*****

ΑΠΟΦΑΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ

της 22ας Ιουλίου 1982

περί της ενισχύσεως που σχεδιάζει να χορηγήσει η βελγική κυβέρνηση για την επέκταση της ικανότητας παραγωγής επιχειρήσεως που παρασκευάζει μεταλλικά νερά και λεμονάδες

(Τα κείμενα στη γαλλική και ολλανδική γλώσσα είναι τα μόνα αυθεντικά)

(82/775/ΕΟΚ)

Η ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΤΩΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΩΝ ΚΟΙΝΟΤΗΤΩΝ,

Έχοντας υπόψη:

τη συνθήκη περί ιδρύσεως της Ευρωπαϊκής Οικονομικής Κοινότητας, και ιδίως το άρθρο 93 παράγραφος 2 πρώτο εδάφιο,

Αφού έταξε στους ενδιαφερομένους, σύμφωνα με τις διατάξεις του εν λόγω άρθρου, προθεσμία να υποβάλουν τις παρατηρήσεις τους και έχοντας υπόψη τις παρατηρήσεις αυτές,

Εκτιμώντας:

Ι

ότι ο βελγικός νόμος της 17ης Ιουλίου 1959 και το σχετικό εκτελεστικό βασιλικό διάταγμα της 17ης Αυγούστου 1959 (1) καθιέρωσαν ενισχύσεις για τη βελγική οικονομία που αποσκοπούν ιδίως να διευκολύνουν την πραγματοποίηση επενδύσεων από τις δικαιούχους επιχειρήσεις· ότι οι ενισχύσεις αυτές συνίστανται σε ορισμένες επιδοτήσεις επιτοκίου, σε κρατικές εγγυήσεις και σε απαλλαγή από το φόρο ακίνητης περιουσίας για πέντε το πολύ χρόνια·

ότι, κατά την εξέταση του εν λόγω νόμου, σύμφωνα με τη διαδικασία του άρθρου 93 παράγραφοι 1 και 2 της συνθήκης ΕΟΚ, η Επιτροπή διαπίστωσε ότι ο νόμος αυτός αποτελεί καθεστώς γενικών ενισχύσεων που δεν περιέχει κανένα τομεακό ή περιφερειακό στόχο · ότι οι ενισχύσεις που προβλέπει εφαρμόζονται σε όλες τις επενδύσεις χωρίς διάκριση επιχειρήσεων, περιφερειών ή τομέων· ότι επομένως δεν μπορούσαν να επωφεληθούν από τις παρεκκλίσεις που προβλέπονται στο άρθρο 92 παράγραφος 3 υπό α και γ της συνθήκης ΕΟΚ· ότι, ελλείψει τομεακών ή περιφερειακών προδιαγραφών, η Επιτροπή αδυνατούσε να εκτιμήσει τις επιπτώσεις των γενικών αυτών ενισχύσεων στις ενδοκοινοτικές συναλλαγές και στον ανταγωνισμό και να εκτιμήσει, επομένως, το αν συμβιβάζονται με την κοινή αγορά·

ότι, όσον αφορά αυτόν τον τύπο καθεστώτος γενικών ενισχύσεων, η Επιτροπή συνηθίζει να αποδέχεται τις τελευταίες, εφόσον πληρούται μία από τις δύο ακόλουθες προϋποθέσεις: το ενδιαφερόμενο Κράτος μέλος ενημερώνει την Επιτροπή είτε για το σχέδιο περιφερειακής ή τομεακής εφαρμογής είτε, όταν αυτό δεν της φαίνεται δυνατό, για τις μεμονωμένες και σημαντικές περιπτώσεις εφαρμογής·

ότι, σύμφωνα με την απόφαση 75/397/ΕΟΚ της Επιτροπής (2), η κυβέρνηση του Βασιλείου του Βελγίου πρέπει να ανακοινώνει εκ των προτέρων και εγκαίρως στην Επιτροπή τις μεμονωμένες σημαντικές περιπτώσεις εφαρμογής του προαναφερόμενου νόμου της 17ης Ιουλίου 1959, έτσι ώστε να μπορεί η Επιτροπή να κρίνει αν συμβιβάζονται με την κοινή αγορά·

ΙΙ

ότι, με επιστολή της 13ης Απριλίου και της 30ής Ιουνίου 1981, η βελγική κυβέρνηση ενημέρωσε την Επιτροπή για την πρόθεσή της να εφαρμόσει τις ενισχύσεις που προβλέπονται από τον εν λόγω νόμο για τις επενδύσεις επιχείρησης που παρασκευάζει μεταλλικά νερά και λεμονάδες·

ότι οι επενδύσεις για τις οποίες χορηγείται η ενίσχυση αυτή ανέρχονται σε 806 εκατομμύρια βελγικά φράγκα · ότι συνίστανται κατά κύριο λόγο σε επέκταση των μονάδων παραγωγής, αποθεματοποιήσεως και αποστολής έτσι ώστε να επιτραπεί στην δικαιούχο επιχείρηση να αυξήσει ουσιωδώς, τα επόμενα χρόνια τον κύκλο εργασιών της· ότι η αύξηση αυτή επιτρέπει στην επιχείρηση να δημιουργήσει δέκα νέες θέσεις απασχολήσεως·

ότι η ενίσχυση θα είχε μορφή επιδότησης επιτοκίου και φορολογικών πλεονεκτημάτων και ότι, επομένως, θα ανέρχονται σε καθαρό ισοδύναμο επιδοτήσεως στο 7,5 % περίπου του ποσού της επένδυσης·

ότι ο εν λόγω παρασκευαστής διοχετεύει την παραγωγή του τόσο στο Βέλγιο όσο και στην αγορά των άλλων Κρατών

ΙΙΙ

ότι οι τομείς των μεταλλικών νερών και των λεμονάδων στην Ευρωπαϊκή Κοινότητα χαρακτηρίζονται κατά τη διάρκεια της τελευταίας δεκαετίας από σταθερή αύξηση των παραγόμενων ποσοτήτων· ότι η κατανάλωση των ποτών αυτών αυξήθηκε συνεχώς παρά τις εποχιακές διακυμάνσεις· ότι οι προοπτικές για τους δύο αυτούς τομείς είναι καλές έστω και αν υπάρχει κάποια υπερεπάρκεια παραγωγής στον τομέα των λεμονάδων·

ότι η παραγωγή και η πώληση των ίδιων αυτών προϊόντων στο Βέλγιο σημείωσε, κατά τη διάρκεια της ίδιας περιόδου αναφοράς, εξέλιξη παρόμοια με αυτή που σημειώθηκε εντός της Κοινότητας· ότι η βελγική ιδίως παραγωγή μεταλλικών νερών σημείωσε αύξηση κατά 53 % στη διάρκεια των τελευταίων πέντε χρόνων· ότι, κατά τη διάρκεια της ίδιας περιόδου, οι εξαγωγές προς τα άλλα Κράτη μέλη υπερδιπλασιάστηκαν και ότι μειώθηκαν οι εισαγωγές μεταλλικών νερών προελεύσεως άλλων Κρατών μελών·

ότι η επιχείρηση στην οποία θα χορηγηθούν οι ενισχύσεις που προβλέπονται από το βελγικό νόμο της 17ης Ιουλίου 1959, παράγει το 50 % περίπου των μεταλλικών νερών στο Βέλγιο και κατέχει σημαντικό τμήμα της παραγωγής λεμονάδων· ότι πραγματοποιεί περίπου το 40 % του κύκλου εργασιών της με εξαγωγές προς τα άλλα Κράτη μέλη· ότι μπόρεσε να αυξήσει το συνολικό κύκλο εργασιών της σε 75 % περίπου κατά τα πέντε τελευταία χρόνια και να αυξήσει την ικανότητα παραγωγής της πάνω από 50 % κατά την ίδια περίοδο· ότι σύμφωνα με δημοσιογραφικές πληροφορίες φαίνεται ότι η εν λόγω επιχείρηση σκοπεύει να ελέγξει νέες αγορές σε άλλα Κράτη μέλη, ιδίως μετά την αύξηση της ικανότητας παραγωγής που θα πραγματοποιήσει·

ότι, μετά από ανάλυση των γεγονότων αυτών και έχοντας υπόψη τις συμπληρωματικές πληροφορίες που χορήγησαν οι βελγικές αρχές, η Επιτροπή αποφάσισε να κινήσει, στις 22 Ιουλίου 1981, τη διαδικασία του άρθρου 93 παράγραφος 2 της συνθήκης ΕΟΚ όσον αφορά αυτό το σχέδιο ενισχύσεως, κρίνοντας ειδικότερο ότι δεν είχε αποδειχθεί ότι η δικαιούχος επιχείρηση δεν θα είχε προβεί στη σχεδιαζόμενη επένδυση χωρίς την ενίσχυση που έχει προγραμματιστεί· ότι στα πλαίσια της διαδικασίας αυτής οι βελγικές αρχές προέβαλαν κυρίως ότι η εν λόγω επένδυση περιλαμβάνεται σ' ενα πρόγραμμα σφαιρικής μακροχρόνιας επενδύσεως που χωρίζεται σε δύο φάσεις και εν προκειμένω πρόκειται για τη δεύτερη φάση του προγράμματος αυτού· ότι η Επιτροπή δεν ήταν αντίθετη σε ενίσχυση που είχε χορηγήσει η βελγική κυβέρνηση για την πραγματοποίηση της πρώτης φάσεως το 1979· ότι εξάλλου η επιχείρηση συνιστούσε ένα από τα βασικά πλεονεκτήματα της βιομηχανικής αναδιπλώσεως της περιοχής όπου η επιχείρηση έχει την έδρα της, συμβάλλοντας στην αξιοποίηση των φυσικών πόρων της περιοχής·

ότι στα πλαίσια της διαδικασίας που προβλέπεται από το άρθρο 93 παράγραφος 2 πρώτο εδάφιο της συνθήκης ΕΟΚ, ένα Κράτος μέλος και μία επαγγελματική οργάνωση επιβεβαίωσαν ότι συμμερίζονται τη γνώμη της Επιτροπής·

IV

ότι η ενίσχυση που έχει την πρόθεση να χορηγήσει η βελγική κυβέρνηση σε επιχείρηση που παρασκευάζει μεταλλικά ύδατα και λεμονάδες μπορεί, λόγω της φύσης της, να επηρεάσει τις μεταξύ Κρατών μελών συναλλαγές και να νοθεύσει ή να απειλήσει να νοθεύσει τον ανταγωνισμό, κατά την έννοια του άρθρου 92 παράγραφος 1 της συνθήκης ΕΟΚ, με την ευνοϊκή μεταχείριση της επιχείρησης αυτής·

ότι το άρθρο 92 παράγραφος 1 της συνθήκης ΕΟΚ προβλέπει το καταρχήν ασυμβίβαστο με την κοινή αγορά των ενισχύσεων που πληρούν τα κριτήρια που αναφέρει· ότι οι παρεκκλίσεις από το ασυμβίβαστο αυτό που προβλέπονται στο άρθρο 92 παράγραφος 3 της συνθήκης ΕΟΚ, διευκρινίζουν τους επιδιωκόμενους στόχους προς το συμφέρον της Κοινότητας και όχι μόνο προς το συμφέρον του δικαιούχου της ενίσχυσης· ότι οι παρεκκλίσεις αυτές πρέπει να ερμηνεύονται στενά κατά την εξέταση κάθε προγράμματος ενισχύσεως και ιδίως ότι εφαρμόζονται μόνο στις περιπτώσεις που η Επιτροπή μπορεί να διαπιστώσει ότι χωρίς αυτές η λειτουργία των νόμων της αγοράς δεν θα επέτρεπε, μόνη της, στις δικαιούχους επιχειρήσεις να τηρήσουν στάση που θα συνέτεινε στην υλοποίηση ενός από τους στόχους που προβλέπουν οι παρεκκλίσεις αυτές·

ότι η χορήγηση των εν λόγω παρεκκλίσεων σε ενισχύσεις που δεν συνεπάγονται τέτοια συνεισφορά, θα σήμαινε ότι γίνεται ανεκτό να επηρεάζονται οι μεταξύ των Κρατών μελών συναλλαγές και να νοθεύεται ή να απειλείται να νοθευτεί ο ανταγωνισμός, χωρίς αυτό να δικαιολογείται από το κοινοτικό συμφέρον· ότι μια τέτοια ανοχή θα μπορούσε να προσφέρει αδικαιολόγητα πλεονεκτήματα σε ορισμένες επιχειρήσεις και σε ορισμένα Κράτη μέλη·

ότι, όταν εφαρμόζει τις αρχές που υπενθυμίζονται ανωτέρω, κατά την εξέταση των μεμονωμένων περιπτώσεων που υπάγονται στα καθεστώτα γενικών ενισχύσεων, η Επιτροπή πρέπει να βεβαιώνεται ότι η ενίσχυση αποτελεί, στα πλαίσια των βασικών δραστηριοτήτων της δικαιούχου επιχείρησης, απαραίτητο κίνητρο για την υλοποίηση ενός από τους στόχους που αναφέρονται στο άρθρο 92 παράγραφος 3 της συνθήκης ΕΟΚ· ότι αν δεν συνέβαινε αυτό, η ενίσχυση θα χρησίμευε κυρίως για να αυξηθεί η οικονομική ισχύς της δικαιούχου επιχείρησης·

ότι, στη συγκεκριμένη περίπτωση, δεν φαίνεται να υπάρχει τέτοια συνεισφορά·

ότι η βελγική κυβέρνηση δεν μπόρεσε να δώσει και η Επιτροπή δεν μπόρεσε να επισημάνει καμιά δικαιολογία που να επιτρέπει να αποδειχθεί ότι η εν λόγω ενίσχυση πληροί τις προϋποθέσεις που απαιτούνται ώστε να εφαρμοστεί μια από τις παρεκκλίσεις που προβλέπονται από το άρθρο 92 παράγραφος 3 της συνθήκης ΕΟΚ·

ότι, όσον αφορά τις παρεκκλίσεις που προβλέπονται από το άρθρο 92 παράγραφος 3 υπό α και γ της συνθήκης ΕΟΚ για τις ενισχύσεις που προορίζονται να ευνοήσουν ή να διευκολύνουν την ανάπτυξη ορισμένων περιφερειών, η ζώνη όπου πρόκειται να πραγματοποιηθεί η σχετική επένδυση δεν περιλαμβάνεται στις περιφέρειες, η κοινωνικοοικονομική κατάσταση των οποίων δικαιολογεί τη χορήγηση περιφερειακών ενισχύσεων στο Βέλγιο· ότι δεν είναι δυνατόν να υποστηριχθεί, υπέρ της ενίσχυσης αυτής, ότι θα ευνοήσει ή θα διευκολύνει την ανάπτυξη της περιφέρειας αυτής και ότι, τελικά, δεν είναι αυτός ο πρωταρχικός σκοπός της ενίσχυσης·

ότι, όσον αφορά τις παρεκκλίσεις του άρθρου 92 παράγραφος 3 υπό β της συνθήκης ΕΟΚ, η εν λόγω επένδυση δεν αποτελεί προφανώς σχέδιο κοινού ευρωπαϊκού ενδιαφέροντος ή σχέδιο που να μπορεί να επανορθώσει σοβαρή διαταραχή της βελγικής οικονομίας·

ότι, όσον αφορά την παρέκκλιση του άρθρου 92 παράγραφος 3 υπό γ της συνθήκης ΕΟΚ σχετικά με τις ενισχύσεις για την προώθηση της αναπτύξεως ορισμένων οικονομικών δραστηριοτήτων, εφόσον δεν αλλοιώνουν τους όρους των συναλλαγών κατά τρόπο που θα αντέ κειτο προς το κοινό συμφέρον, η εξεταζόμενη ενίσχυση δεν φαίνεται απαραίτητη για την ανάπτυξη του τομέα ή της επιχείρησης, ενώ μπορεί λόγω της φύσης της να αλλοιώσει τους όρους των συναλλαγών κατά τρόπο που θα αντέκειτο προς το κοινό συμφέρον·

ότι πράγματι, δεδομένης της προβλέψιμης αποδοτικότητας των σχετικών επενδύσεων, η επιχείρηση παρακινείται από το ίδιο το συμφέρον της να πραγματοποιήσει τις σχεδιαζόμενες αυξήσεις της ικανότητας παραγωγής, για να ανταποκριθεί αν μη τι άλλο, στην τάση της ζήτησης·

ότι επίσης η οικονομική κατάσταση της επιχείρησης δεν διαφέρει ουσιαστικά από την κατάσταση των άλλων επιχειρήσεων του τομέα, που δεν δικαιούνται παρόμοιες ενισχύσεις·

ότι στην πραγματικότητα η Επιτροπή δεν ήταν αντίθετη το 1979 με τη χορήγηση ενισχύσεως στην ίδια επιχείρηση, όταν είχε προβεί σε άλλη αύξηση της ικανότητας παραγωγής της· ότι δεν μπορεί κανείς να συναγάγει από αυτό ότι η Επιτροπή έχει την υποχρέωση να επιτρέψει αυτόματα μια νέα ενίσχυση στην ίδια επιχείρηση· ότι στο μεταξύ, η Επιτροπή υπέδειξε στα Κράτη μέλη ότι θα εφάρμοζε τις παρεκκλίσεις ως προς την απαγόρευση ενισχύσεων που προβλέπεται στο άρθρο 92 παράγραφος 1 με μεγαλύτερη αυστηρότητα στο μέλλον· ότι η Επιτροπή έχει δείξει ευρέως, ιδίως στην απόφαση που πήρε για την ενίσχυση που η ολλανδική κυβέρνηση σκόπευε να χορηγήσει για επένδυση που είχε στόχο την αύξηση της ικανότητας παραγωγής ενός παραγωγού τσιγάρων (1), ποια θα ήταν η στάση της απέναντι σε παρόμοιες ενισχύσεις· ότι η απόφαση αυτή επιβεβαιώθηκε από το Ευρωπαϊκό Δικαστήριο στην απόφαση της 17ης Σεπτεμβρίου 1980 (2)· ότι από τότε η Επιτροπή υιοθέτησε μόνιμα την ίδια στάση· ότι η στάση αυτή δικαιολογείται από την οικονομική κατάσταση που ισχύει επί του παρόντος στην Κοινότητα·

ότι, αν ληφθούν υπόψη τα ανωτέρω, το σχέδιο ενισχύσεως της βελγικής κυβερνήσεως δεν πληροί τις προϋποθέσεις που απαιτούνται ώστε να εφαρμοστεί μια από τις παρεκκλίσεις του άρθρου 92 παράγραφος 3 της συνθήκης ΕΟΚ,

ΕΞΕΔΩΣΕ ΤΗΝ ΠΑΡΟΥΣΑ ΑΠΟΦΑΣΗ:

Άρθρο 1

Το Βασίλειο του Βελγίου δεν μπορεί να εκτελέσει το σχέδιο που κοινοποίησε στην Επιτροπή στις 13 Απριλίου 1981, να χορηγήσει δηλαδή το ευεργέτημα ορισμένων από τις ενισχύσεις που προβλέπονται από το νόμο της 17ης Ιουλίου 1959 για την οικονομική επέκταση και τη δημιουργία νέων βιομηχανιών σε επιχείρηση που παρασκευάζει μεταλλικά νερά και λεμονάδες και είναι εγκατεστημένη στην επαρχία της Λιέγης.

Άρθρο 2

Το Βασίλειο του Βελγίου ενημερώνει την Επιτροπή, εντός προθεσμίας δύο μηνών απ1τήν κοινοποίηση της παρούσας απόφασης, σχετικά με τα μέτρα που έλαβε για να συμμορφωθεί προς αυτήν.

Άρθρο 3

Η παρούσα απόφαση απευθύνεται στο Βασίλειο του Βελγίου.

Έγινε στις Βρυξέλλες, στις 22 Ιουλίου 1982.

Για την 'Επιτροπή

Frans ANDRIESSEN

Μέλος της Επιτροπής

(1) Moniteur Belge της 29. 8. 1959.

(2) ΕΕ αριθ. L 177 της 8. 7. 1975, σ. 13.

(1) ΕΕ αριθ. L 217 της 25. 8. 1979, σ. 17.

(2) Υπόθεση 730/79, απόφαση της 17. 9. 1980, Συλλογή της Νομολογίας του Δικαστηρίου 1980-7, σ. 2671.