ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΣ (ΕΚ) αριθ. 2166/1999 ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ

της 8ης Οκτωβρίου 1999

για τη θέσπιση λεπτομερών κανόνων για την εφαρμογή του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 2494/95 όσον αφορά τα ελάχιστα πρότυπα για την αντιμετώπιση των προϊόντων στους τομείς της υγείας, της εκπαίδευσης και της κοινωνικής προστασίας στον εναρμονισμένο δείκτη τιμών καταναλωτή

ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ,

Έχοντας υπόψη:

τη συνθήκη για την ίδρυση της Ευρωπαϊκής Κοινότητας,

τον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 2494/95 του Συμβουλίου, της 23ης Οκτωβρίου 1995, για τη θέσπιση εναρμονισμένων δεικτών τιμών καταναλωτή(1), και ιδίως το άρθρο 4 και το άρθρο 5 παράγραφος 3,

την πρόταση της Επιτροπής,

τη γνώμη της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας(2),

Εκτιμώντας τα ακόλουθα:

(1) δυνάμει του άρθρου 5 παράγραφος 1 στοιχείο β) του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 2494/95, κάθε κράτος μέλος υποχρεούται να καταρτίζει έναν εναρμονισμένο δείκτη τιμών καταναλωτή (ΕνΔΤΚ) αρχίζοντας από το δείκτη του Ιανουαρίου 1997·

(2) ο κανονισμός (ΕΚ) αριθ. 1749/96 της Επιτροπής(3) ορίζει την κάλυψη του ΕνΔΤΚ ως τα αγαθά και της υπηρεσίες που περλαμβάνονται στην τελική νομισματική καταναλωτική δαπάνη των νοικοκυριών· τα αγαθά και οι υπηρεσίες στους τομείς της υγείας, της εκπαίδευσης και της κοινωνικής προστασίας αποτελούν μέρος της κάλυψης του ΕνΔΤΚ· η τελική νομισματική καταναλωτική δαπάνη των νοικοκυριών καλύπτει τη δαπάνη των ατόμων που διαμένουν σε θεσμικά νοικοκυριά και θα πρέπει να ταξινομείται σύμφωνα με τις κατηγορίες COICOP/ΕνΔΤΚ όπως ορίζεται στον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 2214/96 της Επιτροπής(4) ·

(3) δυνάμει του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1749/96 της Επιτροπής, και ιδίως του άρθρου 3 και του παραρτήματος Ια, η επεκτεταμένη κάλυψη στους τομείς της υγείας, της εκπαίδευσης και της κοινωνικής προστασίας θα πρέπει να εφαρμοστεί τον Δεκέμβριο 1999 και να αρχίσει να ισχύει με το δείκτη του Ιανουαρίου 2000, ενώ οι μεθοδολογικές λεπτομέρειες συμπερίληψης θα πρέπει να οριστούν σύμφωνα με τη διαδικασία που ορίζει το άρθρο 14 του κανονισμού-πλαισίου (ΕΚ) αριθ. 2494/95· το χρονοδιάγραμμα συμπερίληψης για τις νοσοκομειακές υπηρεσίες και τις υπηρεσίες κοινωνικής προστασίας που παρέχονται στην οικία, στους οίκους ευγηρίας και στα ιδρύματα για άτομα με ειδικές ανάγκες θα πρέπει να οριστεί σύμφωνα με την ίδια διαδικασία·

(4) υπάρχει σημαντικό περιθώριο για διαδικαστικές διαφορές στην αντιμετώπιση των αγαθών και των υπηρεσιών στους τομείς της υγείας, της εκπαίδευσης και της κοινωνικής προστασίας στον ΕνΔΤΚ· είναι απαραίτητη μια εναρμονισμένη μεθοδολογία γι' αυτά τα προϊόντα και τις υπηρεσίες προκειμένου να εξασφαλιστεί ότι οι προκύπτοντες ΕνΔΤΚ θα πληρούν τους όρους συγκρισιμότητας που ορίζει το άρθρο 4 του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 2494/95·

(5) η αντιμετώπιση των αγαθών και των υπηρεσιών στους τομείς της υγείας, της εκπαίδευσης και της κοινωνικής προστασίας είναι σύμφωνη με τους ορισμούς που περιέχονται στο ευρωπαϊκό σύστημα λογαριασμών (ΕΣΛ) 1995 που προβλέπεται από τον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 2223/96 του Συμβουλίου(5)·

(6) η επιτροπή στατιστικού προγράμματος (ΕΣΠ) δεν διατύπωσε γνώμη εντός της προθεσμίας που όρισε ο πρόεδρός της· στην περίπτωση αυτή, ακολουθώντας τη διαδικασία που ορίζει το άρθρο 14 παράγραφος 2 του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 2494/95, η Επιτροπή οφείλει να υποβάλει, χωρίς καθυστέρηση, στο Συμβούλιο πρόταση για τα μέτρα που πρέπει να ληφθούν,

ΕΞΕΔΩΣΕ ΤΟΝ ΠΑΡΟΝΤΑ ΚΑΝΟΝΙΣΜΟ:

Άρθρο 1

Στόχος

Στόχος του κανονισμού είναι να οριστούν τα ελάχιστα πρότυπα για την αντιμετώπιση των αγαθών και των υπηρεσιών στους τομείς της υγείας, της εκπαίδευσης και της κοινωνικής προστασίας στους εναρμονισμένους δείκτες τιμών καταναλωτή στο εξής καλούμενο "ΕνΔΤΚ", προκειμένου να εξασφαλιστεί ότι θα είναι αξιόπιστοι και κατάλληλοι και θα πληρούν τους όρους συγκρισιμότητας που ορίζει το άρθρο 4 του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 2494/95.

Άρθρο 2

Ορισμός

1. Οι επιστροφές αναφέρονται στις πληρωμές που καταβάλλονται στα νοικοκυριά από κρατικές μονάδες, υπηρεσίες κοινωνικής ασφάλισης ή μη κερδοσκοπικά ιδρύματα που εξυπηρετούν νοικοκυριά (ΜΚΙΕΝ) ως άμεσες συνέπειες αγορών ατομικά ορισμένων αγαθών και υπηρεσιών, που αρχικά πληρώνονται από τα νοικοκυριά.

2. Οι πληρωμές απαιτήσεων από ασφαλιστικές εταιρείες στα νοικοκυριά δεν αποτελούν επιστροφές.

3. Άλλες πληρωμές ή εκπτώσεις που χορηγούνται στα νοικοκυριά από κρατικές μονάδες, υπηρεσίες κοινωνικής ασφάλισης ή ΜΚΙΕΝ υπό μορφή βοήθειας για τη μείωση της δαπάνης του νοικοκυριού, όπως στεγαστικά επιδόματα προς τους μισθωτές ή πληρωμές για λόγους ασθενείας, ανικανότητας, μέριμνας ηλικιωμένων συγγενών ή υποτροφίες σε σπουδαστές, θεωρούνται κοινωνικά επιδόματα σε μετρητά. Αντιμετωπίζονται ως μεταβιβάσεις εισοδήματος προς τα νοικοκυριά και δεν αποτελούν επιστροφές.

Άρθρο 3

Κάλυψη

1. Τα αγαθά και οι υπηρεσίες στους τομείς της υγείας, της εκπαίδευσης και της κοινωνικής προστασίας για τα οποία προκαλείται η τελική νομισματική καταναλωτική δαπάνη των νοικοκυριών καλύπτονται από τον ΕνΔΤΚ και ομαδοποιούνται σύμφωνα με τις κατηγορίες COICOP/ΕνΔΤΚ όπως ορίζει ο κανονισμός (ΕΚ) αριθ. 2214/96 της Επιτροπής.

2. Όλοι οι παραγωγοί/προμηθευτές αγαθών και υπηρεσιών στους τομείς της υγείας, της εκπαίδευσης και της κοινωνικής προστασίας, όπως κρατικά και ιδιωτικά ιδρύματα, ΜΚΙΕΝ ή αυτοαπασχολούμενοι του ιδιωτικού τομέα, καλύπτονται από τον ΕνΔΤΚ ανεξάρτητα από το καθεστώς τους. Εξαιρούνται τα πρόσωπα ή ομάδες προσώπων ως παραγωγοί αγαθών και μη χρηματοπιστωτικών υπηρεσιών αποκλειστικά για ιδία τελική χρήση.

3. Σύμφωνα με την COICOP/ΕνΔΤΚ, η εκπαίδευση (τμήμα 10) περιλαμβάνει μόνο τις εκπαιδευτικές υπηρεσίες. Αν μια συνολική τιμή χρεώνεται για εκπαιδευτικές υπηρεσίες σε συνδυασμό με εκπαιδευτικό υλικό ή υπηρεσίες εκπαιδευτικής υποστήριξης, οι διάφορες συνιστώσες της χωρίζονται και αποδίδονται στις αντίστοιχες κλάσεις της COICOP/ΕνΔΤΚ. Όταν μια τέτοια συνολική τιμή δεν μπορεί να χωριστεί στις τιμές των διαφόρων συνιστωσών, η συνολική τιμή αποδίδεται στο τμήμα 10 της COICOP/ΕνΔΤΚ.

4. Οι οριακές περιπτώσεις μεταξύ εκπαιδευτικών υπηρεσιών στο προσχολικό επίπεδο και υπηρεσιών κοινωνικής προστασίας για παιδιά, όπως υπηρεσίες βρεφοκόμων, βρεφονηπιακών και παιδικών σταθμών, αποδίδονται στο τμήμα 10 της COICOP/ΕνΔΤΚ αν η ηλικία εισόδου του παιδιού δεν είναι μικρότερη των τριών ετών και οι δραστηριότητες συνίστανται στην οργανωμένη διδασκαλία σε ένα περιβάλλον σχολικού τύπου με σκοπό τη γεφύρωση του χάσματος μεταξύ του οικιακού (οικογενειακού) και του σχολικού περιβάλλοντος. Αν, από την άλλη πλευρά, ο κύριος στόχος δεν είναι παιδαγωγικός, αλλά η παροχή βοήθειας και υποστήριξης, η σχετική υπηρεσία θα πρέπει να αποδίδεται στην κλάση 12.4.0 της COICOP/ΕνΔΤΚ.

5. Σε περιπτώσεις κατά τις οποίες τα νοσοκομεία, εκτός από τις βασικές υπηρεσίες όπως ορίζονται στην COICOP/ΕνΔΤΚ 06.3, παρέχουν άλλα αγαθά ή υπηρεσίες στους νοσηλευόμενους ασθενείς με χωριστή χρέωση, τα εν λόγω αγαθά ή υπηρεσίες δεν αποδίδονται στην κλάση 06.3.0 αλλά στις σχετικές κλάσεις της COICOP/ΕνΔΤΚ.

Άρθρο 4

Τιμές

1. Οι σχετικοί υποδείκτες του ΕνΔΤΚ υπολογίζονται με τη χρήση μαθηματικού τύπου συνεκτικού προς τον τύπο του Laspeyres ο οποίος χρησιμοποιείται για τους άλλους υποδείκτες. Θα πρέπει να αντικατοπτρίζουν τη μεταβολή της τιμής με βάση τη μεταβληθείσα δαπάνη διατήρησης του καταναλωτικού προτύπου των νοικοκυριών και τη σύνθεση του πληθυσμού των καταναλωτών κατά τη βασική περίοδο ή την περίοδο αναφοράς.

2. α) Οι τιμές αγοραστή των αγαθών και των υπηρεσιών στους τομείς της υγείας, της εκπαίδευσης και της κοινωνικής προστασίας που χρησιμοποιούνται στον ΕνΔΤΚ είναι τα ποσά που καταβάλλουν οι καταναλωτές, χωρίς τις επιστροφές.

β) Οι μεταβολές στις τιμές αγοραστή, οι οποίες αντικατοπτρίζουν τις μεταβολές στους κανόνες που τις καθορίζουν, εκφράζονται ως μεταβολές τιμών στον ΕνΔΤΚ.

γ) Όταν οι τιμές αγοραστή συνδέονται με κάποιο δείκτη, οι μεταβολές που προκύπτουν από τις μεταβολές στο δείκτη εκφράζονται ως μεταβολές τιμών στον ΕνΔΤΚ.

δ) Οι μεταβολές στις τιμές αγοραστή που προκύπτουν από τις μεταβολές στα εισοδήματα των αγοραστών εκφράζονται ως μεταβολές τιμών στον ΕνΔΤΚ.

3. Όταν μεταβάλλεται η ποιότητα, οι τιμές θα πρέπει να αντιμετωπίζονται σύμφωνα με τους κανόνες που εφαρμόζονται στο πλαίσιο των μεταβολών προδιαγραφών, και ιδίως εκείνων που αφορούν τη διόρθωση της ποιότητας σύμφωνα με το άρθρο 5 του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1749/96 της Επιτροπής.

4. Όταν τα αγαθά ή οι υπηρεσίες στους τομείς της εκπαίδευσης, της υγείας και της κοινωνικής προστασίας διατίθενται στους καταναλωτές δωρεάν και κατόπιν χρεώνεται μια τιμή, η μεταβολή από το μηδέν μέχρι την τιμή αυτή, και αντιστρόφως, αντικατοπτρίζεται στον ΕνΔΤΚ.

5. Όταν τα αγαθά ή οι υπηρεσίες στους τομείς της εκπαίδευσης, της υγείας και της κοινωνικής προστασίας, τα οποία παρέχονται από κοινού με άλλα αγαθά και υπηρεσίες, διατίθενται στους καταναλωτές δωρεάν και στη συνέχεια χρεώνονται σε χωριστή βάση, η μεταβολή αντικατοπτρίζεται στον ΕνΔΤΚ.

6. Όπου είναι σκόπιμο, η διαδικασία που προβλέπεται στο άρθρο 5 του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 2646/98 της Επιτροπής(6) σχετικά με τα τιμολόγια εφαρμόζεται mutatis mutandis.

Άρθρο 5

Βασικές πληροφορίες

Οι βασικές πληροφορίες είναι όλες οι τιμές αγοραστή των αγαθών και υπηρεσιών στους τομείς της υγείας, της εκπαίδευσης και της κοινωνικής προστασίας και οι συνιστώσες τους, μαζί με τους συντελεστές στάθμισης που αντικατοπτρίζουν το επίπεδο, το χρόνο και τη δομή της κατανάλωσης αυτών των αγαθών ή υπηρεσιών, σύμφωνα με τα κοινωνικοοικονομικά χαρακτηριστικά που καθορίζουν τις τιμές.

Άρθρο 6

Πηγές στοιχείων

1. Οι σχετικοί υποδείκτες του ΕνΔΤΚ υπολογίζονται από τα κράτη μέλη από τις βασικές πληροφορίες που ορίζονται στο άρθρο 5.

2. Οι στατιστικές μονάδες, όπως κρατικοί οργανισμοί, υπηρεσίες κοινωνικής ασφάλειας ή ΜΚΙΕΝ, που καλούνται από τα κράτη μέλη να συνεργαστούν για τη συλλογή ή την παροχή των βασικών πληροφοριών, υποχρεούνται να παρέχουν ακριβείς και πλήρεις πληροφορίες τη στιγμή που τους ζητούνται και να επιτρέπουν στις υπηρεσίες και τους οργανισμούς που είναι υπεύθυνοι για την κατάρτιση των επίσημων στατιστικών, εφόσον το ζητήσουν, να λαμβάνουν πληροφορίες στο επίπεδο λεπτομέρειας που απαιτείται για την αξιολόγηση της συμμόρφωσης με τις απαιτήσεις συγκρισιμότητας και της ποιότητας των υποδεικτών τον ΕνΔΤΚ.

Άρθρο 7

Συγκρισιμότητα

Οι ΕνΔΤΚ που καταρτίζονται με βάση τις διαδικασίες οι οποίες περιγράφονται στα άρθρα 4 και 5 του παρόντος κανονισμού ή με βάση άλλες διαδικασίες που δεν παρέχουν δείκτη ο οποίος διαφέρει συστηματικά κατά περισσότερο από το ένα δέκατο μιας ποσοστιαίας μονάδας, κατά μέσο όρο, για ένα έτος έναντι του προηγούμενου έτους, από ένα δείκτη που καταρτίζεται με βάση τις εν λόγω διαδικασίες, θεωρούνται συγκρίσιμοι.

Άρθρο 8

Έλεγχος ποιότητας

1. Τα κράτη μέλη παρέχουν στην Επιτροπή (Eurostat) πληροφορίες σχετικά με τις διαδικασίες που έχουν αναπτύξει για την αντιμετώπιση των αγαθών και υπηρεσιών στους τομείς της υγείας, της εκπαίδευσης και της κοινωνικής προστασίας, εφόσον οι διαδικασίες αυτές διαφέρουν από τις προβλεπόμενες στα άρθρα 4 και 5 του παρόντος κανονισμού, πριν προβούν στη χρήση των διαδικασιών αυτών.

2. Τα κράτη μέλη παρέχουν στην Επιτροπή (Eurostat), εφόσον το ζητήσει, επαρκείς πληροφορίες για την αξιολόγηση της εφαρμογής των διαδικασιών που ορίζονται στα άρθρα 4 και 5 του παρόντος κανονισμού. Το αποτέλεσμα της αξιολόγησης αυτής περιλαμβάνεται στις εκθέσεις που υποβάλλει η Επιτροπή στο Συμβούλιο σύμφωνα με το άρθρο 2 του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1687/98 του Συμβουλίου και με το άρθρο 2 του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1688/98 του Συμβουλίου.

Άρθρο 9

Εφαρμογή

Οι διατάξεις του παρόντος κανονισμού θα εφαρμοστούν από τα κράτη μέλη τον Δεκέμβριο του 1999 και θα αρχίσουν να ισχύουν με το δείκτη του Ιανουαρίου 2000, εκτός από τα ακόλουθα, τα οποία θα εφαρμοστούν το Δεκέμβριο 2000 και θα αρχίσουν να ισχύουν με το δείκτη του Ιανουαρίου 2001:

α) νοσοκομειακές υπηρεσίες (COICOP/ΕνΔΤΚ 06.3)·

β) υπηρεσίες κοινωνικής προστασίας που παρέχονται στην οικία, όπως καθαρισμός οικίας, γεύματα, μεταφορά ατόμων με ειδικές ανάγκες (μέρος της COICOP/ΕνΔΤΚ 12.4.0)·

γ) οίκοι ευγηρίας, ιδρύματα για άτομα με ειδικές ανάγκες (μέρος της COICOP/ΕνΔΤΚ 12.4.0).

Άρθρο 10

Έναρξη ισχύος

Ο παρών κανονισμός αρχίζει να ισχύει την εικοστή ημέρα από τη δημοσίευσή του στην Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων.

Ο παρών κανονισμός είναι δεσμευτικός ως προς όλα τα μέρη του και ισχύει άμεσα σε κάθε κράτος μέλος.

Λουξεμβούργο, 8 Οκτωβρίου 1999.

Για το Συμβούλιο

Ο Πρόεδρος

S. NIINISTÖ

(1) ΕΕ L 257 της 27.10.1995, σ. 1.

(2) Γνωμοδότηση της 24ης Αυγούστου 1999.

(3) ΕΕ L 229 της 10.9.1996, σ. 3· κανονισμός όπως τροποποιήθηκε από τους κανονισμούς (ΕΚ) αριθ. 1687/98 (ΕΕ L 214 της 31.7.1998, σ. 12) και (ΕΚ) αριθ. 1688/98 (ΕΕ L 214 της 31.7.1998, σ. 23).

(4) ΕΕ L 296 της 21.11.1996, σ. 8· κανονισμός όπως τροποποιήθηκε τελευταία από τον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 1749/99 (ΕΕ L 214 της 13.8.1999, σ. 1).

(5) ΕΕ L 310 της 30.11.1996, σ. 1· κανονισμός όπως τροποποιήθηκε από τον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 448/98 (ΕΕ L 58 της 27.2.1998, σ. 1).

(6) ΕΕ L 335 της 10.12.1998, σ. 30.