ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ

ΠΡΟΤΕΡΑΙΟΤΗΤΕΣ ΤΗΣ ΕΤΑΙΡΙΚΗΣ ΣΧΕΣΗΣ ΕΕ-ΙΟΡΔΑΝΙΑΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΕΡΙΟΔΟ 2021-2027

ΕΙΣΑΓΩΓΗ

Η ΕΕ και η Ιορδανία διατηρούν ισχυρή εταιρική σχέση. Η Ιορδανία αποτελεί βασικό εταίρο της ΕΕ, και η ΕΕ εκτιμά ιδιαιτέρως τον σημαντικό εξισορροπητικό ρόλο που διαδραματίζει η Ιορδανία στην περιοχή. Ενόψει της περαιτέρω ενίσχυσης της σταθερής και πολύπλευρης σχέσης μεταξύ των δύο εταίρων, προσδιορίστηκαν οι προτεραιότητες για τη στήριξη της εφαρμογής της συμφωνίας σύνδεσης ΕΕ-Ιορδανίας, η οποία θα καθοδηγήσει την εταιρική σχέση για την περίοδο 2021-2027.

Οι προτεραιότητες της εταιρικής σχέσης ΕΕ-Ιορδανίας αντιπροσωπεύουν τους κοινούς στόχους της Ευρωπαϊκής Πολιτικής Γειτονίας για έναν κοινό χώρο ειρήνης, ευημερίας και σταθερότητας. Ειδικότερα, αντιπροσωπεύουν τα βασικά χαρακτηριστικά της, τη διαφοροποίηση και την ανάληψη κοινής ευθύνης, αλλά και την ευελιξία, η οποία καθιστά δυνατή την προσαρμογή στις μεταβαλλόμενες συνθήκες, όπως προβλέπεται στη συμφωνία μεταξύ της ΕΕ και της Ιορδανίας. Επιπλέον, συνάδουν με τις προσδοκίες που διατυπώνονται στα συμπεράσματα του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου της 10ης-11ης Δεκεμβρίου 2020 (1) για μια δημοκρατική, σταθερότερη, πιο πράσινη και ευημερούσα Νότια Γειτονία ως στρατηγική προτεραιότητα για την ΕΕ.

Οι προτεραιότητες της εταιρικής σχέσης αντιπροσωπεύουν επίσης τους στόχους του νέου, φιλόδοξου και καινοτόμου θεματολογίου για τη Μεσόγειο, το οποίο καθορίζεται στην κοινή ανακοίνωση της Επιτροπής και του ύπατου εκπροσώπου, της 9ης Φεβρουαρίου 2021, για τη Νότια Γειτονία (2) και στα επακόλουθα συμπεράσματα του Συμβουλίου, της 16ης Απριλίου 2021, για μια ανανεωμένη εταιρική σχέση με τη Νότια Γειτονία (3), με σκοπό την επανεκκίνηση της συνεργασίας και την αξιοποίηση του ανεκμετάλλευτου δυναμικού της σχέσης. Υποστηρίζει την αποτελεσματική και έγκαιρη εφαρμογή των αμοιβαία συμφωνημένων εμβληματικών πρωτοβουλιών του οικονομικού και επενδυτικού σχεδίου για τις νότιες γειτονικές χώρες (4), οι οποίες θα ενισχύσουν την εταιρική σχέση της ΕΕ με την Ιορδανία και θα συμβάλουν στην προστασία των κοινών μας μεσογειακών αγαθών. Το νέο θεματολόγιο για τη Μεσόγειο παρέχει ευκαιρίες για νέες εταιρικές σχέσεις σχετικά με τις στρατηγικές προτεραιότητες της πράσινης και της ψηφιακής μετάβασης που θα συμβάλουν στη βιωσιμότητα, την ευημερία και την ανθεκτικότητα. Στο πλαίσιο των προσπαθειών αυτών, η ΕΕ και η Ιορδανία θα στηριχθούν στην εταιρική σχέση με την Ιορδανία και στη συνέχιση της εφαρμογής του μεταρρυθμιστικού προγράμματος της Ιορδανίας. Η ΕΕ και η Ιορδανία θα συνεχίσουν να συνεργάζονται εποικοδομητικά ως συμπροεδρίες της Ένωσης για τη Μεσόγειο με σκοπό την προώθηση μιας ισχυρής εταιρικής σχέσης σε ολόκληρη τη Μεσόγειο.

Σύμφωνα με το νέο θεματολόγιο, η εταιρική σχέση ΕΕ-Ιορδανίας θα εξακολουθήσει να βασίζεται σε κοινές αξίες και στον διάλογο και θα σημειώσει πρόοδο ως προς τη διαμόρφωση ενός κοινού κοινωνικοοικονομικού και πολιτικού θεματολογίου, μεταξύ άλλων όσον αφορά τις μεταρρυθμίσεις και την εφαρμογή τους σε τομείς όπως η χρηστή διακυβέρνηση, το κράτος δικαίου, τα ανθρώπινα δικαιώματα, η κοινωνική συνοχή και οι ίσες ευκαιρίες για όλους, η απαγόρευση των διακρίσεων, η προστασία του περιβάλλοντος και του κλίματος, η μακροοικονομική σταθερότητα και το επιχειρηματικό περιβάλλον. Αποσκοπεί σε μια πράσινη, ψηφιακή, ανθεκτική και δίκαιη ανάκαμψη μετά την πανδημία COVID-19, σύμφωνα με την Ατζέντα του 2030 για τη βιώσιμη ανάπτυξη, τη συμφωνία του Παρισιού και την Ευρωπαϊκή Πράσινη Συμφωνία.

Η ταχεία προώθηση της μακροπρόθεσμης βιώσιμης κοινωνικοοικονομικής ανάκαμψης και της δημιουργίας θέσεων εργασίας στη Νότια Γειτονία αποτελεί βασική κοινή προτεραιότητα και είναι ο ακρογωνιαίος λίθος όσον αφορά την καινοτομία για το νέο θεματολόγιο για τη Μεσόγειο. Το κοινό υπηρεσιακό έγγραφο εργασίας σχετικά με ένα οικονομικό και επενδυτικό σχέδιο για τη Νότια Γειτονία, το οποίο προσαρτάται στην ανακοίνωση και στο οποίο η Ιορδανία κατέχει εξέχουσα θέση, αποτελεί μια αποφασιστική προσπάθεια ώστε να δοθεί, αφενός, υπόσταση σε αυτή την εταιρική σχέση και, αφετέρου, έμφαση σε βασικά έργα που ενισχύουν την εταιρική σχέση της ΕΕ με την Ιορδανία. Η εφαρμογή των εμβληματικών πρωτοβουλιών του οικονομικού και επενδυτικού σχεδίου του νέου θεματολογίου για τη Μεσόγειο θα συμβάλει στην υλοποίηση των προτεραιοτήτων της εταιρικής σχέσης και θα αποτελέσει σημαντικό μέρος της συνεργασίας της ΕΕ με την Ιορδανία.

Η ΕΕ, λαμβάνοντας ως βάση την κοινή ανακοίνωση και το οικονομικό και επενδυτικό της σχέδιο, καθώς και τα συμπεράσματα του Συμβουλίου, θα προσπαθήσει επιπλέον να ενώσει τις δυνάμεις της με τα κράτη μέλη της για την προώθηση πρωτοβουλιών της «Ομάδας Ευρώπη» γύρω από βασικούς τομείς αμοιβαίου ενδιαφέροντος, βασιζόμενη στην επιτυχή ανταπόκριση της «Ομάδας Ευρώπη» στην κρίση λόγω της νόσου COVID-19, τόσο σε παγκόσμιο επίπεδο όσο και στην Ιορδανία.

Οι προτεραιότητες της εταιρικής σχέσης συνιστούν δυναμικό έγγραφο και συνεπάγονται την τήρηση αμοιβαίων δεσμεύσεων.

Η εταιρική σχέση και οι τομείς προτεραιότητας της συνεργασίας θα εξακολουθήσουν να διατηρούνται μέσω τακτικών πολιτικών συναντήσεων υψηλού επιπέδου, διαλόγου σχετικά με οικονομικές, εργασιακές και κοινωνικές υποθέσεις, το εμπόριο, τη δικαιοσύνη, τα ανθρώπινα δικαιώματα, τις δημοκρατικές διαδικασίες, το κλίμα και το περιβάλλον, της εταιρικής σχέσης ΕΕ-Ιορδανίας στον τομέα της κινητικότητας, της συμφωνίας ΕΕ-Ιορδανίας για την επιστήμη και την τεχνολογία και άλλων υφιστάμενων τομέων συνεργασίας, της δέσμευσης ΕΕ-Ιορδανίας για την ενίσχυση του διαλόγου και της συνεργασίας στον τομέα της ασφάλειας, μεταξύ άλλων όσον αφορά και την αντιμετώπιση του βίαιου εξτρεμισμού και της τρομοκρατίας και της κυβερνοασφάλειας, καθώς και της συνέχισης της διμερούς συνεργασίας για τη στήριξη της Ιορδανίας.

Οι προτεραιότητες της εταιρικής σχέσης επιβεβαιώνουν τους δεσμούς ΕΕ-Ιορδανίας και καθορίζουν το πεδίο για την εμβάθυνση της αμοιβαίας δέσμευσης.

Το υφιστάμενο πλαίσιο προσφέρεται ιδιαιτέρως για την εδραίωση της σχέσης μεταξύ της ΕΕ και της Ιορδανίας, με βάση κοινούς στόχους, αξίες και συμφέροντα στο πλαίσιο της αντιμετώπισης κοινών προκλήσεων.

Λόγω της πανδημίας COVID-19 εντάθηκε περαιτέρω η πίεση στους τομείς της υγείας, της εκπαίδευσης και της οικονομίας και τέθηκαν σημαντικές κοινωνικοοικονομικές προκλήσεις. Η αποκατάσταση της ΕΕ και της Ιορδανίας θα είναι καλύτερη μετά την κρίση, μεταξύ άλλων, μέσω του πράσινου και του ψηφιακού μετασχηματισμού των οικονομιών τους, με την αύξηση της ανθεκτικότητας και την εξασφάλιση ευημερίας και ευκαιριών αξιοπρεπούς εργασίας στις κοινότητές τους χωρίς αποκλεισμούς. Η ΕΕ και οι εταίροι της θα ενισχύσουν την δέσμευσή τους για την καταπολέμηση κάθε μορφής διακρίσεων, συμπεριλαμβανομένων των διακρίσεων λόγω θρησκείας ή πεποιθήσεων, και την προώθηση της ισότητας των φύλων σε όλους τους τομείς πολιτικής στο πλαίσιο της προσπάθειας για μια χωρίς αποκλεισμούς ανάκαμψη από την πανδημία COVID-19.

Η κρίση της Συρίας έχει από το 2011 σοβαρό αντίκτυπο στην Ιορδανία, στην ευρύτερη περιοχή, καθώς και στην ΕΕ. Η ΕΕ και η Ιορδανία έχουν επιβεβαιώσει ότι διαθέτουν κοινούς στόχους και κοινά συμφέροντα ως προς την επιδίωξη τόσο μιας ειρηνευτικής διαδικασίας όσο και της επιστροφής της σταθερότητας και της ειρήνης στη Συρία. Υπό αυτές τις συνθήκες θα καταστεί εντέλει δυνατή η εκούσια, ασφαλής και αξιοπρεπής επιστροφή των προσφύγων. Από την άλλη πλευρά, είναι σημαντικό να διατηρηθούν τα επίπεδα βοήθειας και η πρόσβαση στην προστασία, την εκπαίδευση, τα μέσα βιοπορισμού και τις υπηρεσίες για τους Σύριους πρόσφυγες στην Ιορδανία.

Η ΕΕ αναγνωρίζει τον καίριο ρόλο που διαδραματίζει η Ιορδανία σε εθνικό, περιφερειακό και διεθνές επίπεδο και στηρίζει τη συμμετοχή της Ιορδανίας στο πολυμερές σύστημα. Η ΕΕ επαινεί τη γενναιόδωρη και συνεχιζόμενη δέσμευση της Ιορδανίας για τη φιλοξενία και την προστασία μεγάλου αριθμού προσφύγων, μεταξύ των οποίων Σύριοι, Παλαιστίνιοι, Ιρακινοί, Λίβυοι και Υεμένιοι, οι οποίοι αναζητούν ένα ασφαλές καταφύγιο στην Ιορδανία και στους οποίους παρέχονται υπηρεσίες εκπαίδευσης, υγείας, κοινωνικής προστασίας, καθώς και μέσα βιοπορισμού. Η ΕΕ θα συνεχίζει να συνδράμει την Ιορδανία όσον αφορά τόσο την παροχή στήριξης σε πρόσφυγες που αναζητούν προστασία στην Ιορδανία όσο και την ενίσχυση της ανθεκτικότητας της Ιορδανίας, συμπεριλαμβανομένης της συνέχισης της δέσμευσης για τον μετριασμό των επιπτώσεων της πανδημίας COVID-19. Όπως και κατά το παρελθόν, η στήριξη της ΕΕ στην Ιορδανία για την αντιμετώπιση του προσφυγικού ζητήματος παρέχεται συμπληρωματικά προς τα διμερή προγράμματα στήριξης. Η καταπολέμηση της φτώχειας, των διακρίσεων και των φυλετικών ανισοτήτων, η παροχή επαρκούς εισοδηματικής στήριξης, η χωρίς διακρίσεις πρόσβαση στην κοινωνική προστασία σύμφωνα με τα εθνικά πλαίσια, όπως η εθνική στρατηγική κοινωνικής προστασίας της Ιορδανίας, η προώθηση της βιώσιμης ανάπτυξης, η οικονομική μεγέθυνση, η προστασία των ανθρώπινων δικαιωμάτων και η εξασφάλιση ισότιμης πρόσβασης σε υπηρεσίες ποιότητας είναι καίριας σημασίας.

Επιπλέον, η Ιορδανία συνεχίζει να καταβάλλει υποδειγματικές προσπάθειες και διαδραματίζει εξέχοντα και ισορροπημένο ρόλο στην προώθηση της ειρήνης και της ασφάλειας στη Μέση Ανατολή, ιδίως στο πλαίσιο της ειρηνευτικής διαδικασίας στη Μέση Ανατολή. Επιπλέον, ο ρόλος της Ιορδανίας στην πρόληψη και την αντιμετώπιση της ριζοσπαστικοποίησης και της τρομοκρατίας και του βίαιου εξτρεμισμού αποδείχτηκε πολύτιμος. Η συμπροεδρία της Ιορδανίας, από κοινού με την ΕΕ, στο πλαίσιο της Ένωσης για τη Μεσόγειο (ΕγΜ), μέσω της οποίας υποστηρίζει πολιτικές λύσεις για διάφορες κρίσεις στην περιοχή, καθώς και την περιφερειακή ολοκλήρωση και ανάπτυξη, τις βιώσιμες, πράσινες, χαμηλές εκπομπές αερίων του θερμοκηπίου και τις κυκλικές οικονομίες με αποδοτική χρήση των πόρων, αποτελεί ένα ακόμη παράδειγμα του ηγετικού σταθεροποιητικού ρόλου της Ιορδανίας.

Η Ιορδανία και η ΕΕ θα συνεχίσουν επίσης να δεσμεύονται για όλες τις πτυχές της μετανάστευσης στο πλαίσιο, αφενός, μιας ολοκληρωμένης, αμοιβαία επωφελούς και εξατομικευμένης εταιρικής σχέσης και, αφετέρου, της εταιρικής σχέσης κινητικότητας, η οποία παρέχει ένα συνεκτικό πλαίσιο δράσεων στον τομέα της μετανάστευσης, της κινητικότητας και της ασφάλειας, με την αντιμετώπιση ζητημάτων που αφορούν τη διαχείριση των συνόρων, με την πρόληψη της παράτυπης μετανάστευσης και την παροχή διεθνούς προστασίας (5).

Οι προτεραιότητες της εταιρικής σχέσης βασίζονται σε κοινά επιτεύγματα σε τομείς αμοιβαίου ενδιαφέροντος, μεταξύ των οποίων ο στόχος για την προώθηση της συνέχισης της εφαρμογής μεταρρυθμίσεων, συμβάλλοντας με τον τρόπο αυτόν στη μακροοικονομική σταθερότητα της Ιορδανίας, σύμφωνα με τις προτεραιότητες του αναθεωρημένου προγράμματος του ΔΝΤ, και λαμβανομένων υπόψη των επιπτώσεων της πανδημίας COVID-19. Βασίζονται επίσης στη διάσκεψη του Λονδίνου του 2016 με θέμα «Στήριξη της Συρίας και της ευρύτερης περιοχής», καθώς και στις δεσμεύσεις του διεθνούς συμφώνου, όπως διατυπώθηκαν από την Ιορδανία και τους συνδιοργανωτές της εν λόγω διάσκεψης, με στόχο τη διατήρηση των αναπτυξιακών οφελών της Ιορδανίας σε ένα πλαίσιο συνεχιζόμενης ανθρωπιστικής βοήθειας και επαρκούς στήριξης των κοινοτήτων υποδοχής. Στις πέντε επακόλουθες διασκέψεις των Βρυξελλών με θέμα «Στήριξη της Συρίας και της ευρύτερης περιοχής» ανανεώθηκε και ενισχύθηκε η πολιτική, ανθρωπιστική και οικονομική δέσμευση της διεθνούς κοινότητας για τη στήριξη του συριακού λαού, των γειτονικών χωρών και των κοινοτήτων υποδοχής που πλήττονται περισσότερο από τη σύγκρουση, ενώ αξιολογήθηκε επίσης και η πρόοδος που έχει σημειωθεί από τις κυβερνήσεις, τους χορηγούς και τα Ηνωμένα Έθνη όσον αφορά την υλοποίηση των δεσμεύσεων και των υποσχέσεων που έχουν αναληφθεί στο πλαίσιο αυτό. Υπό το πρίσμα της συνεχιζόμενης εξαιρετικά ευάλωτης κατάστασης των Σύριων προσφύγων και των ευάλωτων κοινοτήτων υποδοχής, η οποία επιδεινώνεται περαιτέρω από την πανδημία COVID-19, η ΕΕ και η Ιορδανία επιβεβαιώνουν τη δέσμευσή τους για την παροχή βοήθειας και αποτελεσματικής προστασίας σε όλους τους πρόσφυγες στην Ιορδανία. Είναι σημαντικό να βελτιωθεί περαιτέρω η πρόσβασή τους σε υπηρεσίες, να διασφαλιστεί ο σεβασμός των ανθρώπινων δικαιωμάτων τους και να συνεχιστούν οι προσπάθειες ενίσχυσης των δυνατοτήτων τους για την εξασφάλιση της αυτονομίας τους, καθώς και οι προσπάθειες δημιουργίας ευκαιριών γι’ αυτούς ώστε να συμβάλουν στην οικονομική ανάπτυξη της Ιορδανίας. Στο πλαίσιο της στήριξης των προσφύγων, συμπεριλαμβανομένων των προσφύγων από τη Συρία, η ΕΕ και η Ιορδανία θα υιοθετήσουν μια προσέγγιση βάσει της ευάλωτης θέσης τους, δίνοντας τη δέουσα προσοχή στην κατάσταση των ευάλωτων κοινοτήτων υποδοχής.

Η ΕΕ διατηρεί τη δέσμευσή της για την παροχή διαρκούς βοήθειας και προστασίας στους Παλαιστίνιους πρόσφυγες, συμπεριλαμβανομένων των Παλαιστίνιων προσφύγων στην Ιορδανία. Στο πλαίσιο αυτό, η ΕΕ και η Ιορδανία υπογράμμισαν τον καίριο ρόλο της Υπηρεσίας Αρωγής και Έργων των Ηνωμένων Εθνών για τους Παλαιστίνιους πρόσφυγες στην Εγγύς Ανατολή (UNRWA) για την ασφάλεια και τη σταθερότητα στην ευρύτερη περιοχή, σύμφωνα με την εντολή των Ηνωμένων Εθνών που προβλέπεται στα σχετικά ψηφίσματα των Ηνωμένων Εθνών, και εξέφρασαν τη δέσμευσή τους να συνεχίσουν να στηρίζουν την Υπηρεσία σε πολιτικό και οικονομικό επίπεδο. Αναγνωρίζουν τον σημαντικό ρόλο που εξακολουθεί να διαδραματίζει η UNRWA και δεσμεύονται να στηρίξουν την Υπηρεσία κατά την εκτέλεση της εντολής της εντός των τομέων δράσης της, καθώς και στο πλαίσιο των μεταρρυθμίσεων διαχείρισης και διακυβέρνησης για την αύξηση της διαφάνειας, της λογοδοσίας και της χρηστής δημοσιονομικής διαχείρισης που έχει δρομολογήσει η Υπηρεσία, και να συνταχθούν με την κοινότητα των χορηγών υπέρ της εξασφάλισης πιο βιώσιμης και προβλέψιμης πολυετούς χρηματοδότησης και δίκαιου επιμερισμού των βαρών.

ΠΡΟΤΕΡΑΙΟΤΗΤΕΣ

Οι προτεραιότητες της εταιρικής σχέσης αντικατοπτρίζουν κοινά συμφέροντα και επικεντρώνονται σε τομείς στους οποίους η συνεργασία μεταξύ της ΕΕ και της Ιορδανίας αποφέρει αμοιβαία οφέλη. Σύμφωνα με την κοινή ανακοίνωση και τα συμπεράσματα του Συμβουλίου, η ΕΕ και η Ιορδανία δεσμεύονται να ενισχύσουν τη συνεργασία σε μια σειρά δράσεων στους εξής βασικούς τομείς πολιτικής: ενίσχυση της ανθεκτικότητας και της διασύνδεσης/συμμετοχής στην παγκόσμια οικονομία, οικοδόμηση της ευημερίας και αξιοποίηση των ευκαιριών της διττής πράσινης και ψηφιακής μετάβασης· ανθρώπινη ανάπτυξη, χρηστή διακυβέρνηση, κράτος δικαίου και ανθρώπινα δικαιώματα· ειρήνη και ασφάλεια· μετανάστευση και κινητικότητα· δράση για το κλίμα, την ενέργεια και το περιβάλλον.

Με βάση τα ανωτέρω, προσδιορίζονται τρεις προτεραιότητες για την περίοδο 2021-2027:

Η ΕΕ και η Ιορδανία θα θέσουν ως στόχο την ενίσχυση της συνεργασίας στον τομέα της περιφερειακής σταθερότητας και ασφάλειας, συμπεριλαμβανομένης της καταπολέμησης της τρομοκρατίας. Η ΕΕ και η Ιορδανία αποτελούν αξιόπιστους εταίρους σε θέματα εξωτερικής πολιτικής και πολιτικής ασφάλειας. Η στρατηγική και επιχειρησιακή συνεργασία θα επιδιωχθεί σε διμερές επίπεδο, σε πολυμερή φόρουμ, καθώς και σε περιφερειακό επίπεδο, μεταξύ άλλων μέσω των συμπροεδριών ΕΕ-Ιορδανίας στο πλαίσιο της ΕγΜ, και με την αξιοποίηση των προτεινόμενων ετήσιων συνεδριάσεων μεταξύ των υπουργών Εξωτερικών της ΕΕ και των νοτίων εταίρων, καθώς και πιθανών τομεακών υπουργικών συνεδριάσεων. Η προώθηση της ειρήνης και της σταθερότητας, τόσο στην περιοχή όσο και παγκοσμίως, είναι προς το αμοιβαίο συμφέρον της ΕΕ και της Ιορδανίας, μέσω της συνεργασίας τους στο πλαίσιο της ειρηνευτικής διαδικασίας στη Μέση Ανατολή, σύμφωνα με το διεθνές δίκαιο και τις σχετικές αποφάσεις του Συμβουλίου Ασφαλείας των Ηνωμένων Εθνών (ΣΑΗΕ), καθώς και για την υποστήριξη της πολιτικής μετάβασης και της οικοδόμησης της ειρήνης στη Συρία, βάσει, μεταξύ άλλων, της απόφασης 2254 του ΣΑΗΕ. Τόσο η ΕΕ όσο και η Ιορδανία φιλοδοξούν να αποτελέσουν πρότυπα ανεκτικών κοινωνιών, στοιχείο που συνιστά έναν επιπλέον λόγο για την ενίσχυση της συνεργασίας στον τομέα της εξωτερικής πολιτικής.

Η εταιρική σχέση επικεντρώνεται στην προώθηση της οικονομικής ανάκαμψης και σταθερότητας, της πράσινης, ψηφιακής, χωρίς αποκλεισμούς και βασιζόμενης στις γνώσεις ανάπτυξης, της ποιοτικής εκπαίδευσης και της δημιουργίας αξιοπρεπών θέσεων εργασίας, μεταξύ άλλων για τους νέους, σύμφωνα με τις κυβερνητικές προτεραιότητες, το εκτελεστικό ενδεικτικό πρόγραμμα ανάπτυξης «Ιορδανία 2025 — Εθνικό όραμα και στρατηγική» και τις τομεακές πολιτικές και στρατηγικές. Με τη στήριξη επιδιώκεται η ενίσχυση της ανθεκτικότητας της Ιορδανίας για την αντιμετώπιση των επιπτώσεων της συριακής κρίσης και της περιφερειακής αστάθειας, καθώς και των οικονομικών και κοινωνικών συνεπειών της πανδημίας COVID-19, με την αξιοποίηση παράλληλα των ευκαιριών για την καλύτερη αποκατάσταση μετά την κρίση.

Η ΕΕ και η Ιορδανία θα ενισχύσουν τη συνεργασία για την αντιμετώπιση της κλιματικής αλλαγής και της υποβάθμισης του περιβάλλοντος, ενώνοντας τις προσπάθειές τους για την ενίσχυση της πράσινης ανάπτυξης και της ενεργειακής μετάβασης προς την κλιματική ουδετερότητα, σε εναρμόνιση με τη στρατηγική της Ιορδανίας για τον ενεργειακό τομέα (2020-2030) και σύμφωνα με την εθνικά καθορισμένη συνεισφορά της Ιορδανίας και το εθνικό σχέδιο προσαρμογής. Η ισχυρή, χωρίς αποκλεισμούς, πράσινη και συνδεδεμένη ιορδανική οικονομία που υποστηρίζεται από τη ζώνη ελεύθερων συναλλαγών, η οποία καθιερώθηκε στο πλαίσιο της συμφωνίας σύνδεσης μεταξύ της Ιορδανίας και της ΕΕ, το καθεστώς απλουστευμένων κανόνων καταγωγής, καθώς και το βελτιωμένο επενδυτικό κλίμα (μέσω μεταρρυθμίσεων του επενδυτικού περιβάλλοντος) και η πρόσβαση σε χρηματοδότηση για τους επιχειρηματίες και ειδικότερα για τις μικρομεσαίες επιχειρήσεις (ΜΜΕ), μεταξύ άλλων μέσω της ενίσχυσης του διαλόγου μεταξύ του δημόσιου και του ιδιωτικού τομέα και της πιο άμεσης συνεργασίας με τον ιδιωτικό τομέα, θα λειτουργήσουν ως ισχυρά κίνητρα για τη δημιουργία αξιοπρεπών θέσεων εργασίας. Ο εκσυγχρονισμός, o οικολογικός προσανατολισμός και η διαφοροποίηση της οικονομίας θα ενισχυθούν περαιτέρω με την παροχή στήριξης για την ανάπτυξη με γνώμονα την καινοτομία και την ανταλλαγή γνώσεων. Η συνεργασία για τη βιώσιμη, έξυπνη και ανθεκτική συνδεσιμότητα των μεταφορών (συμπεριλαμβανομένης της συμφωνίας αεροπορικών μεταφορών ΕΕ-Ιορδανίας) και η εφαρμογή της μακροπρόθεσμης εθνικής στρατηγικής μεταφορών για την περίοδο 2015-2030 θα συμβάλουν επίσης στην περιφερειακή και οικονομική ολοκλήρωση.

Ιδιαίτερη προσοχή θα δοθεί στην αύξηση της απασχολησιμότητας και της συμμετοχής των νέων και των γυναικών στην οικονομία. Ανάλογη προσοχή θα δοθεί επίσης στη δημιουργία βιώσιμων και ίσων οικονομικών ευκαιριών, μεταξύ άλλων με βάση την εκπαίδευση και επαγγελματική κατάρτιση υψηλής ποιότητας και την παροχή κατάλληλων υπηρεσιών δημόσιων μεταφορών, καθώς και στην καλλιέργεια πνεύματος επιχειρηματικότητας και καινοτομίας και την προώθηση της μετάβασης στην πράσινη κυκλική και ψηφιακή οικονομία. Θα πρέπει να ληφθούν υπόψη πρωτοβουλίες στον πολιτιστικό τομέα, συμπεριλαμβανομένων των πρωτοβουλιών που στοχεύουν στην ανάπτυξη του πολιτιστικού και του δημιουργικού κλάδου, λόγω της σημαντικής συμβολής τους στην προαγωγή του διαπολιτισμικού διαλόγου και της κοινωνικοοικονομικής ανάπτυξης.

Η πλήρης εφαρμογή της συμφωνίας σύνδεσης και η συνέχιση των κοινών εργασιών για την ενίσχυση των υφιστάμενων εμπορικών και επενδυτικών σχέσεων θα ενισχύσει επίσης την ένταξη της Ιορδανίας στην αγορά της ΕΕ και θα δημιουργήσει νέες ευκαιρίες για το εμπόριο, τις επενδύσεις και την ανάπτυξη. Σύμφωνα με την ανακοίνωση για την επανεξέταση της εμπορικής πολιτικής (6), η ΕΕ θα προτείνει μια νέα πρωτοβουλία για βιώσιμες επενδύσεις σε ενδιαφερόμενους εταίρους της Νότιας Γειτονίας και της Αφρικής.

Η εταιρική σχέση εστιάζει στη στήριξη των προσπαθειών και της δέσμευσης της Ιορδανίας για την ενίσχυση της χρηστής διακυβέρνησης, του κράτους δικαίου, της δημοκρατικής μεταρρύθμισης και των ανθρώπινων δικαιωμάτων, συμπεριλαμβανομένων των κοινωνικών και εργασιακών δικαιωμάτων. Τα ανθρώπινα δικαιώματα και οι θεμελιώδεις ελευθερίες, όπως ενσωματώνονται στις διεθνείς, περιφερειακές και εθνικές νομοθετικές διατάξεις, συνιστούν κοινές αξίες. Ο σεβασμός των δημοκρατικών αρχών και των ανθρώπινων δικαιωμάτων αποτελεί βασικό στοιχείο των σχέσεων μεταξύ της ΕΕ και της Ιορδανίας, καθώς και της βιώσιμης κοινωνικοοικονομικής ανάπτυξης και σταθερότητας στην Ιορδανία.

Στον τομέα της μετανάστευσης και της κινητικότητας, λαμβανομένης υπόψη της ανακοίνωσης της Ευρωπαϊκής Επιτροπής σχετικά με το Σύμφωνο για τη Μετανάστευση και το Άσυλο (7) και της νομοθεσίας της Ιορδανίας, η πρόοδος όσον αφορά την αποτελεσματική εφαρμογή των διαφόρων συνιστωσών της εταιρικής σχέσης κινητικότητας συνιστά οριζόντια προτεραιότητα, η οποία θα συμβάλει επίσης στην εξασφάλιση της τακτικής και ευχερέστερης κυκλοφορίας των προσώπων μεταξύ της Ιορδανίας και της ΕΕ, μεταξύ άλλων με στόχο την ενίσχυση του τουρισμού, τη διευκόλυνση των εκπαιδευτικών ανταλλαγών και τη συνεργασία με τις κοινότητες των Ιορδανών ομογενών στο εξωτερικό. Η υιοθέτηση ολοκληρωμένης και βιώσιμης προσέγγισης στον τομέα της μετανάστευσης και του ασύλου, συμπεριλαμβανομένης της συνεργασίας για την επιστροφή σύμφωνα με τις αρμοδιότητες της ΕΕ και τις εθνικές αρμοδιότητες των κρατών μελών της, θα μπορούσε να αποδειχθεί αμοιβαία επωφελής για την ΕΕ και την Ιορδανία.

1. ΕΝΙΣΧΥΣΗ ΤΗΣ ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΑΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗ ΣΤΑΘΕΡΟΤΗΤΑ ΚΑΙ ΤΗΝ ΑΣΦΑΛΕΙΑ, ΣΥΜΠΕΡΙΛΑΜΒΑΝΟΜΕΝΗΣ ΤΗΣ ΚΑΤΑΠΟΛΕΜΗΣΗΣ ΤΗΣ ΤΡΟΜΟΚΡΑΤΙΑΣ

Η ΕΕ αναγνωρίζει όλες τις σχετικές προσπάθειες που καταβάλλει η Ιορδανία. Η ΕΕ και η Ιορδανία θα πρέπει να συνεχίσουν να συνεργάζονται στενά για την αντιμετώπιση της περιφερειακής αστάθειας, συμπεριλαμβανομένης της απειλής για την ασφάλεια που συνιστά το Ισλαμικό Κράτος (Da’esh) και άλλες τρομοκρατικές ομάδες. Στο πλαίσιο αυτό, η ΕΕ δεσμεύεται να συνδράμει την Ιορδανία στις προσπάθειές της για τη σταθεροποίηση και την προστασία των εξωτερικών της συνόρων. Η ΕΕ και η Ιορδανία τάσσονται αμφότερες υπέρ της ανάγκης εξεύρεσης μόνιμων και βιώσιμων λύσεων στη συριακή κρίση, σύμφωνα με την απόφαση 2254 του Συμβουλίου Ασφαλείας των Ηνωμένων Εθνών (2015). Οι εργασίες για την επίλυση της κρίσης στη Συρία θα πρέπει να συνεχιστούν στα κατάλληλα διεθνή φόρουμ, όπως και η συνεργασία στο πλαίσιο του χάρτη πορείας ΕΕ-Ιορδανίας για την ενίσχυση της ασφάλειας/καταπολέμηση της τρομοκρατίας με ιδιαίτερη έμφαση σε κοινά προγράμματα και στην ανταλλαγή πληροφοριών.

Η ΕΕ και η Ιορδανία θα πρέπει επίσης να εντείνουν τις προσπάθειες για «γεφύρωση των διαφορών» και σε άλλες περιπτώσεις συγκρούσεων, συμπεριλαμβανομένης της ειρηνευτικής διαδικασίας στη Μέση Ανατολή. Η ΕΕ αναγνωρίζει τον αναντικατάστατο και εποικοδομητικό ρόλο που διαδραματίζει η Ιορδανία στη σταθερότητα της περιοχής και επαναλαμβάνει τη σημασία της διατήρησης του ιστορικού status quo των Αγίων Τόπων στην Ιερουσαλήμ, μεταξύ άλλων όσον αφορά τη χασεμιτική θεματοφυλακή. Η ΕΕ και η Ιορδανία θα συνεχίσουν να συνεργάζονται στενά για την επιδίωξη μιας δίκαιης και ολοκληρωμένης επίλυσης της ισραηλινο-παλαιστινιακής σύγκρουσης με βάση τη λύση των δύο κρατών, διεθνώς συμφωνημένες παραμέτρους και τις διατάξεις του διεθνούς δικαίου. Πέραν της άμεσης διάστασης της σύγκρουσης, στο πλαίσιο του μηχανισμού πολιτικής προστασίας της Ένωσης, θα ενισχύσουν τη συνεργασία και την ανθεκτικότητα στο πλαίσιο της διαχείρισης του κινδύνου καταστροφών και της πολιτικής προστασίας, θα προωθήσουν τις εργασίες για την ανθεκτικότητα στην κλιματική αλλαγή και την προσαρμογή σε αυτήν και θα επενδύσουν σε προληπτικά μέτρα.

Η ΕΕ και η Ιορδανία είναι εταίροι όσον αφορά την προώθηση και την ενθάρρυνση διαθρησκευτικών και διαπολιτισμικών διαλόγων, σε διεθνές και περιφερειακό επίπεδο, όπου η Ιορδανία διαδραματίζει ηγετικό ρόλο. Η ΕΕ και η Ιορδανία θα συνεργαστούν και θα προσδιορίσουν τρόπους προστασίας και διατήρησης της πολιτιστικής κληρονομιάς ως σημαντικού μέσου για την ειρήνη, τη δημοκρατία και τη βιώσιμη ανάπτυξη και ως μέσου για τη δημιουργία θετικού διαλόγου και ένταξης και θα προτείνουν σχετικές δράσεις.

Η πρόσβαση σε φυσικούς πόρους, κυρίως σε ασφαλές πόσιμο νερό, θα αποτελέσει μία ακόμη βασική πτυχή της μακροχρόνιας σταθερότητας. Η Ιορδανία και η ΕΕ θα συνεχίσουν να συνεργάζονται για την περαιτέρω βελτίωση της αποδοτικότητας και της σταθερότητας της διαχείρισης των υδάτινων πόρων.

Η πρόληψη και η καταπολέμηση της τρομοκρατίας και του βίαιου εξτρεμισμού καθώς και της ριζοσπαστικοποίησης πρέπει να εξακολουθήσει να αποτελεί κορυφαία προτεραιότητα του θεματολογίου. Για τον σκοπό αυτόν, και συμπληρωματικά προς τον τακτικό πολιτικό και θεματικό διάλογο, η ΕΕ και η Ιορδανία θα εντείνουν την απτή συνεργασία και ανταλλαγή πληροφοριών μεταξύ τους για την αντιμετώπιση των εν λόγω προκλήσεων στο πλαίσιο του κράτους δικαίου και με πλήρη σεβασμό των ανθρώπινων δικαιωμάτων και των θεμελιωδών ελευθεριών. Η ΕΕ και η Ιορδανία θα συνεργαστούν για την καταπολέμηση των βαθύτερων αιτιών της ριζοσπαστικοποίησης, της τρομοκρατίας και του βίαιου εξτρεμισμού, λαμβάνοντας υπόψη την κοινωνική συνοχή, τον σημαντικό ρόλο των γυναικών και των νέων καθώς και της εκπαίδευσης, μεταξύ άλλων μέσω αμοιβαία συμφωνημένων εκπαιδευτικών προγραμμάτων και της εξασφάλισης της συμμετοχής ευρέως φάσματος της κοινωνίας των πολιτών της Ιορδανίας.

Η ΕΕ και η Ιορδανία έχουν δημιουργήσει επίσης ένα πλαίσιο για τη συμμετοχή της Ιορδανίας στις επιχειρήσεις διαχείρισης κρίσεων της ΕΕ, το οποίο αποτελεί ένα ακόμη παράδειγμα της στενής συνεργασίας που μπορεί να αναπτυχθεί σε θέματα ασφάλειας.

2. ΠΡΟΩΘΗΣΗ ΤΗΣ ΒΙΩΣΙΜΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΣΤΑΘΕΡΟΤΗΤΑΣ, ΤΗΣ ΠΡΑΣΙΝΗΣ, ΨΗΦΙΑΚΗΣ, ΧΩΡΙΣ ΑΠΟΚΛΕΙΣΜΟΥΣ ΚΑΙ ΒΑΣΙΖΟΜΕΝΗΣ ΣΤΙΣ ΓΝΩΣΕΙΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ, ΤΗΣ ΠΟΙΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΚΑΙ ΤΗΣ ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΑΣ ΑΞΙΟΠΡΕΠΩΝ ΘΕΣΕΩΝ ΕΡΓΑΣΙΑΣ

Η κρίση της Συρίας και η συνακόλουθη παρατεταμένη παρουσία προσφύγων έχουν σοβαρές επιπτώσεις στην οικονομική κατάσταση της Ιορδανίας, στους εν ανεπαρκεία φυσικούς πόρους της και στην παροχή βασικών υπηρεσιών, επιδεινώνοντας με τον τρόπο αυτόν την ήδη προβληματική οικονομική κατάσταση της χώρας. Η πανδημία COVID-19 επιδείνωσε σημαντικά τις κοινωνικοοικονομικές προκλήσεις, τις ευπάθειες και τις ανισότητες. Επομένως, ο οικονομικός διάλογος, οι μεταρρυθμίσεις και η συνεργασία σε μακροοικονομικά ζητήματα θα αναπτυχθούν περαιτέρω και θα εφαρμοστούν με σκοπό την προώθηση αξιόπιστων μακροοικονομικών και διαρθρωτικών πολιτικών, οι οποίες προάγουν τις δυνατότητες βιώσιμης και χωρίς αποκλεισμούς ανάπτυξης, αυξάνουν την ανθεκτικότητα της ιορδανικής οικονομίας σε οικονομικούς κλυδωνισμούς και ενισχύουν τη βιωσιμότητα των δημόσιων οικονομικών σε συντονισμό με πολυμερείς και διμερείς χορηγούς. Οι προσπάθειες διατήρησης μακροοικονομικής σταθερότητας θα πρέπει να συνεχιστούν στο πλαίσιο του αναθεωρημένου προγράμματος του Διεθνούς Νομισματικού Ταμείου (ΔΝΤ) και των δεσμεύσεων της Ιορδανίας με τη διεθνή κοινότητα μετά τη διάσκεψη του Λονδίνου το 2019 και το πρόγραμμα μεταρρυθμίσεων της Ιορδανίας. Η ΕΕ στηρίζει τέτοιες προσπάθειες μέσω της παροχής βοήθειας συνεργασίας, καθώς και στο πλαίσιο σημαντικών προγραμμάτων μακροοικονομικής συνδρομής.

Εκτός από τη χρηστή φορολογική και δημοσιονομική διαχείριση, θα επιδιωχθεί περαιτέρω η συνεργασία και στο πλαίσιο των μεταρρυθμίσεων του δημόσιου τομέα της Ιορδανίας, με στόχο τη βελτίωση της διαχείρισης των δημόσιων οικονομικών, αλλά και της συνολικής του αποδοτικότητας και των ικανοτήτων παροχής υπηρεσιών.

Μια βασική κοινωνικοοικονομική πρόκληση για την Ιορδανία, μεταξύ άλλων λόγω των παρατεταμένων περιφερειακών κρίσεων, είναι η άνιση πρόσβαση στην απασχόληση, μεταξύ άλλων για τις γυναίκες και τους νέους, η χαμηλή οικονομική ανάπτυξη, η υψηλή ανεργία και το αυξανόμενο χρέος. Η πρόκληση αυτή πρέπει να αντιμετωπιστεί με τη δημιουργία αξιοπρεπούς εργασίας, τη στήριξη της επιχειρηματικότητας και της καινοτομίας —ειδικότερα στην πράσινη, ψηφιακή και κοινωνική οικονομία—, την ανάπτυξη δεξιοτήτων και επαγγελματικών προσόντων —με την προώθηση στοχευμένης κατάρτισης, εκπαίδευσης και έρευνας— και την ανάπτυξη ενός στοχευμένου και ολοκληρωμένου συστήματος κοινωνικής προστασίας. Σκοπός των προτεραιοτήτων της εταιρικής σχέσης είναι η αντιμετώπιση του ζητήματος αυτού με την εφαρμογή διαφόρων μέσων πολιτικής, όπως τα ακόλουθα: εμπόριο· ανάπτυξη επιχειρήσεων· εκπαίδευση, κατάρτιση και διά βίου μάθηση· αυξημένη κινητικότητα. Με τα μέσα αυτά επιδιώκεται επίσης η ενίσχυση της οικονομικής χειραφέτησης και της συμμετοχής όλων των τμημάτων της κοινωνίας.

α) Το εμπόριο στην υπηρεσία της ανάπτυξης αποτελεί βασικό στοιχείο των προτεραιοτήτων της εταιρικής σχέσης. Η δημιουργία θέσεων εργασίας, υποστηριζόμενη από την αύξηση των εξαγωγών προς την ΕΕ στο πλαίσιο του καθεστώτος απλουστευμένων κανόνων καταγωγής και των συνοδευτικών μέτρων, θα είναι επωφελής για την Ιορδανία. Η ΕΕ και η Ιορδανία θα προσδιορίσουν από κοινού κατάλληλες προσεγγίσεις για την προώθηση του εκσυγχρονισμού των διμερών εμπορικών και επενδυτικών σχέσεων. Επιπλέον, η ΕΕ και η Ιορδανία θα συνεργαστούν στους τομείς των ΜΜΕ, της ανάπτυξης, της τεχνολογίας και της τεχνογνωσίας με σκοπό την ενίσχυση των διμερών και οικονομικών δεσμών.

β) Παράλληλα, η ΕΕ και η Ιορδανία θα συνεχίσουν τον διάλογο, με στόχο την ενθάρρυνση της εναρμόνισης σε τομείς όπως τα υγειονομικά και φυτοϋγειονομικά μέτρα (ΥΦΠ), τα τεχνικά εμπόδια στο εμπόριο και στις υπηρεσίες, με σκοπό τη διευκόλυνση του εμπορίου και την ενίσχυση της ελκυστικότητας της Ιορδανίας για επενδύσεις. Επιπλέον, για την καλύτερη προστασία της υγείας και ασφάλειας των καταναλωτών και για την διευκόλυνση του εμπορίου, η ΕΕ θα συνεργαστεί με την Ιορδανία για τη στήριξη της ανάπτυξης αποτελεσματικών πλαισίων ασφάλειας των προϊόντων, σύμφωνα με διεθνή πρότυπα, με την αποφυγή παράλληλα μη δασμολογικών φραγμών.

γ) Η ΕΕ και η Ιορδανία θα προτάξουν και θα πολλαπλασιάσουν τις προσπάθειές τους λαμβάνοντας υπόψη τα ακόλουθα: τη βελτίωση του επιχειρηματικού κλίματος και την προσέλκυση επενδύσεων, ιδίως εκείνων που υποστηρίζουν τη μετάβαση σε μια ανθεκτική και κυκλική οικονομία χαμηλών εκπομπών· τη στήριξη της παραγωγικότητας και της ανταγωνιστικότητας του ιδιωτικού τομέα και την προώθηση της επιχειρηματικότητας (μεταξύ άλλων μέσω νομικών, κανονιστικών και διοικητικών μεταρρυθμίσεων, συμπεριλαμβανομένων των πολιτικών ανταγωνισμού και των κανόνων για τον έλεγχο των επιδοτήσεων, της δανειοδότησης των επιχειρήσεων και της βέλτιστης αξιοποίησης του ψηφιακού μετασχηματισμού και της πράσινης μετάβασης)· τη δημιουργία του κατάλληλου συνόλου γνώσεων και δεξιοτήτων που απαιτούνται στην αγορά εργασίας της Ιορδανίας και για την πράσινη, ψηφιακή και κοινωνική οικονομία. Στην επίτευξη των στόχων αυτών θα μπορούσε να συμβάλει μια νέα πρωτοβουλία για βιώσιμες επενδύσεις, όπως αναφέρεται ανωτέρω. Επίσης, η ΕΕ και η Ιορδανία θα συνεργαστούν για την ενίσχυση των τομέων που βασίζονται στις γνώσεις, η οποία είναι σημαντική για τη δημιουργία αξιοπρεπών θέσεων εργασίας, ιδίως μεταξύ των νέων και των γυναικών, καθώς και για τη στήριξη και την ενίσχυση της θέσης των επιχειρήσεων, ιδίως στους οικονομικούς τομείς που επλήγησαν περισσότερο από την πανδημία COVID-19.

δ) Η εκπαίδευση αποτελεί ένα ακόμη ισχυρό μέσο για την προώθηση της κοινωνικής και οικονομικής ανάπτυξης. Η Ιορδανία, σε συνεργασία με την ΕΕ, θα πρέπει να θέσει ως κεντρικό στόχο την υλοποίηση αυτής της προτεραιότητας προς όφελος όλων όσοι ζουν στην Ιορδανία και να αντιμετωπίσει τις προκλήσεις που συνδέονται με τη νόσο COVID-19 και την κάλυψη των μαθησιακών κενών. Η πρόσβαση σε ασφαλή και ποιοτική δημόσια εκπαίδευση για όλα τα παιδιά, τους νέους και τους νέους ενήλικες σε όλα τα επίπεδα θα αποτελέσει γνώμονα της συνεργασίας της ΕΕ-Ιορδανίας προκειμένου να διασφαλιστεί ότι δίνεται σε όλους η ευκαιρία να σπουδάσουν, να οικοδομήσουν ένα προσωπικό μέλλον και να συμβάλουν στην οικονομική μεγέθυνση και στην ανάπτυξη της χώρας. Αξίζει να δοθεί ιδιαίτερη προσοχή τόσο στην επαγγελματική κατάρτιση και εκπαίδευση που ανταποκρίνεται στην αγορά εργασίας όσο και στην τριτοβάθμια εκπαίδευση και τη διά βίου μάθηση.

Η ΕΕ και η Ιορδανία θα συνεργαστούν επίσης, σε διμερές επίπεδο και στο πλαίσιο της Ένωσης για τη Μεσόγειο, στους τομείς της επιστήμης, της τεχνολογίας και της στρατηγικής για την καινοτομία, μεταξύ άλλων με την εφαρμογή χαρτών πορείας για την αντιμετώπιση κοινών προτεραιοτήτων, όπως η κλιματική αλλαγή, η υγεία και οι ανανεώσιμες πηγές ενέργειας.

Η ΕΕ και η Ιορδανία θα ενισχύσουν την καινοτόμο έρευνα και τις λύσεις με βάση τις γνώσεις, καθώς και τη συνεργασία στον τομέα των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας, της ενεργειακής απόδοσης, με γνώμονα τη στρατηγική της Ιορδανίας για τον τομέα της ενέργειας (2020-2030), και της βιώσιμης διαχείρισης των φυσικών πόρων, μεταξύ άλλων για την υιοθέτηση βιώσιμων γεωργικών πρακτικών και τη βιώσιμη διαχείριση των υδάτων και των αποβλήτων, συμπεριλαμβανομένου του ασφαλούς πόσιμου νερού. Η συνεργασία τους θα είναι σύμφωνη με την ατζέντα του 2030 και τη συμφωνία του Παρισιού, μεταξύ άλλων στο πλαίσιο της Ευρωπαϊκής Πράσινης Συμφωνίας, με ενισχυμένη δράση για την προώθηση της μετάβασης σε μια κλιματικά ουδέτερη, ανθεκτική και κυκλική οικονομία. Η συνεργασία στον τομέα της έρευνας και της καινοτομίας θα συνεχιστεί μέσω του προγράμματος «Ορίζων Ευρώπη», του προγράμματος συνεργασίας για την έρευνα και την καινοτομία στη Μεσόγειο (Partnership for Research and Innovation in the Mediterranean, PRIMA) και της περιφερειακής πλατφόρμας της ΕγΜ για την έρευνα και την καινοτομία.

Η ΕΕ και η Ιορδανία θα δημιουργήσουν ένα φόρουμ για τον προσδιορισμό και την προετοιμασία μελλοντικών επενδυτικών έργων, σύμφωνα με τις εθνικές προτεραιότητες της Ιορδανίας και σε συντονισμό με διμερείς και πολυμερείς χορηγούς. Η ΕΕ θα επιδιώξει, μεταξύ άλλων, να στηρίξει την Ιορδανία, σε συντονισμό με άλλους χορηγούς, στα σχέδιά της για την υλοποίηση του έργου αφαλάτωσης και μεταφοράς ύδατος Άκαμπα-Αμμάν (Aqaba-Amman Water Desalination and Conveyance, AAWDC) ως στρατηγικού εθνικού έργου που αποσκοπεί στη μείωση του ελλείμματος κρίσιμων υδάτινων πόρων της χώρας.

Η ΕΕ και η Ιορδανία θα συνεργαστούν για τη διασφάλιση συνοχής μεταξύ των προτεραιοτήτων στους τομείς της ενέργειας, των υδάτων, των τροφίμων, της υγείας και της κλιματικής αλλαγής, την προώθηση της εφαρμογής τους και την εξασφάλιση συμμετοχικών διαδικασιών σε περιφερειακό και διεθνές επίπεδο.

3. ΕΝΙΣΧΥΣΗ ΤΗΣ ΧΡΗΣΤΗΣ ΔΙΑΚΥΒΕΡΝΗΣΗΣ, ΤΟΥ ΚΡΑΤΟΥΣ ΔΙΚΑΙΟΥ, ΤΗΣ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΚΗΣ ΜΕΤΑΡΡΥΘΜΙΣΗΣ ΚΑΙ ΤΟΥ ΣΕΒΑΣΜΟΥ ΤΩΝ ΑΝΘΡΩΠΙΝΩΝ ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΩΝ

Σύμφωνα με την ισχυρή δέσμευση της Ιορδανίας για τη συνέχιση της μεταρρυθμιστικής διαδικασίας που προάγει η Βασιλική Επιτροπή για τον Εκσυγχρονισμό του Πολιτικού Συστήματος, η ΕΕ και η Ιορδανία θα συνεχίσουν να συνεργάζονται με σκοπό την περαιτέρω ενίσχυση του δημοκρατικού συστήματος και του συστήματος απονομής δικαιοσύνης στην Ιορδανία, του κράτους δικαίου, της ισότητας των φύλων και της προστασίας των ανθρώπινων δικαιωμάτων και των θεμελιωδών ελευθεριών. Η ΕΕ και η Ιορδανία θα στηρίξουν μέτρα για την καταπολέμηση όλων των μορφών διακρίσεων, όλες τις πτυχές που αφορούν την αποτελεσματικότητα και την εδραίωση της κοινωνίας των πολιτών, μεταξύ άλλων με τη δημιουργία ενός νομικού περιβάλλοντος εργασίας και ενός επιχειρησιακού χώρου που ευνοεί την ανάπτυξη μιας δυναμικής κοινωνίας των πολιτών.

Η συνεργασία θα εστιάσει στην εφαρμογή των ολοκληρωμένων και χωρίς αποκλεισμούς μεταρρυθμίσεων, στην περαιτέρω ενίσχυση της αποτελεσματικότητας, της αποδοτικότητας και της ανεξαρτησίας της δικαιοσύνης, καθώς και στην ισότιμη πρόσβαση στη δικαιοσύνη για όλους, σύμφωνα με διεθνώς αποδεκτά πρότυπα. Θα περιλαμβάνει τη δικαστική συνεργασία σε αστικές και ποινικές υποθέσεις, με την προώθηση της προσχώρησης στις σχετικές διεθνείς συμβάσεις και της εφαρμογής τους, καθώς και μέσω των εργασιών για την προώθηση μιας διεθνούς συμφωνίας για τη δικαστική συνεργασία σε ποινικές υποθέσεις από κοινού με την Eurojust. Η συνεργασία θα εστιάσει περαιτέρω στην εκλογική διαδικασία (συμπεριλαμβανομένης της παρακολούθησης των συστάσεων των αποστολών εκλογικών παρατηρητών και εμπειρογνωμόνων της ΕΕ), στη στήριξη της ισότητας των φύλων, συμπεριλαμβανομένης της καταπολέμησης της έμφυλης βίας, και στην ουσιαστική πολιτική συμμετοχή των γυναικών και των νέων, καθώς και στην ενδυνάμωση της θέσης των γυναικών στην πολιτική και δημόσια ζωή. Στο πλαίσιο της συνεργασίας ΕΕ-Ιορδανίας θα ενταχθούν επίσης τα οικονομικά, κοινωνικά και πολιτιστικά δικαιώματα, η αγωγή του πολίτη, η ενίσχυση του συστήματος των πολιτικών κομμάτων και του εποπτικού και νομοθετικού ρόλου του κοινοβουλίου, οι δεσμοί μεταξύ της τοπικής και της εθνικής πολιτικής, ο ουσιαστικός κοινωνικός διάλογος, η διαδικασία αποκέντρωσης, η πολυφωνία και η ανεξαρτησία των μέσων ενημέρωσης, η διαφάνεια, συμπεριλαμβανομένης της δημοσιονομικής διαφάνειας, και η λογοδοσία, καθώς και η καταπολέμηση της διαφθοράς.

Η ΕΕ και η Ιορδανία θα συνεχίσουν να διεξάγουν τακτικό διάλογο για τη δημοκρατία και τη χρηστή διακυβέρνηση, τη δικαιοσύνη, το κράτος δικαίου και τα ανθρώπινα δικαιώματα. Ο διάλογος θα βασίζεται στα επιτεύγματα και στις δεσμεύσεις της Ιορδανίας σε διεθνές, περιφερειακό και εθνικό επίπεδο. Στον διάλογο θα καλείται από κοινού η κοινωνία των πολιτών ώστε να υποβάλλει τις απόψεις της.

Όσον αφορά ειδικά τα ανθρώπινα δικαιώματα, ο τακτικός διάλογος θα αφορά, μεταξύ άλλων, τα εξής: την ελευθερία της έκφρασης σε όλες τις μορφές της· την ελευθερία του συνεταιρίζεσθαι, συμπεριλαμβανομένου του εργασιακού περιβάλλοντος για την κοινωνία των πολιτών και τους κοινωνικούς εταίρους, όπως οι συνδικαλιστικές οργανώσεις και τα εμπορικά επιμελητήρια· τα δικαιώματα των γυναικών και την ενίσχυση της θέσης των γυναικών στην πολιτική, οικονομική και δημόσια ζωή, καθώς και τα δικαιώματα των παιδιών. Η υπεύθυνη, διαφανής, αποδοτική και χωρίς αποκλεισμούς δημόσια διοίκηση έχει καίρια σημασία για την υλοποίηση των στόχων αυτών και για την περαιτέρω προώθηση και ενίσχυση της δημοκρατίας και της χρηστής διακυβέρνησης της Ιορδανίας, καθώς και για την καταπολέμηση της απάτης και της διαφθοράς εκ μέρους της, μεταξύ άλλων μέσω της αποτελεσματικής και αποδοτικής συνεργασίας με την Ευρωπαϊκή Υπηρεσία Καταπολέμησης της Απάτης και την Ευρωπαϊκή Εισαγγελία.

Στον διάλογο θα λαμβάνονται δεόντως υπόψη οι υφιστάμενες δεσμεύσεις που έχει αναλάβει η Ιορδανία σε πολυμερές επίπεδο. Στο πλαίσιο του διαλόγου αυτού θα καλύπτονται επίσης τα οικονομικά, κοινωνικά και πολιτισμικά δικαιώματα, για παράδειγμα όσον αφορά την εκπαίδευση και την εργασία. Ο διάλογος θα αφορά ειδικότερα τους τομείς που περιλαμβάνονται στις προτεραιότητες της εταιρικής σχέσης.

Για τη διασφάλιση υψηλού επιπέδου προστασίας των δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα, η ΕΕ θα συνεχίσει να δεσμεύεται για την προώθηση της περαιτέρω αναμόρφωσης με τα ενωσιακά και διεθνή πρότυπα προστασίας των δεδομένων. Η Ιορδανία θα πρέπει να λάβει περαιτέρω πρακτικά μέτρα για τη διασφάλιση του σεβασμού των δικαιωμάτων στην προστασία της ιδιωτικής ζωής και των δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα στον δημόσιο και τον ιδιωτικό τομέα, μεταξύ άλλων στο πεδίο της επιβολής του νόμου και της ποινικής δικαιοσύνης.

ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΤΗΣ ΣΥΡΙΑΚΗΣ ΚΡΙΣΗΣ

Η ΕΕ και η Ιορδανία θα συνεχίσουν να συνεργάζονται για την εξεύρεση μόνιμων και βιώσιμων λύσεων στη συριακή κρίση, σύμφωνα με την απόφαση 2254 του Συμβουλίου Ασφαλείας των ΗΕ (2015), ώστε να καταστεί δυνατή η εκούσια, ασφαλής και αξιοπρεπής επιστροφή των προσφύγων. Οι προσπάθειές τους θα εξακολουθήσουν να παρέχουν πρόσβαση σε προστασία, μέσα βιοπορισμού και υπηρεσίες, τόσο για τους πρόσφυγες όσο και για τις ευάλωτες κοινότητες υποδοχής, μεταξύ άλλων μέσω των ακόλουθων μέτρων:

— συνέχιση της διευκόλυνσης του διοικητικού καθεστώτος των προσφύγων και εξασφάλιση αποτελεσματικής προστασίας, πρόσβασης σε βασικές υπηρεσίες και σεβασμού των βασικών ανθρώπινων και νομικών δικαιωμάτων τους,

— βελτίωση της πρόσβασης και της ποιότητας των βασικών υπηρεσιών, μεταξύ των οποίων οι υπηρεσίες κοινωνικής πρόνοιας, αποχέτευσης, υγειονομικής περίθαλψης, συμπεριλαμβανομένων της ψυχικής υγείας και της ψυχοκοινωνικής υποστήριξης, καθώς και της τυπικής και μη τυπικής εκπαίδευσης,

— αύξηση των μέσων βιοπορισμού τους και της αυτονομίας τους με τη δημιουργία ευκαιριών συμβολής στην οικονομική ανάπτυξη της Ιορδανίας, μεταξύ άλλων μέσω των εξής: βελτίωση του επιχειρηματικού κλίματος και ενίσχυση της παραγωγικότητας και των συνθηκών της αγοράς εργασίας· στήριξη πολιτικών για την αντιστοίχιση των δεξιοτήτων και των αναγκών της αγοράς· διευκόλυνση της πρόσβασης στην εκπαίδευση και την κατάρτιση· βελτίωση και επέκταση της πρόσβασης σε ευκαιρίες εργασίας, μεταξύ άλλων μέσω της στήριξης επιχειρήσεων που δραστηριοποιούνται κατ’ οίκον και της χορήγησης αδειών εργασίας· ενίσχυση της οικονομικής χειραφέτησης και της συμμετοχής των γυναικών και των νέων,

— προώθηση των εξαγωγών προς την αγορά της ΕΕ, μεταξύ άλλων μέσω της αποτελεσματικής εφαρμογής του συστήματος κανόνων καταγωγής για την Ιορδανία, με στόχο την προώθηση των επενδύσεων και τη δημιουργία θέσεων εργασίας προς όφελος τόσο των Ιορδανών όσο και των Σύριων προσφύγων.

ΜΗΧΑΝΙΣΜΟΙ ΔΙΑΛΟΓΟΥ ΚΑΙ ΑΜΟΙΒΑΙΑΣ ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΑΣ

Το γενικό πλαίσιο για τις σχέσεις μεταξύ της ΕΕ και της Ιορδανίας καθορίζεται από τη συμφωνία σύνδεσης, η οποία άρχισε να ισχύει το 2002, και από το προηγμένο καθεστώς που επιτεύχθηκε το 2010. Ο εξορθολογισμός της εφαρμογής της συμφωνίας σύνδεσης επιτεύχθηκε με την ομαδοποίηση των υποεπιτροπών σε μερικούς θεματικούς διαλόγους, σύμφωνα με τις προτεραιότητες της εταιρικής σχέσης, και τη συμπλήρωση των πολιτικών διαλόγων.

Σε συνδυασμό με την επανεξέταση του θεματολογίου για τη Μεσόγειο και των συμπερασμάτων του Συμβουλίου, το 2024 προβλέπεται επίσης η διενέργεια ενδιάμεσης επανεξέτασης για την αξιολόγηση του αντικτύπου και, εάν κρίνεται αναγκαίο, την προσαρμογή των προτεραιοτήτων της εταιρικής σχέσης, κατόπιν αμοιβαίας συμφωνίας μεταξύ της ΕΕ και της Ιορδανίας.

Επίσης, προς επίρρωση της παροχής στήριξης από την ΕΕ για την αντιμετώπιση της συριακής προσφυγικής κρίσης, θα διενεργείται τακτική επανεξέταση των σχετικών αμοιβαίων δεσμεύσεων με γνώμονα τις εν λόγω προτεραιότητες στο πλαίσιο της διμερούς συνεργασίας μεταξύ της ΕΕ και της Ιορδανίας, καθώς και άλλων συναφών διαλόγων και συνεδριάσεων, και μέσω της παρακολούθησης των διασκέψεων των Βρυξελλών.

Σύμφωνα με την αρχή της μεγαλύτερης ανάληψης ευθύνης στο πλαίσιο της Ευρωπαϊκής Πολιτικής Γειτονίας, η ΕΕ, σε στενό συντονισμό με τα κράτη μέλη, θα συμμετέχει στους μηχανισμούς συντονισμού με την κυβέρνηση της Ιορδανίας σε κεντρικό και τοπικό επίπεδο, καθώς και με εταίρους, όπως η κοινωνία των πολιτών και ο ιδιωτικός τομέας.

Με γνώμονα τις φιλοδοξίες που περιγράφονται στις προτεραιότητες της εταιρικής σχέσης, η ΕΕ δεσμεύεται να συνεχίσει να παρέχει χρηματοδοτική στήριξη και να συνεργάζεται στο πλαίσιο της διεθνούς κοινότητας για τη στήριξη της Ιορδανίας, ενώ η Ιορδανία δεσμεύεται, από την πλευρά της, να συνεχίσει να εφαρμόζει το μεταρρυθμιστικό της πρόγραμμα, το οποίο θα έχει κεντρική σημασία για την κοινή επιτυχία της εταιρικής σχέσης.

(1) EUCO 22/20 της 11ης Δεκεμβρίου 2020.

(2) JOIN(2021) 2 final.

(3) https://data.consilium.europa.eu/doc/document/ST-7931-2021-INIT/el/pdf

(4) SWD(2021) 23 final.

(5) https://data.consilium.europa.eu/doc/document/ST-10055-2014-REV-3/el/pdf

(6) COMM(2021) 66 final της 18.2.2021.

(7) COMM(2020) 609 final της 23.9.2020.