης για τους παρόχους που προσφέρουν κερδοσκοπικά προϊόντα, όπως δυαδικά δικαιώματα προαίρεσης (binary options).

(9) Πρόσκληση για την υποβολή στοιχείων σχετικά με τα προτεινόμενα μέτρα παρέμβασης σε συμβάσεις επί διαφοράς (CFD) και δυαδικά δικαιώματα προαίρεσης (binary options) σε ιδιώτες πελάτες από τις 18 Ιανουαρίου 2018 (ESMA35-43-904).

(10) Ο αριθμός των ερωτηθέντων είναι χαμηλότερος από αυτόν τον αριθμό, δεδομένου ότι η ESMA έλαβε επίσης (i) πολλαπλές απαντήσεις από τους ίδιους ερωτηθέντες (για παράδειγμα, απάντηση για καθένα από τα προτεινόμενα μέτρα σχετικά με τις συμβάσεις CFD σε ξεχωριστό email) και (ii) διπλές απαντήσεις από τους ίδιους ερωτηθέντες.

(11) Οδηγία 2014/65/ΕΕ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου της 15ης Μαΐου 2014 για τις αγορές χρηματοπιστωτικών μέσων και την τροποποίηση της οδηγίας 2002/92/ΕΚ και της οδηγίας 2011/61/ΕΕ (ΕΕ L 173 της 12.6.2014, σ. 349).

(12) Τυπικά, η χαμηλότερη από τις δύο χρηματικές αποδόσεις είναι μηδέν, αλλά αυτό δεν χρειάζεται να συμβεί. Τα δυαδικά δικαιώματα προαίρεσης (binary options) διακρίνονται από άλλα κερδοσκοπικά προϊόντα που πωλούνται σε ιδιώτες πελάτες, όπως οι συμβάσεις CFD, δεδομένου ότι η πληρωμή έχει προκαθορισμένο χρηματικό ποσό, που δεν συνδέεται άμεσα με το μέγεθος της μεταβολής της τιμής, του επιπέδου ή της αξίας του υποκείμενου περιουσιακού στοιχείου.

(13) Για παράδειγμα, οι επενδυτές μπορούν να στοιχηματίσουν ότι η τιμή του υποκείμενου περιουσιακού στοιχείου θα είναι εντός ενός συγκεκριμένου εύρους τιμών ή αν το υποκείμενο στοιχείο θα φτάσει σε συγκεκριμένο επίπεδο τιμής κάποια στιγμή κατά τη διάρκεια ισχύος του δυαδικού δικαιώματος προαίρεσης (binary option).

(14) Για παράδειγμα, FR-AMF, BE-FSMA, UK-FCA, IT-CONSOB.

(15) Για παράδειγμα, UK-FCA.

(16) Βλέπε αιτιολογική σκέψη 35.

(17) Έκθεση της IOSCO σχετικά με την έρευνα της IOSCO για εξωχρηματιστηριακά προϊόντα με μόχλευση για ιδιώτες επενδυτές, Δεκέμβριος 2016 (Διαθέσιμη στη διεύθυνση: https://www.iosco.org/library/pubdocs/pdf/IOSCOPD550.pdf).

(18) Για παράδειγμα, η Χρηματοοικονομική Αρχή Εποπτείας του Κεμπέκ (Quebec Autorité des Marchés Financiers) και η Επιτροπή Κεφαλαιαγοράς της Τουρκίας (CMB) (σελίδα 2), η Ένωση Προθεσμιακών Χρηματοπιστωτικών Συμβολαίων της Ιαπωνίας (Financial Futures Association of Japan) (σελίδα 6), η Επιτροπή Προθεσμιακών Συναλλαγών Βασικών Εμπορευμάτων των ΗΠΑ (CFTC) και η Επιτροπή Κεφαλαιαγοράς (SEC) (σελίδα 55 της έκθεσης της IOSCO). Στο Κεμπέκ, τα δυαδικά δικαιώματα προαίρεσης (binary options) δεν έχουν εγκριθεί από την αρμόδια αρχή του Κεμπέκ για πώληση σε ιδιώτες επενδυτές. Η CMB αποφάσισε να μην επιτρέψει την πώληση δυαδικών δικαιωμάτων προαίρεσης (binary options) σε ιδιώτες επενδυτές. Στο Ισραήλ έχει εγκριθεί η απαγόρευση της πώλησης δυαδικών δικαιωμάτων προαίρεσης (binary options) στους επενδυτές. Διαθέσιμη στη διεύθυνση: http://www.isa.gov.il/sites/ISAEng/1489/1511/Pages/eitonot25102017_1.aspx. Το Γραφείο Προσέγγισης Καταναλωτή (Office of Consumer Outreach) της CFTC των ΗΠΑ και το Γραφείο Εκπαίδευσης και Συνηγορίας των Επενδυτών (Office of Investor Education and Advocacy) της SEC έχουν εκδώσει μια προειδοποίηση προς τους επενδυτές, για να τους προειδοποιήσουν σχετικά με δόλια συστήματα που περιλαμβάνουν δυαδικά δικαιώματα προαίρεσης (binary options) και τις πλατφόρμες συναλλαγών τους. Διαθέσιμη στη διεύθυνση: http://www.cftc.gov/ConsumerProtection/FraudAwarenessPrevention/CFTCFraudAdvisories/fraudadv_binaryoptions.

(19) Έκθεση της IOSCO, σελίδα iii.

(20) Για παράδειγμα, τα δυαδικά δικαιώματα προαίρεσης (binary options) δεν πληρούν τα κριτήρια ώστε να θεωρηθούν μη σύνθετα χρηματοπιστωτικά μέσα σύμφωνα με τη συνδυασμένη ανάγνωση του άρθρου 25, παράγραφος 4 της οδηγίας 2014/65/ΕΕ και του άρθρου 57 του κατ' εξουσιοδότηση κανονισμού (ΕΕ) 2017/565 της 25ης Απριλίου 2016, που συμπληρώνει την οδηγία 2014/65/ΕΕ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου όσον αφορά τις οργανωτικές απαιτήσεις και τους όρους λειτουργίας των επιχειρήσεων επενδύσεων και ορισμένους όρους για τους σκοπούς της εν λόγω οδηγίας (ΕΕ L 87, της 31.3.2017, σ. 1).

(21) Εκτός από την εκτίμηση πιθανών γεγονότων με βάση την τιμολόγηση των σχετικών δικαιωμάτων στην αγορά, οι πάροχοι ενδέχεται να χρησιμοποιούν μοντέλα τιμολόγησης, όπως το μοντέλο Black-Scholes ή μοντέλα που περιλαμβάνουν πτυχές της τιμολόγησης Black-Scholes. Στο μοντέλο Black-Scholes, η προθεσμία, η αρχική τιμή του υποκείμενου στοιχείου και η τιμή άσκησης είναι γνωστές μεταβλητές. Η αλλαγή της στοχαστικής διαδικασίας που διατυπώνεται στο μοντέλο εκτιμάται συνήθως από ένα ή και τα δύο επιτόκια μηδενικού κινδύνου, όσο και από την ιστορική απόδοση του υποκείμενου στοιχείου.

(22) Για παράδειγμα, για ένα δυαδικό δικαίωμα προαίρεσης (binary option) που προσφέρεται σε απόσταση από την τιμή άσκησης, ο πάροχος μπορεί να προσφέρει στον πελάτη το δικαίωμα αγοράς του δικαιώματος με 22 ευρώ για απόδοση 100 ευρώ για ένα συμβάν που ενδέχεται να συμβεί σε ποσοστό 20 % του χρόνου (ισούται με εύλογη αξία/fair value 20 ευρώ).

(23) Εάν ένας πάροχος δυαδικών δικαιωμάτων προαίρεσης (binary options) προσφέρει συνεχή αμφίδρομη τιμολόγηση, παρατηρείται διαφορά (spread) μεταξύ της τιμής στην οποία οι πελάτες μπορούν να αγοράσουν το δυαδικό δικαίωμα προαίρεσης από τον πάροχο (η «τιμή αγοράς») και την τιμή με την οποία οι πελάτες μπορούν να πωλήσουν το δικαίωμα στον πάροχο (η «τιμή πώλησης»). Αυτές οι δύο τιμές διαφέρουν γενικά από την «τιμή μηδενικής αναμενόμενης απόδοσης», δηλαδή την τιμή κατά την οποία η αγορά του δυαδικού δικαιώματος προαίρεσης (binary option) θα αποδώσει μηδενική αναμενόμενη απόδοση για τον αγοραστή, με την τιμή πώλησης να είναι συνήθως χαμηλότερη και την τιμή αγοράς συνήθως υψηλότερη από την τιμή μηδενικής αναμενόμενης απόδοσης. Αυτό το spread σχετικά με την τιμή μηδενικής αναμενόμενης απόδοσης δείχνει ότι ένας ιδιώτης πελάτης θα έχει κατά μέσο όρο ζημία τόσο κατά την είσοδο σε ένα δυαδικό δικαίωμα προαίρεσης (binary option) όσο και κατά την έξοδο από αυτό πριν από τη λήξη.

(24) Η ενότητα 2 των Ερωτήσεων και Απαντήσεων (Ε&Α) της ESMA σχετικά με την παροχή συμβάσεων CFD και άλλων κερδοσκοπικών προϊόντων σε ιδιώτες επενδυτές βάσει της οδηγίας MiFID (ESMA35-36-794), όπως ενημερώθηκε στις 31 Μαρτίου 2017, εξετάζει λεπτομερέστερα ορισμένες από αυτές τις συγκρούσεις συμφερόντων.

(25) Για παράδειγμα, για ένα δυαδικό δικαίωμα προαίρεσης με πιθανότητα κέρδους 50 % και απόδοση 80 % του επενδυμένου ποσού, εάν κατά τη λήξη το δικαίωμα είναι in-the-money, ένας επενδυτής αντιμετωπίζει περίπου 75 % πιθανότητα να υποστεί σωρευτική ζημία πάνω από 20 διαπραγματεύσεις. Βλέπε την Ανάλυση παρεμβάσεων σε προϊόντα: Μέτρο για τα δυαδικά δικαιώματα προαίρεσης (Binary Options), 2018 της ESMA.

(26) Στοιχεία που υποβλήθηκαν το 2015 από: BG-FSC, CY-CySEC, CZ-CNB, FR-AMF, IE-CBI, IS-FME, LU-CSSF, MT-MFSA, NL-AFM, PT-CMVM, RO-ASF, UK-FCA. Στοιχεία που υποβλήθηκαν το 2017 από: CY-CySEC, CZ-CNB, ES-CNMV, FR-AMF, IE-CBI, LU-CSSF, NL-AFM, MT-MFSA, NO-Finanstilsynet, SK-NBS, UK-FCA.

(27) Δεδομένης της συχνής διασυνοριακής διάστασης της δραστηριότητας των παρόχων προϊόντων, τα στοιχεία αυτά μπορεί να περιλαμβάνουν πελάτες από κράτη που δεν ανήκουν στον ΕΟΧ. Όσον αφορά ειδικότερα το Ηνωμένο Βασίλειο, ο αριθμός των λογαριασμών πελατών που χρηματοδοτούνται από συμβάσεις CFD αυξήθηκε από 657 000 το 2011 σε 1 051 000 στο τέλος του 2016. Ωστόσο, τα στοιχεία αυτά δεν αποκλείουν αδρανείς λογαριασμούς πελατών ή πολλαπλούς λογαριασμούς που χρησιμοποιούνται από τον ίδιο ιδιώτη πελάτη. Τα στοιχεία που παρέχονται από την CY-CySEC έχουν συνταχθεί με βάση τους λογαριασμούς που ανοίχτηκαν σε εξουσιοδοτημένους παρόχους της CY-CySEC, που προσφέρουν αυτά τα προϊόντα.

(28) Όσον αφορά το Ηνωμένο Βασίλειο, ο αριθμός αυτός δεν περιλαμβάνει πελάτες εκτός Ηνωμένου Βασιλείου των εξουσιοδοτημένων επιχειρήσεων του Ηνωμένου Βασιλείου, ο αριθμός των οποίων το 2016 εκτιμήθηκε σε περίπου 400 000. Για τα άλλα κράτη μέλη που παρείχαν τα στοιχεία στην ESMA, το ποσοστό μπορεί να περιλαμβάνει πελάτες από κράτη που δεν ανήκουν στον ΕΟΧ.

(29) Η CY-CySEC σημείωσε επίσης ότι τα στοιχεία που παρασχέθηκαν περιλάμβαναν πελάτες από κράτη που δεν ανήκουν στον ΕΟΧ.

(30) Βάσει των στοιχείων που παρείχε η DE-BaFin τον Ιανουάριο του 2017, που καλύπτουν τα δεδομένα του 2016.

(31) Βλέπε έκθεση της IOSCO. Παρόλο που δεν υπάρχουν διαθέσιμα συνολικά στατιστικά στοιχεία, ορισμένες ΕΑΑ ανέφεραν στην ESMA ότι το 2016 η αγορά ως προς τον αριθμό των πελατών που υπάγονται στη δικαιοδοσία τους αυξήθηκε. Για παράδειγμα, η Πολωνία και η Λιθουανία σημείωσαν αύξηση της αξίας των συναλλαγών από παρόχους δυαδικών δικαιωμάτων προαίρεσης (binary options), ενώ η Πορτογαλία σημείωσε αύξηση του αριθμού των επιχειρήσεων που παρέχουν αυτές τις υπηρεσίες. Επιπλέον, δύο ΕΑΑ, οι οποίες προηγουμένως δεν διαπίστωσαν πραγματική αγορά για τα εν λόγω μέσα σε ιδιώτες πελάτες στη δικαιοδοσία τους, αναφέρθηκαν ειδικά σε μια αναπτυσσόμενη αγορά σε αυτόν τον τομέα.

(32) AT-FMA, BE-FSMA, CY-CySEC, CZ-CNB, DE-BaFin, DK-Finanstilsynet, EE-FSA, EL-HCMC, ES-CNMV, FI-FSA. FR-AMF, IE-CBI, IS-FME, IT-CONSOB, LI-FMA, LT-Lietuvos Bankas, MT-MFSA, NL-AFM, NO-Finanstilsynet, PT-CMVM, RO-ASF, SE-FI, SI-ATVP, UK-FCA.

(33) CZ-CNB, IT-CONSOB.

(34) Στην Κύπρο, το 2016 υποβλήθηκαν 42 αιτήσεις σε σύγκριση με 16 το 2015 και 28 το 2014. Στο Ηνωμένο Βασίλειο, η FCA έχει λάβει συνολικά 27 αιτήσεις από επιχειρήσεις που επιδιώκουν να λάβουν έγκριση για την προσφορά δυαδικών δικαιωμάτων προαίρεσης (binary options) σε ιδιώτες πελάτες (20 από τις αιτήσεις αυτές προήλθαν από επιχειρήσεις που ζητούσαν τροποποιήσεις αδειών και 7 προήλθαν από νέους αιτούντες άδεια). Από την άποψη αυτή, θα πρέπει να σημειωθεί ότι τα δυαδικά δικαιώματα προαίρεσης (binary options) εμπίπτουν στην αρμοδιότητα της UK-FCA από τις 3 Ιανουαρίου 2018. Πριν από την ημερομηνία αυτή, ρυθμίζονταν από την Επιτροπή Τυχερών Παιγνίων του Ηνωμένου Βασιλείου.

(35) Έκθεση της IOSCO, σελίδα 46.

(36) Βλέπε την Ανάλυση παρεμβάσεων σε προϊόντα: Μέτρο για τα δυαδικά δικαιώματα προαίρεσης (Binary Options), 2018 της ESMA.

(37) Προηγούμενο άρθρο 19, παράγραφος 5 της οδηγίας 2004/39/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 21ης Απριλίου 2004, για τις αγορές χρηματοπιστωτικών μέσων, για την τροποποίηση των οδηγιών 85/611/ΕΟΚ και 93/6/ΕΟΚ του Συμβουλίου και της οδηγίας 2000/12/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου και για την κατάργηση της οδηγίας 93/22/ΕΟΚ του Συμβουλίου (ΕΕ L 145 της 30.4.2004, σ.1).

(38) Αυτός ο κίνδυνος ενδεχομένως να μεγεθυνθεί από την προκατάληψη υπέρμετρης εμπιστοσύνης που παρατηρείται συχνά στις πρόσφατες μελέτες συμπεριφοράς. Σύμφωνα με πρόσφατη έρευνα (Li, Mingsheng and Li, Qian and Li, Yan, The Danger of Investor Overconfidence (14 Νοεμβρίου 2016), διαθέσιμη στο SSRN: https://ssrn.com/abstract=2932961) σχετικά με τις επιπτώσεις του επενδυτικού κλίματος στην αποδοτικότητα της αγοράς αναφορικά με την κατάρρευση της αγοράς, η υπερβολική εμπιστοσύνη των επενδυτών εμποδίζει τη διαμόρφωση των τιμών, αυξάνει τους ιδιοσυγκρασιακούς κινδύνους και μειώνει τις αντιδράσεις στην αγορά πριν από την κατάρρευσή της λόγω των μεροληπτικών πληροφοριών (Peng, Lin, Wei Xiong, 2006. Investor attention, overconfidence and category learning. Journal of Financial Economics 80, 563-602), καθώς και λόγω της μεροληπτικής απόδοσης των επενδυτών (Gervais, S., and T. Odean, 2001. Learning to be Overconfident. The Review of Financial Studies, 14, 1– 27.) και του υψηλού κινδ