ΠΡΩΤΟΚΟΛΛΟ 2 επισυναπτόμενο στη συμφωνία μεταξύ της Ευρωπαϊκής Κοινότητας Ατομικής Ενέργειας και της κυβέρνησης της Ιαπωνίας, της κυβέρνησης της Ρωσικής Ομοσπονδίας και της κυβέρνησης των Ηνωμένων Πολιτειών της Αμερικής σχετικά με τη συνεργασία στις δραστηριότητες για την εκπόνηση κατασκευαστικής μελέτης για το διεθνή θερμοπυρηνικό πειραματικό αντιδραστήρα

Η ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΚΟΙΝΟΤΗΤΑ ΑΤΟΜΙΚΗΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ (EURATOM) Η ΚΥΒΕΡΝΗΣΗ ΤΗΣ ΙΑΠΩΝΙΑΣ, Η ΚΥΒΕΡΝΗΣΗ ΤΗΣ ΡΩΣΙΚΗΣ ΟΜΟΣΠΟΝΔΙΑΣ ΚΑΙ Η ΚΥΒΕΡΝΗΣΗ ΤΩΝ ΗΝΩΜΕΝΩΝ ΠΟΛΙΤΕΙΩΝ ΑΜΕΡΙΚΗΣ (ΕΦΕΞΗΣ ΚΑΛΟΥΜΕΝΑ «ΤΑ ΜΕΡΗ»),

ΕΧΟΝΤΑΣ υπόψη τη συμφωνία συνεργασίας στις δραστηριότητες για την εκπόνηση κατασκευαστικής μελέτης (ΔΚΜ) για το διεθνή θερμοπυρηνικό πειραματικό αντιδραστήρα (Iter) της 21ης Ιουλίου 1992 (κατωτέρω «η συμφωνία»), και ιδίως το άρθρο 3,

ΕΧΟΝΤΑΣ αναλάβει τις δραστηριότητες για την εκπόνηση κατασκευαστικής μελέτης (ΔΚΜ) δυνάμει του πρωτοκόλλου 1 της συμφωνίας, το οποίο συνάφθηκε επίσης στις 21 Ιουλίου 1992 και έχοντας την πρόθεση να περατώσουν από κοινού τις δραστηριότητες αυτές στο πλαίσιο του πρωτοκόλλου 2,

ΣΥΜΦΩΝΗΣΑΝ ΤΑ ΑΚΟΛΟΥΘΑ:

Τμήμα 1

Πεδίο εφαρμογής

Τα μέρη θα περατώσουν από κοινού τις δραστηριότητες που προσδιορίζονται στο άρθρο 2 της συμφωνίας. Οι δραστηριότητες θα διεξαχθούν σύμφωνα με τους λεπτομερείς τεχνικούς στόχους του Iter που θεσπίστηκαν σύμφωνα με τις διατάξεις της συμφωνίας.

Τμήμα 2

Ειδική ομάδα εργασίας

Θα συγκροτηθεί ειδική ομάδα εργασίας (SWG), η οποία βοηθούμενη από τον διευθυντή, θα υποβάλλει στο συμβούλιο προτάσεις για προσεγγίσεις στο ζήτημα της από κοινού υλοποίησης, βάσει των οποίων τα μέρη θα αποφασίσουν για τη μελλοντική κατασκευή, λειτουργία, εκμετάλλευση και παροπλισμό του Iter, όπως ορίζεται στο άρθρο 2 στοιχείο ε) της συμφωνίας.

Τμήμα 3

Υλοποίηση του προγράμματος εργασιών

1. Ο διευθυντής μεριμνά για την υλοποίηση του προγράμματος εργασιών και των επικαιροποιήσεών του, μετά από έγκριση του συμβουλίου σύμφωνα με τα χρονοδιαγράμματα που προβλέπονται από αυτό για τις διάφορες εργασίες.

2. Η τεχνική περιγραφή μιας εργασίας, η ανάθεση της εργασίας και οι όροι και οι συνθήκες για την εκτέλεσή της, οι οποίοι διατυπώθηκαν σύμφωνα με τις κατευθυντήριες γραμμές για την υλοποίηση ανατεθειμένων εργασιών οι οποίες καταρτίστηκαν από το συμβούλιο θα αποτελέσουν το αντικείμενο συμφωνιών ανάθεσης. Κάθε συμφωνία ανάθεσης θα καταρτίζεται από το διευθυντή και θα υπογράφεται από το διευθυντή και τον αρχηγό της τοπικής ομάδας στην οποία έχει ανατεθεί η σχετική εργασία. Οι συμφωνίες ανάθεσης θα συνάπτονται σύμφωνα με το εγκεκριμένο πρόγραμμα εργασιών και τις επικαιροποιήσεις του.

3. Κάθε αρχηγός τοπικής ομάδας μεριμνά ώστε να μη παρακωλύεται η πρόσβαση του διευθυντή ή των μελών της συλλογικής κεντρικής ομάδας που είναι εξουσιοδοτημένα από το διευθυντή, για σκοπούς που αφορούν την αμοιβαία ανταλλαγή απόψεων, την παρακολούθηση των εκτελουμένων εργασιών και την αξιολόγηση του ελέγχου της ποιότητας, στους χώρους και στις εγκαταστάσεις στις οποίες εκτελείται η εργασία που έχει ανατεθεί στην τοπική ομάδα, καθώς και στο προσωπικό που εκτελεί την εργασία και στα έγγραφα που την αφορούν. Ο αρχηγός της τοπικής ομάδας θα ειδοποιείται εγκαίρως γαι τις προβλεπόμενες επιθεωρήσεις. Οι λεπτομερείς ρυθμίσεις για την πρόσβαση αυτή θα καθορίζονται στη συμφωνία ανάθεσης.

Τμήμα 4

Συμφωνίες απόσπασης

1. Για τους σκοπούς του παρόντος τμήματος:

«Αποσπών μέρος», είναι το μέρος το οποίο θέτει στη διάθεση της συλλογικής κεντρικής ομάδας ένα άτομο σύμφωνα με το άρθρο 8 παράγραφος 2 της συμφωνίας, άσχετα εάν το αναφερόμενο μέρος είναι ο εργοδότης ή όχι του ατόμου αυτού.

«Αποσπώμενο άτομο» ή «αποσπώμενο προσωπικό», είναι ένα ή περισσότερα άτομα τα οποία έχουν τεθεί στη διάθεση της συλλογικής κεντρικής ομάδας από το αποσπών μέρος.

2. Μετά την επιλογή ενός ατόμου σύμφωνα με το άρθρο 8 παράγραφος 2 της συμφωνίας, ο εργοδότης του ατόμου αυτού αποσπά τα άτομο αυτό χωρίς αδικαιολόγητη καθυστέρηση στη συλλογική κεντρική ομάδα. Για κάθε αποσπώμενο άτομο καταρτίζεται συμφωνία απόσπασης από το διευθυντή, η οποία υπογράφεται από το διευθυντή, το αποσπώμενο άτομο, τον εργοδότη του ατόμου αυτού και τον υπεύθυνο λειτουργίας του τόπου συλλογικής εργασίας όπου αποσπάται το άτομο αυτό. Αν ο εργοδότης και το αποσπών μέρος είναι διαφορετικοί φορείς, το αποσπών μέλος προσυπογράφει τη συμφωνία απόσπασης για να δηλώσει ότι διέθεσε το αποσπώμενο προσωπικό στη συλλογική κεντρική ομάδα, όπως περιγράφεται στο άρθρο 8 παράγραφος 2 της συμφωνίας. Η συμφωνία απόσπασης για το διευθυντή θα πρέπει να προσυπογράφεται από τον πρόεδρο του Συμβουλίου.

Η συμφωνία απόσπασης θα πρέπει να αναφέρει την εργασία και τον τόπο συλλογικής εργασίας στον οποίο το αποσπώμενο άτομο διατίθεται, την προϊσταμένη αρχή του ατόμου αυτού και ότι το αποσπώμενο άτομο και ο εργοδότης του θα τηρούν με τις διατάξεις του άρθρου 8 παράγραφος 2 και του άρθρου 15 της συμφωνίας και της παρούσας παραγράφου, στο βαθμό που αφορούν την απόσπαση, και ότι το αποσπώμενο άτομο θα τηρεί τους εσωτερικούς κανόνες προσωπικής και της γενικής ασφάλειας οι οποίοι ισχύουν στις εγκαταστάσεις του τόπου συλλογικής εργασίας. Η διάρκεια της συμφωνίας απόσπασης δεν πρέπει να υπερβαίνει τη διάρκεια του παρόντος πρωτοκόλλου.

Τμήμα 5

Περάτωση της εργασίας και υποβολή τελικής έκθεσης

Κατά την έγκριση του προγράμματος εργασιών και των ετήσιων επικαιροποιήσεών του, το Συμβούλιο, βοηθούμενο από το διευθυντή, μεριμνά για την έγκυρη και συντονισμένη περάτωση των εργασιών που πρέπει να εκτελεστούν σύμφωνα με τη συμφωνία, καθώς και για τη σύνταξη της τελικής έκθεσης. Αν χρειαστεί να γίνουν ενέργειες από τα μέρη ή άλλους, το Συμβούλιο, βοηθούμενο από το διευθυντή, υποβάλλει τις σχετικές προτάσεις.

Τμήμα 6

Πόροι

Οι πόροι που απαιτούνται για την εφαρμογή του πρωτοκόλλου διατίθενται από τα μέρη σύμφωνα με τις ισχύουσες διατάξεις της συμφωνίας.

Τμήμα 7

Διάρκεια

Το πρωτόκολλο αρχίζει να ισχύει μετά την υπογραφή του από τα συμβαλλόμενα μέρη και παραμένει ισχυρό καθόλη τη διάρκεια της συμφωνίας.

Έγινε στη Βιέννη, στις 21 Μαρτίου 1994 σε τέσσερα αντίτυπα.

Για την Ευρωπαϊκή Κοινότητα Ατομικής Ενέργειας:

Corrado PIRZIO BIROLI

Για την κυβέρνηση της Ιαπωνίας:

Kunisada KUME

Για την κυβέρνηση της Ρωσικής Ομοσπονδίας:

Nikolai S. CHEVEREV

Για την κυβέρνηση των Ηνωμένων Πολιτειών της Αμερικής:

John B. RITCH III

Κοινές απόψεις των διαπραγματευτών

Μετά την παράταση των εργασιών τους σχετικά με το τελικό σχέδιο του πρωτοκόλλου 2 την ανωτέρω ημερομηνία, οι διαπραγματευτές συμφώνησαν στα ακόλουθα:

1. Λεπτομερείς τεχνικοί στόχοι

Οι λεπτομερείς τεχνικοί στόχοι του ITER, οι οποίοι αναφέρονται στο τμήμα 1 του πρωτοκόλλου 2 εγκρίνονται από μέρη, τα οποία ενεργούν μέσω του Συμβουλίου. Το Συμβούλιο ενέκρινε αυτούς τους λεπτομερείς τεχνικούς στόχους στις 15 και 16 Δεκεμβρίου 1992 (προσθήκη 1).

2. Κατευθυντήριες γραμμές για την υλοποίηση ανατεθειμένων εργασιών

Οι οδηγίες για την υλοποίηση ανατεθειμένων εργασιών που αναφέρονται στο τμήμα 3 του πρωτοκόλλου 2 έχουν εγκριθεί από το Συμβούλιο. Το Συμβούλιο ενέκρινε αυτές τις κατευθυντήριες γραμμές στις 22 Απριλίου 1993 (προσθήκη 2).

3. Συμφωνίες απόσπασης

Οι συμφωνίες απόσπασης που αναφέρονται στο τμήμα 4 του πρωτοκόλλου 2 πρέπει να είναι όσο το δυνατόν ομοιογενείς και να ανταποκρίνονται στις κατευθυντήριες γραμμές για τις συμφωνίες απόσπασης, οι οποίες καθορίζονται στην σχετική προσθήκη (προσθήκη 3).

Εάν το αποσπών μέρος δεν είναι ο εργοδότης του αποσπώμενου προσώπου, τότε το αποσπών μέρος καταβάλλει κάθε δυνατή προσπάθεια ώστε να διασφαλίσει ότι ο εργοδότης του αποσπώμενου προσώπου τηρεί τις διατάξεις του τμήματος 4 του πρωτοκόλλου 2 και των κατευθυντηρίων γραμμών.

4. Χρηματοδότηση

Όσον αφορά το τμήμα 6 του πρωτοκόλλου 2:

1. Κάθε μέρος αναλαμβάνει την κάλυψη των δαπανών του που προκύπτουν από:

α) τη συμμετοχή των μελών του και των εμπειρογνωμόνων του στις εργασίες και τις συνεδριάσεις του Συμβουλίου, της TAC, της MAC και των SWG, καθώς και τις δαπάνες ταξιδίου και διαμονής 7

β) την απόσπαση του οικείου προσωπικού στους τόπους συλλογικής εργασίας 7

γ) την εκτέλεση εργασιών που έχουν ανατεθεί στην οικεία τοπική ομάδα σύμφωνα με το τμήμα 3 του πρωτοκόλλου 2 και

δ) τη διοργάνωση εργαστηρίων στο έδαφός του και τη συμμετοχή στο εργαστήριο προσωπικού της οικείας τοπικής ομάδας, καθώς και τα έξοδα ταξιδίου και διαμονής.

2. Κατά την εφαρμογή του άρθρου 14 της συμφωνίας, το Συμβούλιο θα λάβει υπόψη το γενικό επίπεδο των πόρων που κάθε συμβαλλόμενο μέρος που ενεργεί ως οικοδεσπότης έχει προσφέρει ως ενίσχυση για τον οικείο τόπο συλλογικής εργασίας.

3. Οι λοιπές δαπάνες, τις οποίες το Συμβούλιο κρίνει αναγκαίες για την ικανοποιητική εφαρμογή του πρωτοκόλλου 2, θα καλυφθούν από το συλλογικό ταμείο.

5. Παρακολούθηση του ITER EDA

Η πρόδος των εργασιών σε σχέση με τις γενικές γραμμές που καθορίζονται στο τμήμα 1 της προσθήκης 1 θα αξιολογείται σε ετήσια βάση, σύμφωνα με το άρθρο 16 της συμφωνίας. Συγκεκριμένα, οι τεχνολογικές μέθοδοι, καθώς και η ακρίβεια του υπολογισμού του κόστους κατασκευής του ITER θα ελέγχεται, όπως προβλέπεται στο σημείο 1 στοιχείο στ) του παραρτήματος Α της συμφωνίας, με γνώμονα τα δεδομένα περί των κυρίων στοιχείων της εγκατάστασης. Αυτή η αξιολόγηση μπορεί να οδηγήσει το συμβούλιο του ITER σε αναθεώρηση των γενικών γραμμών ή των τεχνολογικών μεθόδων, εάν αυτό χρειαστεί.

6. Γενικό σχέδιο

Το Συμβούλιο επεκύρωσε την άποψη της TAC-4 που απεφάνθη ότι το γενικό σχέδιο (βλέπε προσθήκη 4) προσφέρει μια στέρεη βάση για τις περαιτέρω εργασίες τεχνολογικού σχεδιασμού, κατόπιν: 1) μικρών περαιτέρω ρυθμίσεων των κυρίων παραμέτρων, ώστε να μην υπάρξουν υπερβάσεις κόστους, 2) τροποποιήσεως των τεχνολογικών μεθόδων σε ορισμένα σημεία και 3) διευρύνσεως των τεχνολογικών δυνατοτήτων, ώστε να επιτευχθεί μεγαλύτερη λειτουργική ευελιξία.

ΠΡΟΣΘΗΚΗ 1

ΛΕΠΤΟΜΕΡΕΙΣ ΤΕΧΝΙΚΟΙ ΣΤΟΧΟΙ ΤΟΥ ITER

1. Γενικοί όροι

Οι λεπτομερείς τεχνικοί στόχοι και οι τεχνικές προσεγγίσεις του Iter, καθώς και οι σχετικές ανοχές, πρέπει να είναι συμβατοί με τον στόχο της διατήρησης του κόστους της εγκατάστασης σε όρια ανταποκρινόμενα σε αυτά που αναφέρονται στην τελική έκθεση του Iter σχετικά με την εκπόνηση της μελέτης συλλογικής σύλληψης καθώς και στη διατήρηση της σπουδαιότητάς του στο πλαίσιο του ευρύτερου προγράμματος σύντηξης.

Το Iter πρέπει να σχεδιασθεί κατά τρόπον ώστε να λειτουργεί με ασφάλεια και να συντελεί στην επίδειξη της ασφάλειας και την περιβαλλοντικής αξίας της παραγωγής ενέργειας με τη βοήθεια της σύντηξης.

2. Επιδόσεις και δοκιμές

- Επιδόσεις πλάσματος

Το Iter πρέπει να έχει ικανότητα συγκράτησης που να επιτρέπει την ελεγχόμενη ανάφλεξη. Οι εκτιμήσεις της ικανότητας συγκράτησης του Iter πρέπει να βασίζονται, όπως στη φάση της μελέτης γενικής σύλληψης, σε καθιερωμένους ευνοϊκούς τρόπους λειτουργίας.

Το Iter πρέπει:

- να επιτρέπει την ελεγχόμενη ανάφλεξη και την παρατεταμένη καύση επί χρονικό διάστημα που να επαρκεί τόσο για την επίτευξη στάσιμων συνθηκών σε όλες τις χρονικές κλίμακες που χαρακτηρίζουν τις διεργασίες εντός του πλάσματος και τις αλληλεπιδράσεις του με τα τοιχώματα όσο και για την επίτευξη στάσιμων συνθηκών για την πυρηνική δοκιμή των δομικών μερών του μανδύα. Αυτό είναι δυνατό να επιτευχθεί με παλμούς με πεπλατυσμένη κορυφή της τάξεως των 1 000s. Για τη δοκιμή ειδικών τύπων μανδύα, η επιθυμητή διάρκεια των παλμών είναι περίπου 2 000s,

- να στοχεύει στην επίδειξη της δυνατότητας λειτουργίας σε στάσιμες συνθήκες χρησιμοποιώντας διέγερση μη επαγωγικών ρευμάτων σε πλάσμα αντιδραστήρα.

- Μηχανικές επιδόσεις και δοκιμές

Το Iter πρέπει:

- να αποδείξει ότι υπάρχουν οι απαραίτητες τεχνολογίες για τον αντιδραστήρα σύντηξης (όπως οι υπεραγώγιμοι μαγνήτες και η τηλεσυντήρηση),

- να επιτρέπει τη δοκιμή δομικών μερών του αντιδραστήρα (όπως είναι τα συστήματα για την αναπαραγωγή ισχύος και σωματιδίων από το πλάσμα),

- να επιτρέπει τη δοκιμή σχεδιαστικών λύσεων για ένα μανδύα επώασης τριτίου κατάλληλου για αντιδραστήρα. Οι δοκιμές που προβλέπονται να γίνουν σε ενότητες περιλαμβάνουν την επίδειξη επωαστικής ικανότητας, η οποία θα καταστήσει τον αντιδραστήρα αυτάρκη σε τρίτιο, την απαγωγή υψηλής θερμότητας και την παραγωγή ηλεκτρισμού.

3. Απαιτήσεις σχεδιασμού

Η επιλογή των παραμέτρων για τη βασική συσκευή θα πρέπει να είναι εντός των ορίων που επιτρέπουν με βεβαιότητα την επίτευξη των απαιτούμενων τεχνολογικών επιδόσεων πλάσματος. Ο σχεδιασμός θα πρέπει να είναι επαρκώς ευέλικτος ώστε να επιτρέπει την ενσωμάτωση στοιχείων προηγμένης τεχνολογίας και νέων λειτουργιών, καθώς επίσης και την πιστοποίηση των επιδόσεων πλάσματος κατά τη λειτουργία. Ο σχεδιασμός πρέπει να επαληθευθεί από την επιστημονική και τεχνολογική βάση δεδομένων που θα υπάρχει μετά το πέρας της φάσης ΔΚΜ.

Πρέπει να υπάρχει η δυνατότητα παραγωγής, υπό συνθήκες ανάφλεξης, ενός επαγωγικού παλμού με πεπλατυσμένη κορυφή περίπου 1 000s. Με γνώμονα τον τελικό στόχο της λειτουργίας υπό στάσιμες συνθήκες, το Iter πρέπει να σχεδιασθεί ώστε να επιτρέπει την μη επαγωγική παραγωγή ρεύματος. Το απαιτούμενο σύστημα θερμότητας για την ανάφλεξη κατά την πρώτη φάση της λειτουργίας πρέπει να έχει τη δυνατότητα παραγωγής ρεύματος.

Για τη διεξαγωγή πυρηνικών δοκιμών υπό συνθήκες υψηλής ροής θερμότητας, όπως αυτές που επικρατούν σε έναν αντιδραστήρα σύντηξης:

- η μέση φόρτιση νετρονίων στα τοιχώματα πρέπει να είναι περίπου 1 MW/m2,

- η διάταξη πρέπει να έχει σχεδιασθεί ώστε να έχει ικανότητα τουλάχιστον 1 MWa/m2 ώστε να είναι δυνατή η διεξαγωγή μακροχρόνιων ολοκληρωμένων δοκιμών και δοκιμών υλικών.

Είναι επιθυμητό η διεξαγωγή των δοκιμών να γίνεται σε υψηλές ροές και υψηλές πυκνότητες ροής. Εντός των κατασκευαστικών ανοχών, οι μελέτες του Iter πρέπει να εξετάσουν τα ζητήματα και τις δυνατότητες εκμετάλλευσης ενός ευρύτερου φάσματος καταστάσεων λειτουργίας. Ο σχεδιασμός των σταθερών δομικών μερών της διάταξης δεν πρέπει να εμποδίζει την επίτευξη πυκνότητας ροής 3 MWa/m2. Για τη δεύτερη φάση της λειτουργίας, ο σχεδιασμός πρέπει να περιλαμβάνει την ικανότητα να αντικατασταθεί η θωράκιση από μανδύα επωάσιμου υλικού.

4. Λειτουργικές απαιτήσεις

Η λειτουργία του Iter πρέπει να υποδιαιρεθεί σε δύο φάσεις:

- Η πρώτη φάση, αναμένεται να διαρκέσει μία δεκαετία, και να περιλάβει αρκετές χιλιάδες ώρες πλήρους λειτουργίας με DT. Η φάση αυτή αφορά τα θέματα της ελεγχόμενης ανάφλεξης, της παρατεταμένης καύσης, της λειτουργίας υπό στάσιμες συνθήκες και τη δοκιμή δομικών μερών του μανδύα. Υποτίθεται ότι στη φάση αυτή θα υπάρχει επαρκής τροφοδοσία σε τρίτιο από εξωτερικές πηγές.

- Τα πειράματα ελεγχόμενης ανάφλεξης θα αφορούν τη συγκράτηση, τη σταθερότητα και τον έλεγχο των ακαθαρσιών σε πλάσμα θερμαινόμενο με τη βοήθεια σωματιδίων άλφα. Τα πειράματα παρατεταμένης καύσης θα αφορούν επιπλέον τον έλεγχο της παραγωγής ισχύος από τη σύντηξη και τη γεωμετρία του πλάσματος καθώς και την απαγωγή «τέφρας» ηλίου,

- σκοπός των πειραμάτων παραγωγής ρεύματος στη φάση αυτή θα είναι η επίδειξη λειτουργίας σε στάσιμες συνθήκες σε πλάσματα όπου η θερμική ισχύς των σωματιδίων άλφα είναι τουλάχιστον συγκρίσιμη με την ισχύ που διοχετεύεται από εξωτερικές πηγές. Στα θερμαντικά συστήματα που λειτουργούν με την παραγωγή ρεύματος, τα μη επαγωγικά ρεύματα πρέπει να χρησιμοποιούνται για τον έλεγχο της γεωμετρίας και της καύσης του πλάσματος, τη βελτίωση της συγκράτησης και τον προσδιορισμό των συνθηκών και της απαιτούμενης ισχύος για τη λειτουργία υπό τις προαναφερόμενες στάσιμες συνθήκες. Ανάλογα με τα αποτελέσματα αυτών των πειραμάτων ενδέχεται να χρειασθεί η εγκατάσταση πρόσθετης δυναμικότητας παραγωγής ρεύματος,

- οι λειτουργικές δοκιμές των στοιχείων του μανδύα στη φάση αυτή πρέπει να συνίσταται σε μερικές χιλιάδες ώρες συνολικής καύσης που θα διεξαχθούν παράλληλα με το πρόγραμμα φυσικής και περιλαμβάνουν συνεχείς εκστρατείες δοκιμών 3-6 ημερών με φόρτιση των τοιχωμάτων πυκνότητας ηλεκτρονίων περίπου 1 MW/m2.

- Η δεύτερη φάση, φάση βελτιωμένων επιδόσεων, αναμένεται να διαρκέσει επίσης μία δεκαετία, με έμφαση τη βελτίωση του συνόλου των επιδόσεων και τη διεξαγωγή ενός προγράμματος δοκιμών δομικών μερών και υλικών σε υψηλές πυκνότητες ροής. Στη φάση αυτή προβλέπεται να δοκιμασθούν η υψηλή διαθεσιμότητα και προηγμένες διεργασίες χειρισμού του πλάσματος και ενδεχομένως θα γίνει επίδειξη δομικών μερών του μανδύα κατάλληλων για αντιδραστήρα. Κατά τη φάση αυτή προβλέπεται επίσης η διεξαγωγή συνεχών δοκιμών διάρκειας 1-2 εβδομάδων και η επίτευξη πυκνότητας ροής τουλάχιστον 1 MWa/m2.

Η απόφαση να συμπεριληφθεί η επώαση σε αυτή τη φάση θα αποφασισθεί σε συσχετισμό με τη διαθεσιμότητα του τριτίου από εξωτερικές πηγές, τα αποτελέσματα των δοκιμών του μανδύα επωάσεως και την πείρα σχετικά με τις επιδόσεις του πλάσματος και της συσκευής.

Η φάση βελτιωμένων επιδόσεων θα βασίζεται στην αναθεώρηση των αποτελεσμάτων της φάσης βασικών επιδόσεων και την αξιολόγηση της σχετικής αξίας των προτεινόμενων στοιχείων του προγράμματος.

ΠΡΟΣΘΗΚΗ 2

Κατευθυντήριες γραμμές για την ανάθεση και εκτέλεση εργασιών

Α. Έγκριση και αναθεώρηση συμφωνιών εργασιών

1. Κάθε συμφωνία ανάθεσης εργασιών αξίας άνω των 300 IUA συνάπτεται μόνο μετά την έγκριση της εργασίας με την τεχνική της περιγραφή και την ανάθεσή της σε ένα συμβαλλόμενο μέρος από το συμβούλιο του ITER.

2. Οι συμφωνίες ανάθεσης αξίας ίσης ή κατώτερης από 300 IUA, συνάπτονται απευθείας ανάμεσα στο διευθυντή και το σχετικό αρχηγό τοπικής ομάδας. Ο διευθυντής ενημερώνει αμέσως τους άλλους τρεις αρχηγούς τοπικών ομάδων σχετικά με αυτές τις συμφωνίες ανάθεσης εργασιών.

3. Η συνολική αξία των συμφωνιών ανάθεσης αξίας ή κατώτερης από 300 IUA, οι οποίες συνάπτονται κατά τη χρονική περίοδο μεταξύ δύο συνεδριάσεων των MAC, σύμφωνα με τη διαδικασία που καθορίζεται στην παράγραφο 2, δεν πρέπει να υπερβαίνει τις 3 000 IUA.

4. Οι αναθεωρήσεις των συμβάσεων ανάθεσης για την ενσωμάτωση μικρών τεχνικών αλλαγών στο πλαίσιο των εργασιών που έχουν ήδη ανατεθεί από το συμβούλιο, επέρχονται ύστερα από συμφωνία του διευθυντή και του αρμόδιου αρχηγού τοπικής ομάδας. Αλλαγές στο εύρος των εργασιών ως ένα όριο +/ P 300 IUA ή 20 % ανά εργασία ανάλογα με ποια τιμή είναι η μικρότερη, πραγματοποιούνται ύστερα από συμφωνία μεταξύ του διευθυντή και του αρχηγού της τοπικής ομάδας. Οι εργασίες των οποίων τα αποτελέσματα δεν απαιτούνται πλέον τερματίζονται με αμοιβαία συναίνεση του διευθυντή και του αρχηγού της αφορούμενης τοπικής ομάδας. Οι πιστώσεις ITER για τις εργασίες αυτές πρέπει να αναθεωρούνται καταλλήλως. Όλες οι αναθεωρήσεις εκτός από: 1) τις μικρές τεχνικές αλλαγές, 2) τις αλλαγές του εύρους των εργασιών αξίας ίσης ή κατώτερης από 300 IUA και 3) διακοπές, τερματισμό των εργασιών, όπως ορίζεται παραπάνω, πρέπει να εγκρίνονται από το συμβούλιο με διαδικασίες που καθορίζονται στις νέες συμφωνίες ανάθεσης. Στις περιπτώσεις αυτές ο διευθυντής προβαίνει στις κατάλληλες αναπροσαρμογές των πιστώσεων ITER.

5. Όλες οι αναθεωρήσεις των συμφωνιών ανάθεσης που δεν απαιτούν έγκριση από το συμβούλιο πρέπει να κοινοποιούνται στο συμβούλιο.

Β. Εντοπισμός ορισμός και κοστολόγηση των εργασιών

Κατά τον εντοπισμό και τον ορισμό των εργασιών εφαρμόζονται οι ακόλουθες κατευθυντήριες γραμμές:

1. Ο διευθυντής, σε στενή συνεργασία με τους αρχηγούς των τοπικών ομάδων για τον εντοπισμό των εργασιών, καθορίζει επίσης τις πιστώσεις ITER τις οποίες θα λάβουν τα μέρη που αναλαμβάνουν εργασίες. Η συνεργασία αυτή πρέπει, στο μέτρο του δυνατού, να οδηγήσει σε κοινή άποψη σχετικά με τις αποτελεσματικότερες από τις δυνατές προσεγγίσεις για τον εντοπισμό, τον ορισμό και την κοστολόγηση των εργασιών.

2. Πριν αποσταλεί ο κατάλογος με τις εργασίες στους αρχηγούς των ομάδων για να εκφράσουν επίσημα τη γνώμη τους, ο διευθυντής ενημερώνει τους αρχηγούς των τοπικών ομάδων για τον κατάλογο των εργασιών, καθώς και για τις πιστώσεις που θα χορηγηθούν σε κάθε μέρος για τις εργασίες που θα αναλάβει. Κάθε μέρος που ενδιαφέρεται να αναλάβει μια εργασία πρέπει να ενημερώνει συντόμως το διευθυντή, ώστε εάν περισσότερα από ένα μέρη εκφράζουν τέτοιου είδους ενδιαφέρον, ο διευθυντής σε στενή συνεργασία με τους αρχηγούς των τοπικών ομάδων, να αποφασίσει για τον τρόπο με τον οποίο θα ικανοποιηθούν οι επιθυμίες αυτές (κατάτμηση μιας εργασίας σε μικρότερες, παράλληλη εκτέλεση, συλλογική εκτέλεση).

3. Εντός δύο μηνών μετά την παραλαβή εκ μέρους του διευθυντή του καταλόγου και των τεχνικών περιγραφών των εργασιών, κάθε μέρος δηλώνει επίσημα τις εργασίες για τις οποίες ενδιαφέρεται και παρέχει τις ακόλουθες πληροφορίες:

α) περιγραφή της ικανότητάς του να τηρήσει τις προδιαγραφές και τα χρονοδιαγράμματα, καθώς και κατά πόσο διαθέτει τους αναγκαίους πόρους, μέσα και τεχνογνωσία 7

β) αναφορά σχετικά με τον τόπο στον οποίο θα γίνει η εργασία 7 ωστόσο, όταν δεν είναι δυνατόν να δοθεί αυτή η πληροφορία λόγω της σταδιακής διαδικασίας που απαιτείται για τις αναθέσεις στην περίπτωση ενός μέρους, το μέρος αυτό αναφέρει στο διευθυντή το είδος των φορέων που είναι πιθανόν να συμμετάσχουν την εκτέλεση των εργασιών. Αμέσως μετά την επιλογή των φορέων αυτών το μέρος ενημερώνει σχετικά το διευθυντή.

γ) εκτίμηση του τεχνικού κινδύνου και, σε περίπτωση υψηλού τεχνικού κινδύνου, προτάσεις για παράλληλες προσπάθειες.

4. Με βάση τις παραπάνω πληροφορίες και τις κατευθυντήριες αρχές που καθορίζονται στο παράρτημα Β σημείο 1 μέρος Γ στη συμφωνία και τις παρούσες κατευθυντήριες γραμμές, ο διευθυντής προτείνει στο πρόγραμμα εργασιών το οποίο υποβάλλεται περιοδικά από το διευθυντή στο συμβούλιο σύμφωνα με το άρθρο 11 της συμφωνίας, την ανανέωση εργασιών σε καθεμία από τις τοπικές ομάδες.

5. Κατά τη σύναψη των συμφωνιών ανάθεσης, ο διευθυντής μερινά ώστε οι πιστώσεις ITER να καλύπτουν τις εργασίες τις οποίες το εκάστοτε μέρος έχει αναλάβει μετά την υπογραφή της συμφωνίας ITER/EDA και του πρωτοκόλλου 1, οι οποίες αποτελούν το αντικείμενο της συμφωνίας ανάθεσης.

6. Σε κάθε ενότητα εργασιών (task system area) οι εργασίες κατατέμονται ισόρροπα μεταξύ των μερών. Για να διαπιστωθεί αυτή η ισόρροπη κατανομή, πρέπει να λαμβάνονται υπόψη τα ποιοτικά χαρακτηριστικά των ανατιθέμενων εργασιών, όπως π.χ. οι εγκαταστάσεις δομικών ή το τεχνολογικό επίπεδο.

7. Όταν κανένα μέρος δεν εκφράζει ενδιαφέρον να αναλάβει μια συγκεκριμένη εργασία, ο διευθυντής σε στενή συνεργασία με τους αρχηγούς των τοπικών ομάδων, καταβάλλει προσπάθεια να κινήσει το ενδιαφέρον τουλάχιστον ενός από τα μέρη. Εάν ο διευθυντής δεν κατορθώσει να κινήσει το ενδιαφέρον ενός από τα μέρη, παραπέμπτει το θέμα στο συμβούλιο του ITER, σύμφωνα με το άρθρο 21 παράγραφος 1.

8. Ορισμένες μεμονωμένες εργασίες οι οποίες παρουσιάζουν υψηλούς τεχνικούς κινδύνους ή έχουν υψηλό συντελεστή αβεβαιότητας είναι δυνατόν να εκτελεστούν παράλληλα από περισσότερα μέρη. Στην περίπτωση αυτή υπάρχει η δυνατότητα οι εργασίες αυτές να εκτελεσθούν σταδιακά.

9. Ο διευθυντής του ITER, σε στενή συνεργασία με τους αρχηγούς των τοπικών ομάδων μεριμνά ώστε η κατανομή του έργου σε επιμέρους εργασίες καλυπτόμενες από συμφωνίες ανάθεσης δεν υπερβαίνει το μέτρο που είναι αναγκαίο για την αποτελεσματική του εκτέλεση και λαμβάνει υπόψη του την ανάγκη να εξασφαλιστεί η κατά το δυνατόν ισόρροπη κατανομή του έργου μεταξύ των μερών. Κάθε συμφωνία ανάθεσης πρέπει να περιγράφει ένα λογικό, συνεκτικό και αυτοτελές πεδίο εργασίας με σαφώς καθορισμένες διασυνδέσεις.

10. Η κατανομή των μελετητικών εργασιών μεταξύ του JCT και των τοπικών ομάδων πρέπει γενικά να τηρεί την αρχή σύμφωνα με την οποία το JCT αναλαμβάνει μόνον εργασίες των οποίων η εκτέλεση εξασφαλίζεται καλύτερα από μια κεντρική ομάδα. Το σύνολο των πιστώσεων ITER για μελετητικές εργασίες που χορηγούνται στις τοπικές ομάδες συμφωνήθηκε να ισοδυναμεί με 500 ανθρωποέτη ειδικευμένης εργασίας.

Γ. Κριτήρια επιλογής

1. Οι δηλώσεις ενδιαφέροντος για την εκτέλεση μιας εργασίας πρέπει να λαμβάνονται υπόψη κατά την επιλογή μόνο εφόσον τεκμηριώνουν ότι διαθέτουν την ικανότητα ότι θα τηρηθούν οι προδιαγραφές και τα χρονοδιαγράμματα καθώς και ότι διατίθενται οι αναγκαίες εγκαταστάσεις και τεχνογνωσία.

Πριν απορριφθεί οποιαδήποτε δήλωση ενδιαφέροντος για τον λόγο ότι δεν πληροί τις τεχνικές απαιτήσεις, ο διευθυντής του ITER ενημερώνει τον αρμόδιο αρχηγό της τοπικής ομάδας, ο οποίος θα έχει την δυνατότητα να αναθεωρήσει, εντός μιας σύντομης προθεσμίας, την πρόταση του συμβαλλόμενου μέρους.

2. Η επιλογή μεταξύ των δηλώσεων ενδιαφέροντος οι οποίες πληρούν αυτές τις τεχνικές απαιτήσεις θα πρέπει να βασίζονται κυρίως:

α) στην τεχνική εμπειρία και την ικανότητα των φορέων που προτείνεται να εκτελέσουν τις εργασίες 7

β) στους τεχνικούς κινδύνους που συνεπάγεται η προτεινόμενη προσέγγιση και

γ) στην αποδεδειγμένη κατανόηση των τεχνικών και διαχειριστικών απαιτήσεων.

Άλλοι παράγοντες όπως είναι η ανάγκη να διατηρηθεί μια κατά το δυνατόν ισόρροπη κατανομή των εργασιών στο πλαίσιο μιας ενότητας εργασιών, οι προτεραιότητες που δίνουν τα μέρη στην εκτέλεση των εργασιών ή η ποιότητα της προσέγγισης που προτείνεται πρέπει να λαμβάνονται δεόντως υπόψη.

Δ. Ο ρόλος της MAC

Η MAC συνεδριάζει τόσο συχνά όσο είναι αναγκαίο ώστε να εξασφαλιστεί ότι οι προτάσεις του διευθυντή διεκπεραιώνονται ταχέως στο διάστημα που μεσολαβεί μεταξύ των συνεδριάσεων του Συμβουλίου. Επιβάλλεται η χρήση ηλεκτρονικών και άλλων μέσων επικοινωνίας ώστε να εξασφαλιστεί η ταχεία έγκριση από το Συμβούλιο των ομόφωνων συστάσεων της MAC. Οι λοιπές περιπτώσεις απαιτούν την έγκριση του Συμβουλίου σύμφωνα με τις κανονικές διαδικασίες που προβλέπει ο εσωτερικός κανονισμός του Συμβουλίου.

Ε. Ανεπαρκείς επιδοτήσεις ενός μέλους όσον αφορά τις μελετητικές εργασίες και τις εργασίες Ε& Α.

1. Ως ανεπαρκείς επιδοτήσεις ενός μέρους όσον αφορά μια εργασία που του έχει ανατεθεί νοείται η ανικανότητα της τοπικής ομάδας να σημειώσει την απαιτούμενη πρόοδο για την περάτωση της εργασίας, όπως ορίζεται στη συμφωνία ανάθεσης ή η ανικανότητα της τοπικής ομάδας να τηρήσει τις προδιαγραφές ποιότητας για τη μελέτη και την εκτέλεση της εργασίας.

Κάθε συμφωνία πρέπει να περιέχει ένα τυποποιημένο άρθρο που να περιγράφει τις γενικές αρχές που αφορούν τις ανεπαρκείς επιδόσεις.

2. Όταν ένας αρχηγός τοπικής ομάδας διαπιστώνει πιθανή ανεπάρκεια επιδοτήσεων όσον αφορά μια εργασία που έχει ανατεθεί στο οικείο μέρος, ενημερώνει αμέσως το διευθυντή.

3. Εάν ο διευθυντής θεωρεί ότι υπάρχει πιθανότητα ανεπαρκών επιδόσεων όσον αφορά μία εργασία, προβαίνει σε σχετική κοινοποίηση (motice of inadequate performance) στον αρμόδιο αρχηγό της τοπικής ομάδας προσδιορίζοντας:

- τους λόγους για τους οποίους ο διευθυντής θεωρεί ότι οι επιδοτήσεις όσον αφορά την εργασία ενδέχεται να είναι ανεπαρκείς και

- μιαν εύλογη περίοδο, εντός της οποίας η αρμόδια τοπική ομάδα οφείλει να αποδείξει και να πείσει το διευθυντή ότι είναι σε θέση να επιτύχει επαρκείς επιδόσεις.

Για τις εργασίες για τις οποίες έχουν διατεθεί πιστώσεις 300 IUA και κάτω, ο διευθυντής δύναται, μετά την παρέλαση αυτής της προθεσμίας, να αναθέσει απευθείας την εργασία σε άλλο μέρος.

4. Για τις εργασίες για τις οποίες έχουν διατεθεί πιστώσεις άνω των 300 IUA, πρέπει να αποστέλλεται αντίγραφο της κοινοποίησης σχετικά με την ανεπάρκεια των επιδοτήσεων στο Συμβούλιο προκειμένου αυτό να ενημερωθεί.

Στην περίπτωση που μετά την παρέλευση της προθεσμίας δεν είναι δυνατόν να αποδειχθεί, ότι είναι δυνατή η επιφύλαξη επαρκών επιδοτήσεων, ο διευθυντής υποβάλλει πρόταση στο Συμβούλιο σχετικά με τις μελλοντικές ρυθμίσεις όσον αφορά την εργασία.

5. Στην περίπτωση που ο διευθυντής, σύμφωνα με τη διαδικασία που περιγράφεται στο σημείο 4, προτείνει την εκ νέου ανάθεση τμήματος ή του συνόλου μιας εργασίας σε άλλο μέρος, οφείλει, στην πρότασή του προς το συμβούλιο, να προσδιορίσει τα ακόλουθα:

- το τμήμα της εργασίας που πρόκειται να ανατεθεί εκ νέου και τη σχέση του με την αρχική εργασία,

- το μέρος στο οποίο ανατίθεται τμήμα της εργασίας,

- τον αριθμό των πιστώσεων ITER που αναδιατίθενται,

- τις πληροφορίες και το υλικό και τον εξοπλισμό που πρέπει να διατεθούν από το μέρος που είχε τις ανεπαρκείς επιδοτήσεις για το τμήμα της εργασίας που πρέπει να περατωθεί 7 οι επαγγελματικές εμπιστευτικές πληροφορίες οι οποίες έχουν ήδη δοθεί από το JCT με την υποχρέωση να τηρηθεί το απόρρητο παρέχονται στο μέρος που αναλαμβάνει το έργο 7 οι επαγγελματικές εμπιστευτικές πληροφορίες οι οποίες δεν έχουν δοθεί στο JCT δεν απαιτείται να μεταβιβαστούν στο μέρος που αναλαμβάνει την εργασία.

6. Στην περίπτωση που μια εργασία έχει ανατεθεί εκ νέου ή καταργηθεί εξ ολοκλήρου ή εν μέρει λόγω ανεπαρκών επιδόσεων, ο διευθυντής καταβάλλει κάθε προσπάθεια να αναθέσει τις υπόλοιπες εργασίες κατά τρόπον ώστε να τηρείται η αρχή της κατά το δυνατόν ισόρροπης κατανομής των εργασιών, όπως ορίζεται στο παράρτημα Β, χωρίς όμως να αφαιρεί μια εργασία από ένα μέρος το οποίο την εκτελεί ικανοποιητικά.

ΣΤ. Επαναχρησιμοποίηση των εγκαταστάσεων και άλλων στοιχείων του ενεργητικού τα οποία έχουν δημιουργηθεί στο πλαίσιο μιας συμφωνίας ανάθεσης που έχει περατωθεί.

Στην πρόσκλησή του προς τα μέρη για την εκδήλωση ενδιαφέροντος για μια εργασία, ο διευθυντής θα πρέπει να περιλαμβάνει κατά περίπτωση, ένα σημείο που να αφορά την επαναχρησιμοποίηση των εγκαταστάσεων και άλλων στοιχείων του ενεργητικού που έχουν δημιουργηθεί στο πλαίσιο της περάτωσης μίας συμφωνίας ανάθεσης εντός της περιόδου ΕΚΜ. Κάθε σχετικό άρθρο της συμφωνίας ανάθεσης αποτελεί αντικείμενο διαπραγματεύσεων μεταξύ του διευθυντή και του αρχηγού της αρμόδιας τοπικής ομάδας.

Ορισμοί

Οι έννοιες που έχουν χρησιμοποιηθεί στις κατευθυντήριες γραμμές για την υλοποίηση των ανατεθημένων εργασιών ορίζονται ως εξής:

Εργασία: η εργασία πρέπει να εκτελεστεί από την συλλογική κεντρική ομάδα (JCT) ή μία τοπική ομάδα. Μια εργασία η οποία ανατίθεται σε τοπική ομάδα διέπεται από μια συμφωνία ανάθεσης εργασιών (είναι δυνατόν να συναφθούν εκατοντάδες τέτοιου είδους συμφωνιών). Σε μια εργασία που έχει ανατεθεί σε μια τοπική ομάδα είναι δυνατόν να συμμετέχουν και άλλες τοπικές ομάδες.

Ενότητα εργασιών: μια ενότητα εργασιών που αφορούν ένα λειτουργικό σύστημα του Iter (τέτοιου είδους ενότητες είναι δυνατόν να υπάρξουν δεκάδες).

Ανάθεση εργασιών: η διαδικασία με την οποία οι εργασίες ανατίθεται σε κάθε τοπική ομάδα και στην JCT.

Συμφωνία ανάθεσης εργασιών: η γραπτή συμφωνία που περιέχει την τεχνική περιγραφή της εργασίας, τα αποτελέσματα της διαδικασίας ανάθεσης και τους όρους για την εκτέλεσή της.

Τμηματική ανάθεση: η τμηματική ανάθεση των επιμέρους εργασιών μιας εργασίας της οποίας η τεχνική πολυπλοκότητα ή οι κίνδυνοι απαιτούν μια τέτοιου είδους προσέγγιση. Η προμελέτη, η κατασκευαστική μελέτη, η διεξαγωγή και η δοκιμή (ή οι άλλες φάσεις) είναι δυνατόν να ανατεθούν διαδοχικά σε ένα και το αυτό μέρος ή σε περισσότερα μέρη ή σε ένα σύνολο μερών των οποίων ο αριθμός σταδιακά μειώνεται όσο προχωρούν οι εργασίες.

Μελετητικές εργασίες: οι εργασίες που απαιτούνται για τη μελέτη (τεχνολογική και φυσική), οι οποίες προβλέπεται να ανατεθούν στην JCT όσο και στις τοπικές ομάδες και των οποίων ο προϋπολογισμός έχει περιληφθεί στην εκτίμηση των 250 εκατομμυρίων δολαρίων ΗΠΑ σε τιμές Ιανουαρίου 1989 για μελετητικές εργασίες στην κεντρική έκθεση για την μελέτη γενικής σύλληψης του ITER.

Τεχνολογικές εργασίες Ε& Α: βοηθητικές εργασίες για τις μελετητικές εργασίες, οι οποίες περιλαμβάνουν βασική τεχνολογική Ε& Α και ειδική τεχνολογική Ε& Α όπως ορίζονται στην προαναφερθείσα τελική έκθεση και των οποίων το συνολικό κόστος εκτιμάται σε περίπου 750 εκατομμύρια δολάρια ΗΠΑ σε τιμές Ιανουαρίου 1989 (400 και 350 εκατομμύρια αντιστοίχως) στην έκθεση αυτή.

Πρόγραμμα εργασιών: βλέπε άρθρο 11. Το πρόγραμμα εργασιών αναθεωρείται συστηματικά καθόλη τη διάρκεια της φάσης ΔΚΜ.

Πιστώσεις ITER: η αξία σε λογιστικές μονάδες ITER (IUA) (που ισοδυναμούν με 1 000 δολάρια ΗΠΑ σε τιμές Ιανουαρίου 1989), οι οποίες χορηγούνται σε μια μελετητική εργασία ή μια τεχνολογική εργασία Ε& Α από το διευθυντή του ITER τη χρονική στιγμή που η εργασία αποστέλλεται στους αρχηγούς των τοπικών ομάδων για να εκδηλώσουν ενδιαφέρον. Οι μόνες διορθώσεις της τιμής αυτής είναι οι διορθώσεις που σχετίζονται με αλλαγές του εύρους του πεδίου της εργασίας. Το σύνολο όλων αυτών των πιστώσεων πρέπει να ανέρχεται στο ύψος του ποσού που εκτιμάται στην τελική έκθεση σχετικά με τη μελέτη γενικής σύλληψης.

ΠΡΟΣΘΗΚΗ 3

ΚΑΤΕΥΘΥΝΤΗΡΙΕΣ ΓΡΑΜΜΕΣ ΓΙΑ ΣΥΜΦΩΝΙΕΣ ΑΠΟΦΑΣΗΣ

α) Το αποσπώμενο προσωπικό παραμένει σε υπαλληλική σχέση έναντι του εργοδότη του και η σύμβαση απασχόλησης μεταξύ του αποσπώμενου προσωπικού και του εργοδότη του διατηρείται στη διάρκεια της απόφασης. Ο εργοδότης εξακολουθεί να καταβάλλει στο αποσπώμενο προσωπικό τους μισθούς του και τα λοιπά σχετικά έξοδα, όπως κοινωτική ασφάλιση, επιδόματα, αμοιβές και επιστροφή δαπανών, σύμφωνα με τη νομοθεσία και τους κανόνες που ισχύουν για τον εργοδότη 7

β) ο εργοδότης κανονίζει ώστε η ασφάλιση έναντι ατυχήματος και κάθε άλλη ασφάλιση υπέρ του αποσπώμενου ατόμου, η οποία υφίσταται δυνάμει των όρων απασχόλησής του, παραμένει ισχύουσα στη διάρκεια της απόφασης του ατόμου στη συλλογική κεντρική ομάδα. Ο εργοδότης ενημερώνει αμέσως τα υπεύθυνα τμήματά του και τους ασφαλιστές του για την απόφαση. Σε περίπτωση που θα επηρεαστεί υφιστάμενη ασφαλιστική προστασία του αποσπώμενου ατόμου, ο εργοδότης είναι υπεύθυνος για την αποκατάσταση ισοδύναμης ασφαλιστικής προστασίας 7

γ) στη διάρκεια της απόφασης, θα ισχύσουν οι κανονισμοί του εργοδότη που αφορούν την παροχή αδείας προς το άτομο, οι οποίοι και θα ανακοινωθούν στο διευθυντή. Ο χρόνος και η διάρκεια της αδείας στη διάρκεια της απόφασης καθορίζονται με το διευθυντή, ο οποίος και ειδοποιεί τον εργοδότη. Σύμφωνα με το στοιχείο β), οι κανονισμοί του εργοδότη σχετικά με την παροχή αδείας για ασθένεια εξακολουθούν να ισχύουν στη διάρκεια της απόσπασης.

και

δ) ο εργοδότης του αποσπώμενου προσωπικού, όσον αφορά τη σταδιοδρομία του οικείου αποσπώμενου προσωπικού, θα συνεκτιμά δεόντως τις επιδόσεις του υπόψη προσωπικού στη διάρκεια της απόφασής του στη συλλογική κεντρική ομάδα.

ΠΡΟΣΘΗΚΗ 4

ΓΕΝΙΚΟ ΣΧΕΔΙΟ

Το Συμβούλιο έλαβε γνώση της εκθέσεως της τεχνικής συμβουλευτικής επιτροπής (TAC) σχετικά με το γενικό σχέδιο (Outline Design) και, αποδεχόμενο σύσταση της τεχνικής συμβουλευτικής επιτροπής, θεωρεί ότι η έκθεση σχετικά με το γενικό σχέδιο αποτελεί ικανοποιητική βάση που θα επιτρέψει στα μέρη να αποφασίσουν τη σύναψη του πρωτοκόλλου 2, μονονότι αναγνωρίζεται ότι θα πρέπει να προχωρήσει και ο αναλυτικός τεχνικός σχεδιασμός, ώστε να αντιμετωπισθούν τα προβλήματα που έχουν εντοπισθεί από την τεχνική συμβουλευτική επιτροπή.

Συνεπώς, το Συμβούλιο καλεί το διευθυντή να σχολιάσει μία από τις συστάσεις του γενικού σχεδιασμού οι οποίες περιλαμβάνονται στην έκθεση της γενικής συμβουλευτικής επιτροπής.

Ειδικότερα, σύμφωνα με σύσταση της τεχνικής συμβουλευτικής επιτροπής, το Συμβούλιο καλεί το διευθυντή και τη συλλογική κεντρική ομάδα να εκπονήσουν «ανάλυση ευαισθησίας», ώστε να καθορίσουν το βέλτιστο τρόπο για τη μείωση του κόστους, ελαχιστοποιώντας ταυτόχρονα τις επιπτώσεις στις επιδόσεις.

Γενικό σχέδιο του ITER

Ι. Εισαγωγή

Αυτή η έκθεση περιγράφει το γενικό σχέδιο του ITER (διεθνής θερμοπυρηνικός πειραματικός αντιδραστήρας) που προέκυψε από τους αρχικούς 18 μήνες της κατασκευαστικής μελέτης (EDA) του ITER. Ανεπτύχθη ένα συγκροτημένο σχέδιο, το οποίο ανταποκρίνεται, με επαρκή περιθώρια ασφαλείας, στους συμπεφωνημένους προγραμματικούς και λεπτομερείς τεχνικούς στόχους του ITER. Το κατά προσέγγιση κόστος κατασκευής του ITER για τη φάση βασικών επιδόσεων κυμαίνεται εντός των ορίων που αναφέρονται στην τελική αναφορά της μελέτης συλλογικής συλλήψεως (CDA) του ITER.

Το γενικό σχέδιο προσφέρει ένα βάθρο για τις συνεχιζόμενες εργασίες του τεχνικού σχεδιασμού, για την εστίαση της έρευνας και αναπτύξεως σχετικά με τον ITER, καθώς και για άλλες σχετικές δραστηριότητες μέσα στα πλαίσια της συμφωνίας περί της κατασκευής μελέτης (EDA) του ITER.

ΙΙ. Προγραμματικοί και τεχνικοί στόχοι

Ο γενικός προγραμματικός στόχος του ITER, όπως αυτός καθορίζεται από τη συμφωνία περί της κατασκευής μελέτης (EDA), συνίσταται στο να επιδειχθεί το εφικτό της πυρηνικής συντήξεως για ειρηνικούς σκοπούς, από επιστημονικής και τεχνολογικής πλευράς. Ο ITER θα επιτύχει αυτόν το στόχο επιδεικνύοντας την ελεγχόμενη ανάφλεξη και παρατεταμένη καύση πλασμάτων δευτερίου-τριτίου, με απώτερο στόχο την επίτευξη στάσιμων συνθηκών, καθώς και την απαιτούμενη τεχνολογία ενός αντιδραστήρα ενταγμένου σε ένα ολοκληρωμένο σύστημα και τέλος δοκιμάζοντας πλήρως τα κατασκευαστικά μέρη υψηλής θερμικής ροής και τα πυρηνικά κατασκευαστικά μέρη που απαιτούνται για την πρακτική χρήση της θερμοπυρηνικής συντήξεως.

Το συμβούλιο του ITER έχει καθορίσει λεπτομερείς τεχνολογικούς στόχους και έχει υιοθετήσει τις τεχνολογικές διαδικασίες που απαιτούνται για την υλοποίηση των προγραμματικών στόχων του ITER, σύμφωνα με τους όρους του πρωτοκόλλου Ι της συμφωνίας περί της κατασκευής μελέτης (EDA).

Τα κύρια χαρακτηριστικά και οι κύριες παράμετροι του γενικού σχεδίου του ITER έχουν προκύψει από τους συμπεφωνημένους προγραμματικούς και λεπτομερείς τεχνικούς στόχους. Οι τελευταίοι προβλέπουν δύο λειτουργικές φάσεις απαραίτητες για την πραγμάτωση του προγραμματικού στόχου, τη φάση βασικών επιδόσεων και τη φάση βελτιωμένων επιδόσεων. Το γενικό σχέδιο καλύπτει τις βασικές επιδόσεις και προβλέπει τη μελλοντική προσθήκη των απαιτουμένων στοιχείων για την υλοποίηση της φάσεως βελτιωμένων επιδόσεων.

Το μέγεθος, η διάταξη και οι επιδόσεις του πλάσματος έχουν καθοριστεί στο γενικό σχέδιο, ούτως ώστε να υλοποιηθεί ο στόχος της επιδείξεως ελεγχομένης αναφλέξεως, προβλέποντας τη δυνατότητα επαγωγικών παλμών, με διάρκεια της πεπλατυσμένης κορυφής υπό συνθήκες αναφλέξεως περίπου 1 000s. Τα χαρακτηριστικά των κατασκευαστικών μερών εντός των δοχείων του αντιδραστήρα, όπως και το μέγεθος του Tokamak προκύπτουν από αυτόν το στόχο και από τους προγραμματικούς στόχους που έχουν καθοριστεί για τη διεξαγωγή δοκιμών πάνω σε κατασκευαστικά μέρη υψηλής θερμικής ροής και σε πυρηνικά κατασκευαστικά μέρη, υπό συνθήκες κατάλληλες για έναν αντιδραστήρα θερμοπυρηνικής συντήξεως.

Το γενικό σχέδιο προβλέπει περιθώρια ασφαλείας και τεχνολογίας συμβατά με αυτό το μείζον βήμα στην ανάπτυξη της θερμοπυρηνικής συντήξεως.

ΙΙΙ. Κύρια χαρακτηριστικά του γενικού σχεδίου

ΙΙΙ.1. Κύριες παράμετροι

Οι κύριες παράμετροι του γενικού σχεδίου του ITER καταγράφονται στον πίνακα 1:

Πίνακας 1:

>ΘΕΣΗ ΠΗΝΑΚΑ>

Τα κύρια χαρακτηριστικά του γενικού σχεδίου φαίνονται σε διατομή και τρισδιάστατα στα σχήματα 1 και 2.

ΙΙΙ.2. Δεδομένα φυσικής

Μελέτες φυσικής του πυρήνα του πλάσματος, βασιζόμενες σε στατιστική ανάλυση και κλιμάκωση των πειραματικών δεδομένων από τους πρωτοπόρους αντιδραστήρες συντήξεως, έχουν δείξει ότι το γενικό σχέδιο προσφέρει με επαρκή βεβαιότητα τη δυνατότητα παρατεταμένης και ελεγχόμενης αναφλέξεως για ένα φάσμα διαφορετικών συνθηκών και σεναρίων λειτουργίας. Η περιοχή της αναφλέξεως είναι εξασφαλισμένη ως προς τις σημαντικές αβεβαιότητες της φυσικής συγκράτησης πλάσματος, συγκεντρώσεις ακαθαρσιών και αφαίρεση ηλίου. Οι γενικές παράμετροι του μηχανήματος έχουν τεθεί στο κατώτατο επίπεδο που απαιτείται για λογικά περιθώρια ασφαλείας και την πρόληψη του κινδύνου βλαβών από αστάθειες και ανακοπές.

ΙΙΙ.3. Υπεραγώγιμα πηνία και μηχανική δομή

Οι στόχοι του ITER υπαγορεύουν τη χρήση τεχνολογίας υπεραγώγιμων μαγνητών. Ο σχεδιασμός του μαγνητικού συστήματος είναι συνδεδεμένος με αυτόν της μηχανικής δομής, ώστε να ελαχιστοποιηθούν τα φορτία υπό τις προβλεπόμενες συνθήκες λειτουργίας. Το σύστημα περιλαμβάνει 24 πηνία τοροειδούς πεδίου, ένα κεντρικό σωληνοειδές και έξι εξωτερικά πηνία τοροειδούς πεδίου. Τα πηνία τοροειδούς πεδίου στηρίζονται στο κεντρικό σωλονοειδές ώστε να επιτευχθεί μέγιστη δυνατότητα επαγωγής (VS) και εξισορρόπηση των ηλεκτρονικών δυνάμεων. Είναι περιτυλιγμένα κατά στρώματα ούτως ώστε η μηχανική ακαμψία να επιτυγχάνεται με χαλύβδινα ελάσματα μεταξύ κάθε αγώγιμου στρώματος. Το κεντρικό σωληνοειδές είναι επίσης περιτυλιγμένο κατά στρώματα, με ένα αγωγό με παχύ τοίχωμα που παρέχει την απαιτούμενη μηχανική αντοχή. Το σύστημα του πολοειδούς πεδίου είναι αρκετά ευέλικτο ώστε να επιδέχεται μια ποικιλία πλάσματος που μπορεί να είναι ενδιαφέρουσες στη φάση βελτιωμένων επιδόσεων.

ΙΙΙ.4. Δοχείου κενού

Το δοχείο κενού είναι μια κατασκευή με διπλό τοίχωμα που αποτελείται από 24 τοροειδώς συνεχείς τομείς, οι οποίοι είναι συγκολλημένοι μεταξύ των οπών και πληρώνονται με μεταλλικές σφαίρες και ψυκτικό υγρό. Χρησιμεύει επίσης ως μέρος της θωρακίσεως και διάταξη συγκρατήσεως. Θυρίδες προσβάσεως προβλέπονται σε τρία επίπεδα, το ανώτερο (για εγκατάσταση και αντικατάσταση θώρακα και μανδύα), το μέσο (για θέρμανση και διέγερση ρεύματος, δοκιμή μονάδων μανδύα, τηλεχειρισμό και διαγνωστικές ενέργειες) και το κατώτερο (για την λειτουργία του εκτροπέα πεδίου και την άντληση).

ΙΙΙ.5. Πρώτο τοίχωμα και μανδύας θωράκισης

Το πρώτο τοίχωμα αποτελεί μέρος ενός υδρόψυκτου μανδύα θωράκισης χαμηλής θερμοκρασίας (≤ 200° C) όπου χρησιμοποιούνται συμβατικά κατασκευαστικά υλικά. Το κύριο υλικό είναι ο ανοξείδωτος χάλυβας, ενώ ο χαλκός χρησιμοποιείται για τις επιφάνειες υψηλής θερμικής ροής ώστε να εξασφαλίζονται επαρκή περιθώρια ασφαλείας στο φορτίο αναφοράς των τοιχωμάτων κατά τη φάση βασικών επιδόσεων. Ο μανδύας θωράκισης είναι διαιρεμένος σε ξεχωριστά εσωτερικά και εξωτερικά μέρη και είναι τοροειδώς υποδιαιρεμένος ώστε να επιτρέπεται η εγκατάσταση και αντικατάστασή του, διαμέσου των ανωτέρων θυρίδων προσβάσεως. Το πρώτο τοίχωμα έχει κάλυψη από υλικό χαμηλού ατομικού αριθμού (Ζ).

Οι δοκιμαστικές μονάδες μανδύα τοποθετούνται διαμέσου της εξωτερικής θυρίδας προσβάσεως. Λειτουργούν ανεξάρτητα από το μανδύα θωράκισης και μπορούν να αφαιρεθούν επίσης ανεξάρτητα.

Το γενικό σχέδιο προβλέπει τη μελλοντική εγκατάσταση ενός μανδύα επώασης, ο οποίος μπορεί να χρειασθεί προκειμένου να υλοποιηθούν οι στόχοι της φάσεως βελτιωμένων επιδόσεων. Ο θώρακας και ο μανδύας είναι ανεξάρτητα, αυτοφερόμενα τμήματα.

Σχήμα 1

>ΑΝΑΦΟΡΑ ΣΕ ΦΗΛΜ>

ΜΕΤΡΑ

1. Κεντρικό Σωληνοειδές CS

2. Πηνίο πολοειδούς πεδίου PF2

3. Πηνίο τοροειδούς πεδίου

4. Κάλυμμα ανωτέρας θυρίδας προσβάσεως

5. Πηνίο πολοειδούς πεδίου PF3

6. Θώρακας

7. Μηχανικά μέρη

8. Αφαιρούμενος θώρακας προσβάσεως τηλεχειρισμού

9. Αφαιρούμενη μονάδα θώρακος

10. Δοχείο κενού

11. Πηνίο πολοειδούς πεδίου PF4

12. Εκτροπέας

13. Πηνίο πολοειδούς πεδίου PF5

14. Πηνίο πολοειδούς πεδίου PF6

15. Στήριξη μηχανήματος

16. Πηνίο πολοειδούς πεδίου PF7

17. Κύλινδρος στηρίξεως

Σχήμα 2

>ΑΝΑΦΟΡΑ ΣΕ ΦΗΛΜ>

ΙΙΙ.6. Εκτροπέας

Το γενικό σχέδιο προβλέπει έναν εκτροπέα προηγμένης τεχνολογίας όπου η ισχύς θα μεταδίδεται από τις παρυφές του πλάσματος στα τοιχώματα του θαλάμου του εκτροπέα πριν αυτή φθάσει στα ελάσματα του εκτροπέα. Ο εκτροπέας έχει σπονδυλωτή δομή, όπου η κάθε δομική μονάδα διαθέτει μία συστοιχία ψυχομένων πτερυγίων για την αναχαίτιση της ισχύος. Το ψυκτικό που χρησιμοποιείται είναι συμβατό με αυτό του μανδύα θωράκισης.

ΙΙΙ.7. Θέρμανση και διέγερση ρεύματος

Το γενικό σχέδιο προβλέπει περίπου 50 MW πρόσθετης θερμάνσεως. Η αρχή λειτουργίας στηρίζεται σε κύματα ραδιοσυχνοτήτων κυκλοτρονίου ιόντων (ICRF) είναι όμως συμβατή με άλλες μορφές θερμάνσεως όπως ηλεκτρομαγνητικά κύματα κυκλοτρονίου ηλεκτρονίων και δέσμες ουδετέρων σωματιδίων. Στην περίπτωση των ραδιοσυχνοτήτων ICRF προβλέπονται κεραίες με δυνατότητα διεγέρσεως διαδιδομένων κυμάτων (ταχέων κυμάτων) ικανών να προκαλέσουν διέγερση ρεύματος. Η συνολική ισχύς θα μπορεί να αυξηθεί στα 100 MW ή και άνω, χωρίς να απαιτείται η αντικατάσταση της κεραίας.

ΙΙΙ.8. Κρυοστάτης

Ο κρυοστάτης είναι μια χαλύβδινη κατασκευή με διπλό τοίχωμα και υλικό πληρώσεως, η οποία χρησιμεύει και ως τμήμα θωρακίσεως και διάταξη συγκρατήσεως.

ΙΙΙ.9. Ασφάλεια και περιβάλλον

Η πειραματική διάταξη του ITER θα είναι η πρώτη που θα συνδυάζει τα κυριότερα στοιχεία ενός θερμοπυρηνικού αντιδραστήρα συντήξεως. Ο ITER έχει σχεδιασθεί ώστε να λειτουργεί ασφαλώς και να επιδεικνύει την ασφάλεια και το περιβαλλοντολογικό δυναμικό της συντήξεως. Συγκεκριμένα χαρακτηριστικά του γενικού σχεδίου είναι:

- ταχεία ανακύκλωση καυσίμου ώστε να ελαχιστοποιηθεί το ποσό τριτίου,

- σειρά φραγμών συγκρατήσεως για τα ραδιενεργά υλικά συμπεριλαμβανομένων του μανδύα θωράκισης, του δοχείου κενού και του κρυοστάτη,

- τήρηση των τεχνολογικών και φυσικών ορίων.

Η μέχρι τώρα ανάλυση δείχνει ότι το γενικό σχέδιο είναι συμβατό με τα προβλεπόμενα όρια των κανονισμών περί της εκθέσεως του κοινού, τόσο κάτω από κανονικές συνθήκες, όσο και σε περίπτωση ατυχήματος.

IV. Κατά προσέγγιση κόστος κατασκευής

Με γνώμονα τις μέχρι τώρα εργασίες, το κόστος κατασκευής του ITER σύμφωνα με το γενικό σχέδιο εκτιμάται κατά προσέγγιση στα 5,6 δισεκατομμύρια δολάρια ΗΠΑ (τιμές Ιανουαρίου 1989). Μία προκαταρκτική ανάλυση των εξόδων κατά κύρια μέρη παρουσιάζεται στον πίνακα 2.

Πίνακας 2:

>ΘΕΣΗ ΠΗΝΑΚΑ>

Η εκτίμηση του κόστους στηρίζεται στα συγκεκριμένα χαρακτηριστικά του σχεδίου που ικανοποιεί τους τεχνολογικούς στόχους για τη φάση βασικών επιδόσεων αποδόσεως μόνο και δεν καλύπτει την ομάδα του ITER. Οι εκτιμήσεις είναι κατά προσέγγιση σε αυτό το προκαταρκτικό στάδιο του προγράμματος και θα ενημερώνονται όσο προχωρούν οι εργασίες της κατασκευαστικής μελέτης (EDA). Το βέβαιο κόστος θα μπορέσει να καθορισθεί μόνον όταν ολοκληρωθεί το λεπτομερές σχέδιο, μαζί με τις εκτιμήσεις του κόστους κατασκευής.