ΑΠΟΦΑΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ της 23ης Δεκεμβρίου 1992 όσον αφορά τις ενισχύσεις υπέρ της εγκατάστασης βιομηχανικών επιχειρήσεων στο καντόνιο Modane (Σαβοΐα) έναντι των άρθρων 92 και 94 της συνθήκης ΕΟΚ (Το κείμενο στη γαλλική γλώσσα είναι το μόνο αυθεντικό)

(93/193/ΕΟΚ)Η ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΤΩΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΩΝ ΚΟΙΝΟΤΗΤΩΝ,

Έχοντας υπόψη τη συνθήκη για την ίδρυση της Ευρωπαϊκής Οικονομικής Κοινότητας, και ιδίως το άρθρο 93 παράγραφος 2 πρώτο εδάφιο,

Αφού τάχθηκε στους ενδιαφερόμενους προθεσμία για να υποβάλουν τις παρατηρήσεις τους, σύμφωνα με τις διατάξεις του εν λόγω άρθρου 93, και αφού έλαβε υπόψη της τις παρατηρήσεις αυτές,

Εκτιμώντας ότι:

Ι Συνεπεία της γραπτής ερώτησης (αριθ. 2832/91), που υπέβαλε στην Επιτροπή, στις 11 Νοεμβρίου 1991, ο ευρωβουλευτής κ. Mauro Chiabrando, η Επιτροπή απηύθυνε στη γαλλική κυβέρνηση (1) αίτηση παροχής πληροφοριών ως προς τις ενισχύσεις που είχαν χορηγηθεί από την πλευρά της κατά την εγκατάσταση βιομηχανικών επιχειρήσεων στο καντόνιο Modane (Σαβοΐα).

Επειδή δεν είχε λάβει την απάντηση των γαλλικών αρχών, η Επιτροπή επανέλαβε την αίτησή της με την επιστολή της αριθ. 437 της 5ης Φεβρουαρίου 1992. Κατόπιν αυτού, περιήλθε στην Επιτροπή στις 17 Φεβρουαρίου 1992 επιστολή με την οποία της ζητήθηκε να αναμείνει τη διαβίβαση της απάντησης στο αίτημά της, καθώς και η ουσιαστική απάντηση, με ημερομηνία 9 Απριλίου 1992.

Οι πληροφορίες που χορηγήθηκαν, που ήταν ελλιπείς και υπερβολικά ασαφείς, δεν έδωσαν στην Επιτροπή τη δυνατότητα να εκτιμήσει κατά πόσον οι ενισχύσεις ήταν συμβατές με τα άρθρα 92 και 93 της συνθήκης, με αποτέλεσμα η Επιτροπή να αποφασίσει, στις 14 Απριλίου 1991, να κινήσει τη διαδικασία του άρθρου 93 παράγραφος 2 σε συνάρτηση με τα εν λόγω μέτρα.

Οι γαλλικές αρχές ενημερώθηκαν σχετικά με επιστολή της 28ης Απριλίου 1992, ενώ τα υπόλοιπα κράτη μέλη και οι λοιποί ενδιαφερόμενοι ενημερώθηκαν με δημοσίευση στην Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων (2),

Στο πλαίσιο της διαδικασίας αυτής, οι γαλλικές αρχές απάντησαν, κατ' αρχήν, με την επιστολή τους της 14ης Μαΐου 1992 ενώ, εν συνεχεία, αφού ζήτησαν στις 3 Αυγούστου 1992 να τους δοθεί προθεσμία δύο μηνών προκειμένου να ολοκληρώσουν την απάντησή τους, διαβίβασαν στην Επιτροπή την οριστική τους απάντηση στις 16 Νοεμβρίου 1992.

ΙΙ Στη γραπτή του ερώτηση που είχε απευθύνει στην Επιτροπή ο ευρωβουλευτής κ. Mauro Chiabrando είχε περιγράψει ως εξής τις κατωτέρω διατάξεις, που λογιζόταν ότι εφαρμόζονταν για τις επιχειρήσεις που επρόκειτο να εγκαταστασθούν στο καντόνιο Modane:

1. χορήγηση μείωσης βάσει απόφασης του γενικού συμβουλίου της Σαβοΐας (Conseil General de Savoie), ύψους 25 % του κόστους κατανάλωσης ηλεκτρικού ρεύματος, επί μία πενταετία-

2. φορολογικές απαλλαγές-

3. ενισχύσεις προς υποστήριξη της πρόσληψης και της κατάρτισης του προσωπικού-

4. χρηματοδοτικές ενισχύσεις:

- για την ένταξη των οικοπέδων στις αστικές περιοχές υπό ευνοϊκούς και διαπραγματεύσιμους όρους,

- για την ανέγερση κτιρίων προς εκμίσθωση, παραχώρηση υπό μορφή χρηματοδοτικής μίσθωσης, ή πώληση-

5. επιδοτήσεις από το νομό (departement) και την περιφέρεια προκειμένου να μειωθεί αισθητά το κόστος των κτιρίων.

Στις επιστολές τους της 14ης Μαΐου και της 16ης Νοεμβρίου 1992, οι γαλλικές αρχές υπογράμμισαν εκ νέου, διευκρίνισαν και υποστήριξαν την προγενέστερη θέση τους σε σχέση με τα σημεία 2 έως 5.

Όσον αφορά τη μείωση του κόστους ηλεκτρικού ρεύματος που αναφέρεται στο σημείο 1, οι γαλλικές αρχές διαβίβασαν τη νομική βάση της παρεχόμενης ενίσχυσης και το σχέδιο τροποποίησης της βάσης αυτής, καθώς και συνολικό απολογισμό των μειώσεων που χορηγήθηκαν κατά το παρελθόν, βάσει του προαναφερθέντος καθεστώτος.

Η Επιτροπή ανέλυσε χωριστά τις δύο πτυχές του προαναφερθέντος πλέγματος διατάξεων, ήτοι:

Α. τα σημεία 2 έως 5-

Β. τις μειώσεις των τιμολογίων πώλησης ηλεκτρικού ρεύματος: το νέο σχέδιο διατάγματος και τη λεπτομερή παρουσίαση του "βάρους του παρελθόντος", προχώρησε δηλαδή σε αξιολόγηση της βοήθειας που χορηγήθηκε ήδη στις επιχειρήσεις βάσει του νόμου "για τις ορεινές περιοχές", από την εποχή που ο νόμος αυτός άρχισε να ισχύει στις 31 Μαρτίου 1987.

ΙΙΙ Α Φορολογικές απαλλαγές Πρόκειται για απαλλαγές ή για μειώσεις του φόρου επαγγελματικών και μισθωτών δραστηριοτήτων και των δικαιωμάτων μεταβίβασης, που χορηγούν οι τοπικές αρχές. Οι συναφείς κανόνες και τα ποικιλόμορφα νομοθετικά διατάγματα εφαρμογής είχαν εγκριθεί από την Επιτροπή το 1982, ταυτόχρονα με το καθεστώς των πριμοδοτήσεων χωροταξικής διευθέτησης. Οι απαλλαγές αυτές ενδέχεται να επεκταθούν και πέραν της πενταετίας και αφορούν κατά βάση τις περιπτώσεις σύστασης ή επέκτασης επιχειρήσεων.

Ενισχύσεις για τους σκοπούς της πρόσληψης και κατάρτισης προσωπικού Πρόκειται για ισχύουσες διατάξεις του κοινού δικαίου και ευρύτερης εμβέλειας, που τίθενται σε εφαρμογή σε όλη τη Γαλλία από τους δημόσιους οργανισμούς που είναι επιφορτισμένοι με τη διεκπεραίωση των μέτρων αυτών. Οι εν λόγω παρεμβάσεις δεν απευθύνονται στις επιχειρήσεις αλλά προορίζονται για τους μισθωτούς ή τα άτομα που επιχειρούν να εξεύρουν ορισμένη μορφή απασχόλησης, και δεν συνιστούν επομένως ενισχύσεις κατά την έννοια του άρθρου 92 της συνθήκης ΕΟΚ.

Χρηματοδοτικές ενισχύσεις για την αστική ένταξη οικοπέδων και για την κατασκευή κτιρίων και επιδοτήσεις των τοπικών αρχών με στόχο τη μείωση του σχετικού κόστους Τα εν λόγω μέτρα υλοποιήθηκαν στο καντόνιο Modane αφενός, από το νομό και την περιφέρεια και, αφετέρου, από την Sofirem, μία από τις επιχειρήσεις αναδιάρθρωσης των Charbonnages de France:

- Παρεμβάσεις της Sofirem

Η επιχείρηση αναδιάρθρωσης Sofirem, οι δραστηριότητες της οποίας εγκρίθηκαν από την Επιτροπή στις 31 Μαΐου 1989, παρεμβαίνει χορηγώντας δάνεια με προνομιακούς όρους, αναλαμβάνοντας μερίδια συμμετοχής και παρέχοντας υπηρεσίες συμβούλου κυρίως στις λεκάνες εξόρυξης άνθρακα της Γαλλίας. Στις 27 Σεπτεμβρίου 1990, η Επιτροπή ενέκρινε την επέκταση των δραστηριοτήτων της στο καντόνιο Modane, υπό τους ακόλουθους όρους: παρεμβάσεις που περιορίζονται στις επιχειρήσεις που απασχολούν κατ' ανώτατο όριο 100 άτομα και ο κύκλος εργασιών των οποίων ανέρχεται σε 10 εκατομμύρια Ecu- η χορηγούμενη ενίσχυση δεν επιτρέπεται να υπερβαίνει ακαθάριστη ένταση ύψους 7,5 %- η Sofirem συμμορφώθηκε με τους όρους αυτούς-

- Παρεμβάσεις του νομού και της περιφέρειεας

Οι τοπικές αρχές έχουν τη δυνατότητα να παρέμβουν στο καντόνιο αυτό, στο πλαίσιο του άρθρου 1 του διατάγματος αριθ. 82-809 της 22ας Σεπτεμβρίου 1982, που εγκρίθηκε από την Επιτροπή ταυτόχρονα με το καθεστώς πριμοδοτήσεων χωροταξικής διευθέτησης, το οποίο επιτρέπει στις εν λόγω αρχές να αγοράσουν κτίρια, να ανακαινίσουν αυτά, στη συνέχεια να τα εκχωρήσουν υπό μορφή χρηματοδοτικής μίσθωσης, να τα εκμισθώσουν ή να τα μεταπωλήσουν στην τιμή της αγοράς.

Β Μειώσεις στα τιμολόγια πώλησης ηλεκτρικού ρεύματος Το εν λόγω σύστημα μείωσης είναι απόρροια της εφαρμογής του διατάγματος αριθ. 87-214 της 25ης Μαρτίου 1987 όσον αφορά τα αποθέματα του εγκατεστημένου δυναμικού και της ενέργειας που θεσπίζονται βάσει του άρθρου 10 του νόμου της 16ης Οκτωβρίου 1919, όπως τροποποιήθηκε από το άρθρο 91 του νόμου αριθ. 85-30 της 9ης Ιανουαρίου 1985, σχετικά με την ανάπτυξη και την προστασία των ορεινών περιοχών.

Στο νόμο της 16ης Οκτωβρίου 1919 ως προς την εκμετάλλευση των υδροηλεκτρικών πηγών ενέργειας ορίζεται ότι, κατά την παραχώρηση αδειών στους φορείς εκμετάλλευσης υδροηλεκτρικών μονάδων, ένα τμήμα της διαθέσιμης ισχύος οφείλει να διατίθεται αποκλειστικά στους τοπικούς δήμους και κοινότητες, δεδομένου ότι αποτελεί αποστολή των δημοσίων υπηρεσιών.

Ο νόμος της 9ης Ιανουαρίου 1985, ως προς την ανάπτυξη και την προστασία των ορεινών περιοχών, παρέχει επιπλέον σε ορισμένες επιχειρήσεις τη δυνατότητα να υπαχθούν στο ευεργετικό καθεστώς της μείωσης των τιμολογίων ηλεκτρικού ρεύματος, έπειτα από απόφαση του γενικού συμβουλίου και σύμφωνα με τις λεπτομέρειες που καθορίζονται με διάταγμα.

Τέλος, στο διάταγμα αριθ. 87-214 της 25ης Μαρτίου 1987 διευκρινίζονται τα κριτήρια επιλεξιμότητας των επιχειρήσεων και καθορίζεται η παρεχόμενη έκπτωση σε ποσοστό 25 % της τιμής του ηλεκτρικού ρεύματος.

Σύμφωνα με όσα θεσπίζονται στο εν λόγω διάταγμα, μπορεί να υπαχθούν στις ευεργετικές διατάξεις οι βιομηχανικές ή βιοτεχνικές επιχειρήσεις οι οποίες:

- προβαίνουν σε επενδύσεις με την ευκαιρία της έναρξης δραστηριοτήτων, της εξαγοράς επιχειρήσεων που αντιμετωπίζουν δυσχέρειες, της επέκτασης των δραστηριοτήτων τους ή της πραγματοποίησης εσωτερικών μετατροπών

και

- δεσμεύονται να δημιουργήσουν ή να διατηρήσουν ορισμένες μόνιμες ή εποχιακές θέσεις εργασίας, τουλάχιστον ισάριθμες με τον αριθμό που προσδιορίζει κατά περιοδικά διαστήματα το γενικό συμβούλιο.

Οι περιφέρειες που αφορά το διάταγμα είναι οι "ορεινές ζώνες" που καθορίζονται σε συνάρτηση με το μεγάλο υψόμετρό τους ή/και την έντονη κλίση τους και δεν είναι πλήρως επιλέξιμες να απορροφήσουν ενισχύσεις περιφερειακού χαρακτήρα.

Το πλέγμα διατάξεων, όπως περιγράφεται προηγουμένως, παρουσιάζει το χαρακτήρα των ενισχύσεων για λειτουργικούς σκοπούς: παρά το γεγονός ότι η εν λόγω μορφή ενισχύσεων εγκρίνεται ενίοτε από την Επιτροπή στις περιφέρειες που υπάγονται στις διατάξεις του άρθρου 92 παράγραφος 3 στοιχείο α) της συνθήκης ΕΟΚ, δεν εφαρμόζεται ποτέ σε ζώνες που υπάγονται στις διατάξεις του άρθρου 92 παράγραφος 3 στοιχείο γ) και πολύ περισσότερο μάλιστα σε περιφέρειες που δεν είναι επιλέξιμες να απορροφήσουν ενισχύσεις περιφερειακού χαρακτήρα, γεγονός που ισχύει για το καντόνιο Modane.

Στην επιστολή τους, ωστόσο, της 16ης Νοεμβρίου 1992, οι γαλλικές αρχές υπέβαλαν στην Επιτροπή σχέδιο διατάγματος με το οποίο τροποποιείται το εκτελεστικό διάταγμα εφαρμογής αριθ. 87-214 της 25ης Μαρτίου 1987. Κατ' εφαρμογή του εν λόγω νέου διατάγματος, η παρεχόμενη μείωση τιμολογίου επί της τιμής του ηλεκτρικού ρεύματος δεν μπορούσε να υπερβεί το ποσό των 350 000 γαλλικών φράγκων (50 000 Ecu) ανά επιχείρηση και ανά χρονική περίοδο τριών ετών. Επιπλέον, σύμφωνα με το εν λόγω διάταγμα αποκλείονται από τις διατάξεις αυτές οι επιχειρήσεις που συγκαταλέγονται στον μεταποιητικό τομέα, οι οποίες αποτελούν αντικείμενο ιδιαίτερης κοινοτικής ρύθμισης όσον αφορά κρατικές ενισχύσεις.

Μειώσεις τιμολογίου που ήδη χορηγήθηκαν σε επιχειρήσεις, βάσει των διατάξεων του νόμου για τις ορεινές περιοχές, από την εποχή που ο νόμος άρχισε να ισχύει, στις 31 Μαρτίου 1987 Το ευεργέτημα της εφαρμογής των εν λόγω διατάξεων επεκτάθηκε ώστε να συμπεριλάβει και τις επιχειρήσεις από τις 31 Μαρτίου 1987, ενώ προηγουμένως το ευεργέτημα αυτό ίσχυε μόνο για τις δημόσιες υπηρεσίες και αρχές.

Οι γαλλικές αρχές παρουσίασαν απολογισμό του ποσού των μειώσεων τιμολογίου που χορηγήθηκαν στις επιχειρήσεις κατά τα έτη 1990 και 1991:

/* ΠΙΝΑΚΕΣ: δείτε Ε.Ε. */

IV Λαμβανομένων υπόψη των ανωτέρω, και ιδίως των εκτιμήσεων που εκτίθενται στα σημεία ΙΙΙ.Α και ΙΙΙ.Β, η Επιτροπή είναι της γνώμης ότι:

- η εφαρμογή στο καντόνιο Modane των μέτρων που περιγράφονται στο σημείο ΙΙΙ.Α, δηλαδή οι φορολογικές απαλλαγές, οι ενισχύσεις προς υποστήριξη της πρόσληψης και της κατάρτισης του προσωπικού, καθώς και οι παρεμβάσεις της Sofirem και των δήμων και κοινοτήτων στο πλαίσιο του διατάγματος αριθ. 82-809 δεν συνιστούν στην πραγματικότητα παρά απλή συγκέντρωση ήδη προϋφιστάμενων μέτρων που έχουν εγκριθεί από την Επιτροπή και είναι, ως εκ τούτου, σύμφωνες με την κοινοτική νομοθεσία όσον αφορά τις κρατικές ενισχύσεις,

- οι ισχύουσες διατάξεις σχετικά με τη μείωση του τιμολογίου ηλεκτρικού ρεύματος του "νόμου για τις ορεινές περιοχές" (σημείο ΙΙΙ.Β), όπως τροποποιήθηκε από το σχέδιο διατάγματος που κοινοποιήθηκε στην Επιτροπή στις 16 Νοεμβρίου 1992, ανταποκρίνονται στους "ελάχιστους" όρους που περιγράφονται στην ανακοίνωση της Επιτροπής της 20ής Μαΐου 1992 σχετικά με το πλαίσιο των ενισχύσεων προς τις μικρομεσαίες επιχειρήσεις (3),

- τα ποσά των μειώσεων του τιμολογίου ηλεκτρικού ρεύματος που χορηγήθηκαν στη Σαβοΐα κατά το παρελθόν, βάσει των διατάξεων του νόμου για τις ορεινές περιοχές, είναι ελάχιστα- ανέρχονται στο ποσό των 800 000 γαλλικών φράγκων για εννέα επιχειρήσεις, κατά το 1991. Οι επιχειρήσεις αυτές ευεργετήθηκαν, επομένως, κατά μέσο ποσό που ανέρχεται σε 90 000 γαλλικά φράγκα περίπου για την καθεμία το 1991. Έστω και αν θεωρητικά είναι δυνατόν μια απο τις επιχειρήσεις αυτές να έχει ευεργετηθεί με την μείωση ποσού που υπερβαίνει τα 50 000 Ecu, κατά τη διάρκεια χρονικής περιόδου τριών ετών, είναι απίθανο οι ενισχύσεις που αντιπροσωπεύουν τόσο περιορισμένο ποσό να έχουν κατορθώσει να αλλοιώσουν τις συναλλαγές μεταξύ των κρατών μελών σε βαθμό που αντίκειται στο κοινό συμφέρον.

Κατά συνέπεια, εφόσον το σχέδιο διατάγματος που κοινοποιήθηκε στην Επιτροπή πρόκειται να τεθεί σε εφαρμογή το αργότερο στις 31 Μαρτίου 1993, και οι γαλλικές αρχές θα μεριμνήσουν ούτως ώστε να τηρηθούν οι κοινοτικοί κανόνες που ισχύουν σε θέματα της σώρευσης ενισχύσεων "de minimis" και σώρευσης ενισχύσεων ποικιλόμορφου χαρακτήρα, η Επιτροπή είναι σε θέση να κρίνει ότι το διάταγμα εφαρμογής αριθ. 87-214 όπως τροποποιήθηκε είναι συμβατό με την κοινή αγορά,

ΕΞΕΔΩΣΕ ΤΗΝ ΠΑΡΟΥΣΑ ΑΠΟΦΑΣΗ:

Άρθρο 1

1. Οι φορολογικές απαλλαγές, οι ενισχύσεις για τους σκοπούς της πρόληψης και της κατάρτισης προσωπικού, καθώς και οι παρεμβάσεις της Sofirem και των δήμων και κοινοτήτων, όπως περιγράφονται στο σημείο ΙΙΙ.Α είναι συμβατές με την κοινή αγορά.

2. Το διάταγμα αριθ. 87-214 της 25ης Μαρτίου 1987 σχετικά με τα αποθέματα δυναμικού των υδροηλεκτρικών επιχειρήσεων, που προβλέπονται στο άρθρο 10 του νόμου της 16ης Οκτωβρίου 1919 περί εκμετάλλευσης των υδροηλεκτρικών πηγών ενέργειας, όπως τροποποιήθηκε από το νόμο της 9ης Ιανουαρίου 1985, είναι συμβατό με την κοινή αγορά υπό τους όρους που μνημονεύονται κατωτέρω.

Άρθρο 2

Πριν από την 1η Μαΐου 1993, η Γαλλία θεσπίζει τα αναγκαία μέτρα, ούτως ώστε οι μειώσεις του τιμολογίου ηλεκτρικού ρεύματος να μην υπερβούν το ποσό των 50 000 Ecu ανά επιχείρηση και ανά χρονική περίοδο τριών ετών.

Άρθρο 3

Η Γαλλία μεριμνά ούτως ώστε να τηρούνται οι κοινοτικοί κανόνες που ισχύουν σε θέματα σώρευσης ενισχύσεων "de minimis" και σώρευσης ενισχύσεων ποικιλόμορφου χαρακτήρα.

Άρθρο 4

Οι τομείς που διέπονται από ειδικούς κανόνες σε θέματα κρατικών ενισχύσεων, που έχουν θεσπιστεί βάσει των διατάξεων των συνθηκών της ΕΟΚ και της ΕΚΑΧ, αποκλείονται από την εφαρμογή αυτών των ευεργετικών διατάξεων.

Άρθρο 5

Η Γαλλία ενημερώνει την Επιτροπή, το αργότερο στις 30 Απριλίου 1993, σχετικά με τις διατάξεις εσωτερικού δικαίου που έχει θεσπίσει προκειμένου να συμμορφωθεί με την παρούσα απόφαση.

Άρθρο 6

Η παρούσα απόφαση απευθύνεται στη Γαλλική Δημοκρατία.

Βρυξέλλες, 23 Δεκεμβρίου 1992.

Για την Επιτροπή

Karel VAN MIERT

Μέλος της Επιτροπής

(1) Επιστολή στη Μόνιμη Αντιπροσωπεία αριθ. 4487 της 16ης Δεκεμβρίου 1991.

(2) ΕΕ αριθ. C 149 της 13. 6. 1992, σ. 4.

(3) ΕΕ αριθ. C 213 της 19. 8. 1992, σ. 2.