Ψήφισμα του Συμβουλίου

της 13ης Ιουλίου 2001

σχετικά με την πρωτοβουλία "ηλεκτρονική μάθηση"

(2001/C 204/02)

ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ,

Λαμβάνωσης υπόψη:

(1) Τα συμπεράσματα του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου της Λισαβόνας της 23ης και 24ης Μαρτίου 2000, το οποίο έθεσε το στρατηγικό στόχο της δημιουργίας μιας ανταγωνιστικής, δυναμικής και βασισμένης στη γνώση οικονομίας, καθώς και ειδικούς στόχους που αφορούν τις τεχνολογίες πληροφοριών και επικοινωνιών (ΤΠΕ) και την εκπαίδευση, καθώς και τα συμπεράσματα του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου της Στοκχόλμης της 23ης και 24ης Μαρτίου 2001, το οποίο επανέλαβε ότι η βελτίωση των βασικών δεξιοτήτων, ειδικότερα όσον αφορά τις δεξιότητες της ΤΠ και της πληροφορικής αποτελεί υψηλή προτεραιότητα για την Ένωση.

(2) Την έκθεση του Συμβουλίου "παιδείας" προς το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο της Στοκχόλμης σχετικά με τους συγκεκριμένους μελλοντικούς στόχους των συστημάτων εκπαίδευσης και κατάρτισης, η οποία υπογραμμίζει, μεταξύ άλλων, τη σημασία της ανάπτυξης δεξιοτήτων για την κοινωνία της γνώσης, καθώς και της επίτευξης των στόχων που έθεσε το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο της Λισαβόνας, προκειμένου να εξασφαλιστεί σε όλους η πρόσβαση στις ΤΠΕ.

(3) Το αίτημα, κατά το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο της Στοκχόλμης, για μια νέα έκθεση κατά το εαρινό Ευρωπαϊκό Συμβούλιο του 2002, με αναλυτικό πρόγραμμα εργασιών όσον αφορά τις επακόλουθες εργασίες για τους στόχους των συστημάτων εκπαίδευσης και κατάρτισης.

(4) Τη σημαντική δέσμευση για χρήση των ΤΠΕ στην εκπαίδευση και την κατάρτιση, που περιέχεται ήδη στα προγράμματα Socrates και Leonardo, καθώς και σε άλλα υφιστάμενα κοινοτικά μέσα.

(5) Τις κατευθυντήριες γραμμές των κρατών μελών για τις πολιτικές απασχόλησης κατά το 2001(1), όπου τονίζεται ότι σε σχέση με την ανάπτυξη δεξιοτήτων για τη νέα αγορά εργασίας στο πλαίσιο της διά βίου μάθησης, τα κράτη μέλη θα επιδιώξουν την ανάπτυξη της ηλεκτρονικής μάθησης για όλους τους πολίτες.

(6) Το ψήφισμα του Συμβουλίου της 6ης Μαΐου 1996 σχετικά με τα εκπαιδευτικά λογισμικά πολυμέσα στους τομείς της εκπαίδευσης και της κατάρτισης και τα συμπεράσματα του Συμβουλίου της 22ας Σεπτεμβρίου 1997 σχετικά με την παιδεία, τις τεχνολογίες πληροφοριών και επικοινωνιών και την κατάρτιση των εκπαιδευτικών για το μέλλον(2).

(7) Την ανακοίνωση της Επιτροπής με τίτλο "Ηλεκτρονική μάθηση: Προβληματισμός για την εκπαίδευση του αύριο" της 24ης Μαΐου 2000, η οποία καθορίζει στόχους βάσει των συμπερασμάτων της Λισαβόνας και συμπληρώνει το ολοκληρωμένο "σχέδιο δράσης ηλεκτρονική Ευρώπη" της Επιτροπής.

(8) Την ανακοίνωση της Επιτροπής με τίτλο "Σχέδιο δράσης ηλεκτρονική μάθηση - Προβληματισμός για την εκπαίδευση του αύριο" της 28ης Μαρτίου 2001, η οποία καθορίζει κοινούς τομείς δραστηριότητας και συγκεκριμένα μέτρα όσον αφορά τη χρήση των νέων τεχνολογιών πολυμέσων και του Διαδικτύου, για τη βελτίωση της ποιότητας της μάθησης, και η οποία καλύπτει τις υποδομές, την κατάρτιση, τις υψηλής ποιότητας υπηρεσίες και περιεχόμενο των πολυμέσων και επίσης το διάλογο και τη συνεργασία σε όλα τα επίπεδα.

(9) ΚΑΛΕΙ τα κράτη μέλη:

i) να συνεχίσουν τις προσπάθειές τους για αποτελεσματική ενσωμάτωση των ΤΠΕ στα συστήματα εκπαίδευσης και κατάρτισης, ως σημαντικό βήμα για την προσαρμογή των συστημάτων εκπαίδευσης και κατάρτισης, σύμφωνα με το αίτημα που διατυπώθηκε στα συμπεράσματα του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου της Λισαβόνας και στην έκθεση σχετικά με τους συγκεκριμένους μελλοντικούς στόχους των συστημάτων εκπαίδευσης·

ii) να αξιοποιήσουν τις δυνατότητες του Διαδικτύου, των πολυμέσων και των εικονικών περιβαλλόντων μάθησης για καλύτερη και ταχύτερη πραγμάτωση της διά βίου μάθησης ως βασικής εκπαιδευτικής αρχής και για την παροχή πρόσβασης στην εκπαίδευση και την κατάρτιση σε όλους, ιδιαίτερα όσους συναντούν δυσκολίες στην πρόσβαση για κοινωνικούς, οικονομικούς, γεωγραφικούς ή άλλους λόγους·

iii) να προωθήσουν τις απαραίτητες δυνατότητες εκμάθησης των ΤΠΕ στο πλαίσιο συστημάτων εκπαίδευσης και κατάρτισης με την επιτάχυνση της ενσωμάτωσης των ΤΠΕ και την αναθεώρηση των προγραμμάτων σπουδών της σχολικής και της τριτοβάθμιας εκπαίδευσης σε όλους τους σχετικούς θεματικούς τομείς, χωρίς να παραβλέπονται οι μακροπρόθεσμοι στόχοι και η κριτική προσέγγιση που απαιτούν τα εκπαιδευτικά συστήματα·

iv) να συνεχίσουν τις προσπάθειές τους όσον αφορά την αρχική και συνεχή κατάρτιση εκπαιδευτικών και εκπαιδευτών στην παιδαγωγική χρήση των ΤΠΕ, δεδομένης της ανάγκης να αναπτυχθεί η ψηφιακή νοοτροπία ως απαραίτητο στοιχείο των βασικών δεξιοτήτων του εκπαιδευτικού και να ενδιαφερθούν οι εκπαιδευτικοί και οι εκπαιδευτές προκειμένου να κάνουν τη βέλτιστη παιδαγωγική χρήση των ΤΠΕ κατά τη διδασκαλία τους·

v) να ενθαρρύνουν τους υπεύθυνους των ιδρυμάτων εκπαίδευσης και κατάρτισης, καθώς και τους τοπικούς, περιφερειακούς και κρατικούς ιθύνοντες, καθώς και άλλους ενδιαφερόμενους για την αναγκαιότητα να κατανοήσουν τις δυνατότητες που προσφέρουν οι ΤΠΕ για την προαγωγή νέων μεθόδων μάθησης και παιδαγωγικής ανάπτυξης, για αποτελεσματική ενσωμάτωση και διαχείριση των ΤΠΕ·

vi) να επιταχύνουν την παροχή εξοπλισμού και ποιοτικής υποδομής για την εκπαίδευση και την κατάρτιση, λαμβάνοντας υπόψη την τεχνική πρόοδο: υλικό, λογισμικό και πρόσβαση στο Διαδίκτυο εντός των ιδρυμάτων εκπαίδευσης και κατάρτισης και το σχετικό ανθρώπινο δυναμικό για την εξασφάλιση υπηρεσιών αρωγής, υποστήριξης και συντήρησης·

vii) να ενθαρρύνουν την ανάπτυξη υψηλής ποιότητας ψηφιακού υλικού διδασκαλίας και μάθησης ώστε να εξασφαλιστεί η ποιότητα των προσφορών δια της ηλεκτρονικής οδού· να παράσχουν κατάλληλους μηχανισμούς υποστήριξης προκειμένου να διευκολυνθεί η επιλογή ποιοτικών προϊόντων για εκπαιδευτικούς και διοικητικά στελέχη ιδρυμάτων εκπαίδευσης και κατάρτισης·

viii) να επωφεληθούν των ευκαιριών που παρέχουν η ψηφιακή τεχνολογία και η τυποποίηση εγγράφων για τη διευκόλυνση της πρόσβασης και την αύξηση της εκπαιδευτικής και παιδαγωγικής χρήσης δημοσίων πολιτιστικών πόρων, όπως οι βιβλιοθήκες, τα μουσεία και τα αρχεία·

ix) να υποστηρίξουν την ανάπτυξη και προσαρμογή της καινοτόμου παιδαγωγικής, η οποία ενσωματώνει τη χρήση τεχνολογίας σε ευρύτερες διεπιστημονικές προσεγγίσεις· να ενθαρρύνουν νέες προσεγγίσεις, βασισμένες σε εκτενέστερη χρήση καινοτόμων παιδαγωγικών μεθόδων και λογισμικού ή την εκμετάλλευση νέων συσκευών και εμπειριών, προκειμένου να τονώσουν τις γνώσεις και το ενδιαφέρον των εκπαιδευομένων και να ενθαρρύνουν, στο πλαίσιο της διδασκαλίας, την κριτική στάση των εκπαιδευομένων έναντι του περιεχομένου του Διαδικτύου και άλλων μέσων πληροφόρησης·

x) να εκμεταλλευτούν τις επικοινωνιακές δυνατότητες των ΤΠΕ με στόχο να προάγουν την ευρωπαϊκή συνείδηση, τις ανταλλαγές και τη συνεργασία σε όλα τα επίπεδα εκπαίδευσης και κατάρτισης, και ειδικότερα στα σχολεία· να εξετάσουν τη δυνατότητα ενσωμάτωσης αυτών των ευρωπαϊκών εμπειριών στα προγράμματα σπουδών, καθώς και να υποστηρίξουν και να ενισχύσουν τη φυσική και την εικονική κινητικότητα ως σημαντικό μέρος της εκπαίδευσης, αναπτύσσοντας τις νέες δεξιότητες και ικανότητες που απαιτούνται για τη ζώη και την εργασία σε μια πολύγλωσση και πολυπολιτισμική κοινωνία·

xi) να υποστηρίξουν και να ενθαρρύνουν εικονικούς χώρους συνάντησης για συνεργασία και ανταλλαγή πληροφοριών, εμπειριών και ορθών πρακτικών, οι οποίες θα λάβουν υπόψη νέες παιδαγωγικές προσεγγίσεις και νέες μορφές συνεργασίας μεταξύ εκπαιδευομένων και μεταξύ εκπαιδευτικών ή εκπαιδευτών και να προωθήσουν την ευρωπαϊκή δικτύωση σε όλα τα επίπεδα στον τομέα των εκπαιδευτικών πολυμέσων, την εκπαιδευτική χρήση του Διαδικτύου, τη συνεργασία και μάθηση μέσω των ΤΠΕ και άλλες χρήσεις των ΤΠΕ στην εκπαίδευση και κατάρτιση·

xii) να εκμεταλλευτούν και να αξιοποιήσουν την εμπειρία που αποκτήθηκε στα πλαίσια πρωτοβουλιών όπως το "ευρωπαϊκό σχολικό δίκτυο" και το ευρωπαϊκό δίκτυο πολιτικών για την κατάρτιση των εκπαιδευτικών (ΕΝΤΕΡ)·

xiii) να ενθαρρύνουν την ευρωπαϊκή διάσταση της από κοινού ανάπτυξης προγραμμάτων σπουδών τριτοβάθμιας εκπαίδευσης που έχουν τις ΤΠΕ ως μέσον και ως συμπλήρωμα, ενθαρρύνοντας περαιτέρω κοινές προσεγγίσεις όσον αφορά τα πρότυπα πιστοποίησης διασφάλισης ποιότητας τριτοβάθμιας εκπαίδευσης, (σύμφωνα με τη διαδικασία Σορβόννη/Μπολόνια)· να παράσχουν κίνητρα στα ιδρύματα, τις σχολές ή τα τμήματα σχολών που επιτυγχάνουν καινοτόμο και παιδαγωγικώς άρτια εργασία σε ευρωπαϊκό επίπεδο, στον τομέα αυτόν·

xiv) να ενισχύσουν την έρευνα στην ηλεκτρονική μάθηση, ειδικότερα επί των τρόπων βελτίωσης της απόδοσης όσον αφορά τη μάθηση μέσω των ΤΠΕ, την παιδαγωγική ανάπτυξη, τις επιπτώσεις της διδασκαλίας και της μάθησης που βασίζονται στις ΤΠΕ, και να ενθαρρύνουν, εν προκειμένω, τη διεθνή συνεργασία·

xv) να προωθήσουν την εταιρική σχέση μεταξύ του δημόσιου και του ιδιωτικού τομέα ως συμβολή στην ανάπτυξη της ηλεκτρονικής μάθησης προκειμένου να ενθαρρυνθούν οι ανταλλαγές εμπειριών, ο διάλογος σχετικά με τις μελλοντικές απαιτήσεις για το διδακτικό υλικό πολυμέσων και η μεταφορά τεχνολογίας·

xvi) να ελέγξουν και να αναλύσουν τη διαδικασία ενσωμάτωσης και χρήσης των ΤΠΕ στη διδασκαλία, στην κατάρτιση και στη μάθηση, να παράσχουν υφιστάμενες ποσοτικές και ποιοτικές πληροφορίες και να αναπτύξουν βελτιωμένες μεθόδους παρατήρησης και αξιολόγησης, με στόχο την ανταλλαγή εμπειρίας και ορθών πρακτικών, προκειμένου να συμβάλουν στις επακόλουθες εργασίες για την έκθεση σχετικά με τους συγκεκριμένους μελλοντικούς στόχους των συστημάτων εκπαίδευσης και κατάρτισης.

(10) ΚΑΛΕΙ την Επιτροπή:

i) κατά την εφαρμογή του σχεδίου δράσης "ηλεκτρονική μάθηση" να δώσει ιδιαίτερη προσοχή στις εργασίες για τις βασικές προτεραιότητες που αναφέρονται στην έκθεση σχετικά με τους συγκεκριμένους μελλοντικούς στόχους των συστημάτων εκπαίδευσης και κατάρτισης, όπως η ανταλλαγή ορθών πρακτικών και εμπειριών μεταξύ των κρατών μελών, συμπεριλαμβανομένων των εμπειριών από άλλες χώρες·

ii) να εξακολουθήσει να υποστηρίζει τις υφιστάμενες ευρωπαϊκές πύλες και να ενθαρρύνει την ανάπτυξη άλλων πυλών, προκειμένου να διευκολύνει την πρόσβαση σε εκπαιδευτικό περιεχόμενο, και να προαγάγει τη συνεργασία και την ανταλλαγή εμπειριών στον τομέα της ηλεκτρονικής μάθησης και της παιδαγωγικής ανάπτυξης, και δη προκειμένου:

- να στηρίξει διεθνικούς εικονικούς χώρους συνάντησης,

- να ενθαρρύνει την ευρωπαϊκή δικτύωση σε όλα τα επίπεδα και, στο πλαίσιο αυτό, να δημιουργήσει και να διαθέσει δίκτυα για την κατάρτιση εκπαιδευτικών,

- να υποστηρίξει την κατάρτιση καταλόγων υφισταμένων ποιοτικών πηγών του Διαδικτύου.

iii) να εφαρμόσει μέτρα στήριξης σε ευρωπαϊκό επίπεδο, ιδιαίτερα για την ανταλλαγή εμπειρίας και πληροφοριών σχετικά με προϊόντα και υπηρεσίες στον τομέα των εκπαιδευτικών λογισμικών πολυμέσων και, στο πλαίσιο αυτό, να προτείνει μεθόδους βοήθειας και παροχής συμβουλών όσον αφορά την επιλογή ποιοτικών και παιδαγωγικών πηγών πολυμέσων· την καθιέρωση διασυνοριακών συνδέσμων μεταξύ παραγωγών, χρηστών και στελεχών συστημάτων εκπαίδευσης και κατάρτισης, προκειμένου να προαχθεί η ποιότητα προϊόντων και υπηρεσιών και η καλύτερη αντιστοιχία προσφοράς και ζήτησης· να υποστηρίξει δράσεις πληροφόρησης και επικοινωνίας και πανευρωπαϊκό διάλογο επί όλων των ανωτέρω θεμάτων·

iv) να εξετάσει σε συνεργασία με τα κράτη μέλη κατά πόσον η εκδήλωση "ηλεκτρονικό σχολείο", μια εβδομάδα για την ηλεκτρονική μάθηση στην Ευρώπη, θα μπορούσε να εξελιχθεί σε μια συνεχή δραστηριότητα η οποία θα περιλαμβάνει μια ετήσια σημαντική εκδήλωση·

v) να υποστηρίξει τη δοκιμή νέων περιβαλλόντων και προσεγγίσεων της μάθησης προκειμένου να ληφθεί υπόψη η αυξανόμενη διαφοροποίηση όσον αφορά τον τρόπο, τη νοοτροπία και τη γλώσσα των εκπαιδευομένων, και να ενθαρρύνει, σε συνεργασία με τα κράτη μέλη, την εικονική κινητικότητα και τα διεθνικά εικονικά πανεπιστημιακά προγράμματα, ιδίως στα πεδία των γλωσσών, της επιστήμης και της τεχνολογίας, της τέχνης και του πολιτισμού·

vi) να αναλάβει στρατηγικές μελέτες για καινοτόμες προσεγγίσεις στην εκπαίδευση, για τις παιδαγωγικές πτυχές των νέων τεχνολογιών, για τα δυνατά και τα αδύνατα σημεία του ευρωπαϊκού τομέα εκπαιδευτικών πολυμέσων και για τη δυνατότητα των πολιτιστικών ιδρυμάτων και των επιστημονικών κέντρων να αποτελέσουν νέο απεριβάλλον μάθησης·

vii) να εντείνει, στο πλαίσιο κοινοτικών προγραμμάτων, την έρευνα, τον πειραματισμό και την αξιολόγηση σχετικά με τις παιδαγωγικές, κοινωνικοοικονομικές και τεχνολογικές διαστάσεις των νέων προσεγγίσεων μέσω ΤΠΕ, και σχετικά με την προσαρμογή τους στις ανάγκες των χρηστών· να προάγει ενεργώς τη διάδοση των αποτελεσμάτων της εν λόγω έρευνας με σκοπό να διευκολυνθεί η μεταφορά της στα συστήματα εκπαίδευσης και κατάρτισης και σε επαγγελματίες εκδότες και προμηθευτές·

viii) να υποστηρίξει την ανάπτυξη ευρωπαϊκών πολυγλωσσικών εκπαιδευτικών πόρων, πλατφορμών και υπηρεσιών, λαμβάνοντας υπόψη, εφόσον απαιτείται, προβλήματα δικαιωμάτων πνευματικής ιδιοκτησίας που αφορούν την εκπαίδευση και την κατάρτιση, και τη χρήση νέων μεθόδων διανομής, και την ανάπτυξη και προαγωγή διεθνώς αποδεκτών προτύπων και λογισμικού ανοικτής πηγής·

ix) να υποβάλει στο Συμβούλιο έκθεση σχετικά με τα αποτελέσματα των προαναφερόμενων δραστηριοτήτων το αργότερο μέχρι τον Δεκέμβριο του 2002, προκειμένου να διευκολυνθεί η γενική αξιολόγηση των αποτελεσμάτων τους και η λήψη αποφάσεων σχετικά με περαιτέρω ενέργειες. Επίσης, τον Νοέμβριο του 2001 θα υποβληθεί στο Συμβούλιο ενδιάμεση έκθεση.

(1) Απόφαση 2001/63/ΕΚ του Συμβουλίου της 19ης Ιανουαρίου 2001 (ΕΕ L 22 της 24.1.2001, σ. 18).

(2) ΕΕ C 303 της 4.10.1997, σ. 5.