Απόφαση της Επιτροπής

της 5ης Δεκεμβρίου 2001

σχετικά με διαδικασία βάσει του άρθρου 81 της συνθήκης ΕΚ

(Υπόθεση ΙV/37.614/F3 PO/Interbrew και Αlken-Maes)

[κοινοποιηθείσα υπό τον αριθμό Ε(2001) 3915]

(Τα κείμενα στη γαλλική και στην ολλανδική γλώσσα είναι τα μόνα αυθεντικά)

(2003/569/ΕΚ)

Η ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΤΩΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΩΝ ΚΟΙΝΟΤΗΤΩΝ,

Έχοντας υπόψη:

τη συνθήκη για την ίδρυση της Ευρωπαϊκής Κοινότητας,

τον κανονισμό αριθ. 17 του Συμβουλίου, της 6ης Φεβρουαρίου 1962(1), τον πρώτο κανονισμό εφαρμογής των άρθρων 81 και 82 της συνθήκης, όπως τροποποιήθηκε τελευταία από τον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 1/2003(2), και ιδίως το άρθρο 15 παράγραφος 2,

την απόφαση της Επιτροπής, της 29ης Σεπτεμβρίου 2000, σχετικά με την κίνηση της διαδικασίας για την παρούσα υπόθεση,

Αφού κάλεσε τις εμπλεκόμενες επιχειρήσεις να γνωστοποιήσουν τις απόψεις τους επί των αιτιάσεων της Επιτροπής, σύμφωνα με το άρθρο 19 παράγραφος 1 του κανονισμού αριθ. 17 και το άρθρο 2 του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 2842/98 της Επιτροπής(3),

Κατόπιν διαβουλεύσεως με τη συμβουλευτική επιτροπή συμπράξεων και δεσποζουσών θέσεων,

την τελική έκθεση του συμβούλου ακροάσεων στην υπόθεση αυτή(4),

Εκτιμώντας τα ακόλουθα:

1. ΕΙΣΑΓΩΓΗ

(1) Η παρούσα διαδικασία αφορά μακροχρόνιες και σύνθετες συμφωνίες περιορισμού του ανταγωνισμού αναφορικά με τη βελγική αγορά ζύθου τόσο στον τομέα των πωλήσεων για επιτόπια κατανάλωση (τομέας Ηοreca - ξενοδοχείων, εστιατορίων, καφενείων) όσο και για τον τομέα των λιανικών πωλήσεων. Η Ιnterbrew NV και η Αlken-Maes NV, που είναι ο πρώτος και δεύτερος σε μέγεθος προμηθευτής ζύθου στη βελγική αγορά, πραγματοποίησαν διαβουλεύσεις και συνήψαν συμφωνίες που αφορούν ένα γενικό σύμφωνο μη επιθετικής πολιτικής· τις τιμές και τις προσφορές στον τομέα της λιανικής πώλησης· την κατανομή πελατών στον τομέα Ηοreca (τόσο των "παραδοσιακών" όσο και των εθνικών πελατών)· τον περιορισμό των επενδύσεων και της διαφήμισης στον τομέα Ηοreca καθώς και νέα διάρθρωση τιμών και για τον τομέα της επιτόπιας κατανάλωσης και για τον τομέα της λιανικής πώλησης. Αντάλλαξαν πληροφορίες για τις πωλήσεις και στους δύο τομείς. Επεδίωξαν να προωθήσουν ορισμένα από τα μέτρα αυτά περαιτέρω, μέσω της συνομοσπονδίας βέλγων ζυθοποιών, στο εξής "CBB".

(2) Υπήρξε χωριστή διαβούλευση μεταξύ των εταιρειών Ιnterbrew NV, Alken-Maes NVκαι Ηaacht and Martens NV σχετικά με τις πωλήσεις ζύθου με ιδιωτική ετικέτα, ιδίως όσον αφορά τους πελάτες και τις τιμές, και πραγματοποιή θηκε ανταλλαγή πληροφοριών σχετικά με τα μερίδια αυτών των τεσσάρων εταιρειών στις πωλήσεις ζύθου με ιδιωτική ετικέτα.

2. Ο ΤΟΜΕΑΣ ΤΗΣ ΖΥΘΟΠΟΙΙΑΣ ΣΤΟ ΒΕΛΓΙΟ

2.1. Η αγορά του ζύθου στο Βέλγιο

2.1.1. Η προσφορά

(3) Ο αριθμός των εταιρειών ζυθοποιίας στο Βέλγιο παρουσιάζει ελαφρά μείωση. Το 1991, η συνομοσπονδία των βέλγων ζυθοποιών (Confederatie der Brouwerijen van België/Confédération des Brasseries de Belgique - στο εξής "CBB") αποτελούνταν από 76 ζυθοποιίες. Στις αρχές του 2000, ο αριθμός τους μειώθηκε σε 68(5). Ορισμένες από αυτές τις ζυθοποιίες είναι ιδιοκτήτες περισσοτέρων της μίας εγκαταστάσεων ζυθοποιίας.

(4) Αν και υπάρχουν σχετικά πολλές ζυθοποιίες στο Βέλγιο, η παραγωγή ζύθου παρουσιάζει υψηλό βαθμό συγκέντρωσης σε έναν μικρό αριθμό εταιρειών. Το 1998, οι πέντε μεγαλύτερες ζυθοποιίες του Βελγίου αντιπροσώπευαν ποσοστό άνω του 80 % της συνολικής παραγωγής. Το ίδιο έτος, οι δύο μεγαλύτερες ζυθοποιίες, οι Ιnterbrew NV και Αlken-Maes NV, παρήγαγαν από κοινού περίπου το 70 % της συνολικής ποσότητας ζύθου που πωλήθηκε στην αγορά του Βελγίου(6).

(5) Εκτός από τις μπίρες τύπου lager, που είναι γνωστές ως "pils", "pilsener" ή "pilsner", υπάρχει μεγάλη ποικιλία "ειδικών" ζύθων που παρασκευάζονται στο Βέλγιο, περιλαμβανομένων των ζύθων αββαείου και trappist, gueuze και kriek, των λευκών ζύθων, των ζύθων τύπου ales, των "εποχικών" ζύθων και πολλών τοπικών ζύθων(7).

2.1.2. Η ζήτηση

(6) Η συνολική κατανάλωση ζύθου στο Βέλγιο παρουσιάζει τάση ελαφράς μείωσης, το 1998 υπερέβη τα 10 εκατομμύρια εκατόλιτρα, ποσότητα που αντιπροσωπεύει μέση ετήσια μείωση κατά 1,6 % από το 1993 και μετά(8). Οι μπίρες τύπου lager αντιπροσωπεύουν περίπου τα δύο τρίτα της συνολικής κατανάλωσης. Το υπόλοιπο αποτελείται από ειδικές μπίρες, σημαντικότερες από τις οποίες είναι οι μπίρες τύπου ales, οι μπίρες αββαείου και οι λευκές μπίρες, ενώ κάθε μία από αυτές τις τρεις κατηγορίες ζύθου αντιπροσωπεύει ποσοστό 5 % έως 6 % επί της συνολικής κατανάλωσης(9). Από το 1993 έως το 1998, η παραγωγή ζύθου στο Βέλγιο παρουσίαζε μέση ετήσια μείωση κατά 0,4 %(10).

(7) Το 60 % περίπου της συνολικής ποσότητας καταναλώνεται εντός των 50000 περίπου καταστημάτων επιτόπιας κατανάλωσης οινοπνευματωδών· στη συνέχεια του κειμένου ο τομέας αυτός αναφέρεται ως "καταστήματα επιτόπιας κατανάλωσης", και στο Βέλγιο είναι συνήθως γνωστός, τόσο στην ολλανδική όσο και στη γαλλική γλώσσα, ως τομέας "Horeca", που αποτελεί ακρωνύμιο των λέξεων "ξενοδοχεία, εστιατόρια και καφενεία". Η διανομή του ζύθου στα καταστήματα αυτού του είδους πραγματοποιείται κυρίως από αντιπροσώπους που ειδικεύονται σε αυτό τον τομέα. Ο αριθμός των αντιπροσώπων ζύθου στο Βέλγιο παρουσιάζει μείωση κατά τα τελευταία έτη λόγω συγχωνεύσεων, εξαγορών και κλεισίματος επιχειρήσεων, αλλά εξακολουθεί να δραστηριοποιείται στην αγορά μεγάλος αριθμός. Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις, ο αριθμός τους κυμαίνεται από 1200(11) έως 1800(12). Μια περιορισμένη ποσότητα διανέμεται σε καταστήματα επιτόπιας κατανάλωσης απευθείας από τις ίδιες τις ζυθοποιίες.

(8) Το υπόλοιπο 40 % περίπου πωλείται από καταστήματα λιανικών πωλήσεων τροφίμων για κατανάλωση εκτός του καταστήματος· τα καταστήματα αυτά αποκαλούνται στη συνέχεια "καταστήματα λιανικών πωλήσεων", και στο Βέλγιο είναι γνωστά ως καταστήματα "τροφίμων" ή "λιανικών πωλήσεων". Εκτός από τα εμπορικά σήματα των εταιρειών ζυθοποιίας, κερδίζουν συνεχώς έδαφος και τα ιδιωτικά σήματα των εταιρειών διανομής, που είναι γνωστά στο Βέλγιο με τον αγγλικό όρο "private labels"· αυτό αφορά κατ' εξοχήν την κατηγορία μπίρας τύπου lager ή pils. Το 1998, η ποσότητα ζύθου που διατέθηκε με την ιδιωτική ετικέτα του διανομέα ανήλθε σε 550000 εκατόλιτρα, ή στο 5,5 % της συνολικής κατανάλωσης στο Βέλγιο(13).

(9) Έτσι, οι βασικές εξελίξεις στο Βέλγιο είναι: αργή μείωση της ζήτησης· αργός ρυθμός μείωσης του αριθμού των εταιρειών ζυθοποιίας, των αντιπροσώπων ζύθου και των καταστημάτων πώλησης· αύξηση των πωλήσεων σε καταστήματα λιανικής πώλησης, έναντι των πωλήσεων σε καταστήματα επιτόπιας κατανάλωσης· και στο εσωτερικό του τομέα λιανικής πώλησης, αύξηση των ποσοτήτων που διατίθενται με ιδιωτική ετικέτα του διανομέα.

2.1.3. Έλεγχος τιμών

(10) Μέχρι την 1η Μαΐου 1993, η βελγική αγορά ζύθου υπέκειτο σε υπουργικό διάταγμα που απαιτούσε την υποβολή δήλωσης για τις αυξήσεις των τιμών στο αρμόδιο υπουργείο. Οι ζυθοποιοί έπρεπε να λαμβάνουν άδεια του υπουργείου για κάθε αύξηση της τιμής του ζύθου· υπέβαλλαν αίτηση είτε ατομικά είτε συλλογικά, μέσω της συνομοσπονδίας ζυθοποιών(14). Οι αιτήσεις για αυξήσεις των τιμών υποβάλλονταν από την CBB για λογαριασμό των ζυθοποιών. Οι αιτήσεις αυτές έπρεπε να περιέχουν λεπτομερή αιτιολόγηση της αύξησης των τιμών, με αριθμητικά στοιχεία, και λεπτομερή κατάλογο των εφαρμοζόμενων τιμών και ορισμένων εκπτώσεων. Επίσης, έπρεπε να επισυνάπτονται οι ετήσιοι ισολογισμοί των εταιρειών. Η CBB υπέβαλε για τελευταία φορά αίτηση αύξησης των τιμών στις 23 Δεκεμβρίου 1992. Το υπουργείο επέτρεψε αυτή την αύξηση στις 6 Φεβρουαρίου 1993, υπό τον όρο ότι το σύστημα των εκπτώσεων θα παρέμενε αμετάβλητο και ότι δεν θα υπήρχαν περαιτέρω αυξήσεις των τιμών το 1993.

2.2. Οι ζυθοποιίες

(11) Το παράρτημα ΙΙ παρουσιάζει τα μερίδια αγοράς των τεσσάρων εμπλεκόμενων Βέλγων ζυθοποιών κατά την περίοδο 1992-1998 (βάσει του όγκου, σε στρογγυλεμένα αριθμητικά στοιχεία). Τα μερίδια αγοράς παρουσιάζονται για την αγορά στο σύνολό της και για την κατηγορία μπίρας τύπου lager (pils). Γίνεται επίσης διάκριση βάσει του τρόπου διανομής ανάμεσα σε καταστήματα επιτόπιας κατανάλωσης και σε καταστήματα λιανικής πώλησης.

2.2.1. Interbrew

(12) Η Ιnterbrew NV (στο εξής "Interbrew") είναι με μεγάλη διαφορά η μεγαλύτερη βελγική ζυθοποιία. Τα βασικά εμπορικά σήματα που εκμεταλλεύεται η Ιnterbrew στο Βέλγιο είναι οι μπίρες Jupiler και Stella Artois (pils), Hoegaarden (λευκή μπίρα) και Leffe (μπίρα αββαείου). Και οι τέσσερις αυτές εμπορικές επωνυμίες περιλαμβάνονται στα δέκα προϊόντα με τις μεγαλύτερες πωλήσεις στη βελγική αγορά. Η Ιnterbrew διαθέτει επίσης εγκαταστάσεις παραγωγής σε πολλές άλλες χώρες, εκ των οποίων στην Ευρωπαϊκή Ένωση οι Κάτω Χώρες, το Ηνωμένο Βασίλειο και η Γαλλία. Εκτός της Ευρωπαϊκής Ένωσης, η Ιnterbrew δραστηριοποιείται στον Καναδά, όπου εξαγόρασε την καναδική ζυθοποιία Labatt το 1995, καθώς και στην Ανατολική Ευρώπη και την Ασία. Η Ιnterbrew είναι μία από τις δέκα μεγαλύτερες ζυθοποιίες στον κόσμο. Από την 1η Δεκεμβρίου 2000 είναι εισηγμένη στο χρηματιστήριο. Το 2000, ο παγκόσμιος κύκλος εργασιών της ανήλθε σε 8605 εκατ. ευρώ. Το ίδιο έτος, ο συνολικός κύκλος εργασιών της στο Βέλγιο ανήλθε σε [ >500 εκατ.](15) ευρώ, εκ των οποίων [< 5 εκατ.] ευρώ με μπίρα ιδιωτικής ετικέτας.

2.2.2. Η Danone και η θυγατρική της Αlken-Maes

(13) Η Brouwerijen Alken-Maes NV (στο εξής "Alken-Maes") είναι η δεύτερη σε μέγεθος εταιρεία στη βελγική αγορά· εκμεταλλεύεται κυρίως τα εμπορικά σήματα Maes και Cristal (pils), Grimbergen (μπίρα αββαείου), Ciney (τοπική μπίρα) και Brugs Tarwebier (λευκή μπίρα). Ο παγκόσμιος κύκλος εργασιών της Αlken-Maes το 2000 ανήλθε σε 120,78 εκατ. ευρώ. Το ίδιο έτος, ο συνολικός κύκλος εργασιών της στη βελγική αγορά ήταν [ >100 εκατ.] ευρώ. Ο κύκλος εργασιών με μπίρα ιδιωτικής ετικέτας στο Βέλγιο ανήλθε κατά το ίδιο έτος σε [< 5 εκατ.] ευρώ.

(14) Η Αlken-Maes συστάθηκε ως εταιρεία το 1988 με συγχώνευση δύο εταιρειών ζυθοποιίας, της Αlken-Kronenbourg, η οποία ανήκε προηγουμένως στη γαλλική BSN, και της Maes. Το 1992 η BSN απέκτησε πλειοψηφική συμμετοχή στη συγχωνευθείσα Αlken-Maes και αντικατέστησε τη διεύθυνση της Αlken-Maes· το 1994, η BSN άλλαξε την επωνυμία της σε Groupe Danone SA (στο εξής "Danone"). Η ζυθοποιία Kronenbourg, που λειτουργεί στη Γαλλία, ανήκε επίσης στη Danone. Το 2000, η Danone πώλησε το τμήμα ζύθου στον όμιλο Scottish and Newcastle του Ηνωμένου Βασιλείου. Το 2000, ο παγκόσμιος κύκλος εργασιών της Danone ανήλθε σε 14287 εκατ. ευρώ. Το 1999, ο κύκλος εργασιών της στην αγορά ζύθου του Βελγίου ανήλθε σε [ >100 εκατ.] ευρώ(16).

2.2.3. Martens

(15) Η Martens NV (στο εξής "Martens") παράγει κυρίως μπίρα τύπου lager (pils) που διατίθεται στην αγορά με ιδιωτική ετικέτα σε μεγάλες αλυσίδες καταστημάτων λιανικής πώλησης, όπως η Αldi. Παράγει επίσης δική της μπίρα με το εμπορικό σήμα Sezoens. Εισάγει επίσης από τη Γερμανία την φθηνή Karlsberg (δεν πρέπει να συγχέεται με τη δανική Carlsberg). Το 2000, ο παγκόσμιος κύκλος εργασιών της Martens ήταν 33598507 ευρώ. Ο κύκλος εργασιών στη βελγική αγορά ήταν [< 50 εκατ.] ευρώ. Ο κύκλος εργασιών της Martens το 2000 όσον αφορά τη μπίρα ιδιωτικής ετικέτας στο Βέλγιο ήταν [ >5 εκατ.] ευρώ.

2.2.4. Haacht

(16) Η ΝV Brouwerij Haacht (στο εξής "Haacht") παράγει κυρίως μπίρα τύπου lager (pils). Το σημαντικότερο προϊόν της είναι η μπίρα Primus. Το 2000, ο παγκόσμιος κύκλος εργασιών της ανήλθε σε 69416371 ευρώ, εκ των οποίων τα [< 50 εκατ.] ευρώ αντιπροσωπεύουν τις πωλήσεις ζύθου στη βελγική αγορά. Ο κύκλος εργασιών της Ηaacht το 2000 όσον αφορά τη μπίρα ιδιωτικής ετικέτας στο Βέλγιο ήταν [ >5 εκατ.] ευρώ.

2.2.5. Η εμπορική ένωση CBB

(17) Όλες οι προαναφερόμενες ζυθοποιίες είναι μέλη της ένωσης CBB. Η CBB εκπροσωπεί τα συμφέροντα των μελών της. Η τρέχουσα διαχείριση ασκείται από έναν διευθυντή. Οι δραστηριότητές της κατανέμονται σε ομάδες εργασίας ή/και επιτροπές στις οποίες εκπροσωπούνται τα μέλη της.

2.3. Το εμπόριο μεταξύ των κρατών μελών

(18) Για την ορθή εκτίμηση των διαθέσιμων στατιστικών πρέπει να λαμβάνεται υπόψη ένας βασικός παράγοντας. Σύμφωνα με το γραφείο μελετών αγοράς Canadean, είναι δύσκολο να προσδιοριστεί η πραγματική διάρθρωση του διεθνούς εμπορίου από τις επίσημες στατιστικές που δημοσιεύει η βελγική κεντρική τράπεζα, η Νationale Bank/Banque Nationale. Στις αρχές του 1995, παραδείγματος χάρη, η Ιnterbrew εξαγόρασε την ολλανδική ζυθοποιία Oranjeboom. Έκτοτε, η Ιnterbrew, για να μεγιστοποιήσει την αποτελεσματικότητα της παραγωγής της, εξήγε ορισμένες ποσότητες ζύθου χύδην από το Βέλγιο στις Κάτω Χώρες για συσκευασία και στη συνέχεια επανεισήγε το συσκευασμένο προϊόν στο Βέλγιο για κατανάλωση. Ελλείψει πλέον αξιόπιστων δεδομένων, ωστόσο, η Canadean εξακολουθεί να χρησιμοποιεί τα στοιχεία της Κεντρικής Τράπεζας(17). Στις απαντήσεις της στις αιτήσεις παροχής πληροφοριών, και η CBB παραπέμπει στις στατιστικές της Κεντρικής Τράπεζας, οι οποίες δημοσιεύονται στο ενημερωτικό φυλλάδιο της CBB Het Brouwersblad/Le Journal du Brasseur(18). Κατά συνέπεια, τα στατιστικά στοιχεία που παρατίθενται στη συνέχεια δεν παρουσιάζουν την ακριβή κατάσταση, εφόσον δεν υπάρχουν ακριβή στοιχεία, αλλά έχουν ενδεικτική αξία.

(19) Σύμφωνα με το γραφείο μελετών Canadean, από το 1993 έως το 1998, οι εισαγωγές ζύθου στο Βέλγιο αυξήθηκαν από 454000 εκατόλιτρα σε 916000 εκατόλιτρα, ή κατά 9 % περίπου της συνολικής κατανάλωσης. Το 1998, ποσοστό άνω του 80 % αυτής της ποσότητας προερχόταν από άλλα κράτη μέλη. Οι χώρες από τις οποίες πραγματοποιήθηκαν οι μεγαλύτερες εισαγωγές ήταν οι Κάτω Χώρες, η Δανία, το Ηνωμένο Βασίλειο, η Γερμανία και η Γαλλία(19). Η Ιnterbrew αναφέρει ότι κατά την περίοδο 1993 έως 1998 οι εισαγωγές στο Βέλγιο αυξήθηκαν από 337453 εκατόλιτρα σε 731202 εκατόλιτρα. Μελέτη που πραγματοποιήθηκε για λογαριασμό της CBB το 1994 από την εταιρεία συμβούλων Αrthur D. Little εκτιμά ότι οι εξαγωγές από τη Γαλλία στο Βέλγιο ανήλθαν σε 60000 εκατόλιτρα. Από τους όρους αναφοράς της εν λόγω μελέτης συνάγεται σαφώς ότι υπήρχαν ανησυχίες στην CBB σχετικά με την ύπαρξη παράλληλων εισαγωγών(20). Θα μπορούσαν να υπάρχουν παράλληλες εισαγωγές εάν, παραδείγματος χάρη, ένας βέλγος αντιπρόσωπος αγόραζε μπίρα τύπου lager (pils) με το σήμα Jupiler της Ιnterbrew από τη γαλλική μονάδα παραγωγής της Ιnterbrew και στη συνέχεια την πωλούσε στο Βέλγιο. Από την έκθεση της Αrthur D. Little συνάγεται επίσης ότι, το 1994, οι τιμές εργοστασίου στο Βέλγιο ήταν σημαντικά υψηλότερες από ό,τι στη Γαλλία(21).

(20) Ορισμένα έγγραφα από το 1993 περιγράφουν τις επιπτώσεις των παράλληλων εισαγωγών για την Ιnterbrew και την άμεση σύνδεση που υπάρχει ανάμεσα στις εισαγωγές αυτές και στις αποκλίσεις των τιμών μεταξύ του Βελγίου και της Γαλλίας. Ως πιθανή επίπτωση αναφέρεται η "αποσταθεροποίηση της βελγικής αγοράς ζύθου συνολικά". Αναφέρεται επίσης ότι "ο καθορισμός τιμών, η πολιτική εκπτώσεων [...] δεν είναι ζήτημα της εθνικής αγοράς, αλλά πρέπει να εξετάζονται ολοένα και περισσότερο σε διεθνή βάση"(22).

(21) Το Βέλγιο είναι σημαντικός εξαγωγέας ζύθου. Κατά την περίοδο 1993 έως 1998, ο συνολικός όγκος των εξαγωγών ζύθου αυξήθηκε από 3,6 εκατομμύρια εκατόλιτρα σε άνω των 4,8 εκατομμυρίων εκατολίτρων ετησίως. Ποσοστό άνω του 90 % αυτής της ποσότητας εξήχθη σε άλλα κράτη μέλη. Οι μεγαλύτερες εξαγωγές πραγματοποιήθηκαν προς τη Γαλλία, τις Κάτω Χώρες, τη Γερμανία, την Ιταλία και το Ηνωμένο Βασίλειο(23).

3. Η ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑ

(22) Στις 26 και 27 Οκτωβρίου 1999, πραγματοποιήθηκαν έλεγχοι, βάσει του άρθρου 14 παράγραφος 3 του κανονισμού αριθ. 17 στα γραφεία της Αlken-Maes στο Waarloos και της CBB στις Βρυξέλλες.

(23) Στις 11 Νοεμβρίου 1999, απεστάλησαν αιτήσεις παροχής πληροφοριών, βάσει του άρθρου 11 του κανονισμού αριθ. 17 στις Ιnterbrew, Alken-Maes και CBB. Η Επιτροπή είχε ήδη λάβει αντίγραφα εγγράφων στο πλαίσιο χωριστής διαδικασίας και κατά τον έλεγχο που διενήργησε στις εγκαταστάσεις της Ιnterbrew στη Λουβαίν (Leuven), στις 13 και 14 Ιουλίου 1999. Η Επιτροπή ζήτησε εκ νέου από την Ιnterbrew ορισμένα έγγραφα, σύμφωνα με πάγια νομολογία του Δικαστηρίου των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων(24). Τα έγγραφα αυτά αποτέλεσαν και το αντικείμενο των ελέγχων που διενεργήθηκαν τον Οκτώβριο του 1999.

(24) Η Επιτροπή έλαβε τις απαντήσεις των Αlken-Maes, Interbrew και CBB στις 10 Δεκεμβρίου, 23 Δεκεμβρίου και 24 Δεκεμβρίου 1999 αντίστοιχα.

(25) Στις 27 Δεκεμβρίου 1999, η Αlken-Maes υπέβαλε δήλωση, επικαλούμενη την ανακοίνωση της Επιτροπής για τη μη επιβολή ή για τη μείωση των προστίμων σε περιπτώσεις συμπράξεων(25).

(26) Στις 10 Ιανουαρίου 2000, απεστάλη αίτηση παροχής πληροφοριών στο Υπουργείο Οικονομικών του Βελγίου. Το Υπουργείο απάντησε με επιστολή της 4ης Φεβρουαρίου 2000.

(27) Στις 12 Ιανουαρίου 2000, η Επιτροπή απέστειλε στη CBB συμπληρωματική αίτηση παροχής πληροφοριών, βάσει του άρθρου 11 του κανονισμού αριθ. 17. Η CBB παρέσχε τις αιτηθείσες πληροφορίες με επιστολή της την 1η Φεβρουαρίου 2000.

(28) Σε επιστολές της 14ης και 19ης Ιανουαρίου 2000, η Ιnterbrew παρέσχε πληροφορίες συμπληρωματικές σε αυτές που περιείχε η επιστολή της 23ης Δεκεμβρίου 1999. Βάσει αυτών των συμπληρωματικών πληροφοριών, η Επιτροπή απέστειλε άτυπη συμπληρωματική αίτηση παροχής πληροφοριών στην Ιnterbrew με τηλεομοιοτυπία, στις 21 Ιανουαρίου. Η Ιnterbrew απάντησε με επιστολή της 2ας Φεβρουαρίου 2000. Η Ιnterbrew απέστειλε εκ νέου συμπληρωματικές πληροφορίες με επιστολές της 8ης και 28ης Φεβρουαρίου 2000.

(29) Στις 29 Φεβρουαρίου 2000, η Ιnterbrew υπέβαλε δήλωση αναφορικά με τη βελγική αγορά. Όπως είχε ήδη πράξει η Αlken-Maes, η Ιnterbrew απέστειλε τη δήλωση στην Επιτροπή, επικαλούμενη την ανακοίνωση της Επιτροπής για τη μη επιβολή ή τη μείωση προστίμων σε περιπτώσεις συμπράξεων(26).

(30) Με επιστολή της 7ης Μαρτίου 2000, η Αlken-Maes έδωσε συμπληρωματικά στοιχεία και διασαφήνισε τη δήλωση της 27ης Δεκεμβρίου.

(31) Στις 22 Μαρτίου 2000, η Επιτροπή απέστειλε αιτήσεις παροχής πληροφοριών, βάσει του άρθρου 11 του κανονισμού αριθ. 17, στις Αlken-Maes, Haacht και Martens. Οι Αlken-Maes και Ηaacht απάντησαν στις 5 Απριλίου 2000 και η Martens στις 6 Απριλίου 2000.

(32) Στις 3 Απριλίου 2000, η Επιτροπή διενήργησε έλεγχο, βάσει του άρθρου 14 παράγραφος 2 του κανονισμού αριθ. 17, στις εγκαταστάσεις της Ιnterbrew στη Λουβαίν.

(33) Στις 14 Απριλίου 2000, η Επιτροπή απέστειλε αιτήσεις παροχής πληροφοριών, βάσει του άρθρου 11 του κανονισμού αριθ. 17 στη Danone, μητρική εταιρεία της Αlken-Maes, και στην Ηeineken NV, ζυθοποιία με έδρα τις Κάτω Χώρες. Η Danone και η Ηeineken έδωσαν τις πληροφορίες που τους ζητήθηκαν με επιστολές της 10ης και 11ης Μαΐου 2000.

(34) Εκτός από τους προαναφερθέντες ελέγχους και την ανταλλαγή επιστολών, πραγματοποιήθηκαν ορισμένες συναντήσεις, κατά τη διάρκεια της έρευνας, μεταξύ υπαλλήλων της Γενικής Διεύθυνσης Ανταγωνισμού και αντιπροσώπων των Ιnterbrew, Alken-Maes και CBB.

(35) Στις 29 Σεπτεμβρίου 2000, η Επιτροπή κίνησε διαδικασία στην παρούσα υπόθεση και απέστειλε κοινοποίηση αιτιάσεων στις επιχειρήσεις οι οποίες είναι και αποδέκτες της παρούσας απόφασης. Όλα τα μέρη υπέβαλαν έγγραφες παρατηρήσεις επί των αιτιάσεων της Επιτροπής. Επειδή κανένα από τα μέρη δεν ζήτησε ακρόαση, δεν υπήρξαν προφορικές ακροάσεις.

(36) Στις 21 Δεκεμβρίου 2000, η Ιnterbrew υπέβαλε δύο επιπλέον έγγραφα για να συμπληρώσει τον φάκελο αυτής της υπόθεσης· τα έγγραφα αφορούν δύο συμφωνίες τις οποίες είχε συνάψει η Αlken-Maes αναφορικά με τις άλλες διμερείς συμφωνίες μεταξύ της Ιnterbrew και της Αlken-Maes. Δόθηκε στις Αlken-Maes και Danone η δυνατότητα να υποβάλουν τις παρατηρήσεις τους για την επιστολή της Ιnterbrew και τα παραρτήματά της.

4. ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ ΤΩΝ ΠΑΡΑΒΑΣΕΩΝ

4.1. Προκαταρκτική παρατήρηση: τα έγγραφα αποδεικτικά στοιχεία

(37) Τα περιστατικά που εκτίθενται στη συνέχεια βασίζονται σε στοιχεία που συγκεντρώθηκαν κατά τους προαναφερθέντες ελέγχους, από τις απαντήσεις στις αιτήσεις παροχής πληροφοριών και, στη συνέχεια, από τις πληροφορίες τις οποίες απέστειλαν εκουσίως τα μέρη.

(38) Τα αποδεικτικά στοιχεία που έχει στη διάθεσή της η Επιτροπή περιέχουν ονόματα απασχολούμενων ή πρώην απασχολουμένων των εμπλεκόμενων επιχειρήσεων. Στην απόφαση, τα ονόματα αυτά έχουν αντικατασταθεί με την ιδιότητα που κατείχαν τα εν λόγω άτομα κατά την εποχή των περιστατικών. Ως εκ τούτου, όταν το απόσπασμα από ένα αποδεικτικό έγγραφο που παρουσιάζεται στο παρόν κείμενο διαφέρει από το αντίστοιχο απόσπασμα που περιέχεται στην κοινοποίηση αιτιάσεων, υπάρχει παραπομπή στη σχετική παράγραφο της κοινοποίησης αιτιάσεων, για τη διευκόλυνση των αποδεκτών της παρούσας απόφασης.

4.2. Εισαγωγή και σύνοψη

(39) Οι επόμενες αιτολογικές σκέψεις παρουσιάζουν τα πραγματικά περιστατικά μακροχρόνιων και σύνθετων συμφωνιών που συνιστούν περιορισμό του ανταγωνισμού αναφορικά με τη βελγική αγορά ζύθου τόσο στον τομέα Ηοreca όσο και των λιανικών πωλήσεων. Οι Ιnterbrew και Αlken-Maes, πρώτος και δεύτερος αντίστοιχα σε μέγεθος προμηθευτής της βελγικής αγοράς ζύθου, πραγματοποίησαν διαβουλεύσεις και συνήψαν συμφωνίες αναφορικά με τις τιμές και τις προσφορές σε καταστήματα λιανικής πώλησης, την κατανομή πελατών στον τομέα Ηοreca, τον περιορισμό των επενδύσεων και της διαφήμισης σε αυτό τον τομέα, καθώς και τη διάρθρωση των τιμών τους (σημείο 4.3)· αντάλλαξαν επίσης πληροφορίες για τις πωλήσεις τους (σημείο 4.4). Επεδίωξαν να προωθήσουν ορισμένα από τα μέτρα αυτά μέσω της συνομοσπονδίας των βέλγων ζυθοποιών (σημείο 4.5). Υπήρξε επίσης χωριστή διαβούλευση και ανταλλαγή πληροφοριών μεταξύ των Ιnterbrew, Alken-Maes και Ηaacht and Martens σχετικά με τον ζύθο που διατίθεται στην αγορά με το σήμα του προμηθευτή (σημείο 4.6).

4.3. Οι διμερείς συμφωνίες μεταξύ των Ιnterbrew και Αlken-Maes σχετικά με την κατανομή αγορών και τον καθορισμό των τιμών

4.3.1. Προκαταρκτικές παρατηρήσεις

(40) Από τα τέλη του 1992 και μετά, και εν πάση περιπτώσει μέχρι και τις αρχές του 1998, υπήρξαν διαδοχικές συνεδριάσεις και άλλες μορφές επαφών μεταξύ αντιπροσώπων της Ιnterbrew και αντιπροσώπων της Danone ή της Αlken-Maes, η οποία ήταν θυγατρική της Danone και δραστηριοποιείται στο Βέλγιο. Οι περισσότερες από τις εν λόγω συνεδριάσεις μεταξύ των αντιπροσώπων των Ιnterbrew και Danone είναι άσχετες με την παρούσα απόφαση, διότι αφορούσαν ειδικά εν δυνάμει συγκεντρώσεις και εξαγορές και την ενδεχόμενη συνεργασία μεταξύ αυτών των επιχειρήσεων σε αγορές εκτός του Βελγίου.

(41) Η περιγραφή συνεδριάσεων και άλλων επαφών που παρουσιάζεται στη συνέχεια δεν έχει στόχο να δώσει πλήρη εικόνα όλων των επαφών που πραγματοποιήθηκαν μεταξύ εκπροσώπων των εμπλεκόμενων επιχειρήσεων. Καλύπτει μόνον τις επαφές εκείνες που σχετίζονται με την παρούσα απόφαση και είναι τεκμηριωμένες. Αναφορά σε άλλες επαφές θα υπάρξει μόνον όταν αυτό κρίνεται απαραίτητο για την ακριβή περιγραφή του πλαισίου εντός του οποίου πραγματοποιήθηκαν οι σχετικές και τεκμηριωμένες επαφές.

4.3.2. Τα πραγματικά περιστατικά: το ιστορικό

4.3.2.1. Η περίοδος από τα τέλη του 1992 έως το 1993

(42) Σύνοψη

Στα τέλη του 1992 και κατά τη διάρκεια του 1993 υπήρξαν τακτικές συναντήσεις κατά τις οποίες συζητήθηκε ο τομέας των λιανικών πωλήσεων και συνήφθησαν συμφωνίες σχετικά με τις τιμές. Έγιναν επίσης συζητήσεις για τη μείωση των εμπορικών επενδύσεων. Η Ιnterbrew χρησιμοποιούσε την κωδική ονομασία "Université de Lille" κατά τη διαδικασία αυτή(27). Κατά τα λεγόμενα, η Danone επιθυμούσε να διευρύνει την υφιστάμενη συνεργασία μεταξύ των Ιnterbrew και Αlken-Maes. Αρχικά, η Ιnterbrew είχε επιφυλάξεις για την επέκταση της συνεργασίας, κυρίως λόγω των κανόνων ανταγωνισμού. Επιπλέον, η Ιnterbrew πίστευε ότι ως ο σημαντικότερος παράγοντας της αγοράς ήταν σε θέση να λαμβάνει τις αποφάσεις μόνη της.

(43) Στις 17 Νοεμβρίου 1992 πραγματοποιήθηκε συνάντηση μεταξύ αντιπροσώπων των Αlken-Maes, Interbrew και Kronenbourg/Danone. Κατά τη συνάντηση αυτή παρουσιάστηκε στην Ιnterbrew ο νέος γενικός διευθυντής της Αlken-Maes(28).

(44) Στις 28 Ιανουαρίου 1993, ο διευθυντής τμήματος της Ιnterbrew για τον τομέα των λιανικών πωλήσεων στο Βέλγιο υπέβαλε αναφορά στον γενικό διευθυντή της Ιnterbrew για το Βέλγιο σχετικά με "συνάντηση με αντιπροσώπους ζύθου"(29):

"Μετά από μακροχρόνιες συνομιλίες καταλήξαμε στις ακόλουθες συμφωνίες:

- οι ΙTW και Maes θα προσπαθήσουν να αυξήσουν τις τιμές των μόνιμων προσφορών (πολιτική της GIB) το συντομότερο δυνατό, από τη σημερινή τιμή σε 285 BEF αρχικά και σε 295 BEF σε δεύτερο στάδιο (...) [σημείωση: αναφέρεται κατά πάσα πιθανότητα στην τιμή ενός κιβωτίου με μπίρες pils],

- δόθηκε υπόσχεση να μην εφαρμοσθεί καμία πολιτική προσφορών ή χρηματοδότησης διαφημιστικών φυλλαδίων για τα κιβώτια ζύθου pils κατά τους επόμενους τρεις μήνες, εάν δεν επιτευχθεί η κατώτατη τιμή. Να παραταθεί η συμφωνία αυτή και για τους επόμενους τρεις μήνες."

Στην απάντησή της στην κοινοποίηση αιτιάσεων, η Danone ανέφερε ότι η συνάντηση αυτή ήταν συνεδρίαση μεταξύ των ζυθοποιών και της ομοσπονδίας αντιπροσώπων ζύθου, η οποία πραγματοποιήθηκε στις 28 Ιανουαρίου 1993.

(45) Στις 12 Μαρτίου 1993, πριν από δείπνο με τον αντιπρόσωπο της Danone (η ονομασία της οποίας ήταν τότε BSN), ο προσωρινός διευθύνων σύμβουλος της Ιnterbrew ενημερώθηκε με σημείωμα του "Executive Vice-President Core Market Beers Europe" της Ιnterbrew για τις μέχρι τότε επαφές(30):

"Υπήρξαν ορισμένες συναντήσεις μεταξύ του κ. (...) [πρόεδρος και γενικός διευθυντής της Danone] και του κ. (...) [πρώην διευθύνων σύμβουλος της Ιnterbrew]. Από τις συναντήσεις αυτές προέκυψε η δυνατότητα διερεύνησης στενότερης συνεργασίας (...). Προσωπικά, συναντώ δύο φορές ετησίως τον κ. (...) [πρόεδρος και γενικός διευθυντής της Kronenbourg και γενικός διευθυντής της Danone] στο πλαίσιο της Ομάδας του Άμστερνταμ. Το αντικείμενο της 'συνεργασίας' επανέρχεται κατά καιρούς, αλλά υπάρχουν ορισμένοι επικίνδυνοι περιορισμοί. Έχω συζητήσει για τη συνάντησή σας της 16ης Μαρτίου με τον διευθυντή για τη Γαλλία (...) και τον διευθυντή για το Βέλγιο (...)

3) Στρατηγικός τομέας:

(...)

Βέλγιο:

Αυτό είναι το πιο λεπτό μέρος των συζητήσεών σας. Επιθυμούν, πιθανώς, να ενισχύσουν τη 'συνεργασία' στο Βέλγιο. Ο κ. (...) μας ανάγκασε να συζητήσουμε 'διότι είχαμε ανάγκη από κάποιο χρηματικό ποσό', αλλά είμαστε τελείως απρόθυμοι να το πράξουμε, διότι θέλουμε να αποφύγουμε οποιοδήποτε πρόβλημα συνδέεται με τα άρθρα 85 ή 86 (...) Επίσης, αυτοί θα ωφεληθούν περισσότερο από εμάς.

Επισυνάπτω σημείωμα με όσα έχουμε συζητήσει μέχρι σήμερα, αλλά δεν έχει προκύψει κάτι συγκεκριμένο μέχρι στιγμής. Είμαστε τελείως απρόθυμοι να συνεχίσουμε αυτές τις συζητήσεις. Πιστεύω ότι στο Βέλγιο θα πρέπει να τεθούμε επικεφαλής της αγοράς και να λάβουμε εμείς τις αποφάσεις και οι άλλοι θα ακολουθήσουν, εάν είναι έξυπνοι"

(31).

(46) Το προαναφερθέν σημείωμα που επισυνάπτεται στο εσωτερικό υπόμνημα της 12ης Μαρτίου 2000 έχει ημερομηνία 18 Φεβρουαρίου 1993· έχει ως θέμα, τη "μείωση των εμπορικών επενδύσεων με στόχο τη βραχυπρόθεσμη, μεσοπρόθεσμη και μακροπρόθεσμη βελτίωση της αποδοτικότητάς μας"(32). Η κωδική ονομασία που χρησιμοποιείται από την Ιnterbrew είναι "Université de Lille"(33). Στις 10 Δεκεμβρίου 1992 και στις 19 Ιανουαρίου 1993 υπήρξαν δύο εσωτερικές συνεδριάσεις της Ιnterbrew με αυτή την ονομασία(34).

(47) Το υπόμνημα καταγράφει τα ακόλουθα συμπεράσματα και συστάσεις:

"- Μεταφορά του κόστους παροχής υλικών POS [σημεία πωλήσεων] σε αντιπροσώπους στη βάση 50/50, με αύξηση της τιμής του ποτηριού (...).

- το κόστος διαφήμισης δεν πρέπει να υπερβεί τα 300 εκατ. BEF το 1993, με την υπόθεση ότι το κόστος του μεγαλύτερου ανταγωνιστή δεν υπερβαίνει τα 140 εκατ. BEF. Οι δαπάνες αυτές αφορούν μόνο τις μπίρες τύπου lager (pils), περιλαμβανομένου του ζύθου ΝΑ [χωρίς αλκοόλη] και του ζύθου με χαμηλή περιεκτικότητα σε αλκοόλη (...).

- πρέπει να εξετασθούν και άλλες παράμετροι: έξοδα εγκατάστασης και συντήρησης συστημάτων παροχής ζύθου χύδην, τιμολογιακή πολιτική στον τομέα της λιανικής πώλησης, νέα συστήματα τιμολόγησης (...)"

(35).

(48) Στα τέλη του 1993, ο γενικός διευθυντής της Ιnterbrew για το Βέλγιο και ο γενικός διευθυντής της Αlken-Maes συναντήθηκαν στο εστιατόριο Duc d'Arenberg των Βρυξελλών(36).

(49) Στις 19 Αυγούστου 1993, ο νέος διευθύνων σύμβουλος (ΔΣ) της Ιnterbrew, που υπήρξε προηγουμένως αντιπρόεδρος "Core Market Beers Europe" της Ιnterbrew, αναφέρει τα ακόλουθα για τον "προϋπολογισμό του 93/94"(37): Όσον αφορά την αύξηση της τιμής, τίθεται ο στόχος του 4 % (...) Ασφαλώς, επιθυμούμε να πετύχετε το 4 %. Εάν χρειάζεστε βοήθεια για να πείσετε την Maes, ενημερώστε με(38).

(50) Στις 2 Νοεμβρίου, ο ΔΣ της Ιnterbrew είχε συνομιλίες με αντιπρόσωπο της μεγάλης αλυσίδας καταστημάτων λιανικής πώλησης [...]. Η συνάντηση αυτή αναφέρεται σε υπόμνημα της 3ης Νοεμβρίου 1993. Το υπόμνημα αναφέρει τα ακόλουθα(39):

"Η [...] θα εκτιμούσε πρωτοβουλία εκ μέρους της Ιnterbrew να έλθει σε επαφή με τις [...] και [...] [οι [...], [...] και [...] [σημείωση: είναι οι τρεις μεγαλύτερες αλυσίδες υπερκαταστημάτων του Βελγίου], προκειμένου να καταλήξουν σε σταδιακή αύξηση της τιμής του ζύθου και των αναψυκτικών στο επίπεδο που επιθυμεί η ΙTW [Interbrew] (...). Όταν αρχίσει να διαμορφώνεται κλίμα συναίνεσης, θα εξετασθεί η δυνατότητα μιας τριμερούς συνεδρίασης (...) Νομίζω ότι δεν θα ήταν κακή η ιδέα να με καλέσετε στη συνεδρίαση ανώτατων στελεχών με την [...] και την [...]. Θα μπορούσα να εμπλακώ μόνον εφόσον έχει πραγματοποιηθεί αρχική επαφή και διαγράφεται η προοπτική συμφωνίας [Alken-Maes]. Η πρωτοβουλία την οποία ανέλαβε η Maes πέρυσι δεν ήταν αποτελεσματική: α) δεν υπήρχε εμπιστοσύνη και, κυρίως, β) η Maes ήταν υπερβολικά μικρή. Αυτό μόνον η ΙTW μπορεί να το επιτύχει."

4.3.2.2. Το έτος 1994

(51) Σύνοψη

Το 1994 διευρύνθηκαν οι επαφές μεταξύ της Ιnterbrew και της Danone/Alken-Maes. Σε συνεδρίαση της 11ης Μαΐου, η Danone άσκησε πίεση στην Ιnterbrew: εάν τα μέρη δεν κατέληγαν σε συμφωνία για τη βελγική αγορά, θα γινόταν δύσκολη η ζωή της Ιnterbrew στη γαλλική αγορά. Η Ιnterbrew δεν αποδέχθηκε την απαίτηση της Danone να εκχωρήσει ποσότητα 500000 εκατολίτρων ζύθου στην Αlken-Maes, αλλά δεν επιθυμούσε και σύγκρουση και έτσι τα μέρη παρέμειναν σε στενή επαφή. Σε δύο συνεδριάσεις το 1994, οι δύο γενικοί διευθυντές για το Βέλγιο επεξεργάστηκαν μια συμφωνία κυρίων μεταξύ των δύο εταιρειών. Η Ιnterbrew αποκαλεί τη συμφωνία αυτή με την ονομασία "Université de Lille", αν και υπερβαίνει το πεδίο του σχεδίου που φέρει την ίδια ονομασία στο υπόμνημα της Ιnterbrew της 18ης Φεβρουαρίου 1993, το οποίο είχε στόχο τον περιορισμό των εμπορικών επενδύσεων (αιτιολογική σκέψη 46). Η νέα συμφωνία επιβεβαιώθηκε σε συνεδρίαση μεταξύ των μερών, στις 19 Νοεμβρίου 1994. Στις 24 Νοεμβρίου, στο πλαίσιο της συνεργασίας μεταξύ της Ιnterbrew και της Αlken-Maes, συνήφθη συμφωνία για την κατανομή πελατών.

(52) Στις αρχές του 1994, ο ΔΣ της Ιnterbrew γνώρισε το νέο γενικό διευθυντή του τμήματος ζύθου της Danone(40). Σε αυτή την πρώτη τους συνάντηση, όπως και στις επόμενες -υπήρξε ενδεχομένως συνάντηση στο Άμστερνταμ και οπωσδήποτε μία συνάντηση στα γραφεία της Danone στο Παρίσι- ένα από τα θέματα που συζητήθηκαν ήταν κυρίως το ζήτημα της υιοθέτησης μιας συγκεκριμένης συμπεριφοράς στην αγορά(41).

(53) Σε συζήτηση που πραγματοποιήθηκε στο εσωτερικό της Ιnterbrew στις 5 Μαΐου 1994, ο ΔΣ της Ιnterbrew περιέγραψε το ακόλουθο αίτημα της Danone/Kronenbourg(42). Η Ιnterbrew θα εκχωρούσε ποσότητα 500000 εκατολίτρων στην Αlken-Maes, κυρίως στον τομέα των λιανικών πωλήσεων. Διαφορετικά, η Ιnterbrew θα εκμηδενιζόταν στη γαλλική αγορά και η Αlken-Maes θα εισέδυε στη βελγική αγορά με πάρα πολύ χαμηλές τιμές(43).

(54) Η πρόταση της Kronenbourg συζητήθηκε από τα διευθυντικά στελέχη της Danone και της Ιnterbrew στο εστιατόριο Le Roy d'Espagne των Βρυξελλών, στις 11 Μαΐου 1994(44)· η εταιρική έδρα της Ιnterbrew έχει την ίδια διεύθυνση, Grote Markt/Grand Place 1, B-1000 Brussels. Στη συνάντηση ήταν κατά πάσα πιθανότητα παρών και αντιπρόσωπος της Αlken-Maes. Συζητήθηκαν τα ακόλουθα(45): "Ο [γενικός διευθυντής του τμήματος ζύθου της Danone] επανέλαβε την απαίτησή του για εκχώρηση 500000 εκατολίτρων στην Αlken-Maes και απείλησε με καταστροφή της Ιnterbrew στη Γαλλία εάν δεν γινόταν αποδεκτή η απαίτησή του. Ήθελε η Ιnterbrew και η Αlken-Maes να συμπεριφερθούν στη βελγική αγορά βάσει των 'συμφωνιών για τη γαλλική αγορά' (...). Ο μηχανισμός λειτουργίας στη Γαλλία μπορεί να συνοψισθεί ως εξής. Οι διευθυντές πωλήσεων στον τομέα του λιανικού εμπορίου της Ηeineken και της Kronenbourg συνομιλούν τακτικότατα για να ελέγξουν τα μερίδια αγοράς τους και να χειραγωγήσουν τις προσφορές, τις τιμές και τους όρους"(46).

(55) Έγγραφο της Ηeineken επιβεβαιώνει τη δήλωση της Ιnterbrew αναφορικά με τη σχέση ανάμεσα στη βελγική και γαλλική αγορά και τις προτάσεις της Kronenbourg/Danone. "Πριν από τρία έτη ο [γενικός διευθυντής του τμήματος ζύθου της Danone] έθεσε την εξής επιλογή στην Ιnterbrew: ή θα εκχωρούσαν στην Maes επιπλέον ποσότητα 500000 εκατολίτρων ή θα εξαναγκάζονταν να εγκαταλείψουν τη γαλλική αγορά. Υπάρχει επίσης αναφορά στις μορφές συνεργασίας μεταξύ της Ηeineken και της Kronenbourg στη Γαλλία"(47).

(56) Η κατάσταση στη Γαλλία και στο Βέλγιο συζητήθηκε εκ νέου σε τηλεφωνική συνομιλία μεταξύ του ΔΣ της Ιnterbrew και του προέδρου και γενικού διευθυντή της Danone, στις 6 Ιανουαρίου 1994(48). Σε εσωτερικό υπόμνημα του ΔΣ της Ιnterbrew, της 7ης Ιουλίου 1994, αναφέρονται τα ακόλουθα(49): "Συμφώνησα χθες με το 'μεγάλο αφεντικό' της 'Green' [Danone] ότι δεν έπρεπε να ξεκινήσουμε πόλεμο, αλλά αντίθετα να προσπαθήσουμε να κερδίσουμε χρόνο. Στόχος μας είναι να βρούμε λύση όπως, παραδείγματος χάρη, μια εμπορική συμφωνία και να την εφαρμόσουμε και στο Βέλγιο. Θα παραμείνουμε, ασφαλώς, σε επαφή"(50). Αν και η εν λόγω τηλεφωνική συνομιλία αφορούσε, σύμφωνα με τη Danone, τις προσπάθειες της Ιnterbrew στο επίπεδο της διανομής στη Γαλλία, τα έγγραφα της Danone επιβεβαιώνουν την ύπαρξη συμφώνου μη επιθέσεως ανάμεσα στις Ιnterbrew και Danone/Alken-Maes στη βελγική αγορά(51). Υπάρχει αναφορά "Ιούλιος 94: έχει σχεδόν υπογραφεί σύμφωνο ειρήνης με [τον ΔΣ της Ιnterbrew]"(52) καθώς και "μερίδια αγοράς ειρηνοδικείου"(53). Τα ίδια έγγραφα επιβεβαιώνουν επίσης τη σχέση ανάμεσα στις συμφωνίες για τη βελγική και τη γαλλική αγορά: "Ειρήνη στο Βέλγιο [harr ] Περιφερειακή ειρήνη στη Γαλλία [rarr ] Ειρήνη σε εθνικό επίπεδο"(54).

(57) Σε δείπνο, στις 29 Αυγούστου 1994, διευθυντής της Ιnterbrew συναντήθηκε με τον γενικό διευθυντή της Αlken- Maes(55). Ο αντιπρόσωπος της Ιnterbrew αναφέρει τα ακόλουθα(56): "Αν και στη συνεδρίαση στο Roy d'Espagne δεν συζητήθηκε ο τομέας Ηοreca, όταν ο [...] έγινε γενικός διευθυντής της Αlken-Maes, άρχισε να μου τηλεφωνεί ζητώντας να συντονίσουμε τη δράση μας για να κρατήσουμε υπό έλεγχο την υψηλότατη αύξηση των επενδύσεων και να συνάψουμε συμβάσεις προμήθειας για τον τομέα Ηοreca. Είχα και διάφορες άλλες συνομιλίες, κυρίως τηλεφωνικές, με τον [γενικός διευθυντής της Αlken-Maes]. Προσπάθησε να δημιουργήσει σύστημα διαβουλεύσεων πριν από τις αγορές και πωλήσεις καταστημάτων επιτόπιας κατανάλωσης. Η αντίδρασή μου ήταν πάντοτε αρνητική. Σε αυτό το πλαίσιο, δείπνησα με τον [γενικός διευθυντής της Αlken-Maes] (...). Για τη συνάντηση αυτή συνέταξα υπόμνημα της 5ης Οκτωβρίου για τον [ΔΣ της Ιnterbrew] (...). Η συζήτηση κατά το δείπνο περιορίστηκε σε γενικά θέματα. Επανέλαβα ότι οι 'συμφωνίες για τη γαλλική αγορά' δεν ήταν δυνατό να εφαρμοσθούν στο Βέλγιο"(57).

(58) Στο υπόμνημα της 5ης Οκτωβρίου 1994, το εν λόγω δείπνο με τον γενικό διευθυντή της Αlken-Maes περιγράφεται ως εξής(58):

"1. Αντιλαμβάνεται ότι η κατάσταση στη Γαλλία και το Βέλγιο είναι πολύ διαφορετική και ότι αυτό που συνέβη σε μια χώρα δεν είναι δυνατό να συμβεί στην άλλη.

2. Δέχεται ισχυρή πίεση από την εταιρεία του να ακολουθήσει επιθετική εμπορική πολιτική στο Βέλγιο, η οποία φοβάται ότι θα είναι δαπανηρή, αλλά όχι κατ' ανάγκη και αποτελεσματική.

3. Συμφωνήσαμε ότι η συζήτηση στο πλαίσιο της CBB αναφορικά με το σχέδιο Ηοreca 2000 της Αrthur D. Little (βλέπε κατωτέρω, αιτιολογικές σκέψεις 129 και επόμενες) μπορεί να αποτελέσουν το κατάλληλο πλαίσιο για να εξετάσουμε τους τρόπους και τα μέσα για τη μείωση του κόστους των πωλήσεων στον τομέα Ηοreca.

4. Του αναφέραμε ότι αυτός ήταν που τηρούσε επιθετική στάση και ότι, ιδίως στον τομέα των λιανικών πωλήσεων, θα αντιδράσουμε στη στάση που τηρούν σε θέματα τιμών, αλλά ότι εμείς δεν θα αναλάβουμε την πρωτοβουλία."

(59)

(59) Στις 12 Οκτωβρίου 1994, ο νέος γενικός διευθυντής της Ιnterbrew για το Βέλγιο και ο γενικός διευθυντής της Αlken-Maes συναντήθηκαν στο ξενοδοχείο Sheraton του αεροδρομίου των Βρυξελλών(60). Προκαταρκτικό υπόμνημα του διευθυντή μάρκετινγκ της Ιnterbrew για τον τομέα Ηοreca στο Βέλγιο προς τον γενικό διευθυντή της Ιnterbrew για το Βέλγιο αναφέρει τα ακόλουθα(61):

"1. Να θέσουμε τέρμα στις δαπανηρές επιθετικές πολιτικές

τομέας των εθνικών πελατών (...)

εξαιρετικά δύσκολη η επίτευξη συμφωνίας, ελάχιστοι κανόνες ή παντελής έλλειψη

για τον παραδοσιακό τομέα Ηοreca

κατ' αρχήν πρέπει να καθοριστεί μεθοδολογία (...)

πρέπει να εξετασθούν όλες οι διαστάσεις των εμπορικών συμφωνιών:

α. πολιτική επενδύσεων

β. πολιτική εκπτώσεων (...)

γ. εφοδιαστικά μέτρα

2. Περιορισμός των άσκοπων δαπανών

τομείς: διαφήμιση, συστήματα παροχής ζύθου χύδην (...)

Κοινή προσέγγιση βάσει της μελέτης της Αrthur D. Little θα μπορούσε να επιφέρει σημαντικά οφέλη και για τα δύο μέρη. Οι δύο μεγαλύτερες ζυθοποιίες θα πρέπει να είναι σε θέση να επιβάλλουν το νόμο τους και να καθορίζουν τους κανόνες με την ομοσπονδία των αντιπροσώπων ζύθου

(...)

4. Γενικά

- (...) η εφαρμογή αμοιβαίων συμφωνιών δεν είναι δυνατό να ελέγχεται (ή κάθε έλεγχος θα πρέπει να διενεργείται από ουδέτερο εξωτερικό φορέα, αλλά στην περίπτωση αυτή υπάρχει σημαντικός κίνδυνος διαρροής)

- θεωρώ απλούστερη τη μέθοδο της προσφυγής της CBB για την επίτευξη των στόχων μας."

(60) Σε εσωτερικό υπόμνημα της 14ης Οκτωβρίου 1994 με θέμα το "Université de Lille", ο γενικός διευθυντής της Ιnterbrew για το Βέλγιο αναφέρεται στη συνεδρίαση της 12ης Οκτωβρίου(62): "Επισυνάπτεται έγγραφο των φίλων μας και σε χωριστή σελίδα η δική μου πρόταση. Έγινε κατ' αρχήν αποδεκτή από τους φίλους μας"(63). Το εν λόγω έγγραφο προέρχεται από την Αlken-Maes και περιγράφει την κατάσταση της βιομηχανίας ζύθου στο Βέλγιο και τις πιθανές λύσεις για τα προβλήματα που έχουν ανακύψει(64). Στη "μονοσέλιδη πρόταση" στην οποία αναφέρεται ο γενικός διευθυντής της Ιnterbrew για το Βέλγιο, διαβάζουμε τα ακόλουθα(65):

"3. Συμφωνία κυρίων:

- Δεν θα θίξουμε τις υποχρεώσεις [δηλαδή τα καταστήματα επιτόπιας κατανάλωσης που δεσμεύονται με συμφωνία αποκλειστικής προμήθειας]

- Επίπεδο των τιμών λιανικής πώλησης

- Όχι συστηματική επίθεση σημάτων στο πλαίσιο των αμοιβαίων υποχρεώσεων

4. Αποτελεσματικότητα/δυναμική της αγοράς

- Μείωση των περιττών δαπανών:

- POS (σημεία πωλήσεων)

- Υπηρεσίες παροχής ζύθου χύδην

- Διαφημιστικά φυλλάδια [αριθμός, ποσοστό μείωσης (...)]

- Επενδύσεις στον τομέα Ηοreca (ορισμοί;!)

5. Διαρθρωτικά μέτρα

Συγκέντρωση της παραγωγής

Εμπορική πολιτική (καθορισμός τιμών, 20 F ...)"

(66).

(61) Και η Danone ήταν ενήμερη γι' αυτή τη συμφωνία. Σε εσωτερική τηλεφωνική συνομιλία, στα τέλη του 1999 ή στις αρχές του 2000, αναφορικά με τον έλεγχο που πραγματοποίησε η Επιτροπή στις εγκαταστάσεις της Αlken-Maes, έγινε αναφορά(67) σε "συμφωνία του '94 εξ ονόματος του [γενικός διευθυντής της Αlken-Maes]"(68).

(62) Σε υπόμνημα του γενικού διευθυντή της Ιnterbrew για το Βέλγιο, χωρίς ημερομηνία, όπου αναφέρονται αυτά τα θέματα, υπάρχει επίσης χρονοδιάγραμμα(69):"Ορισμός του σχεδίου και συμφωνία κυρίων της 1ης Νοεμβρίου, δυναμική της αγοράς 1η Φεβρουαρίου, αναδιάρθρωση 1η Απριλίου"(70).

(63) Στις 18 Οκτωβρίου 1994, πραγματοποιήθηκε συνεδρίαση μεταξύ του γενικού διευθυντή της Ιnterbrew για το Βέλγιο και του γενικού διευθυντή της Αlken-Maes(71). Από τις σημειώσεις που κράτησε ο διευθυντής μάρκετινγκ για τις πωλήσεις στο Βέλγιο, είναι σαφές ότι στη συνεδρίαση αυτή συζητήθηκε το θέμα του "Université de Lille"(72).

(64) Σε εσωτερικό υπόμνημα της 24ης Οκτωβρίου 1994, ο γενικός διευθυντής της Ιnterbrew για το Βέλγιο συνόψισε τη μέχρι τότε συζήτηση και πρότεινε άλλα μέτρα στον ΔΣ της Ιnterbrew(73):

"1. Απάντηση της Green [Alken-Maes] στην πρόταση της ΙTW

1.1. Καθορισμός τιμών:

Συμφωνία να καθοριστεί η ίδια βασική τιμή για τις μπίρες τύπου lager και η τιμή της KRO [Kronenbourg] να είναι κατά +- 5 % υψηλότερη.

1.2. Συμφωνία κυρίων:

- περιορίζεται στον παραδοσιακό τομέα Ηοreca,

- δεν εφαρμόζεται στους εθνικούς πελάτες,σεβασμός των υφιστάμενων υποχρεώσεων του κάθε μέρους.

1.3. Όλα τα άλλα στοιχεία: OK

1.4. Άλλες προτάσεις:

[...]

- εφαρμογή εκπτώσεων στις καθαρές τιμές [τιμές πριν από την επιβολή ειδικού φόρου κατανάλωσης, βλέπε ιδίως αιτολογικές σκέψεις 96 και 104 κατωτέρω]·

[...]

μικρή αύξηση των τιμών το 1995

(...)(74)".

(65) Οι συνομιλίες μεταξύ του γενικού διευθυντή της Ιnterbrew για το Βέλγιο και του γενικού διευθυντή της Αlken-Maes συνεχίστηκαν στις 26 Οκτωβρίου 1994(75). Στις 7 Νοεμβρίου, ο γενικός διευθυντής της Ιnterbrew για το Βέλγιο ανέφερε στον ΔΣ της Ιnterbrew τα ακόλουθα(76):

"1. Βάση κάθε συμφωνίας

Έγινε αποδεκτή η άποψη αναφορικά με τον σεβασμό της τρέχουσας θέσης του κάθε μέρους στην αγορά (...)

2. Πρόγραμμα για την αύξηση των κερδών

Εφαρμογή της βασικής συμφωνίας σε τρία στάδια:

A. Πρώτη προτεραιότητα

Καθορισμός τιμών της λιανικής πώλησης.

Καθορισμός ανώτατων εκπτώσεων ή επιδοτήσεων για την προώθηση πωλήσεων.

Επανεξέταση του θέματος των υλικών στα σημεία πωλήσεων και του κόστους για τον τομέα Ηοreca.

Επανεξέταση των επενδύσεων στα σημεία πώλησης

(...)

B. Δεύτερη προτεραιότητα

Ορθολογική οργάνωση της παραγωγής.

Γ. Τρίτη προτεραιότητα

Αναδιάρθρωση της αγοράς:

- καθορισμός τιμών,

- επενδύσεις στον τομέα Ηοreca,

- κόστος εγκαταστάσεων παροχής ζύθου χύδην,

- κ.λπ.

3. Επόμενα στάδια

04/11: Green [εν προκειμένω Αlken-Maes] θα επανεξετάσει το πρόγραμμα με τους προϊσταμένους.

09/11: συνεδρίαση με τους διευθυντές πωλήσεων με στόχο:

- την επιβεβαίωση του γενικού πνεύματος,

- τον καθορισμό των επόμενων σταδίων για την 'Πρώτη προτεραιότητα' (...)"

(77).

(66) Η συνεδρίαση, η οποία σύμφωνα με το υπόμνημα της 7ης Νοεμβρίου είχε προγραμματισθεί για τις 9 Νοεμβρίου, πραγματοποιήθηκε όντως εκείνη την ημέρα. Η Ιnterbrew εκπροσωπήθηκε από τον γενικό διευθυντή της για το Βέλγιο, τον διευθυντή για τον τομέα λιανικών πωλήσεων και τον διευθυντή μάρκετινγκ, και η Αlken-Maes εκπροσωπήθηκε από τον γενικό διευθυντή της και τους διευθυντές για τον τομέα των λιανικών πωλήσεων και τον τομέα Ηοreca(78). Χωριστό έγγραφο παρουσιάζει το "πρόγραμμα αύξησης των κερδών", που αναφέρεται στο υπόμνημα της 7ης Νοεμβρίου 1994· προστέθηκαν ορισμένες σημειώσεις περιθωρίου(79). Οι σημειώσεις αυτές κρατήθηκαν ενδεχομένως στη συνεδρίαση της 9ης Νοεμβρίου 1994 και, μεταξύ άλλων, παρουσιάζουν λεπτομερώς συμφωνία για τις τιμές για τον τομέα των λιανικών πωλήσεων, αναφέροντας ως τιμή ενός κιβωτίου μπίρας τύπου lager τα 275 BEF(80)· η εν λόγω συμφωνία τιμών αναφέρεται και στην "πρώτη προτεραιότητα" του υπομνήματος της 7ης Νοεμβρίου 1994. Σημειώνεται επίσης ότι τα σημεία της "τρίτης προτεραιότητας" θα εφαρμοσθούν από τη CBB.

(67) Ο διευθυντής μάρκετινγκ της Ιnterbrew για την αγορά του Βελγίου κράτησε επίσης σημειώσεις που αναφέρονται σε αυτή τη συνεδρίαση· οι σημειώσεις φέρουν ημερομηνία 9 Νοεμβρίου 1994. Κάτω από τον τίτλο "Πνεύμα", οι σημειώσεις αναφέρουν "δημιουργικός ανταγωνισμός - αποφυγή άμεσης επιθετικής συμπεριφοράς - προσοχή σε άλλους ανταγωνιστές - διαβούλευση"(81).

(68) Στις 24 Νοεμβρίου 1994, ο διευθυντής μάρκετινγκ της Ιnterbrew για τον τομέα Ηοreca του Βελγίου και ο διευθυντής της Αlken-Maes για τον ίδιο τομέα συζήτησαν τις εκκρεμούσες διαφορές αναφορικά με τα ιδιωτικά σημεία πωλήσεων, και το "σχέδιο Green"(82). Σε χειρόγραφες σημειώσεις που αναφέρονται στη συνεδρίαση, ο διευθυντής μάρκετινγκ καταγράφει τις ακόλουθες λεπτομέρειες της συμφωνίας αναφορικά με τους "παραδοσιακούς" πελάτες του τομέα Ηοreca(83):"Συμφωνήθηκε να τηρούνται πάντοτε οι συμβάσεις προμήθειας οινοπνευματωδών. Να μην συνάπτονται νέες συμβάσεις όταν υπάρχουν συμβάσεις με πελάτες με διάστημα άνω των δύο ετών πριν από τη λήξη τους, έτσι ώστε να παρέχεται στη συμβεβλημένη ζυθοποιία η δυνατότητα ανανέωσης της σύμβασης. Να μην καταβάλλεται προσπάθεια σύναψης συμβάσεων για ειδικούς ζύθους με πελάτες που έχουν συμβάσεις για μπίρες τύπου lager (η κάθε ζυθοποιία διατηρεί τους πελάτες της). Να μην ενθαρρύνονται οι αντιπρόσωποι ζύθου να αλλάζουν κατηγορίες μπίρας αυξάνοντας τις εκπτώσεις."

Στα περιθώρια του ίδιου υπομνήματος, ο διευθυντής μάρκετινγκ κατέγραψε επίσης ορισμένα κριτικά σχόλια για τις συμφωνίες. Σε κάποιο σημείο παρατηρεί ότι υπάρχει κίνδυνος "κάποιος τρίτος να αποσπάσει τη δουλειά".

4.3.2.3. Το έτος 1995

(69) Σύνοψη

Το 1995 υπήρξαν τακτικές διαβουλεύσεις ανάμεσα στην Ιnterbrew και την Αlken-Maes (και τη Danone) αναφορικά με την εφαρμογή των συμφωνιών που συνήφθησαν το 1994. Οι δύο ζυθοποιίες άρχισαν επίσης διαπραγματεύσεις για το νέο σύστημα καθορισμού των τιμών για τον τομέα Ηοreca και τον τομέα των λιανικών πωλήσεων(84).

(70) Στις 10 Ιανουαρίου 1995, στο εστιατόριο Roy d'Espagne των Βρυξελλών, ο γενικός διευθυντής του Βελγίου και ο ΔΣ της Ιnterbrew και ο γενικός διευθυντής του τμήματος ζύθου της Danone συζήτησαν τις σχέσεις μεταξύ της Ιnterbrew και της Αlken-Maes(85).

(71) Στις 25 Ιανουαρίου 1995 και 10 Φεβρουαρίου 1995, ο γενικός διευθυντής της Ιnterbrew για το Βέλγιο και ο γενικός διευθυντής της Αlken-Maes συζήτησαν το καθεστώς του "project Green"(86).

(72) Στις 30 Ιανουαρίου 1995, ο διευθυντής της Αlken-Maes για τον τομέα Ηοreca έστειλε επιστολή στον διευθυντή μάρκετινγκ της Ιnterbrew στην οποία συνέκρινε τις προσφορές της Αlken-Maes με τις προσφορές της Ιnterbrew. Στην επιστολή αναφέρονται τα ακόλουθα: "Είμαι υποχρεωμένος να διαπιστώσω ότι η Ιnterbrew δεν έχει πραγματική πρόθεση να συμβάλει στην εξυγίανση της αγοράς στον τομέα Ηοreca, εφόσον προδήλως αγνοεί το πνεύμα των όσων έχουμε επανειλημμένα συζητήσει, παρουσία των προϊσταμένων μας και με δική τους πρωτοβουλία (...) Θα επιθυμούσα να μου πείτε τη γνώμη σας, ελπίζοντας ότι θα αποσαφηνίσετε την κατάσταση, και κυρίως ότι θα επιθυμούσατε να μην επαναληφθεί η κατάσταση αυτή στο μέλλον. Είναι σαφές ότι δεν μπορούμε να αναμένουμε αποτελέσματα από τις συζητήσεις μας στο πλαίσιο των ομάδων εργασίας της CBB, εάν δεν είμαστε σε θέση να υιοθετήσουμε ούτε σε διμερές επίπεδο μια κοινή πρακτική(87)".

(73) Οι σχέσεις και οι συμφωνίες για την αγορά συζητήθηκαν εκ νέου σε συνεδρίαση που πραγματοποιήθηκε στη Λουβαίν στις 18 Απριλίου 1995. Ήταν παρόντες ο γενικός διευθυντής της Ιnterbrew για το Βέλγιο, ο διευθυντής μάρκετινγκ για τον τομέα Ηοreca του Βελγίου και ο διευθυντής για τον τομέα των λιανικών πωλήσεων, καθώς και ο γενικός διευθυντής της Αlken-Maes και διευθυντές για τους τομείς Ηοreca και των λιανικών πωλήσεων(88). Ο διευθυντής μάρκετινγκ της Ιnterbrew για τον τομέα Ηοreca στο Βέλγιο συνέταξε προπαρασκευαστικό έγγραφο, με ημερομηνία 14 Απριλίου 1995, που συνοψίζει τους σχετικούς τομείς, τους σκοπούς και τα μέσα(89):

">ΘΕΣΗ ΠΙΝΑΚΑ>"

(90)

Από τις σημειώσεις που κρατήθηκαν στη συνεδρίαση προκύπτει ότι συζητήθηκε το θέμα καθορισμού ανώτατου ορίου [...] ανά εκατόλιτρο ως κόστος επενδύσεων. Στη συνεδρίαση αυτή οι Ιnterbrew και Αlken-Maes συζήτησαν επίσης την πρόοδο του σχεδίου "Vision 2000" της CBB (για το σχέδιο αυτό βλέπε επίσης τις αιτιολογικές σκέψεις 128 και επόμενες)(91).

(74) Σε εσωτερική συνεδρίαση της Αlken-Maes, στις 15 Μαΐου 1995, ο δημοσιονομικός ελεγκτής της Αlken-Maes ανακοίνωσε ότι η Ιnterbrew είχε την πρόθεση να εφαρμόσει τις νέες της τιμές από την 1η Ιανουαρίου 1996 και παρουσίασε ορισμένα λεπτομερή στοιχεία. Ανέφερε επίσης ότι η Ιnterbrew ήθελε να έλθει σε επαφή με την Αlken-Maes για το θέμα αυτό και ότι είχε προγραμματισθεί συνάντηση για τις 18 Μαΐου. Ήταν σαφής ο στόχος να ακολουθήσουν τον "ίδιο προσανατολισμό"(92). Η Αlken-Maes αποφάσισε να επιταχύνει τη μελέτη της για την τιμολογιακή πολιτική και στις 16 Μαΐου 1995 απεστάλη σχέδιο δράσης σε ορισμένα διευθυντικά στελέχη της Αlken-Maes(93).

(75) Ο γενικός διευθυντής της Ιnterbrew για τη βελγική αγορά και ο γενικός διευθυντής της Αlken-Maes συναντήθηκαν στις 18 Μαΐου(94).

(76) Σε παρουσίαση της μελέτης για τις τιμές, που πραγματοποιήθηκε στις εγκαταστάσεις της Αlken-Maes στις 12 Ιουνίου 1995, αναφορικά με το νέο σύστημα τιμολόγησης της Ιnterbrew αναφέρθηκε ότι "θα εξετασθεί αργότερα από κοινού (IB-AM) η ακριβής του επίπτωση" και ότι "η Αlken-Maes οφείλει επίσης να ολοκληρώσει το πρώτο στάδιο την 1η Ιανουαρίου 1996". Μια από τις προϋποθέσεις για να εφαρμοστεί την 1η Ιανουαρίου 1996 αναφέρθηκε ότι ήταν "να βρεθεί η ΑΜ στο ίδιο μήκος κύματος με την ΙB"(95).

(77) Στη συνέχεια, υπήρξε συνάντηση του γενικού διευθυντή της Ιnterbrew για το Βέλγιο και του γενικού διευθυντή της Αlken-Maes, στα γραφεία της Ιnterbrew στις 30 Ιουνίου 1995(96). Στις 4 Ιουλίου 1995, ο ΔΣ της Ιnterbrew είχε τηλεφωνική συνομιλία με τον γενικό διευθυντή του τμήματος ζύθου της Danone. Από προπαρασκευαστικό υπόμνημα που συνέταξε ο υποδιευθυντής της Ιnterbrew για τη Δυτική Ευρώπη και από την αναφορά σχετικά με τη συνομιλία που συνέταξε ο ΔΣ της Ιnterbrew, συνάγεται σαφώς ότι η Ιnterbrew πίστευε ότι είχε τηρήσει τις συμφωνίες της στο Βέλγιο(97): "Έχουμε τιμήσει τη συμφωνία μας στο Βέλγιο (...)"(98).

(78) Σε εσωτερικό υπόμνημα της 12ης Ιουλίου 1995 με θέμα "Τιμολογιακή και εφοδιαστική πολιτική" (χωρίς παραρτήματα), ο γενικός διευθυντής της Ιnterbrew για το Βέλγιο αναφέρει "πιστεύω ότι θα ήταν χρήσιμο να συζητήσουμε με την Α-M γι αυτές τις τιμές. Πότε θα ήταν αυτό δυνατό; Ορίστηκε συνάντηση για τις 30 Αυγούστου"(99).

(79) Στις 28 Αυγούστου 1995, ο νέος γενικός διευθυντής της Ιnterbrew για το Βέλγιο, ο οποίος ήταν προηγουμένως διευθυντής για τον τομέα των λιανικών πωλήσεων, απέστειλε την ακόλουθη επιστολή στον γενικό διευθυντή της Αlken-Maes(100): "Θα ήθελα να ευχαριστήσω εσάς και τους συνεργάτες σας για τα συγχαρητήριά σας για το διορισμό μου ως γενικό διευθυντή για το Βέλγιο. Συνεργαστήκατε σε πνεύμα αμοιβαίας απόλυτης κατανόησης με τον [προηγούμενος γενικός διευθυντής για το Βέλγιο] και θα ήθελα η συνεργασία μας να συνεχιστεί στο ίδιο πνεύμα. Υπάρχουν πάρα πολλές δυνατότητες επωφελούς συνεργασίας και για τους δυο μας, είτε άμεσα είτε μέσω της CBB, και η καλή επικοινωνία είναι εγγύηση επιτυχίας. Ραντεβού την 1η Σεπτεμβρίου."

(80) Δεν ήταν, συνεπώς, στις 30 Αυγούστου αλλά την 1η Σεπτεμβρίου 1995 που πραγματοποιήθηκε η συνάντηση του πρώην γενικού διευθυντή της Ιnterbrew για το Βέλγιο [ο οποίος τον Αύγουστο είχε διοριστεί ως διευθύνων σύμβουλος (ΔΣ) του τμήματος Ευρώπης/Ασίας Ειρηνικού/Αφρικής], με το νέο γενικό διευθυντή της Ιnterbrew για το Βέλγιο και το νέο γενικό διευθυντή της Αlken-Maes(101). Στη συνεδρίαση αυτή "εξετάστηκε" η "πραγματική επίπτωση" (βλέπε ανωτέρω, αιτιολογική σκέψη 76)(102). Μετά από τρεις ημέρες, ο γενικός διευθυντής της Αlken-Maes υπέβαλε αναφορά για τη συνάντηση αυτή στον διαχειριστικό ελεγκτή της εταιρείας(103).

(81) Κατά την ίδια περίοδο, οι ζυθοποιοί έπρεπε να εξετάσουν αίτηση της ομοσπονδίας των βελγικών εταιρειών διανομής, Fedis. Η Fedis ζητούσε να καταβάλλονται στα μέλη της (τις αλυσίδες καταστημάτων λιανικής πώλησης) "επίδομα διαλογής" για κάθε κιβώτιο άδειων φιαλών(104).

(82) Στις 26 Οκτωβρίου 1995, αντιπρόσωποι των Αlken-Maes και Ιnterbrew συμφώνησαν να απαντήσουν από κοινού στο αίτημα της Fedis. Στη συνεδρίαση ήταν παρόντες ο νέος διευθυντής της Ιnterbrew για τον τομέα λιανικών πωλήσεων και ο διευθυντής τιμολογιακής πολιτικής και ο διαχειριστικός ελεγκτής της Αlken-Maes. Κατά την Ιnterbrew, η Αlken-Maes και η Ιnterbrew συζητούσαν με την Fedis σχετικά με αυτό το επίδομα διαλογής εξ ονόματος της CBB και ότι αντάλλασσαν γνώμες μεταξύ τους γι' αυτό το θέμα. Όμως, από τις σημειώσεις που κράτησε εργαζόμενος της Αlken-Maes ο οποίος ήταν παρών στη συνάντηση, είναι σαφές ότι δεν υπήρξε καμία συνάντηση στο πλαίσιο της CBB, εφόσον αναφέρεται ότι έπρεπε να υπάρξει συντονισμός στο πλαίσιο της CBB(105). Επιπλέον, η Αlken-Maes παραδέχεται ότι πραγματοποιούνταν διαβουλεύσεις με την Ιnterbrew(106). Πραγματοποιήθηκε μια άλλη συνάντηση του γενικού διευθυντή της Ιnterbrew για το Βέλγιο και του γενικού διευθυντή της Αlken-Maes στις 31 Οκτωβρίου(107).

4.3.2.4. Το έτος 1996

(83) Σύνοψη

Το 1996 πραγματοποιήθηκαν εντατικές διαβουλεύσεις ανάμεσα στις ζυθοποιίες για την τιμολογιακή πολιτική. Και οι δύο ζυθοποιίες επιθυμούσαν την εφαρμογή ενός νέου συστήματος. Συζήτησαν τη διάρθρωση ενός νέου συστήματος τιμολόγησης και τις κατευθύνσεις για τις εκπτώσεις.

(84) Στις 10 Ιανουαρίου 1996, ο γενικός διευθυντής της Ιnterbrew για το Βέλγιο και ο γενικός διευθυντής της Αlken-Maes συζήτησαν διεξοδικότερα το θέμα των τιμών(108). Η Αlken-Maes αναφέρει τα ακόλουθα(109):

"Επιστρέφοντας, ο [γενικός διευθυντής της Αlken-Maes] εξήγησε την τιμολογιακή πολιτική της Ιnterbrew στον [διαχειριστικός ελεγκτής της Αlken-Maes]. Ο [διαχειριστικός ελεγκτής της Αlken-Maes] επεσήμανε ότι έπρεπε να υπάρξει 'κατ' αρχήν συμφωνία με την Ιnterbrew έως τις 10 Φεβρουαρίου 1996'. Σε χειρόγραφο σημείωμα, ο [γενικός διευθυντής της Αlken-Maes] έγραψε ότι η εξέταση της τιμολογιακής πολιτικής έπρεπε να καλύπτει τρεις συνιστώσες: θέματα εφοδιασμού, τιμολογιακή πολιτική και μάρκετινγκ. Υπόμνημα του [διαχειριστικού ελεγκτή της Αlken-Maes] καθόρισε σχέδιο δράσης της Αlken-Maes και προσδιόρισε τις ευθύνες ονομαζόμενων μελών του προσωπικού για κάθε τμήμα της μελέτης, έτσι ώστε να απαντήσουν σύντομα στην πρωτοβουλία της Ιnterbrew. Επίσης, αποφασίστηκε (...) να μην εφαρμοσθούν οι νέες τιμές της Αlken-Maes πριν από την 1η Ιανουαρίου 1998, βάσει ανάλυσης της συμπεριφοράς των πελατών το 1997.

Πραγματοποιήθηκε, αναμφίβολα, και άλλη συνάντηση του [γενικός διευθυντής της Ιnterbrew για το Βέλγιο] με τον [γενικός διευθυντής της Αlken-Maes] τον Ιανουάριο ή τον Φεβρουάριο. Στις σημειώσεις που κράτησε ο [γενικός διευθυντής της Αlken-Maes] συνοψίζεται η θέση της Ιnterbrew αναφορικά με τη διάρθρωση των τιμών, τις εκπτώσεις και την πολιτική εφοδιασμού. Σε υπόμνημα της 15ης Φεβρουαρίου 1996, ο σύμβουλος Martichoux περιγράφει συνοπτικά συνομιλία με τον [γενικός διευθυντής της Αlken-Maes] σχετικά με την πρόοδο της μελέτης της Ιnterbrew για την τιμολογιακή πολιτική.

Την 1η Μαρτίου, ο Martichoux υπέβαλε τη μελέτη του στην Αlken-Maes· η μελέτη ανέφερε ότι ήταν δυνατό να επιτευχθεί συμφωνία με την Ιnterbrew όσον αφορά τη διάρθρωση των τιμών και το χρονοδιάγραμμα. Το υπόμνημα παρουσίασης της μελέτης ανέφερε επίσης ότι μια συμφωνία με την Ιnterbrew θα διευκόλυνε την εισαγωγή ενός μελλοντικού συστήματος. Υπήρξε και δεύτερη παρουσίαση της μελέτης στις 15 και 16 Απριλίου 1996.

Ο [γενικός διευθυντής της Αlken-Maes] πληροφορήθηκε ότι η Ιnterbrew επρόκειτο να εφαρμόσει τις νέες τιμές της την 1η Ιανουαρίου 1997· ο [γενικός διευθυντής της Αlken-Maes] ζήτησε από τον [διαχειριστικός ελεγκτής της Αlken-Maes] να επιταχύνει την εφαρμογή του νέου συστήματος, έτσι ώστε να καταστεί δυνατή η θέσπισή του την ίδια ημερομηνία"

(110).

(85) Η άλλη συνεδρίαση, η οποία σύμφωνα με την Αlken-Maes πραγματοποιήθηκε μεταξύ του γενικού διευθυντή της Ιnterbrew για το Βέλγιο και του γενικού διευθυντή της Αlken-Maes (βλέπε αιτιολογική σκέψη 84), ήταν ενδεχομένως η συνάντηση της Λουβαίν, στις 29 Φεβρουαρίου 1996. Ο διευθύνων σύμβουλος της Ιnterbrew για Ευρώπη/Ασία Ειρηνικό/Αφρική ήταν επίσης παρών σε εκείνη τη συνεδρίαση(111). Στις 28 Φεβρουαρίου 1996, προηγούμενη της συνεδρίασης, σε τηλεφωνική συνομιλία με τον πρόεδρο και γενικό διευθυντή της Ηeineken(112), αναφέρθηκε στην ύπαρξη "συμφωνίας μη επιθετικής πολιτικής στο Βέλγιο"(113).

(86) Στις 24 Απριλίου 1996 υπήρξε και άλλη συνεδρίαση με θέμα την τιμολογιακή πολιτική. Στη συνεδρίαση αυτή έλαβαν μέρος ο γενικός διευθυντής της Ιnterbrew για το Βέλγιο και ο διευθυντής για τον τομέα των λιανικών πωλήσεων και ο γενικός διευθυντής και ο διαχειριστικός ελεγκτής της Αlken-Maes(114). Αναφορικά με αυτή τη συνεδρίαση, η Αlken-Maes αναφέρει τα ακόλουθα(115):

"Στη συνάντηση αυτή συζητήθηκε η χρησιμότητα ενός συστήματος κλιμακούμενων τιμών, μιας περισσότερο διαφανούς πολιτικής εκπτώσεων και τα ζητήματα εφοδιασμού που συνδέονται με το νέο σύστημα τιμολογήσεων. Φάνηκε ότι η Αlken-Maes ήταν υπέρ ενός ανοικτού συστήματος εφοδιαστικής τιμολόγησης, ενώ η Ιnterbrew δεν ήθελε να εφαρμόσει διαφανή πολιτική τιμών για όλους τους πελάτες της. Σύμφωνα με τα πρακτικά της συνεδρίασης, που συνέταξε ο [διαχειριστικός ελεγκτής της Αlken-Maes], οι δύο ανταγωνίστριες εταιρείες θεώρησαν ότι όφειλαν να μελετήσουν τη 'νομική πτυχή' του θέματος, σε περίπτωση που θα έθεταν από κοινού σε εφαρμογή το νέο σύστημα την 1η Ιανουαρίου 1997 και που τα δύο συστήματα θα 'ήταν πολύ παρόμοια'. Εσωτερικό έγγραφο της Αlken-Maes για τη νέα διάρθρωση των τιμών, με ημερομηνία 6 Μαΐου, αναφέρεται επίσης στις συζητήσεις με την Ιnterbrew.

Στις 7 Μαΐου ο [γενικός διευθυντής της Αlken-Maes] έδωσε οδηγία στον [διαχειριστικό ελεγκτή της Αlken-Maes] να έλθει σε επαφή με τον [διευθυντής της Ιnterbrew για τον τομέα των λιανικών πωλήσεων] κατόπιν συμφωνίας μεταξύ του [γενικός διευθυντής της Αlken-Maes] και του [γενικός διευθυντής της Ιnterbrew για το Βέλγιο], βάσει της οποίας ο [γενικός διευθυντής της Ιnterbrew για το Βέλγιο] είχε καλέσει την Αlken-Maes να ενημερωθεί για τις τιμές της [της Ιnterbrew]. Ο [γενικός διευθυντής της Αlken-Maes] είπε επίσης στον [διαχειριστικό ελεγκτή της Αlken-Maes] ότι έπρεπε να αναλύσει το σύστημα της Ιnterbrew και ότι δεν θα χρειαζόταν πλέον η συνδρομή του Martichoux, εφόσον αυτός επιθυμούσε να χρησιμοποιήσει το 'ίδιο πλαίσιο' και να βασιστεί στο σύστημα της Ιnterbrew"

(116).

(87) Από τα πρακτικά της συνεδρίασης της Αlken-Maes (βλέπε αιτιολογική σκέψη 86)(117), προκύπτει ότι το νέο σύστημα τιμών που επιθυμούσε να εφαρμόσει η Ιnterbrew βασιζόταν σε τρεις συνιστώσες ή τύπους εκπτώσεων: τα ζητήματα εφοδιασμού, την ποσότητα και μια ατομική συνιστώσα (ανάλογα με τον κάθε πελάτη). Υπήρξε σαφώς συμφωνία μεταξύ των μερών για ορισμένες αρχές, όπως το ότι η έκπτωση θα έπρεπε να βασιζόταν στην ποσότητα και ότι η τιμή αγοράς για τον τομέα Ηοreca έπρεπε σε κάθε περίπτωση να είναι ίση ή κατώτερη από την [...] (η έκπτωση έπρεπε να είναι πάντοτε ανώτερη του [...] %). Συζητήθηκε επίσης ότι θα έπρεπε να υπάρξει διαχωρισμός των ειδικών ζύθων σε κατηγορίες, για κάθε μια από τις οποίες θα εφαρμοζόταν ειδική έκπτωση, αντί για μια γενική έκπτωση για όλες τις αγορές ειδικών ζύθων. Στις παρατηρήσεις της επί της κοινοποίησης αιτιάσεων, η Danone ισχυρίζεται ότι ήταν πάγια πρακτική της αγοράς οι τιμές που καταβάλλουν οι αντιπρόσωποι ζύθου να είναι πάντοτε κατά [...] % χαμηλότερες από τις τιμές αγοράς για το λιανικό εμπόριο, λόγω των πρόσθετων υπηρεσιών που παρέχουν οι αντιπρόσωποι ζύθου στα καταστήματα επιτόπιας κατανάλωσης οινοπνευματωδών. Στις δικές της παρατηρήσεις επί της κοινοποίησης αιτιάσεων, η Ιnterbrew αναφέρει σχετικά με το σημείο αυτό ότι, κατά πάγια πρακτική της αγοράς, η τιμή αγοράς που καταβάλλουν οι αντιπρόσωποι ζύθου ήταν πάντοτε ίση ή κατώτερη από την [...]. [...].

(88) Μετά τη σύναψη της προαναφερθείσας συμφωνίας μεταξύ της Ιnterbrew και της Αlken-Maes, πραγματοποιήθηκε συνάντηση στο Mechelen στις 30 Μαΐου 1996, μεταξύ του διευθυντή της Ιnterbrew για τον τομέα των λιανικών πωλήσεων και του διαχειριστικού ελεγκτή της Αlken-Maes(118). Στη συνάντηση αυτή συζητήθηκαν εκτενέστερα οι προαναφερθείσες συνιστώσες του συστήματος τιμών και ο τρόπος ενημέρωσης των πελατών(119). [...].

(89) Υπάρχουν ορισμένα έγγραφα της περιόδου από τη συνάντηση της 30ής Μαΐου 1996 έως την επόμενη τεκμηριωμένη συνάντηση της 29ης Ιουνίου 1996. Για τα έγγραφα αυτά η Αlken-Maes αναφέρει τα ακόλουθα(120):

"Στις 11 Ιουνίου 1996, η Ιnterbrew έστειλε επιστολή σε όλους τους πελάτες της, περιλαμβανομένης της Αlken-Maes, για να τους ενημερώσει σχετικά με τη θέσπιση νέων γενικών όρων και με το νέο σύστημα τιμολόγησης από την 1η Ιανουαρίου 1997. Στις 26 Ιουνίου, εισαγωγικό σημείωμα του Martichoux αναφερόταν σε επαφές μεταξύ των Αlken-Maes και Ιnterbrew και ανέλυε τη στάση που έπρεπε να κρατήσει η Αlken-Maes έναντι των νέων όρων της Ιnterbrew. Εσωτερικό υπόμνημα της Αlken-Maes, με ημερομηνία 3 Ιουλίου, που συνέταξε ο [διευθυντής μάρκετινγκ της Αlken-Maes], αναλύοντας τα αντίστοιχα πλεονεκτήματα μιας τιμής παράδοσης στο κατάστημα και μιας τιμής εργοστασίου ανέφερε τα σχόλια του [διευθυντή της Ιnterbrew για τον τομέα των λιανικών πωλήσεων] αναφορικά με το νέο σύστημα τιμολόγησης της Ιnterbrew. Στις 5 Ιουλίου, ο Martichoux ανέλυσε στην Αlken-Maes τη δυνατότητα θέσπισης μιας τιμής εργοστασίου. (...) Στις 25 Ιουλίου, η Αlken-Maes αποφάσισε να μην εφαρμόσει τιμή εργοστασίου, αφού η Ιnterbrew είχε εγκαταλείψει αυτή την ιδέα"

(121).

(90) Στη συνεδρίαση της 29ης Ιουλίου 1996 έλαβαν μέρος ο διευθυντής της Ιnterbrew για τον τομέα των λιανικών πωλήσεων και ο γενικός διευθυντής της Αlken-Maes, ο διευθυντής μάρκετινγκ και ο διαχειριστικός ελεγκτής(122). Από τις σημειώσεις που κρατήθηκαν στη συνεδρίαση από την Αlken-Maes είναι σαφές ότι η διάρθρωση των εκπτώσεων δεν ήταν το μόνο θέμα που συζητήθηκε. Συζητήθηκε επίσης η εφαρμογή μεταβατικής ρύθμισης με την εισαγωγή των νέων όρων: "Εγγύηση: (...) το ποσό του 1997 πρέπει να είναι το ίδιο με αυτό του 1996 (σε απόλυτους αριθμούς)"(123).

(91) Στις 19 Σεπτεμβρίου 1996, η Αlken-Maes αποφάσισε να εισαγάγει το νέο της σύστημα εφοδιαστικής τιμολόγησης από 1ης Ιουλίου 1997. Στις 27 Νοεμβρίου 1996, η Αlken-Maes αποφάσισε να εξηγήσει το νέο της σύστημα με παρουσιάσεις που οργανώθηκαν με τη βοήθεια του Martichoux. Μετά από συνεδρίαση, που πραγματοποιήθηκε στις 19 Σεπτεμβρίου, ο διαχειριστικός ελεγκτής της Αlken-Maes επικοινώνησε με τον διευθυντή της Ιnterbrew για τον τομέα των λιανικών πωλήσεων, στις 9 Δεκεμβρίου 1996, για να υποβάλει ορισμένες ερωτήσεις της Αlken-Maes αναφορικά με τη μελέτη για τις τιμές(124).

(92) Στις 11 Οκτωβρίου 1996, ο διευθύνων σύμβουλος Ευρώπης/Ασίας Ειρηνικού/Αφρικής της Ιnterbrew απέστειλε φαξ σε μέλος μιας εκ των οικογενειών μετόχων της Ιnterbrew. Αφορούσε κυρίως στις τρέχουσες σχέσεις με τις Danone/Kronenbourg/Alken-Maes(125): "Εδώ και ένα χρόνο συζητούμε το ενδεχόμενο εποικοδομητικού ανταγωνισμού στο Βέλγιο. Δεν έχει ακόμη υπάρξει τίποτα το ουσιαστικό. Υπεύθυνοι γι' αυτό είμαστε μάλλον όλοι. Θα προσπαθήσουμε να δώσουμε νέα ώθηση σε αυτή τη διαδικασία την ερχόμενη εβδομάδα"(126).

4.3.2.5. Το έτος 1997

(93) Σύνοψη

Το 1997, οι επαφές έπαψαν να είναι τόσο εντατικές, ενδεχομένως επειδή η Ιnterbrew άρχισε να εφαρμόζει νέο σύστημα τιμολόγησης από 1ης Ιανουαρίου. Τελικά, και η Αlken-Maes έθεσε σε εφαρμογή το νέο σύστημά της τιμολογήσεων λίγο μετά την Ιnterbrew, αν και δεν ήταν αυτή η πρόθεσή της προηγουμένως.

(94) Το νέο σύστημα τιμολογήσεων της Ιnterbrew τέθηκε σε εφαρμογή την 1η Ιανουαρίου(127).

(95) Στις 17 Απριλίου 1997, ο διευθύνων σύμβουλος Ευρώπης/Ασίας Ειρηνικού/Αφρικής της Ιnterbrew και ο γενικός διευθυντής για το Βέλγιο συναντήθηκαν στο Παρίσι με τον γενικό διευθυντή του τμήματος ζύθου της Danone και με τον γενικό διευθυντή της Αlken-Maes(128).

(96) Αναφορικά με αυτή τη συνάντηση, στις 17 Απριλίου, ο τότε γενικός διευθυντής της Ιnterbrew ανέφερε τα ακόλουθα(129):"Υπήρξαν συνεδριάσεις ανώτατου επιπέδου (...) στις οποίες δεν παραβρέθηκα. Μετά από αυτές τις συνεδριάσεις ανωτάτου επιπέδου υπήρξαν 'συνεδριάσεις οδηγιών' στις οποίες πήραμε όλοι μέρος (γενικοί διευθυντές και διευθυντές για τον τομέα των λιανικών πωλήσεων και τον τομέα Ηοreca) (...) Η συνεδρίαση που πραγματοποιήθηκε στο Παρίσι στις 17 Απριλίου 1997 ήταν απλώς μια από αυτές τις συνεδριάσεις κατευθυντήριων γραμμών με τη Danone (η Danone εκπροσωπήθηκε από τον [γενικός διευθυντής του τμήματος ζύθου]). Εμείς ('Βέλγιο' και 'Γαλλία', αλλά ο καθένας χωριστά) έπρεπε να υποβάλουμε αναφορά για τη συνεργασία μας. Στη συνεδρίαση αυτή εξετάσαμε τα κέρδη και τις ζημίες μας αναλυτικά και εξετάσαμε συστηματικά με ποιον τρόπο θα ήταν δυνατό να μειώσουμε το κόστος και να αυξήσουμε την αποδοτικότητα. Συζητήθηκαν τα ακόλουθα θέματα: 1. παραγωγή· 2. συμφωνία κοινής διανομής· 3. εκπτώσεις στις τιμές πριν ή μετά τους ειδικούς δασμούς κατανάλωσης (το ζήτημα αυτό εξετάστηκε επίσης στη CBB)· 4. μάρκετινγκ και επενδύσεις για διαφήμιση ('share of voice')· 5. ανάπτυξη του τομέα του ζύθου και μέθοδοι αύξησης των ποσοτήτων (...)".

(97) Σε εσωτερικό υπόμνημα της Αlken-Maes, της 25ης Ιουνίου 1997, παρουσιάζεται η πραγματική εφαρμογή των τιμών που άρχισε να εφαρμόζει η Ιnterbrew την 1η Ιανουαρίου 1997 και οι αποκλίσεις από αυτές τις τιμές που παρατηρήθηκαν στην πράξη(130).

(98) Σε άλλο εσωτερικό υπόμνημα, της 4ης Αυγούστου 1997, η Αlken-Maes εξετάζει την κατάσταση και αναφέρεται στα ενδεχόμενα προβλήματα με τη βελγική ομοσπονδία αντιπροσώπων ζύθου, σε περίπτωση που εφαρμοζόταν το νέο σύστημα τιμών(131).

(99) Με επιστολή της 1ης Σεπτεμβρίου 1997, η Ιnterbrew ζήτησε από τους πελάτες της να συνεργαστούν για την αξιολόγηση αυτού του νέου συστήματος τιμολόγησης(132).

(100) Τον Οκτώβριο του 1997, η Αlken-Maes αποφάσισε να θεσπίσει μια νέα μέθοδο εφοδιαστικής τιμολόγησης. Μέχρι τα τέλη Νοεμβρίου του 1997, πραγματοποιούσε προσομοιώσεις για το νέο σύστημα εφοδιαστικής και εμπορικής τιμολόγησης(133). Ο διαχειριστικός ελεγκτής της Αlken-Maes αναφέρει ότι δεν υπήρξε περαιτέρω συνεργασία με την Ιnterbrew μετά την ημερομηνία αυτή, δηλαδή μετά τον Νοέμβριο του 1997(134).

4.3.2.6. Το έτος 1998

(101) Σύνοψη

Στις αρχές του 1998 πραγματοποιήθηκε συνεδρίαση μεταξύ της Ιnterbrew και της Αlken-Maes για να γίνει απολογισμός της πολυετούς συνεργασίας τους. Ειδικότερα, εξετάστηκαν λεπτομερώς τα αποτελέσματα μετά τη συμφωνία κυρίων του 1994. Μετά τη συνεδρίαση αυτή, η συνεργασία μεταξύ της Ιnterbrew και της Αlken-Maes φαίνεται ότι τερματίστηκε.

(102) Την 1η Ιανουαρίου 1998, η Αlken-Maes έθεσε σε εφαρμογή το νέο της σύστημα εφοδιαστικής τιμολόγησης και την 1η Ιανουαρίου 1999(135) θέσπισε το νέο σύστημα εμπορικής τιμολόγησης.

(103) Στις 28 Ιανουαρίου 1998, ο διευθυντής μάρκετινγκ της Ιnterbrew για το Βέλγιο και ο διευθυντής μάρκετινγκ της Αlken-Maes συναντήθηκαν στο Αnderlecht στις Βρυξέλλες. Η συζήτηση αφορούσε την εξέλιξη των σχέσεων ανάμεσα στην Ιnterbrew και την Αlken-Maes(136). Στη συνάντηση αυτή ήταν παρών και ο γενικός διευθυντής της Ιnterbrew για το Βέλγιο και διευθυντής στον τομέα των λιανικών πωλήσεων(137).

(104) Ο διευθυντής μάρκετινγκ της Ιnterbrew για το Βέλγιο κράτησε τις ακόλουθες σημειώσεις από αυτή τη συνομιλία(138):

"1. Θέματα

1. οργάνωση των συζητήσεων

2. τρέχοντα θέματα

>ΘΕΣΗ ΠΙΝΑΚΑ>

3. γενικά θέματα

2. Αναδρομική ισχύς 12 Οκτωβρίου 1994

- τερματισμός της δαπανηρής επιθετικής πολιτικής

- μείωση των μη παραγωγικών δαπανών

- προώθηση της κατανάλωσης ζύθου

θετικά αποτελέσματα:

- εκπτώσεις στις τιμές απαλλαγμένες από ειδικούς φόρους κατανάλωσης

- προσαρμογή του συστήματος διαφημιστικής πίστωσης (βλέπε επίσης αιτιολογική σκέψη 147]

διευθέτηση παλαιών διαφορών

καθορισμός τιμών

κοινά θέματα

- διατήρηση των εγκαταστάσεων παροχής ζύθου χύδην

σεβασμός των δεσμευτικών συμβάσεων των μερών

σύμφωνο μη επιθετικότητας

- τυποποίηση συσκευασίας

μη επιτευχθέντες στόχοι:

- ρύθμιση των επενδύσεων

- συμμετοχή άλλων οικονομικών φορέων

- εξωτερική διαφήμιση

τομέας επιτόπιας κατανάλωσης: στόχοι

'τήρηση των υποχρεώσεων και δικαιώματα προμήθειας

ρύθμιση των επενδύσεων

στάση/μέτρα απέναντι στις πρακτικές μικρών ζυθοποιών και ιδιωτικών ετικετών (...)'

3. Τομέας επιτόπιας κατανάλωσης: διαβούλευση

- τρεις φορές ετησίως, επίσημη διαβούλευση με ημερήσια διάταξη

- άμεση επικοινωνία για επίμαχα θέματα και τον ανταγωνισμό για τους 'εθνικούς' πελάτες"

(139).

(105) Στο σημείο αυτό, ο τότε διευθυντής μάρκετινγκ της Ιnterbrew για τον τομέα της επιτόπιας κατανάλωσης αναφέρει τα ακόλουθα(140):"Το έγγραφο με ημερομηνία 28 Ιανουαρίου 1998 περιέχει τις σημειώσεις μου από μία συνάντηση (...) με (...) το νέο διευθυντή μάρκετινγκ (και για τον τομέα Ηοreca και για τον τομέα των λιανικών πωλήσεων) της ΑM. Δεν γνώριζε απολύτως τίποτα για το ιστορικό. Δεν είχα άλλη επαφή με την ΑM στη συνέχεια και από τη συνάντηση αυτή δεν προέκυψε κανένα αποτέλεσμα. Το 1998, δεν ασκήθηκε πίεση ούτε στην ΑM ούτε σε εμάς από την ιεραρχία, με αποτέλεσμα να μην υπάρξει καμία συνέχεια."

Ο αντιπρόσωπος της Αlken-Maes που έλαβε μέρος σε αυτή τη συνεδρίαση γράφει(141):"Όπως γνωρίζετε, ήμουν πάντοτε επιφυλακτικός και προσεκτικός απέναντι στον μεγαλύτερο ανταγωνιστή της Αlken-Maes. Οι ελάχιστες συνομιλίες που αναφέρονται δεν είχαν ποτέ κάποιο συγκεκριμένο αποτέλεσμα."

4.3.3. Τα πραγματικά περιστατικά: συμπληρωματικές δηλώσεις

(106) Εκτός από τα περιστατικά που έχουν άμεση σχέση με συγκεκριμένες συνεδριάσεις ή γεγονότα, υποβλήθηκαν δηλώσεις γενικότερου περιεχομένου σχετικά με το τι συνέβη την περίοδο 1992-1998, τόσο από την Ιnterbrew ή απασχολούμενους ή πρώην απασχολούμενους της Ιnterbrew, που διαδραμάτισαν σημαντικό ρόλο την εποχή εκείνη, όσο και από την Αlken-Maes.

4.3.3.1. Ατομικές δηλώσεις

(107) Ο γενικός διευθυντής της Ιnterbrew για το Βέλγιο, μετέπειτα διευθύνων σύμβουλος Ευρώπης/Ασίας Ειρηνικού/Αφρικής αναφέρει(142):

"Υπήρχαν πράγματι τακτικές επαφές στις συνεδριάσεις μεταξύ της ΙTW και των ΑM/Kronenbourg/Danone. Πρόθεση της ΙTW ήταν να δημιουργηθεί κλίμα καλής πίστης για τη Danone, ενόψει συγχώνευσης ή εξαγοράς των δραστηριοτήτων της στον τομέα του ζύθου. Η στρατηγική βασιζόταν σε συζητήσεις, πολλές συζητήσεις, και στην επίτευξη συμφωνίας για τη λήψη μέτρων που θα επέτρεπαν τη διαμόρφωση συναντίληψης

(...).

Μέτρα για τη συγκράτηση επιθετικής συμπεριφοράς και της ανεξέλεγκτης αύξησης των δαπανών ('Université de Lille')

Την πρωτοβουλία ανέλαβε η ΑM, και κατά συνέπεια η Danone. Επιθυμούσαμε να υπάρξει εξισορρόπηση της θέσης μας στις αγορές του Βελγίου και της Γαλλίας, όπου η ΙTW ήταν πολύ ασθενής. Υπήρξε σαφής εκβιασμός σε σχέση με την κατάσταση στη γαλλική αγορά. Φοβούμασταν αντίποινα στη Γαλλία. Για τον λόγο αυτό, θελήσαμε να αποκόψουμε τη διαρθρωτική σύνδεση με τη Γαλλία, απομονώνοντας την ΑM από τη Danone. Το πρόβλημα ήταν ποια μέτρα θα μπορούσαν να ληφθούν για να αποτρέψουμε από κοινού την ανεξέλεγκτη αύξηση των δαπανών:

- επενδύσεις σε καταστήματα επιτόπιας κατανάλωσης οινοπνευματωδών,

- προσφορές στον τομέα των λιανικών πωλήσεων.

Ακολούθησαν συναντήσεις ομοιόβαθμων εκπροσώπων των τμημάτων μάρκετινγκ. Συναντιόμασταν κάθε δύο μήνες για να συζητήσουμε την πρόοδο.

Τα αποτελέσματα ήταν ελάχιστα.

Στον τομέα των πωλήσεων για επιτόπια κατανάλωση, υπήρξαν συμφωνίες για τους 'εθνικούς πελάτες' και για τον περιορισμό των επενδύσεων, αλλά ο [διευθυντής μάρκετινγκ για τον τομέα της επιτόπιας κατανάλωσης στο Βέλγιο] δεν τις εφάρμοσε ποτέ (...).

Στον τομέα των λιανικών πωλήσεων, καθορίστηκαν τιμές από τον ([διευθυντής της Ιnterbrew για τον τομέα των λιανικών πωλήσεων και μετέπειτα γενικός διευθυντής για το Βέλγιο] και τον [διευθυντής μάρκετινγκ της Αlken-Maes]), αλλά ούτε και αυτές οι συμφωνίες τηρήθηκαν (...).

Όσον αφορά το σύστημα τιμολόγησης, δεν ασχολήθηκα με αυτό το θέμα προσωπικά. Γνωρίζω ότι γίνονταν διαβουλεύσεις. Σε κάποιο στάδιο, ο στόχος ήταν να καθορίσουμε τις τιμές από κοινού με την ΑM, αλλά αυτή ήταν απρόθυμη. Η ΙTW προχώρησε μόνη της και στη συνέχεια ακολούθησε η ΑM."

(108) Ο διευθυντής μάρκετινγκ της Ιnterbrew για τον τομέα Ηοreca στο Βέλγιο αναφέρει(143):"Ο όρος 'Université de Lille' δήλωνε αρχικά ένα είδος συμπεριφοράς στην αγορά, σύμφωνα με την οποία έπρεπε να συμπεριφερόμαστε σαν 'κύριοι'. Θα υπήρχε μεν ανταγωνισμός, αλλά χωρίς υπερβολές. Πολύ αργότερα, σήμαινε ότι θα έπρεπε οι σχέσεις μας στη βελγική αγορά να είναι ισορροπημένες με την κατάσταση που επικρατούσε στη Γαλλία."

(109) Ο διευθυντής της Ιnterbrew για τον τομέα των λιανικών πωλήσεων και μετέπειτα γενικός διευθυντής αναφέρει(144):

"Στον τομέα των λιανικών πωλήσεων πετύχαμε πολλά, πολύ περισσότερα από τον τομέα της επιτόπιας κατανάλωσης, όπου ομολογουμένως υπήρξαν ελάχιστα ή καθόλου αποτελέσματα.

Στον τομέα των λιανικών πωλήσεων συμφωνήσαμε για τα ακόλουθα θέματα:

- εκπτώσεις σχετικά με τις προσφορές στον καταναλωτή (π.χ. 5 + 1 δωρεάν),

- σε θέματα μάρκετινγκ (π.χ. αξία κουπονιού σε ειδικές προσφορές),

- συχνότητα διανομής διαφημιστικών φυλλαδίων (π.χ. το πολύ 10 φυλλάδια για τα κιβώτια μπίρας στο GIB).

Ο [διευθυντής μάρκετινγκ της Αlken-Maes] έθετε επίσης συχνά το ζήτημα της τυποποίησης της συσκευασίας (εφόσον ήταν συνυπεύθυνος για το σχέδιο τυποποίησης της CBB).

Αυτό δεν μας εμπόδισε να είμαστε πολύ επιθετικοί στο θέμα των τιμών· ο ανταγωνισμός ήταν ασυγκράτητος, ιδίως από το 1994 και μετά. Οι στατιστικές της Νielsen το αποδεικνύουν."

Σε απάντηση σε αίτηση παροχής συμπληρωματικών πληροφοριών προσθέτει(145):

"Κατά την περίοδο εκείνη (άνοιξη 1996) (...) αναζητούσαμε τρόπους για να βελτιώσουμε τη χρησιμοποίηση των πόρων μας για τη διαφήμιση με στόχο να αυξήσουμε εκ νέου τις ποσότητές μας.

Συμφωνίες για συγκεκριμένα θέματα:

- για την προώθηση συσκευασιών με πολλά τεμάχια (π.χ. έξι τεμάχια) θα περιοριζόμασταν σε 5 + 1 τεμάχιο δωρεάν, αντί για 4 + 2 [...]. Για ειδικές μπίρες, η ελάχιστη προσφορά ήταν 3 + 1 (σε συσκευασία τεσσάρων τεμαχίων),

- σε ειδικές εκδηλώσεις προώθησης και δοκιμών των προϊόντων μας στα πολυκαταστήματα και υπερκαταστήματα τα Σαββατοκύριακα (εγκαίνια, επέτειοι) οφείλαμε να περιοριζόμαστε στη διανομή κουπονιών αξίας 30 BEF (= η έκπτωση στο ταμείο) (...),

- Με το ίδιο πνεύμα, επιβλήθηκε αυστηρότερη πειθαρχία όσον αφορά τα ένθετα των διαφημιστικών φυλλαδίων στα υπερκαταστήματα και τις ελάχιστες τιμές προσφοράς που προτείνονταν στα φυλλάδια (όχι για τις τιμές στα ράφια των καταστημάτων) (...) [...]. Οι τιμές των διαφημιστικών φυλλαδίων ήταν ήδη πολύ επιθετικές (μέχρι 249 BEF για την Maes) και προσπαθήσαμε να αποτρέψουμε την περαιτέρω μείωσή τους και να εξασφαλίσουμε εκ μέρους των πελατών μας μια ελάχιστη τιμή για τις προσφορές μέσω διαφημιστικών φυλλαδίων."

(110) Ο διευθυντής της Ιnterbrew για τον τομέα των λιανικών πωλήσεων, που είχε προηγουμένως εργαστεί στο τμήμα άμεσης διανομής του Βελγίου, ανέφερε(146):"Πληροφορήθηκα ότι υπήρχαν τακτικές συνομιλίες με την Αlken-Maes και ότι υπήρχαν και τακτικές τηλεφωνικές επικοινωνίες. Όταν ρώτησα αν αυτό ήταν νόμιμο, ο [γενικός διευθυντής της Ιnterbrew για το Βέλγιο] μου είπε ότι δεν υπήρχε πρόβλημα. Μου ανέφεραν επίσης ότι αυτό εντασσόταν σε ένα ευρύτερο πλαίσιο που αφορούσε τη βελγική και τη γαλλική αγορά."

Επίσης, απαντώντας σε αίτηση παροχής συμπληρωματικών πληροφοριών, προσθέτει, κάτω από τον τίτλο "Συντονισμένο σχέδιο για τον τομέα των λιανικών πωλήσεων όσον αφορά τις προσφορές"(147):"Όπως εξήγησα νωρίτερα, διεξάγονταν συζητήσεις σχετικά με την πίεση που ασκούνταν με τα διαφημιστικά φυλλάδια (αριθμός φυλλαδίων σε μια συγκεκριμένη περίοδο), τα επίπεδα των προσφορών και τον αριθμό των δώρων. Εξ όσων θυμούμαι και γνωρίζω, το 1996 συζητούνταν το θέμα των τιμών των προσφορών και το 1997 το θέμα του αριθμού των φυλλαδίων, των επιπέδων των τιμών και των δώρων."

4.3.3.2. Γενικές δηλώσεις

(111) Η Ιnterbrew έχει παραδεχθεί την ύπαρξη των ακόλουθων πρακτικών(148):

"Η συνεργασία με τις BSN (μετέπειτα Danone) ή/και Kronenbourg σχετικά με την ανταγωνιστική συμπεριφορά και τη συνεργασία στη βελγική αγορά (περίπου από τον Μάρτιο του 1993 μέχρι τον Ιανουάριο του 1998) (...) περιελάμβανε:

- συντονισμένα μέτρα στον τομέα Ηοreca (μείωση των μη παραγωγικών επενδύσεων, μείωση των δαπανών διαφήμισης, υπηρεσίες καταστημάτων επιτόπιας κατανάλωσης...),

- αμοιβαία τήρηση των συμβάσεων αποκλειστικής προμήθειας,

- κατανομή της αγοράς σε όρους πελατών μιας χώρας,

- συμφωνίες για τις προσφορές στα καταστήματα τροφίμων,

- ανταλλαγή πληροφοριών για τη διάρθρωση του νέου συστήματος τιμολόγησης (1996)"

(149).

(112) Η Αlken-Maes παραδέχθηκε ότι συμμετείχε στα ακόλουθα, στο τέλος του 1994(150):"Συμφωνία μη επιθετικής συμπεριφοράς, μείωση των επενδύσεων μάρκετινγκ στον τομέα της επιτόπιας κατανάλωσης και της εξωτερικής διαφήμισης και συντονισμό για τον καθορισμό των τιμών. Η ορθή εφαρμογή της συμφωνίας φαίνεται ότι ήταν αντικείμενο διαδικασίας τακτικών διαβουλεύσεων ανάμεσα στα διευθυντικά στελέχη των δύο εταιρειών"(151).

"Πραγματοποιήθηκαν πολλές συνεδριάσεις των διευθυντικών στελεχών της Αlken-Maes, κυρίως του [γενικός διευθυντής], ο οποίος ήταν διευθύνων σύμβουλος από το 1992 έως το 1998, και των στελεχών της Ιnterbrew, ιδίως των [διαδοχικοί γενικοί διευθυντές], κατά τις οποίες υπήρχαν διαβουλεύσεις για το ζήτημα της διανομής και των πωλήσεων ζύθου στο Βέλγιο"(152).

4.4. Η διμερής ανταλλαγή πληροφοριών μεταξύ Ιnterbrew και Αlken-Maes

(113) Σύνοψη

Από πολλά έγγραφα προκύπτει σαφώς ότι οι Ιnterbrew και Αlken-Maes αντάλλασσαν λεπτομερή στοιχεία για τις πωλήσεις σε μηνιαία βάση(153). Η Αlken-Maes και απασχολούμενοι της Ιnterbrew ανέφεραν ότι η ανταλλαγή αυτή ξεκίνησε με πρωτοβουλία της Ιnterbrew(154). Σύμφωνα και με τα δύο μέρη, η ανταλλαγή πληροφοριών άρχισε προς τα τέλη του 1991 βάσει προφορικής συμφωνίας. Αυτοί που είχαν ορισθεί ως υπεύθυνοι επαφής από την Αlken-Maes και την Ιnterbrew αντάλλασσαν πληροφορίες τηλεφωνικά(155). Το σύστημα ανταλλαγής πληροφοριών μεταξύ της Ιnterbrew και της Αlken-Maes βοηθούσε στην εφαρμογή των προαναφερθεισών συμφωνιών (σημείο 4.3).

(114) Δεν είναι γνωστό πότε ακριβώς άρχισε η ανταλλαγή των πληροφοριών. Τα στοιχεία που περιέχουν οι δηλώσεις για το θέμα αυτό δεν συμφωνούν. Αλλού αναφέρεται ότι είχαν αρχίσει ήδη από το 1989(156) αλλά, από τα στοιχεία που έχει στη διάθεσή της η Επιτροπή, συνάγεται ότι άρχισαν το αργότερο στα τέλη του 1991. Σύμφωνα με την Ιnterbrew, άρχισαν τον Δεκέμβριο του 1991, ενώ σύμφωνα με την Αlken-Maes το Νοέμβριο του 1991. Αυτή η πρώτη ανταλλαγή πληροφοριών αφορούσε τις ποσοστιαίες μεταβολές στις συνολικές πωλήσεις μπίρας τύπου lager και ζύθου χωρίς αλκοόλη, τόσο στα καταστήματα επιτόπιας κατανάλωσης όσο και στα καταστήματα τροφίμων, και πραγματοποιήθηκε τον Οκτώβριο ή Νοέμβριο του 1991(157).

(115) Από τον Απρίλιο του 1992, ανταλλάσσονταν πληροφορίες επίσης και με τις πωλήσεις (και όχι μόνο για την ποσοστιαία μεταβολή) για τη μπίρα τύπου lager (pils), τις μπίρες χωρίς αλκοόλη και τις ελαφριές μπίρες (με χαμηλή περιεκτικότητα σε αλκοόλη). Επίσης, οι πωλήσεις κατανέμονταν κατά δίκτυο διανομής [που προσδιορίζεται με τους αγγλικούς όρους "food" (καταστήματα λιανικής πώλησης) και "trad" ["traditional", παραδοσιακοί πελάτες του τομέα Ηοreca)], καθώς και κατά συσκευασία ["barrels" (βαρέλια) και "others" (άλλες συσκευασίες)]. Στις 22 Απριλίου 1992, παραδείγματος χάρη, διανεμήθηκαν στο εσωτερικό της Ιnterbrew τα στοιχεία για τον Μάρτιο του 1992(158). Στη συνέχεια, διαβιβάστηκαν επίσης δεδομένα για προηγούμενες πωλήσεις του 1991(159).

(116) Το αργότερο από τον Οκτώβριο του 1992 και μετά, πραγματοποιούνταν ανταλλαγές πληροφοριών για τις πωλήσεις σε ποσότητες για όλους τους τομείς της αγοράς(160). Αριθμητικά στοιχεία για τον Σεπτέμβριο του 1992 κυκλοφόρησαν στο εσωτερικό της Ιnterbrew στις 15 Οκτωβρίου(161). Το χρονικό διάστημα των δύο εβδομάδων από το τέλος του μήνα μέχρι την ανταλλαγή των πληροφοριών για τον μήνα αυτό διατηρήθηκε έως ότου τερματίστηκε η ανταλλαγή πληροφοριών(162).

(117) Από τον Απρίλιο του 1994 και μετά, τα αριθμητικά στοιχεία της Ιnterbrew δεν περιελάμβαναν πλέον τις ποσότητες που παρήγε η Ιnterbrew με άδεια εκμετάλλευσης και πωλούνταν από τρίτους (δηλαδή για τις μπίρες Carlsberg και Tuborg)(163).

(118) Από το 1997, τα αριθμητικά δεδομένα διαχωρίζονταν για τις ποσότητες μπίρας που πωλούνταν με το σήμα του ίδιου του παραγωγού και για τις ποσότητες των πωλήσεων με το ιδιωτικό σήμα του διανομέα ("ιδιωτική ετικέτα")(164).

(119) Στις 8 Σεπτεμβρίου 1997, πραγματοποιήθηκε συνάντηση του διαχειριστικού ελεγκτή της Αlken-Maes με τον διευθυντή πληροφόρησης σε θέματα μάρκετινγκ και άλλο στέλεχος του τομέα του μάρκετινγκ της Ιnterbrew, όπου συζητήθηκαν οι ανταλλαγείσες πληροφορίες(165). Όσον αφορά τη συνεδρίαση αυτή, η Αlken-Maes αναφέρει τα ακόλουθα(166):"Στις 8 Σεπτεμβρίου 1997, μετά από αίτηση του [γενικού διευθυντή της Αlken-Maes], ο [διαχειριστικός ελεγκτής της Αlken-Maes] συνάντησε τους [διευθυντής ενημέρωσης μάρκετινγκ της Ιnterbrew και ένα άλλο στέλεχος μάρκετινγκ της Ιnterbrew] στο εστιατόριο Le Roi d'Espagne των Βρυξελλών, για να διερευνήσουν ποιος θα ήταν ο καλύτερος τρόπος για να εμφανίζονται οι πωλήσεις προϊόντων με ιδιωτική ετικέτα στις στατιστικές που αντάλλαζαν κάθε μήνα η Ιnterbrew και η Αlken-Maes. Κατά τη συνάντηση αυτή συζητήθηκε επίσης η γενική κατάτμηση των δεδομένων. Σύμφωνα με τον [διαχειριστικός ελεγκτής της Αlken-Maes], η συνάντηση αυτή πραγματοποιήθηκε μετά την είσοδο της Ιnterbrew στον τομέα της παραγωγής ζύθου που πωλείται με το σήμα του διανομέα. Η Ιnterbrew επιθυμούσε να παρακολουθήσει την εξέλιξη του μεριδίου των πωλήσεών της σε αυτό το τμήμα της αγοράς, στο οποίο ήλπιζε να εξασφαλίσει το ίδιο μερίδιο αγοράς με αυτό που κατείχε στον τομέα των πωλήσεων με το δικό της εμπορικό σήμα"(167).

(120) Από διάφορα έγγραφα προκύπτει σαφώς ότι υπήρξαν επανειλημμένες τηλεφωνικές επικοινωνίες για να υπάρξει άριστη ανταλλαγή πληροφοριών(168). Στις αρχές του 1999, παραδείγματος χάρη, υπήρξε επικοινωνία για περαιτέρω κατάτμηση των δεδομένων για τις πωλήσεις μπίρας pils ανά τύπο συσκευασίας. Αρχικά υπήρξε συμφωνία ανάμεσα στους διευθυντές μάρκετινγκ της Ιnterbrew και της Αlken-Maes. Όμως, αυτή η προφορική συμφωνία δεν τέθηκε ποτέ σε εφαρμογή.

(121) Με επιστολή της 5ης Νοεμβρίου 1999, η Αlken-Maes ανακοίνωσε στην Ιnterbrew ότι "στις 27 Οκτωβρίου 1999 αποφασίσαμε να σταματήσουμε την κοινοποίηση των αριθμητικών στοιχείων για τις μηνιαίες πωλήσεις μας"(169).

(122) Ο πρώην γενικός διευθυντής της Ιnterbrew για το Βέλγιο αναφέρει τα ακόλουθα σχετικά με την ανταλλαγή πληροφοριών(170):"Απ' όσο θυμάμαι, αυτό το σύστημα τέθηκε σε εφαρμογή από τον [τότε γενικός διευθυντής για το Βέλγιο] το 1992. (...) Στόχος ήταν να λαμβάνονται ταχύτερα και περισσότερο ακριβείς πληροφορίες, τόσο για τις πωλήσεις για επιτόπια κατανάλωση όσο και για τις λιανικές πωλήσεις. (...) Υπήρχαν και άλλες διαθέσιμες στατιστικές για την αγορά, αλλά ήταν λιγότερο αξιόπιστες και η ροή τους ήταν περισσότερο αργή (...) Λάβαμε επίσης στατιστικές της CBB, αλλά ο ρυθμός κοινοποίησης ήταν πολύ αργός, εφόσον παρέχονταν σε τριμηνιαία βάση. Τα στοιχεία δεν συζητούνταν ποτέ με την ΑM, αλλά διατυπώνονταν κατά καιρούς γενικά σχόλια σχετικά με τις τάσεις. Αυτό εντασσόταν στη συμφωνία μας με τον [πρόεδρος και γενικός διευθυντής της Danone] και είχαμε συμφέρον να 'προσεγγίζουμε την αγορά με νηφαλιότητα'. Εξετάζαμε, λοιπόν, αυτά τα δεδομένα για να διαπιστώσουμε πόσο καλές ήταν οι επιδόσεις της ΙTW σε ένα συγκεκριμένο τομέα σε σχέση με τις επιδόσεις της ΑM κ.λπ."

(123) Σε απάντησή της στην αίτηση παροχής συμπληρωματικών πληροφοριών που απέστειλε η Επιτροπή στην Ιnterbrew με τηλεομοιοτυπία στις 21 Ιανουαρίου 2000(171), η δήλωση αυτή συμπληρώθηκε ως εξής. Στην ερώτηση αν η ανταλλαγή πληροφοριών χρησιμοποιούνταν για να ελέγχεται η τήρηση των συμφωνιών με την Αlken-Maes, η απάντηση ήταν η ακόλουθη(172):"Όχι. Αν και η Kronenbourg είχε ζητήσει να υπάρξουν συμφωνίες για τα μερίδια αγοράς, δεν συνήφθησαν παρόμοιες συμφωνίες. Κατά συνέπεια, δεν υπήρχε ανάγκη παρακολούθησης. Αλλά ούτε και το ότι γινόταν γενικός σχολιασμός σήμαινε ότι δίνονταν εσωτερικές οδηγίες βάσει των αριθμητικών στοιχείων. Επρόκειτο για σχόλια σχετικά με τους αριθμούς. Ποτέ αυτά δεν αφορούσαν συγκεκριμένη δράση."

(124) Ο διευθυντής της Ιnterbrew για τον τομέα των πωλήσεων, μετέπειτα γενικός διευθυντής για το Βέλγιο, ανέφερε τα ακόλουθα(173):"Ήμουν ενήμερος για το σύστημα ανταλλαγής πληροφοριών μεταξύ της ΙTW και της ΑM. Ήταν κάτι που το επιδιώκαμε, διότι το σύστημα αυτό ήταν πρακτικό και γρήγορο. (...) Επεξεργαζόμασταν τα στοιχεία με τη μεγαλύτερη δυνατή προσοχή για να έχουμε στη διάθεσή μας ακριβείς πληροφορίες για την αγορά. Γνωρίζαμε το μερίδιο αγοράς μας στο Βέλγιο με ακρίβεια δεκάτου μιας εκατοστιαίας μονάδας. Οι πληροφορίες που λαμβάναμε ήταν πολύ σημαντικές. Εξετάζαμε πρώτα αυτές τις πληροφορίες, στη συνέχεια τα στοιχεία της CBB και μετά της Νielsen (εφόσον υπήρχαν). Για την αξιολόγηση της αγοράς, χρησιμοποιούσαμε κυρίως τις ανταλλαγείσες πληροφορίες. Όμως, οι πληροφορίες δεν επηρέαζαν καμία απόφαση. Ο κύριος ανταγωνιστής δεν ήταν η ΑΜ, αλλά τα ιδιωτικά σήματα."

(125) Η Ιnterbrew παραδέχθηκε(174) την ύπαρξη ανταλλαγών πληροφοριών με την Αlken-Maes αναφορικά με τις συνολικές ποσότητες πωλήσεων ζύθου στη βελγική αγορά (Δεκέμβριος 1991) και τις μηνιαίες ανταλλαγές για τις πωλήσεις ζύθου τύπου lager και χωρίς αλκοόλη (από τις αρχές του 1992). Από τον Οκτώβριο του 1992 έως το Νοέμβριο του 1999 γίνονταν ανταλλαγές πληροφοριών σε μηνιαία βάση για όλα τα τμήματα της αγοράς (ποσότητες)(175).

4.5. Οι συνεδριάσεις της CBB

(126) Σύνοψη

Κατά την περίοδο από τον Οκτώβριο 1990 έως τον Ιούνιο του 1997 πραγματοποιήθηκαν πολλές συνεδριάσεις ομάδων εργασίας στις οποίες τα μέλη της CBB συζητούσαν τον μηχανισμό τιμολογήσεων και άλλα κοινά μέτρα. Οι συνεδριάσεις αυτές ήταν κυρίως συνεδριάσεις της "Ομάδας εργασίας για το σύστημα τιμολόγησης" και των ομάδων που τη διαδέχθηκαν, της ομάδας "Vision 2000" και της επιτροπής "Πολιτική της αγοράς". Στην ομάδα εργασίας "Vision 2000", στην επιτροπή "Πολιτική της αγοράς" και στις υποομάδες εργασίας, οι Ιnterbrew και Αlken-Maes διαδραμάτισαν καθοδηγητικό ρόλο.

(127) Μέχρι τον Αύγουστο του 1993, πραγματοποιήθηκαν συζητήσεις στο πλαίσιο της ομάδας εργασίας της CBB για τα συστήματα τιμολογήσεων. Το 1990 και 1991, η ομάδα εργασίας συνεδρίασε περίπου δέκα φορές. Το 1992 και το πρώτο εξάμηνο του 1993 η δραστηριότητά της δεν ήταν τόσο έντονη(176). Κατά το μεγαλύτερο μέρος αυτού του διαστήματος, πρόεδρος της ομάδας εργασίας ήταν απασχολούμενος της Ιnterbrew. Εκ μέρους της Αlken-Maes συμμετείχε διευθυντής πωλήσεων(177).

(128) Από τη συνεδρίαση της 4ης Αυγούστου 1993 και μετά, η ομάδα εργασίας για τα συστήματα τιμολογήσεων μετονομάστηκε σε "Vision 2000". Αποτελούνταν από τον διευθυντή της Ιnterbrew για τον τομέα των λιανικών πωλήσεων, δύο απασχολούμενους της Αlken-Maes, τον διευθυντή μάρκετινγκ της Ηaacht και έναν εργαζόμενο της CBB(178). Σε αυτή την πρώτη συνεδρίαση της μετονομασθείσας ομάδας συζητήθηκε το ζήτημα της εναρμόνισης των υφισταμένων συστημάτων τιμολόγησης για τις παραδόσεις στον τομέα των λιανικών πωλήσεων στο Βέλγιο και στο εξωτερικό. Όσον αφορά τον τομέα Ηοreca, συμφωνήθηκε να χρησιμοποιείται η ίδια μέθοδος υπολογισμού των εκπτώσεων με αυτή που εφαρμοζόταν για τον τομέα των λιανικών πωλήσεων(179).

(129) Στη συνεδρίαση της ομάδας εργασίας της 15ης Οκτωβρίου 1993 εξετάστηκε η δυνατότητα πραγματοποίησης μελέτης για να υπάρξει "καλύτερη κατανόηση των πιθανών μελλοντικών εξελίξεων στους τομείς της χονδρικής πώλησης και των πωλήσεων για επιτόπια κατανάλωση" και "για να εξετασθούν ειδικά προβλήματα: παράλληλες εισαγωγές"(180). Έγγραφα της CBB με ημερομηνία 9 και 12 Νοεμβρίου 1993 περιγράφουν τους στόχους του σχεδίου "Scenario 2000". Τα έγγραφα αναφέρουν, μεταξύ άλλων, τα ακόλουθα:

"2. Άνοιγμα των συνόρων της ΕΟΚ

Συνέπειες:

- μεταβολές του μηχανισμού τιμολόγησης,

- παράλληλες εισαγωγές,

- διείσδυση ξένων εταιρειών.

3. Επαγγελματικές διαφορές - σύγκριση της αγοράς του Βελγίου με αυτές των γειτονικών Κάτω Χωρών και Γαλλίας.

Στους καθορισθέντες στόχους του σχεδίου περιλαμβάνεται κατανόηση των σημερινών και μελλοντικών αλλαγών στον τομέα χονδρικής πώλησης ζύθου και στον τομέα Ηοreca στο Βέλγιο, με στόχο να μπορέσουμε να αναπτύξουμε τη δική μας μεσοπρόθεσμη στρατηγική μάρκετινγκ"

(181).

(130) Το σχέδιο υλοποιήθηκε τελικά για λογαριασμό της CBB από την Αrthur D. Little. Η μελέτη "Scenario 2000" συνέκρινε τη βελγική αγορά με αυτές των Κάτω Χωρών και της Γαλλίας, σε θέματα όπως οι τιμές, το σύστημα διανομής, οι επενδύσεις στον τομέα Ηοreca και τα περιθώρια κέρδους των αντιπροσώπων ζύθου στο Βέλγιο, τις Κάτω Χώρες και τη Γαλλία(182).

(131) Η ομάδα εργασίας Vision 2000 επέβλεπε την υλοποίηση του σχεδίου. Συνεδρίασε γι αυτό το σκοπό στις 17 Ιανουαρίου(183), 22 Φεβρουαρίου(184), 24 Μαΐου(185) και 25 Αυγούστου 1994(186).

(132) Τα πρακτικά της συνεδρίασης του διοικητικού συμβουλίου της CBB, της 21ης Σεπτεμβρίου 1994, στο θέμα "Vision 2000" αναφέρουν τα ακόλουθα: "Ο πρόεδρος υπενθύμισε ότι, στο πλαίσιο του ανοίγματος των συνόρων και λόγω της αύξησης των παράλληλων εισαγωγών, το συμβούλιο αποφάσισε να αναθέσει στην Αrthur D. Little να συντάξει έκθεση για τη διάρθρωση των τιμών στο Βέλγιο και τις γειτονικές χώρες"(187). Στις 26 Οκτωβρίου 1994, το διοικητικό συμβούλιο συζήτησε λεπτομερώς την έκθεση της Αrthur D. Little(188).

(133) Από διάφορα έγγραφα συνάγεται ότι η Ιnterbrew και η Αlken-Maes, στο πλαίσιο των διμερών επαφών τους, λειτουργούσαν συντονισμένα στη CBB και κατανόησαν τα πλεονεκτήματα της ανάληψης συγκεκριμένων πρωτοβουλιών στο πλαίσιο της οργάνωσης. Σύμφωνα με εσωτερικό έγγραφο της Ιnterbrew που περιγράφει συνεδρίαση με την Αlken-Maes στις 29 Αυγούστου 1994(189):"3. Συμφωνήσαμε ότι η συζήτηση στο πλαίσιο της CBB για το σχέδιο 'Horeca 2000' της Αrthur D. Little μπορεί να αποτελέσει το κατάλληλο πλαίσιο για να εξετάσουμε τους τρόπους μείωσης του κόστους στον τομέα Ηοreca"(190).

(134) Σε αρκετά άλλα έγγραφα που αφορούν κυρίως τις συμφωνίες μεταξύ της Ιnterbrew και της Αlken-Maes, γίνεται αναφορά στη δυνατότητα να επιδιώξουν οι δύο ζυθοποιίες την επίτευξη των κοινών στόχων και συμφωνιών τους μέσω της CBB(191).

(135) Τα αποτελέσματα της μελέτης "Scenario 2000" παρουσιάστηκαν στη CBB από την Αrthur D. Little στις 22 Νοεμβρίου 1994(192).

(136) Η ομάδα εργασίας συνεδρίασε εκ νέου στις 12 Δεκεμβρίου 1994. Η έκθεση της Αrthur D. Little αποτέλεσε την αφετηρία για τις περαιτέρω συζητήσεις. Η συνεδρίαση εξέτασε τον ρόλο των διαφόρων συντελεστών στην αλυσίδα διανομής, τα κέρδη και τις τιμές καθώς και τις επενδύσεις για τα υλικά προσφορών στα καταστήματα πωλήσεων για επιτόπια κατανάλωση, τα οποία προτάθηκε να βασίζονται στις πωλήσεις μπίρας από βαρέλι(193).

(137) Η ομάδα εργασίας συνεδρίασε στις 17(194) και 31 Ιανουαρίου 1995. Στη συνεδρίαση της 31ης Ιανουαρίου συστάθηκαν ορισμένες υποομάδες για να εξετάσουν έξι πρακτικά θέματα, περιλαμβανομένων(195):

"(...)

4. Επενδύσεις σε υλικά προσφορών (ποτήρια και σουβέρ)

(πρόεδρος: [διευθυντής της Αlken-Maes στον τομέα των πωλήσεων για επιτόπια κατανάλωση])

Στόχος:

- αποφυγή του ανταγωνισμού σε αυτό τον τομέα,

- εναρμόνιση.

5. Διαχείριση των τιμών παράδοσης και εργοστασίου

(πρόεδρος: [γενικός διευθυντής της Αlken-Maes])

Στόχος:

- κατάσταση στις γειτονικές χώρες,

- 'επικαιροποίηση' των εφοδιαστικών επιβαρύνσεων,

- καθορισμός προτύπων για τις μεταφορές.

6. Επενδύσεις στα σημεία πωλήσεων

(πρόεδροι: [διευθυντής μάρκετινγκ της Ιnterbrew για τον τομέα της επιτόπιας κατανάλωσης στο Βέλγιο και διευθυντής της Αlken-Maes για τον τομέα της επιτόπιας κατανάλωσης])

Στόχος:

- πρακτικές συστάσεις,

- προβλήματα και δυνατότητες."

(196).

(138) Στις 25 Ιανουαρίου διανεμήθηκε έγγραφο γενικού περιεχομένου με τίτλο "Προοπτικές" για να συζητηθεί στη συνεδρίαση της 15ης Φεβρουαρίου. Καθορίστηκαν οι ακόλουθοι στόχοι για την ομάδα εργασίας(197):

"Προσδιορισμός του ρόλου κάθε κρίκου στην αλυσίδα διανομής

Καθορισμός πλαισίου ορθής αμοιβής του κάθε εταίρου σε συνάρτηση με την πραγματική του συνεισφορά"

(198).

(139) Αναφορικά με την εργασία της υποομάδας 5, πρόεδρος της οποίας ήταν ο γενικός διευθυντής της Αlken-Maes, απεστάλη ερωτηματολόγιο που αφορούσε τις ρυθμίσεις για τα ζητήματα του εφοδιασμού στις Ιnterbrew, Alken-Maes, Haacht, Palm, Silly και Moortgat στις 16 Φεβρουαρίου 1995, αμέσως μετά την συνεδρίαση της ομάδας εργασίας στις 15 Φεβρουαρίου, η οποία αναφέρεται στην αιτιολογική σκέψη 138(199).

(140) Η υποομάδα 6, αρμόδια για τις επενδύσεις στα σημεία πωλήσεων, συνέχιζε να εξετάζει την εναρμόνιση του επιπέδου των επενδύσεων στον τομέα των πωλήσεων για επιτόπια κατανάλωση, η οποία είχε αρχίσει προηγουμένως από την ομάδα εργασίας για τις διαρθρώσεις των τιμών. Η υποομάδα αυτή χρησιμοποίησε τις υπηρεσίες του συμβούλου Opdebeeck(200).

(141) Στις 30 Μαρτίου 1995 πραγματοποιήθηκε άλλη μία συνεδρίαση της ομάδας εργασίας Vision 2000. Από τις εκθέσεις των υποομάδων προκύπτει ότι τα σχέδια της υποομάδας 4, για τις επενδύσεις στον τομέα της διαφήμισης, άρχισαν να συγκεκριμενοποιούνται και ότι οι εργασίες της υποομάδας 5 αρμόδιας για τις τιμές παράδοσης και εργοστασίου, ανεστάλησαν, για να δοθεί στα μέλη της περίοδος προβληματισμού(201).

(142) Η πρόοδος της ομάδας εργασίας Vision 2000 συζητήθηκε σε συνεδρίαση στις 18 Απριλίου 1995, στην οποία έλαβαν μέρος ο γενικός διευθυντής της Ιnterbrew για το Βέλγιο, ο διευθυντής μάρκετινγκ της εταιρείας του τομέα Ηοreca στο Βέλγιο και ο διευθυντής της για τον τομέα των λιανικών πωλήσεων καθώς και ο γενικός διευθυντής της Αlken-Maes, ο διευθυντής της για τον τομέα Ηοreca και ο διευθυντής της για τον τομέα των λιανικών πωλήσεων(202).

(143) Η ομάδα εργασίας Vision 2000 συνεδρίασε εκ νέου στις 7 Ιουλίου 1995(203). Στη συνεδρίαση αυτή συζητήθηκαν οι συστάσεις της υποομάδας 4, υπεύθυνης για τις επενδύσεις στα διαφημιστικά υλικά, οι οποίες εγκρίθηκαν ομόφωνα. Το βασικό συμπέρασμα ήταν ότι οι ζυθοποιίες όφειλαν να εφαρμόσουν τον κανόνα της επένδυσης 60 BEF ανά εκατόλιτρο. Οι δραστηριότητες της υποομάδας 5, αρμόδιας για τη διαχείριση των τιμών παράδοσης και εργοστασίου, εξακολουθούσαν να είναι σε αναστολή. Η υποομάδα 6, αρμόδια για τις επενδύσεις στα σημεία πώλησης, συμφώνησε ότι έπρεπε να υπάρξει από κοινού ορθολογική οργάνωση των επενδύσεων, αλλά δεν συμφώνησε για τη διαδικασία που έπρεπε να ακολουθηθεί.

(144) Ένα νέο στοιχείο είναι ότι εξετάστηκε επίσης το ζήτημα του περιορισμού της εξωτερικής διαφήμισης. Συστάθηκε χωριστή υποομάδα εργασίας για το θέμα αυτό, με πρόεδρο τον γενικό διευθυντή της Αlken-Maes. Η έκθεση περιέχει την παρατήρηση: "Τα μέτρα που αναφέρονται στο παρόν έγγραφο είναι δυνατό να προβλεφθούν μόνον εφόσον είναι σύμφωνα με τη βελγική και ευρωπαϊκή νομοθεσία"(204).

(145) Τον Ιούλιο του 1995, η Αlken-Maes έλαβε αντίγραφο υπομνήματος που παρουσίαζε τη νέα εμπορική πολιτική της Ιnterbrew, που απεστάλη από τον διευθυντή της Ιnterbrew για τον τομέα των λιανικών πωλήσεων στη CBB(205). Το υπόμνημα εξηγούσε τον ισχύοντα μηχανισμό τιμολογήσεων της Ιnterbrew και τα μειονεκτήματά του και κατέληγε στο συμπέρασμα ότι απαιτούνταν ένα νέο σύστημα τιμολόγησης. Στόχος της πρότασης ήταν να διαμορφωθεί "ανταγωνισμός σε υψηλότερο επίπεδο τιμών". Αναφερόταν επίσης ότι απαραίτητη προϋπόθεση επιτυχίας ήταν να "συμπεριφέρονται με τον ίδιο ακριβώς τρόπο όλοι οι βέλγοι προμηθευτές ζύθου (CBB)".

(146) Σύμφωνα με δήλωση του τότε διευθυντή της Ιnterbrew για τον τομέα των λιανικών πωλήσεων, το αναφερόμενο στην αιτιολογική σκέψη 145 υπόμνημα ήταν της 8ης Δεκεμβρίου 1994 και ότι, μετά από συζήτηση με πελάτες, υποβλήθηκε και στα άλλα μέλη της CBB. Μέσω αυτού του διαύλου απετέλεσε βάση συζητήσεων, ιδίως στις επιτροπές της CBB(206).

(147) Στη συνεδρίαση της αρμόδιας για την πολιτική της αγοράς επιτροπής, στις 9 Ιανουαρίου 1996, τα μέλη της επιβεβαίωσαν ότι η παράδοση του διαφημιστικού υλικού έπρεπε να πραγματοποιείται βάσει του αριθμού εκατολίτρων, χωρίς διάκριση ανάμεσα στον ζύθο pils και στους ειδικούς ζύθους και ότι θα υπήρχε έτοιμη πρόταση στα τέλη Φεβρουαρίου(207). Ο τότε διευθυντής της Ιnterbrew για τον τομέα Ηοreca στο Βέλγιο αναφέρει τα ακόλουθα(208):"Πραγματοποιήθηκε κατανομή ορισμένων μονάδων ανά εκατόλιτρο ή ανά βαρέλι. Αυτό θα συνιστούσε δικαίωμα σε διαφημιστικό υλικό σε αναλογική βάση. Το θέμα αυτό συζητήθηκε επίσης στη CBB."

Το σύστημα αυτό ονομάστηκε σύστημα "κουπονιού διαφημιστικής πίστωσης" (publicitair krediet bon - "PKB").

(148) Η επόμενη συνεδρίαση πραγματοποιήθηκε στις 12 Μαρτίου 1996. Στη συνεδρίαση αυτή προέκυψε ότι η ζυθοποιία Ηaacht δεν επιθυμούσε πλέον να συζητήσει για τις επενδύσεις στα σημεία πωλήσεων ή για τη δημιουργία ενιαίου συστήματος υπολογισμού γι' αυτό το σκοπό. Η συνεδρίαση έκρινε ότι έπρεπε να λειτουργήσει ξανά η ομάδα εργασίας για τις εξωτερικές διαφημίσεις, ενόψει της δυνατότητας να βελτιωθεί η αποτελεσματικότητα(209).

(149) Κατά τη συνεδρίαση της 23ης Μαΐου 1996 εξετάστηκε για άλλη μία φορά η πρόοδος της εργασίας όλων των υποομάδων(210).

(150) Η επιτροπή για την πολιτική της αγοράς της CBB συνεδρίασε εκ νέου στις 9 Σεπτεμβρίου 1996. Στη συνεδρίαση αυτή επανεξετάστηκε η πρόοδος της εργασίας των υποομάδων. Όσον αφορά την υποομάδα για τις επενδύσεις στα σημεία πωλήσεων, διαπιστώθηκε ότι μόνο δύο από τις έξι ζυθοποιίες που ενδιαφέρονταν αρχικά ήταν διατεθειμένες να συνεχίσουν. Δεν είναι γνωστό ποιες ήταν αυτές οι ζυθοποιίες. Βάσει των προηγούμενων περιστατικών, είναι εύλογο να υποθέσουμε ότι οι δύο ζυθοποιίες ήταν η Ιnterbrew και η Αlken-Maes. Τέθηκε το ερώτημα εάν εξακολουθούσε να υπάρχει ενδιαφέρον στην ομάδα εργασίας ή εάν θα έπρεπε να διαλυθεί αυτή η ομάδα. Όσον αφορά την υποομάδα για τις επενδύσεις στο διαφημιστικό υλικό, αναφέρθηκε ότι το σχέδιο είχε ήδη υποβληθεί στο διοικητικό συμβούλιο της CBB και ότι θα μπορούσε να τεθεί σε εφαρμογή το αργότερο ως την 1η Ιανουαρίου 1997. Η αρμόδια για την εξωτερική διαφήμιση υποομάδα ανακοίνωσε ότι θα υπέβαλε συγκεκριμένες προτάσεις στην επόμενη συνεδρίαση(211).

(151) Το διοικητικό συμβούλιο της CBB συνεδρίασε στις 18 Σεπτεμβρίου 1996 και εξέτασε διεξοδικά την πρόοδο της αρμόδιας για την πολιτική της αγοράς επιτροπής(212).

(152) Η αρμόδια για την πολιτική της αγοράς επιτροπή συνεδρίασε στις 14 Νοεμβρίου 1996 και επανεξέτασε την πρόοδο της εργασίας των διαφόρων υποομάδων(213).

(153) Στη συνεδρίαση της επιτροπής, στις 5 Φεβρουαρίου 1997, συζητήθηκαν διάφορα θέματα, μεταξύ των οποίων οι προτάσεις για την εξωτερική διαφήμιση. Στόχος ήταν να επιτευχθεί συμφωνία για κοινά πρότυπα(214).

(154) Στις 13 Μαΐου 1997 πραγματοποιήθηκε η τελευταία συνεδρίαση της επιτροπής για την πολιτική της αγοράς, για την οποία υπάρχουν διαθέσιμα έγγραφα. Στη συνεδρίαση αυτή αναφέρθηκε ότι είχε ληφθεί απόφαση σχετικά με τις επενδύσεις σε διαφημιστικό υλικό, ότι η Αlken-Maes θα έστελνε επιστολή στους ιδιοκτήτες καταστημάτων επιτόπιας κατανάλωσης την 1η Ιουλίου 1997 και ότι θα ακολουθούσαν και οι άλλες ζυθοποιίες. Οι συμμετέχοντες έκριναν ότι δεν ήταν απαραίτητο να εγγραφεί ξανά αυτό το θέμα στην ημερήσια διάταξη.

(155) Όσον αφορά τα ζητήματα που εξετάστηκαν από τις αρμόδιες για τις επενδύσεις στα σημεία πωλήσεων και για την εξωτερική διαφήμιση ομάδες εργασίας, διαπιστώθηκε ότι δεν ήταν δυνατό να υπάρξει ομοφωνία(215).

4.6. Οι συμφωνίες σχετικά με τις πωλήσεις με ιδιωτική ετικέτα(216)

(156) Σύνοψη

Σε αρκετές συνεδριάσεις συζητήθηκε και πραγματοποιήθηκε ανταλλαγή πληροφοριών αναφορικά με την κατάσταση της αγοράς ζύθων που διατίθενται στη βελγική αγορά με ιδιωτική ετικέτα. Κανένα από τα μέρη δεν αρνείται ότι πραγματοποιήθηκαν αυτές οι συνεδριάσεις. Όμως, οι πληροφορίες που έδωσαν είναι αντικρουόμενες. Για το λόγο αυτό, δεν είναι δυνατό να διαπιστωθούν με απόλυτη βεβαιότητα οι λεπτομέρειες. Δεν είναι δυνατό να προσδιοριστεί καν με ακρίβεια πόσες συνεδριάσεις πραγματοποιήθηκαν· είναι όμως βέβαιο ότι έλαβαν χώρα τουλάχιστον οι τέσσερις ακόλουθες συνεδριάσεις(217).

>ΘΕΣΗ ΠΙΝΑΚΑ>

(157) Ο τότε διευθυντής λιανικών πωλήσεων της Ιnterbrew και στη συνέχεια γενικός διευθυντής για το Βέλγιο, ο οποίος ήταν παρών στις συνεδριάσεις, αναφέρει τα ακόλουθα(218):"Υπήρξαν επίσης συνεδριάσεις στις οποίες συμμετείχαν ζυθοποιίες παραγωγής ζύθων που πωλούνται με ιδιωτική ετικέτα. Αυτό πραγματοποιήθηκε με πρωτοβουλία του [γενικός διευθυντής της Ιnterbrew για το Βέλγιο] και του [γενικός διευθυντής της Αlken-Maes]".

"Η πρώτη συνεδρίαση πραγματοποιήθηκε στο Ηοliday Inn στο Diegem, στις 9 Οκτωβρίου 1997, με οδηγία του [γενικός διευθυντής της Ιnterbrew για το Βέλγιο]. (...) Στόχος των συνεδριάσεων ήταν να χαρτογραφηθεί η αγορά ζύθου στο Βέλγιο που πωλείται με το εμπορικό σήμα του διανομέα. Δόθηκαν τα ακόλουθα στοιχεία (παράδειγμα) [ακολουθεί εικονικός πίνακας που περιλαμβάνει τις ακόλουθες στήλες:] προϊόν, ποσότητα, πελάτης, τύπος σύμβασης, ζυθοποιία, τιμή. Δεν είμαι σίγουρος ότι υπήρξε ανταλλαγή των στοιχείων της τελευταίας στήλης, αλλά υπήρχε σαφής πρόθεση. Στόχος ήταν να μην ξεσπάσει πόλεμος τιμών ανάμεσα στις τέσσερις προαναφερθείσες ζυθοποιίες σε περίπτωση νέας πρόσκλησης υποβολής προσφορών. Ο ζυθοποιός που είχε τη σύμβαση θα πρόσφερε την τιμή του, ενώ οι άλλοι θα έκαναν υψηλότερη προσφορά. Επειδή διακόπηκε η συνεννόηση, δεν έγινε καμία διόρθωση, με εξαίρεση το ότι η Ιnterbrew δεν υπέβαλε προσφορά για μια σύμβαση της Αldi. Η αλυσίδα καταστημάτων Αldi είχε σύμβαση με άλλη ζυθοποιία, εξ όσων θυμούμαι την Martens".

"Μετά από αίτημα του [διευθύνων σύμβουλος της Martens], που διαθέτει επίσης ποσότητες στις Κάτω Χώρες, συγκλήθηκε συνεδρίαση στην οποία έλαβαν μέρος οι τέσσερις βελγικές και δύο ολλανδικές ζυθοποιίες, (...) Ο [διευθύνων σύμβουλος της Martens] ήταν προετοιμασμένος να μεταβεί για συνομιλίες στο Βέλγιο μόνον εφόσον συν