30.4.2004 EL Επίση µη Εφηµερίδα  της Ευρωπαϊκής  Ένωσης  L 164/ 
_______________________________________________________________________________ 
 164
 
 
Ο∆ΗΓΙΑ  2004/51/ ΕΚ ΤΟΥ  ΕΥΡΩΠΑΪΚΟΥ  ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟΥ  ΚΑΙ  ΤΟΥ  ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ  
της 29ης Απριλίου  2004 
 
για την τροποποίηση  της οδηγίας  91/440/E ΟΚ του Συµβουλίου  
για την ανάπτυξη  των κοινοτικών  σιδηροδρό µων 
    
ΤΟ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ  ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ  ΚΑΙ ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ  ΤΗΣ  ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ  ΕΝΩΣΗΣ , 
 Έχοντας  υπόψη  : 
 τη Συνθήκη  για την ίδρυση  της Ευρωπαϊκής  Κοινότητας , και ιδίως  το άρθρο  71, παράγραφος  1, 
 την πρόταση  της Επιτροπής
1, 
 τη γνώµη της Ευρωπαϊκής  Οικονο µικής και Κοινωνικής  Επιτροπής
2, 
 τη γνώµη της Επιτροπής  των Περιφερειών
3, 
 Αποφασίζοντας  σύµφωνα  µε τη διαδικασία  του άρθρου  251 της Συνθήκης
4, υπό το πρίσµα του 
κοινού  σχεδίου  το οποίο  εγκρίθηκε  από την επιτροπή  συνδιαλλαγής  στις 23 Μαρτίου  2004, 
                                                 
1  ΕΕ C 291 Ε, 26.11.2002, σ. 1. 
2  ΕΕ C 61, 14.3.2003, σ. 131. 
3  ΕΕ C 66, 19.3.2003, σ. 5. 
4  Γνώµη του Ευρωπαϊκού  Κοινοβουλίου  της 14ης Ιανουαρίου  2003 (ΕΕ C 38 Ε, 12.2.2004, 
σ. 89), κοινή  θέση  του Συµβουλίου  της 26ης Ιουνίου  2003 (ΕΕ C 270 E, 11.11.2003, σ. 1) και 
θέση  του Ευρωπαϊκού  Κοινοβουλίου  της 23ης Οκτωβρίου  2003 (δεν έχει ακόµα δηµοσιευθεί  
στην  ΕΕ). Νοµοθετικό  ψήφισ µα του Ευρωπαϊκού  Κοινοβουλίου  της 22ας Απριλίου  2004 και 
απόφαση  του Συµβουλίου  της 26ης Απριλίου  2004. 
30.4.2004 EL Επίση µη Εφηµερίδα  της Ευρωπαϊκής  Ένωσης  L 164/ 
_______________________________________________________________________________ 
 165
Εκτιµώντας  τα εξής : 
 
(1) Η οδηγία  91/440/ΕΟΚ  του Συµβουλίου , της 29ης Ιουλίου  19911, προβλέπει  ότι, στις 
σιδηροδρο µικές επιχειρήσεις  που έχουν  λάβει  άδεια , παρέχονται  δικαιώ µατα πρόσβασης  στο 
∆ιευρωπαϊκό  ∆ίκτυο  Σιδηροδρο µικών  Εµπορευ µατικών  Μεταφορών  και, από το 2008 το 
αργότερο , σε ολόκληρο  το σιδηροδρο µικό δίκτυο  για την εκτέλεση  διεθνών  υπηρεσιών  
σιδηροδρο µικών  εµπορευ µατικών  µεταφορών . 
 (2) Η επέκταση  αυτών  των δικαιω µάτων  πρόσβασης  για τις διεθνείς  υπηρεσίες  σιδηροδρο µικών  
εµπορευ µατικών  µεταφορών  σε ολόκληρο  το δίκτυο  από 1ης Ιανουαρίου  2006, θα πρέπει  να 
αυξήσει  τα αναµενόµενα οφέλη  όσον  αφορά  την αλλαγή  του τρόπου  εκτέλεσης  των 
µεταφορών  και την ανάπτυξη  των διεθνών  σιδηροδρο µικών  εµπορευ µατικών  µεταφορών . 
 (3) Η επέκταση  αυτών  των δικαιω µάτων  πρόσβασης  σε παντός  τύπου  υπηρεσία  σιδηροδρο µικών  
εµπορευ µατικών  µεταφορών  από 1ης Ιανουαρίου  2007, σύµφωνα  µε την αρχή  της ελεύθερης  
παροχής  υπηρεσιών , θα βελτιώσει  την αποτελεσ µατικότητα  των σιδηροδρο µικών  µεταφορών  
σε σύγκριση  µε τους άλλους  τρόπους  µεταφοράς . Θα διευκολύνει  επίσης  τις βιώσι µες 
µεταφορές  µεταξύ  και εντός  των κρατών  µελών , ενθαρρύνοντας  τον ανταγωνισ µό και 
παρέχοντας  τη δυνατότητα  εισροής  νέων  κεφαλαίων  και δηµιουργίας  νέων  επιχειρήσεων . 
                                                
 
1  ΕΕ L 237, 24.8.1991, σ. 25. Οδηγία  όπως  τροποποιήθηκε  µε την οδηγία  2001/12/E Κ του 
Ευρωπαϊκού  Κοινοβουλίου  και του Συµβουλίου  (ΕΕ L 75, 15.3.2001, σ. 1). 
30.4.2004 EL Επίση µη Εφηµερίδα  της Ευρωπαϊκής  Ένωσης  L 164/ 
_______________________________________________________________________________ 
 166
(4) Η παρούσα  οδηγία  αποτελεί  τµήµα ενός συγκεντρωτικού  συνόλου  µέτρων  τα οποία  έχουν  
εξαγγελθεί  µε τη Λευκή  Βίβλο  για την πολιτική  µεταφορών  και εµπεριέχουν  την οδηγία  
2004/.../ΕΚ για την ασφάλεια  των κοινοτικών  σιδηροδρό µων (Οδηγία  για την ασφάλεια  των 
σιδηροδρό µων)1, την οδηγία  2004/.../ΕΚ για την τροποποίηση  των οδηγιών  για τη 
διαλειτουργικότητα2 και τον κανονισ µό (ΕΚ) αριθ. .../2004 για την ίδρυση  Ευρωπαϊκού  
Οργανισ µού Σιδηροδρό µων (Οργανισ µός για τους σιδηρόδρο µους)3. Αυτή  η δέσµη µέτρων , 
που αναφέρεται  ως «δεύτερη  δέσµη µέτρων  για τους σιδηροδρό µους», υιοθετήθηκε  
προκει µένου να αναπτύξει  περαιτέρω  το κοινοτικό  κανονιστικό  πλαίσιο  στον  τοµέα των 
σιδηροδρό µων, όπως  θεσπίσθηκε  ιδίως  µε τις οδηγίες  2001/12/ ΕΚ4, 2001/13/ ΕΚ5 και 
2001/14/ΕΚ6, οι οποίες  αναφέρονται  ως «πρώτη  δέσµη µέτρων  για τους σιδηροδρό µους». 
Προκει µένου να συµπληρωθεί  το κανονιστικό  πλαίσιο  και να συνεχισθούν  οι προσπάθειες  για 
την επίτευξη  ενός ενοποιη µένου ευρωπαϊκού  σιδηροδρο µικού χώρου , η Επιτροπή  πρότεινε , 
στις 3 Μαρτίου  2004, µια τρίτη  δέσµη µέτρων  η οποία  θα συνεισφέρει  περαιτέρω  στον  στόχο  
της παρούσας  οδηγίας . Αυτή  η προταθείσα  τρίτη  δέσµη διέπει  την αδειοδότηση  οδηγών  
τραίνων , τη ποιότητα  των υπηρεσιών  για τη σιδηροδρο µική µεταφορά  φορτίου , τα 
δικαιώ µατα των επιβατών  στις διεθνείς  σιδηροδρο µικές µεταφορές  και στο άνοιγ µα των 
αγορών  για τις σιδηροδρο µικές υπηρεσίες  διεθνών  επιβατηγών  µεταφορών . Το Ευρωπαϊκό  
Κοινοβούλιο  ψήφισε  ήδη, τον Οκτώβριο  του 2003, αυτή  τη νοµοθετική  διαδικασία  µε 
τροποποίηση  που στοχεύει  στο άνοιγ µα των αγορών  για όλες τις υπηρεσίες  επιβατηγών  
µεταφορών  µέχρι το 2008. Το Ευρωπαϊκό  Κοινοβούλιο  και το Συµβούλιο  συµφώνησαν  να 
εξετάσουν  επιµελώς  την τρίτη  δέσµη µέτρων . Όσον  αφορά  το άνοιγ µα των αγορών  για τις 
υπηρεσίες  διεθνών  επιβατηγών  µεταφορών , ο αριθµός έτους  2010, ο οποίος  έχει προταθεί  
από την Επιτροπή , θα πρέπει  να θεωρηθεί  ως ο στόχος  που δίνει  σε όλες τις επιχειρήσεις  τη 
δυνατότητα  να προετοι µασθούν  καταλλήλως . 
 
(5) Η Επιτροπή  θα πρέπει  να εξετάσει  τις εξελίξεις  της κυκλοφορίας , της ασφάλειας , των 
συνθηκών  εργασίας  και της κατάστασης  των επιχειρήσεων  και θα πρέπει  να υποβάλλει , πριν 
από την 1η Ιανουαρίου  2006, έκθεση  για τις εξελίξεις  αυτές , συνοδευό µενη, ενδεχο µένως , 
από νέες προτάσεις  που θα εξασφαλίζουν  τη βάση  για τις καλύτερες  δυνατές  συνθήκες  για τις 
οικονο µίες των κρατών  µελών , για τις σιδηροδρο µικές επιχειρήσεις  και τους υπαλλήλους  
τους, καθώς  και για τους χρήστες . 
                                                 
1  ΕΕ L ... 
2  ΕΕ L ... 
3  ΕΕ L ... 
4  ΕΕ L 75, 15.3.2001, σ. 1. 
5  ΕΕ L 75, 15.3.2001, σ. 26. 
6  ΕΕ L 75, 15.3.2001, σ. 29. Οδηγία  όπως  τροποποιήθηκε  µε την απόφαση  2002/844/ ΕΚ της 
Επιτροπής  (ΕΕ L 289, 26.10.2002, σ. 30). 
30.4.2004 EL Επίση µη Εφηµερίδα  της Ευρωπαϊκής  Ένωσης  L 164/ 
_______________________________________________________________________________ 
 167
(6) Οι υπηρεσίες  σιδηροδρο µικών  εµπορευ µατικών  µεταφορών  παρέχουν  σηµαντικές  ευκαιρίες  
για τη δηµιουργία  νέων  µεταφορικών  υπηρεσιών  και τη βελτίωση  των ήδη υφιστα µένων , σε 
εθνικό  και σε ευρωπαϊκό  επίπεδο . 
 (7) Προκει µένου οι σιδηροδρο µικές εµπορευ µατικές  µεταφορές  να γίνουν  πλήρως  
ανταγωνιστικές , απαιτείται  όλο και περισσότερο  η παροχή  ολοκληρω µένων  υπηρεσιών , 
συµπεριλα µβανο µένων  των µεταφορών  µεταξύ  και εντός  των κρατών  µελών . 
 (8) Εφόσον  η ασφάλεια  των σιδηροδρό µων ρυθµίζεται  από την οδηγία  2004/.../E Κ
+, ως µέρος 
ενός νέου συνεκτικού  κοινοτικού  ρυθµιστικού  πλαισίου  για τον σιδηροδρο µικό τοµέα, οι 
διατάξεις  της οδηγίας  91/440/E ΟΚ που αφορούν  την ασφάλεια  θα πρέπει  να καταργηθούν . 
 (9) Εποµένως , η οδηγία  91/440/E ΟΚ θα πρέπει  να τροποποιηθεί  αναλόγως , 
 ΕΞΕ∆ΩΣΑΝ  ΤΗΝ  ΠΑΡΟΥΣΑ  Ο∆ΗΓΙΑ : 
                                                
 
+  Σηµείωση  για την ΕΕΕΕ : Παρε µβάλλεται  ο αριθµός της οδηγίας  για την ασφάλεια  των 
σιδηροδρό µων. 
30.4.2004 EL Επίση µη Εφηµερίδα  της Ευρωπαϊκής  Ένωσης  L 164/ 
_______________________________________________________________________________ 
 168
Άρθρο  1 
 
Η οδηγία  91/440/ΕΟΚ  τροποποιείται  ως εξής : 
 1) Στο άρθρο  7, η παράγραφος  2 διαγράφεται  κατά  την ηµεροµηνία έναρξης  ισχύος  της οδηγίας  
2004/.../ΕΚ του Ευρωπαϊκού  Κοινοβουλίου  και του Συµβουλίου , της ..., για την ασφάλεια  
των κοινοτικών  σιδηροδρό µων. 
 2) Το άρθρο  10 τροποποιείται  ως εξής: 
 
(α) Η παράγραφος  3 αντικαθίσταται  από το ακόλουθο  κείµενο: 
 
«3. Στις σιδηροδρο µικές επιχειρήσεις  που εµπίπτουν  στο πεδίο  εφαρ µογής του 
άρθρου  2 παρέχεται , υπό δίκαιους  όρους , πρόσβαση  στο διευρωπαϊκό  δίκτυο  
σιδηροδρο µικών  υπηρεσιών  µεταφοράς  φορτίου , όπως  ορίζεται  στο άρθρο  10α και στο 
Παράρτη µα Ι και, το αργότερο  έως την 1η Ιανουαρίου  2006, σε όλο το σιδηροδρο µικό 
δίκτυο , µε σκοπό  την εκτέλεση  υπηρεσιών  διεθνών  µεταφορών  εµπορευ µάτων . 
 
Επιπροσθέτως , το αργότερο  έως την 1η Ιανουαρίου  2007, στις σιδηροδρο µικές 
επιχειρήσεις  που εµπίπτουν  στο πεδίο  εφαρ µογής του άρθρου  2 παρέχεται , υπό δίκαιους  
όρους , πρόσβαση  στην  υποδο µή όλων  των κρατών  µελών , µε σκοπό  την εκτέλεση  
παντός  τύπου  σιδηροδρο µικών  υπηρεσιών  µεταφοράς  εµπορευ µάτων .» 
30.4.2004 EL Επίση µη Εφηµερίδα  της Ευρωπαϊκής  Ένωσης  L 164/ 
_______________________________________________________________________________ 
 169
(β) Η παράγραφος  5 αντικαθίσταται  από το ακόλουθο  κείµενο: 
 
«5. Κάθε  σιδηροδρο µική επιχείρηση  που έχει αναλάβει  την παροχή  υπηρεσιών  
σιδηροδρο µικών  µεταφορών  συνάπτει  τις αναγκαίες  συµφωνίες , επί τη βάσει  του 
ιδιωτικού  ή του δηµοσίου  δικαίου , µε τους διαχειριστές  υποδο µής της 
χρησι µοποιού µενης σιδηροδρο µικής υποδο µής. Οι όροι που διέπουν  αυτές  τις 
συµφωνίες  είναι  αµερόληπτοι  και διαφανείς , σύµφωνα  µε τις διατάξεις  της οδηγίας  
2001/14/E Κ του Ευρωπαϊκού  Κοινοβουλίου  και του Συµβουλίου , της 
26ης Φεβρουαρίου  2001, σχετικά  µε την κατανο µή της χωρητικότητας  των 
σιδηροδρο µικών  υποδο µών και τις χρεώσεις  για τη χρήση  σιδηροδρο µικής υποδο µής 
καθώς  και µε την πιστοποίηση  ασφαλείας *. 
__________________ 
* ΕΕ L 75, 15.3.2001, σ. 29. Οδηγία  όπως  τροποποιήθηκε  µε την απόφαση  
2002/844/ ΕΚ της Επιτροπής  (ΕΕ L 289, 26.10.2002, σ. 30).» 
 
(γ) Η παράγραφος  6 αντικαθίσταται  από το ακόλουθο  κείµενο: 
 
«6. Η σιδηροδρο µική πρόσβαση  και η παροχή  υπηρεσιών  στους  τερµατικούς  
σταθ µούς και τους λιµένες που συνδέονται  µε σιδηροδρο µικές δραστηριότητες  που 
αναφέρονται  στις παραγράφους  1, 2 και 3, και οι οποίες  εξυπηρετούν , πραγ µατικά  ή 
δυνητικά , περισσότερους  από έναν τελικούς  πελάτες , παρέχονται  σε όλες τις 
σιδηροδρο µικές επιχειρήσεις , κατά  τρόπο  αµερόληπτο  και µε διαφάνεια , και οι σχετικές  
αιτήσεις  σιδηροδρο µικών  επιχειρήσεων  µπορούν  να υπάγονται  σε περιορισ µούς µόνον  
εάν υπάρχουν  βιώσι µες σιδηροδρο µικές εναλλακτικές  λύσεις  υπό τις συνθήκες  της 
αγοράς .» 
30.4.2004 EL Επίση µη Εφηµερίδα  της Ευρωπαϊκής  Ένωσης  L 164/ 
_______________________________________________________________________________ 
 170
(δ) Η παράγραφος  8 αντικαθίσταται  από το ακόλουθο  κείµενο: 
 
«8. Μέχρι  την 1η Ιανουαρίου  2006, η Επιτροπή  υποβάλλει  στο Ευρωπαϊκό  Κοινοβούλιο , στην  
Ευρωπαϊκή  Οικονο µική και Κοινωνική  Επιτροπή , στην  Επιτροπή  των Περιφερειών  και στο 
Συµβούλιο  έκθεση  για την εφαρ µογή της παρούσας  οδηγίας . 
 
Η έκθεση  αυτή  περιλα µβάνει  : 
 
− εφαρ µογή της παρούσας  οδηγίας  στα κράτη  µέλη και αποτέλεσ µα της λειτουργίας  
των διαφόρων  ενεχο µένων  φορέων , 
 
− ανάπτυξη  της αγοράς , ιδιαίτερα  εξέλιξη  της διεθνούς  κυκλοφορίας , 
δραστηριότητες  και µερίδιο  της αγοράς  από όλους  τους φορείς  της, 
συµπεριλα µβανο µένων  των νεοεισερχο µένων , 
 
− επιπτώσεις  επί του συνολικού  τοµέα των µεταφορών , ιδίως  όσον  αφορά  την 
αλλαγή  του τρόπου  εκτέλεσης  των µεταφορών , 
 
− επιπτώσεις  στο επίπεδο  ασφάλειας  σε κάθε  κράτος  µέλος,  
 
− συνθήκες  εργασίες  στον  εν λόγω  τοµέα, για κάθε  κράτος  µέλος. 
 
Εφόσον  χρειάζεται , η έκθεση  αυτή  συνοδεύεται  από τις δέουσες  προτάσεις  ή συστάσεις  
για συνέχιση  της κοινοτικής  δράσης  όσον  αφορά  την ανάπτυξη  της σιδηροδρο µικής 
αγοράς  και του νοµικού πλαισίου  που την διέπει .» 
30.4.2004 EL Επίση µη Εφηµερίδα  της Ευρωπαϊκής  Ένωσης  L 164/ 
_______________________________________________________________________________ 
 171
3) Στο άρθρο  10β, παράγραφος  4, το στοιχείο  γ) αντικαθίσταται  από το ακόλουθο  κείµενο: 
 
«(γ) την κατάσταση  του ευρωπαϊκού  δικτύου  σιδηροδρο µικών  µεταφορών ·» 
 4) Το άρθρο  14 απαλείφεται . 
 
Άρθρο  2
 
 Τα κράτη  µέλη θέτουν  σε ισχύ τις αναγκαίες  νοµοθετικές , κανονιστικές  και διοικητικές  διατάξεις  
προκει µένου να συµµορφωθούν  µε την παρούσα  οδηγία  µέχρι την 31η ∆εκε µβρίου  2005, το 
αργότερο . Ενηµερώνουν  αµέσως  την Επιτροπή  σχετικά . 
 Οι διατάξεις  αυτές , όταν θεσπίζονται  από τα κράτη  µέλη, αναφέρονται  στην  παρούσα  οδηγία  ή 
συνοδεύονται  από την αναφορά  αυτή  κατά  την επίση µη δηµοσίευσή  τους. Ο τρόπος  της αναφοράς  
αυτής  καθορίζεται  από τα κράτη  µέλη. 
 
30.4.2004 EL Επίση µη Εφηµερίδα  της Ευρωπαϊκής  Ένωσης  L 164/ 
_______________________________________________________________________________ 
 172
Άρθρο  3 
 
Η παρούσα  οδηγία  αρχίζει  να ισχύει  την ηµέρα της δηµοσίευσής  της στην  Επίση µη Εφηµερίδα  της 
Ευρωπαϊκής  Ένωσης . 
 
Άρθρο  4 
 Η παρούσα  οδηγία  απευθύνεται  στα κράτη  µέλη. 
 Έγινε  στις Βρυξέλλες , στις 29 Απριλίου  2004. 
  Για το Ευρωπαϊκό  Κοινοβούλιο  Για το Συµβούλιο  
 Ο Πρόεδρος  Ο Πρόεδρος  
  P. COX             M. McDOWELL  
=====================