Ψήφισμα [1]

σχετικά με την προστασία των αμάχων κατά τη διάρκεια ειρηνευτικών επιχειρήσεων του ΟΗΕ και των περιφερειακών οργανισμών

Η Κοινοβουλευτική Συνέλευση Ίσης Εκπροσώπησης ΑΚΕ-ΕΕ,

- που συνήλθε στο Πορτ Μόρεσμπι (Παπούα-Νέα Γουινέα) από τις 25 έως τις 28 Νοεμβρίου 2008,

- έχοντας υπόψη το άρθρο 17 παράγραφος 1 του Κανονισμού της,

- έχοντας υπόψη τις συμβάσεις της Γενεύης και ιδίως την τέταρτη σύμβαση (της 12ης Αυγούστου 1949) περί προστασίας των αμάχων εν καιρώ πολέμου, καθώς και τα πρόσθετα πρωτόκολλα αυτής του 1977 και του 2005,

- έχοντας υπόψη τη συνθήκη για την απαγόρευση των ναρκών (Συνθήκη της Οτάβας), η οποία υπεγράφη τον Σεπτέμβριο του 1997, και τη Σύμβαση του ΟΗΕ για ορισμένα συμβατικά όπλα (CCW), η οποία συνήφθη στη Γενεύη στις 10 Οκτωβρίου 1980 και τέθηκε σε ισχύ τον Δεκέμβριο του 1983, καθώς τα πρόσθετα πρωτόκολλα αυτής,

- έχοντας υπόψη την οικουμενική διακήρυξη των δικαιωμάτων του ανθρώπου των Ηνωμένων Εθνών της 10ης Δεκεμβρίου 1948, καθώς και τη διακήρυξη και το σχέδιο δράσης της Βιέννης που προέκυψαν από την παγκόσμια διάσκεψη για τα δικαιώματα του ανθρώπου, η οποία πραγματοποιήθηκε από τις 14 έως τις 25 Ιουνίου 1993,

- έχοντας υπόψη το καταστατικό της Ρώμης περί της ιδρύσεως του Διεθνούς Ποινικού Δικαστηρίου, το οποίο εγκρίθηκε το 1998, και ιδίως τα άρθρα 6, 7 και 8 αυτού,

- έχοντας υπόψη τη συμφωνία εταιρικής σχέσης μεταξύ των μελών της ομάδας των κρατών της Αφρικής, της Καραϊβικής και του Ειρηνικού, αφενός, και της Ευρωπαϊκής Κοινότητας και των κρατών μελών αυτής, αφετέρου, που υπογράφηκε στην Κοτονού στις 23 Ιουνίου 2000 ("συμφωνία της Κοτονού") [2], και τροποποιήθηκε στο Λουξεμβούργο στις 25 Ιουνίου 2005 [3], και ιδίως τα άρθρα 8, 17 παράγραφος 2, 20, 31, 33, 96 και 97 αυτής,

- έχοντας υπόψη το ψήφισμά της σχετικά με την αποκατάσταση μετά από συγκρούσεις στις χώρες ΑΚΕ, που εγκρίθηκε κατά την 9η σύνοδό της, που πραγματοποιήθηκε στο Μπαμάκο στις 21 Απριλίου 2005 [4],

- έχοντας υπόψη το ψήφισμά της σχετικά με τον ρόλο της περιφερειακής ολοκλήρωσης στην προώθηση της ειρήνης και της ασφάλειας, που εγκρίθηκε κατά την 11η σύνοδό της, η οποία πραγματοποιήθηκε στη Βιέννη στις 22 Ιουνίου 2006 [5],

- έχοντας υπόψη την έκθεση του Γενικού Γραμματέα των Ηνωμένων Εθνών προς το Συμβούλιο Ασφαλείας υπ' αριθ. S/1998/318 της 13ης Απριλίου 1998 με τίτλο "The Causes of Conflict and the Promotion of Durable Peace and Sustainable Development in Africa" (Οι αιτίες των συγκρούσεων και η προώθηση της βιώσιμης ειρήνης και της αειφόρου ανάπτυξης στην Αφρική),

- έχοντας υπόψη τις εκθέσεις του Γενικού Γραμματέα των Ηνωμένων Εθνών προς το Συμβούλιο Ασφαλείας σχετικά με την προστασία των αμάχων στις ένοπλες συγκρούσεις που περιλαμβάνονται στα έγγραφα υπ' αριθ. S/1999/957 ( 8 Σεπτεμβρίου 1999), S/2001/331 ( 30 Μαρτίου 2001), S/2002/1300 ( 30 Νοεμβρίου 2002), S/2004/431 ( 28 Μαΐου 2004), S/2005/740 ( 28 Νοεμβρίου 2005) και S/2007/643 ( 28 Οκτωβρίου 2007),

- έχοντας υπόψη τα ψηφίσματα του Συμβουλίου Ασφαλείας των Ηνωμένων Εθνών υπ' αριθ. 1265 της 17ης Σεπτεμβρίου 1999, 1296 της 19ης Απριλίου 2000, 1674 της 28ης Απριλίου 2006, και 1738 της 23ης Δεκεμβρίου 2006, σχετικά με την προστασία των αμάχων στις ένοπλες συγκρούσεις, τα οποία επιβεβαιώνουν ότι οι συμμετέχοντες στις ένοπλες συγκρούσεις φέρουν την πρωταρχική ευθύνη της διασφάλισης της προστασίας των αμάχων κατά τις ένοπλες συγκρούσεις, και αναγνωρίζουν επίσης τη σημαντική συμβολή των περιφερειακών οργανισμών στην προστασία των αμάχων κατά τις ένοπλες συγκρούσεις,

- έχοντας υπόψη τις δηλώσεις της Προεδρίας του Συμβουλίου Ασφαλείας των Ηνωμένων Εθνών της 15ης Μαρτίου 2002 και της 15ης Δεκεμβρίου 2003, καθώς και το έγγραφο με τίτλο "Aide Memoire for the consideration of issues pertaining to the protection of civilians during the Security Council's deliberation of peacekeeping mandates" (Υπόμνημα σχετικά με τη συνεκτίμηση ζητημάτων που αφορούν την προστασία των αμάχων κατά τη λήψη αποφάσεων για ειρηνευτικές εντολές από το Συμβούλιο Ασφαλείας),

- έχοντας υπόψη τα ψηφίσματα του Συμβουλίου Ασφαλείας των Ηνωμένων Εθνών υπ' αριθ. 1325 της 31ης Οκτωβρίου 2000 και 1820 της 19ης Ιουνίου 2008, όπου τονίζεται η σημασία της ισότιμης και πλήρους συμμετοχής των γυναικών στο σύνολο των προσπαθειών για τη διατήρηση και την προαγωγή της ειρήνης και της ασφάλειας,

- έχοντας υπόψη την τελική έκθεση του Επιχειρησιακού Στρατηγείου της ΕΕ σχετικά με τη συνεκτίμηση των ζητημάτων ισότητας των φύλων στο πλαίσιο της στρατιωτικής επιχείρησης της Ευρωπαϊκής Ένωσης στη Λαϊκή Δημοκρατία του Κονγκό (EUFOR DR Congo),

- έχοντας υπόψη την έκθεση με τίτλο "Α More Secure World: Our Shared Responsibility" (Ένας ασφαλέστερος κόσμος: η κοινή μας ευθύνη) (2004), την οποία δημοσίευσε η ομάδα υψηλού επιπέδου σχετικά με τις απειλές, τις προσκλήσεις και τις αλλαγές και η οποία καλεί τη διεθνή κοινότητα να αναλάβει αποφασιστική δράση,

- έχοντας υπόψη τη διακήρυξη της παγκόσμιας διάσκεψης κορυφής που εγκρίθηκε στη Νέα Υόρκη τον Σεπτέμβριο του 2005,

- έχοντας υπόψη το ψήφισμα της Κοινοβουλευτικής Συνέλευσης του Συμβουλίου της Ευρώπης υπ' αριθ. 1385 (2004) και τη σύστασή της υπ' αριθ. 1665 (2004) με τίτλο "Conflict prevention and resolution: the role of women" (Πρόληψη και επίλυση συγκρούσεων: Ο ρόλος των γυναικών), τα οποία εγκρίθηκαν αμφότερα στις 23 Ιουνίου 2004,

- έχοντας υπόψη το ψήφισμα του Συμβουλίου Ασφαλείας των Ηνωμένων Εθνών υπ' αριθ. S/2001/1366 της 30ής Αυγούστου 2001 σχετικά με τον ρόλο του Συμβουλίου της Ευρώπης στην πρόληψη των ένοπλων συγκρούσεων,

- έχοντας υπόψη το ψήφισμα του Συμβουλίου Ασφαλείας των Ηνωμένων Εθνών υπ' αριθ. S/2003/1502 της 26ης Αύγουστου 2003 σχετικά με την προστασία του προσωπικού των ανθρωπιστικών οργανώσεων, του προσωπικού του ΟΗΕ και του προσωπικού που σχετίζεται με αυτόν σε περιοχές συγκρούσεων, καθώς και τη σύμβαση για την ασφάλεια του προσωπικού του ΟΗΕ και του προσωπικού που σχετίζεται με αυτόν, της 9ης Δεκεμβρίου 1994, καθώς και το προαιρετικό πρωτόκολλό της τής 8ης Δεκεμβρίου 2005,

- έχοντας υπόψη τις εξαμηνιαίες δηλώσεις του Αναπληρωτή Γενικού Γραμματέα των Ηνωμένων Εθνών επί Ανθρωπιστικών Υποθέσεων σχετικά με την προστασία των αμάχων κατά τις ένοπλες συγκρούσεις,

- έχοντας υπόψη ότι, σύμφωνα με τον βασικό ορισμό που δίδει το τμήμα ειρηνευτικών επιχειρήσεων των Ηνωμένων Εθνών (DPKO), οι ειρηνευτικές αποστολές αποτελούν έναν τρόπο να παρέχεται βοήθεια σε χώρες που σπαράσσονται από ένοπλες συγκρούσεις, προκειμένου να διαμορφώνουν τις συνθήκες για μια βιώσιμη ειρήνη: στο πλαίσιο των ειρηνευτικών αποστολών, τα μέλη των ειρηνευτικών δυνάμεων του ΟΗΕ —στρατιώτες και αξιωματικοί του στρατού, αστυνομικό προσωπικό και πολιτικό προσωπικό προερχόμενο από πολλές χώρες— παρακολουθούν και παρατηρούν τις ειρηνευτικές διαδικασίες που αναπτύσσονται μετά το τέλος των συγκρούσεων και βοηθούν τις αντιμαχόμενες πλευρές να εφαρμόσουν την ειρηνευτική συμφωνία που έχουν υπογράψει, η δε παρεχόμενη βοήθεια λαμβάνει πολλές μορφές, όπως μεταξύ άλλων προώθηση της ανθρώπινης ασφάλειας, μέτρα οικοδόμησης εμπιστοσύνης, συμφωνίες για τον καταμερισμό της εξουσίας, στήριξη των εκλογικών διαδικασιών, ενίσχυση του κράτους δικαίου και οικονομική και κοινωνική ανάπτυξη,

- έχοντας υπόψη την έκθεση της Επιτροπής Πολιτικών Υποθέσεων (ΑΚΕ-ΕΕ/100.291/08/τελ.),

Α. λαμβάνοντας υπόψη ότι η κλασική έννοια των ειρηνευτικών επιχειρήσεων που έχουν στόχο κατά βάση να κρατούν χωριστά τις αντιμαχόμενες πλευρές μετά την υπογραφή μιας συμφωνίας κατάπαυση του πυρός αλλάζει με την πάροδο του χρόνου και συμπεριλαμβάνει την παρακολούθηση των συνοριογραμμών, τη δημιουργία αποστρατιωτικοποιημένων περιοχών και, εφόσον περιλαμβάνεται στις συμφωνίες, την παρακολούθηση των ανταλλαγών κρατουμένων και της αποστρατιωτικοποίησης, και, επομένως, οι ειρηνευτικές επιχειρήσεις θεωρούνται τμήμα μιας "συστηματοποιημένης διαδικασίας" με σκοπό να παρασχεθεί και διαφυλαχθεί ο πολιτικός χώρος που χρειάζονται οι αντιμαχόμενες πλευρές για τη διενέργεια διαπραγματεύσεων και τη διευθέτηση των διαφορών τους,

Β. λαμβάνοντας υπόψη ότι, με τη διακήρυξη της παγκόσμιας διάσκεψης κορυφής που εγκρίθηκε στη Νέα Υόρκη τον Σεπτέμβριο του 2005, 109 κυρίαρχες κυβερνήσεις αναγνώρισαν την ευθύνη των κρατών και των Ηνωμένων Εθνών όσον αφορά την προστασία των πληθυσμών από τις γενοκτονίες, τα εγκλήματα πολέμου, τα εγκλήματα κατά της ανθρωπότητας και τις εθνοκαθάρσεις,

Γ. λαμβάνοντας υπόψη ότι, λόγω της πληθώρας των καθηκόντων που συνεπάγονται οι εντολές προστασίας των αμάχων, τα μέλη των ειρηνευτικών δυνάμεων καλούνται να ανταποκριθούν σε πολλές και διαφορετικές προκλήσεις και ασχολούνται ολοένα και περισσότερο με ζητήματα μη στρατιωτικής ασφάλειας, όπως η ανάπτυξη, η ανοικοδόμηση και η επίτευξη μακροπρόθεσμης ειρήνης, δραστηριότητες για τις οποίες τα μέλη των στρατιωτικών δυνάμεων συνήθως δεν εκπαιδεύονται,

Δ. λαμβάνοντας υπόψη ότι ένας από τους παράγοντες που υπονομεύουν την ικανότητα των ειρηνευτικών αποστολών να προστατεύουν τους αμάχους είναι το γεγονός ότι δεν αναγνωρίζεται επαρκώς ο δυνητικός ρόλος και οι ικανότητες ενός μόνιμου πολιτικού δυναμικού, αποτελούμενου από πολυεθνικό και καλά καταρτισμένο επαγγελματικό πολιτικό προσωπικό, το οποίο θα μπορούσε να αναπτύσσεται ταχέως και θα διέθετε επαρκείς δεξιότητες για την εκτέλεση εργασιών που σχετίζονται άμεσα με την προστασία των αμάχων, όπως η παρακολούθηση του σεβασμού των ανθρωπίνων δικαιωμάτων, η διαμεσολάβηση σε επίπεδο κοινότητας, η παροχή συμβουλών επί ζητημάτων ισότητας των φύλων, η κινητοποίηση των τοπικών κοινοτήτων και η ενημέρωση,

Ε. λαμβάνοντας υπόψη ότι ο Οργανισμός Ηνωμένων Εθνών (ΟΗΕ) και η Αφρικανική Ένωση (ΑΕ), σε ορισμένες περιπτώσεις με τη στήριξη της Ευρωπαϊκής Ένωσης (ΕΕ), αυξάνουν τον αριθμό των μελών των ειρηνευτικών δυνάμεων που θα αναπτυχθούν φέτος στην ήπειρο μέσω νέων αποστολών σε περιοχές όπως, μεταξύ άλλων, η περιοχή του Νταρφούρ στο Σουδάν, το Τσαντ, η Κεντροαφρικανική Δημοκρατία και η Σομαλία,

ΣΤ. λαμβάνοντας υπόψη ότι οι ειρηνευτικές δυνάμεις της Αφρικανικής Ένωσης έχουν λάβει βοήθεια στο πλαίσιο του μέσου στήριξης της ειρήνης του ΕΤΑ,

Ζ. λαμβάνοντας υπόψη ότι, από τη Συνθήκη του Άμστερνταμ του 1997 και επέκεινα, η Ευρωπαϊκή Πολιτική Ασφάλειας και Άμυνας (ΕΠΑΑ) της ΕΕ έχει αναλάβει τις αποστολές που ορίστηκαν στο Petersberg το 1992, ήτοι την ειρήνευση, την προστασία των αμάχων και την προστασία της ανθρωπιστικής βοήθειας,

Η. λαμβάνοντας υπόψη ότι οι αποστολές αυτές υλοποιούνται στο πλαίσιο εντολής του ΟΗΕ και ότι πέντε τέτοιες αποστολές πραγματοποιούνται ή έχουν πραγματοποιηθεί στην Αφρική,

Θ. λαμβάνοντας υπόψη ότι η ΕΕ, ο ΟΗΕ και οι περιφερειακοί οργανισμοί, προτού προβούν στην ανάπτυξη ειρηνευτικών επιχειρήσεων, πρέπει να διενεργούν ανάλυση των συγκρούσεων και των απειλών, με σκοπό να κατανοούν καλύτερα το πλαίσιο μέσα στο οποίο θα εργαστούν και να αποφύγουν, κατά τον τρόπο αυτό, τυχόν αρνητικές επιπτώσεις της επέμβασής τους, όπως η επιδείνωση των εντάσεων και των συγκρούσεων,

Ι. λαμβάνοντας υπόψη ότι οι στρατιωτικοί φορείς δεν είναι ακόμη εξοικειωμένοι με τον εντοπισμό και την προστασία των αμάχων μέσα σε εχθρικά περιβάλλοντα στο πλαίσιο διεθνών επεμβάσεων ή επεμβάσεων διενεργούμενων από τρίτους φορείς, και ότι συχνά το στρατιωτικό προσωπικό που συμμετέχει στις ειρηνευτικές επιχειρήσεις δεν στρατολογείται άμεσα από τον ΟΗΕ ή τους περιφερειακούς οργανισμούς, αλλά αντιθέτως αποσπάται από τις χώρες που χορηγούν στρατεύματα και οι οποίες παραμένουν αρμόδιες για την εκπαίδευση που παρέχεται και για τα πειθαρχικά μέτρα που λαμβάνονται για τα στρατεύματά τους,

ΙΑ. λαμβάνοντας υπόψη ότι ο ρόλος και η προσέγγιση ανθρωπιστικών φορέων, όπως οι ΜΚΟ και οι οργανισμοί του ΟΗΕ, όσον αφορά την προστασία των αμάχων διαφέρουν από εκείνους των ειρηνευτικών στρατευμάτων,

ΙΒ. λαμβάνοντας υπόψη ότι ο καθορισμός των μεθόδων προστασίας που εφαρμόζει ο κάθε φορέας επαφίεται συχνά στην ευθύνη του εκάστοτε αρμοδίου για την προστασία αξιωματικού που βρίσκεται στο πεδίο της δράσης και δεν προκύπτει από σαφείς κατευθυντήριες γραμμές καθορισμένες στο θεσμικό επίπεδο,

ΙΓ. λαμβάνοντας υπόψη ότι η βία κατά των αμάχων στις περιοχές που πλήττονται από συγκρούσεις, ιδίως η βία κατά των γυναικών και των παιδιών, χρησιμοποιείται συχνά ως πολεμική μέθοδος για τον εξευτελισμό και την ψυχολογική αποδυνάμωση των θυμάτων, τα οποία συχνά φοβούνται να καταγγείλουν περιστατικά σεξουαλικής εκμετάλλευσης και κακοποίησης από οιονδήποτε, συμπεριλαμβανομένων των μελών των ειρηνευτικών στρατευμάτων και του προσωπικού των ανθρωπιστικών οργανώσεων,

ΙΔ. λαμβάνοντας υπόψη ότι η κλίμακα μιας ειρηνευτικής αποστολής, ιδίως όσον αφορά τον αριθμό του συμπληρωματικού πολιτικού άοπλου προσωπικού και τη γεωγραφική έκταση που καλύπτει, αποτελεί σημαντικό παράγοντα για την ενίσχυση του επιπέδου της προστασίας των αμάχων,

Ορισμός της προστασίας των αμάχων

1. υπογραμμίζει ότι την πρωταρχική ευθύνη για την προστασία των αμάχων και για την ικανοποίηση των βασικών αναγκών τους έχουν τα κράτη ή άλλες αρχές ή φορείς που ασκούν ουσιαστικό έλεγχο επί των πληθυσμών αυτών, και ότι ο ρόλος των ειρηνευτικών επιχειρήσεων που οργανώνονται από εξωτερικούς ή τρίτους φορείς είναι δευτερεύων·

2. επισημαίνει ότι η αρχή της μη παρέμβασης δεν πρέπει να οδηγεί στην ανοχή σοβαρών εγκλημάτων όπως οι γενοκτονίες και οι μαζικές δολοφονίες, οι εθνοκαθάρσεις, οι απελάσεις και οι μαζικοί βιασμοί, αλλά, αντιθέτως, στις περιπτώσεις αυτές η διεθνής κοινότητα έχει την ευθύνη να προστατεύει και να λαμβάνει αποφασιστικά αντίμετρα, με σκοπό ιδίως την προστασία του πληθυσμού που κινδυνεύει και ταυτοχρόνως τη συμμετοχή, ει δυνατόν, των περιφερειακών οργανισμών στη διευθέτηση των συγκρούσεων·

3. τονίζει ότι είναι σημαντικό να αναγνωριστεί πως οι ειρηνευτικές επιχειρήσεις πρέπει να διαθέτουν μια αρκετά ισχυρή εντολή ώστε να υποστηρίζουν την αποκατάσταση ή την εδραίωση της ειρήνης και του κράτους δικαίου, περιλαμβανόμενης και της μετάβασης προς τη μεταρρύθμιση του τομέα της ασφάλειας· σημειώνει ότι, για τον σκοπό αυτόν, πρέπει να αναπτυχθεί μια ολοκληρωμένη στρατηγική ασφάλειας που θα προβλέπει επίσης την εκπαίδευση των μη στρατιωτικών δυνάμεων ασφαλείας (αστυνομία), θα στηρίζει μέτρα αποστράτευσης και θα ορίζει σαφείς στόχους ανασυγκρότησης·

4. εκφράζει εκ νέου την ανησυχία της για τη διάδοση των ελαφρών και μικρής εμβέλειας όπλων και θεωρεί ότι ο αφοπλισμός, η αποστράτευση και η επανένταξη πρέπει να αποτελούν αναπόσπαστο μέρος των ειρηνευτικών επιχειρήσεων·

5. τονίζει ότι είναι σημαντικό οι προσπάθειες βελτίωσης της προστασίας των αμάχων να λαμβάνουν υπόψη την ευρύτερη πολυπλοκότητα των προκλήσεων και των απειλών που αντιμετωπίζουν οι άμαχοι, και χαιρετίζει ως προστιθέμενη αξία για την εφαρμογή στρατηγικών προστασίας την ενισχυμένη διάδραση μεταξύ των διαφόρων άοπλων πολιτικών φορέων που δραστηριοποιούνται στον τομέα αυτόν·

6. τονίζει ότι οι στρατιωτικές στρατηγικές δεν μπορούν να στεφθούν από επιτυχία από μόνες τους, εάν δεν συνοδεύονται από ολοκληρωμένα ανθρωπιστικά μέτρα και πολιτικούς στόχους για την ειρήνη· υποστηρίζει ότι μπορεί να είναι απαραίτητη μια ισχυρή εντολή για την επίλυση των διαφορών μεταξύ των αντιμαχόμενων πλευρών και για τη διασφάλιση της ειρήνευσης και της ανοικοδόμησης, γεγονός που πρέπει να ενσωματώνεται με σαφήνεια σε μια στρατηγική προστασίας·

7. επισημαίνει ότι ορισμένα κράτη μέλη έχουν συστήσει πολιτικές ειρηνευτικές υπηρεσίες και, χάρη σε αυτές, έχουν σημειώσει σημαντική επιτυχία, μεταξύ άλλων, στο μεταπολεμικό περιβάλλον που διαμορφώθηκε στα κράτη που ανήκαν στην πρώην Γιουγκοσλαβία· συνιστά και σε άλλα κράτη και περιφερειακούς οργανισμούς, όπως η Αφρικανική Ένωση και η ΕΕ, να συγκροτήσουν και αυτοί μόνιμες πολιτικές ειρηνευτικές υπηρεσίες·

8. χαιρετίζει το γεγονός ότι στις ειρηνευτικές εντολές περιλαμβάνονται ολοένα και συχνότερα δραστηριότητες προστασίας αμάχων και σημειώνει την ανάγκη καθοδήγησης σχετικά με τον τρόπο εφαρμογής τέτοιων εντολών, με σκοπό τη διασφάλιση πιο ολοκληρωμένων προσεγγίσεων όσον αφορά την ανθρώπινη ανάπτυξη, τα δικαιώματα του ανθρώπου, την ανθρωπιστική βοήθεια και τη δράση για την ανθρώπινη ασφάλεια· για τον λόγο αυτό, καλεί τον ΟΗΕ και τους περιφερειακούς οργανισμούς να αποσαφηνίσουν τον τρόπο με τον οποίο ερμηνεύεται η προστασία των αμάχων στις εντολές των αποστολών τους και στις κοινές αποστολές, και να στηρίξουν την καλύτερη προετοιμασία των στρατευμάτων και του προσωπικού τους για τέτοιου είδους επιχειρήσεις·

9. τονίζει την ανάγκη ανάπτυξης καλύτερου δυναμικού δράσης με τη δημιουργία, μεταξύ άλλων, ενός μόνιμου πολιτικού ειρηνευτικού δυναμικού, που θα αποτελείται από ένα καλά εξοπλισμένο συντονιστικό γραφείο στο επίπεδο του επιχειρησιακού στρατηγείου και ενδεχομένως στα περιφερειακά επίπεδα, και από ένα πολιτικό προσωπικό που θα μπορεί να αναπτύσσεται ταχέως, καθώς και με τον καθορισμό του κατάλληλου επιπέδου στελέχωσης·

10. τονίζει την ανάγκη προστασίας των αμάχων όχι μόνο από τις βίαιες επιθέσεις, αλλά και από εγκληματικές πράξεις, όπως, επί παραδείγματι, οι επιθέσεις συμμοριών και οι λεηλασίες·

11. χαιρετίζει την απόφαση του Συμβουλίου της ΕΕ να συγκροτήσει έναν μηχανισμό πολιτικής προστασίας και το νέο χρηματοδοτικό μέσο της ΕΕ που στόχο έχει τη βελτίωση της κινητοποίησης και του συντονισμού της έκτακτης βοήθειας πολιτικής προστασίας, τόσο εντός όσο και εκτός της ΕΕ·

12. συνιστά οι στρατιωτικές στρατηγικές για ειρηνευτικές επιχειρήσεις που διαθέτουν ειδικές εντολές προστασίας να περιλαμβάνουν πρακτικά μέσα για την αποτελεσματική εκπλήρωση αυτών των εντολών, όπως επί παραδείγματι: παροχή προστασίας από άοπλο πολιτικό προσωπικό, νυκτερινές περιπολίες και ραδιοεπικοινωνίες, οργάνωση επιτροπών αμυντικής προστασίας χωριών που θα ειδοποιούν τις ειρηνευτικές δυνάμεις, κάλυψη από αέρος, ένταξη μιας δύναμης ταχείας αντίδρασης έτοιμης να αντιμετωπίζει αναταραχές, χρήση δορυφόρων για έλεγχο και παρακολούθηση των τηλεπικοινωνιών, και ένταξη αστυνομικών δυνάμεων αποκατάστασης της σταθερότητας ως μέσου στήριξης των αποστολών και παροχής στρατηγικών αποχώρησης στις ειρηνευτικές επιχειρήσεις·

13. τονίζει ότι, στις περιοχές των συγκρούσεων, πρέπει να προστατεύονται από τις ειρηνευτικές δυνάμεις και οι ανθρωπιστικοί φορείς, ώστε να πραγματοποιούν με ασφάλεια τις δραστηριότητές τους σε τοπικό επίπεδο·

14. επισημαίνει ότι οι συμμετοχικές προσεγγίσεις όσον αφορά τα σημεία ελέγχου, με τη συμμετοχή τοπικών κρατικών εκπροσώπων και της κοινωνίας των πολιτών, θα βοηθήσει στον προσδιορισμό παραγόντων τρωτότητας, προκειμένου να αναπτυχθούν κατάλληλες λύσεις, και επισημαίνει τη σημασία του καλύτερου συντονισμού μεταξύ των οικονομικών, πολιτικών και στρατιωτικών δυνάμεων·

15. καλεί τα κράτη μέλη της ΕΕ και τη διεθνή κοινότητα να προωθήσουν την εφαρμογή των ψηφισμάτων υπ' αριθ. 1325/2000 και 1820/2008 του Συμβουλίου Ασφαλείας του ΟΗΕ σχετικά με τις γυναίκες και τα παιδιά στις ένοπλες συγκρούσεις και να αναπτύξουν εθνικά σχέδια δράσης και έγγραφα στρατηγικής·

16. υπογραμμίζει τον σημαντικό ρόλο που μπορεί να διαδραματίσει η παρουσία των γυναικών στις ειρηνευτικές αποστολές ως προς την εκτόνωση της βίας κατά των γυναικών στις περιοχές όπου μαίνονται συγκρούσεις και στις περιοχές που εξέρχονται από συγκρούσεις, καθώς και το γεγονός ότι οι γυναίκες που συμμετέχουν σε ειρηνευτικές δυνάμεις συχνά λειτουργούν ως πρότυπα για τις ντόπιες γυναίκες και τις ενθαρρύνουν να συμμετάσχουν στην ανασυγκρότηση μετά τις συγκρούσεις, ιδίως στην οικοδόμηση της δημοκρατίας και στην οικονομική ανάπτυξη·

17. ζητεί να ληφθεί υπόψη, όπως οφείλει να γίνει, το ψήφισμα υπ' αριθ. 1325/2000 του Συμβουλίου Ασφαλείας του ΟΗΕ σχετικά με τη συμμετοχή των γυναικών στην πρόληψη, τη διαχείριση και τους μηχανισμούς διευθέτησης των συγκρούσεων·

18. καταδικάζει σφόδρα τις περιπτώσεις κατάχρησης εξουσίας και εμπλοκής μελών των ειρηνευτικών δυνάμεων σε σεξουαλική εκμετάλλευση αμάχων στο πεδίο της δράσης ή σε υποθέσεις διαφθοράς και υπογραμμίζει ότι είναι πολύ σημαντική στην περίπτωση αυτή η αντίδραση των χωρών που παρέχουν τα στρατεύματα· απαιτεί αυτού του είδους τα ποινικά αδικήματα να διώκονται με αυστηρότητα από τις αρχές των χωρών προέλευσης των δραστών ή από το Διεθνές Ποινικό Δικαστήριο· απορρίπτει τη χορήγηση αμνηστίας, υπό οιαδήποτε μορφή, σε μέλη του προσωπικού του ΟΗΕ ή σε στρατιώτες που συμμετέχουν σε επιχειρήσεις υπό εντολή του ΟΗΕ και οι οποίοι εμπλέκονται σε τέτοιου είδους ποινικά αδικήματα·

19. συνιστά κάθε ειρηνευτική αποστολή να συνοδεύεται από μονάδες ειδικά επιφορτισμένες με την παρακολούθηση, την έρευνα και τη δημοσιοποίηση παραβιάσεων του διεθνούς ανθρωπιστικού δικαίου και του δικαίου των ανθρωπίνων δικαιωμάτων, καθώς και από μια ανεξάρτητη μονάδα ερευνών που θα εξετάζει τις καταγγελίες σεξουαλικής κακοποίησης από μέλη ειρηνευτικών δυνάμεων· συνιστά τη δημιουργία ενός κατάλληλου συστήματος παροχής βοήθειας στα θύματα σεξουαλικής κακοποίησης και στα παιδιά που αποτελούν καρπό σεξουαλικής κακοποίησης·

20. ζητεί τη δημιουργία ενός μηχανισμού παρακολούθησης ή παρατηρητηρίου, με εντολή να διασφαλίζει τη διαφάνεια και την αποτελεσματικότητα των ερευνών για τις καταγγελίες, ώστε να αντιμετωπίζονται με δίκαιο τρόπο στο εθνικό επίπεδο·

21. τονίζει την ανάγκη συμμετοχής των σημείων επαφής σε διεθνείς πρωτοβουλίες του ΟΗΕ και ΜΚΟ με σκοπό την πρόληψη και την αντιμετώπιση της σεξουαλικής εκμετάλλευσης και κακοποίησης·

22. συνιστά να εξασφαλίζουν τα σημεία επαφής τη δυνατότητα των κοινοτήτων να υποβάλλουν τις καταγγελίες τους, συγκροτώντας κοινούς μηχανισμούς καταχώρισης καταγγελιών· τονίζει ότι στον μηχανισμό αυτόν θα έπρεπε να έχουν πρόσβαση όλες οι υπηρεσίες και τα σημεία επαφής, ώστε οι κοινότητες να γνωρίζουν πού πρέπει να υποβάλλουν τις καταγγελίες τους·

Επιπτώσεις στις εντολές, στους κανόνες εμπλοκής και στην εκπαίδευση

23. επιβεβαιώνει τη σημασία της βελτίωσης της εκπαίδευσης που παρέχεται πριν από τις αποστολές καθώς και κατά τη διάρκειά τους (ιδίως στα αντικείμενα του διεθνούς ανθρωπιστικού δικαίου, του δικαίου των ανθρωπίνων δικαιωμάτων, της εφαρμογής των εντολών των σημείων επαφής, περιλαμβανόμενης της πρόληψης και της αντιμετώπισης της σεξουαλικής βίας) στις πολυεθνικές αποστολές στρατευμάτων, τόσο σε εθνικό όσο και σε πολυεθνικό επίπεδο, και κατακρίνει το γεγονός ότι για το στρατιωτικό προσωπικό των αποστολών του ΟΗΕ η εκπαίδευση αυτή θεωρείται αποκλειστικά εθνική ευθύνη·

24. ζητεί, σύμφωνα με τις κατευθυντήριες γραμμές της Κοινοβουλευτικής Συνέλευσης Ίσης Εκπροσώπησης σχετικά με τα παιδιά και τις ένοπλες συγκρούσεις, να υπάρξει πρόβλεψη για ειδική κατάρτιση όσον αφορά την προστασία των παιδιών·

25. ζητεί την έκδοση μιας "κάρτας στρατιώτη" —όπως εκείνη που χρησιμοποιείται από την EUFOR DR Congo— η οποία θα περιλαμβάνει κατευθυντήριες γραμμές για τα μέλη των ειρηνευτικών δυνάμεων σχετικά με τον τρόπο συμπεριφοράς τους απέναντι στους αμάχους· ζητεί την έκδοση παρόμοιας κάρτας ειδικά για τα παιδιά·

26. αναγνωρίζει την προσπάθεια του DPKO να προσφέρει κάποια εκπαίδευση πριν από την ανάπτυξη των αποστολών στο ανώτερο προσωπικό και σε όσους παρέχουν στρατεύματα, εστιάζοντας κυρίως στους κανόνες εμπλοκής, αλλά εκφράζει τη δυσαρέσκειά της για το γεγονός ότι τα κράτη δεν είναι υποχρεωμένα να συμμετέχουν στις εκπαιδευτικές αυτές δραστηριότητες·

27. συνιστά στα κράτη μέλη του ΟΗΕ να ιδρύσουν μια κοινή εκπαιδευτική ακαδημία για τις ειρηνευτικές αποστολές στην οποία θα παρέχεται, τουλάχιστον στα διοικητικά στελέχη, πρότυπη πολυεθνική βασική εκπαίδευση όσον αφορά τις ανθρωπιστικές αποστολές και τις αποστολές τεχνικής βοήθειας για τη φροντίδα και την προστασία του άμαχου πληθυσμού·

28. συνιστά στους περιφερειακούς και υποπεριφερειακούς οργανισμούς του ΟΗΕ να εργαστούν για την ανάπτυξη πιο τυποποιημένων μαθημάτων και να αυξήσουν τις διμερείς και πολυμερείς εκπαιδευτικές ασκήσεις, που θα περιλαμβάνουν, ιδίως, μέτρα ενημέρωσης για τον σεβασμό των ανθρωπίνων δικαιωμάτων σύμφωνα με την αρχή ότι όλοι οι άνθρωποι είναι ίσοι και πρέπει να αντιμετωπίζονται με τον ίδιο σεβασμό, ανεξαρτήτως ηλικίας, φύλου, φυλής ή εθνοτικής καταγωγής, θρησκείας ή πεποιθήσεων·

29. χαιρετίζει την προσπάθεια της ΕΕ να εναρμονίσει καλύτερα τις προσεγγίσεις της όσον αφορά την προστασία των αμάχων μεταξύ των κρατών μελών, ιδίως μέσω της παροχής κοινών εκπαιδευτικών δραστηριοτήτων, και υπογραμμίζει ότι η έννοια της προστασίας των αμάχων και της προστασίας των παιδιών θα πρέπει να καταστεί αναπόσπαστο μέρος αυτής της εκπαίδευσης μέσω επαγγελματικών παγκόσμιων πρωτοβουλιών της κοινωνίας των πολιτών·

30. ζητεί να καθιερωθεί το θέμα της πρόληψης της σεξουαλικής εκμετάλλευσης και κακοποίησης ως αντικείμενο της εκπαίδευσης του προσωπικού των χωρών που προσφέρουν στρατεύματα, καθώς και να παρέχεται κατάλληλη χρηματοδότηση και να προβλέπονται παράλληλα με τις ίδιες τις επιχειρήσεις μηχανισμοί αποζημίωσης όσων πέφτουν θύματα κακοποίησης από μέλη του ειρηνευτικού προσωπικού·

31. ζητεί ένα σημαντικό μέρος των μαθημάτων που παρέχονται στο ειρηνευτικό προσωπικό, είτε του ΟΗΕ είτε των περιφερειακών οργανισμών, να ασχολείται με ζητήματα καταχρηστικών συμπεριφορών, καθώς πάρα πολλές φορές το προσωπικό των αποστολών του ΟΗΕ δεν έχει στη διάθεσή του σαφείς πληροφορίες σχετικά με τον τρόπο καταγγελίας περιστατικών καταχρηστικής συμπεριφοράς και την αντιμετώπιση του δράστη·

32. ζητεί να συμπεριλαμβάνεται σε κάθε αποστολή της ΕΠΑΑ ένας σύμβουλος ειδικευμένος στην προστασία των παιδιών·

33. χαιρετίζει το γεγονός ότι σήμερα το Τμήμα Ειρηνευτικών Επιχειρήσεων του ΟΗΕ αναπτύσσει ομάδες εκτίμησης, που σκοπό έχουν να εντοπίσουν τα κενά στην εκπαίδευση, και προτίθεται να ελέγξει ότι οι χώρες που έχουν εκπαιδεύσει τις δυνάμεις τους πληρούν τα πρότυπα του ΟΗΕ·

34. επισημαίνει ότι η ΕΕ αναλαμβάνει επίσης παρόμοιες πρωτοβουλίες με τον Βασικό Στόχο και τον Πολιτικό Βασικό Στόχο, αλλά υπογραμμίζει ότι η ΕΕ εξακολουθεί να υστερεί όσον αφορά την ανάπτυξη μιας συστηματικής προσέγγισης, καθώς τελικά η εκπαίδευση εμπίπτει στον τομέα αρμοδιοτήτων των κρατών·

35. υπενθυμίζει στα κράτη μέλη της ΕΕ την ευθύνη τους, βάσει του διεθνούς δικαίου, να διασφαλίζουν την κατάλληλη εκπαίδευση του συνόλου του πολιτικού και στρατιωτικού προσωπικού, σύμφωνα με τους διεθνείς ανθρωπιστικούς κανόνες, και να διασφαλίζουν την ανάπτυξη κατάλληλων κατευθυντήριων γραμμών και την αναθεώρησή τους, με σκοπό τη διασφάλιση του σεβασμού των τοπικών πληθυσμών, των πολιτισμών και των φύλων· επισημαίνει τη σημασία της συνεκτίμησης των ανθρωπίνων δικαιωμάτων και της ισότητας των φύλων·

36. ζητεί να συμπεριληφθεί κατά τρόπο συστηματικό στην εκπαίδευση που παρέχεται από το ευρωπαϊκό στρατιωτικό προσωπικό στο αφρικανικό στρατιωτικό προσωπικό στο πλαίσιο του προγράμματος "Euro Recamp" κατάρτιση όσον αφορά τον σεβασμό των ανθρώπινων δικαιωμάτων και την προστασία των αμάχων, καθώς και να διατεθεί επαρκής προϋπολογισμός για τον σκοπό αυτόν·

37. υπογραμμίζει πως είναι σημαντικό να λαμβάνεται υπόψη η αξία των διδαγμάτων και των βέλτιστων πρακτικών, ιδίως των διδαγμάτων από επιχειρήσεις με σαφή εντολή προστασίας —όπως το ARTEMIS και η EUFOR στη Λαοκρατική Δημοκρατία του Κονγκό— ως υλικού για την ενίσχυση της εκπαίδευσης στην ΕΕ· επικροτεί ιδιαίτερα την έμφαση στην παροχή σαφούς πληροφόρησης στο κοινό και στην προώθηση μιας θετικής αντίληψης για την επιχείρηση, δράσεις που διευκολύνονται από το γεγονός ότι τα περισσότερα στρατεύματα της ΕΕ είναι σε θέση να επικοινωνούν σε γλώσσα που κατανοεί ο πληθυσμός·

Βελτίωση της επικοινωνίας

38. επαναλαμβάνει τον ουσιαστικό ρόλο που μπορεί να διαδραματίσει η Κοινοβουλευτική Συνέλευση Ίσης Εκπροσώπησης ΑΚΕ-ΕΕ στην ευαισθητοποίηση και στην έναρξη του διαλόγου σχετικά με τρόπους με τους οποίους το θέμα της προστασίας μπορεί να βρεθεί στο επίκεντρο τόσο των εντολών των επιχειρήσεων ΕΠΑΑ της ΕΕ όσο και των ειρηνευτικών εντολών άλλων περιφερειακών οργανισμών·

39. επισημαίνει πως είναι σημαντικό τα διδάγματα να μην περιορίζονται στο "κράτος με τον ηγετικό ρόλο" και υπογραμμίζει ότι έχει καίρια σημασία να αναπτυχθεί ένα ευρωπαϊκό δόγμα για την παρέμβαση σε ανθρωπιστικές κρίσεις, αξιοποιώντας ιδίως τις εμπειρίες των πιο προηγμένων στον τομέα αυτόν κρατών μελών, προκειμένου να βελτιωθεί η ορθότητα των κανόνων εμπλοκής·

40. υπογραμμίζει την ανάγκη επίσημης καθιέρωσης ενός συστήματος επικοινωνίας μεταξύ των ΜΚΟ, του ΟΗΕ και των περιφερειακών οργανισμών, που θα καλύπτει ιδίως τις επικίνδυνες περιοχές που βρίσκονται υπό καθεστώς προστασίας από ειρηνευτικές δυνάμεις·

41. υπενθυμίζει πως τα κράτη οφείλουν να προασπίζουν και να σέβονται τα ανθρώπινα δικαιώματα και τις ανθρωπιστικές αρχές της ανθρώπινης μεταχείρισης, της ουδετερότητας, της αμεροληψίας και της ανεξαρτησίας και να εξασφαλίζουν ότι οι ανθρωπιστικοί φορείς έχουν ασφαλή και απρόσκοπτη πρόσβαση στους πληθυσμούς που βρίσκονται σε ανάγκη, σύμφωνα με τις σχετικές διατάξεις του διεθνούς δικαίου και των νόμων των κρατών·

42. ζητεί τη συστηματική συνεργασία στο πεδίο της δράσης μεταξύ των ειρηνευτικών αποστολών και της ανθρωπιστικής κοινότητας σχετικά με την ερμηνεία της εντολής τους για την προστασία των αμάχων, καθώς και την ανάληψη παρομοίων πρωτοβουλιών επικοινωνίας με τις τοπικές πολιτικές και διοικητικές αρχές από μέρους της πολιτικής και στρατιωτικής ηγεσίας των επιχειρήσεων·

43. τονίζει την ανάγκη να δημιουργηθεί μια ομάδα επαφής εντός κάθε ειρηνευτικής δομής, που θα παρακολουθεί τα ζητήματα που άπτονται της επικοινωνίας και θα ενημερώνει τον τοπικό πληθυσμό, περιλαμβανομένων και των γειτονικών πληθυσμών, σχετικά με την πραγματική εντολή της αποστολής, συμβάλλοντας έτσι καίρια στη στήριξη της ουδετερότητας των επιχειρήσεων υποστήριξης της ειρήνης· δηλώνει ότι το βασικό καθήκον της ομάδας αυτής θα ήταν η συγκρότηση, με τη συμμετοχή των τοπικών κοινοτήτων, ενός μηχανισμού καταχώρισης καταγγελιών·

44. επισημαίνει ότι η επικοινωνία με τον τοπικό πληθυσμό έχει ζωτική σημασία και ότι θα έπρεπε να υιοθετηθεί μια στάση που θα ενθαρρύνει τη σαφή πληροφόρηση και θα διασφαλίζει την πρόσβαση και στα δύο φύλα· η προσέγγιση αυτή θα έπρεπε να υιοθετηθεί και από άλλες δυνάμεις τρίτων φορέων, καθώς και από οργανώσεις ανθρωπιστικής βοήθειας, ανθρώπινων δικαιωμάτων και ανάπτυξης που δραστηριοποιούνται στο πεδίο της δράσης·

45. υπογραμμίζει ότι είναι σημαντικό να διενεργείται αποτελεσματική και συνεχής εκτίμηση των παραγόντων της (αν)ασφάλειας των αμάχων και να χρησιμοποιείται η προκύπτουσα ανάλυση ως βάση για τον καθορισμό στρατηγικών προστασίας, με σκοπό την αποφυγή της αναζωπύρωσης βίαιων συγκρούσεων·

46. καλεί την ΕΕ, σε συνεργασία με άλλους σχετικούς φορείς, όπως το Γραφείο Συντονισμού Ανθρωπιστικών Υποθέσεων, να εκπονήσει μια περαιτέρω ειδική μελέτη για την ένταξη στρατηγικών προστασίας στην αναπτυσσόμενη κοινοτική στρατιωτική προσέγγιση της διαχείρισης κρίσεων και να συμπεριλάβει συμπεράσματα που έχουν αντληθεί από την εμπειρία που έχει αποκτηθεί σε επίπεδο ΕΕ όσον αφορά την προστασία των αμάχων, και ιδίως των παιδιών, θεωρεί δε ότι η μελέτη αυτή θα έπρεπε να αποτελέσει τη βάση για την έγκριση ενός ευρύτερου "δόγματος της ΕΕ για την προστασία", που θα περιλαμβάνει στοιχεία και κατευθυντήριες γραμμές για τη νομική, πολιτική, ανθρωπιστική και στρατιωτική προστασία·

47. τονίζει πως είναι σημαντικό να συγκροτηθούν ηγετικοί οργανισμοί που θα μπορούν να παρέχουν σαφή στρατηγική κατεύθυνση, να εντοπίζουν βασικά κενά και να αποσαφηνίζουν ρόλους και ευθύνες για την αντιμετώπιση των συγκρούσεων·

48. αναθέτει στους Συμπροέδρους της να διαβιβάσουν το παρόν ψήφισμα στο Συμβούλιο Υπουργών ΑΚΕ-ΕΕ, στην Επιτροπή της Αφρικανικής Ένωσης, στο Παναφρικανικό Κοινοβούλιο και στα εθνικά και περιφερειακά κοινοβούλια, στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή, στον ΟΗΕ και τους περιφερειακούς οργανισμούς, στην Προεδρία του Συμβουλίου της ΕΕ και στην Αφρικανική Ένωση.

[1] Εγκρίθηκε από την Κοινοβουλευτική Συνέλευση Ίσης Εκπροσώπησης ΑΚΕ-ΕΕ στις 28 Νοεμβρίου 2008 στο Πορτ Μόρεσμπι (Παπούα-Νέα Γουινέα).

[2] ΕΕ L 317 της 15.12.2000, σ. 3.

[3] ΕΕ L 287 της 28.10.2005, σ. 4.

[4] ΕΕ C 272 της 3.11.2005, σ. 26.

[5] ΕΕ C 307 της 15.12.2006, σ. 17.

--------------------------------------------------