Ψήφισμα [1]

σχετικά με τον αντίκτυπο των άμεσων ξένων επενδύσεων στις χώρες της Αφρικής, της Καραϊβικής και του Ειρηνικού

Η Κοινοβουλευτική Συνέλευση Ίσης Εκπροσώπησης ΑΚΕ-ΕΕ,

- συνερχόμενη στο Κιγκάλι (Ρουάντα) από τις 19 έως τις 22 Νοεμβρίου 2007,

- έχοντας υπόψη το άρθρο 17, παράγραφος 1, του Κανονισμού της,

- έχοντας υπόψη τους στόχους της Συμφωνίας Εταιρικής Σχέσης ΑΚΕ-ΕΕ [2] που υπεγράφη στο Κοτονού στις 23 Ιουνίου 2000 στον τομέα των επενδύσεων και της στήριξης της ανάπτυξης του ιδιωτικού τομέα, καθώς και στον τομέα του εμπορίου,

- έχοντας υπόψη τις παγκόσμιες εκθέσεις επενδύσεων της Διάσκεψης των Ηνωμένων Εθνών για το Εμπόριο και την Ανάπτυξη (UNCTAD) για τα έτη 2005 και 2006, καθώς και την έκθεσή της για την οικονομική ανάπτυξη στην Αφρική και την επανεξέταση του ρόλου των επενδύσεων (Economic Development in Africa: Rethinking of the Role of Investment) (2006),

- έχοντας υπόψη τις εκθέσεις του Οργανισμού Βιομηχανικής Ανάπτυξης των Ηνωμένων Εθνών (UNIDO) για τα έτη 2005 και 2006 (Africa Foreign Investor Survey),

- έχοντας υπόψη τη δήλωσή της στο Κέιπ Τάουν της 21ης Μαρτίου 2002 σχετικά με τις μελλοντικές διαπραγματεύσεις νέων εμπορικών συμφωνιών,

- έχοντας υπόψη τη δήλωση των Ηνωμένων Εθνών (2000) για τους αναπτυξιακούς στόχους της Χιλιετίας (ΑΣΧ) και τη δέσμευση για την εξάλειψη της φτώχειας,

- έχοντας υπόψη τις δεσμεύσεις που ανέλαβε η διεθνής κοινότητα κατά τη διάσκεψη των Ηνωμένων Εθνών για τη χρηματοδότηση της ανάπτυξης (Μοντερέι, 2002), ειδικότερα όσον αφορά την κινητοποίηση διεθνών πόρων και την ενίσχυση της καθαρής ροής χρηματοδοτικών πόρων και της τεχνικής συνεργασίας υπέρ της ανάπτυξης, μεταξύ άλλων για την επίτευξη των ΑΣΧ,

- έχοντας υπόψη την έκθεση της Επιτροπής Οικονομικής Ανάπτυξης, Οικονομικών και Εμπορίου (ΑΚΕ-ΕΕ/100.126/07/τελ.),

Α. λαμβάνοντας υπόψη ότι οι άμεσες ξένες επενδύσεις διαδραματίζουν σημαντικό ρόλο στη διαδικασία ανάπτυξης των χωρών προορισμού, ειδικότερα μέσω της παροχής τόσο του κεφαλαίου όσο και της τεχνολογίας, και ως εκ τούτου προσφέροντας ικανότητες, τεχνογνωσία και πρόσβαση στην αγορά κατά τρόπο που συμβάλλει στη βελτίωση της αποδοτικότητας κατά τη χρήση των πόρων και στην αύξηση της παραγωγικότητας,

Β. λαμβάνοντας υπόψη ότι τα τελευταία χρόνια αυξάνεται η ροή ιδιωτικών κεφαλαίων προς τις αναπτυσσόμενες χώρες, η οποία αποκτά ολοένα και μεγαλύτερη σημασία ως πηγή χρηματοδότησης συγκρίσιμη με την επίσημη αναπτυξιακή βοήθεια (ΕΑΒ),

Γ. λαμβάνοντας υπόψη ότι οι άμεσες ξένες επενδύσεις ενισχύουν την οικονομική μεγέθυνση, ενσωματώνοντας νέες ιδέες και τεχνολογίες στην παραγωγική διαδικασία της χώρας υποδοχής, και μπορούν να βελτιώσουν τις ικανότητες προσφοράς των χωρών ΑΚΕ και να συμβάλουν στη δημιουργία ενός δυναμικού δικτύου εξαγωγής επενδύσεων το οποίο θα μπορούσε να βοηθήσει τις χώρες αυτές να επιτύχουν τους στόχους τους όσον αφορά την οικονομική τους μεγέθυνση και ανάπτυξη, περιλαμβανομένων των ΑΣΧ,

Δ. έχοντας την πεποίθηση ότι οι άμεσες ξένες επενδύσεις μπορούν να διαδραματίσουν σημαντικό ρόλο στον μετασχηματισμό των αφρικανικών οικονομιών, αλλά ότι ο αντίκτυπος εξαρτάται τόσο από την ποιότητα όσο και από την ποσότητα· υπογραμμίζοντας ότι η πρόκληση όσον αφορά τις σχέσεις ΕΕ-Αφρικής είναι να σκεφτούμε κριτικά σχετικά με το πώς θα καταστεί δυνατή η προσέλκυση και ρύθμιση του είδους των άμεσων ξένων επενδύσεων που θα ενισχύσει τη δίκαιη ανάπτυξη, δημιουργώντας θέσεις απασχόλησης και ενισχύοντας και αναβαθμίζοντας την τοπική βιομηχανία,

Ε. έχοντας επίγνωση των εμποδίων που αντιμετωπίζουν οι ροές άμεσων ξένων επενδύσεων, τα οποία ποικίλλουν σημαντικά μεταξύ των διαφόρων περιφερειών των χωρών ΑΚΕ, αλλά και εντός των περιφερειών αυτών, περιλαμβανομένων, μεταξύ άλλων, βασικών πτυχών του τρόπου διακυβέρνησης, του νομικού πλαισίου και του επιχειρηματικού κλίματος, της ισχύος των θεσμικών οργάνων, του βαθμού χρηματοπιστωτικής διαμεσολάβησης, καθώς και παραγόντων που σχετίζονται με τη γεωγραφική θέση, όπως οι μεταφορές και οι υποδομές, η εκπαίδευση, η διαθεσιμότητα ειδικευμένου εργατικού δυναμικού και η υγεία,

ΣΤ. λαμβάνοντας υπόψη ότι στις περισσότερες οικονομίες ΑΚΕ έχει τεθεί σε ισχύ νομοθεσία η οποία προσφέρει ευρύ φάσμα εγγυήσεων και ευκαιριών σε ξένους επενδυτές, όπως μειωμένους περιορισμούς όσον αφορά την ιδιοκτησία ακινήτων και γης, καθώς και περιορισμούς ως προς τις αγορές συναλλάγματος, προσφέροντας έτσι εγγυήσεις στους ξένους επενδυτές ως προς το δικαίωμα επαναπατρισμού των κεφαλαίων και των κερδών τους,

Ζ. λαμβάνοντας υπόψη ότι σε πολλές οικονομίες ΑΚΕ έχει τεθεί σε εφαρμογή νομοθεσία η οποία επιτρέπει σε ξένους επενδυτές να μετέχουν σε προγράμματα ιδιωτικοποιήσεων και προσφέρει γενναιόδωρα φορολογικά κίνητρα,

Η. λαμβάνοντας υπόψη ότι οι χώρες ΑΚΕ έχουν συνάψει 210 διμερείς επενδυτικές συμφωνίες (ΔΕΣ) με κράτη μέλη της ΕΕ και συνάπτουν επίσης αυξανόμενο αριθμό τέτοιων συμφωνιών με άλλες αναπτυσσόμενες χώρες,

Θ. λαμβάνοντας υπόψη ότι η διαθεσιμότητα πρόσθετων χρηματοδοτικών πόρων, περιλαμβανομένων μεγαλύτερων εισροών άμεσων ξένων επενδύσεων και εμπορικών ευκαιριών, έχει μεγάλη σημασία για την οικονομική και κοινωνική σταθερότητα και τη βιώσιμη ανάπτυξη των χωρών ΑΚΕ,

Σημασία των αμέσων ξένων επενδύσεων

1. θεωρεί ότι, ενόψει των ανεπαρκών πόρων για τη χρηματοδότηση της μακροπρόθεσμης ανάπτυξης και δεδομένου ότι η επίτευξη των ΑΣΧ έως το 2015 μοιάζει ολοένα και πιο δύσκολη, η προσέλκυση άμεσων ξένων επενδύσεων έχει προσλάβει ιδιαίτερη σημασία στο πλαίσιο των στρατηγικών οικονομικής ανασυγκρότησης·

2. υπογραμμίζει την ανάγκη στήριξης των προσπαθειών των χωρών ΑΚΕ για την προσέλκυση αυξημένων ροών άμεσων ξένων επενδύσεων και τη μεταφορά κατάλληλης τεχνολογίας, προκειμένου να ενισχυθεί η ανάπτυξη και η ανταγωνιστικότητά τους·

3. θεωρεί ότι οι πολιτικές προσέλκυσης άμεσων ξένων επενδύσεων πρέπει να επανεξεταστούν και να ληφθεί σοβαρά υπόψη η προοπτική της σχέσης κόστους-ωφέλειας, περιλαμβανομένης της υποβάθμισης του περιβάλλοντος, καθώς τα κοινωνικά προβλήματα και η συμβολή στην επίτευξη των στόχων της εθνικής οικονομίας ως προς τη βιώσιμη ανάπτυξη·

Επιχειρηματικό περιβάλλον

4. επιβεβαιώνει την πρωταρχική ευθύνη των κρατών ΑΚΕ για την ανάπτυξή τους και την καίρια σημασία της εθνικής κυριότητας της αναπτυξιακής προσπάθειας, περιλαμβανομένων της διατηρήσιμης μακροοικονομικής σταθερότητας και του επιχειρηματικού περιβάλλοντος·

5. υπογραμμίζει την κρίσιμη σημασία των παραγόντων που σχετίζονται με τη γεωγραφική θέση, όπως η οικονομική και κοινωνική υποδομή, το επιχειρηματικό κλίμα, οι συνθήκες της τοπικής αγοράς, η διαθεσιμότητα φυσικών πόρων, οι δραστήριες πρωτοβουλίες προώθησης των επενδύσεων και η διαθεσιμότητα οικονομικών πόρων, κατά τη λήψη των αποφάσεων που αφορούν το κατά πόσον θα πραγματοποιηθούν επενδύσεις σε μια χώρα υποδοχής·

6. χαιρετίζει το γεγονός ότι δίνεται μεγαλύτερη προσοχή στην ενίσχυση της διακυβέρνησης και της διαφάνειας, με σκοπό να διασφαλιστεί ότι οι φτωχοί θα απολαύσουν μέρος των οφελών·

7. τονίζει ότι πολλές χώρες ΑΚΕ εξακολουθούν να απαιτούν σημαντική ώθηση από δημόσιες επενδύσεις, προκειμένου να ξεπεραστούν τα προβλήματα που συνδέονται με τα αυξημένα μεταφορικά κόστη της περιοχής, τις εν γένει μικρές αγορές, τη χαμηλής παραγωγικότητας γεωργία, τις αντίξοες αγροκλιματικές συνθήκες, τον υψηλό φόρτο νοσηρότητας και τη βραδεία εισαγωγή τεχνολογίας από το εξωτερικό·

Προώθηση ευρωπαϊκών άμεσων ξένων επενδύσεων

8. αναγνωρίζει ότι τα κίνητρα που προσφέρουν οι χώρες υποδοχής — οι παράγοντες προσέλκυσης — και η περιφερειακή συνεργασία μπορούν να προσφέρουν αυξημένη οικονομική σταθερότητα, ενίσχυση του συντονισμού των πολιτικών, βελτίωση του σχεδιασμού των υποδομών και πιο δυναμικά πρότυπα βιομηχανικής ανάπτυξης, παράμετροι οι οποίες μπορούν να συμβάλουν στη διαμόρφωση ευνοϊκότερου επενδυτικού κλίματος τόσο για τις εγχώριες όσο και για τις ξένες επιχειρήσεις·

9. καλεί τις χώρες ΑΚΕ να εμβαθύνουν προοδευτικά τις πρωτοβουλίες τους όσον αφορά την περιφερειακή ολοκλήρωση και τον καταμερισμό της εργασίας·

10. υπογραμμίζει την καίρια σημασία των κινήτρων που προσφέρει η χώρα υποδοχής — παράγοντες προσέλκυσης — τα οποία περιλαμβάνουν, μεταξύ άλλων, τις συνθήκες της αγοράς και του εμπορίου, τις επιχειρηματικές συνθήκες και τις πολιτικές των κυβερνήσεων των χωρών υποδοχής·

11. καλεί τα κράτη μέλη της ΕΕ και την Ευρωπαϊκή Επιτροπή να διατηρήσουν αυστηρά πρότυπα παρακολούθησης και λογιστικού ελέγχου των ευρωπαϊκών πολυεθνικών εταιρειών, ιδίως σε ευαίσθητους τομείς, υποχρεώνοντάς τις να τηρούν υψηλότερα πρότυπα εταιρικής ευθύνης, ανταλλάσσοντας τις πληροφορίες που συγκεντρώνουν με τους πολιτικούς ιθύνοντες της χώρας υποδοχής, και σχεδιάζοντας πειθαρχικά μέτρα και προγράμματα αποζημίωσης όπου υπάρχουν σαφείς αποδείξεις για ζημίες στην οικονομία της χώρας υποδοχής·

12. καλεί τα κράτη μέλη της ΕΕ να συμφωνήσουν επί ενός συλλογικού πλαισίου για την προώθηση των επενδυτικών ευκαιριών στις χώρες ΑΚΕ, καθώς και να ενθαρρύνουν την επέκταση των διμερών επενδυτικών συμφωνιών (ΔΕΣ), οι οποίες αφορούν επί του παρόντος κυρίως τη Γερμανία, το Ηνωμένο Βασίλειο, το Βέλγιο, τη Γαλλία και τις Κάτω Χώρες·

13. καλεί τα κράτη μέλη της ΕΕ να συμφωνήσουν επειγόντως επί ενός συλλογικού πλαισίου καινοτόμων μέτρων προώθησης των επενδύσεων, όπως, μεταξύ άλλων, η παροχή απτών οικονομικών και άλλων κινήτρων στις επιχειρήσεις και τα θεσμικά τους όργανα με σκοπό τη μεταφορά τεχνολογίας σε χώρες ΑΚΕ, καθώς και η παροχή φοροαπαλλαγών σε εταιρείες που επενδύουν σε χώρες ΑΚΕ· τονίζει, ωστόσο, ότι αυτό δεν μπορεί να υποκαταστήσει τη χρηματοδότηση της ανάπτυξης και τη βελτιωμένη, πιο προβλέψιμη ΕΑΒ·

14. υπογραμμίζει την ανάγκη ανάλυσης των τρόπων με τους οποίους οι άμεσες ξένες επενδύσεις συνδέονται με τις τοπικές επενδύσεις, καθώς και την ανάγκη διαρθρωμένου διαλόγου σχετικά με τους τρόπους προώθησης των διασυνδέσεων μεταξύ των πολυεθνικών εταιρειών και των τοπικών επιχειρήσεων, περιλαμβανομένης της ανάγκης προώθησης του διαλόγου μεταξύ του δημοσίου και του ιδιωτικού τομέα με σκοπό την άρση των κυριότερων εμποδίων στις επενδύσεις·

15. εκφράζει την ανησυχία της για την έλλειψη πληροφοριών σχετικά με τις συνέπειες σε εθνικό και περιφερειακό επίπεδο από τη συμπερίληψη διατάξεων σχετικά με τις επενδύσεις στις ΣΟΕΣ·

16. καλεί την Ευρωπαϊκή Επιτροπή να την ενημερώνει σε ετήσια βάση σχετικά με το ποσοστό των άμεσων ξένων επενδύσεων που προέρχονται από την ΕΕ σε σύγκριση με το ποσοστό των άμεσων ξένων επενδύσεων από άλλες περιοχές του κόσμου·

Χρησιμοποίηση μέσων της Συμφωνίας του Κοτονού για την προώθηση των άμεσων ξένων επενδύσεων

17. παροτρύνει την Ευρωπαϊκή Τράπεζα Επενδύσεων να ενισχύσει και να βελτιώσει την αποδοτικότητα του επενδυτικού μέσου προκειμένου να καταστεί βιώσιμος παράγοντας στήριξης του ιδιωτικού τομέα στις χώρες ΑΚΕ·

18. παροτρύνει τα συμβαλλόμενα μέρη της συμφωνίας του Κοτονού να αναθέσουν στο επενδυτικό μέσο αρμοδιότητα προώθησης των επενδύσεων, καθιστώντας το ειδικότερα μέσο προώθησης κοινών επιχειρήσεων, πέρα από τις τρέχουσες λειτουργίες του·

19. παροτρύνει την Ευρωπαϊκή Επιτροπή και τα συμβαλλόμενα μέρη της συμφωνίας του Κοτονού να δημιουργήσουν, στο πλαίσιο του 10ου ΕΤΑ, έναν οργανισμό ασφάλισης επενδύσεων για τις χώρες ΑΚΕ, ο οποίος θα λαμβάνει ικανοποιητική χρηματοδότηση, όπως προβλέπεται στο άρθρο 77, παράγραφος 4, της συμφωνίας του Κοτονού·

20. υπογραμμίζει την επείγουσα ανάγκη επαναπροσδιορισμού του ρόλου και της εντολής των κοινών θεσμικών οργάνων ΑΚΕ-ΕΕ — του Κέντρου Ανάπτυξης Επιχειρήσεων και του Τεχνικού Κέντρου Γεωργικής και Αγροτικής Συνεργασίας — έτσι ώστε να τους ανατεθούν καθήκοντα προώθησης στοχευμένων επενδύσεων, με αντίστοιχη πρόσθετη χρηματοδότηση·

21. καλεί την Ευρωπαϊκή Επιτροπή και τα κράτη μέλη της ΕΕ να αυξήσουν το επίπεδο οικονομικής και τεχνικής υποστήριξης που προσφέρεται στους εθνικούς και περιφερειακούς φορείς προώθησης επενδύσεων των χωρών ΑΚΕ, αναθέτοντάς τους, μεταξύ άλλων, ρητώς καθήκοντα στον τομέα των "εξωστρεφών επενδύσεων"·

22. υπογραμμίζει την ανάγκη υπέρβασης, ιδίως στο πλαίσιο της συνεργασίας ΑΚΕ-ΕΕ, των διαρθρωτικών ελλειμμάτων που αντιμετωπίζουν οι χώρες ΑΚΕ όσον αφορά την προσέλκυση και τη διατήρηση των εισροών άμεσων ξένων επενδύσεων· προτρέπει όλα τα συμβαλλόμενα μέρη της συμφωνίας του Κοτονού να δώσουν ιδιαίτερη έμφαση στην κινητοποίηση πόρων για την ανάπτυξη υποδομών, τις επενδύσεις στον κοινωνικό και οικονομικό τομέα και τη χρηστή διακυβέρνηση·

23. υπογραμμίζει την ανάγκη να διασφαλιστεί ότι η αναμενόμενη αύξηση των εισροών άμεσων ξένων επενδύσεων στα κράτη ΑΚΕ, ιδίως όσον αφορά τους φυσικούς πόρους, οδηγεί σε ισόρροπη ανάπτυξη μέσω κατάλληλων πολιτικών και θεσμικών οργάνων· καλεί τα κράτη ΑΚΕ να τηρήσουν τις αναπτυξιακές δεσμεύσεις τους ως προς τη συγκεκριμένη πτυχή και τη διεθνή κοινότητα να υποστηρίξει αυτήν τη διαδικασία·

24. αναθέτει στους Συμπροέδρους της να διαβιβάσουν το παρόν ψήφισμα στο Συμβούλιο ΑΚΕ-ΕΕ, στην Επιτροπή, στην Παγκόσμια Τράπεζα, στην Ευρωπαϊκή Τράπεζα Επενδύσεων και στην Αφρικανική Τράπεζα Ανάπτυξης.

[1] Εγκρίθηκε από την Κοινοβουλευτική Συνέλευση Ίσης Εκπροσώπησης ΑΚΕ-ΕΕ, στις 22 Νοεμβρίου 2007, στο Κιγκάλι (Ρουάντα).

[2] ΕΕ L 287 της 28.10.2005, σ. 4.

--------------------------------------------------