ΑΠΟΦΑΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ της 4ης Δεκεμβρίου 1996 σχετικά με διαδικασία βάσει του άρθρου 85 της συνθήκης ΕΚ και του άρθρου 53 της συμφωνίας ΕΟΧ (IV/35.679-Novalliance/Systemform) (Το κείμενο στη γερμανική γλώσσα είναι το μόνο αυθεντικό) (Κείμενο που παρουσιάζει ενδιαφέρον για τον ΕΟΧ) (97/123/ΕΚ)

Η ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΤΩΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΩΝ ΚΟΙΝΟΤΗΤΩΝ,

Έχοντας υπόψη:

τη συνθήκη για την ίδρυση της Ευρωπαϊκής Κοινότητας,

τη συμφωνία για τον Ευρωπαϊκό Οκονομικό Χώρο,

τον κανονισμό αριθ. 17 του Συμβουλίου, της 6ης Φεβρουαρίου 1962, πρώτο κανονισμό εφαρμογής των άρθρων 85 και 86 της συνθήκης (1), όπως τροποποιήθηκε τελευταία από την πράξη προσχώρησης της Αυστρίας, της Φινλανδίας και της Σουηδίας, και ιδίως το άρθρο 15 παράγραφος 2,

την απόφαση της Επιτροπής, της 16ης Αυγούστου 1996 να κινήσει τη διαδικασία για την υπόθεση αυτή,

την καταγγελία βάσει του άρθρου 3 του κανονισμού (ΕΟΚ) αριθ. 17,

Αφού έδωσε στην ενδιαφερόμενη επιχείρηση την ευκαιρία να διατυπώσει τις απόψεις της για τις αιτιάσεις της Επιτροπής, βάσει του άρθρου 19 παράγραφος 1 του κανονισμού αριθ. 17 σε συνδυασμό με τον κανονισμό αριθ. 99/63/ΕΟΚ της Επιτροπής, της 25ης Ιουλίου 1963, περί των ακροάσεων που προβλέπονται στο άρθρο 19 παράγραφοι 1 και 2 του κανονισμού αριθ. 17 του Συμβουλίου (2),

Κατόπιν διαβουλεύσεων με τη συμβουλευτική επιτροπή συμπράξεων και δεσποζουσών θέσεων,

Εκτιμώντας τα ακόλουθα:

I. ΤΑ ΠΡΑΓΜΑΤΙΚΑ ΠΕΡΙΣΤΑΤΙΚΑ

Α. Εισαγωγή και ιστορικό

(1) Στις 4 Αυγούστου 1995 υποβλήθηκε καταγγελία στην Επιτροπή των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων από τη γαλλική εταιρεία Novalliance, σχετικά με τη συμπεριφορά μιας γεμανικής εταιρείας, της Systemform GmbH. Ζητήθηκαν πληροφορίες τόσο από τη Novalliance όσο και από τη Systemform GmbH. Και οι δύο απάντησαν, η δε Systemform σχολίασε επίσης την καταγγελία και παρέσχε πληροφορίες που θεώρησε ότι ήταν χρήσιμες για την εξέταση από την Επιτροπή των θεμάτων που αφορούσε η καταγγελία. Η τελευταία σχετική επιστολή Systemform GmbH παρελήφθη στις 12 Απριλίου 1996. Στις 12 Αυγούστου 1996 απεστάλη στη Systemform κοινοποίηση των αιτιάσεων. Η Systemform απάντησε, στις 2 Οκτωβρίου 1996, με σχόλια και παρατηρήσεις και παραιτήθηκε από το δικαίωμα ακρόασης.

(2) Η καταγγελία υποστήριξε ότι ορισμένες ρήτρες σε συμβάσεις μεταξύ της Systemform και των διανομέων της, καθώς και ενέργειες που ανέλαβε η Systemform για να εφαρμόσει τις ρήτρες αυτές ως προς την Novapost, ελληνική εταιρεία που προμήθευε την Novalliance με προϊόντα της Systemform, παραβιάζουν το άρθρο 85 παράγραφος 1 της συνθήκης ΕΚ και το άρθρο 53 παράγραφος 1 της συμφωνίας για τον ΕΟΧ. Η καταγγελία υποστήριζε ότι οι ενέργειες της Systemform GmbH σε σχέση με άλλους διανομείς και η συμπεριφορά της Systemform μπορούν να θεωρηθούν ως κατάχρηση δεσπόζουσας θέσης βάσει του άρθρου 86 της συνθήκης ΕΚ και του άρθρου 54 της συμφωνίας για τον ΕΟΧ.

(3) Η Επιτροπή, μετά την εξέταση της καταγγελίας και τις πληροφορίες που έλαβε, σκοπεύει να κινήσει κατά της Systemform GmbH τη διαδικασία για παράβαση του άρθρου 85 παράγραφος 1 της συνθήκης ΕΚ και του άρθρου 53 παράγραφος 1 της συμφωνίας για τον ΕΟΧ για τις συμβάσεις της με τους διανομείς της. Συνεπώς, η παρούσα απόφαση αναφέρεται σε παραβάσεις αυτών των άρθρων που περιέχονται στις συμφωνίες διανομής μεταξύ της Systemform και των διανομέων της.

(4) Η Επιτροπή δεν κινεί διαδικασία κατά της Systemform σχετικά με τον ισχυρισμό ότι η εν λόγω επιχείρηση ενήργησε παράνομα απαγορεύοντας στον διανομέα της Novapost τις εξαγωγές. Η Novalliance και η Novapost αποτελούν ένα ενιαίο σύνολο, που ελέγχεται από την ίδια κοινή πλειοψηφία της Eurinvest και η Novapost έχει ορίσει την Novalliance ως διανομέα. Συνεπώς, οποιαδήποτε προσπάθεια της Systemform να εμποδίσει τον αποκλειστικό διανομέα της από την ενεργό πώληση αγαθών έξω από την περιοχή που καλύπτει η σύμβαση μέσω μιας άλλης εταιρείας του ίδιου ομίλου ή μέσω εξουσιοδοτημένων διανομέων είναι δικαιολογημένη.

Β. Τα μέρη

Novalliance

(5) Η Novalliance είναι μια γαλλική εμπορική επιχείρηση στο χώρο του εξοπλισμού γραφείου με ειδίκευση σε συστήματα εκτύπωσης ηλεκτρονικών υπολογιστών και διαχείρισης ταχυδρομείου. Σύμφωνα με το έντυπο της επιχείρησης που τιτλοφορείται «Prιsentation et programme» (3) η εταιρεία αυτή δημιουργήθηκε στις 17 Ιουνίου 1994 και άρχισε να δραστηριοποιείται τον Σεπτέμβριο του 1994. Σύμφωνα με το ίδιο έγγραφο 68,44 % του μετοχικού της κεφαλαίου ανήκει στην εταιρεία Eurinvest. Εκπρόσωπος της Eurinvest στο διοικητικό συμβούλιο της Novalliance είναι ο κ. Bruno Vitali. Ο κ. Vitali είναι επίσης πρόεδρος και διευθύνων σύμβουλος της Novalliance. Σύμφωνα με πληροφορίες της Eurinvest (4) το ποσοστό των μετοχών της στη Novalliance ανέρχεται σήμερα σε 76 %.

Systemform

(6) H Systemform GmbH είναι μια γερμανική επιχείρηση που δραστηριοποιείται στον τομέα της εκτύπωσης και την κατασκευή εξοπλισμού για την επεξεργασία της εκτύπωσης ηλεκτρονικών υπολογιστών και τη διαχείριση λαχειοφόρων παιγνίων. Κατά την καταγγελία απασχολεί περίπου 400 άτομα και συμμετέχει στον όμιλο εταιρειών PWA. Σύμφωνα με πληροφορίες που έδωσε η Systemform GmbH (5) η επιχείρηση πωλήθηκε στην ECV Edition Cantor Verlag τον Σεπτέμβριο του 1995.

Στην απάντησή της στις αιτιάσεις της Επιτροπής, η Systemform ανάφερε ότι τώρα κύριος της επιχείρησης είναι ο κ. Renι Enderle, έμπορος. Με βάση τα στοιχεία της για το 1994 (6) οι συνολικές πωλήσεις της ανέρχονταν σε [. . .] (7). Από το ποσό αυτό [. . . .] αναλογούσαν στο τμήμα «Data - Technik», στο οποίο αναφέρεται η παρούσα υπόθεση.

Novapost

(7) H Novapost είναι μια ελληνική επιχείρηση που συνήψε σύμβαση διανομής με τη Systemform. Σύμφωνα με τις πληροφορίες που έδωσε η Eurinvest (8) το 99 % των μετοχών της Novapost ανήκουν στην Eurinvest. Η ίδια επιστολή διευκρινίζει ότι η Eurinvest κατέχει το 50 % των δικαιωμάτων ψήφου στη Novapost. Σύμφωνα με το «Business Information Report» που υπέβαλε η Systemform στην Επιτροπή (9), ο μόνος άλλος μέτοχος στη Novapost είναι η κυρία Noelle Gaigne. Σύμφωνα με επιστολή της Eurinvest της 5ης Φεβρουαρίου 1996, η κα. Noelle Gaigne είναι η διαχειρίστρια/διευθύντρια της Eurinvest. Βάσει της καταγγελίας, η Novapost όρισε τη Novalliance ως διανομέα της στη Γαλλία και το αντίγραφο της μεταξύ τους σύμβασης επισυνάπτεται στην καταγγελία (10).

Γ. Οι σχετικές αγορές

Αγορά του προϊόντος

(8) Τα προϊόντα που αφορά η παρούσα καταγγελία είναι μηχανήματα για τη διαχείριση και την επεξεργασία εκτενών εκτυπώσεων από ηλεκτρονικό υπολογιστή. Οι εκτενείς εκτυπώσεις από ηλεκτρονικό υπολογιστή, όπως σειρές εντύπων μισθοδοσίας ή λεπτομερείς εκθέσεις διαχείρισης, εκτυπώνονται συχνά σε συνεχή εκτύπωση, δηλαδή η εκτύπωση γίνεται σε ένα μακρύ κύλινδρο από χαρτί, ο οποίος φέρει διατρήσεις κατά διαστήματα ώστε να μπορεί να κοπεί σε φύλλα. Η συνεχής αυτή εκτύπωση συχνά γίνεται σε επάλληλα φύλλα χαρτιού ώστε να διασφαλίζεται η αυτόματη παραγωγή πολλαπλών αντιγράφων μιας έκθεσης. Η συνεχής εκτύπωση έχει επίσης μια γραμμή διάτρησης κατά μήκος και των δύο πλευρών του χαρτιού ώστε να διασφαλίζεται η ταχεία τροφοδοσία του εκτυπωτή. Τα εξεταζόμενα στην παρούσα περίπτωση μηχανήματα μετατρέπουν αυτόματα το χαρτί ώστε να είναι έτοιμο προς χρήση. Εκτελούν το σύνολο ή μέρος των ακόλουθων λειτουργιών: διαχωρισμός του συνεχούς κυλίνδρου έντυπου χαρτιού σε χωριστά φύλλα, αφαίρεση των διάτρητων ταινιών κατά μήκος του χαρτιού και διαχωρισμός και ταξινόμηση των αντιγράφων που παράγει ο εκτυπωτής.

(9) Οι ανάγκες όσων χρησιμοποιούν αυτό το είδος εξοπλισμού ποικίλλουν σημαντικά. Μια μεγάλη επιχείρηση, όπως μια επιχείρηση ηλεκτρισμού, μπορεί να χρειάζεται να διαχειρίζεται ιδιαίτερα σημαντικούς όγκους εκτυπώσεων, για παράδειγμα για τη μισθοδοσία των υπαλλήλων της σε τακτική βάση. Άλλοι χρήστες με μικρότερο όγκο εκτυπώσεων μπορεί να μην χρειάζονται την αφαίρεση των περιθωρίων ή να παράγουν ένα μόνον αντίγραφο της εκτύπωσης και έτσι να μην χρειάζονται τη δυνατότητα διαχωρισμού ή ταξινόμησης. Τέτοιοι χρήστες μπορούν να χρησιμοποιούν απλά, μικρού όγκου και μιας λειτουργίας μηχανήματα. Οι αγορές της Systemform αφορούν εξοπλισμό μεταξύ αυτών των δύο άκρων. Η σειρά «V» (V 4 000, V 5 000, V 8 000 και V 9 000) αφορά φορητά μηχανήματα πολλαπλών λειτουργιών τα οποία είναι σε θέση να διαχωρίσουν περιθώριο, να αποκόπτουν φύλλα, να διαχωρίζουν και να ταξινομούν εκτυπώσεις και μπορούν να επεξεργάζονται μεταξύ 2 500 και 8 200 εγγράφων 30 εκατοστών (12 ίντσες) την ώρα.

(10) Τα μηχανήματα που πωλεί η Systemform δεν είναι υποκατάστατα των μηχανημάτων μεγάλης κλίμακας που χρησιμοποιούνται για εφαρμογές μεγάλου όγκου και έτσι εντάσσονται σε διαφορετική αγορά προϊόντος από τα μηχανήματα αυτά (11). Ακόμα και για εφαρμογές από μικρού έως μέσου όγκου τα μηχανήματα πολλαπλών λειτουργιών του είδους που πωλεί η Systemform δεν ανταγωνίζονται με τα απλούστερα, μιας λειτουργίας μηχανήματα, και έτσι αποτελούν χωριστή αγορά. Τα απλούστερα, μιας λειτουργίας μηχανήματα, είναι χρήσιμα σε επιχειρήσεις που δεν χρειάζονται όλες τις λειτουργίες των μηχανημάτων πολλαπλών λειτουργιών, για παράδειγμα επειδή παράγουν ένα μόνον αντίγραφο των εκτυπώσεών τους ή δεν χρειάζονται την αποκοπή των περιθωρίων. Οι κατασκευαστές αυτών των νέων χαμηλού έως μέσου όγκου συνδυασμένων μηχανημάτων πολλαπλών λειτουργιών καθόρισαν μια νέα αγορά για τα προϊόντα τους δεδομένου ότι τα νέα αυτά μηχανήματα αποτελούν τη μόνη πρακτική επιλογή για χρήστες χαμηλού έως μέσου όγκου που χρειάζονται όλες τις δυνατές λειτουργίες για τις εκτυπώσεις τους.

Γεωγραφική αγορά

(11) H Systemform κατασκευάζει τα μηχανήματα αυτά στη Γερμανία και τα πωλεί στη Γερμανία μέσω ενός δικτύου πωλητών. Όπως περιγράφεται λεπτομερώς στη συνέχεια, τα μηχανήματα πωλούνται εκτός Γερμανίας μέσω αποκλειστικών διανομέων οι οποίοι έχουν εξουσιοδοτηθεί σε διάφορα κράτη μέλη. Ορισμένες πλευρές του μάρκετινγκ και της διανομής των αγαθών αυτών φαίνεται να υλοποιούνται σε εθνική βάση. Ωστόσο, τα γεγονότα που οδήγησαν στην καταγγελία αυτή δείχνουν ότι η σύγκριση τιμών και όροι εμπορίου γίνονται σε διασυνοριακή βάση στον ΕΟΧ. Η γεωγραφική αγορά για αυτό το είδος μηχανημάτων φαίνεται να καλύπτει όλο το εύρος του ΕΟΧ. Παρ' όλα αυτά, αυτό το θέμα μπορεί να παραμείνει ανοικτό, δεδομένου ότι η εκτίμηση των περιορισμών δεν επηρεάζεται από το αν πρόκειται για αγορά που καλύπτει όλο το εύρος του ΕΟΧ ή μερικές εθνικές αγορές.

Διάρθρωση της αγοράς

(12) Σύμφωνα με τη Systemform δεν υπάρχουν διαθέσιμες ανεξάρτητες μελέτες για την εν λόγω αγορά. Ωστόσο, η Systemform υπέβαλε στην Επιτροπή τις εκτιμήσεις της για το μέγεθος και τα μερίδια της αγοράς.

(13) Η Systemform παρείχε στην Επιτροπή τις εκτιμήσεις της για το σύνολο των πωλήσεων στην Ευρώπη των μηχανημάτων για τη διαχείριση και επεξεργασία εκτενών εκτυπώσεων από ηλεκτρονικό υπολογιστή. Η Systemform υπολόγισε ότι μηχανήματα αξίας [. . .] πωλήθηκαν στην Ευρώπη. Όπως αναφέρθηκε παραπάνω, η Επιτροπή εκτιμά ότι η σχετική αγορά του προϊόντος είναι εκείνη που αφορά μηχανήματα εκτυπώσεων χαμηλού έως μέσου όγκου τα οποία εκτελούν διάφορες λειτουργίες στις εκτυπώσεις τους. Η καταγγέλλουσα εταιρεία υπέβαλε εκτιμήσεις σχετικά με το ποσοστό που αντιπροσωπεύουν αυτά τα μηχανήματα επί του συνόλου των μηχανημάτων για τη διαχείριση και επεξεργασία εκτυπώσεων. Εφαρμόζοντας αυτά τα ποσοστά στις πληροφορίες που παρείχε η Systemform, η Επιτροπή εξετίμησε ότι η Systemform είχε μερίδιο αγοράς άνω του [. . .] στη σχετική αγορά του προϊόντος. Αυτή η εκτίμηση αναφέρετο στις αιτιάσεις της Επιτροπής και δεν αμφισβητήθηκε από την Systemform.

Δ. Οι συμβάσεις διανομής

Εισαγωγή

(14) Στη Γερμανία πριν από το 1994, η Systemform χρησιμοποιούσε τους δικούς της πωλητές για την εμπορία αυτών των μηχανημάτων. Από το 1986 έως το 1993 είχε επίσης συμφωνίες τύπου ΟΕΜ (Original Equipment Manufacturer) με την Digital-Kienzle, τη Mannesmann και την Siemens-Nixford για την πώληση των μηχανημάτων αυτών στη Γερμανία. Από τις αρχές του 1994, έξι από τους πρώην πωλητές της αποσύρθηκαν και ανέλαβαν αντιπρόσωποι των μηχανημάτων της Systemform με συμβάσεις αντιπροσωπείας. Εκτός Γερμανίας, η Systemform διαθέτει ένα δίκτυο αποκλειστικών διανομέων με τους οποίους έχει επίσημες γραπτές συμβάσεις διανομής ή επαναπωλητές με προφορική συμφωνία. Κατόπιν αιτήματος της Επιτροπής, η Systemform υπέβαλε αντίγραφα όλων των ισχυουσών συμφωνιών, ή παλαιοτέρων συμφωνιών με ανεξάρτητους διανομείς. Στις συμβάσεις αυτές εντοπίστηκαν οι ακόλουθοι περιορισμοί, εκτός της αποκλειστικότητας που προαναφέρθηκε.

Εδαφικοί περιορισμοί

(15) Στους αποκλειστικούς διανομείς εκτός Γερμανίας επιβάλλονται οι ακόλουθοι εδαφικοί περιορισμοί:

(16) α) SECAP Γαλλία (σύμβαση που υπογράφηκε στις 4 Απριλίου 1984)

Παράγραφος 4: «Όλες οι αιτήσεις, προτάσεις ή παραγγελίες από πελάτη εκτός της περιοχής που καλύπτει η σύμβαση ή από πελάτες που είναι γνωστό ότι θέλουν να προμηθεύσουν αγοραστές εκτός της περιοχής που καλύπτει η σύμβαση, που θα υποβάλλονται στη Secap, θα πρέπει να διαβιβάζονται αμέσως στην Systemform η οποία θα τις αντιμετωπίζει κατάλληλα. Σε κάθε περίπτωση, και εφόσον η υποχρέωση αυτή δεν απαγορεύεται από εθνική ή υπερεθνική νομοθεσία που ισχύει στην περιοχή της σύμβασης, η Secap δεσμεύεται να μην δίνει θετική συνέχεια άμεσα ή έμμεσα στις αιτήσεις, προτάσεις ή παραγγελίες αυτές χωρίς να έχει την προηγούμενη ρητή άδεια της Systemform, και δη γραπτώς.»

(17) β) NV Geha SA, Λουξεμβούργο (σύμβαση που υπογράφηκε στις 28 Ιανουαρίου 1987): ταυτόσημη με το στοιχείο α)

(18) γ) Kondator AB, Σουηδία (σύμβαση που υπογράφηκε στις 29 Δεκεμβρίου 1989)

Παράγραφος 3: «(. . .). Ο διανομέας δεν θα πωλεί τα προϊόντα της σύμβασης που περιγράφονται στην παράγραφο 1 σε πελάτες των οποίων τα κεντρικά γραφεία είναι εκτός της περιοχής της σύμβασης. Παραγγελίες από εταιρείες εκτός της περιοχής της σύμβασης θα μεταβιβάζονται από τον διανομέα στη Systemform. Επιπλέον, δεν θα πωλεί τα εν λόγω προϊόντα σε πελάτες που είναι γνωστό ότι σκοπεύουν να παραδώσουν τα προϊόντα αυτά σε περιοχές εκτός της περιοχής της σύμβασης. Σε δικαιολογημένες εξαιρετικές περιπτώσεις, θα πρέπει να υπάρχει άδεια της Systemform.»

(19) δ) Scani A/S, Δανία (σύμβαση που υπογράφηκε πριν από τις 31 Δεκεμβρίου 1991): ταυτόσημη με το στοιχείο γ)

(20) ε) Linetex SA, Ισπανία (σύμβαση που υπογράφηκε πριν από τις 31 Δεκεμβρίου 1991): ταυτόσημη με το στοιχείο γ)

(21) στ) Moore Gesellschaft mbH, Αυστρία (σύμβαση που υπογράφηκε στις 29 Απριλίου 1991)

Παράγραφος 3: «(. . .). Ο διανομέας πωλεί τα προϊόντα που καλύπτει η παρούσα σύμβαση αποκλειστικά σε πελάτες των οποίων η έδρα βρίσκεται στην περιοχή της σύμβασης. Οι παραγγελίες από πελάτες εκτός της περιοχής αυτής διαβιβάζονται από τον διανομέα στη Systemform. Εξάλλου, όταν ο διανομέας γνωρίζει ότι ο πελάτης σκοπεύει να παραδώσει τα παραπάνω προϊόντα εκτός της περιοχής τη σύμβασης, διευκρινίζει ότι η σχετική εγγύηση και εξυπηρέτηση δεν αναλαμβάνονται ούτα από τον ίδιο ούτε από τη Systemform ούτε από επιχείρηση που εργάζεται για λογαριασμό της.»

(22) ζ) Novapost, Ελλάδα (σύμβαση που υπογράφηκε στις 22 Ιουνίου 1994)

Παράγραφος 3: «(. . .). Ο διανομέας δεν θα πωλεί τα προϊόντα που αναφέρονται στη σύμβαση στην παράγραφο 1 σε πελάτες των οποίων τα κεντρικά γραφεία είναι εκτός της περιοχής της σύμβασης. Παραγγελίες από εταιρείες εκτός της περιοχής της σύμβασης θα μεταβιβάζονται από τον διανομέα στη Systemform.»

(23) η) Speciaaldrukkerij Lijnco Groningen BV, Κάτω Χώρες (σύμβαση που υπογράφηκε στις 16 Ιανουαρίου 1995)

Παράγραφος 3, «(. . .). Ο διανομέας πωλεί τα προϊόντα που καλύπτει η παρούσα σύμβαση αποκλειστικά σε παλάτες των οποίων η έδρα βρίσκεται στην περιοχή της σύμβασης. Οι παραγγελίες από πελάτες εκτός της περιοχής αυτής διαβιβάζονται από τον διανομέα στην Systemform.»

(24) Οι έξι αντιπρόσωποι που ασκούν δραστηριότητες στη Γερμανία έχουν αποκλειστική σχέση με τη Systemform και δεσμεύονται από την ακόλουθη ρήτρα: «Ο αντιπρόσωπος πωλεί τα προϊόντα της σύμβασης αποκλειστικά σε πελάτες των οποίων τα κεντρικά γραφεία βρίσκονται στην περιοχή της σύμβασης. Οι παραγγελίες από γερμανούς πελάτες των οποίων τα κεντρικά γραφεία είναι εκτός της περιοχής αυτής μεταβιβάζονται από τον διανομέα στον αρμόδιο αντιπρόσωπο. Οι παραγγελίες από ξένους πελάτες διαβιβάζονται στη Systemform.»

(25) Η Systemform έχει επίσης επιβάλλει περιορισμούς ως προς την περιοχή και σε άλλες συμβάσεις αποκλειστικής διανομής που δεν ισχύουν πλέον. Πρόκειται για τις ακόλουθες συμβάσεις:

(26) θ) Computermail, Ηνωμένο Βασίλειο (σύμβαση που υπογράφηκε στις 2 Απριλίου 1984)

Παράγραφος 3: «(. . .). Ο διανομέας αναλαμβάνει να μην πωλεί τα προϊόντα που περιγράφονται στην παράγραφο 1 της παρούσας σύμβασης σε πελάτες των οποίων τα κεντρικά γραφεία βρίσκονται εκτός της περιοχής της σύμβασης. Οι παραγγελίες από πιθανούς πελάτες εκτός της περιοχής αυτής διαβιβάζονται από τον διανομέα στη Systemform. Ο διανομέας δεσμεύεται επίσης να μην πωλεί τα παραπάνω προϊόντα σε πελάτες για τους οποίους γνωρίζει ότι σκοπεύουν να τα παραδώσουν εκτός της περιοχής της σύμβασης. Σε ορισμένες εξαιρετικές περιπτώσεις που δικαιολογούν τέτοια παρέκκλιση, ο διανομέας μπορεί να μην ακολουθήσει αυτόν τον κανόνα μετά από άδεια της Systemform.»

(27) ι) Schleicher & Co., Ηνωμένο Βασίλειο (σύμβαση που υπογράφηκε πριν από τις 31 Δεκεμβρίου 1991): ταυτόσημη με το στοιχείο γ)

(28) κ) Bψrge Andersen, Δανία (σύμβαση που υπογράφηκε στις 15 Ιουνίου 1984): ταυτόσημη με το στοιχείο θ)

(29) λ) Berthom Groep BV, Κάτω Χώρες (σύμβαση που υπογράφηκε στις 9 Νοεμβρίου 1993): ταυτόσημη με το στοιχείο η)

Περιορισμοί ως προς τις τιμές

(30) Στις συμβάσεις με τους αποκλειστικούς διανομείς εκτός Γερμανίας περιλαμβάνονται οι ακόλουθες ρήτρες σχετικά με τις τιμές:

(31) α) Kondator AB, Σουηδία (σύμβαση που υπογράφηκε στις 29 Δεκεμβρίου 1989)

Παράγραφος 14: «Οι τιμές καθορίζονται με βάση το τρέχον κόστος. Οι τιμές είναι fob από το εργοστάσιο Prien am Chiemsee, μη περιλαμβανομένης της συσκευασίας. Οι μεταβολές στις τιμές θα γνωστοποιούνται στον διανομέα εντός προθεσμίας τριών μηνών . . . . Οι τιμές πώλησης για την περιοχή της σύμβασης καθορίζονται από τη Systemform και τον διανομέα, λαμβανομένων υπόψη των συνθηκών της αγοράς. Ο διανομέας θα πρέπει να διασφαλίζει ότι αυτές οι καθορισμένες τιμές είναι ανταγωνιστικές. Εννοείται ότι ο διανομέας θα προσφέρει στους πελάτες του τις προθεσμίες και τους όρους εγγύησης που προσφέρει η Systemform.» Οι εν λόγω τιμές περιλαμβάνονται σε γερμανικά μάρκα, σε τιμοκαταλόγους που εφαρμόζει η Systemform για τις πωλήσεις σε όλους τους διανομείς. Οι «τιμές πώλησης» είναι οι τιμές μεταπώλησης των διανομέων.

(32) β) Scani A/S, Δανία (σύμβαση που υπογράφηκε πριν από τις 31 Δεκεμβρίου 1991): ταυτόσημη με το στοιχείο α)

(33) γ) Linetex SA, Ισπανία (σύμβαση που υπογράφηκε πριν από τις 31 Δεκεμβρίου 1991): ταυτόσημη με το στοιχείο α)

(34) δ) Moore Gesellschaft mbH, Αυστρία (σύμβαση που υπογράφηκε στις 29 Απριλίου 1991)

Παράγραφος 14: «(. . .). Οι τιμές πώλησης στην περιοχή της σύμβασης καθορίζονται από τη Systemform και τον διανομέα, ανάλογα με τις συνθήκες της αγοράς. Ο διανομέας διασφαλίζει ότι οι τιμές που καθορίζονται με τον τρόπο αυτό είναι ανταγωνιστικές.»

(35) ε) Novapost, Ελλάδα (σύμβαση που υπογράφηκε στις 22 Ιουνίου 1994)

Παράγραφος 15: «(. . .). Οι τιμές πώλησης στην περιοχή της σύμβασης θα καθορίζονται από τον διανομέα, ανάλογα με τον ανταγωνισμό. Εφόσον χρειάζεται, ο διανομέας θα ενημερώνει τη Systemform σχετικά με τις τιμές και τις εκπτώσεις που πραγματοποιεί.»

(36) στ) Speciaaldrukkerij Lijnco Groningen BV, Κάτω Χώρες (σύμβαση που υπογράφηκε στις 16 Ιανουαρίου 1995): ταυτόσημη με το στοιχείο δ)

(37) Οι έξι αντιπρόσωποι που δραστηριοποιούνται στη Γερμανία δεσμεύονται από την ακόλουθη ρήτρα: παράγραφος 12: «(. . .). Οι βασικές μη υποχρεωτικές τιμές που εφαρμόζονται στους τελικούς πελάτες υπολογίζονται σε συνεργασία με τον αντιπρόσωπο. Οι τιμές αυτές προβλέπουν περιθώριο κέρδους 35 % για τον αντιπρόσωπο (οποιαδήποτε εξαίρεση αποφασίζεται από κοινού). Η εγκατάσταση των μηχανημάτων είναι δωρεάν.»

(38) Η Systemform εισήγαγε επίσης περιορισμούς ως προς τις τιμές και σε άλλες αποκλειστικές συμβάσεις διανομής που δεν ισχύουν πλέον. Πρόκειται για τις ακόλουθες συμβάσεις:

(39) ζ) Computermail, UK (σύμβαση που υπογράφηκε στις 2 Απριλίου 1984)

Παράγραφος 14: «(. . .). Οι τιμές πώλησης στην περιοχή της σύμβασης καθορίζονται από τη Systemform και τον διανομέα, βάσει των συνθηκών που ισχύουν στην αγορά. Ο διανομέας διασφαλίζει ότι οι τιμές που καθορίζονται με τον τρόπο αυτό είναι ανταγωνιστικές. Συμφωνείται ότι ο διανομέας εφαρμόζει στους πελάτες του τις ίδιες προθεσμίες παράδοσης και όρους εγγύησης με τη Systemform.»

(40) η) Schleicher and Co., Ηνωμένο Βασίλειο (σύμβαση που υπογράφηκε πριν τις 31 Δεκεμβρίου 1991): ταυτόσημη με το στοιχείο α)

(41) θ) Bψrge Andersen, Δανία (σύμβαση που υπογράφηκε στις 15 Ιουνίου 1984): ταυτόσημη με το στοιχείο ζ)

(42) ι) Berthom Groep BV, Κάτω Χώρες (σύμβαση που υπογράφηκε στις 9 Νοεμβρίου 1993): ταυτόσημη με το στοιχείο δ)

(43) Στην απάντησή του στις αιτιάσεις της Επιτροπής, οι δικηγόροι της Systemform ανέφεραν ότι οι ρήτρες αυτές δεν είχαν εφαρμοσθεί και ότι στόχευαν να εξασφαλίσουν ότι η Systemform θα ενημερωνόταν σχετικά με τις συνθήκες της αγοράς σε διάφορες χώρες.

Ε. Η καταγγελία της Novalliance

(44) Στις 22 Ιουνίου 1994, μετά από ανταλλαγή επιστολών επί έξι μήνες μέσω τηλεομοιοτυπίας και μετά από μια συνάντηση, η Novapost ορίστηκε αποκλειστικός διανομέας της Systemform. Η αλληλογραφία μεταξύ της Systemform και της Novapost δείχνει ότι η ελληνική εταιρεία δεν είχε ακόμη καταθέσει επαρκή τραπεζική εγγύηση, ότι έπρεπε να προεξοφλήσει οποιαδήποτε παραγγελία και ότι είχε δεσμευθεί να ακολουθήσουν ορισμένοι από τους υπαλλήλους της εμπορική και τεχνική κατάρτιση σχετικά με τα προϊόντα της Systemform.

(45) Στις 19 Μαΐου 1995, η καταγγέλλουσα επιχείρηση, η Novalliance, ήρθε για πρώτη φορά σε επαφή με τη Systemform. Παρουσιάστηκε ως «διανομέας» της Novapost για τη Γαλλία και παραπονέθηκε ότι οι καθυστερήσεις με τις οποίες παρέδιδε η Systemform τα μηχανήματα στη Novapost είχαν σαν συνέπεια να μην μπορεί να προμηθεύεται τον εν λόγω εξοπλισμό από τη Novapost. Αυτό ερμηνεύθηκε ως απαγόρευση εξαγωγών που επέβαλε η Systemform στη Novapost και, συνεπώς, παραβίαζε την κοινοτική νομοθεσία.

(46) Στις 11 Ιουλίου 1995, η Novalliance οργάνωσε μια συνάντηση στο Παρίσι, στην οποία είχαν προσκληθεί η Systemform και η Eurinvest. Η Novalliance παρουσίασε στη Systemform το σχέδιο καταγγελίας που σκόπευε να υποβάλει στην Επιτροπή. Εξέφρασε την άποψη ότι, σε περίπτωση υποβολής της καταγγελίας, θα επιβαλόταν στη Systemform πρόστιμο ίσο με το 10 % του κύκλου εργασιών της, δηλαδή [. . .].

(47) Στις 20 Ιουλίου 1995, η Systemform έστειλε εγκύκλιο σε όλους τους διανομείς της, περιλαμβανομένης και της Novapost, για να τους υπογραμμίσει ότι, σύμφωνα με την επιχείρηση Novalliance, οι συμφωνίες διανομής τους περιελάμβαναν «ρήτρες που μπορούσαν να ερμηνευθούν ως απαγόρευση εξαγωγών». Με την ευκαιρία αυτή η Systemform, διευκρίνισε ότι δεν σκόπευε σε καμία περίπτωση να επιβάλει τέτοια απαγόρευση, που θα ήταν αντίθετη με την κοινοτική νομοθεσία. Τέλος, η Systemform καλούσε τους διανομείς της να αντιμετωπίσουν κανονικά τις παραγγελίες που τις απηύθυναν πελάτες εκτός της περιοχής της σύμβασης, και μεταξύ άλλων αυτές τις Novalliance.

(48) Στις 4 Αυγούστου 1995, η Novalliance κατέθεσε καταγγελία στις υπηρεσίες της Επιτροπής. Στην καταγγελία της, η Novalliance παρουσιάζεται ως διανομέας της Novapost και επισυνάπτει συμφωνία διανομής μεταξύ τους.

(49) Μετά την εν λόγω καταγγελία, η Systemform αναθεώρησε την τυποποιημένη συμφωνία που χρησιμοποιεί για την εξουσιοδότηση των διανομέων της, και χρησιμοποίησε τη νέα αυτή συμφωνία για πρώτη φορά με μια πορτογαλική επιχείρηση. Η αναθεωρημένη αυτή συμφωνία συγκεντρώνει τις απαιτούμενες προϋποθέσεις για απαλλαγή κατά κατηγορία σύμφωνα με τον κανονισμό (ΕΟΚ) αριθ. 1983/83 της Επιτροπής, της 22ας Ιουνίου 1983, σχετικά με την εφαρμογή του άρθρου 85 παράγραφος 3 της συνθήκης σε κατηγορίες συμφωνιών αποκλειστικής διανομής (12). Στις 2 Απριλίου 1996, η Systemform ενημέρωσε γραπτώς τους διανομείς της ότι θα τροποποιούσε τις υπάρχουσες συμφωνίες λόγω της έρευνας της Επιτροπής. Η τροποποίηση, που υπογράφηκε από τη Systemform και επισυνάφθηκε στις επιστολές προς τους διανομείς της, αντικαθιστούσε τους περιορισμούς που περιελάμβαναν οι συμφωνίες με έναν άλλο ο οποίος μπορούσε, να υπαχθεί στην απαλλαγή κατά κατηγορία των συμφωνιών αποκλειστικής διανομής.

(50) Στις 28 Ιουνίου 1996, η Επιτροπή έγραψε στη Novalliance για να την πληροφορήσει ότι η Επιτροπή εξέταζε τις συμφωνίες μεταξύ της Systemform και των διανομέων της και ότι είχε προκαταρκτικά τη γνώμη ότι, η Novalliance ακόμη και αν οι συμφωνίες αυτές περιείχαν παράνομες ρήτρες, δεν είχε λόγους να παραπονιέται ότι οι εν λόγω ρήτρες εφαρμόστηκαν εις βάρος της. Η γνώμη αυτή βασιζόταν στις ακόλουθες πρώτες διαπιστώσεις:

i) δεν επιβλήθηκε καμία ρητή απαγόρευση παράδοσης από τη Systemform ούτε ελήφθη άλλο μέτρο που να εμποδίζει τη Novapost να πραγματοποιεί εξαγωγές 7

ii) μεταξύ Novapost και Novalliance ίσχυε μια συμφωνία διανομής 7 συνεπώς, οποιαδήποτε πώληση της Novapost στη Novalliance πρέπει να θεωρηθεί ως ενεργός πώληση εκτός της περιοχής της σύμβασης 7

iii) η καταγγελία της Novalliance στηρίζετο στο γεγονός ότι είχε παραγγείλει τα προϊόντα από τη Novapost, που ήταν αποκλειστικός διανομέας της Systemform στην Ελλάδα, χωρίς η Novapost να έχει αναλάβει την πρωτοβουλία. Είναι βέβαιο ότι αν και η Systemform μπορούσε να αποτρέψει τη Novapost από ενεργητικές πωλήσεις των προϊόντων της Systemform εκτός των ορίων της περιοχής της σύμβασης, θα έπρεπε να επιτρέπεται στη Novapost να ανταποκρίνεται σε μη προκληθείσες παραγγελίες προερχόμενες εκτός της περιοχής της συμβάσεως. Η Novalliance και η Novapost, πάντως, εμφανίζονται ότι τελούν υπό τον κοινό έλεγχο μιας τρίτης εταιρείας, της Eurinvest. Ένας τέτοιος όμιλος επιχειρήσεων αποτελεί μία και μοναδική οικονομική οντότητα και οποιαδήποτε προσπάθεια αυτής της οικονομικής οντότητας, μέσω του ενός ή άλλου μέλους της, να πωλεί προϊόντα εκτός των ορίων της περιοχής της συμβάσεως θα συνιστούσε ενεργό προσπάθεια για εξαγωγές. Εάν η Systemform είχε αρνηθεί να προμηθεύσει τη Novapost, θα είχε απλώς παρεμποδίσει την οικονομική οντότητα στην οποία ανήκει η Novapost από το να προβεί σε ενεργητικές εξαγωγές προϊόντων εκτός της περιοχής της σύμβασης. Κάθε πώληση από τη Novalliance στη Γαλλία θα ήταν ενεργός πώληση από αυτόν τον όμιλο επιχειρήσεων εκτός της περιοχής της συμβάσεως.

ΙΙ. ΝΟΜΙΚΗ ΕΚΤΙΜΗΣΗ

Α. Άρθρο 85 παράγραφος 1 της συνθήκης ΕΚ και άρθρο 53 παράγραφος 1 της συμφωνίας για τον ΕΟΧ

(51) Βάσει του άρθρου 85 παράγραφος 1 της συνθήκης ΕΚ και του άρθρου 53 παράγραφος 1 της συμφωνίας για τον ΕΟΧ, απαγορεύονται όλες οι συμφωνίες μεταξύ επιχειρήσεων, όλες οι αποφάσεις ενώσεων επιχειρήσεων και κάθε εναρμονισμένη πρακτική, που δύνανται να επηρεάσουν το εμπόριο μεταξύ κρατών μελών και που έχουν ως αντικείμενο ή ως αποτέλεσμα την παρεμπόδιση, τον περιορισμό ή τη νόθευση του ανταγωνισμού εντός της κοινής αγοράς ή του εδάφους που καλύπτεται από τη συμφωνία για τον ΕΟΧ.

(52) Η Systemform, οι αντιπρόσωποί της και οι διανομείς της είναι επιχειρήσεις κατά την έννοια των προαναφερθέντων άρθρων και οι συμβάσεις διανομής που έχουν συνάψει μεταξύ τους αποτελούν συμφωνίες κατά την έννοια των ίδιων αυτών άρθρων. Όπως εξηγείται στη συνέχεια, οι συμφωνίες αυτές έχουν ως αντικείμενο και ως αποτέλεσμα να περιορίσουν αισθητά τον ανταγωνισμό και επηρεάζουν τις ανταλλαγές μεταξύ των κρατών μελών ή των συμβαλλομένων μερών 7 παραβιάζουν συνεπώς το άρθρο 85 παράγραφος 1 της συνθήκης ΕΚ και το άρθρο 53 παράγραφος 1 της συμφωνίας για τον ΕΟΧ.

(53) Η Systemform δεν κερδίζει περισσότερο από 33 % του κύκλου εργασιών της στον ΕΟΧ στα κράτη μέλη της ΕΖΕΣ. Όπως προβλέπει το άρθρο 56 της συμφωνίας για τον ΕΟΧ, οποιαδήποτε απόφαση σχετικά με τις συμφωνίες διανομής μεταξύ της Systemform και των διανομέων και αντιπροσώπων της εμπίπτει στην αρμοδιότητα της Επιτροπής.

Περιορισμοί που περιέχονται στις συμφωνίες τις οποίες είχε συνάψει η Systemform

α) Αποκλειστικότητα

(54) Οι συμβάσεις που έχει συνάψει η Systemform με τη Secap, την NV Geha SA, την Kondator AB, τη Scani A/S, τη Linetex SA, τη Moore Gesellschaft GmbH, τη Novapost και τη Speciaaldrukkerij Groningen BV είναι όλες αποκλειστικές. Παραχωρείται στον διανομέα μια περιοχή εντός της οποίας δεν θα οριστούν άλλοι διανομείς, η δε Systemform δεν θα πραγματοποιεί η ίδια καμία πώληση. Σε αντιστάθμιση, ο διανομέας θα προμηθεύεται τα προϊόντα της σύμβασης αποκλειστικά από τη Systemform όπως και τα προϊόντα υποκατάστασης. Παρόλο που τέτοιοι περιορισμοί είναι δυνατόν να εξαιρούνται αυτόματα βάσει του κανονισμού (ΕΟΚ) αριθ. 1983/83, λόγω της παρουσίας άλλων περιορισμών στις συμβάσεις αυτές όπως περιγράφονται παρακάτω, οι συμφωνίες αυτές δεν εμπίπτουν πλέον στο πεδίο εφαρμογής αυτού του κανονισμού απαλλαγής κατά κατηγορίες.

(55) Οι συμβάσεις διανομής που δεν ισχύουν πλέον, δηλαδή οι συμβάσεις που είχαν συναφθεί μεταξύ της Systemform και της Computermail Ltd, της Scheicher and Co., της Bψrge Andersen και της Berthom Groep BV παρουσίαζαν επίσης χαρακτήρα αποκλειστικότητας.

β) Περιορισμοί εξαγωγών

(56) Οι ισχύουσες συμβάσεις μεταξύ της Systemform και της Kondator AB, της Scani A/S, και της Linetex SA, της Moore Gesellschaft GmbH, της Novapost και της Speciaaldrukkerij Groningen BV περιείχαν όλες αρχικά περιορισμό που διατυπωνόταν με τον ακόλουθο τρόπο: «. . . ο διανομέας δεν θα πωλεί τα προϊόντα της σύμβασης που αναφέρονται στην πρώτη ρήτρα σε πελάτες των οποίων τα κεντρικά γραφεία είναι εκτός της περιοχής της σύμβασης. Ο διανομέας θα διαβιβάζει στη Systemform παραγγελίες επιχειρήσεων εγκατεστημένων εκτός της περιοχής της σύμβασης.» (παράδειγμα από τη σύμβαση που έχει συναφθεί με τη Novapost). Οι περισσότερες από τις συμβάσεις αυτές περιέχουν επίσης απαγόρευση πωλήσεων σε πελάτες εγκατεστημένους στην περιοχή, οι οποίοι όμως προτίθενται να εξαγάγουν τα προϊόντα αυτά. Οι περιορισμοί αυτοί συνέχισαν να εφαρμόζονται τουλάχιστον έως ότου η Systemform τροποποίησε τις συμβάσεις τον Απρίλιο του 1996.

(57) Οι συμβάσεις που έχουν υπογραφεί με τη Secap και την NV Geha περιείχαν αρχικά παρόμοιες απαγορεύσεις. Διευκρινιζόταν ωστόσο ότι η σχετική υποχρέωση δεν ίσχυε όταν απαγορευόταν από τη νομοθεσία. Η σύμβαση σχετικά με τη Secap προβλέπει ότι: «. . . σε κάθε περίπτωση, και εφόσον η υποχρέωση αυτή δεν απαγορεύεται από εθνική ή υπερεθνική νομοθεσία που ισχύει στην περιοχή της σύμβασης, η Secap δεσμεύεται να μην δίνει άμεσα ή έμμεσα θετική συνέχεια σε αυτές τις αιτήσεις, προτάσεις, παραγγελίες, χωρίς προηγούμενη ρητή άδεια της Systemform, και δη γραπτώς». Αυτή η διατύπωση δεν τροποποιεί το αντικείμενο ή το αποτέλεσμα της περιοριστικής ρήτρας, λαμβανομένου υπόψη ότι απλώς υπενθυμίζει τη νομική κατάσταση που απορρέει από το άρθρο 85 παράγραφος 2 της συνθήκης ΕΚ και το άρθρο 53 παράγραφος 2 της συμφωνίας για τον ΕΟΧ, δηλαδή ότι οι περιορισμοί αυτού του είδους είναι άκυροι. Η αναδιατύπωση αυτή έχει σαφώς ως στόχο να παρεμποδίσει τις εξαγωγές 7 αποτελεί μέρος της συμπεριφοράς που συναντάται και στις άλλες συμβάσεις και αν δεν ήταν αυτή η πρόθεση, η σύμβαση απλώς δεν θα αναφερόταν σε καμία απαγόρευση εξαγωγών ούτε θα περιείχε κανένα χαρακτηρισμό αυτού του περιορισμού. Εξάλλου, «ο χαρακτηρισμός» αυτός δεν μπορεί να μεταβάλει τα αποτελέσματα που θα είχε ως προς τον διανομέα, εκτός αν ο διανομέας γνωρίζει ιδιαίτερα καλά το κοινοτικό δίκαιο και τη νομοθεσία για τον ΕΟΧ, κάτι που θα ήταν ασυνήθιστο από την πλευρά ενός μικρού διανομέα εξοπλισμών γραφείου. Οι περιορισμοί αυτοί ίσχυσαν τουλάχιστον έως τον Απρίλιο του 1996.

(58) Οι αποκλειστικές συμβάσεις με τους αντιπροσώπους, οι οποίες όμως δεν ισχύουν πλέον, δηλαδή αυτές που είχαν υπογραφεί με την Computermail Ltd, τη Schleicher and Co., την Bψrge Andersen και την Berthom Groep BV προέβλεπαν επίσης απαγόρευση πωλήσεων σε πελάτες εκτός της παραχωρηθείσας περιοχής και οι περισσότερες από τις συμβάσεις αυτές προέβλεπαν επιπλέον την υποχρέωση μη εφοδιασμού πελατών που ήταν γνωστό ότι σκόπευαν να εξαγάγουν τα προϊόντα.

(59) Οι συμβάσεις που είχαν υπογραφεί με τους γερμανούς αντιπροσώπους περιέχουν επίσης απαγόρευση πώλησης σε πελάτες εκτός Γερμανίας ή σε πελάτες που είναι γνωστό ότι σκοπεύουν να πραγματοποιήσουν εξαγωγές εκτός Γερμανίας.

(60) Όλες οι συμβάσεις που περιγράφονται παραπάνω περιέχουν περιορισμούς σχετικά με την ελευθερία των διανομέων της Systemform να συναλλάσσονται με τους πελάτες της επιλογής τους. Οι διανομείς δεν επιτρέπεται να συναλλάσσονται παρά με πελάτες που βρίσκονται στην περιοχή που τους έχει παραχωρηθεί και για τους οποίους γνωρίζουν ότι δεν θα πραγματοποιήσουν εξαγωγές από την περιοχή αυτή. Η απαγόρευση πώλησης σε επιχειρήσεις εκτός της περιοχής της σύμβασης αφορά τόσο τις ενεργητικές εξαγωγές - που συνίσταται για τον διανομέα στην ενεργητική πώληση προϊόντων Systemform εκτός της περιοχής της σύμβασης - όσο και τις παθητικές πωλήσεις - που συνίστανται για τον διανομέα στην ανταπόκριση σε μη προκληθείσα παραγγελία πελάτη που βρίσκεται εκτός της περιοχής της σύμβασης. Οι ρήτρες αυτές έχουν προφανώς σαν αντικείμενο να περιορίζουν τον ανταγωνισμό για την πώληση των προϊόντων της Systemform. Εξάλλου, ανεξάρτητα αν η Systemform επέβαλε την τήρηση των ρητρών αυτών, το αποτέλεσμα ήταν ο περιορισμός του σχετικού ανταγωνισμού. Πράγματι, οι διάφοροι διανομείς, που είχαν συνάψει αυτές τις συμβάσεις, θα δίσταζαν να πραγματοποιήσουν πωλήσεις που παραβιάζουν την υπογραφείσα σύμβαση, είτε η Systemform ελέγχει ενεργά είτε όχι την τήρηση της εν λόγω ρήτρας.

γ) Περιορισμός της ελευθερίας των διανομέων να καθορίζουν τις δικές τους τιμές πώλησης

(61) Οι συμβάσεις αποκλειστικής διανομής που ισχύουν μεταξύ της Systemform και των ευρωπαϊκών διανομέων περιορίζουν όλες, σε μικρό ή μεγαλύτερο βαθμό, την ελευθερία των διανομέων να καθορίζουν τις τιμές τους πώλησης. Οι συμβάσεις μεταξύ της Systemform και της Kondator AB, της Scani A/S, της Linetex SA, της Moore Gesellschaft GmbH και της Speciaaldrukkerij Groningen BV προβλέπουν ότι οι τιμές επαναπώλησης στην περιοχή της σύμβασης καθορίζονται από κοινού από τη Systemform και τον ενδιαφερόμενο διανομέα. Η σύμβαση με τη Novapost υποχρεώνει την εταιρεία αυτή να ενημερώνει τη Systemform όποτε το ζητεί για τις ισχύουσες τιμές και εκπτώσεις. Όλες οι παλαιές συμβάσεις περιείχαν διατάξεις που προέβλεπαν τον καθορισμό των τιμών από κοινού. Επιπλέον, άσχετα από την μειωμένη προσπάθεια της Systemform να επιβάλλει αυτές τις ρήτρες, η ύπαρξή τους ήταν δυνατόν να είχε συνέπειες στη συμπεριφορά των διανομέων της. Παραδείγματος χάριν, ακόμη και αν η Systemform δεν άσκησε έλεγχο στον από κοινού καθορισμού τιμών και δεν απαίτησε ενημέρωση περί αυτών, η παρουσία αυτών των ρητρών στις συμβάσεις είναι δυνατόν να ασκήσουν πίεση στους διανομείς της ώστε να ευθυγραμμίσουν τη δομή τους πολιτική τιμών με τις ευχές της Systemform.

δ) Εικαζόμενες ενέργειες της Systemform για την επιβολή αυτών των απαγορεύσεων εξαγωγών

(62) Στην καταγγελία της στην οποία βασίζεται η παρούσα υπόθεση, η Novalliance υποστηρίζει ότι η Systemform επέβαλε στον διανομέα της Novapost τις προαναφερθείσες απαγορεύσεις εξαγωγών, εμποδίζοντας έτσι τη Novalliance να εφοδιασθεί με προϊόντα Systemform. Τα γεγονότα δεν δείχνουν ότι η Systemform, με τη συμπεριφορά της έναντι της Novalliance και της Novapost, παραβιάζει τους κανόνες ανταγωνισμού. Οι σχέσεις μεταξύ της Novalliance και της Novapost είναι τέτοιες ώστε η Novalliance δεν έχει τα δικαιώματα που επικαλείται και, σε κάθε περίπτωση, δεν παρατηρήθηκε ρητή άρνηση εφοδιασμού.

Επιπτώσεις στο εμπόριο μεταξύ των κρατών μελών ή/και συμβαλλομένων μερών

(63) Δεδομένης της φύσης των περιορισμών (κατανομή της αγοράς και επιρροή επί των τιμών μεταπώλησης), του μεριδίου της αγοράς της Systemform και της παρουσίας των περιορισμών σε αρκετές συμβάσεις που καλύπτουν αρκετό εύρος του ΕΟΧ, οι περιορισμοί αυτοί είναι εκ φύσεως αισθητοί.

(64) Οι συμφωνίες αυτές ήταν και είναι πιθανόν να επηρεάσουν αισθητά τις συναλλαγές μεταξύ κρατών μελών ή/και συμβαλλομένων μερών, λαμβανομένου υπόψη του μεριδίου αγοράς που κατέχει η Systemform και του γεγονότος ότι το εμπόριο των εν λόγω αγαθών πραγματοποιείται σε ολόκληρο τον ΕΟΧ.

(65) Από τον αριθμό αυτών των συμφωνιών διανομής συνάγεται ότι τα προϊόντα της Systemform πωλούνται σε ολόκληρο τον ΕΟΧ. Δεδομένου ότι η Systemform έχει παραχωρήσει στον ΕΟΧ μια ολόκληρη σειρά αποκλειστικών περιοχών, η πλειονότητα των πιθανών αγοραστών αυτών των μηχανημάτων στον ΕΟΧ θα απευθυνθεί στους διανομείς που έχουν οριστεί βάσει των εν λόγω συμφωνιών. Εξάλλου, οι συμφωνίες περιορίζουν ρητά τη δυνατότητα των διανομέων να πωλούν αυτά τα εμπορεύματα εκτός των παραχωρηθεισών περιοχών.

Β. Κανονισμοί της Επιτροπής και του ΕΟΧ σχετικά με τις απαλλαγές κατά κατηγορίες

(66) Οι υπό κρίση συμφωνίες διανομής δεν καλύπτονται από τον κανονισμό (ΕΟΚ) αριθ. 1983/83 της Επιτροπής ούτε από τον κανονισμό (ΕΟΚ) αριθ. 383/1983, δεδομένου ότι περιέχουν περιορισμούς για τους οποίους τα κείμενα αυτά δεν προβλέπουν ρητά απαλλαγή.

(67) Το άρθρο 2 των ρυθμίσεων αυτών περιέχει εξαντλητικό κατάλογο των περιορισμών που αποτελούν αντικείμενο απαλλαγής κατά κατηγορίες. Ο κατάλογος αυτός δεν περιλαμβάνει τους περιορισμούς που περιορίζουν την ελευθερία ενός διανομέα να ικανοποιεί μη προκληθείσες παραγγελίες από πελάτες εκτός της παραχωρηθείσας περιοχής ή παραγγελίες πελατών που βρίσκονται στην περιοχή του και είναι πιθανόν να επανεξαγάγουν τα εμπορεύματα αυτά εκτός της εν λόγω περιοχής. Δεν περιλαμβάνεται επίσης ο έλεγχος των τιμών μεταπώλησης που καθορίζει ο διανομέας από την πλευρά του κατασκευαστή των εμπορευμάτων της σύμβασης. Αυτό το είδος ελέγχου περιλαμβάνεται όμως στις προαναφερθείσες συμβάσεις.

Γ. Άρθρο 85 παράγραφος 3 της συνθήκης ΕΚ και το άρθρο 53 παράγραφος 3 της συμφωνίας για τον ΕΟΧ

(68) Οι εν λόγω συμφωνίες δεν κοινοποιήθηκαν και δεν μπορούν να υπαχθούν στις εξαιρέσεις που προβλέπονται στο άρθρο 4 παράγραφος 2 του κανονισμού αριθ. 17 και στο άρθρο 4 παράγραφος 2 του πρωτοκόλλου αριθ. 21 της συμφωνίας για τον ΕΟΧ. Σύμφωνα με το άρθρο 4 παράγραφος 1 του κανονισμού αριθ. 17 και το άρθρο 4 παράγραφος 1 του πρωτοκόλλου αριθ. 21 της συμφωνίας για τον ΕΟΧ, η κοινοποίηση των συμφωνιών αποτελεί απαραίτητη προϋπόθεση για την έκδοση απόφασης απαλλαγής κατ' εφαρμογή του άρθρου 85 παράγραφος 3 και του άρθρου 53 παράγραφος 3.

(69) Εξάλλου, ακόμα και αν οι συμβάσεις αυτές είχαν κοινοποιηθεί, δεν θα μπορούσαν να εξαιρεθούν από την εφαρμογή του άρθρου 85 παράγραφος 1 και του άρθρου 53 παράγραφος 1, λόγω του ότι δεν πληρούνται όλες οι προϋποθέσεις που προβλέπονται στα άρθρα αυτά για τη χορήγηση απαλλαγής.

Πιθανά πλεονεκτήματα των συμφωνιών αποκλειστικής διανομής

(70) Γίνεται γενικά δεκτό ότι οι συμφωνίες αποκλειστικής διανομής μπορούν να συμβάλουν στην οικονομική και τεχνική πρόοδο, βελτιώνοντας τη διανομή των προϊόντων. Έτσι, η πέμπτη αιτιολογική σκέψη του κανονισμού σχετικά με τις απαλλαγές κατά κατηγορίες που προβλέπονται για αυτές τις συμφωνίες καθορίζει «. . . ότι οι συμφωνίες αποκλειστικής διανομής συμβάλλουν γενικά στη βελτίωση της διανομής, επειδή ο επιχειρηματίας είναι, κατ' αυτό τον τρόπο, σε θέση να συγκεντρώνει τις δραστηριότητες που αφορούν την πώληση της παραγωγής του και δεν είναι υποχρεωμένος να διατηρεί πολλαπλές επιχειρηματικές σχέσεις με μεγάλο αριθμό μεταπωλητών 7 ότι οι εμπορικές συναλλαγές με ένα μοναδικό μεταπωλητή επιτρέπουν να ανταπεξέρχεται ευκολότερα στις δυσχέρειες κατά την πώληση, οι οποίες προκύπτουν κατά τις διεθνείς συναλλαγές λόγω γλωσσικών, νομικών ή άλλων διαφορών . . .». Είναι πιθανό οι εξεταζόμενες συμβάσεις διανομής να περιέχουν όντως πλεονεκτήματα που συνδέονται με τις συμβάσεις αποκλειστικής διανομής οι οποίες θα μπορούσαν να εξαιρεθούν βάσει του κανονισμού (ΕΟΚ) αριθ. 1983/83, περιέχουν όμως και πρόσθετους περιορισμούς που έχουν ως αποτέλεσμα στρέβλωση του ανταγωνισμού και τη στεγανοποίηση της αγοράς του ΕΟΧ. Εξάλλου όπως φαίνεται στη συνέχεια, δεν πληρούνται οι άλλες προϋποθέσεις που διέπουν τη χορήγηση απαλλαγής.

Οι συμφωνίες επιτρέπουν τη δίκαιη συμμετοχή των καταναλωτών στα πιθανά πλεονεκτήματα.

(71) Δεδομένου του μεριδίου αγοράς που κατέχει η Systemform και του ανταγωνισμού που αντιμετωπίζει, υπάρχουν πιθανότητες τα κέρδη αποτελεσματικότητας ή τα άλλα πλεονεκτήματα που απορρέουν από τις συμβάσεις αυτές να μετακυληθούν τελικά στους καταναλωτές λόγω της πίεσης του ανταγωνισμού.

Αναγκαιότητα των περιορισμών

(72) Ωστόσο, οι παραπάνω περιορισμοί - δηλαδή η πλήρης απαγόρευση για τους αποκλειστικούς διανομείς και τους γερμανούς αντιπροσώπους να πραγματοποιούν πωλήσεις εκτός της παραχωρηθείσας περιοχής, η απαγόρευση πωλήσεων σε πελάτες οι οποίοι είναι γνωστό ότι σκοπεύουν να εξαγάγουν τα εμπορεύματα και ο έλεγχος των τιμών που καθορίζουν οι διανομείς - δεν είναι απαραίτητοι για την πραγματοποίηση των προαναφερθέντων πλεονεκτημάτων.

α) Απαγόρευση εξαγωγών

(73) Πολλά από τα πλεονεκτήματα που περιγράφονται παραπάνω εξασφαλίζονται όταν ο κατασκευαστής ορίζει για τα προϊόντα του διανομέα εγκατεστημένο σε διαφορετική περιοχή του ΕΟΧ από τον κατασκευαστή. Ο διανομέας έχει ισχυρότερα κίνητρα για να επενδύσει στην προώθηση και τη διανομή του προϊόντος στο τμήμα του ΕΟΧ που αντιστοιχεί στην περιοχή του, εφόσον ο κατασκευαστής του παρέχει αποκλειστικά δικαιώματα. Η αποτελεσματικότητα της προστασίας αυτής εντείνεται από την παρεμπόδιση άλλων εξουσιοδοτημένων διανομέων να δραστηριοποιούνται στην αποκλειστική αυτή περιοχή με ενεργητική πώληση των προϊόντων του κατασκευαστή σε μη παραχωρηθείσες περιοχές.

(74) Ωστόσο, αποδείχθηκε ότι δεν ήταν απαραίτητο, για την επίτευξη των πλεονεκτημάτων που μπορούν να συνεπάγονται τα συστήματα αποκλειστικής διανομής, να επεκταθεί αυτή η προστασία των αποκλειστικών περιοχών εμποδίζοντας απόλυτα τους διανομείς να πωλούν εκτός των περιοχών της σύμβασης, ή και να πωλούν σε πελάτες για τους οποίους γνωρίζουν ότι είναι πιθανό να εξαγάγουν τα εν λόγω προϊόντα. Ο συμπληρωματικός αυτός έλεγχος δεν συνεπάγεται πρόσθετα πλεονεκτήματα και έχει ως αποτέλεσμα τη στεγανοποίηση της αγοράς του ΕΟΧ σε ό,τι αφορά τα εν λόγω προϊόντα, και μάλιστα σε βάρος των καταναλωτών. Αυτή η διαπίστωση παγιώθηκε με μια σειρά δικαστικών αποφάσεων, ξεκινώντας από την υπόθεση Consten και Grundig κατά Επιτροπής (13). Η ανάλυση αυτή αντικατοπτρίζεται επίσης στη νομοθεσία για τις απαλλαγές κατά κατηγορίες σχετικά με τις συμβάσεις αποκλειστικής διανομής, που δεν προβλέπει απαλλαγή για αυτό το είδος περιορισμών.

β) Έλεγχοι καθορισμού των τιμών

(75) Ο έλεγχος των τιμών του διανομέα δεν συνδέεται σε καμία περίπτωση με πιθανά πλεονεκτήματα μιας σύμβασης αποκλειστικής διανομής, έτσι ώστε να μην τίθεται καν θέμα για το αν οι περιορισμοί αυτοί είναι απαραίτητοι.

Μη κατάργηση του ανταγωνισμού στον τομέα

(76) Λαμβανομένου υπόψη του μεριδίου αγοράς της Systemform, δεν φαίνεται πιθανό οι συμβάσεις αυτές να έχουν ως αποτέλεσμα την κατάργηση του ανταγωνισμού στον εν λόγω τομέα.

Δ. Άρθρο 3 παράγραφος 1 του κανονισμού αριθ. 17

(77) Το άρθρο 3 παράγραφος 1 του κανονισμού αριθ. 17 προβλέπει ότι, αν η Επιτροπή διαπιστώσει παράβαση του άρθρου 85 της συνθήκης, δύναται να υποχρεώσει με απόφαση τις συμμετέχουσες επιχειρήσεις να παύσουν τη διαπιστωθείσα παράβαση. Βάσει των πληροφοριών που διαθέτει η Επιτροπή, η Systemform έχει πλέον λάβει μερικά μέτρα για να θέσει τέρμα στην παράβαση του άρθρου 85.

(78) Όπως αναφέρεται στην ανωτέρω αιτιολογική σκέψη 48, στις 2 Απριλίου 1996 η Systemform έλαβε μέτρα για να τροποποιήσει τους εδαφικούς περιορισμούς που περιείχαν οι συμβάσεις διανομής της.

(79) Σχετικά με τους περιορισμούς σε θέματα καθορισμού των τιμών, η Systemform στην απάντησή της στις αιτιάσεις της Επιτροπής δήλωσε ότι είναι διατεθειμένη να θέσει τέλος στις παραβάσεις.

Ε. Πρόστιμα

(80) Βάσει του άρθρου 15 παράγραφος 2 του κανονισμού αριθ. 17 και του άρθρου 3 παράγραφος 3 του πρωτοκόλλου αριθ. 21 της συμφωνίας για τον ΕΟΧ, η Επιτροπή μπορεί να επιβάλει στις επιχειρήσεις πρόστιμα από 1 000 έως 1 000 000 Ecu ή μεγαλύτερο ποσό, μη υπερβαίνον το 10 % του κύκλου εργασιών που πραγματοποιήθηκε κατά τη διάρκεια της προηγούμενης χρήσης από τις επιχειρήσεις που συμμετέχουν στην παράβαση, όταν εκ προθέσεως ή εξ αμελείας διαπράττουν παράβαση των διατάξεων του άρθρου 85 παράγραφος 1 της συνθήκης ΕΚ ή του άρθρου 53 παράγραφος 1 της συμφωνίας για τον ΕΟΧ. Κατά τον καθορισμό του ύψους του προστίμου λαμβάνεται υπόψη, πέρα από τη σοβαρότητα της παράβασης, και η διάρκειά της.

(81) Η Επιτροπή θεωρεί ότι πρέπει να επιβληθεί πρόστιμο στη Systemform για τους ακόλουθους λόγους:

1. οι εδαφικοί περιορισμοί είχαν ως αντικείμενο και αποτέλεσμα τη στεγανοποίηση της αγοράς του ΕΟΧ 7

2. οι εδαφικοί περιορισμοί και οι περιορισμοί σε θέματα καθορισμού των τιμών είναι του είδους που η Επιτροπή έχει σαφώς καταδικάσει επανειλημμένα, αρχής γενομένης από την προαναφερθείσα υπόθεση Consten και Grundig 7

3. ορισμένοι τουλάχιστον από τος εν λόγω περιορισμούς περιλαμβάνονται σε όλες τις συμβάσεις διανομής που συνήψε η Systemform, γεγονός που αποδεικνύει ότι εγγράφονταν στο πλαίσιο μιας συνεπούς στρατηγικής την οποία ακολουθούσε η Systemform από τη στιγμή που άρχισε να ορίζει διανομείς 7

4. οι παραβάσεις του άρθρου 85 της συνθήκης ΕΚ και του άρθρου 53 της συμφωνίας για τον ΕΟΧ ήταν μεγάλης διάρκειας. Η πρώτη από τις εξεταζόμενες συμβάσεις υπογράφηκε τον Νοέμβριο του 1983 (με την Berthom Groep BV) και υπογράφηκαν συμβάσεις που περιείχαν τους εν λόγω περιορισμούς με όλους τους νέους διανομείς έως ότου η Systemform χρησιμοποιήσει την τροποποιημένη σύμβαση τον Νοέμβριο του 1995 (όταν όρισε την Copidata-Ind Grafica e Equipamentos, SA ως διανομέα των προϊόντων της στην Πορτογαλία). Οι συμφωνίες με τους διανομείς στη Σουηδία και την Αυστρία δεν ενέπιπταν στα άρθρα 85 ή 53 πριν από την 1η Ιανουαρίου 1994. Ο εδαφικός περιορισμός παρέμεινε εν ισχύ έως τις 2 Απριλίου 1996, όπως περιγράφεται στη αιτιολογική σκέψη 48 παραπάνω. Ο περιορισμός σχετικά με τον καθορισμό των τιμών παρέμεινε σε ισχύ παρόλο που η Systemform στις παρατηρήσεις που υπέβαλε ανέφερε ότι προτίθεται να τις τροποποιήσει σύμφωνα με το δίκαιο της Κοινότητας 7

5. παρόλο που η Systemform ανέπτυξε στην Επιτροπή ότι οι συμβάσεις είχαν συνταχθεί με άγνοια του σχετικού δικαίου και ότι, στο μέτρο που αποτελούν παράβαση του εν λόγω δικαίου, αυτό αποτελεί αμέλεια και όχι εσκεμμένη προσπάθεια να περιοριστεί ο ανταγωνισμός, η προσπάθεια κατάτμησης της αγοράς και επιρροής επί των τιμών μεταπώλησης ήταν σαφής.

(82) Για τον καθορισμό του ύψους του προστίμου, η Επιτροπή έλαβε επίσης υπόψη τα ακόλουθα:

1. η μόνη εικαζόμενη επιβολή της απαγόρευσης πωλήσεων για τις εξαγωγές είναι εκείνη που αφορούσε τις πωλήσεις της Novapost προς τη Novalliance. Αυτό δεν απεδείχθη, αλλά ακόμη και αν αυτό είχε γίνει θα επρόκειτο για περίπτωση όπου ο κατασκευαστής θα ενεργούσε για να αποτρέψει τις ενεργητικές εξαγωγικές πωλήσεις. Η σύμβαση που περιέχει αυτό το είδος απαγόρευσης ενεργητικών εξαγωγών μπορεί να υπαχθεί στο ευεργέτημα της απαλλαγής κατά κατηγορίες που προβλέπεται για τις συμβάσεις αποκλειστικής διανομής 7

2. η Systemform δεν αμφισβήτησε τις διαπιστώσεις της Επιτροπής στην υπόθεση αυτή. Ιδιαίτερα, στην απάντησή της στις αιτιάσεις της Επιτροπής, αναγνώρισε ότι παραβιάσεις του ανταγωνισμού έλαβαν χώρα 7

3. οι εδαφικοί περιορισμοί έχουν τροποποιηθεί και μπορούν να υπαχθούν στις απαλλαγές κατά κατηγορίες που προβλέπονται για τις συμφωνίες αποκλειστικής διανομής. Η Systemform άρχισε ειδικότερα να τροποποιεί τις συμβάσεις της πριν της κοινοποιηθούν οι καταγγελίες 7

4. ύστερα από τη λήψη των αιτιάσεων της Επιτροπής, η Systemform έδειξε τη θέληση να τροποποιήσει τους περιορισμούς τιμών στις συμβάσεις της. Πράγματι, η Επιτροπή δεν βρήκε αποδεικτικά στοιχεία ως προς το ότι η Systemform προσπάθησε καθ' οιονδήποτε τρόπο να επιβάλλει τις ρήτρες αυτές ή να ασκήσει οποιοδήποτε άλλο έλεχγο στις τιμές πώλησης των διανομέων της 7

5. ο κύκλος εργασιών της Systemform για τη χρήση που έκλεισε στις 31 Δεκεμβρίου 1994 ανερχόταν σε [. . .]. Οι πωλήσεις μηχανημάτων επεξεργασίας εκτυπώσεων ηλεκτρονικού υπολογιστή αντιπροσώπευαν [. . .] για την ίδια περίοδο,

ΕΞΕΔΩΣΕ ΤΗΝ ΠΑΡΟΥΣΑ ΑΠΟΦΑΣΗ:

Άρθρο 1

Η Systemform GmbH, περιλαμβάνοντας στις συμβάσεις που συνήψε με διανομείς απαγόρευση εξαγωγών και περιορισμούς σχετικά με τον καθορισμό των τιμών μεταπώλησης, παρέβη τις διατάξεις του άρθρου 85 παράγραφος 1 της συνθήκης ΕΚ και του άρθρου 53 παράγραφος 1 της συμφωνίας για τον ΕΟΧ.

Άρθρο 2

Επιβάλλεται πρόστιμο 100 000 Ecu στη Systemform GmbH για την παραβίαση που αναφέρεται στο άρθρο 1.

Το πρόστιμο αυτό καταβάλλεται σε Ecu στην Επιτροπή των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων, στο λογαριασμό αριθ. 310-0933000-43, Banque Bruxelles Lambert, Agence Europιenne, Rond Point Schuman 5, Β-1040 Brussels, εντός τριών μηνών από την κοινοποίηση της παρούσας απόφασης.

Μετά τη λήξη της προθεσμίας αυτής, θα οφείλονται αυτομάτως τόκοι υπερημερίας, με το ισχύον επιτόκιο του Ευρωπαϊκού Οικονομικού Ινστιτούτου για τις πράξεις του σε Ecu, την πρώτη εργάσιμη ημέρα του μήνα έκδοσης της παρούσας απόφασης. Το επιτόκιο αυτό προσαυξάνεται κατά 3,5 ποσοστιαίες μονάδες.

Άρθρο 3

Η Systemform GmbH θα πρέπει, στο βαθμό που δεν έχει ήδη υλοποιηθεί, να παύσει τις παραβιάσεις που αναφέρονται στο άρθρο 1.

Άρθρο 4

Η παρούσα απόφαση απευθύνεται στην επιχείρηση:

Systemform GmbH

Geithstraίe 18

D-83209 Prien.

Η παρούσα απόφαση αποτελεί εκτελεστικό τίτλο, βάσει του άρθρου 192 της συνθήκης ΕΚ.

Βρυξέλλες, 4 Δεκεμβρίου 1996.

Για την Επιτροπή

Karel VAN MIERT

Μέλος της Επιτροπής

(1) ΕΕ αριθ. 13 της 21. 2. 1962, σ. 204/62.

(2) ΕΕ αριθ. 127 της 20. 8. 1963, σ. 2268/63.

(3) Παράρτημα 14 της επιστολής της 30ής Νοεμβρίου 1995 από τους Cleary, Gottlied, Steen και Hamilton για λογαριασμό της Systemform GmbH.

(4) Επιστολή της 5ης Φεβρουαρίου 1996 της Eurinvest στην ΓΔ/IV.

(5) Επιστολή από τους Cleary, Gottlied, Steen και Hamilton στην ΓΔ/IV για λογαριασμό της Systemform GmbH, της 3ης Οκτωβρίου 1995.

(6) Παράρτημα 4 της επιστολής από τους Cleary, Gottlied, Steen και Hamilton στη ΓΔ/IV για λογαριασμό της Systemform GmbH της 30ής Νοεμβρίου 1995.

(7) Τα στοιχεία μέσα σε αγκύλες παραλείπονται σύμφωνα με το άρθρο 21 παράγραφος 2 του κανονισμού αριθ. 17, που αφορά το επιχειρηματικό απόρρητο.

(8) Επιστολή της Eurinvest στη ΓΔ/IV, της 5ης Φεβρουαρίου 1996.

(9) Παράρτημα Ι της επιστολής της 10ης Απριλίου 1996 που υπέβαλαν οι Cleary, Gottlied, Steen και Hamilton στη ΓΔ/IV για λογαριασμό της Systemform.

(10) Παράρτημα 6 της καταγγελίας.

(11) Το γεγονός ότι ο εξοπλισμός μεγάλου και μικρού όγκου αφορά διαφορετικές αγορές υποστηρίχθηκε στην καταγγελία, ενώ συμφώνησε και η Systemform με την επιστολή της στην Επιτροπή στις 30 Νοεμβρίου 1995. Η υπόλοιπη ανάλυση βασίστηκε σε πληροφορίες για τα εν λόγω προϊόντα τόσο από τη Novalliance όσο και από τη Systemform.

(12) ΕΕ αριθ. L 173 της 30. 6. 1983, σ. 1.

(13) Απόφαση του Δικαστηρίου της 13ης Ιουλίου 1966 στις συνεκδικασθείσες υποθέσεις 56/64 και 58/64, Συλλογή 1965-1968, σ. 365.