Απόφαση της Επιτροπής

της 30ής Μαΐου 2000

για τα μέτρα ενίσχυσης που έθεσαν σε εφαρμογή οι ιρλανδικές αρχές για την στήριξη των κτηνοτρόφων των οποίων η παραγωγή υπέστη ζημία λόγω των δυσμενών καιρικών συνθηκών που επικράτησαν το καλοκαίρι και το φθινόπωρο του 1998

[κοινοποιηθείσα υπό τον αριθμό Ε(2000) 1604]

(Το κείμενο στην αγγλική γλώσσα είναι το μόνο αυθεντικό)

(Κείμενο που παρουσιάζει ενδιαφέρον για τον ΕΟΧ)

(2000/760/ΕΚ)

Η ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΤΩΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΩΝ ΚΟΙΝΟΤΗΤΩΝ,

Έχοντας υπόψη:

τη συνθήκη για την ίδρυση της Ευρωπαϊκής Κοινότητας, και ειδικότερα το άρθρο 88 παράγραφος 2,

τον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 2467/98 του Συμβουλίου, της 3ης Νοεμβρίου 1998, για την κοινή οργάνωση της αγοράς στον τομέα του προβείου και του αιγείου κρέατος(1), και ιδίως το άρθρο 22,

Αφού κάλεσε τα ενδιαφερόμενα μέρη να υποβάλουν τις παρατηρήσεις τους σύμφωνα με την ανωτέρω διάταξη(2),

Εκτιμώντας τα ακόλουθα:

I. ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑ

(1) Στις 2 Δεκεβρίου 1998, η Ιρλανδία, σύμφωνα με την παράγραφο 3 του άρθρου 88 της συνθήκης, κοινοποίησε στην Επιτροπή ένα μέτρο ενίσχυσης (συμπληρωματικό μέτρο για τις προβατίνες), σε απάντηση της επιστολής της τελευταίας, της 26ης Νοεμβρίου 1998, με την οποία η Επιτροπή ζητούσε πληροφορίες για ένα πρόγραμμα την ύπαρξη του οποίου είχε πληροφορηθεί μέσω δημόσιας πληροφόρησης. Η ενίσχυση καταχωρίστηκε την 9η Δεκεμβρίου 1998 με αριθμό κρατικής ενίσχυσης Ν 678/98.

(2) Με τις επιστολές της 12ης Φεβρουαρίου και της 14ης Απριλίου 1999, οι ιρλανδικές αρχές υπέβαλαν συμπληρωματικές πληροφορίες σχετικά με το εν λόγω πρόγραμμα ενισχύσεων. Στην επιστολή τους της 12ης Φεβρουαρίου 1999 επιβεβαίωσαν ότι το μέτρο είχε τεθεί σε εφαρμογή πριν η Επιτροπή υποβάλει τις παρατηρήσεις της όπως προβλέπεται από την παράγραφο 3 του άρθρου 88 της συνθήκης. Κατόπιν αυτού, η ενίσχυση μεταφέρθηκε στον κατάλογο των μη κοινοποιημένων ενισχύσεων ως ΝΝ 23/99.

(3) Με επιστολή της 11ης Φεβρουαρίου 1999, που καταχωρίστηκε την 18η Φεβρουαρίου 1999, οι ιρλανδικές αρχές κοινοποίησαν ακόμη ένα πρόγραμμα ενισχύσεων υπό τον τίτλο "αρωγή για τις απώλειες χειμερινής χορτονομής" (Φεβρουάριος 1999), σύμφωνα με την παράγραφο 3 του άρθρου 88 της συνθήκης. Πρόσθετες πληροφορίες υποβλήθηκαν με την επιστολή της 29ης Απριλίου 1999, που καταχωρίστηκε την 3η Μαΐου 1999 και στην οποία οι ιρλανδικές αρχές επιβεβαίωσαν ότι η ενίσχυση είχε τεθεί σε εφαρμογή. Κατόπιν αντού, η ενίσχυση μεταφέρθηκε στον κατάλογο των μη κοινοποιημένων ενισχύσεων ως ΝΝ 79/99.

(4) Εν όψει του γεγονότος ότι και τα δύο μέτρα στόχευαν στην ενίσχυση των ιρλανδών κτηνοτρόφων που υπέστησαν ζημίες λόγω των δυσμενών καιρικών συνθηκών που επικράτησαν το καλοκαίρι και το φθινόπωρο του 1998 και καθώς προκύπτει ότι ορισμένοι παραγωγοί μπορούσαν να επωφεληθούν και από τα δύο μέτρα, η Επιτροπή θεώρησε ότι οι δύο φάκελοι έπρεπε να εξετασθούν από κοινού, στο πλαίσιο μιας ενιαίας διαδικασίας. Με επιστολή της 30ής Ιουλίου 1999, η Επιτροπή πληροφόρησε την Ιρλανδία ότι είχε αποφασίσει να μην προβάλει αντιρρήσεις κατά της συμπληρωματικής ενίσχυσης χειμερινής χορτονομής που αποτελεί το πρώτο υπομέτρο του "συμπληρωματικού μέτρου για τις προβατίνες" (ΝΝ 23/99) και κατά των συμπληρωματικών πληρωμών σε ορισμένους δικαιούχους οι οποίες διενεργήθηκαν βάσει της ενίσχυσης Ν 605/98 και οι οποίες αποτελούν το δεύτερο υπομέτρο του προγράμματος αρωγής για τις απώλειες χειμερινής χορτονομής (ενίσχυση ΝΝ 79/99).

(5) Με την ίδια ωστόσο επιστολή, οι ιρλανδικές αρχές πληροφορήθηκαν την απόφαση της Επιτροπής να κινήσει την επίσημη διαδικασία εξέτασης, βάσει της παραγράφου 2 του άρθρου 88 της συνθήκης όσον αφορά στο δεύτερο υπομέτρο (πριμοδότηση για τις προβατίνες) του συμπληρωματικού μέτρου για τις προβατίνες (ΝΝ 23/99) και στο πρώτο (νέοι δικαιούχοι) και το τρίτο υπομέτρο (ειδικό ταμείο για την αντιμετώπιση εκτάκτων ελλείψεων χορτονομής) του προγράμματος αρωγής για τις απώλειες χειμερινής χορτονομής. Η διαδικασία κάλυπτε επίσης ορισμένους από τους δικαιούχους ενίσχυσης βάσει του δεύτερου υπομέτρου (συμπληρωματικές πληρωμές σε δικαιούχους βάσει της ενίσχυσης Ν 605/98), στο βαθμό που αυτό αφορά στους μικρής κλίμακας εκτροφείς θηλαζουσών και γαλακτοφόρων αγελάδων (ΝΝ 79/99).

(6) Η απόφαση εκκίνησης της διαδικασίας δημοσιεύθηκε στην Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων(3). Η Επιτροπή κάλεσε τις ενδιαφερόμενες πλευρές να υποβάλουν τις παρατηρήσεις τους.

(7) Οι ιρλανδικές αρχές υπέβαλαν τις παρατηρήσεις τους επί των ερωτημάτων που έθεσε η Επιτροπή στην επιστολή τους της 3ης Σεπτεμβρίου 1999, που καταχωρίστηκε στις 6 Σεπτεμβρίου 1999.

(8) Στις 20 και στι 27 Σεπτεμβρίου 1999 πραγματοποιήθηκαν διμερείς συναντήσεις μεταξύ των ιρλανδικών αρχών και των εκπροσώπων της Επιτροπής.

(9) Με τις επιστολές της 13ης Οκτωβρίου 1999 (που καταχωρίστηκε στις 14 Οκτωβρίου 1999) και της 3ης Ιανουαρίου 2000 (που καταχωρίστηκε στις 6 Ιανουαρίου 2000) υποβλήθηκαν περαιτέρω συμπληρωματικές πληροφορίες σχετικά με το ειδικό ταμείο για τις ελλείψεις χορτονομής και με την πριμοδότηση για τις προβατίνες αντίστοιχα.

II. ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ

ΝΝ 23/99 - ΣΥΜΠΛΗΡΩΜΑΤΙΚΟ ΜΕΤΡΟ ΓΙΑ ΤΙΣ ΠΡΟΒΑΤΙΝΕΣ

(10) Η κοινοποιηθείσα ενίσχυση αποτελούνταν από δύο διαφορετικά μέτρα στον τομέα του προβείου κρέατος, τη συμπληρωματική ενίσχυση χειμερινής χορτονομής και την πριμοδότηση για τις προβατίνες. Καθώς η συμπληρωματική ενίσχυση χειμερινής χορτονομής έχει ήδη εγκριθεί από την Επιτροπή, τόσο η περιγραφή όσο και η αξιολόγηση εξετάζουν μόνο την πριμοδότηση για τις προβατίνες.

(11) Στην κοινοποίησή τους, οι ιρλανδικές αρχές εξήγησαν τους οικονομικούς λόγους που οδήγησαν στην απόφαση να εισαγάγουν ένα πρόγραμμα ελέγχου του πληθυσμού των προβατίνων, οι οποίες, σε άλλη περίπτωση, δεν θα είχαν εμπορική αξία επαρκή για να πωληθούν σε σφαγείς.

(12) Κατά τη διάρκεια του φθινοπώρου του 1998, η διαθεσιμότητα χοιρινού και βοείου κρέατος και πουλερικών σε ανταγωνιστικές τιμές συμπίεσε την αγορά αρνίσιου κρέατος σε πολλές από τις κύριες ευρωπαϊκές αγορές. Οι επιπτώσεις ήταν ιδιαίτερα εμφανείς στην Ιρλανδία λόγω του βαθμού εξάρτησής της από τις εξαγωγές, καθώς μέχρι και 75 % της παραγωγής εξάγεται. Κατά το 1998 συνολικά, η μέση τιμή του αρνίσιου κρέατος στην Ιρλανδία ήταν κατά 19 % χαμηλότερη της αντίστοιχης τιμής του προηγούμενου έτους.

(13) Η κατάσταση έφτασε σε κρίσιμο σημείο στα μέσα του φθινοπώρου, όταν οι μονάδες επεξεργασίας αρνίσιου κρέατος σταμάτησαν να δέχονται αποσυρθείσες από την παραγωγή προβατίνες ή μικρόσωμα ορεινά πρόβατα, ακόμη και από τους κτηνοτρόφους προμηθευτές της περιοχής τους. Επιπλέον, κατά την περίοδο βλάστησης του 1998, ο ιδιαίτερα υγρός καιρός και η κάτω του μέσου όρου ηλιοφάνεια, προκάλεσε δυσχέρειες στην εξοικονόμηση κατάλληλης χειμερινής τροφής για τα ζώα. Η κατάσταση ήταν οξυμένη σε ορισμένες περιοχές, ιδίως σε εκείνες με τυρφώδες και αργιλώδες έδαφος, οι συνθήκες δε ήταν τόσο δυσμενείς ώστε ένα μεγάλο ποσοστό χειμερινής χορτονομής δεν κατέστη δυνατό να συγκομισθεί λόγω των συνθηκών του εδάφους.

(14) Οι κτηνοτρόφοι που χρησιμοποιούν κοινοτικούς βοσκότοπους, όπου δεν υπάρχει ιδιοκτήτης ο οποίος να λαμβάνει μέτρα πμοστασίας των ευπαθών βοσκότοπων, θεωρήθηκε πως διέτρεχαν κίνδυνο στην περίπτωση έλλειψης χορτονομής. Η κατάσταση των προβάτων στους εν λόγω βοσκότοπους διαγραφόταν ιδιαίτερα ανησυχητική. Οι παραγωγοί που διέθεταν προβατίνες αποσυρθείσες από την παραγωγή, τις οποίες δέχονταν τα σφαγεία, δεν είχαν άλλη επιλογή παρά να επιστρέψουν τα ζώα αυτά σε ένα ήδη ευπαθές περιβάλλον, όπου η ποσότητα βοσκής δεν επαρκούσε για την κάλυψη των αναγκών. Το πρόγραμμα περιορίστηκε κατά συνέπεια στους κτηνοτρόφους ορεινών προβάτων στις καθορισμένες περιοχές, δηλαδή στους κοινοτικούς ορεινούς βοσκότοπους έξι δυτικών κομητειών της Ιρλανδίας(4). Η συνολική δαπάνη του προγράμματος ανήλθε στο ποσό του 1 εκατομμυρίου ιρλανδικών λιρών (1,27 εκατομμύρια ευρώ).

(15) Το πρόγραμμα παρείχε ευκολίες σφαγής για την απομάκρυνση περίπου 100000 αποσυρθεισών ορεινών προβατίνων από τους ορεινούς κοινοτικούς βοσκότοπους έξι δυτικών κομητειών της Ιρλανδίας. Το Υπουργείο Γεωργίας και Τροφίμων κατέβαλε ενισχύσεις σε μονάδες σφαγής προβάτων για την παροχή ευκολιών σφαγής στην περίπτωση δύο κατηγοριών προβατίνων οι οποίες δεν θα είχαν εμπορική αξία που να καλύπτει τις δαπάνες που συνεπάγεται η σφαγή, η μεταφορά και η αποθήκευσή τους. Αρωγή παρεσχέθη μόνο για την απόσυρση προβατίνων πον πραγματοποιήθηκε μεταξύ του Νοεμβρίου και του Δεκεμβρίου του 1998 και στην οποία συμμετείχαν περίπου 12 σφαγεία. Ήταν στην διακριτική ευχέρεια της διοίκησης του σφαγείου η απόφαση για τη συμμετοχή στο πρόγραμμα. Η ενίσχυση ανερχόταν στο ποσό των

- 10 ιρλανδικών λιρών (12,7 ευρώ) στην περίπτωση απορριφθέντων ζώων τα οποία δεν θα είχαν καμία εμπορική αξία

- 3 ιρλανδικών λιρών (3,8 ευρώ) στην περίπτωση προβατίνων κατάλληλων για αποστέωση ("προβατίνες προς αποστέωση") οι οποίες θα είχαν περιορισμένη αξία για τα σφαγεία όσον αφορά στο κρέας που θα απέδιδαν.

(16) Ο αριθμός των προβατίνων που απέσυρε κάθε παραγωγός έφτανε το 30 % της ατομικής ποσόστωσης προβατίνων κάθε παραγωγού. Οι παραγωγοί είχαν το δικαίωμα να επιλέξουν τις προς απόσυρση προβατίνες από το ποίμνιό τους.

(17) Σύμφωνα με την επιστολή της 14ης Απριλίου 1999 των ιρλανδικών αρχών, η ενίσχυση των 3 ιρλανδικών λιρών ανά ζώο παρείχε τη δυνατότητα στα σφαγεία να αποσύρουν 35300 "προς αποστέωση προβατίνες". Το ποσό αυτό κάλυψε το κόστος απόσυρσης των μαλακών παραπροϊόντων και των κεφαλών, ως ειδικού υλικού κινδύνου, σε μια εγκεκριμένη μονάδα αξιοποίησης καταλοίπων ζωικής προέλευσης, καθώς και τη δαπάνη απόσυρσης των δερμάτων. Τις εν λόγω δαπάνες φέρει συνήθως το σφαγείο το οποίο στην πραγματικότητα τις μεταβιβάζει στον παραγωγό μέσω μιας ενσωματωμένης μείωσης στην τιμή του αρνίσιου κρέατος. Στην περίπτωση των εν λόγω ζώων, η πληρωμή αποτέλεσε αντικείμενο διαπραγμάτευσης μεταξύ του παραγωγού και του σφαγείου και, σύμφωνα με τις ιρλανδικές αρχές, καταβλήθηκαν συμβολικά μόνο ποσά.

(18) Το κρέας των ζώων που αγοράστηκαν από τα σφαγεία στο πλαίσιο της εν λόγω ρύθμισης πωλήθηκε για κατανάλωση από τον άνθρωπο, υποκείμενο στους συνήθεις όρους υγιεινής, υγείας και ασφάλειας οι οποίοι ισχύουν για κάθε είδος κρέατος που επεξεργάζονται οι εν λόγω μονάδες. Η κύρια εμπορική διέξοδος για το κρέας των προς αποστέωση προβατίνων είναι η προμήθεια του τομέα της τροφοδοσίας. Το κρέας αυτό είναι κατάλληλο για την παρασκευή μπιφτεκιών, κεμπάπ, εθνικών φαγητών κ.λπ. Η απόδοση σε κρέας στην περίπτωση αυτή ήταν περίπου 150 τόνοι συνολικά, οι οποίοι διοχετεύθηκαν στην αγορά μέσω του εγχώριου τομέα παροχής υπηρεσιών τροφοδοσίας το Δεκέμβριο του 1998.

(19) Η ενίσχυση που καταβλήθηκε στα εργοστάσια αναμενόταν να καλύψει τις δαπάνες σφαγής, κατεργασίας, μεταφοράς και αποθήκευσης του ζώου. Καθώς τα εν λόγω ζώα ήταν μεγαλύτερα του ενός έτους, η δαπάνη της απόσυρσης του ειδικού υλικού κινδύνου ήταν αυξημένη. Στην περίπτωση των σφαγίων που έπρεπε να αποσυρθούν πλήρως, προκειμένου να ελαχιστοποιηθεί ο κίνδυνος για την ανθρώπινη τροφική αλυσίδα, δόθηκε στα εργοστάσια οδηγία να αποσύρουν ολόκληρο το σφάγιο ως ειδικό υλικό κινδύνου. Το τέλος που συμφωνήθηκε από το Υπουργείο στόχευε στην κάλυψη του συνόλου της δαπάνης για την απόρριψη των προβατίνων. Στην περίπτωση, όμως, της δεύτερης κατηγορίας, των προς αποστέωση προβατίνων, το τέλος που κατέβαλε το Υπουργείο αντιπροσώπευε μόνο μια συνεισφορά στις σχετικές δαπάνες. Το υπόλοιπο όσον αφορά στην αξία του κρέατος του σφαγίου το κατέβαλε ο παραγωγός.

(20) Μετά την εξέταση των στοιχείων που παρασχέθηκαν, δημιουργήθηκαν αμφιβολίες στην Επιτροπή σχετικά με τη δυνατότητα ή μη εφαρμογής στην παρούσα περίπτωση του στοιχείου β της παραγράφου 2 του άρθρου 87 της συνθήκης, βάσει του οποίου τα κράτη μέλη δύνανται να χορηγούν ενισχύσεις για την επανόρθωση ζημιών που προκαλούνται από έκτακτα γεγονότα. Απεναντίας, το μέτρο φαινόταν να καταπολεμά τα προβλήματα που οφειλόταν στην οικονομική ύφεση του τομέα αντί να αποτελεί την αρμόζουσα αντίδραση στο πρόβλημα της έλλειψης χειμερινής χορτονομής που προκάλεσαν οι εξαιρετικά δυσμενείς καιρικές συνθήκες.

(21) Επιπλέον, παρέχοντας τη δυνατότητα πώλησης του κρέατος των "προς αποστέωση προβατίνων" για κατανάλωση από τον άνθρωπο, και επομένως τη δυνατότητα ανταγωνισμού του στην αγορά με τα άλλα είδη κρέατος, οι δαπάνες σφαγής του οποίου δεν είχαν επιδοτηθεί, φαίνεται ότι οι ιρλανδικές αρχές παρέβησαν την υποχρέωση να λάβουν τα αναγκαία μέτρα για την ελαχιστοποίηση των επιπτώσεων τον μέτρου στον ανταγωνισμό.

(22) Τέλος, η Επιτροπή εξέφρασε αμφιβολίες σχετικά με τη συμβατότητα του μέτρου ενίσχυσης "πριμοδότηση για τις προβατίνες" με την κοινή οργάνωση αγοράς για το πρόβειο κρέας. Το μέτρο θα μπορούσε να αποτελέσει έναν εναλλακτικό μηχανισμό επέμβασης ικανό να παρακωλύσει την εφαρμογή των διατάξεων για την κοινή οργάνωση αγοράς. Σε περίπτωση επιβεβαίωσης των εν λόγω αμφιβολιών, η ενίσχυση θα μπορούσε να θεωρηθεί αντίθετη προς τη συνθήκη.

ΝΝ 79/99 - ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΑΡΩΓΗΣ ΓΙΑ ΤΙΣ ΑΠΩΛΕΙΕΣ ΧΕΙΜΕΡΙΝΗΣ ΧΟΡΤΟΝΟΜΗΣ

(23) Το εν λόγω πρόγραμμα προέβλεπε τρία υπομέτρα τα οποία απενθύνονταν σε διαφορετικές ομάδες δικαιούχων. Μέχρι στιγμής, η Επιτροπή έχει εγκρίνει μόνο το δεύτερο υπομέτρο, το οποίο προβλέπει συμπληρωματικές πληρωμές σε δικαιούχους της κρατικής ενίσχυσης Ν 605/98, στο βαθμό που αφορά στην ενίσχυση εκτροφέων προβάτων που ωφελούνται από το εν λόγω υπομέτρο. Η διαδικασία είχε ξεκινήσει όσον αφορά στο υπομέτρο 1 (νέοι δικαιούχοι), στο υπομέτρο 3 (ειδικό ταμείο για την αντιμετώπιση εκτάκτων ελλείψεων χορτονομής) και σε μέρος των δικαιούχων του υπομέτρου 2 (συμπληρωματικές πληρωμές). Ο προϋπολογισμός των υπομέτρων 1 και 2 ανερχόταν σε 25,4 εκατομμύρια ευρώ, ενώ για το υπομέτρο 3 προβλέπονταν 635000 ευρώ.

Νέοι δικαιούχοι

(24) Η ενίσχυση υπό αυτό τον τίτλο επέκτεινε τον κύκλο των δικαιούχων της ενίσχυσης Ν 605/98 στους κτηνοτρόφους που υπέστησαν απώλειες χειμερινής χορτονομής, δεν έλαβαν όμως ενίσχυση βάσει της κρατικής ενίσχυσης Ν 605/98 καθώς δεν ήταν εγκατεστημένοι σε εκείνες τις μειονεκτικές περιοχές οι οποίες προσδιορίσθηκαν βάσει της έρευνας του Σεπτεμβρίου του 1998 που διεξήγαγε η συμβουλευτική υπηρεσία έρευνας και κατάρτισης αγροτών (Teagasc) ως οι περιοχές που επλήγησαν περισσότερο. Στην κοινοποίηση του προγράμματος της ενίσχυσης Ν 605/98, οι ιρλανδικές αρχές είχαν θεωρήσει ότι παρόλο που όλες οι εκμεταλλεύσεις στις μειονεκτικές περιοχές υπέστησαν ζημίες λόγω του υγρού καιρού, οι κτηνοτρόφοι των περιοχών που δεν θεωρείται ότι "υπέστησαν σοβαρά πλήγματα" θα πρέπει να είναι σε θέση να αντιμετωπίσουν καλύτερα τις απώλειες. Εντούτοις, μια περαιτέρω έκθεση της Teagasc που εκπονήθηκε τον Ιανουάριο του 1999 έδειξε ότι η κατάσταση στις μειονεκτικές περιοχές είχε επιδεινωθεί σημαντικά. Για το λόγο αυτό, οι ιρλανδικές αρχές αποφάσισαν να διαθέσουν ενισχύσεις και στους παραγωγούς που είναι εγκατεστημένοι στις περιοχές εκείνες οι οποίες είχε θεωρηθεί αρχικά ότι δεν είχαν πληγεί σημαντικά.

(25) Τα ποσά που καταβλήθηκαν ήταν τα ίδια με εκείνα της ενίσχυσης Ν 605/98. Για τους εκτροφείς προβάτων με ορεινές προβατίνες τα ποσά καθορίσθηκαν στα 5,08 ευρώ (4 ιρλανδικές λίρες) ανά προβατίνα ή ανά πρόβατο ενός έτους έως και για 75 ζώα· για τους εκτροφείς θηλαζουσών αγελάδων στα 50,79 ευρώ (40 ιρλανδικές λίρες) ανά θηλάζουσα αγελάδα, μέχρι του ανώτατου ποσού των 380 ευρώ (300 ιρλανδικές λίρες) που αντιστοιχεί σε 7,5 αγελάδες· και για τους γαλακτοκτηνοτρόφους μικρής κλίμακας, (ποσόστωση γάλακτος μικρότερη των 35000 γαλονιών) στα 38,01 ευρώ (30 ιρλανδικές λίρες) ανά 1000 γαλόνια γάλακτος έως και για 10000 γαλόνια. Περισσότεροι από 40000 κτηνοτρόφοι ενέπιπταν στην εν λόγω κατηγορία.

(26) Σε σχέση με αυτό το μέτρο κινήθηκε η επίσημη διαδικασία εξέτασης καθώς η Επιτροπή εξέφρασε αμφιβολίες σχετικά με τη χρήση εκτατικών συστημάτων εκμετάλλευσης από όλους τους λήπτες βοήθειας βάσει του εν λόγω μέτρου. Στο πλαίσιο της εντατικής καλλιέργειας οι κτηνοτρόφοι θα μπορούσαν να έχουν στηριχθεί σε μεγάλο βαθμό στην αγορά συμπληρωματικών χορτονομών και ζωοτροφών και να έχουν κατά συνέπεια υποστεί μικρότερες ζημίες από τα ελλείμματα που προκλήθηκαν στην παραγωγή χειμερινής χορτονομής λόγω των δυσμενών καιρικών συνθηκών.

Συμπληρωματικές πληρωμές σε δικαιούχους βάσει της ενίσχυσης Ν 605/98

(27) Σε αναγνώριση του γεγονότος ότι οι κτηνοτρόφοι που είχαν ήδη λάβει ενίσχυση βάσει της ενίσχυσης Ν 605/98 ήταν εγκατεστημένοι στις περισσότερο πληγείσες περιοχές, τους καταβλήθηκε συμπληρωματική πληρωμή ποσοστού 50 %. Η Επιθεώρηση Γεωργίας του Υπουργείου, σε συνεργασία με τους τοπικούς αξιωματούχους της Teagasc, συνέταξε κατάλογο με τις περιοχές που επλήγησαν περισσότερο ανά εκλογική περιφέρεια. Στην κατηγορία αυτή ενέπιπταν 45000 κτηνοτρόφοι.

(28) Ακολουθεί κατάλογος των συμπληρωματικών πριμοδοτήσεων και των συνολικών πριμοδοτήσεων που προκύπτουν:

- για τους εκτροφείς προβάτων με ορεινές προβατίνες, 2,5 ευρώ ανά προβατίνα ή ανά πρόβατο ενός έτους έως και για 75 ζώα, δηλαδή συνολική ενίσχυση ύψους 7,5 ευρώ ανά ζώο,

- για τους εκτροφείς θηλαζουσών αγελάδων, 25,4 ευρώ ανά θηλάζουσα αγελάδα έως και για 7,5 αγελάδες, δηλαδή συνολική ενίσχυση 76,19 ευρώ ανά ζώο,

- για τους γαλακτοκτηνοτρόφους μικρής κλίμακας, 19 ευρώ ανά 1000 γαλόνια έως για 10000 γαλόνια, δηλαδή συνολική ενίσχυση 57 ευρώ ανά 1000 γαλόνια.

(29) Από την αρχική της αξιολόγηση η Επιτροπή κατέληξε στο συμπέρασμα ότι δεν υπήρχε κίνδυνος υπεραποζημίωσης όσον αφορά στους εκτροφείς προβάτων, καθώς οι πρόσθετες δαπάνες των ενδιαφερομένων παραγωγών για την αγορά συμπληρωματικής χορτονομής για τη συντήρηση των προβάτων και των προβάτων ενός έτους κατά τη διάρκεια του χειμώνα προσδιορίστηκε ότι ανέρχονται στο ποσό των 29,20 ευρώ (23 ιρλανδικές λίρες) ανά προβατίνα, ποσό που πρέπει να συγκριθεί με το συνολικό ποσό της πριμοδότησης που ανέρχεται στα 20,32 ευρώ (4 + 10 + 2 ιρλανδικές λίρες).

(30) Οι εκτροφείς θηλαζουσών αγελάδων αποτελούν την κύρια ομάδα δικαιούχων καθώς ποσοστό 80 % της ενίσχυσης αναμένεται να καταβληθεί σε αυτούς. Καθώς οι δαπάνες ζωοτροφής ανά αγελάδα κατά τη διάρκεια του χειμώνα στην Ιρλανδία ανέρχονταν σε 152 ευρώ, μια συνολική ενίσχυση 76 ευρώ αντιστοιχεί σε ποσοστό 50 % της δαπάνης. Δεδομένου ότι οι εκτροφείς θηλαζουσών αγελάδων δεν αγοράζουν υπό κανονικές συνθήκες συμπληρωματική χορτονομή -γεγονός που επιβεβαιώθηκε σε επιστολή των ιρλανδικών αρχών της 29ης Οκτωβρίου 1998 σχετικά με την κρατική ενίσχυση Ν 605/98- θα πρέπει να έχουν υποστεί απώλειες χειμερινής χορτονομής ποσοστού άνω του 50 % προκειμένου να αποκλεισθεί η πιθανότητα υπεραποζημίωσης.

(31) Σύμφωνα με τις ιρλανδικές αρχές (σημείο 3 της επιστολής της 29ης Απριλίου 1999) οι πραγματικές απώλειες χειμερινής χορτονομής υπερέβαιναν κατά πολύ τις αρχικές εκτιμήσεις των ερευνών της Teagasc του Σεπτεμβρίου 1998 και του Ιανουαρίου 1999, σύμφωνα με τις οποίες οι απώλειες κυμαίνονταν μεταξύ του 20 % και του 50 % της συνηθισμένης παραγωγής χειμερινής χορτονομής. Επιπλέον θα εφαρμοζόταν και ο μηχανισμός ασφαλείας σύμφωνα με τον οποίο καταβάλλεται αποζημίωση έως και για 7,5 μονάδες αγελάδων ενώ το μέσο κοπάδι θηλαζουσών αγελάδων στην Ιρλανδία διαθέτει περισσότερες από 12 αγελάδες. Σύμφωνα επομένως με τις ιρλανδικές αρχές δεν ετίθετο θέμα υπεραποζημίωσης.

(32) Ωστόσο, οι ιρλανδικές αρχές δεν είχαν υποβάλει τα κατάλληλα αποδεικτικά στοιχεία από τα οποία να προκύπτει ότι οι απώλειες χειμερινής χορτονομής των ενδιαφερομένων παραγωγών έφθαναν κατά μέσο όρο στο ποσοστό τον 50 %. Απεναντίας, η έκθεση που υπέβαλε η Teagasc τον Ιανουάριο του 1999 αναφερόταν σε απώλειες που κυμαίνονταν μεταξύ του 20 και του 50 %. Καθώς η αντιστοιχία των ζημιών και της αποζημίωσης δεν είχε αποδειχθεί κατά ικανοποιητικό τρόπο, ήταν επόμενο να αμφισβητήσει η Επιτροπή τη συμβατότητα του μέτρου με την κοινή αγορά βάσει του στοιχείου β) της παραγράφου 2 του άρθρου 87 της συνθήκης.

(33) Στο ίδιο πλαίσιο, η Επιτροπή κάλεσε επίσης τις ιρλανδικές αρχές να δώσουν περαιτέρω επεξηγήσεις σχετικά με το επιχείρημα που παρουσίασαν υπό το σημείο 3 της επιστολής τους της 29ηs Απριλίου 1999, σύμφωνα με το οποίο, οι απώλειες βοσκής και χορτονομής που υπέστησαν οι κτηνοτρόφοι με θηλάζουσες αγελάδες επηρέασαν όχι μόνο τις αγελάδες αλλά και οι απόγονοί τους και επομένως έπρεπε να διατεθεί αποζημίωση και για τα εν λόγω απογαλακτισμένα ζώα. Εκ πρώτης όψεως, η εν λόγω προσέγγιση μοιάζει ασυμβίβαστη με την έννοια της αποζημίωσης των απωλειών χειμερινής χορτονομής καθώς το ύψος της αποζημίωσης δεν θα καθοριζόταν βάσει της παραγωγής χορτονομής υπό κανονικές συνθήκες αλλά σε σχέση με τον τρέχοντα αριθμό ζώων των ποιμνίων και με τις απαιτήσεις τους σε χορτονομή. Μια τέτοια προσέγγιση θα έδινε τη δυνατότητα παροχής ενίσχυσης που θα απάλλασσε τον παραγωγό από τις καθημερινές δαπάνες και θα ήταν ασύμβατη με το πνεύμα του στοιχείου β) της παραγράφου 2 του άρθρου 87 της Συνθήκης.

Ειδικό ταμείο για την αντιμετώπιση έκτακτων ελλείψεων χορτονομής

(34) Επιπλέον, λειτούργησε ένα ειδικό ταμείο για την αντιμετώπιση έκτακτων ελλείψεων χορτονομής (SFHF) για την ενίσχυση ενός μικρού αριθμού κτηνοτρόφων οι οποίοι δεν πληρούσαν τα κριτήρια για την παροχή ενίσχυσης το 1998 και οι οποίοι δεν θα πληρούσαν και πάλι τα κριτήρια ενίσχυσης σύμφωνα με το πρώτο υπομέτρο (βλέπε τμήμα ΙΙ.2.1) του παρόντος προγράμματος. Στόχος του μέτρου ήταν η χορήγηση ενίσχυσης σε κτηνοτρόφους των οποίων το σύνολο των εισοδημάτων προέρχεται από μια σχετικά μικρής κλίμακας αγροτική επιχείρηση. Κάθε αιτών έπρεπε να αποδείξει σοβαρή έλλειψη χορτονομής, πιστοποιούμενη από σύμβουλο της Teagasc. Προκειμένου να γίνει δεκτός στο πρόγραμμα, ο κτηνοτρόφος έπρεπε να αντιμετωπίζει έλλειψη χορτονομής σε ποσοστό άνω του 50 % των ποσοτήτων που απαιτούνταν για τη συντήρηση του κοπαδιού μέχρι την άνοιξη οπότε και θα άρχιζε η βοσκή και να πληροί τα άλλα κριτήρια επιλεξιμότητας.

(35) Στην επιστολή τους της 29ηs Απριλίου 1999 οι ιρλανδικές αρχές ανέλυσαν περαιτέρω τους όρους υπό τους οποίους είχε χορηγηθεί βοήθεια στο πλαίσιο του ειδικού ταμείου για την αντιμετώπιση έκτακτων ελλείψεων χορτονομής (SFHF). Από τους όρους εντολής του SFHF δεν προκύπτουν ενδείξεις ότι η χορήγηση των μη επιστρεπτέων ενισχύσεων στο πλαίσιο του μέτρου εξαρτιόταν ή ήταν ανάλογη με τις απώλειες χειμερινής χορτονομής που προκλήθηκαν λόγω του υγρού καιρού.

(36) Η Επιτροπή έκρινε επομένως ότι το εν λόγω μέτρο αποτελούσε ενδεχομένως λειτουργική ενίσχυση η οποία έπρεπε να θεωρηθεί ως ασυμβίβαστη με την κοινή αγορά. Συγκεκριμένα φαινόταν ότι δεν θα είχε εφαρμογή το στοιχείο β της παραγράφου 2 τον άρθρου 87.

III. ΘΕΣΕΙΣ ΤΩΝ ΕΝΔΙΑΦΕΡΟΜΕΝΩΝ ΜΕΡΩΝ

(37) Δεν διατυπώθηκαν θέσεις από τα ενδιαφερόμενα μέρη μετά τη δημοσίευση της ανακοίνωσης στην Επίσημη Εφημερίδα.

IV. ΟΙ ΘΕΣΕΙΣ ΤΙΣ ΙΡΛΑΝΔΙΑΣ

ΝΝ 23/99 ΣΥΜΠΛΗΡΩΜΑΤΙΚΟ ΜΕΤΡΟ ΓΙΑ ΤΙΣ ΠΡΟΒΑΤΙΝΕΣ

(38) Οι ιρλανδικές αρχές τονίζουν ότι η χαμηλή απόδοση σε κρέας και η κακή του ποιότητα και όχι παράγοντες της αγοράς αποθάρρυναν την αγορά προβατίνων που είχαν αποσυρθεί από την παραγωγή από τις μονάδες. Το γεγονός αυτό αποδεικνύεται από τα στοιχεία που αφορούν στα αποτελέσματα χρήσης των μονάδων, που υποβλήθηκαν από τα συμμετέχοντα σφαγεία το 1998 και τα οποία θα πρέπει να εξετασθούν σε σχέση με τα αποτελέσματα χρήσης των συνήθων ετών όσον αφορά στις αποσυρθείσες προβατίνες σε καλή κατάσταση.

(39) Υποβλήθηκε η ακόλουθη ανάλυση των πραγματοποιηθεισών δαπανών και των εσόδων των σφαγείων που συμμετείχαν στο πρόγραμμα στα τέλη του 1998 [εκφραζόμενη σε ιρλανδικές λίρες (ΙΕΡ) ανά ζώο]. Τα στοιχεία προέρχονται από την ιρλανδική ένωση κρέατος και εξετάστηκαν από τις ιρλανδικές αρχές.

Στην περίπτωση των απορριφθεισών προβατίνων:

>ΘΕΣΗ ΠΙΝΑΚΑ>

Στην περίπτωση των προς αποστέωση προβατίνων:

>ΘΕΣΗ ΠΙΝΑΚΑ>

(40) Το 1998, πολλά από τα ζώα που προσφέρθηκαν μέσω του συμπληρωματικού μέτρου για τις προβατίνες ήταν σε πολύ άσχημη κατάσταση. Απορρίφθηκαν 76000 ζώα που δεν απέδωσαν καθόλου κρέας. Το συνολικό καθαρό κέρδος για τα συμμετέχοντα σφαγεία από τα εν λόγω ζώα ήταν 76000 x 1,4 ιρλανδικές λίρες = 107160 ιρλανδικές λίρες. Συνολικά 35000 προβατίνες αποστεώθηκαν. Η καθαρή ζημία από αυτά τα ζώα ήταν 35000 x 6,03 ιρλανδικές λίρες = 211050 ιρλανδικές λίρες. Το μέτρο, επομένως, στο σύνολό του είχε αρνητικό υπόλοιπο ύψους - 103890 ιρλανδικών λιρών για τα συμμετέχοντα σφαγεία.

(41) Βάσει των πληροφοριών που περιέχονταν στην επιστολή της 3ης Σεπτεμβρίου 1999, τα δύο τρίτα των αποσυρθέντων ζώων απορρίφθηκαν από το κτηνιατρικό προσωπικό του Υπουργείου ως ακατάλληλα για κατανάλωση από τον άνθρωπο, κυρίως λόγω της άσχημης φυσικής τους κατάστασης και της καχεξίας τους και προωθήθηκαν στη μονάδα αξιοποίησης καταλοίπων ζωικής προέλευσης. Στην περίπτωση των ζώων που απορρίφθηκαν, το εργοστάσιο δεν πραγματοποίησε καταβολές προς τον παραγωγό.

(42) Σε συνήθεις συνθήκες αγοράς, μια προβατίνα καλής ποιότητας και σε ικανοποιητική κατάσταση θα αναμενόταν να αποφέρει στον παραγωγό 1,10 ιρλανδικές λίρες/κιλό, με μέσο βάρος τα 16 κιλά. Η αναμενόμενη συνήθης απόδοση ενός ζώου σε κρέας θα έφθανε περίπου τα 9,3 κιλά ωφέλιμου προϊόντος και τα σφαγεία θα έπρεπε να πωλούν στους εμπόρους λιανικής πώλησης τουλάχιστον στην τιμή των 3,25 ιρλανδικών λιρών/κιλό για την επίτευξη νεκρού σημείου. Θεωρείται ότι ο κανόνας στην περίπτωση ικανοποιητικής ποιότητας κρέατος προβατίνων θα ήταν η ύπαρξη εσόδων επιπλέον αυτού τον ποσού από το λιανικό εμπόριο. Αυτό οδηγεί από άποψη δαπανών στο ποσό των 30,23 ιρλανδικών λιρών (12,63 ιρλανδικές λίρες για την παράδοση, τη σφαγή, τη μεταφορά, την αποθήκευση και την αποστέωση συν 17,6 ιρλανδικές λίρες που καταβάλλονται στον παραγωγό), έναντι του ποσού των 30,23 λιρών των εσόδων από την πώληση του κρέατος.

(43) Οι 150 τόνοι κρέατος που αποδίδουν οι προς αποστέωση προβατίνες αποτελεί το 0,177 τοις εκατό του συνόλου της αγοράς προβείου κρέατος, το οποίο, σύμφωνα με τα επίσημα στοιχεία της κεντρικής στατιστικής υπηρεσίας αντιστοιχεί σε 84000 τόνους. Οι ιρλανδικές αρχές ισχυρίζονται ότι το ελάχιστο αυτό μερίδιο της αγοράς δεν ήταν ικανό να επηρεάσει τις τιμές ή τις ροές της αγοράς.

(44) Για την ενίσχυση του εν λόγω επιχειρήματος και για να αποδείξουν ότι το μέτρο απόσυρσης δεν είχε μετρήσιμες επιπτώσεις στην αγορά πρόβειου κρέατος, επισύναψαν έναν πίνακα με τις τιμές του ιρλανδικού πρόβειου κρέατος κατά τα τέσσερα τελευταία έτη. Από τον εν λόγω πίνακα προκύπτει ότι δεν υπήρξε αύξηση στις τιμές της αγοράς κατά τη διάρκεια εφαρμογής του μέτρου ή αμέσως μετά. Οι τιμές παρέμεναν σταθερά σε πολύ χαμηλό επίπεδο έως τα μέσα Φεβρουαρίου, οπότε έκαναν την εμφάνισή τους στην αγορά οι ανοιξιάτικοι αμνοί. Αποδεδειγμένα δεν υπήρξε τεχνητή αύξηση στην αξία των υπόλοιπων προβάτων ως αποτέλεσμα του μέτρου. Υποστηρίζεται επομένως ότι το μέτρο δεν παρενέβη στην οργάνωση της αγοράς του πρόβειου κρέατος, ένας από τους στόχους της οποίας είναι η ρύθμιση των τιμών.

(45) Τονίζεται ότι εάν στόχος του μέτρου ήταν η παρέμβαση στην αγορά, θα ήταν αναγκαία η εφαρμογή του στους 48000 εκτροφείς προβάτων στην Ιρλανδία και η παροχή ενίσχυσης για ένα εκατομμύριο πρόβατα και αρνιά που σφαγιάστακαν μεταξύ του Οκτωβρίου και του Δεκεμβρίου 1998 στην Ιρλανδία. Αντίθετα, το μέτρο περιορίστηκε σε 4564 παραγωγούς σε έξι δυτικές κομητείες, οι οποίοι ήταν εξαρτημένοι από τη βόσκηση σε κοινοτικούς βοσκότοπους και, επομένως, αντιμετώπιζαν τα σοβαρότερα προβλήματα όσον αφορά στην έλλειψη χορτονομής. Τα ζώα που αποτέλεσαν το αντικείμενο του μέτρου ήταν χαμηλής ποιότητας και χαμηλής αξίας αποσυρθείσες από την παραγωγή προβατίνες, ένα υποπροϊόν της παραγωγής αρνίσιου κρέατος, και όχι κρεατοπαραγωγικά πρόβατα με εμπορική αξία.

Νέοι δικαιούχοι

(46) Στην επιστολή τους της 3ης Σεπτεμβρίου 1999, οι αρχές τόνισαν ότι οι αποδέκτες της ενίσχυσης ασχολούνταν όλοι με την εκτατική παραγωγή, γεγονός που σημαίνει ότι τα βοοειδή και τα πρόβατα βοσκούν στις εκμεταλλεύσεις τους κατά τη διάρκεια του μεγαλύτερου μέρους του ημερολογιακού έτους. Οι εν λόγω κτηνοτρόφοι αποθηκεύουν κατά τη διάρκεια της καλοκαιρινής περιόδου την ποσότητα της χειμερινής χορτονομής που τους χρειάζεται για την διατροφή των ζώων κατά τη διάρκεια του χειμώνα, πράγμα που αποδεικνύεται και από το γεγονός ότι ποσοστό μεγαλύτερο του 90 % των αιτούντων στους οποίους καταβλήθηκαν πριμοδοτήσεις για θηλάζουσες αγελάδες σε μειονεκτικές περιοχές (η περιοχή όπου εφαρμόστηκε το εν λόγω μέτρο) θεωρήθηκαν επιλέξιμοι για ενισχύσεις εκτατικοποίησης.

Συμπληρωματικές πληρωμές σε δικαιούχους βάσει της ενίσχυσης Ν 605/99

(47) Στην επιστολή τους της 3ης Σεπτεμβρίου, οι ιρλανδικές αρχές υπογράμμισαν ότι οι απώλειες της τάξης του 20 έως 50 % που αναφέρονται στις έρευνες της Teagasc του Σεπτεμβρίου 1998 και του Ιανουαρίου 1999 αναφέρονταν στην ποσότητα της χειμερινής χορτονομής που είχε παραχθεί. Δυστυχώς η εν λόγω χορτονομή ήταν γενικά πολύ κακής ποιότητας με πεπτικότητα ξηράς ουσίας (DMD) 2 έως 5 μονάδες χαμηλότερη του κανονικού. Το ενσίρωμα ξηράς ουσίας ήταν επίσης ιδιαίτερα χαμηλό. Λόγω της υψηλής περιεκτικότητας σε υγρασία και της ρύπανσης του εδάφους η διατήρηση του δεματοποιημένου ενσιρώματος ήταν προβληματική. Κατέληξαν στο συμπέρασμα ότι, ενώ η Teagasc ανέφερε γενικό έλλειμμα της τάξης του 20 έως 50 % όσον αφορά στην ποιότητα, εάν ληφθεί υπόψη η υποβάθμιση της ποιότητας των διαθέσιμων προμηθειών, οι απώλειες ήταν γενικά πολύ υψηλότερες.

(48) Σε απάντηση στις αμφιβολίες που εκφράσθηκαν στην παράγραφο 73 της απόφασης να κινηθεί η διαδικασία, διευκρινίσθηκε ότι, πράγματι, τόσο οι εκτροφείς θηλαζουσών αγελάδων όσο και οι μικρής κλίμακας γαλακτοκτηνοτρόφοι πρέπει να διατηρούν έναν αριθμό άλλων ζώων στην εκμετάλλευσή τους, τα οποία επίσης, στο πλαίσιο των εκτατικών γεωργικών πρακτικών των δυτικών χωρών, εξαρτώνται σε μεγάλο βαθμό από τα αποθέματα χειμερινής χορτονομής του αγροκτήματος. Σύμφωνα με τα στοιχεία της Teagasc, ο μέσος αριθμός 12 θηλαζουσών αγελάδων σε ένα αγρόκτημα αντιστοιχεί σε συνολικό ζωικό κεφάλαιο 29 μονάδων ζώντων ζώων (ΜΖΖ).

(49) Υπολογίστηκαν τα ακόλουθα:

Το κόστος τη χορτονομής που χρειάζεται για τη διαχείμαση μίας ΜΖΖ ανέρχεται σε 152,4 ευρώ (στοιχεία που παρέχονται στο πλαίσο της ενίσχυσης Ν 605/99). Το κόστος της χορτονομής που χρειάζεται για τη διαχείμαση 29 ΜΖΖ ανέρχεται σε 4419 ευρώ. Έλλειψη χορτονομής της τάξης του 20 % αντιστοιχεί επομένως σε οικονομικό έλλειμμα (4419 x 0,2 =) 883,8 ευρώ για το μέσο κοπάδι. Λαμβάνοντας υπόψη ότι η μέγιστη πριμοδότηση (συμπεριλαμβανομένης της συμπληρωματικής) είναι της τάξης των 571,4 ευρώ, προκύπτει αποζημίωση ποσοστού 65 % των προκληθεισών απωλειών. Σε περίπτωση που οι κτηνοτρόφοι υπέστησαν απώλειες χορτονομής σε ποσοστό 50 %, η οικονομική απώλεια ανέρχεται σε 2209,5 ευρώ και το ποσό της ενίσχυσης αντιστοιχεί σε ποσοστό 26 % των άμεσων απωλειών.

(50) Από τα περαιτέρω στοιχεία, που παρασχέθηκαν σχετικά με τη χρήση σύνθετων ζωοτροφών στον τομέα των βοοειδών κατά το τελευταίο τέταρτο του 1998, προκύπτει ότι η χρήση των εν λόγω ζωοτροφών παρουσίασε αύξηση της τάξης του 54 % σε σχέση με το 1997. Το γεγονός αυτό υποδεικνύει επίσης τη σοβαρότητα της κρίσης στον τομέα της χορτονομής και υπογραμμίζει ιδιαίτερα την κακή ποιότητα του αποθέματος χορτονομής και την ανάγκη συμπλήρωσής της με εμπλουτισμένα είδη τροφής.

(51) Η απογραφή του ζωικού κεφαλαίου που διενήργησε η Κεντρική Στατιστική Υπηρεσία το 1998 αποκάλυψε ότι ο συνολικός αριθμός των βοοειδών είχε αυξηθεί κατά 1,4 % και ο αριθμός των προβάτων είχε μειωθεί κατά 0,2 % σε σχέση με το 1997. Το γεγονός αυτό θα πρέπει να πείσει την Επιτροπή ότι οι αυξημένοι αριθμοί των ζώων δεν συνέβαλαν ιδιαίτερα στη δημιουργία της κρίσης.

Ειδικό ταμείο για την αντιμετώπιση έκτακτων ελλείψεων χορτονομής

(52) Η επιστολή της 3ης Σεπτεμβρίου 1999 παρέχει περαιτέρω λεπτομέρειες σχετικά με τα χαρακτηριστικά των αιτούντων που αντιμετώπιζαν έλλειψη χορτονομής και οι οποίοι έγιναν δεκτοί στο πρόγραμμα.

>ΘΕΣΗ ΠΙΝΑΚΑ>

Από τους 1813 αιτούντες οι οποίοι αντιμετώπιζαν έλλειμμα σε ποσοστό άνω του 50 %, μόνο 1417 έλαβαν ενίσχυση, γεγονός που υποδεικνύει πόσο αυστηρά ερμηνεύθηκαν οι προϋποθέσεις επιλεξιμότητας στο πλαίσιο του εν λόγω υπομέτρου.

(53) Η επιστολή της 13ης Οκτωβρίου εξετάζει την ανησυχία της Επιτροπής ότι η βοήθεια παρασχέθηκε βάσει αποδεδειγμένης έλλειψης χειμερινής χορτονομής και όχι βάσει των ελλειμμάτων της παραγωγής. Προκειμένου να προσδιορισθεί ποσοτικά το πραγματικό έλλειμμα χορτονομής στο πλαίσιο του SFHF, θεωρήθηκε ότι ο αριθμός των ημερών μεταξύ της 5ης Μαρτίου και της ημερομηνίας έναρξης της βοσκής (θεωρήθηκε ότι η ημερομηνία αυτή είναι η 15η Απριλίου) είναι 42 ημέρες. Καθώς η συνολική περίοδος διαχείμασης ήταν 150 ημέρες, προκύπτει ένα μέσο έλλειμμα χορτονομής ύψους 21,7 % στο σύνολο της περιόδου διαχείμασης (42 ÷ 150 x 77,5 % = 21,7 %). Αυτό γενικά υποτιμά το μέγεθος του ελλείμματος, καθώς καθ' όλη τη διάρκεια της περιόδου οι κτηνοτρόφοι κατέβαλλαν σημαντικές προσπάθειες περιορισμού της χορτονομής που κατανάλωναν τα ζώα και χρησιμοποίησαν όλα τα διαθέσιμα μέσα, συμπεριλαμβανομένων των συμπληρωμάτων με συμπυκνωμένες ζωοτροφές, προκειμένου να παρατείνουν τη διαθεσιμότητα της χορτονομής. Ο εν λόγω γενικός περιορισμός πρόσβασης σε ζωοτροφές κατέστη εμφανής κατά τη διάρκεια της επιθεώρησης από τη γενική φυσική κατάσταση των ζώων. Η έρευνα της Teagasc σχετικά με τη χορτονομή, που χρονολογείται από τις 12 Αυγούστου 1998, ανέφερε ελλείψεις χορτονομής που κυμαινόταν μεταξύ του 20 και του 50 %. Το ποσοστό 21,7 % του SFHF είναι συμβατό με το εύρος μεγεθών της έκθεσης για τις ελλείψεις για το σύνολο του προγράμματος χορτονομής.

V. ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ

(54) Τα μέτρα που καλύπτονται από την παρούσα οδηγία αφορούν στήριξη προς τους κτηνοτρόφους και ιδιαίτερα προς τους εκτροφείς προβάτων και βοοειδών. Η παραγωγή και το εμπόριο πρόβειου κρέατος καλύπτονται από τον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 2467/98 του Συμβουλίου. Το άρθρο 22 του εν λόγω κανονισμού ορίζει ότι, εφόσον δεν προβλέπεται κάτι διαφορετικό από τον κανονισμό, τα άρθρα 87, 88 και 89 της συνθήκης θα εφαρμόζονται στα προϊόντα που καλύπτονται από τον εν λόγω κανονισμό. Ανάλογες διατάξεις ορίζονται από το άρθρο 24 του κανονισμού (ΕΟΚ) αριθ. 805/68 του Συμβουλίου της 27ης Ιουνίου 1968 περί κοινής οργανώσεως αγοράς στον τομέα του βοείου κρέατος(5). Τα σχετικά μέτρα καλύπτονται επομένως από τους κανόνες που ορίζονται στα άρθρα 87 έως 89 της συνθήκης, με την επιφύλαξη της ύπαρξης τυχόν αντίθετων διατάξεων στους κανονισμούς που ρυθμίζουν την κοινή οργάνωση της αγοράς.

(55) Οι ιρλανδικές αρχές επιβεβαίωσαν στο πλαίσιο της ενίσχυσης Ν 605/98(6) ότι, συγκρινόμενες με τα στοιχεία ενός συνήθους έτους, οι απώλειες χορτονομής που προκλήθηκαν υπερέβησαν τον ελάχιστο συνήθη βαθμό απωλειών του 30 %, που μειώνεται στο 20 % στην περίπτωση των μειονεκτικών περιοχών, (υπολογιζόμενες βάσει της μέσης παραγωγής κατά τα τρία έτη που προηγήθηκαν του έτους κατά το οποίο προκλήθηκε η ζημία).

ΝΝ 23/99 - ΣΥΜΠΛΗΡΩΜΑΤΙΚΟ ΜΕΤΡΟ ΓΙΑ ΤΙΣ ΠΡΟΒΑΤΙΝΕΣ

Ύπαρξη ενίσχυσης (άρθρο 87 παράγραφος 1 της συνθήκης)

(56) Η Επιτροπή θεωρεί ότι το εν λόγω μέτρο αποτελεί σαφώς ενίσχυση κατά την έννοια της παραγράφου 1 του άρθρου 87 της συνθήκης. Οι εν λόγω πληρωμές πραγματοποιήθηκαν απευθείας από τις ιρλανδικές αρχές σε μονάδες σφαγής προβάτων στην Ιρλανδία. Τα εν λόγω σφαγεία δεν είναι ωστόσο οι κύριοι οικονομικοί δικαιούχοι της ενίσχυσης, καθώς οι πληρωμές πραγματοποιήθηκαν ως αντάλλαγμα για τις υπηρεσίες σφαγής, κατεργασίας, μεταφοράς και αποθήκευσης των ζώων τα οποία ήθελαν να αποσύρουν οι ιρλανδικές αρχές. Από το μέτρο ωφελούνται οι εκτροφείς προβατίνων οι οποίοι δεν διαθέτουν κανονικές διεξόδους προώθησης των ζώων τους στην αγορά και οι οποίοι θα υποβάλλονταν σε δαπάνες εάν έπρεπε να συνεχίσουν να τους παρέχουν τροφή ή να ρυθμίσουν το ζήτημα της σφαγής των ζώων με δικές τους δαπάνες. Βάσει του μέτρου, μπορούν να προωθηθούν στην αγορά σε ανταγωνιστικές τιμές πρόβατα τα οποία δεν θα είχαν σε διαφορετική περίπτωση επαρκή εμπορική αξία.

(57) Επομένως, το μέτρο που αφορά στη σφαγή και στην απόσυρση περισσότερων από 100000 προβατίνων μπορεί να απειλήσει να νοθεύσει τον ανταγωνισμό στην αγορά καθώς παρέχει σημαντικό πλεονέκτημα στους δικαιούχους. Ένα τέτοιο μονομερές μέτρο πρέπει να θεωρηθεί ότι επηρεάζει τους όρους των οικονομικών συναλλαγών μεταξύ των κρατών μελών, καθώς λαμβάνεται από ένα κράτος μέλος στο πλαίσιο μιας αγοράς η οποία, σύμφωνα με τις ίδιες τις ιρλανδικές αρχές, παρουσίαζε έντονα συμπτώματα ύφεσης και η οποία, από την άλλη, παρουσιάζει υψηλό βαθμό καθετοποίησης σε κοινοτικό επίπεδο, και στο πλαίσιο της οποίας λαμβάνει χώρα σημαντικό μέρος του ενδοκοινοτικού εμπορίου. Στις παρατηρήσεις που υπέβαλαν στην Επιτροπή, οι ίδιες οι ιρλανδικές αρχές αναγνωρίζουν ότι ο τομέας της κτηνοτροφίας στην Ιρλανδία, ιδιαίτερα δε οι τομείς των προβάτων και των βοοειδών, εξαρτώνται σε μεγάλο βαθμό από τις εξαγωγές σε άλλα κράτη μέλη, καθώς οι εξαγωγές ανέρχονται σε ποσοστό 75 % της παραγωγής.

(58) Η απαγόρευση της παραγράφου 1 του άρθρου 87 της συνθήκης ακολουθείται από τις εξαιρέσεις των παραγράφων 2 και 3 του άρθρου 87.

Άρθρο 87 παράγραφος 2 της συνθήκης

(59) Οι εξαιρέσεις των στοιχείων α) (ενισχύσεις κοινωνικού χαρακτήρα προς μεμονωμένους καταναλωτές) και γ) (ενισχύσεις για την αντιστάθμιση των οικονομικών μειονεκτημάτων που προκλήθηκαν από τη διαίρεση της Γερμανίας) της παραγράφου 2 του άρθρου 87 αποδεικνύονται μη εφαρμόσιμες στην παρούσα περίπτωση.

(60) Σύμφωνα με το στοιχείο β) της παραγράφου 2 του άρθρου 87 της συνθήκης, οι ενισχύσεις για την επανόρθωση ζημιών που προκαλούνται από θεομηνίες ή άλλα έκτακτα γεγονότα είναι συμβατές με την αγορά. Σε αντίθεση με ό,τι συνέβη στην περίπτωση των μέτρων για την αντιστάθμιση των απωλειών χορτονομής, στην κοινοποίηση και στις επακόλουθες παρατηρήσεις οι ιρλανδικές αρχές δεν επικαλέστηκαν ως νομική βάση της πριμοδότησης για τις προβατίνες συγκεκριμένα το στοιχείο β) της παραγράφου 2 του άρθρου 87. Πράγματι, στις γραπτές παρατηρήσεις τους, οι ιρλανδικές αρχές εξηγούν ότι η κρίση των εκτροφέων προβάτων προκλήθηκε από τη σύμπτωση αρκετών παραγόντων κατά την περίοδο φθινοπώρου - χειμώνα 1998. Συγκεκριμένα, συνέπεσαν ο περιορισμός βοσκής λόγω των δυσμενών καιρικών συνθηκών που οδήγησε στην κακή διατροφή του ζωικού κεφαλαίου, οι κίνδυνοι για την ευζωία των ζώων και για το περιβάλλον που προήλθαν από την ανεπάρκεια τροφής για τα ζώα καθώς και από το γεγονός ότι η παραδοσιακή οδός διοχέτευσης των προβατίνων που είχαν αποσυρθεί από την παραγωγή περιόρισε τις ροές της λόγω της ύφεσης της αγοράς. Ταυτόχρονα οι δαπάνες σφαγής και απόσυρσης των ζώων αυξήθηκαν ως αποτέλεσμα της ανάγκης μεταχείρισης των σφαγίων ως ειδικού υλικού κινδύνου. Τα σφαγεία δεν ήταν επομένως πρόθυμα να αναλάβουν τις δαπάνες σφαγής και απόσυρσης των ζώων τα οποία είχαν θεωρηθεί ακατάλληλα για κατανάλωση από τον άνθρωπο. Επιπλέον των εν λόγω παραγόντων, τους οποίους παρέθεσαν αναλυτικά οι ιρλανδικές αρχές, η Επιτροπή γνωρίζει, βάσει των πληροφοριών που παρείχαν οι ιρλανδικές αρχές σε σχέση με φακέλους άλλων ενισχύσεων, ότι και το πρόβλημα της μακροχρόνιας υπερβόσκησης των προβάτων στους κοινοτικούς βοσκότοπους των εν λόγω έξι κομητειών έχει οδηγήσει τις ιρλανδικές αρχές στην προώθηση πρόσθετων μέτρων ενίσχυσης για τη μείωση της βοσκοφόρτωσης.

(61) Υπο αυτές τις συνθήκες, η Επιτροπή θεωρεί ότι δεν είναι δυνατό να προσδιορισθεί επαρκής άμεσος αιτιώδης σύνδεσμος μεταξύ του δυσμενούς γεγονότος, δηλαδή της υπερβολικής βροχόπτωσης, και της ενίσχυσης για την απόσυρση του πλεονάζοντος αριθμού αποσυρθεισών προβατίνων, έτσι ώστε να καθίσταται δυνατή η εφαρμογή του στοιχείου β) της παραγράφου 2 του άρθρου 87 στην παρούσα περίπτωση. Επιπλέον, οι ιρλανδικές αρχές φαίνεται ότι αναγνωρίζουν την εν λόγω δυσκολία καθώς υποδεικνύουν οι ίδιες ότι η συμβατότητα του εν λόγω μέτρου με τη συνθήκη θα έπρεπε να αξιολογηθεί βάσει του στοιχείου γ) της παραγράφου 3 του άρθρου 87.

Άρθρο 87 παράγραφος 3 στοιχείο γ) της συθήκης

(62) Το άρθρο 87 παράγραφος 3 στοιχείο γ) της συνθήκης ορίζει ότι οι ενισχύσεις για τη διευκόλυνση της ανάπτυξης ορισμένων οικονομικών δραστηριοτήτων ή ορισμένων οικονομικών περιοχών μπορούν, κατά παρέκκλιση, να θεωρηθούν συμβιβάσιμες με την κοινή αγορά, εφόσον δεν επηρεάζουν τις εμπορικές συναλλαγές σε βαθμό που να αντίκειται προς το κοινό συμφέρον.

(63) Στην απόφασή της για την κίνηση της διαδικασίας, η Επιτροπή εξέφρασε τις επιφυλάξεις της σχετικά με το κατά πόσο το εν λόγω μέτρο θα μπορούσε να επιφέρει τη διαρθρωτική εξυγίανση των εκμεταλλεύσεων των δικαιούχων, διευκολύνοντας έτσι συνολικά την ανάπτυξη του τομέα. Σε απάντηση οι ιρλανδικές αρχές παρείχαν λεπτομερείς πληροφορίες σχετικά με το υπόβαθρο του μέτρου, οι οποίες αίρουν τις εν λόγω επιφυλάξεις.

(64) Στα έγγραφα που υπέβαλαν αρχικά, οι ιρλανδικές αρχές προέβαλαν τέσσερα επιχειρήματα για την αιτιολόγηση του μέτρου: α) το μέτρο ήταν αναγκαίο λόγω της ύφεσης της αγοράς, β) ήταν δικαιολογημένο για λόγους ευζωίας του ζωικού κεφαλαίου, γ) ήταν αναγκαίο για περιβαλλοντικούς λόγους και δ) ήταν απαραίτητο προκειμένου να αντισταθμίσει τις πρόσθετες δαπάνες που προέκυψαν λόγω της ανάγκης απόσυρσης του ειδικού υλικού κινδύνου. Κατά την κίνηση της διαδικασίας, η Επιτροπή εξέφρασε επιφυλάξεις για το εάν η ενίσχυση μπορούσε να αιτιολογηθεί με την επίκληση επιχειρημάτων σχετικά με τη γενική κατάσταση της αγοράς ή επιχειρημάτων σχετικά με τις δαπάνες του ειδικού υλικού κινδύνου. Κάλεσε επίσης τις ιρλανδικές αρχές να παράσχουν πρόσθετες πληροφορίες σχετικά με τις πτυχές της ενίσχυσης που αφορούν στην ευζωία των ζώων και στην προστασία του περιβάλλοντος.

(65) Οι ιρλανδικές αρχές εξηγούν ότι υπό συνήθεις συνθήκες, οι εκτροφείς προβάτων αποσύρουν καθ' έτος ποσοστό των ζώων τους που κυμαίνεται μεταξύ του 20 και του 25 % και ότι μια προβατίνα καλής ποιότητας αποφέρει έσοδα 30,23 ιρλανδικών λιρών κατά μέσο όρο(7), εκ των οποίων 17,60 ιρλανδικές λίρες καταβάλλονται στον παραγωγό, ενώ 12,63 ιρλανδικές λίρες καλύπτουν τις δαπάνες της σφαγής, μεταφοράς, αποθήκευσης και αποστέωσης της μονάδας. Τις δαπάνες σφαγής και απόσυρσης ζώων κακής ποιότητας τα οποία δεν αποδίδουν κρέας κατάλληλο για κατανάλωση από τον άνθρωπο αναλαμβάνει η μονάδα ως τμήμα των συνήθων δαπανών λειτουργίας της.

(66) Το φθινόπωρο του 1998, ο αριθμός των ζώων που έπρεπε να αποσυρθούν ήταν ασυνήθιστα υψηλός (30 %). Επιπλέον, η ποιότητα των αποσυρθεισών προβατίνων ήταν εξαιρετικά χαμηλή. Αυτό επιβεβαιώνεται από το γεγονός ότι από τα 111000 επιλεγέντα προς απόσυρση ζώα στο πλαίσιο του προγράμματος, 76000 απορρίφθηκαν αμέσως ως ακατάλληλα για κατανάλωση από τον άνθρωπο. Τα υπόλοιπα 35000 ζώα απέδωσαν κατά μέσο όρο μόνο 4 κιλά κρέατος τα οποία πωλήθηκαν στην τιμή των 0,90 ιρλανδικών λιρών ανά κιλό, αποδίδοντας μόλις 3,60 ιρλανδικές λίρες ανά ζώο, ενώ οι δαπάνες ανέρχονταν στο ποσό των 12,63 ιρλανδικών λιρών. Ως αποτέλεσμα, οι μονάδες δεν ήταν πρόθυμες να δεχθούν τις αποσυρθείσες προβατίνες. Τα εν λόγω στοιχεία δείχνουν σαφώς ότι οι πριμοδοτήσεις των 3 και των 10 ιρλανδικών λιρών ανά σφάγιο δεν είναι δυνατό να υπερβαίνουν τις απώλειες που υπέστησαν οι κτηνοτρόφοι, οι οποίοι θεωρούνται ως οι πραγματικοί δικαιούχοι του μέτρου.

(67) Λόγω της κατάστασης που επικρατούσε, οι παραγωγοί θα είχαν αφήσει τα ζώα να διαχειμάσουν στους κοινοτικούς βοσκότοπους. Λόγω της κακής ποιότητας της βοσκής και της κακής κατάστασης των ίδιων των ζώων, αρκετά μεγάλο μέρος των ζώων θα κινδύνευε να περιέλθει σε κατάσταση ασιτίας. Στο πλαίσιο αυτό, οι ιρλανδικές αρχές εξηγούν ότι ο μεγάλος αριθμός των ζώων που απορρίφθηκαν στα σφαγεία ως ακατάλληλα προς κατανάλωση μπορεί επίσης να εκληφθεί ως δείκτης των πολύ δυσμενών προοπτικών όσον αφορά στην επιβίωση των ζώων. Η προοπτική της μεγάλης κλίμακας ασιτίας για τα ζώα ήταν απαράδεκτη από άποψη ευζωίας των ζώων, ενώ η πιθανότητα εμφάνισης μεγάλου αριθμού νεκρών ζώων σε αποσύνθεση διασκορπισμένων στην ύπαιθρο των έξι κομητειών θεωρήθηκε εξίσου απαράδεκτη από περιβαλλοντική άποψη. Επιπλέον, τα ζώα θα προκαλούσαν περαιτέρω μακροπρόθεσμη ζημία στη βόσκηση που απέμενε.

(68) Εν όψει των εν λόγω επεξηγήσεων, η Επιτροπή αποδέχεται ότι πρωταρχικός στόχος του μέτρου ήταν η ελαχιστοποίηση της περιβαλλοντικής ζημίας που προκύπτει από την υπερβόσκηση και από την παρουσία μεγάλου αριθμού νεκρών ζώων στην περιοχή. Η ενίσχυση κάλυπτε τις επιπλέον δαπάνες τις οποίες θα έπρεπε να αντιμετωπίσουν (θα ήταν όμως μάλλον απρόθυμοι να αντιμετωπίσουν) οι κτηνοτρόφοι για την απόσυρση του πλεονάζοντος αριθμού του ανεπιθύμητου ζωικού κεφαλαίου. Φαίνεται επομένως λογικό να εξομοιώσουμε το μέτρο με ενίσχυση για την διάθεση αποβλήτων. Σύμφωνα με το σημείο 3.4, το οποίο αναφέρεται στην προστασία του περιβάλλοντος, των κατευθυντήριων γραμμών της Επιτροπής σχετικά με τις κρατικές ενισχύσεις(8) οι οποίες εφαρμόζονταν στον αγροτικό τομέα κατά τον χρόνο χορήγησης της ενίσχυσης, οι ενισχύσεις για την συλλογή, την ανάκτηση και την επεξεργασία των αγροτικών αποβλήτων θα εξετασθούν κατά περίπτωση από την Επιτροπή. Ωστόσο, καθώς η αποδοχή τέτοιων ενισχύσεων συνεπάγεται παρεκκλίσεις από την αρχή "ο ρυπαίνων πληρώνει", μπορεί να επιτραπεί σε συγκεκριμένες μόνο και καλά αιτιολογημένες περιπτώσεις.

(69) Στην παρούσα περίπτωση φαίνεται ότι η ενίσχυση έχει σαφή χαρακτήρα κινήτρου, συνεπάγεται όμως κάποιο κόστος και από την πλευρά των παραγωγών, οι οποίοι συμφωνούν στη σφαγή ποσοστού 30 % των προβατίνων τους, ορισμένες από τις οποίες θα είχαν, σε άλλη περίπτωση, επιβιώσει το χειμώνα. Από την πλευρά των κτηνοτρόφων, η ενίσχυση περιορίζεται στην δωρεάν απόσυρση των ζώων. Δεν καταβάλλονται χρήματα σε αντάλλαγμα για τα ζώα. Οι παράγοντες αυτοί ενθάρρυναν τους παραγωγούς να αποσύρουν τα ζώα χειρότερης ποιότητας και με τις μικρότερες προοπτικές επιβίωσης από το ποίμνιό τους, γεγονός που συμβάλλει στην υλοποίηση των στόχων της ενίσχυσης και ταυτόχρονα στοχεύει στην ελαχιστοποίηση των δυσμενών επιπτώσεων στον ανταγωνισμό. Επιπλέον, η ενίσχυση επιτυγχάνει ωφέλειες διαρκείας τόσο για τον τομέα όσο και για την ευρύτερη κοινότητα, χάρη στην αποφυγή περιβαλλοντικών προβλημάτων. Δεδομένου ότι η ενίσχυση χορηγείται εφάπαξ για την επίλυση ενός συγκεκριμένου περιβαλλοντικού προβλήματος το οποίο προκλήθηκε από έναν ασυνήθιστο συνδυασμό γεγονότων και με το πρόσθετο θέμα της ευζωίας των ζώων, (γεγονός το οποίο διακρίνει την εν λόγω περίπτωση από άλλους, μη αγροτικούς τομείς), η Επιτροπή θεωρεί αιτιολογημένη την παρέκκλιση στην παρούσα περίπτωση από την αρχή "ο ρυπαίνων πληρώνει".

(70) Η Επιτροπή και τα ενδιαφερόμενα κράτη μέλη συνεχίζουν τις προσπάθειές τους για τη μόνιμη μείωση της βοσκοφόρτωσης στις περιοχές όπου παρουσιάζεται υπερβόσκηση. Τόσο το συμπληρωματικό μέτρο Α του συγχρηματοδοτούμενου προγράμματος προστασίας του αγροτικού περιβάλλοντος (REPS) όσο και ορισμένα μέτρα στο πλαίσιο του προτεινόμενου προγράμματος κρατικής ενίσχυσης Natura 2000 στοχεύουν στη μείωση της βοσκοφόρτωσης με στόχο την πρόληψη της περιβαλλοντικής υποβάθμισης και την αποκατάσταση της βλάστησης μετά τη ζημία που προκάλεσε η υπέρμετρη βόσκηση. Οι ιρλανδικές αρχές έχουν δεσμευθεί να αποκλείσουν τους κτηνοτρόφους οι οποίοι αρνούνται να ενταχθούν σε ένα από τα εν λόγω προγράμματα κοινοτικής στήριξης για αντισταθμιστική αποζημίωση βάσει του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1257/1999 του Συμβουλίου, της 17ης Μαΐου 1999, για τη στήριξη της αγροτικής ανάπτυξης από το Ευρωπαϊκό Γεωργικό Ταμείο Προσανατολισμού και Εγγυήσεων (ΕΓΤΠΕ) και για την τροποποίηση και κατάργηση ορισμένων κανονισμών(9). Η δεύτερη παράγραφος του άρθρου 9 του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 2467/98 παρέχει τη νομική βάση που είναι αναγκαία για την υιοθέτηση ενός μέτρου αυτού του είδους. Η εν λόγω προσέγγιση θα εμποδίσει την επιστροφή στα επίπεδα βοσκοφόρτωσης που υπήρχαν πριν την εφαρμογή του υπομέτρου "πριμοδότηση για τις προβατίνες".

(71) Ωστόσο, πριυ την εφαρμογή της παρέκκλισης που προβλέπεται στο στοιχείο γ της παραγράφου 3 του άρθρου 87, είναι επίσης αναγκαίο να επαληθευθεί ότι η ενίσχυση δεν είχε αρνητικές επιπτώσεις στις εμπορικές συναλλαγές σε τέτοιο βαθμό που να αντίκειται στο κοινό συμφέρον. Ιδιαίτερα δε επαληθεύοντας ότι η ενίσχυση δεν αντίκειται στους κανονισμούς που διέπουν την κοινή οργάνωση της αγοράς προβείου και αιγείου κρέατος.

(72) Βάσει του άρθρου 9 του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 2467/98, τα κράτη μέλη μπορούν να εφαρμόσουν τα κατάλληλα μέτρα για την προστασία του περιβάλλοντος, σύμφωνα με τη συγκεκριμένη κατάσταση που επικρατεί στην περιοχή παραγωγής των προβάτων που είναι επιλέξιμα για συμμετοχή στο πρόγραμμα πριμοδότησης. Για τους λόγους που παρατίθενται στις αιτιολογικές σκέψεις 67 και 68, η Επιτροπή θεωρεί ότι το μέτρο αποτελεί το κατάλληλο μέτρο για την προστασία του περιβάλλοντος, το οποίο εμπίπτει στο πεδίο εφαρμογής την εν λόγω παρέκκλισης από τους κανόνες της κοινής οργάνωσης της αγοράς. Το συμπέρασμα αντό ενισχύεται από το περιορισμένο γεωγραφικό πεδίο του μέτρου, το οποίο περιορίζεται στις έξι κομητείες της Ιρλανδίας που αντιμετωπίζουν τα πλέον σοβαρά περιβαλλοντικά προβλήματα.

(73) Στην απόφασή της για την κίνηση της διαδικασίας η Επιτροπή εξέφρασε επίσης την ανησυχία ότι κρέας προερχόμενο από "προς αποστέωση προβατίνες" πωλήθηκε για κατανάλωση από τον άνθρωπο. Ωστόσο, οι ιρλανδικές αρχές έχουν διευκρινίσει ότι η εν λόγω απόφαση ελήφθη με μοναδικό στόχο τη μείωση τον δημοσιονομικού κόστους του μέτρου. Διευκρίνισαν επίσης ότι η συνολική ποσότητα κρέατος προερχόμενου από τις προβατίνες στο πλαίσιο του προγράμματος ανερχόταν περίπου στην ποσότητα των 150 τόνων, που αντιστοιχεί σε ποσοστό 0,177 % της ιρλανδικής παραγωγής προβείου κρέατος. Οι ιρλανδικές αρχές έχουν επίσης υποβάλει τις εβδομαδιαίες μέσες τιμές του αρνίσιου κρέατος στην Ιρλανδία κατά τη διάρκεια τιν τεσσάρων τελευταίων ετών, από τις οποίες δεν προκύπτουν επιπτώσεις του μέτρου, καθώς οι τιμές παρέμειναν σε χαμηλά επίπεδα καθ' όλη τη διάρκεια της περιόδου από τον Σεπτέμβριο του 1998 έως τον Φεβρουάριο του 1999. Υπό το πρίσμα των εν λόγω γεγονότων. Η Επιτροπή θεωρεί ότι οποιαδήποτε τυχόν παρέμβαση προέκυψε στους μηχανισμούς κοινής οργάνωσης της αγοράς ήταν ελάχιστη και μπορεί να θεωρηθεί αποδεκτή λαμβανομένcον υπόψη των περιβαλλοντικών στόχων του μέτρου.

(74) Για τους λόγους αυτούς, η Επιτροπή καταλήγει στο συμπέρασμα ότι μπορεί να επιτραπεί παρέκκλιση βάσει του στοιχείου γ) της παραγράφου 3 του άρθρου 87 της συνθήκης στην περίπτωση της καταβολής ενίσχυσης στο πλαίσιο του σνμπληρωματικού μέτρου για τις προβατίνες, και επομένως το μέτρο αυτό μπορεί να θεωρηθεί συμβατό με την κοινή αγορά.

(75) Κάθε περίπτωση πρότασης χορήγησης ενισχύσεων από τα κράτη μέλη για την απόσυρση πλεονάζοντος ζωικού κεφαλαίου εξετάζεται κατά περίπτωση, λαμβάνοντας υπόψη τις περιβαλλοντικές αιτιολογήσεις καθώς και αυτές που σχετίζονται με το ζήτημα της ευζωίας των ζώων καθώς και τη συμβατότητα του μέτρου με την κοινή οργάνωση της εν λόγω αγοράς και με το άρθρο 87 της συνθήκης.

ΝΝ 79/99 - ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΑΡΩΓΗΣ ΓΙΑ ΤΙΣ ΑΠΩΛΕΙΕΣ ΧΕΙΜΕΡΙΝΗΣ ΧΟΡΤΟΝΟΜΗΣ

Ύπαρξη ενίσχυσης (άρθρο 87 παράγραφος 1 της συνθήκης)

(76) Η Επιτροπή θεωρεί ότι τα τρία εν λόγω υπομέτρα αποτελούν σαφώς ενισχύσεις κατά την έννοια της παραγράφου 1 του άρθρου 87 της συνθήκης. Οι ιρλανδικές αρχές χορήγησαν τις ενισχύσεις στους εκτροφείς προβάτων και θηλαζουσών αγελάδων για την αντιμετώπιση των προβλημάτων που τους προκάλεσε το έλλειμμα στην παραγωγή χορτονομής. Η ενίσχυση χορηγείται επιλεκτικά και προσδίδει πλεονέκτημα στους κτηνοτρόφους εκείνους οι οποίοι δεν ήταν σε θέση να συλλέξουν επαρκή χορτονομή για την κάλυψη των χειμερινών αναγκών τους. Επιπλέον, η ενίσχυση χορηγείται σε τομείς οι οποίοι είναι σε μεγάλο βαθμό καθετοποιημένοι σε κοινοτικό επίπεδο και υπόκεινται στις διατάξεις για την κοινή οργάνωση της αγοράς. Ακόμη, ποσοστό της ιρλανδικής παραγωγής αρνίσιου κρέατος που ανέρχεται σε ποσοστό έως και 75 % και ποσοστό της παραγωγής βοείου κρέατος που ανέρχεται σε ποσοστό 90 % εξάγεται, σημαντικό δε μέρους αυτό έχει ως προορισμό τα άλλα κράτη μέλη.

Νέοι δικαιούχοι

Άρθρο 87 παράγραφος 2 στοιχείο β) της συνθήκης

(77) Στην απόφασή της για την κίνηση της διαδικασίας, αν και αναγνώρισε ότι η ενίσχυση φαίνεται να πληροί τις προϋποθέσεις για την εφαρμογή της εξαίρεσης του στοιχείου β) παράγραφος 2 του άρθρου 87, η Επιτροπή εξέφρασε ανησυχίες ότι η χορήγηση της ενίσχυσης σε εντατικούς κτηνοτρόφους, οι οποίοι συνήθως αγοράζουν συμπληρωματική χορτονομή, ακόμη και σε έτη χωρίς προβλήματα, θα μπορούσε να δημιουργήσει κίνδυνο υπεραποζημίωσης αυτής της κατηγορίας των δικαιούχων.

(78) Στην επιστολή τους της 3ης Σεπτεμβρίου 1999, οι αρχές τόνισαν ότι οι αποδέκτες της ενίσχυσης ασχολούνται όλοι με την εκτατική παραγωγή, γεγονός που σημαίνει ότι τα βοοειδή και τα πρόβατα βοσκούν στις εκμεταλλεύσεις τους κατά τη διάρκεια του μεγαλύτερου μέρους του ημερολογιακού έτους. Η διαβεβαίωση αυτή αίρει τις επιφυλάξεις της Επιτροπής για πιθανή υπεραποζημίωση της απώλειας σοδειάς χορτονομής, η οποία θα συνέβαινε εάν οι εντατικοί κτηνοτρόφοι βοοειδών και προβάτων ήταν μεταξύ των δικαιούχων. Συνεπώς η κατάσταση των εν λόγω "νέων δικαιούχων" από απόψεως χορτονομής μπορεί να εξομοιωθεί με την κατάσταση των δικαιούχων προς όφελος των οποίων εγκρίθηκε ένα όμοιο μέτρο βάσει της ενίσχυσης Ν 605/98. Καθώς το μέτρο εμπίπτει στο πεδίο της παρέκκλισης που προβλέπει το στοιχείο β) της παραγράφου 2 του άρθρου 87 της συνθήκης, είναι συμβατό με την κοινή αγορά.

Συμπληρωματικές πληρωμές σε δικαιούχους βάσει της ενίσχυσης Ν 605/98

Άρθρο 87 παράγραφος 2 στοιχείο β) της συνθήκης

(79) Οι ανησυχίες που εξέφρασε η επιτροπή στην απόφασή της να κινήσει τη διαδικασία σχετίζονται με τον κίνδυνο υπεραποζημίωσης στην περίπτωση των εκτροφέων θηλαζουσών αγελάδων με μέσου μεγέθους αγροκτήματα. Τα πρόσθετα στοιχεία που υπέβαλαν οι ιρλανδικές αρχές είναι επαρκώς πειστικά όσον αφορά στον αποκλεισμό του κινδύνου υπεραποζημίωσης.

(80) Καθώς η μέγιστη καταβλητέα ενίσχυση δεν καλύπτει ποσοστό μεγαλύτερο του 65 % της ζημίας που προκλήθηκε στην περίπτωση ελλείμματος ανερχόμενου σε ποσοστό 20 % της παραγωγής χορτονομής σε ένα αγρόκτημα 12 θηλαζουσών αγελάδων και των απογόνων τους που συνήθως βρίσκονται επίσης στο αγρόκτημα, μπορούμε να συμπεράνουμε ότι ο κίνδυνος υπεραποζημίωσης των γαλακτοκτηνοτρόφων που διατηρούν λιγότερους απογόνους στο αγρόκτημά τους θα είναι εξαιρετικά περιορισμένος. Η επαλήθευση των στοιχείων που παρείχαν οι ιρλανδικές αρχές δείχνει ότι η μέγιστη πριμοδότηση θα ήταν αρκετή για την αποζημίωση ποσοστού 20 % της ζημίας, στα αγροκτήματα όπου διατηρούνται 18,75 ΜΖΖ. Στην περίπτωση ελλείμματος ποσοστού 50 % στην παραγωγή χορτονομής, η μέγιστη πριμοδότηση καλύπτει τις απώλειες προκλήθηκαν όταν υπάρχουν ακριβώς 7,5 ΜΖΖ.

(81) Ο κίνδυνος υπεραποζημίωσης μειώνεται και πάλι εάν ληφθούν υπόψη τα επιχειρήματα που έχουν προβληθεί σχετικά με την ποιότητα της χορτονομής, από τα οποία προκύπτει ότι η ζημία υπερέβη πράγματι σε όλες τις περιπτώσεις το 20 %.

(82) Τέλος όσον αφορά στον εν λόγω υπολειμματικό κίνδυνο, σύμφωνα και με την αξιολόγησή της στο πλαίσιο της κρατικής ενίσχυσης Ν 605/98, η Επιτροπή θεωρεί ότι θα ήταν δυσανάλογο να αναμένει να αναλάβουν οι ιρλανδικές αρχές την έρευνα χιλιάδων αιτήσεων, καθεμιά εκ των οποίων αφορά μικρά σχετικά χρηματικά ποσά, προκειμένου να εντοπίσει έναν σχετικά περιορισμένο αριθμό πιθανών περιπτώσεων υπεραποζημίωσης.

(83) Για τους λόγους αυτούς, οι συμπληρωματικές πληρωμές στους δικαιούχους βάσει της ενίσχυσης Ν 605/98, οι οποίες καταβλήθηκαν σε εκτροφείς θηλαζουσών αγελάδων και σε μικρής κλίμακας γαλακτοκτηνοτρόφους, πληρούν τις προϋποθέσεις της εξαίρεσης του στοιχείου β της παραγράφου 2 του άρθρου 87 της συνθήκης και είναι συμβατές με την κοινή αγορά.

Ειδικό ταμείο για την αντιμετώπιση έκτακτων ελλείψεων χορτονομής

Άρθρο 87 παράγραφος 2 στοιχείο β) της συνθήκης

(84) Σύμφωνα με το μέτρο, ένας σύμβουλος της Teagasc πρέπει να πιστοποιήσει ότι η ποσότητα (ακατέργαστης) χορτονομής στο αγρόκτημα είναι μικρότερη του 50 % της αναγκαίας για την κατάλληλη συντήρηση του ζωικού κεφαλαίου χορτονομής, έως ότου αρχίσει η βοσκή (θεωρείται ότι η ημερομηνία αυτή είναι η 15η Απριλίου). Προκύπτει επομένως ότι θα μπορούσε να χορηγηθεί βοήθεια σε κάθε κτηνοτρόφο ο οποίος θα αποδείκνυε ότι τα βοοειδή του υποσιτίζονται ή κινδυνεύουν από υποσιτισμό λόγω έλλειψης χορτονομής, ανεξαρτήτως των λόγων της έλλειψης αυτής.

(85) Καθώς το πρόγραμμα ενίσχυσης δρομολογήθηκε για την αντιμετώπιση των συνεπειών των απωλειών χειμερινής χορτονομής, κατόπιν μιας έρευνας που πραγματοποιήθηκε τον Ιανουάριο και από την οποία προέκυψε ότι γενικά οι κτηνοτρόφοι αντιμετώπιζαν ελλείψεις χορτονομής, ήταν τεχνικά αδύνατο να προσδιορισθεί εκ των υστέρων ο βαθμός στον οποίο παρουσίαζε έλλειμμα στην παραγωγή χορτονομής κάθε αγρόκτημα χωριστά. Η μέθοδος που χρησιμοποιήθηκε για τον υπολογισμό του πιθανού ελλείμματος που αντιμετώπισαν οι κτηνοτρόφοι, όπως αυτό παρουσιάστηκε στη επιστολή της 13ης Οκτωβρίου 1999, φαίνεται να αποτελεί μια λογική προσέγγιση για ένα πρόχειρο εκ των υστέρων υπολογισμό.

(86) Στην απόφασή της σχετικά με την πρώτη ενίσχυση για τη χειμερινή χορτονομή (Ν 605/98), η Επιτροπή αναγνώρισε ότι στα προγράμματα που αφορούν στην καταβολή σχετικά μικρών χρηματικών ποσών ως ενισχύσεων σε μεγάλο αριθμό δικαιούχων, ο εξατομικευμένος υπολογισμός των πραγματικών απωλειών που προκλήθηκαν θα μπορούσε να οδηγήσει σε δυσανάλογες διοικητικές δαπάνες. Για το λόγο αυτό η Επιτροπή αποδέχθηκε ότι η αποζημίωση μπορεί να υπολογισθεί βάσει των μέσων απωλειών, υπό την προϋπόθεση αποκλεισμού του σημαντικού κινδύνου υπεραποζημίωσης. Υπό το πρίσμα των επεξηγήσεων που παρείχαν οι ιρλανδικές αρχές και του γεγονότος ότι η αποζημίωση περιορίσθηκε σε μέρος μόνο των πραγματικών ζημιών που προκλήθηκαν, η Επιτροπή θεωρεί ότι το παρόν μέτρο αποκλείει τον κίνδυνο υπεραποζημίωσης σε μεγάλο βαθμό, σε επίπεδο κτηνοτρόφου.

(87) Στην παρούσα περίπτωση, αποδεικνύεται ότι οι μέσες απώλειες στην παραγωγή χειμερινής χορτονομής στα σχετικά αγροκτήματα υπερέβησαν το κατώφλι του 20 % από το οποίο και μετά οι καιρικές συνθήκες στις οποίες οφείλεται το έλλειμμα πληρούν τις προϋποθέσεις των "εξαιρετικών". Τα αποδεικτικά στοιχεία βασίζονται τόσο στη γενική έρευνα που διεξήγαγε η Teagasc τον Αύγουστο του 1998 όσο και στα ευρήματα της Teagasc κατά την επίσκεψή της στις εγκαταστάσεις κάθε αιτούντα τον Μάρτιο του 1999.

(88) Για τους παραπάνω λόγους, το ειδικό ταμείο για την αντιμετώπιση εκτάκτων ελλείψεων χορτονομής πληροί τις προϋποθέσεις της εξαίρεσης του στοιχείου β) παράγραφος 2 του άρθρου 87 της συνθήκης.

VI. ΣΥΜΠΕΡΆΣΜΑ

(89) Η Επιτροπή διαπιστώνει ότι η Ιρλανδία εφάρμοσε παράνομα το συμπληρωματικό μέτρο για τις προβατίνες και το πρόγραμμα αρωγής για τις απώλειες χειμερινής χορτονομής, κατά παράβαση του άρθρου 88 της συνθήκης. Ωστόσο, για τους λόγους που εκτέθηκαν παραπάνω, η Επιτροπή θεωρεί ότι·

- το πρόγραμμα αρωγής για τις απώλειες χειμερινής χορτονομής εμπίπτει στο πεδίο της παρέκκλισης που προβλέπει το στοιχείο β) της παραγράφου 2 του άρθρου 87 της συνθήκης και είναι επομένως συμβατό με την κοινή αγορά,

- μπορεί να επιτραπεί παρέκκλιση βάσει του στοιχείου γ) της παραγράφου 3 του άρθρου 87 της συνθήκης στην περίπτωση της καταβολής ενίσχυσης στο πλαίσιο του συμπληρωματικού μέτρου για τις προβατίνες, και επομένως το μέτρο αυτό μπορεί να θεωρηθεί συμβατό με την κοινή αγορά,

ΕΞΕΔΩΣΕ ΤΗΝ ΠΑΡΟΥΣΑ ΑΠΟΦΑΣΗ:

Άρθρο 1

Το πρόγραμμα αρωγής για τις απώλειες χειμερινής χορτονομής το οποίο εφάρμοσε η Ιρλανδία το φθινόπωρο του 1998 είναι συμβατό με την κοινή αγορά.

Άρθρο 2

Το πρόγραμμα ενισχύσεων το οποίο εφάρμοσε η Ιρλανδία στο πλαίσιο του συμπληρωματικού μέτρου για τις προβατίνες είναι συμβατό με την κοινή αγορά.

Άρθρο 3

Η παρούσα απόφαση απευθύνεται στην Ιρλανδία.

Βρυξέλλες, 30 Μαΐου 2000.

Για την Επιτροπή

Franz Fischler

Μέλος της Επιτροπής

(1) ΕΕ L 312 της 20.11.1998, σ. 1.

(2) ΕΕ C 280 της 2.10.1999, σ. 12.

(3) Βλέπε υποσημείωση 2.

(4) Donegal, Sligo, Leitrim, Mayo, Galway και Kerry.

(5) ΕΕ L 165 της 16.7.1968, σ. 8.

(6) Η ενίσχυση Ν 605/98 εγκρίθηκε με την επιστολή SG(98)D/11410 της 8ης Δεκεμβρίου 1998.

(7) Βάσει μιας απόδοσης 9,3 κιλών ωφέλιμου κρέατος σε τιμή χονδρικής 3,25 ιρλανδικών λιρών ανά κιλό.

(8) ΕΕ C 72 της 10.3.1994, σ. 3.

(9) ΕΕ L 160 της 26.6.1999, σ. 80.