ΨΗΦΙΣΜΑ(1)

για τη συμβολή της έρευνας και της επιστήμης - συμπεριλαμβανομένων των τεχνολογιών της πληροφορίας - στη βιώσιμη ανάπτυξη

Η Συνέλευση 'Ισης Εκπροσώπησης ΑΚΕ-ΕΕ,

- συνελθούσα στο Στρασβούργο (Γαλλία) από τις 29 έως την 1η Απριλίου 1999,

- έχοντας υπόψη την έκθεση Rocard για τους προσανατολισμούς όσον αφορά την ανανέωση της Συμφωνίας του Λομέ,

- έχοντας υπόψη την ανακοίνωση της Επιτροπής "Κοινωνία της πληροφορίας και ανάπτυξη: ο ρόλος της Ευρωπαϊκής 'Ενωσης",

A. λαμβάνοντας υπόψη ότι η πολιτική της συνεργασίας και οι σχέσεις ΑΚΕ-ΕΕ σε όλες τις πτυχές τους πρέπει να προωθούν τη βιώσιμη ανάπτυξη των χωρών ΑΚΕ,

B. λαμβάνοντας υπόψη ότι η συμφωνία που θα διαδεχθεί τη Σύμβαση του Λομέ IV πρέπει να συμβάλλει αποτελεσματικά στην πρόοδο της δικαιοσύνης στο εσωτερικό των εθνών αλλά και μεταξύ τους, ώστε να ανατραπεί η αυξανόμενη περιθωριοποίηση των κρατών ΑΚΕ,

Γ. εκτιμώντας ότι η επιστημονική και τεχνική έρευνα και καινοτομία αποτελούν κινητήριο μοχλό του οικονομικού δυναμισμού, προϋπόθεση της βιώσιμης ανάπτυξης των αναπτυσσόμενων χωρών, και ότι η ενίσχυσή τους μπορεί να συμβάλει στη μείωση της απόστασης που χωρίζει τις αναπτυσσόμενες χώρες από τις βιομηχανικές, αξιοποιώντας κατάλληλα τους ανθρώπινους και υλικούς πόρους που διαθέτουν,

Δ. λαμβάνοντας υπόψη ότι ο σημερινός κόσμος είναι διαιρεμένος σε οντότητες τεχνολογικά πλούσιες και σε οντότητες τεχνολογικά φτωχές, ότι πολλές χώρες ΑΚΕ βρίσκονται σχεδόν στο περιθώριο των μεγάλων παγκόσμιων τεχνολογικών αλλαγών, ότι αδυνατούν να χρησιμοποιήσουν τη σύγχρονη τεχνολογία και δεν έχουν πρόσβαση στους κανόνες και τις ρυθμίσεις που αφορούν αυτή την τεχνολογία,

Ε. λαμβάνοντας υπόψη ότι η έλλειψη χρηματοδοτικών και ανθρώπινων πόρων στις αναπτυσσόμενες χώρες αυξάνει την εξάρτησή τους από τις αναπτυγμένες χώρες, και υπογραμμίζοντας ότι ο τελικός σκοπός κάθε συνεργασίας στον τομέα της έρευνας θα πρέπει να είναι η οικοδόμηση ερευνητικών ικανοτήτων σε τοπικό επίπεδο, σε άμεση σχέση με τις διεθνείς επιστημονικές κοινότητες,

ΣΤ. πεπεισμένη ότι η προώθηση της έρευνας και της τεχνολογικής ανάπτυξης καθώς επίσης και η πρόσβαση στην τεχνολογία είναι βασικά στοιχεία τόσο για την οικονομική πρόοδο όσο και για την αρμονική ενσωμάτωση των χωρών ΑΚΕ στην παγκόσμια οικονομία,

Ζ. λαμβάνοντας υπόψη ότι οι έρευνες που διεξάγονται στις αναπτυσσόμενες χώρες - και ιδίως στις χώρες ΑΚΕ - πρέπει πρωτίστως να λαμβάνουν υπόψη τις ειδικές αναπτυξιακές δυσκολίες και ανάγκες των ενδιαφερόμενων κοινωνιών και να στηρίζονται κυρίως στην ανάπτυξη τεχνολογιών οι οποίες αποσκοπούν στη βιώσιμη χρησιμοποίηση των τοπικών πόρων,

H. θεωρώντας απαραίτητη την ανάπτυξη της προσφυγής στις τεχνολογίες "πρώτης γραμμής" οι οποίες στηρίζονται στις τεχνικές και πολιτιστικές ικανότητες και πόρους των πληθυσμών καθώς επίσης και σε εξωτερική τεχνολογική συμβολή χαμηλού κόστους και εύκολης διάδοσης,

Θ. λαμβάνοντας υπόψη ότι η βιώσιμη ανάπτυξη των αναπτυσσόμεων χωρών πρέπει επίσης να στηρίζεται στην κινητοποίηση και αξιοποίηση των ανθρώπινων πόρων και ότι η εκπαίδευση και η κατάρτιση αποτελούν βασικό κινητήριο μοχλό για τη δημιουργία ερευνητικών ικανοτήτων,

Ι. λαμβάνοντας υπόψη τις τεράστιες δυνατότητες ανταλλαγών και γνώσεων που προσφέρει η κοινωνία της πληροφορίας καθώς επίσης και τις ευκαιρίες που απορρέουν από αυτή, όσον αφορά την έξοδο από την απομόνωση και την ανάπτυξη, και έχοντας επίγνωση των σημαντικών ωφελειών που θα μπορούσαν να αποκομίσουν οι χώρες ΑΚΕ από την ανάπτυξή της,

ΙΑ. λαμβάνοντας υπόψη ότι η τεχνολογία της πληροφορίας καθορίζει τη δυνατότητα και την ικανότητα μίας χώρας να παράγει πλούτο, ισχύ και γνώσεις καθώς επίσης και την ικανότητά της να συμμετέχει στο διεθνή ανταγωνισμό, είτε πρόκειται για τον τομέα της κατασκευαστικής βιομηχανίας είτε για τον τομέα των υπηρεσιών,

ΙΒ. εκτιμώντας ότι η Ευρωπαϊκή 'Ενωση, στο πλαίσιο της μελλοντικής συμφωνίας εταιρικής σχέσης ΕΕ-ΑΚΕ, πρέπει να προσφέρει αυξημένη στήριξη στην επιστημονική έρευνα και την τεχνολογική ανάπτυξη, και ότι η βοήθεια αυτή πρέπει κυρίως να συνίσταται σε χρηματοδοτικές μεταφορές με σκοπό τη δημιουργία ικανοτήτων αυτόνομης έρευνας (capacity building), σε μεταφορές προσαρμοσμένων τεχνολογιών, σε ανταλλαγές και διασύνδεση εμπειρογνωμοσύνης και τεχνογνωσίας στον επιστημονικό και τεχνικό τομέα σε σχέση με τις πρωταρχικές ανάγκες τους,

1. υπογραμμίζει τη στρατηγική σημασία που έχει για τις χώρες ΑΚΕ η δυνατότητά τους να συμμετέχουν και να έχουν πρόσβαση στην επιστημονική και τεχνολογική πρόοδο και ζητά μεγαλύτερη αλληλεγγύη της Ευρωπαϊκής 'Ενωσης απέναντι στους εταίρους της των χωρών ΑΚΕ στον τομέα αυτό, ώστε να προωθηθεί η οικονομική, κοινωνική και πολιτιστική τους ανάπτυξη,

2. εκτιμά ότι η συνεργασία με την Ευρωπαϊκή 'Ενωση όσον αφορά την επιστημονική και τεχνολογική έρευνα πρέπει στο μέλλον να συμβάλλει στην ενίσχυση και την οικοδόμηση ενδογενών ικανοτήτων έρευνας οι οποίες θα αντιμετωπίζουν τοπικά και με πολύ συγκεριμένο τρόπο τις προκλήσεις που έχουν ενώπιόν τους οι χώρες ΑΚΕ και να επιτρέπει τον καθορισμό προτεραιοτήτων που θα ανταποκρίνονται στις αληθινές ανάγκες της ανάπτυξης των ενδιαφερόμενων κοινωνιών,

3. ζητά από την Ευρωπαϊκή 'Ενωση, στο πλαίσιο της επόμενης συμφωνίας ΑΚΕ-ΕΕ, να παράσχει άμεση βοήθεια για τη μεταφορά τεχνολογιών, ενισχύοντας κατ'αυτό τον τρόπο τη δημιουργία θέσεων απασχόλησης, την κατάρτιση και την αποτελεσματική διοίκηση του κράτους, να προσφέρει επίσης τεχνική βοήθεια στις κυβερνήσεις των χωρών ΑΚΕ ώστε να καταστεί δυνατή η ένταξη της μεταφοράς τεχνολογιών και της κατάρτισης στις διάφορες ειδικότητες, στα συμβόλαια με τις διεθνείς επιχειρήσεις,

4. εκτιμά ότι η ΕΕ πρέπει επίσης να βοηθήσει τις χώρες ΑΚΕ να πραγματοποιήσουν καταγραφή των αναγκών τους σε θέματα πληροφορίας και επικοινωνίας και να αναπτύξουν στη βάση αυτή πολιτικές σύμφωνες με τους ιδιαίτερους αναπτυξιακούς στόχους τους. Οι πολιτικές αυτές θα πρέπει να καθοδηγούνται από τη σταθερή μέριμνα για την προώθηση της πρόσβασης όσο το δυνατό περισσότερων ανθρώπων στην πληροφορία και στην ισότητα των ευκαιριών μεταξύ πολιτών και να επιτρέπουν να διασφαλισθεί μία δίκαιη κατανομή μεταξύ Βορρά-Νότου όσον αφορά τα οφέλη της παγκόσμιας κοινωνίας της πληροφορίας,

5. ζητά από την Ευρωπαϊκή 'Ενωση και τις χώρες ΑΚΕ να συνεργαστούν στο επίπεδο του ΠΟΕ προκειμένου να ζητήσουν μία αναθεώρηση των δικαιωμάτων πνευματικής ιδιοκτησίας που συνδέονται με το εμπόριο (TRIPS) και με τις επιπτώσεις του αυξημένου κόστους της τεχνολογίας μέσω μίας εκτεταμένης προστασίας των διπλωμάτων ευρεσιτεχνίας, κυρίως στα αναπτυσσόμενα κράτη,

6. επιμένει στην ανάγκη να αξιοποιηθούν οι παραδοσιακές γνώσεις και οι τοπικοί πόροι που είναι σε θέση αφενός να προσφέρουν πολύ συγκεκριμένες λύσεις στις ειδικές τοπικές ανάγκες και αφετέρου να αποτελέσουν πραγματική πηγή καινοτομιών για την παγκόσμια έρευνα,

7. θεωρεί ότι πρέπει να δοθεί έμφαση στις τεχνολογίες πρώτης γραμμής οι οποίες επιτρέπουν την έξοδο από τη φτώχεια και την έναρξη μίας συσσωρευτικής διαδικασίας βιώσιμης παραγωγής πλούτου, και οι οποίες περιλαμβάνουν ιδίως τους τομείς της υγιεινής και της υγείας, του ύδατος, της επεξεργασίας και ανακύκλωσης των αποβλήτων,

8. θεωρεί απαραίτητη τη δημιουργία ενός Ευρωπαϊκού Ταμείου για τη μακροπρόθεσμη στήριξη και ενίσχυση ερευνητικών εργαστηρίων στις αναπτυσσόμενες χώρες ώστε να βελτιωθεί η γνώση των χώρων, των πόρων και των κοινωνιών των χωρών αυτών,

9. θεωρεί ότι ενώ είναι δυνατό να υπάρξουν οφέλη από τη μετανάστευση επιστημόνων (brain drain) με τη δημιουργία δικτύων εκπατρισθέντων επιστημόνων, πρέπει ωστόσο να διευκολυνθεί η παραμονή ή η επιστροφή των ερευνητών που το επιθυμούν στις χώρες προέλευσής τους,

10. υπογραμμίζει ότι είναι σημαντικές και επείγουσες η προσπάθειες για την ανάπτυξη της κοινωνίας της πληροφορίας παγκόσμιου χαρακτήρα στην οποία θα συμμετέχουν πλήρως οι αναπτυσσόμενες χώρες,

11. ζητά τον καθορισμό μίας στρατηγικής η οποία θα λαμβάνει υπόψη τη διάσταση της κοινωνίας της πληροφορίας στην εξέταση των έργων και προγράμματων συνεργασίας προκειμένου να οργανωθούν τα μέσα συνεργασίας κατά τρόπο συνεκτικό και αποτελεσματικότερο,

12. υπενθυμίζει ότι η πρόσβαση στις πηγές πληροφοριών και ιδίως στα διεθνή δίκτυα, όπως το Internet, αποτελεί προϋπόθεση για την ανταλλαγή πληροφοριών και επομένως για την αποτελεσματικότητα κάθε στρατηγικής για την προαγωγή της έρευνας,

13. εκτιμά ότι, εκτός από τη βελτίωση των τεχνολογιών, οι πρσπάθειες πρέπει να επικεντρώνονται στην ανάπτυξη των ανθρώπινων πόρων των χωρών ΑΚΕ προάγοντας την πρόσβαση στην εκπαίδευση και την ενισχυμένη κατάρτιση, ιδίως στους τομείς των τηλεπικοινωνιών και της επεξεργασίας στοιχείων,

14. υπενθυμίζει ότι πρέπει να καταβληθούν σημαντικές προσπάθειες συντονισμού των διαφόρων κοινοτικών, εθνικών και διεθνών μέσων, Επιπλέον, ζητά από την Επιτροπή να διασφαλίσει τη μέγιστη ευελιξία των χρηματοδοτικών μέσων συνεργασίας σε θέματα επιστημονικής και τεχνολογικής έρευνας με τους εταίρους της των χωρών ΑΚΕ,

15. αναθέτει στους Συμπροέδρους της να διαβιβάσουν το παρόν ψήφισμα στο Συμβούλιο ΑΚΕ-ΕΕ και στην Επιτροπή.

(1) Εγκρίθηκε από τη Συνέλευση 'Ισης Εκπροσώπησης ΑΚΕ-ΕΕ που συνήλθε την 1η Απριλίου 1999 στο Στρασβούργο (Γαλλία).