ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ Α

Διεθνής συνθήκη

σχετικά με τους φυτογενετικούς πόρους για τη διατροφή και τη γεωργία

ΠΡΟΟΙΜΙΟ

ΤΑ ΣΥΜΒΑΛΛΟΜΕΝΑ ΜΕΡΗ,

ΠΕΠΕΙΣΜΕΝΑ για την ειδική φύση των φυτογενετικών πόρων για τη διατροφή και τη γεωργία και για τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά και προβλήματά τους που απαιτούν ιδιαίτερες λύσεις·

ΑΝΗΣΥΧΩΝΤΑΣ για τη συνεχή διάβρωση των πόρων αυτών·

ΕΧΟΝΤΑΣ ΣΥΝΕΙΔΗΣΗ του γεγονότος ότι οι φυτογενετικοί πόροι για τη διατροφή και τη γεωργία συνιστούν σημείο κοινού ενδιαφέροντος όλων των χωρών αφού όλες εξαρτώνται σε πολύ μεγάλο βαθμό από φυτογενετικούς πόρους για τη διατροφή και τη γεωργία που προέρχονται από αλλού·

ΑΝΑΓΝΩΡΙΖΟΝΤΑΣ ότι η διατήρηση, η ανεύρεση, η συλλογή, ο χαρακτηρισμός, η αξιολόγηση και η τεκμηρίωση των φυτογενετικών πόρων για τη διατροφή και τη γεωργία παίζουν ουσιαστικό ρόλο στην πραγμάτωση των στόχων της διακήρυξης της Ρώμης για την παγκόσμια επισιτιστική ασφάλεια και του σχεδίου δράσης της διεθνούς συνάντησης κορυφής για τη διατροφή, καθώς και στην αειφόρο αγροτική ανάπτυξη για την παρούσα και τις μελλοντικές γενεές, και ότι πρέπει να ενισχυθεί επειγόντως η επάρκεια των αναπτυσσόμενων χωρών και των χωρών με μεταβατική οικονομία στο θέμα αυτό·

ΛΑΜΒΑΝΟΝΤΑΣ ΥΠΟΨΗ ότι το παγκόσμιο σχέδιο δράσης για τη διατήρηση και την αειφόρο χρήση των φυτογενετικών πόρων για τη διατροφή και τη γεωργία αποτελεί ένα αποδεκτό πλαίσιο αναφοράς σε διεθνές επίπεδο για τις δραστηριότητες αυτές·

ΑΝΑΓΝΩΡΙΖΟΝΤΑΣ ΕΠΙΠΛΕΟΝ ότι οι φυτογενετικοί πόροι για τη διατροφή και τη γεωργία αποτελούν απαραίτητη πρώτη ύλη για τη γενετική βελτίωση των καλλιεργούμενων φυτών, είτε αυτό γίνεται με την επιλογή των γεωργών, είτε με κλασσικές μεθόδους βελτίωσης των φυτών, είτε με σύγχρονες βιοτεχνολογικές μεθόδους, και ότι παίζουν ουσιαστικό ρόλο στην προσαρμογή στις απρόβλεπτες περιβαλλοντικές μεταβολές και στις εξελίξεις των ανθρώπινων αναγκών·

ΕΠΙΒΕΒΑΙΩΝΟΝΤΑΣ ότι οι παρελθούσες, παρούσες και μελλοντικές συνεισφορές των γεωργών όλων των περιοχών του κόσμου, κυρίως όσων ζουν στα κέντρα καταγωγής και ποικιλότητας, στη διατήρηση, βελτίωση και διάθεση των πόρων αυτών, αποτελούν τη βάση των δικαιωμάτων των γεωργών·

ΕΠΙΒΕΒΑΙΩΝΟΝΤΑΣ ΕΠΙΣΗΣ ότι τα δικαιώματα που αναγνωρίζονται από την παρούσα συνθήκη για διατήρηση, χρήση, ανταλλαγή και πώληση σπόρων αγροκτήματος και άλλου πολλαπλασιαστικού υλικού και συμμετοχή στη λήψη αποφάσεων σχετικά με τη χρησιμοποίηση των φυτογενετικών πόρων για τη διατροφή και τη γεωργία, καθώς και σωστή και δίκαιη διανομή των προκυπτόντων ωφελημάτων, αποτελούν θεμελιώδες στοιχείο της υλοποίησης των δικαιωμάτων των γεωργών καθώς και της προώθησης των δικαιωμάτων των γεωργών σε εθνικό και διεθνές επίπεδο·

ΑΝΑΓΝΩΡΙΖΟΝΤΑΣ ότι η παρούσα συνθήκη και άλλες σχετικές διεθνείς συμφωνίες θα πρέπει να είναι συμπληρωματικές για να διασφαλιστεί η βιωσιμότητα της γεωργίας και η επισιτιστική ασφάλεια·

ΕΠΙΒΕΒΑΙΩΝΟΝΤΑΣ ότι κανένα σημείο της παρούσας συνθήκης δεν πρέπει να ερμηνευτεί ότι επιφέρει, με οποιοδήποτε τρόπο, τροποποίηση των δικαιωμάτων και υποχρεώσεων των συμβαλλόμενων μερών δυνάμει άλλων διεθνών συμφωνιών·

ΕΚΤΙΜΩΝΤΑΣ ότι τα ανωτέρω αναφερόμενα δεν έχουν ως στόχο την καθιέρωση κάποιας ιεραρχίας μεταξύ αυτής της συνθήκης και άλλων διεθνών συμφωνιών·

ΕΧΟΝΤΑΣ ΣΥΝΕΙΔΗΣΗ του γεγονότος ότι τα σχετικά με τη διαχείριση των φυτογενετικών πόρων για τη διατροφή και τη γεωργία θέματα βρίσκονται στο σημείο συνάντησης της γεωργίας, του περιβάλλοντος και του εμπορίου και πεπεισμένα ότι πρέπει να υπάρξει συνέργεια μεταξύ των τομέων αυτών·

ΕΧΟΝΤΑΣ ΣΥΝΕΙΔΗΣΗ των ευθυνών τους απέναντι στην παρούσα και τις μελλοντικές γενεές για διατήρηση της παγκόσμιας ποικιλότητας των φυτογενετικών πόρων για τη διατροφή και τη γεωργία·

ΑΝΑΓΝΩΡΙΖΟΝΤΑΣ ότι κατά την άσκηση των κυριαρχικών τους δικαιωμάτων στους φυτογενετικούς τους πόρους για τη διατροφή και τη γεωργία, τα κράτη μπορούν να επωφεληθούν αμοιβαίως από τη δημιουργία ενός αποδοτικού πολυμερούς συστήματος που θα διευκολύνει την πρόσβαση σε ένα διαπραγματεύσιμο μέρος των πόρων αυτών και τη σωστή και δίκαιη διανομή των ωφελημάτων που απορρέουν από τη χρησιμοποίησή τους, και

ΕΠΙΘΥΜΩΝΤΑΣ να συναφθεί μια διεθνής συμφωνία στο πλαίσιο του οργανισμού των Ηνωμένων Εθνών για τη διατροφή και τη γεωργία, εφεξής καλούμενου FAO, δυνάμει του άρθρου XIV της ιδρυτικής του πράξεως,

ΣΥΝΟΜΟΛΟΓΟΥΝ ΤΑ ΕΞΗΣ:

ΜΕΡΟΣ I

ΕΙΣΑΓΩΓΗ

Άρθρο 1

Στόχοι

1.1. Στόχοι της παρούσας συνθήκης είναι η διατήρηση και η αειφόρος χρήση των φυτογενετικών πόρων για τη διατροφή και τη γεωργία και η σωστή και δίκαιη διανομή των ωφελημάτων που προκύπτουν από τη χρήση τους εν αρμονία με τη σύμβαση για τη βιολογική ποικιλότητα, την αειφόρο γεωργία και την επισιτιστική ασφάλεια.

1.2. Οι στόχοι αυτοί επιτυγχάνονται με τη δημιουργία στενών δεσμών μεταξύ της παρούσας συνθήκης και του οργανισμού των Ηνωμένων Εθνών για τη διατροφή και τη γεωργία, καθώς και της σύμβασης για τη βιολογική ποικιλότητα.

Άρθρο 2

Χρήση όρων

Για τους σκοπούς της παρούσας συνθήκης, οι όροι που αναφέρονται παρακάτω έχουν τη σημασία που τους αποδίδεται στο παρόν άρθρο. Οι ορισμοί δεν καλύπτουν το διεθνές εμπόριο των προϊόντων.

"Επί τόπου διατήρηση" είναι η διατήρηση των οικοσυστημάτων και φυσικών ενδιαιτημάτων καθώς και η συντήρηση και αποκατάσταση βιώσιμων πληθυσμών ειδών στο φυσικό τους περιβάλλον και, στην περίπτωση καλλιεργούμενων φυτικών ειδών, στο περιβάλλον όπου έχουν αναπτυχθεί οι διακριτικοί τους χαρακτήρες.

"Διατήρηση εκτός τόπου" είναι η διατήρηση φυτογενετικών πόρων για τη διατροφή και τη γεωργία εκτός του φυσικού τους περιβάλλοντος.

"Φυτογενετικοί πόροι για τη διατροφή και τη γεωργία" είναι το γενετικό υλικό φυτικής προέλευσης που έχει πραγματική ή δυνητική αξία για τη διατροφή και τη γεωργία.

"Γενετικό υλικό" είναι το υλικό φυτικής προέλευσης, συμπεριλαμβανομένου του υλικού αναπαραγωγής και βλαστικού πολλαπλασιασμού, που περιέχει λειτουργικές μονάδες κληρονομικότητας.

"Ποικιλία" είναι φυτικό σύνολο, εντός μιας βοτανικής κατηγορίας της χαμηλότερης γνωστής ταξινομικής ιεράρχησης, που ορίζεται από την αναπαραγώγιμη έκφραση των διακριτικών της και άλλων γενετικών της χαρακτήρων.

"Συλλογή εκτός τόπου" είναι συλλογή φυτογενετικών πόρων για τη διατροφή και τη γεωργία, που διατηρούνται εκτός του φυσικού τους περιβάλλοντος.

"Κέντρο καταγωγής" είναι γεωγραφική ζώνη όπου φυτικό είδος, καλλιεργούμενο ή άγριο, ανέπτυξε για πρώτη φορά τους διακριτικούς του χαρακτήρες.

"Κέντρο ποικιλότητας καλλιεργούμενων ειδών" είναι γεωγραφική ζώνη με υψηλό επίπεδο γενετικής ποικιλότητας για τα είδη που καλλιεργούνται υπό επιτόπιες συνθήκες.

Άρθρο 3

Πεδίο εφαρμογής

Η παρούσα συνθήκη αφορά τους φυτογενετικούς πόρους για τη διατροφή και τη γεωργία.

ΜΕΡΟΣ II

ΓΕΝΙΚΕΣ ΔΙΑΤΑΞΕΙΣ

Άρθρο 4

Γενικές υποχρεώσεις

Κάθε συμβαλλόμενο μέρος μεριμνά για την εναρμόνιση των νόμων, κανονισμών και διαδικασιών του με τις υποχρεώσεις που αναλαμβάνει δυνάμει της παρούσας συνθήκης.

Άρθρο 5

Διατήρηση, εξερεύνηση, συλλογή, χαρακτηρισμός, αξιολόγηση και τεκμηρίωση των φυτογενετικών πόρων για τη διατροφή και τη γεωργία

5.1. Κάθε συμβαλλόμενο μέρος, υπό την επιφύλαξη της εθνικής του νομοθεσίας, και σε συνεργασία με άλλα συμβαλλόμενα μέρη, όπου απαιτείται, προωθεί μια ολοκληρωμένη προσέγγιση για την ανεύρεση, διατήρηση και αειφόρο χρήση των φυτογενετικών πόρων για τη διατροφή και τη γεωργία και αναλαμβάνει ιδιαίτερα, όπου απαιτείται:

α) να διερευνήσει και καταγράψει σε ευρετήρια τους φυτογενετικούς πόρους για τη διατροφή και τη γεωργία, λαμβάνοντας υπόψη την κατάσταση και το βαθμό ποικιλομορφίας στα πλαίσια των υφιστάμενων πληθυσμών, συμπεριλαμβανομένων και των πόρων δυνητικής χρησιμοποίησης και, εφόσον είναι δυνατόν, να αξιολογήσει τους κινδύνους που διατρέχουν·

β) να προωθήσει τη συλλογή των φυτογενετικών πόρων για τη διατροφή και τη γεωργία και πληροφοριών σχετικών με φυτογενετικούς πόρους που βρίσκονται σε κίνδυνο ή μπορούν να χρησιμοποιηθούν δυνητικά·

γ) να ενθαρρύνει ή να υποστηρίξει, ανάλογα με την περίπτωση, τις προσπάθειες των γεωργών και των τοπικών κοινοτήτων για διαχείριση και διατήρηση στον αγρό των φυτογενετικών τους πόρων για τη διατροφή και τη γεωργία·

δ) να προωθήσει την επιτόπια διατήρηση των αγρίων ειδών που συγγενεύουν με καλλιεργούμενα φυτά και των αγρίων ειδών για διατροφική παραγωγή, συμπεριλαμβανομένων και εκείνων στις προστατευόμενες ζώνες, υποστηρίζοντας, μεταξύ άλλων, τις προσπάθειες των τοπικών και αυτοχθόνων κοινοτήτων·

ε) να αναπτύξει συνεργασίες κατά τρόπο που να προωθηθεί η εγκαθίδρυση ενός αποτελεσματικού και βιώσιμου συστήματος διατήρησης εκτός τόπου, δίνοντας κάθε δυνατή προσοχή στην ανάγκη επαρκούς τεκμηρίωσης, χαρακτηρισμού, αναπαραγωγής και αξιολόγησης και να προωθήσει την ανάπτυξη και μεταφορά των κατάλληλων για το σκοπό αυτό τεχνολογιών για βελτίωση της αειφόρου χρήσεως των φυτογενετικών πόρων για τη διατροφή και τη γεωργία·

στ) να παρακολουθεί τη διατήρηση της βιωσιμότητας, το βαθμό ποικιλομορφίας και τη γενετική ακεραιότητα των συλλογών φυτογενετικών πόρων για τη διατροφή και τη γεωργία.

5.2. Τα συμβαλλόμενα μέρη λαμβάνουν, όπου είναι αναγκαίο, μέτρα περιορισμού ή, εφόσον είναι δυνατόν, εξάλειψης των κινδύνων που απειλούν τους φυτογενετικούς πόρους για τη διατροφή και τη γεωργία.

Άρθρο 6

Αειφόρος χρήση των φυτογενετικών πόρων

6.1. Τα συμβαλλόμενα μέρη επεξεργάζονται και διατηρούν πολιτικές και νομικές διατάξεις κατάλληλες για την προώθηση της αειφόρου χρήσεως των φυτογενετικών πόρων για τη διατροφή και τη γεωργία.

6.2. Η αειφόρος χρήση των φυτογενετικών πόρων για τη διατροφή και τη γεωργία μπορεί να περιλαμβάνει κυρίως τα ακόλουθα μέτρα:

α) επεξεργασία πρόσφορων γεωργικών πολιτικών που ενθαρρύνουν, κατά τα δέοντα, την εφαρμογή και διατήρηση διαφοροποιημένων γεωργικών συστημάτων που ευνοούν την αειφόρο χρήση της γεωργικής βιολογικής ποικιλότητας και των άλλων φυσικών πόρων·

β) διεξαγωγή μεγαλύτερου αριθμού ερευνών που ενισχύουν και διατηρούν τη βιολογική ποικιλότητα μεγιστοποιώντας την εντός και μεταξύ ειδών ποικιλομορφία, προς όφελος των γεωργών, κυρίως εκείνων που δημιουργούν και χρησιμοποιούν δικές τους ποικιλίες και εφαρμόζουν οικολογικές αρχές συντήρησης της γονιμότητας των εδαφών και καταπολέμησης των ασθενειών, των ζιζανίων και των επιβλαβών οργανισμών·

γ) προώθηση, με κατάλληλο τρόπο, με τη συμμετοχή των γεωργών, κυρίως στις αναπτυσσόμενες χώρες, των προσπαθειών γενετικής βελτίωσης των καλλιεργειών που ενισχύουν την ικανότητα δημιουργίας ποικιλιών ειδικά προσαρμοσμένων στις διάφορες κοινωνικές, οικονομικές και οικολογικές συνθήκες, συμπεριλαμβανομένων και εκείνων στις οριακές περιοχές·

δ) διεύρυνση της γενετικής βάσης των καλλιεργούμενων φυτών και αύξηση της ποικιλότητας του γενετικού υλικού που τίθεται στη διάθεση των γεωργών·

ε) προώθηση, με κατάλληλο τρόπο, αυξημένης χρήσης των τοπικών και τοπικά προσαρμοσμένων καλλιεργειών, ποικιλιών και υποχρησιμοποιούμενων ειδών·

στ) ενθάρρυνση, με κατάλληλο τρόπο, μεγαλύτερης χρήσης της ποικιλότητας των ποικιλιών και ειδών στη διαχείριση, διατήρηση και αειφόρο χρήση των καλλιεργούμενων στον αγρό φυτών και δημιουργία στενών δεσμών μεταξύ της βελτίωσης των φυτών και της γεωργικής ανάπτυξης για μείωση της ευπάθειας των καλλιεργούμενων φυτών και της γενετικής διάβρωσης και προώθηση προς την κατεύθυνση επίτευξης αυξημένης παγκόσμιας διατροφικής παραγωγής συμβατής με αειφόρο ανάπτυξη,

και

ζ) επανεξέταση και, όπου απαιτείται, προσαρμογή των στρατηγικών γενετικής βελτίωσης και των κανονισμών που διέπουν την πώληση των ποικιλιών και τη διανομή των σπόρων.

Άρθρο 7

Εθνικές δεσμεύσεις και διεθνής συνεργασία

7.1. Κάθε συμβαλλόμενο μέρος εντάσσει, όπου απαιτείται, στις γεωργικές του, καθώς και τις σχετικές με την αγροτική ανάπτυξη, πολιτικές και προγράμματά του τις δραστηριότητες που προβλέπονται στα άρθρα 5 και 6 και συνεργάζεται με τα υπόλοιπα συμβαλλόμενα μέρη, απευθείας ή μέσω του FAO και άλλων αρμόδιων διεθνών οργανισμών, στους τομείς της διατήρησης και αειφόρου χρήσεως των φυτογενετικών πόρων για τη διατροφή και τη γεωργία.

7.2. Η διεθνής συνεργασία έχει ιδιαίτερα ως αντικείμενο:

α) τη δημιουργία ή ενίσχυση της ικανότητας των αναπτυσσόμενων χωρών και των χωρών με μεταβατική οικονομία στη διατήρηση και αειφόρο χρήση των φυτογενετικών πόρων για τη διατροφή και τη γεωργία·

β) την ενίσχυση των διεθνών δραστηριοτήτων που αποβλέπουν στην προώθηση της διατήρησης, αξιολόγησης, τεκμηρίωσης, γενετικής διεύρυνσης, βελτίωσης φυτών, πολλαπλασιασμού των σπόρων καθώς και, σύμφωνα με το μέρος IV, κατανομής, πρόσβασης σε και ανταλλαγής φυτογενετικών πόρων για τη διατροφή και της γεωργία και κατάλληλων πληροφοριών και τεχνολογιών·

γ) τη διατήρηση και ενίσχυση των θεσμικών ρυθμίσεων που προβλέπονται στο μέρος V,

και

δ) την εφαρμογή της στρατηγικής χρηματοδότησης του άρθρου 18.

Άρθρο 8

Τεχνική βοήθεια

Τα συμβαλλόμενα μέρη συμφωνούν να προωθήσουν την παροχή τεχνικής βοήθειας στα συμβαλλόμενα μέρη, κυρίως σε εκείνα που είναι αναπτυσσόμενες χώρες ή χώρες με μεταβατική οικονομία μέσω της διμερούς βοήθειας ή των κατάλληλων διεθνών οργανώσεων, για προώθηση της εφαρμογής της παρούσας συνθήκης.

ΜΕΡΟΣ III

ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΑ ΤΩΝ ΓΕΩΡΓΩΝ

Άρθρο 9

Δικαιώματα των γεωργών

9.1. Τα συμβαλλόμενα μέρη αναγνωρίζουν την τεράστια συνεισφορά, παρελθούσα και μελλοντική, των τοπικών και αυτοχθόνων κοινοτήτων καθώς και των γεωργών όλων των περιοχών του κόσμου, και ειδικά των περιοχών των κέντρων καταγωγής και ποικιλότητας των καλλιεργούμενων φυτών, στη διατήρηση και αξιοποίηση των φυτογενετικών πόρων που συνιστούν τη βάση της διατροφικής και γεωργικής παραγωγής σε όλο τον κόσμο.

9.2. Τα συμβαλλόμενα μέρη συμφωνούν ότι η ευθύνη πραγμάτωσης των δικαιωμάτων των γεωργών, όσον αφορά τους φυτογενετικούς πόρους για τη διατροφή και τη γεωργία, ανάγεται στις κυβερνήσεις. Ανάλογα με τις ανάγκες και προτεραιότητές του, κάθε συμβαλλόμενο μέρος θα πρέπει, ανάλογα με το τι αρμόζει και υπό την επιφύλαξη της εθνικής του νομοθεσίας, να λαμβάνει μέτρα για την προστασία και προαγωγή των δικαιωμάτων των γεωργών, στα οποία συμπεριλαμβάνονται:

α) η προστασία των παραδοσιακών γνώσεων που σχετίζονται με τους φυτογενετικούς πόρους για τη διατροφή και τη γεωργία·

β) το δικαίωμα ισότιμης συμμετοχής στην διανομή των ωφελημάτων που απορρέουν από τη χρήση των φυτογενετικών πόρων για τη διατροφή και τη γεωργία·

γ) το δικαίωμα συμμετοχής στη διαδικασία λήψης αποφάσεων, σε εθνικό επίπεδο, για θέματα σχετικά με τη διατήρηση και αειφόρο χρήση των φυτογενετικών πόρων για τη διατροφή και τη γεωργία.

9.3. Κανένα σημείο του παρόντος άρθρου δεν θα πρέπει να ερμηνεύεται ως περιοριστικό των δικαιωμάτων που μπορεί να έχουν οι καλλιεργητές στη διατήρηση, χρήση, ανταλλαγή και πώληση σπόρων αγρού ή πολλαπλασιαστικού υλικού, υπό την επιφύλαξη της εθνικής νομοθεσίας και αναλόγως των αναγκών.

ΜΕΡΟΣ IV

ΠΟΛΥΜΕΡΕΣ ΣΥΣΤΗΜΑ ΠΡΟΣΒΑΣΗΣ ΚΑΙ ΔΙΑΝΟΜΗΣ ΤΗΣ ΩΦΕΛΕΙΑΣ

Άρθρο 10

Πολυμερές σύστημα πρόσβασης και διανομής της ωφέλειας

10.1. Στις σχέσεις τους με τα υπόλοιπα κράτη, τα συμβαλλόμενα μέρη αναγνωρίζουν τα κυριαρχικά δικαιώματα κάθε κράτους στους δικούς του φυτογενετικούς πόρους για τη διατροφή και τη γεωργία, συμπεριλαμβανομένου και του ότι η εξουσία καθορισμού της πρόσβασης στους πόρους αυτούς ανήκει στις κυβερνήσεις και ανάγεται στην εθνική νομοθεσία.

10.2. Στην άσκηση των κυριαρχικών τους δικαιωμάτων, τα συμβαλλόμενα μέρη συμφωνούν να εγκαθιδρύσουν ένα πολυμερές σύστημα που να είναι αποδοτικό, αποτελεσματικό και διαφανές, τόσο για την διευκόλυνση της πρόσβασης στους φυτογενετικούς πόρους για τη διατροφή και τη γεωργία όσο και για την κατανομή, κατά τρόπο σωστό και δίκαιο, των ωφελημάτων που απορρέουν από τη χρήση των πόρων αυτών, σε μια προοπτική συμπληρωματικότητας και αμοιβαίας ενίσχυσης.

Άρθρο 11

Πεδίο εφαρμογής του πολυμερούς συστήματος

11.1. Για την επίτευξη των στόχων της διατήρησης και αειφόρου χρήσεως των φυτογενετικών πόρων για τη διατροφή και τη γεωργία, και της σωστής και δίκαιης κατανομής των ωφελημάτων που απορρέουν από τη χρήση τους, όπως αναφέρεται στο άρθρο 1, το πολυμερές σύστημα εφαρμόζεται στους φυτογενετικούς πόρους για τη διατροφή και τη γεωργία που παρατίθενται στο παράρτημα Ι επί τη βάσει των κριτηρίων επισιτιστικής ασφάλειας και αλληλεξάρτησης.

11.2. Το πολυμερές σύστημα, όπως αναφέρεται στην παράγραφο 11.1, περικλείει όλους τους φυτογενετικούς πόρους για τη διατροφή και τη γεωργία που παρατίθενται στο παράρτημα Ι, τους οποίους διαχειρίζονται και διοικούν τα συμβαλλόμενα μέρη και οι οποίοι ανάγονται στην ευθύνη του δημόσιου τομέα. Για την πληρέστερη δυνατή κάλυψη, τα συμβαλλόμενα μέρη καλούν τους υπόλοιπους κατόχους φυτογενετικών πόρων για τη διατροφή και τη γεωργία που αναφέρονται στο παράρτημα Ι, να εντάξουν τους φυτογενετικούς αυτούς πόρους για τη διατροφή και τη γεωργία στο πολυμερές σύστημα.

11.3. Τα συμβαλλόμενα μέρη συμφωνούν επίσης να λάβουν τα κατάλληλα μέτρα για να ενθαρρύνουν τα φυσικά και νομικά πρόσωπα που υπάγονται στη δικαιοδοσία τους και κατέχουν φυτογενετικούς πόρους για τη διατροφή και τη γεωργία που περιλαμβάνονται στο παράρτημα Ι, να εντάξουν τους φυτογενετικούς αυτούς πόρους για τη διατροφή και τη γεωργία στο πολυμερές σύστημα.

11.4. Μέσα στα επόμενα δύο χρόνια από τη θέση σε ισχύ της συνθήκης, το Διευθύνον Όργανο αξιολογεί τις πραγματοποιηθείσες προόδους όσον αφορά την ένταξη στο πολυμερές σύστημα των φυτογενετικών πόρων για τη διατροφή και τη γεωργία που αναφέρονται στην παράγραφο 11.3. Μετά την αξιολόγηση αυτή, το Διευθύνον Όργανο αποφασίζει εάν πρέπει να συνεχιστεί να διευκολύνεται η πρόσβαση στα φυσικά και νομικά πρόσωπα που αναφέρονται στην παράγραφο 11.3 που δεν έχουν εντάξει τους εν λόγω φυτογενετικούς πόρους για τη διατροφή και τη γεωργία στο πολυμερές σύστημα ή αν πρέπει να λάβει κάποια άλλα μέτρα που κρίνει πρόσφορα.

11.5. Το πολυμερές σύστημα περικλείει επίσης τους φυτογενετικούς πόρους για τη διατροφή και τη γεωργία που παρατίθενται στο παράρτημα I και συντηρούνται στις συλλογές εκτός τόπου των διεθνών κέντρων γεωργικής έρευνας της συμβουλευτικής ομάδας για τη διεθνή γεωργική έρευνα (ΣΟΔΓΕ), όπως προβλέπεται στην παράγραφο 15.1 στοιχείο α), και σε άλλα διεθνή ιδρύματα, σύμφωνα με την παράγραφο 15.5.

Άρθρο 12

Διευκόλυνση πρόσβασης στους φυτογενετικούς πόρους για τη διατροφή και τη γεωργία στα πλαίσια του πολυμερούς συστήματος

12.1. Τα συμβαλλόμενα μέρη συμφωνούν ότι η με διευκόλυνση πρόσβαση στους φυτογενετικούς πόρους για τη διατροφή και τη γεωργία στο πλαίσιο του πολυμερούς συστήματος, όπως αυτό ορίζεται στο άρθρο 11, πραγματοποιείται σύμφωνα με τις διατάξεις της παρούσας συνθήκης.

12.2. Τα συμβαλλόμενα μέρη συμφωνούν να λάβουν αναγκαία νομικά ή άλλα κατάλληλα μέτρα για παροχή της πρόσβασης αυτής στα υπόλοιπα συμβαλλόμενα μέρη μέσω του πολυμερούς συστήματος. Για το σκοπό αυτό, η πρόσβαση προσφέρεται επίσης και στα φυσικά και νομικά πρόσωπα που υπάγονται στη δικαιοδοσία κάθε συμβαλλόμενου μέρους, υπό την επιφύλαξη των διατάξεων της παραγράφου 11.4.

12.3. Η πρόσβαση αυτή παρέχεται σύμφωνα με τους ακόλουθους όρους:

α) η πρόσβαση παρέχεται όταν αποκλειστικός σκοπός είναι η διατήρηση και χρήση για έρευνα, γενετική βελτίωση και επιμόρφωση για τη διατροφή και τη γεωργία, υπό την προϋπόθεση να μην προορίζεται για χημικές ή φαρμακευτικές χρήσεις, ούτε για άλλες μη διατροφικές και μη ζωοτροφικές βιομηχανικές χρήσεις. Στην περίπτωση των φυτών που καλλιεργούνται για πολλαπλές χρήσεις (διατροφικές και μη), η ένταξή τους στο πολυμερές σύστημα και η δυνατότητα εφαρμογής του καθεστώτος διευκόλυνσης της πρόσβασης εξαρτάται από τη σπουδαιότητά τους για την επισιτιστική ασφάλεια·

β) η πρόσβαση παρέχεται ταχέως, χωρίς να είναι αναγκαίο να παρακολουθείται μεμονωμένα κάθε δείγμα, και δωρεάν ή, όταν απαιτείται κάποια πληρωμή για κάλυψη εξόδων, αυτή δεν πρέπει να υπερβαίνει το ελάχιστο επαγόμενο κόστος·

γ) μαζί με τους προσφερόμενους φυτογενετικούς πόρους για τη διατροφή και τη γεωργία, διατίθενται και όλα τα διαθέσιμα δεδομένα διαβατηρίου και, υπό την επιφύλαξη της ισχύουσας νομοθεσίας, και κάθε άλλη σχετική διαθέσιμη και μη εμπιστευτική πληροφορία περιγραφής τους·

δ) οι δικαιούχοι δεν μπορούν να διεκδικήσουν κανένα δικαίωμα πνευματικής ιδιοκτησίας ή άλλο δικαίωμα που περιορίζει την με διευκόλυνση πρόσβαση στους φυτογενετικούς πόρους για τη διατροφή και τη γεωργία ή στα γενετικά μέρη ή συστατικά τους, υπό την μορφή που τα παρέλαβαν από το πολυμερές σύστημα·

ε) η πρόσβαση στους φυτογενετικούς πόρους για τη διατροφή και τη γεωργία που είναι σε πορεία τελειοποίησης, συμπεριλαμβανομένου του υλικού που είναι σε πορεία τελειοποίησης από τους γεωργούς, παραμένει στη διακριτική ευχέρεια των κατόχων, κατά την περίοδο της τελειοποίησής τους·

στ) η πρόσβαση στους φυτογενετικούς πόρους για τη διατροφή και τη γεωργία που προστατεύονται από δικαιώματα πνευματικής ιδιοκτησίας και άλλα ιδιοκτησιακά δικαιώματα παρέχεται σύμφωνα με τις σχετικές διεθνείς συμφωνίες και εθνικούς νόμους·

ζ) οι δικαιούχοι των φυτογενετικών πόρων για τη διατροφή και τη γεωργία, στους οποίους πόρους παρέχεται πρόσβαση στο πλαίσιο του πολυμερούς συστήματος και διατηρούνται, τους τηρούν στη διάθεση του πολυμερούς συστήματος, σύμφωνα με τις διατάξεις της παρούσας συνθήκης·

η) υπό την επιφύλαξη των υπόλοιπων διατάξεων του παρόντος άρθρου, τα συμβαλλόμενα μέρη συμφωνούν ότι η πρόσβαση στους φυτογενετικούς πόρους για τη διατροφή και τη γεωργία που βρίσκονται σε συνθήκες επί τόπου διατήρησης παρέχεται σύμφωνα με την εθνική νομοθεσία ή, ελλείψει τέτοιας νομοθεσίας, σύμφωνα με τους κανόνες που μπορεί να θεσπίσει το Διευθύνον Όργανο.

12.4. Για το σκοπό αυτό, η διευκόλυνση πρόσβασης, σύμφωνα με τις παραγράφους 12.2 και 12.3 ανωτέρω, παρέχεται σύμφωνα με τυποποιημένη συμφωνία μεταφοράς υλικού (ΣΜΥ) που υιοθετείται από το Διευθύνον Όργανο και η οποία περιλαμβάνει τις διατάξεις της παραγράφου 12.3 στοιχεία α), δ) και ζ), καθώς και τις διατάξεις τις σχετικές με την διανομή της ωφέλειας της παραγράφου 13.2 στοιχείo δ) σημείο ii) και τις υπόλοιπες σχετικές διατάξεις της παρούσας συνθήκης, καθώς και τη διάταξη που αναφέρει ότι ο αποδέκτης των φυτογενετικών πόρων για τη διατροφή και τη γεωργία πρέπει να ζητεί την εφαρμογή των όρων της ΣΜΥ στη μεταφορά των φυτογενετικών πόρων για τη διατροφή και τη γεωργία σε κάποιο άλλο πρόσωπο ή οντότητα, καθώς και σε κάθε μεταγενέστερη μεταφορά των φυτογενετικών αυτών πόρων για τη διατροφή και τη γεωργία.

12.5. Τα συμβαλλόμενα μέρη μεριμνούν για την παροχή δυνατότητας προσφυγής στο δικαστικό τους σύστημα, σύμφωνα με τις ισχύουσες δικαιοδοτικές διατάξεις, σε περίπτωση συμβατικών διαφορών που προκύπτουν από τις ΣΜΥ αυτές, αναγνωρίζοντας ότι οι υποχρεώσεις που απορρέουν από τις ΣΜΥ αυτές βαρύνουν αποκλειστικά τα συμβαλλόμενα στις ΣΜΥ αυτές μέρη.

12.6. Σε καταστάσεις επείγουσας ανάγκης λόγω καταστροφών, τα συμβαλλόμενα μέρη συμφωνούν να παρέχουν διευκόλυνση πρόσβασης στους κατάλληλους φυτογενετικούς πόρους για τη διατροφή και τη γεωργία στο πλαίσιο του πολυμερούς συστήματος για να συμβάλλουν στην αποκατάσταση των γεωργικών συστημάτων, σε συνεργασία με τους συντονιστές βοηθείας.

Άρθρο 13

Διανομή της ωφέλειας μέσα στο πολυμερές σύστημα

13.1. Τα συμβαλλόμενα μέρη αναγνωρίζουν ότι η διευκόλυνση πρόσβασης στους φυτογενετικούς πόρους για τη διατροφή και τη γεωργία που περιλαμβάνονται στο πολυμερές σύστημα συνιστά αφ’ εαυτής μείζονα ωφέλεια του πολυμερούς συστήματος και συμφωνούν η κατανομή των προκυπτόντων ωφελημάτων να γίνεται με σωστό και δίκαιο τρόπο, σύμφωνα με τις διατάξεις του παρόντος άρθρου.

13.2. Τα συμβαλλόμενα μέρη συμφωνούν τα πλεονεκτήματα που απορρέουν από τη χρησιμοποίηση, συμπεριλαμβανομένης της εμπορικής, των φυτογενετικών πόρων για τη διατροφή και τη γεωργία στο πλαίσιο του πολυμερούς συστήματος να κατανέμονται με σωστό και δίκαιο τρόπο μέσω των ακόλουθων μηχανισμών: ανταλλαγή πληροφοριών, πρόσβαση στις τεχνολογίες και μεταφορά αυτών, ενίσχυση των δυνατοτήτων, κατανομή των πλεονεκτημάτων που απορρέουν από την εμπορευματοποίηση, λαμβανομένων υπόψη των πεδίων δραστηριοτήτων προτεραιότητας του υπό συνεχή εξέλιξη παγκόσμιου σχεδίου δράσεως και σύμφωνα με τις κατευθύνσεις του Διευθύνοντος Οργάνου:

α) Ανταλλαγή πληροφοριών

Τα συμβαλλόμενα μέρη συμφωνούν να προσφέρουν τις πληροφορίες που περιλαμβάνουν, μεταξύ άλλων, τους καταλόγους και ευρετήρια, ενημέρωση για τις τεχνολογίες και τα αποτελέσματα της τεχνικής, επιστημονικής και κοινωνικοοικονομικής έρευνας, συμπεριλαμβανομένου του χαρακτηρισμού, της αξιολόγησης και της χρησιμοποίησης, σχετικά με τους φυτογενετικούς πόρους για τη διατροφή και τη γεωργία που περιλαμβάνονται στο πολυμερές σύστημα. Οι πληροφορίες αυτές καθίστανται διαθέσιμες, εφόσον δεν είναι εμπιστευτικές, υπό την επιφύλαξη του εφαρμοστέου δικαίου και σύμφωνα με τις εθνικές δυνατότητες. Οι πληροφορίες αυτές τίθενται στη διάθεση όλων των συμβαλλομένων μερών στην παρούσα συνθήκη μέσω του συστήματος πληροφόρησης, όπως προβλέπεται στο άρθρο 17.

β) Πρόσβαση στις τεχνολογίες και μεταφορά τεχνολογιών

i) Τα συμβαλλόμενα μέρη δεσμεύονται να παρέχουν ή/και να διευκολύνουν την πρόσβαση στις τεχνολογίες που στοχεύουν στη διατήρηση, χαρακτηρισμό, αξιολόγηση και χρησιμοποίηση των φυτογενετικών πόρων για τη διατροφή και τη γεωργία που περιλαμβάνονται στο πολυμερές σύστημα. Αναγνωρίζοντας ότι ορισμένες τεχνολογίες δεν μπορούν να μεταφερθούν παρά μόνον μέσω του γενετικού υλικού, τα συμβαλλόμενα μέρη παρέχουν ή/και διευκολύνουν την πρόσβαση στις τεχνολογίες αυτές και στο γενετικό υλικό που περιλαμβάνονται στο πολυμερές σύστημα καθώς και στις βελτιωμένες ποικιλίες και στο γενετικό υλικό που δημιουργήθηκαν χάρη στη χρησιμοποίηση των φυτογενετικών πόρων για τη διατροφή και τη γεωργία που περιλαμβάνονται στο πολυμερές σύστημα, σύμφωνα με τις διατάξεις του άρθρου 12. Η πρόσβαση στις τεχνολογίες αυτές, στις βελτιωμένες ποικιλίες και στο γενετικό υλικό παρέχεται ή/και διευκολύνεται με τήρηση των ιδιοκτησιακών δικαιωμάτων και των νόμων που ισχύουν σχετικά με την πρόσβαση και σύμφωνα με τις εθνικές δυνατότητες.

ii) Η πρόσβαση στις τεχνολογίες και η μεταφορά τους στις χώρες, ιδιαίτερα στις αναπτυσσόμενες και τις χώρες με μεταβατική οικονομία, διασφαλίζονται διά σειράς μέτρων όπως η δημιουργία και η λειτουργία θεματικών ομάδων κατά καλλιέργεια για τη χρήση των φυτογενετικών πόρων για τη διατροφή και τη γεωργία και η συμμετοχή στις ομάδες αυτές, όπου όλες οι εταιρικές σχέσεις, ασχέτως τύπου, έχουν στόχο την έρευνα-ανάπτυξη και κοινές σχετικές με το λαμβανόμενο υλικό επιχειρήσεις, την ανάπτυξη των ανθρώπινων πόρων και την αποτελεσματική πρόσβαση στις εγκαταστάσεις έρευνας.

iii) Η πρόσβαση στις τεχνολογίες, συμπεριλαμβανομένων των τεχνολογιών που προστατεύονται από δικαιώματα πνευματικής ιδιοκτησίας, και η μεταφορά τους, όπως προβλέπεται στα σημεία i) και ii) ανωτέρω, στις αναπτυσσόμενες χώρες που είναι συμβαλλόμενα μέρη, ιδιαίτερα στις λιγότερο προηγμένες χώρες και τις χώρες με μεταβατική οικονομία, διασφαλίζονται ή/και διευκολύνονται βάσει ενός πλαισίου δίκαιων και όσο το δυνατόν ευνοϊκότερων όρων, ιδιαίτερα στην περίπτωση των τεχνολογιών που χρησιμοποιούνται για λόγους διατήρησης, καθώς και των τεχνολογιών που προορίζονται για τους αγρότες των αναπτυσσόμενων χωρών και, ειδικότερα, των λιγότερο προηγμένων χωρών και των χωρών σε μεταβατική πορεία, συμπεριλαμβανομένων και όρων χαριστικών και προτιμησιακών, εφόσον υπάρχει τέτοια αμοιβαία συμφωνία, μεταξύ άλλων, μέσω εταιρικών σχέσεων έρευνας-ανάπτυξης στο πλαίσιο του πολυμερούς συστήματος. Η πρόσβαση και μεταφορά διασφαλίζονται υπό συνθήκες που εγγυώνται την πρόσφορη και αποτελεσματική προστασία των δικαιωμάτων πνευματικής ιδιοκτησίας και είναι σύμφωνες με αυτά.

γ) Ενίσχυση των δυνατοτήτων

Λαμβάνοντας υπόψη τις ανάγκες των αναπτυσσόμενων χωρών και των χωρών με μεταβατική οικονομία, όπως αυτές αντικατοπτρίζονται από την προτεραιότητα που παρέχουν στην ενίσχυση των δυνατοτήτων στο θέμα των φυτογενετικών πόρων για τη διατροφή και τη γεωργία στα σχέδια και προγράμματά τους, εφόσον υφίστανται, με αντικείμενο τους φυτογενετικούς πόρους για τη διατροφή και τη γεωργία που καλύπτονται από το πολυμερές σύστημα, τα συμβαλλόμενα μέρη συμφωνούν να παρέχουν προτεραιότητα: i) στην κατάρτιση ή/και ενίσχυση επιστημονικών και τεχνικών προγραμμάτων εκπαίδευσης και κατάρτισης στο θέμα της διατήρησης και αειφόρου χρήσεως των φυτογενετικών πόρων για τη διατροφή και τη γεωργία· ii) στην δημιουργία και ενίσχυση εγκαταστάσεων προοριζόμενων για τη διατήρηση και αειφόρο χρήση των φυτογενετικών πόρων για τη διατροφή και τη γεωργία, ιδιαίτερα στις αναπτυσσόμενες χώρες και στις χώρες με μεταβατική οικονομία, και iii) στην επιστημονική έρευνα που διεξάγεται κατά προτίμηση και, ει δυνατόν, στις αναπτυσσόμενες χώρες και στις χώρες με μεταβατική οικονομία, σε συνεργασία με τα ιδρύματα των χωρών αυτών, καθώς και στην ενδυνάμωση της ικανότητας διεξαγωγής τέτοιων ερευνών στους τομείς όπου είναι αναγκαίο.

δ) Κατανομή των οικονομικών και άλλων ωφελημάτων που απορρέουν από την εμπορευματοποίηση

i) Τα συμβαλλόμενα μέρη συμφωνούν, στο πλαίσιο του πολυμερούς συστήματος, να λάβουν μέτρα για διασφάλιση της κατανομής των εμπορικών ωφελημάτων που απορρέουν από τη συμμετοχή του ιδιωτικού και δημόσιου τομέα στις δραστηριότητες που προσδιορίζονται στο παρόν άρθρο, μέσω εταιρικών σχέσεων και συνεργασιών, κυρίως με τον ιδιωτικό τομέα των αναπτυσσόμενων χωρών και των χωρών σε μεταβατική πορεία, στην έρευνα και τελειοποίηση τεχνολογιών·

ii) Τα συμβαλλόμενα μέρη συμφωνούν ότι η τυποποιημένη συμφωνία μεταφοράς υλικού (ΣΜΥ) που προβλέπεται στην παράγραφο 12.4 πρέπει να περιέχει διάταξη δυνάμει της οποίας δικαιούχος που εμπορευματοποιεί προϊόν που είναι φυτογενετικός πόρος για τη διατροφή και τη γεωργία και που εμπεριέχει υλικό στο οποίο ο εν λόγω δικαιούχος απέκτησε πρόσβαση χάρη στο πολυμερές σύστημα απαιτείται να καταβάλει στο μηχανισμό που προβλέπεται στην παράγραφο 19.3 στοιχείο στ) ένα δίκαιο μέρος των ωφελημάτων που απορρέουν από την εμπορευματοποίηση του εν λόγω προϊόντος, εκτός εάν το προϊόν αυτό είναι διαθέσιμο χωρίς περιορισμούς στους υπόλοιπους δικαιούχους για σκοπούς έρευνας και γενετικής βελτίωσης οπότε, στην περίπτωση αυτή, ο δικαιούχος που εμπορευματοποιεί το προϊόν προτρέπεται να προβεί σε αυτή την πληρωμή.

Στην πρώτη του συνεδρίαση, το Διευθύνον Όργανο αποφασίζει για το ποσό, τη μορφή και τον τρόπο της πληρωμής, σύμφωνα με τις εμπορικές πρακτικές. Το Διευθύνον Όργανο μπορεί να αποφασίσει να καθορίσει διάφορα ποσά πληρωμής για τις διάφορες κατηγορίες αποδεκτών που εμπορευματοποιούν τέτοια προϊόντα·μπορεί επίσης να αποφασίσει, εφόσον κρίνει αναγκαίο, την απαλλαγή από τις πληρωμές αυτές των μικροκαλλιεργητών των αναπτυσσόμενων χωρών και των χωρών με μεταβατική οικονομία. Το Διευθύνον Όργανο μπορεί, από καιρού σε καιρό, να εξετάζει τα ποσά των πληρωμών για να επιτυγχάνει τη σωστή και δίκαιη κατανομή των πλεονεκτημάτων ενώ μπορεί επίσης να αξιολογεί, κατά τη διάρκεια των πέντε ετών από τη θέση σε ισχύ της παρούσας συνθήκης, εάν η διάταξη της ΣΜΥ που προβλέπει την υποχρεωτική πληρωμή εφαρμόζεται και στις περιπτώσεις στις οποίες τα εμπορευματοποιούμενα αυτά προϊόντα είναι, χωρίς περιορισμούς, στη διάθεση άλλων δικαιούχων για σκοπούς έρευνας και επιλογής.

13.3. Τα συμβαλλόμενα μέρη συμφωνούν ότι τα ωφελήματα που απορρέουν από τη χρήση των φυτογενετικών πόρων για τη διατροφή και τη γεωργία και κατανέμονται στο πλαίσιο του πολυμερούς συστήματος πρέπει να κατευθύνονται κατά πρώτο λόγο, άμεσα ή έμμεσα, προς τους καλλιεργητές όλων των χωρών, ιδιαίτερα των αναπτυσσόμενων χωρών και των χωρών με μεταβατική οικονομία, που διατηρούν και χρησιμοποιούν με αειφόρο τρόπο τους φυτογενετικούς πόρους για τη διατροφή και τη γεωργία.

13.4. Στην πρώτη του συνεδρίαση, το Διευθύνον Όργανο εξετάζει τη χάραξη πολιτικής και σχετικών κριτηρίων με σκοπό την παροχή ειδικής βοήθειας στο πλαίσιο της συμφωνημένης στρατηγικής χρηματοδότησης που προβλέπεται στο άρθρο 18, για τη διατήρηση των φυτογενετικών πόρων για τη διατροφή και τη γεωργία στις αναπτυσσόμενες χώρες και στις χώρες με μεταβατική οικονομία των οποίων η συνεισφορά στην ποικιλότητα των φυτογενετικών πόρων για τη διατροφή και τη γεωργία που εντάσσονται στο πολυμερές σύστημα είναι σημαντική ή/και έχουν ιδιαίτερες ανάγκες.

13.5. Τα συμβαλλόμενα μέρη αναγνωρίζουν ότι η ικανότητα των αναπτυσσόμενων χωρών, και κυρίως των χωρών με μεταβατική οικονομία, να εφαρμόσουν πλήρως το παγκόσμιο σχέδιο δράσεως εξαρτάται σε μεγάλο μέρος από την αποτελεσματική εφαρμογή του παρόντος άρθρου και της στρατηγικής χρηματοδότησης που προβλέπεται στο άρθρο 18.

13.6. Τα συμβαλλόμενα μέρη αναλύουν τα στοιχεία μιας στρατηγικής εθελοντικής συνεισφοράς στην διανομή της ωφέλειας, δυνάμει της οποίας οι βιομηχανίες τροφίμων που επωφελούνται από τους φυτογενετικούς πόρους για τη διατροφή και τη γεωργία συμβάλλουν στο πολυμερές σύστημα.

ΜΕΡΟΣ V

ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΣΤΗΡΙΞΗΣ

Άρθρο 14

Διεθνές σχέδιο δράσεως

Αναγνωρίζοντας ότι το διαρκώς εξελισσόμενο παγκόσμιο σχέδιο δράσεως για τη διατήρηση και αειφόρο χρήση των φυτογενετικών πόρων για τη διατροφή και τη γεωργία έχει ιδιαίτερη σημασία για την παρούσα συνθήκη, τα συμβαλλόμενα μέρη θα πρέπει να προωθήσουν τη σωστή εφαρμογή του, κυρίως μέσω εθνικών δράσεων και, εφόσον χρειάζεται, μέσω της διεθνούς συνεργασίας έτσι ώστε να διαμορφωθεί ένα συνεκτικό πλαίσιο, ιδιαίτερα για την ενίσχυση των δυνατοτήτων, τη μεταφορά τεχνολογιών και την ανταλλαγή πληροφοριών, υπό την επιφύλαξη των διατάξεων του άρθρου 13.

Άρθρο 15

Συλλογές εκτός τόπου φυτογενετικών πόρων για τη διατροφή και τη γεωργία που διατηρούνται από τα διεθνή κέντρα γεωργικής έρευνας της συμβουλευτικής ομάδας για τη διεθνή γεωργική έρευνα και από άλλα διεθνή ιδρύματα

15.1. Τα συμβαλλόμενα μέρη αναγνωρίζουν τη σπουδαιότητα που έχουν για την παρούσα συνθήκη συλλογές εκτός τόπου φυτογενετικών πόρων για τη διατροφή και τη γεωργία που κατέχουν εν είδει καταπιστεύματος τα διεθνή κέντρα γεωργικής έρευνας (ΔΚΓΕ) της συμβουλευτικής ομάδας για τη διεθνή γεωργική έρευνα (ΣΟΔΓΕ). Τα συμβαλλόμενα μέρη παροτρύνουν τα ΔΚΓΕ να υπογράψουν συμφωνίες με το Διευθύνον Όργανο όσον αφορά τις συλλογές εκτός τόπου, σύμφωνα με τους ακόλουθους όρους:

α) οι φυτογενετικοί πόροι για τη διατροφή και τη γεωργία που παρατίθενται στο παράρτημα Ι της παρούσας συνθήκης και κατέχονται από τα ΔΚΓΕ είναι διαθέσιμες σύμφωνα με τις διατάξεις που προβλέπονται στο μέρος IV της παρούσας συνθήκης·

β) οι φυτογενετικοί πόροι για τη διατροφή και τη γεωργία που δεν περιλαμβάνονται σε εκείνους του παραρτήματος Ι της παρούσας συνθήκης και έχουν συλλεγεί πριν από τη θέση σε ισχύ της συνθήκης, και οι οποίοι κατέχονται από τα ΔΚΓΕ, είναι διαθέσιμοι σύμφωνα με τις διατάξεις της εν ισχύι ΣΜΥ σύμφωνα με τις συμφωνίες που έχουν συναφθεί μεταξύ των ΔΚΓΕ και του FAO. Η ΣΜΥ αυτή τροποποιείται με απόφαση του Διευθύνοντος Οργάνου το αργότερο κατά τη δεύτερη τακτική του συνεδρίαση, σε συνεργασία με τα ΔΚΓΕ, σύμφωνα με τις σχετικές διατάξεις της παρούσας συνθήκης, ιδιαίτερα τα άρθρα 12 και 13, και τους ακόλουθους όρους:

i) τα ΔΚΓΕ ενημερώνουν περιοδικώς το Διευθύνον Όργανο για τις συναφθείσες ΣΜΥ, σύμφωνα με χρονοδιάγραμμα που πρέπει να καταρτιστεί από το Διευθύνον Όργανο,

ii) τα συμβαλλόμενα μέρη στο έδαφος των οποίων έχουν συλλεγεί επιτοπίως οι γενετικοί πόροι για τη διατροφή και τη γεωργία, παραλαμβάνουν δείγματα των φυτογενετικών αυτών πόρων για τη διατροφή και τη γεωργία κατόπιν αιτήσεως, χωρίς ΣΜΥ,

iii) τα πλεονεκτήματα που ορίζονται στην προαναφερθείσα ΣΜΥ και συγκεντρώνονται στο μηχανισμό που αναφέρεται στην παράγραφο 19.3 στοιχείο στ) θα χρησιμοποιούνται ιδιαίτερα στη διατήρηση και αειφόρο χρησιμοποίηση των υπόψη φυτογενετικών πόρων για τη διατροφή και τη γεωργία, κυρίως στα εθνικά και περιφερειακά προγράμματα των αναπτυσσόμενων χωρών και των χωρών με μεταβατική οικονομία, και όλως ιδιαίτερα στα κέντρα ποικιλότητας και τις λιγότερο προηγμένες χώρες,

iv) τα ΔΚΓΕ λαμβάνουν όλα τα πρόσφορα στα πλαίσια των εξουσιών τους μέτρα για να διασφαλίσουν την υλοποίηση των όρων που προβλέπονται στις συμφωνίες μεταφοράς υλικού και ενημερώνουν αμελλητί το Διευθύνον Όργανο για περιπτώσεις μη συμμόρφωσης·

γ) τα ΔΚΓΕ αναγνωρίζουν στο Διευθύνον Όργανο το δικαίωμα παροχής γενικών υποδείξεων σχετικά με τις εκτός τόπου συλλογές που κατέχουν, τηρουμένης της παρούσας συνθήκης·

δ) οι επιστημονικές και τεχνικές εγκαταστάσεις στις οποίες διατηρούνται οι εν λόγω εκτός τόπου συλλογές παραμένουν υπό τα ΔΚΓΕ, τα οποία αναλαμβάνουν τη διαχείριση και διοίκηση αυτών των εκτός τόπου συλλογών σύμφωνα με τους αποδεκτούς κανόνες στο διεθνές σχέδιο, και κυρίως τους κανόνες τραπεζών γενετικού υλικού, όπως αυτοί έχουν εγκριθεί από την επιτροπή γενετικών πόρων για τη διατροφή και τη γεωργία του FAO·

ε) σε τυχόν αίτηση ΔΚΓΕ, ο Γραμματέας προσπαθεί να παράσχει την κατάλληλη τεχνική υποστήριξη·

στ) ο Γραμματέας έχει το δικαίωμα της ανά πάσα στιγμή πρόσβασης στις εγκαταστάσεις καθώς και ελέγχου όλων των αναλαμβανόμενων εκεί δραστηριοτήτων που αφορούν άμεσα τη διατήρηση και ανταλλαγή του υλικού που προβλέπεται από το παρόν άρθρο·

ζ) εάν η ορθή διατήρηση αυτών των συλλογών εκτός τόπου που κατέχονται από τα ΔΚΓΕ παρεμποδίζεται ή απειλείται από οποιοδήποτε γεγονός, συμπεριλαμβανομένης της ανωτέρας βίας, ο Γραμματέας, με τη σύμφωνη γνώμη φιλοξενούσας χώρας, βοηθά στην απομάκρυνση και μεταφορά τους στο μέτρο του δυνατού.

15.2. Τα συμβαλλόμενα μέρη συμφωνούν να παραχωρούν διευκόλυνση πρόσβασης στους φυτογενετικούς πόρους για τη διατροφή και τη γεωργία του παραρτήματος Ι στο πλαίσιο του πολυμερούς συστήματος στα ΔΚΓΕ της ΣΟΔΓΕ που έχουν υπογράψει συμφωνίες με το Διευθύνον Όργανο σύμφωνα με την παρούσα συνθήκη. Τα κέντρα αυτά εγγράφονται σε κατάλογο που διατηρείται από τον Γραμματέα και είναι στη διάθεση των συμβαλλομένων μερών κατόπιν αιτήσεώς τους.

15.3. Υλικό εκτός εκείνου του παραρτήματος I, το οποίο παραλαμβάνεται και διατηρείται από τα ΔΚΓΕ μετά τη θέση σε ισχύ της παρούσας συνθήκης, είναι προσβάσιμο υπό όρους συμβατούς με εκείνους που έχουν συμφωνηθεί αμοιβαίως μεταξύ των ΔΚΓΕ που παραλαμβάνουν το υλικό και της χώρας καταγωγής των πόρων αυτών ή της χώρας που έχει αποκτήσει τους πόρους αυτούς σύμφωνα με τη σύμβαση για τη βιολογική ποικιλότητα ή άλλη εφαρμοστέα νομοθεσία.

15.4. Τα συμβαλλόμενα μέρη προτρέπονται να παραχωρούν στα ΔΚΓΕ που έχουν υπογράψει συμφωνίες με το Διευθύνον Όργανο, πρόσβαση, υπό αμοιβαίως συμφωνημένους όρους, στους φυτογενετικούς πόρους για τη διατροφή και τη γεωργία καλλιεργούμενων αλλά μη περιλαμβανόμενων στο παράρτημα Ι φυτών που είναι σημαντικά για τα προγράμματα και τις δραστηριότητες των ΔΚΓΕ.

15.5. Το Διευθύνον Όργανο προσπαθεί επίσης να συνάπτει συμφωνίες για σκοπούς αναφερόμενους στο παρόν άρθρο με άλλους αρμόδιους διεθνείς θεσμούς.

Άρθρο 16

Τα διεθνή δίκτυα φυτογενετικών πόρων

16.1. Η συνεργασία που υφίσταται στο πλαίσιο διεθνών δικτύων φυτογενετικών πόρων για τη διατροφή και τη γεωργία ενθαρρύνεται ή αναπτύσσεται, ανάλογα με τις υφιστάμενες συμφωνίες και σύμφωνα με τις διατάξεις της παρούσας συνθήκης, έτσι ώστε να διασφαλίζεται η πληρέστερη δυνατή κάλυψη των φυτογενετικών πόρων για τη διατροφή και τη γεωργία.

16.2. Τα συμβαλλόμενα μέρη ενθαρρύνουν, όπου ενδείκνυται, όλα τα σχετικά ιδρύματα, κυβερνητικούς, ιδιωτικούς και μη κυβερνητικούς θεσμούς, ιδρύματα έρευνας ή γενετικής βελτίωσης ή άλλα ιδρύματα, να συμμετέχουν στα διεθνή δίκτυα.

Άρθρο 17

Το παγκόσμιο σύστημα πληροφόρησης για τους φυτογενετικούς πόρους για τη διατροφή και τη γεωργία

17.1. Τα συμβαλλόμενα μέρη συνεργάζονται με σκοπό την ανάπτυξη και ενίσχυση ενός παγκόσμιου συστήματος πληροφόρησης προκειμένου να διευκολυνθεί η ανταλλαγή πληροφοριών, επί τη βάσει των υφιστάμενων συστημάτων πληροφόρησης, για επιστημονικά, τεχνικά και περιβαλλοντικά ζητήματα σχετικά με τους φυτογενετικούς πόρους για τη διατροφή και τη γεωργία, λαμβάνοντας υπόψη ότι αυτές οι ανταλλαγές πληροφοριών συμβάλλουν στην κατανομή των πλεονεκτημάτων θέτοντας τις πληροφορίες για τους φυτογενετικούς πόρους για τη διατροφή και τη γεωργία στη διάθεση όλων των συμβαλλόμενων μερών. Κατά την ανάπτυξη του παγκόσμιου συστήματος πληροφόρησης, επιζητείται η συνεργασία με το μηχανισμό ανταλλαγών της σύμβασης για τη βιολογική ποικιλότητα.

17.2. Για περιπτώσεις κινδύνων που απειλούν την αποτελεσματική συντήρηση των φυτογενετικών πόρων για τη διατροφή και τη γεωργία, και με σκοπό τη διασφάλιση του γενετικού υλικού, πρέπει να προωθηθεί σύστημα έγκαιρης προειδοποίησης με βάση κοινοποιήσεις από τα συμβαλλόμενα μέρη.

17.3. Τα συμβαλλόμενα μέρη συνεργάζονται με την επιτροπή των γενετικών πόρων για τη διατροφή και τη γεωργία του FAO στην περιοδική επαναξιολόγηση της παγκόσμιας κατάστασης των φυτογενετικών πόρων για τη διατροφή και τη γεωργία προκειμένου να διευκολύνεται η ενημέρωση του διαρκώς εξελισσομένου παγκόσμιου σχεδίου δράσεως που προβλέπεται στο άρθρο 14.

ΜΕΡΟΣ VI

ΧΡΗΜΑΤΟΔΟΤΙΚΕΣ ΔΙΑΤΑΞΕΙΣ

Άρθρο 18

Χρηματοδοτικοί πόροι

18.1. Τα συμβαλλόμενα μέρη δεσμεύονται να εφαρμόσουν στρατηγική χρηματοδότησης για την εφαρμογή της παρούσας συνθήκης σύμφωνα με τις διατάξεις του παρόντος άρθρου.

18.2. Στόχοι της στρατηγικής χρηματοδότησης είναι η ενίσχυση της διαθεσιμότητας, της διαφάνειας, της αποτελεσματικότητας και αποδοτικότητας της διάθεσης χρηματοδοτικών πόρων για την εφαρμογή των δραστηριοτήτων των σχετικών με την παρούσα συνθήκη.

18.3. Για την κινητοποίηση κονδυλίων για δραστηριότητες, σχέδια και προγράμματα προτεραιότητας, αφορώντα ιδιαίτερα τις αναπτυσσόμενες χώρες και τις χώρες με μεταβατική οικονομία, και λαμβάνοντας υπόψη το παγκόσμιο σχέδιο δράσεως, το Διευθύνον Όργανο θέτει περιοδικώς ένα στόχο στο θέμα της χρηματοδότησης.

18.4. Σύμφωνα με τη στρατηγική αυτή χρηματοδότησης:

α) τα συμβαλλόμενα μέρη λαμβάνουν τα κατάλληλα και αναγκαία μέτρα, στο πλαίσιο των διευθυνόντων οργάνων των σχετικών διεθνών μηχανισμών, ταμείων και οργάνων, για την παροχή της δέουσας προτεραιότητας και προσοχής στην αποτελεσματική κατανομή προβλέψιμων και συμφωνημένων πόρων για την εφαρμογή των σχετικών με την παρούσα συνθήκη σχεδίων και προγραμμάτων·

β) το μέτρο στο οποίο τα συμβαλλόμενα μέρη, όταν πρόκειται για αναπτυσσόμενες χώρες και χώρες με μεταβατική οικονομία εκπληρώνουν αποτελεσματικά τις βάσει της παρούσας συνθήκης υποχρεώσεις τους εξαρτάται από την αποτελεσματική κατανομή, κυρίως από μέρους των συμβαλλόμενων μερών που είναι αναπτυγμένες χώρες, των πόρων που προβλέπονται στο παρόν άρθρο. Τα συμβαλλόμενα μέρη που είναι αναπτυσσόμενες χώρες και χώρες με μεταβατική οικονομία παρέχουν κάθε αναγκαία προτεραιότητα, στα πλαίσια των σχεδίων και προγραμμάτων τους, στην ενίσχυση των δυνατοτήτων τους στο θέμα των φυτογενετικών πόρων για τη διατροφή και τη γεωργία·

γ) τα συμβαλλόμενα μέρη που είναι αναπτυγμένες χώρες παρέχουν, και τα συμβαλλόμενα μέρη που είναι αναπτυσσόμενες χώρες και χώρες με μεταβατική οικονομία επωφελούνται, από τους χρηματοδοτικούς πόρους για την εφαρμογή της παρούσας συνθήκης μέσω διμερών, περιφερειακών και πολυμερών οδών. Στις οδούς αυτές περιλαμβάνεται και ο μηχανισμός που προβλέπεται στην παράγραφο 19.3 στοιχείο στ)·

δ) κάθε συμβαλλόμενο μέρος δεσμεύεται να αναλάβει εθνικές δραστηριότητες για τη διατήρηση και αειφόρο χρήση των φυτογενετικών πόρων για τη διατροφή και τη γεωργία και να διαθέσει για τις δραστηριότητες αυτές χρηματοδοτικούς πόρους ανάλογα με τις δυνατότητές του και τα οικονομικά του μέσα. Οι διατιθέμενοι χρηματοδοτικοί πόροι δεν θα χρησιμοποιούνται για σκοπούς μη σύμφωνους με τις διατάξεις της παρούσας συνθήκης, ιδιαίτερα στους τομείς που συνδέονται με το διεθνές εμπόριο των προϊόντων·

ε) τα συμβαλλόμενα μέρη συμφωνούν ότι τα χρηματοδοτικά πλεονεκτήματα που απορρέουν από την παράγραφο 13.2 στοιχείο δ) αποτελούν μέρος της στρατηγικής χρηματοδότησης·

στ) από τα συμβαλλόμενα μέρη, από τον ιδιωτικό τομέα, υπό την επιφύλαξη των διατάξεων του άρθρου 13, από μη κυβερνητικές οργανώσεις και από άλλες πηγές μπορούν να υπάρξουν και εθελοντικές συνεισφορές. Τα συμβαλλόμενα μέρη συμφωνούν το Διευθύνον Όργανο να μελετήσει τα στοιχεία μιας στρατηγικής που να αποβλέπει στην ενθάρρυνση τέτοιων συνεισφορών.

18.5. Τα συμβαλλόμενα μέρη συμφωνούν να δίδεται προτεραιότητα στην εφαρμογή σχεδίων και προγραμμάτων που συμφωνούνται για καλλιεργητές των αναπτυσσόμενων χωρών και, ιδιαίτερα, των λιγότερο προηγμένων καθώς των χωρών με μεταβατική οικονομία, που διατηρούν και χρησιμοποιούν με αειφόρο τρόπο τους φυτογενετικούς πόρους για τη διατροφή και τη γεωργία.

ΜΕΡΟΣ VII

ΘΕΣΜΙΚΕΣ ΔΙΑΤΑΞΕΙΣ

Άρθρο 19

Διευθύνον Όργανο

19.1. Για την παρούσα συνθήκη, δημιουργείται Διευθύνον Όργανο αποτελούμενο από όλα τα συμβαλλόμενα μέρη.

19.2. Όλες οι αποφάσεις του Διευθύνοντος Οργάνου λαμβάνονται ομοφώνως, εκτός κι αν εγκριθεί ομοφώνως κάποια άλλη μέθοδος για τη λήψη αποφάσεων για ορισμένα μέτρα. Επί των θεμάτων που προβλέπονται στα άρθρα 23 και 24, απαιτείται πάντοτε ομοφωνία.

19.3. Το Διευθύνον Όργανο έχει ως αποστολή να προωθεί την πλήρη πραγμάτωση της παρούσας συνθήκης, λαμβανομένων υπόψη των στόχων της, και κυρίως:

α) να παρέχει υποδείξεις και γενικές κατευθύνσεις για την παρακολούθηση και υιοθέτηση των αναγκαίων συστάσεων για την εφαρμογή της παρούσας συνθήκης και, ιδιαίτερα, τη λειτουργία του πολυμερούς συστήματος·

β) να υιοθετεί σχέδια και προγράμματα για την εφαρμογή της παρούσας συνθήκης·

γ) να υιοθετήσει στην πρώτη του συνεδρίαση και να εξετάζει περιοδικώς τη στρατηγική χρηματοδότησης για την εφαρμογή της παρούσας συνθήκης, σύμφωνα με τις διατάξεις του άρθρου 18·

δ) να εγκρίνει τον προϋπολογισμό της παρούσας συνθήκης·

ε) να μελετά και να ιδρύει, υπό την επιφύλαξη της διαθεσιμότητας των αναγκαίων κονδυλίων, τα επικουρικά όργανα που κρίνει αναγκαία καθώς και την αντίστοιχη αποστολή και σύνθεσή τους·

στ) να δημιουργεί, όταν είναι ανάγκη, κατάλληλο μηχανισμό όπως π.χ. καταπιστευματικό λογαριασμό, για την συγκέντρωση και χρησιμοποίηση των χρηματοδοτικών πόρων που εισπράττει για σκοπούς εφαρμογής της παρούσας συνθήκης·

ζ) να δημιουργήσει και να διατηρεί συνεργασία με τους υπόλοιπους αρμόδιους διεθνείς οργανισμούς και με τα όργανα που έχουν συσταθεί από συνθήκες, κυρίως τη διάσκεψη των μερών της σύμβασης για τη βιολογική ποικιλότητα στους τομείς που προβλέπονται από την παρούσα συνθήκη, συμπεριλαμβανομένης και της συμμετοχής τους στη στρατηγική χρηματοδότησης·

η) να εξετάζει και να υιοθετεί, όπου απαιτείται, τροποποιήσεις της παρούσας συνθήκης, σύμφωνα με τις διατάξεις του άρθρου 23·

θ) να εξετάζει και να υιοθετεί, όπου απαιτείται, τροποποιήσεις των παραρτημάτων της παρούσας συνθήκης, σύμφωνα με τις διατάξεις του άρθρου 24·

ι) να εξετάσει τα στοιχεία μιας στρατηγικής με στόχο την ενθάρρυνση των εθελοντικών συνεισφορών και, ιδιαίτερα, όσον αφορά τα άρθρα 13 και 18·

ια) να αναλαμβάνει κάθε άλλη αναγκαία αποστολή για την πραγμάτωση των στόχων της παρούσας συνθήκης·

ιβ) να λαμβάνει υπόψη σχετικές αποφάσεις της διάσκεψης των μερών της σύμβασης για τη βιολογική ποικιλότητα και άλλων αρμόδιων διεθνών οργανισμών και οργάνων συνθηκών·

ιγ) να ενημερώνει, όταν απαιτείται, τη διάσκεψη των μερών της σύμβασης για τη βιολογική ποικιλότητα και άλλους αρμόδιους διεθνείς οργανισμούς και όργανα συνθηκών για θέματα σχετικά με την εφαρμογή της παρούσας συνθήκης,

και

ιδ) να εγκρίνει τους όρους συμφωνιών με τα ΔΚΓΕ και άλλους διεθνείς θεσμούς που προβλέπονται στο άρθρο 15 και να επανεξετάζει και να τροποποιεί τη ΣΜΥ που προβλέπεται στο άρθρο 15.

19.4. Υπό την επιφύλαξη της παραγράφου 19.6, κάθε συμβαλλόμενο μέρος διαθέτει μια ψήφο και μπορεί να αντιπροσωπεύεται στις συνόδους του Διευθύνοντος Οργάνου από έναν εκπρόσωπο, ο οποίος μπορεί να συνοδεύεται από έναν αναπληρωτή του, καθώς και από εμπειρογνώμονες και συμβούλους. Οι αναπληρωτές, οι εμπειρογνώμονες και οι σύμβουλοι μπορούν να συμμετέχουν στις συζητήσεις του Διευθύνοντος Οργάνου, δεν έχουν όμως δικαίωμα ψήφου πλην της περιπτώσεως όπου έχουν λάβει τη δέουσα εξουσιοδότηση για αντικατάσταση εκπροσώπου.

19.5. Ο Οργανισμός Ηνωμένων Εθνών, οι εξειδικευμένοι θεσμοί του και ο Διεθνής Οργανισμός Ατομικής Ενέργειας, καθώς και κάθε κράτος που δεν είναι συμβαλλόμενο μέρος της παρούσας συνθήκης μπορούν να εκπροσωπούνται υπό την ιδιότητα του παρατηρητή στις συνόδους του Διευθύνοντος Οργάνου. Κάθε άλλο όργανο ή θεσμός, κυβερνητικός ή μη, με αρμοδιότητα σε τομείς σχετικούς με τη διατήρηση και την αειφόρο χρήση των φυτογενετικών πόρων για τη διατροφή και τη γεωργία, που ενημερώνει τη Γραμματεία ότι επιθυμεί να εκπροσωπηθεί ως παρατηρητής σε σύνοδο του Διευθύνοντος Οργάνου, μπορεί να γίνει δεκτός με την ιδιότητα αυτή, εκτός εάν υπάρχει αντίρρηση από το ένα τρίτο τουλάχιστον των παριστάμενων συμβαλλόμενων μερών. Η αποδοχή και συμμετοχή παρατηρητών διέπεται από τον εσωτερικό κανονισμό που υιοθετείται από το Διευθύνον Όργανο.

19.6. Οργανισμός μέλος του FAO που είναι συμβαλλόμενο μέρος και τα κράτη μέλη αυτού του οργανισμού μέλους που είναι συμβαλλόμενα μέρη ασκούν τα δικαιώματα και εκπληρώνουν τις υποχρεώσεις που συνδέονται με την ιδιότητά τους του μέλους, σύμφωνα, mutatis mutandis, με τη συστατική πράξη και το γενικό κανονισμό του FAO.

19.7. Το Διευθύνον Όργανο μπορεί, εν ανάγκη, να εγκρίνει και να τροποποιεί τον εσωτερικό και χρηματοδοτικό του κανονισμό, οι οποίοι δεν πρέπει να είναι ασύμβατοι με την παρούσα συνθήκη.

19.8. Για την ύπαρξη απαρτίας σε οποιαδήποτε σύνοδο του Διευθύνοντος Οργάνου, είναι αναγκαία η παρουσία εκπροσώπων που να αντιπροσωπεύουν την πλειοψηφία των συμβαλλόμενων μερών.

19.9. Το Διευθύνον Όργανο συνέρχεται σε τακτικές συνόδους μια φορά τουλάχιστον κάθε δύο χρόνια. Οι σύνοδοι αυτές θα πρέπει, στο μέτρο του δυνατού, να πραγματοποιούνται αμέσως πριν ή μετά τις τακτικές συνόδους της επιτροπής γενετικών πόρων για τη διατροφή και τη γεωργία του FAO.

19.10. Το Διευθύνον Όργανο μπορεί να συνέλθει και σε έκτακτη σύνοδο όταν το κρίνει αναγκαίο ή κατόπιν γραπτής αιτήσεως συμβαλλόμενου μέρους, υπό την προϋπόθεση ότι η αίτηση αυτή θα υποστηριχθεί από το ένα τρίτο τουλάχιστον των συμβαλλόμενων μερών.

19.11. Το Διευθύνον Όργανο εκλέγει τον Πρόεδρο και τους αντιπροέδρους (που συνιστούν συλλογικά το "Προεδρείο"), σύμφωνα με τον εσωτερικό του κανονισμό.

Άρθρο 20

Γραμματεία

20.1. Ο Γραμματέας του Διευθύνοντος Οργάνου διορίζεται από το Γενικό Διευθυντή του FAO, με την έγκριση του Διευθύνοντος Οργάνου. Ο Γραμματέας επικουρείται από τους αναγκαίους συνεργάτες.

20.2. Ο Γραμματέας έχει τα ακόλουθα καθήκοντα:

α) να οργανώνει τις συνόδους του Διευθύνοντος Οργάνου και των επικουρικών οργάνων που μπορεί να δημιουργηθούν και τους παρέχει διοικητική υποστήριξη·

β) να βοηθά το Διευθύνον Όργανο στην εκπλήρωση της αποστολής του και να εκτελεί κάθε ειδικό έργο που αποφασίζει να του αναθέσει το Διευθύνον Όργανο·

γ) να υποβάλλει αναφορά για τις δραστηριότητές του στο Διευθύνον Όργανο.

20.3. Ο Γραμματέας κοινοποιεί σε όλα τα συμβαλλόμενα μέρη και στο Γενικό Διευθυντή:

α) τις αποφάσεις του Διευθύνοντος Οργάνου μέσα σε διάστημα εξήντα ημερών από την υιοθέτησή τους·

β) τις πληροφορίες που λαμβάνει από τα συμβαλλόμενα μέρη σύμφωνα με τις διατάξεις της παρούσας συνθήκης.

20.4. Ο Γραμματέας παρέχει την τεκμηρίωση για τις συνόδους του Διευθύνοντος Οργάνου στις έξι γλώσσες του Οργανισμού Ηνωμένων Εθνών.

20.5. Ο Γραμματέας συνεργάζεται με τους άλλους οργανισμούς και όργανα συνθηκών, περιλαμβανομένης ιδίως της Γραμματείας της σύμβασης για τη βιολογική ποικιλότητα, για την πραγμάτωση των στόχων της παρούσας συνθήκης.

Άρθρο 21

Συμμόρφωση

Το Διευθύνον Όργανο, στην πρώτη του συνεδρίαση, εξετάζει και υιοθετεί αποτελεσματικές διαδικασίες συνεργασίας και λειτουργικούς μηχανισμούς για την προώθηση της συμμόρφωσης προς τις διατάξεις της παρούσας συνθήκης και την αντιμετώπιση θεμάτων μη συμμόρφωσης. Οι διαδικασίες και μηχανισμοί αυτοί περιλαμβάνουν την παρακολούθηση και παροχή γνωμών ή βοηθείας, ιδιαίτερα νομικής, αναλόγως των αναγκών, κυρίως υπέρ των αναπτυσσόμενων χωρών και των χωρών με μεταβατική οικονομία.

Άρθρο 22

Ρύθμιση των διαφορών

22.1. Σε περίπτωση διαφοράς μεταξύ συμβαλλόμενων μερών που έχει σχέση με την ερμηνεία ή την εφαρμογή της παρούσας συνθήκης, τα υπόψη μέρη επιζητούν λύση με διαπραγματεύσεις.

22.2. Εάν τα υπόψη μέρη δεν μπορούν να φθάσουν σε συμφωνία μέσω διαπραγματεύσεων, μπορούν να προσφύγουν από κοινού στις καλές υπηρεσίες ή στη διαμεσολάβηση ενός τρίτου μέρους.

22.3. Κατά την επικύρωση, αποδοχή ή έγκριση της παρούσας συνθήκης, ή προσχώρηση σε αυτή, και σε κάθε επόμενη χρονική στιγμή, κάθε συμβαλλόμενο μέρος μπορεί να δηλώσει γραπτώς στο Θεματοφύλακα ότι, σε περίπτωση διαφοράς που δεν ρυθμίζεται σύμφωνα με τις παραγράφους 22.1 ή 22.2 ανωτέρω, δέχεται ως υποχρεωτικό ένα εκ των δύο κατωτέρω, ή και τους δύο, τρόπους ρύθμισης:

α) τη διαιτησία σύμφωνα με τη διαδικασία που περιγράφεται στο μέρος 1 του παραρτήματος II της παρούσας συνθήκης·

β) την υποβολή της διαφοράς στο Διεθνές Δικαστήριο.

22.4. Εάν τα μέρη δεν έχουν δεχθεί την ίδια διαδικασία ή μια οποιαδήποτε διαδικασία, σύμφωνα με την παράγραφο 22.3 ανωτέρω, η διαφορά υποβάλλεται σε διαδικασία συνδιαλλαγής σύμφωνα με το μέρος 2 του παραρτήματος ΙΙ της παρούσας συνθήκης, εκτός εάν τα μέρη συμφωνήσουν διαφορετικά.

Άρθρο 23

Τροποποιήσεις της συνθήκης

23.1. Κάθε συμβαλλόμενο μέρος μπορεί να προτείνει τροποποιήσεις στην παρούσα συνθήκη.

23.2. Οι τροποποιήσεις της παρούσας συνθήκης υιοθετούνται σε σύνοδο του Διευθύνοντος Οργάνου. Το κείμενο κάθε σχεδίου τροποποίησης κοινοποιείται στα συμβαλλόμενα μέρη από το Γραμματέα έξι μήνες τουλάχιστον πριν από τη σύνοδο στην οποία προτείνεται για υιοθέτηση.

23.3. Οποιαδήποτε τροποποίηση της παρούσας συνθήκης μπορεί να επέλθει μόνο κατόπιν ομοφωνίας των συμβαλλόμενων μερών που παρίστανται στη σύνοδο του Διευθύνοντος Οργάνου.

23.4. Κάθε τροποποίηση υιοθετούμενη από το Διευθύνον Όργανο τίθεται σε ισχύ μεταξύ των συμβαλλόμενων μερών που την έχουν επικυρώσει, αποδεχθεί ή εγκρίνει την ενενηκοστή ημέρα από την κατάθεση των εγγράφων επικύρωσης, αποδοχής ή έγκρισης από τα δύο τρίτα τουλάχιστον των συμβαλλόμενων μερών. Στη συνέχεια, η τροποποίηση αρχίζει να ισχύει για κάθε άλλο μέρος την ενενηκοστή ημέρα από την κατάθεση από το συμβαλλόμενο αυτό μέρος των οικείων εγγράφων επικύρωσης, αποδοχής ή έγκρισης της τροποποίησης.

23.5. Για τους σκοπούς του παρόντος άρθρου, έγγραφα κατατιθέμενα από οργανισμό μέλος του FAO δεν θεωρούνται ως συμπληρωματικά των εγγράφων που κατατίθενται από τα κράτη μέλη του εν λόγω οργανισμού.

Άρθρο 24

Παραρτήματα

24.1. Τα παραρτήματα της παρούσας συνθήκης αποτελούν αναπόσπαστο μέρος της εν λόγω συνθήκης και κάθε αναφορά στην παρούσα συνθήκη παραπέμπει και στα παραρτήματά της.

24.2. Οι διατάξεις του άρθρου 23 σχετικά με τις τροποποιήσεις της παρούσας συνθήκης εφαρμόζονται και στην περίπτωση τροποποιήσεων των παραρτημάτων.

Άρθρο 25

Υπογραφή

Η παρούσα συνθήκη είναι ανοικτή για υπογραφή στον FAO από τις 3 Νοεμβρίου 2001 έως τις 4 Νοεμβρίου 2002 για όλα τα μέλη του FAO και όλα τα κράτη τα οποία, αν και δεν είναι μέλη του FAO, είναι μέλη του Οργανισμού Ηνωμένων Εθνών, ενός από τους εξειδικευμένους οργανισμούς του ή του Διεθνούς Οργανισμού Ατομικής Ενέργειας.

Άρθρο 26

Επικύρωση, αποδοχή ή έγκριση

Η παρούσα συνθήκη υπόκειται σε επικύρωση, αποδοχή ή έγκριση από τα μέλη και μη μέλη του FAO που αναφέρονται στο άρθρο 25. Τα έγγραφα επικύρωσης, αποδοχής ή έγκρισης υποβάλλονται στον Θεματοφύλακα.

Άρθρο 27

Προσχώρηση

Η παρούσα συνθήκη είναι ανοικτή σε προσχώρηση όλων των μελών του FAO και όλων των κρατών τα οποία, αν και δεν είναι μέλη του FAO, είναι μέλη του Οργανισμού Ηνωμένων Εθνών, ενός από τους εξειδικευμένους οργανισμούς του ή του Διεθνούς Οργανισμού Ατομικής Ενέργειας, από την ημερομηνία κατά την οποία η συνθήκη δεν είναι πλέον ανοικτή προς υπογραφή. Τα έγγραφα προσχώρησης κατατίθενται στον Θεματοφύλακα.

Άρθρο 28

Θέση σε ισχύ

28.1. Υπό την επιφύλαξη των διατάξεων της παραγράφου 29.2, η παρούσα συνθήκη τίθεται σε ισχύ την ενενηκοστή ημέρα από την κατάθεση του τεσσαρακοστού εγγράφου επικύρωσης, αποδοχής, έγκρισης ή προσχώρησης υπό την προϋπόθεση είκοσι τουλάχιστον από τα έγγραφα επικύρωσης, αποδοχής, έγκρισης ή προσχώρησης έχουν κατατεθεί από μέλη του FAO.

28.2. Για κάθε μέλος του FAO και κάθε κράτος το οποίο, αν και δεν είναι μέλος του FAO, είναι μέλος του Οργανισμού Ηνωμένων Εθνών, ενός από τους εξειδικευμένους οργανισμούς του ή του Διεθνούς Οργανισμού Ατομικής Ενέργειας και που επικυρώνει, αποδέχεται και εγκρίνει την παρούσα συνθήκη, ή προσχωρεί σε αυτή, μετά την κατάθεση, σύμφωνα με την παράγραφο 28.1, του τεσσαρακοστού εγγράφου επικύρωσης, αποδοχής, έγκρισης ή προσχώρησης, η συνθήκη τίθεται σε ισχύ την ενενηκοστή ημέρα από την κατάθεση των εγγράφων του επικύρωσης, αποδοχής, έγκρισης ή προσχώρησης.

Άρθρο 29

Οργανισμοί μέλη του FAO

29.1. Όταν οργανισμός μέλος του FAO καταθέτει έγγραφα επικύρωσης, αποδοχής, έγκρισης ή προσχώρησης στην παρούσα συνθήκη, ο οργανισμός μέλος πρέπει, σύμφωνα με τις διατάξεις του άρθρου II παράγραφος 7 της συστατικής πράξης του FAO, να κοινοποιήσει κάθε τυχόν αλλαγή σχετικά με την κατανομή των αρμοδιοτήτων στη δήλωση αρμοδιοτήτων που έχει υποβάλει σύμφωνα με το άρθρο II παράγραφος 5 της συστατικής πράξης του FAO, εφόσον αυτό είναι αναγκαίο, λαμβανόμενης υπόψη της αποδοχής του από την παρούσα συνθήκη. Κάθε συμβαλλόμενο μέρος στην παρούσα συνθήκη μπορεί, ανά πάσα στιγμή, να ζητήσει από οργανισμό μέλος του FAO που είναι συμβαλλόμενο μέρος στην εν λόγω συνθήκη να υποδείξει ποιος, από τον οργανισμό μέλος ή τα κράτη μέλη του, είναι υπεύθυνος για την εφαρμογή κάποιου συγκεκριμένου θέματος που προβλέπεται από την παρούσα συνθήκη. Ο οργανισμός μέλος πρέπει να παράσχει τις πληροφορίες αυτές μέσα σε εύλογο χρονικό διάστημα.

29.2. Τα έγγραφα επικύρωσης, αποδοχής, έγκρισης, προσχώρησης ή καταγγελίας που κατατίθενται από οργανισμό μέλος του FAO δεν θεωρούνται ως συμπληρωματικά των εγγράφων που κατατίθενται από τα κράτη μέλη του εν λόγω οργανισμού μέλους.

Άρθρο 30

Επιφυλάξεις

Ουδεμία επιφύλαξη δύναται να υπάρξει σχετικά με την παρούσα συνθήκη.

Άρθρο 31

Μη μέρη

Τα συμβαλλόμενα μέρη ενθαρρύνουν κάθε κράτος μέλος του FAO ή κάθε άλλο κράτος που δεν είναι συμβαλλόμενο μέρος της παρούσας συνθήκης να προσχωρήσει σε αυτή.

Άρθρο 32

Καταγγελία

32.1. Κάθε συμβαλλόμενο μέρος μπορεί ανά πάσα στιγμή, μετά πάροδο δύο ετών από την ημερομηνία κατά την οποία ετέθη σε ισχύ έναντι αυτού η παρούσα συνθήκη, να γνωστοποιήσει γραπτώς στον Θεματοφύλακα την αποχώρησή του από την παρούσα συνθήκη. Ο Θεματοφύλακας ενημερώνει αμέσως σχετικά όλα τα συμβαλλόμενα μέρη.

32.2. Η καταγγελία αρχίζει να ισχύει ένα χρόνο από την ημερομηνία παραλαβής της γνωστοποίησης.

Άρθρο 33

Ακύρωση

33.1. Η παρούσα συνθήκη λήγει αυτομάτως εάν και όταν, έπειτα από καταγγελίες, ο αριθμός των συμβαλλόμενων μερών πέσει κάτω των 40, εκτός αν υπάρξει αντίθετη περί τούτου ομόφωνη απόφαση των εναπομενόντων συμβαλλόμενων μερών.

33.2. Ο Θεματοφύλακας ενημερώνει όλα τα εναπομένοντα συμβαλλόμενα μέρη όταν ο αριθμός των συμβαλλόμενων μερών πέσει στα 40.

33.3. Σε περίπτωση λήξης της συνθήκης, η διάθεση των περιουσιακών στοιχείων διέπεται από τις διατάξεις του χρηματοδοτικού κανονισμού του Διευθύνοντος Οργάνου.

Άρθρο 34

Θεματοφύλακας

Θεματοφύλακας της παρούσας συνθήκης είναι ο Γενικός Διευθυντής του FAO.

Άρθρο 35

Αυθεντικά κείμενα

Τα κείμενα της παρούσας συνθήκης στα αγγλικά, αραβικά, κινέζικα, ισπανικά, γαλλικά και ρωσικά θεωρούνται εξίσου αυθεντικά.

Προσάρτημα I

ΚΑΤΑΛΟΓΟΣ ΚΑΛΛΙΕΡΓΟΥΜΕΝΩΝ ΕΙΔΩΝ ΠΟΥ ΚΑΛΥΠΤΟΝΤΑΙ ΑΠΟ ΤΟ ΠΟΛΥΜΕΡΕΣ ΣΥΣΤΗΜΑ

Καλλιεργούμενα διατροφικά είδη

Καλλιεργούμενα είδη | Γένος | Παρατηρήσεις |

Αρτόδενδρο | Artocarpus | Αρτόδενδρο μόνον |

Σπαράγγια | Asparagus | |

Βρώμη | Avena | |

Τεύτλα | Beta | |

Σύμπλεγμα από Brassica | Brassica et al. | Περιλαμβάνονται τα γένη: Brassica, Armoracia, Barbarea, Camelina, Crambe, Diplotaxis, Eruca, Isatis, Lepidium, Raphanobrassica, Raphanus, Rorippa και Sinapis. Πρόκειται για ελαιούχα φυτά και λαχανικά όπως το λάχανο, η ελαιοκράμβη, το σινάπι, το νεροκάρδαμο, η ρόκα, τα ραδίκια, τα γογγύλια. Το είδος Lepidium meyenii (macα) δεν περιλαμβάνεται. |

Cajan | Cajanus | |

Ρεβύθια | Cicer | |

Εσπεριδοειδή | Citrus | Συμπεριλαμβανομένων, ως υποκείμενα για εμβολιασμό, των Poncirus και Fortunella. |

Κοκκοκάρυο | Cocos | |

Κύριες αροΐδες | Colocasia, Xanthosoma | Κύριες αροΐδες: κολοκασία των αρχαίων (taro), colacase, ξανθόσωμα το βελόφυλλο (chou caraibe), malanga |

Καρότα | Daucus | |

Διοσκορέα | Dioscorea | |

Κεχρί (eleusine) | Eleusine | |

Φράουλες | Fragaria | |

Ηλίανθος | Helianthus | |

Κριθάρι | Hordeum | |

Γλυκοπατάτα | Ipomoea | |

Λάθυρος | Lathyrus | |

Φακή | Lens | |

Μήλα | Malus | |

Μανιόκα | Manihot | Αποκλειστικά Manihot esculenta. |

Μπανάνα | Musa | Πλην Musa textilis. |

Ρύζι | Oryza | |

Κεχρί | Pennisetum | |

Φασόλια | Phaseolus | Πλην Phaseolus polyanthus. |

Μπιζέλια | Pisum | |

Σίκαλη | Secale | |

Πατάτες | Solanum | Συμπεριλαμβανομένης της Tuberosa, πλην Solanum phureja. |

Μελιτζάνες | Solanum | Συμπεριλαμβανομένης της Melongena. |

Σόργο | Sorghum | |

Τριτικάλε | Triticosecale | |

Σίτος | Triticum et al. | Συμπεριλαμβανομένων των Agropyron, Elymus και Secale. |

Κύαμος/Βίκος | Vicia | |

Βίγνα κ.α. | Vigna | |

Καλαμπόκι | Zea | Μη συμπεριλαμβανομένων των Zea perennis, Zea diploperennis και Zea luxurians. |

Λιβαδικά φυτά

Γένος | Είδος |

Ψυχανθή λιβαδικά

Astragalus | chinensis, cicer, arenarius |

Canavalia | ensiformis |

Coronilla | varia |

Hedysarum | coronarium |

Lathyrus | cicera, ciliolatus, hirsutus, ochrus, odoratus, sativus |

Lespedeza | cuneata, striata, stipulacea |

Lotus | corniculatus, subbiflorus, uliginosus |

Lupinus | albus, angustifolius, luteus |

Medicago | arborea, falcata, sativa, scutellata, rigidula, truncatula |

Melilotus | albus, officinalis |

Onobrychis | viciifolia |

Ornithopus | sativus |

Prosopis | affinis, alba, chilensis, nigra, pallida |

Pueraria | phaseoloides |

Trifolium | alexandrinum, alpestre, ambiguum, angustifolium, arvense, agrocicerum, hybridum, incarnatum, pratense, repens, resupinatum, rueppellianum, semipilosum, subterraneum, vesiculosum |

Αγρωστώδη λιβαδικά

Andropogon | gayanus |

Agropyron | cristatum, desertorum |

Agrostis | stolonifera, tenuis |

Alopecurus | pratensis |

Arrhenatherum | elatius |

Dactylis | glomerata |

Festuca | arundinacea, gigantea, heterophylla, ovina, pratensis, rubra |

Lolium | hybridum, multiflorum, perenne, rigidum, temulentum |

Phalaris | aquatica, arundinacea |

Phleum | pratense |

Poa | alpina, annua, pratensis |

Tripsacum | laxum |

Άλλα λιβαδικά φυτά

Atriplex | halimus, nummularia |

Salsola | vermiculata |

Προσάρτημα II

ΜΕΡΟΣ 1

ΔΙΑΙΤΗΣΙΑ

Άρθρο 1

Το αιτούν μέρος γνωστοποιεί στο Γραμματέα ότι τα υπόψη μέρη παραπέμπουν τη διαφορά στη διαιτησία σύμφωνα με το άρθρο 22. Στη γνωστοποίηση αναφέρεται το αντικείμενο της διαιτησίας και κυρίως τα άρθρα της συνθήκης η ερμηνεία ή η εφαρμογή των οποίων αποτελεί το αντικείμενο της διαφοράς. Εάν τα διαφωνούντα μέρη δεν συμφωνήσουν ως προς το αντικείμενο της διαφοράς πριν από τον ορισμό του προέδρου του διαιτητικού δικαστηρίου, το αντικείμενο προσδιορίζεται από αυτό. Ο Γραμματέας κοινοποιεί τις ούτω λαμβανόμενες πληροφορίες σε όλα τα συμβαλλόμενα μέρη της παρούσας συνθήκης.

Άρθρο 2

1. Σε περίπτωση διαφοράς μεταξύ δύο μερών, το διαιτητικό δικαστήριο αποτελείται από τρία μέλη. Καθένα από τα διαφωνούντα μέρη ορίζει ένα διαιτητή. οι δύο ούτως οριζόμενοι διαιτητές ορίζουν με κοινή συμφωνία τον τρίτο διαιτητή, ο οποίος αναλαμβάνει την προεδρία. Ο τελευταίος αυτός δεν πρέπει να είναι υπήκοος ενός από τα διαφωνούντα μέρη, ούτε να διαμένει συνήθως στο έδαφος ενός εκ των δύο διαφωνούντων μερών, ούτε να βρίσκεται στην υπηρεσία ενός εξ αυτών, ούτε να έχει ήδη ασχοληθεί υπό οποιαδήποτε ιδιότητα με την υπόθεση αυτή.

2. Σε περίπτωση διαφοράς μεταξύ περισσοτέρων των δύο συμβαλλόμενων μερών, τα διαφωνούντα μέρη με τα ίδια συμφέροντα ορίζουν διαιτητή με κοινή συμφωνία.

3. Σε περίπτωση μη ορισμού, το κενό καλύπτεται σύμφωνα με τη διαδικασία που προβλέπεται για τον αρχικό ορισμό.

Άρθρο 3

1. Εάν, σε διάστημα δύο μηνών από τον ορισμό του δεύτερου διαιτητή, δεν έχει οριστεί ο πρόεδρος του διαιτητικού δικαστηρίου, ο Γενικός Διευθυντής του FAO προβαίνει, με αίτηση ενός εκ των διαφωνούντων μερών, στο ορισμό του μέσα σε νέα προθεσμία δύο μηνών.

2. Εάν, σε διάστημα δύο μηνών από την παραλαβή της αίτησης, το ένα από τα διαφωνούντα μέρη δεν έχει προβεί στον ορισμό διαιτητή, το άλλο μέρος μπορεί να αποταθεί στο Γενικό Διευθυντή του FAO ο οποίος προβαίνει στον ορισμό μέσα σε νέα προθεσμία δύο μηνών.

Άρθρο 4

Το διαιτητικό δικαστήριο εκδίδει τις αποφάσεις του σύμφωνα με τις διατάξεις της παρούσας συνθήκης και το διεθνές δίκαιο.

Άρθρο 5

Εκτός εάν τα διαφωνούντα μέρη αποφασίσουν διαφορετικά, το διαιτητικό δικαστήριο ορίζει τον κανονισμό διαδικασίας του.

Άρθρο 6

Με αίτηση ενός από τα διαφωνούντα μέρη, το διαιτητικό δικαστήριο μπορεί να προτείνει τα αναγκαία ασφαλιστικά μέτρα.

Άρθρο 7

Τα διαφωνούντα μέρη διευκολύνουν τις εργασίες του διαιτητικού δικαστηρίου και, ιδιαίτερα, χρησιμοποιούν όλα τα μέσα που διαθέτουν για:

α) να παράσχουν στο δικαστήριο όλα τα αναγκαία έγγραφα, πληροφορίες και διευκολύνσεις·

β) να επιτρέψουν στο δικαστήριο, σε περίπτωση ανάγκης, να προβεί σε κλήση μαρτύρων ή εμπειρογνωμόνων και να λάβει την κατάθεσή τους.

Άρθρο 8

Τα διαφωνούντα μέρη και οι διαιτητές υποχρεούνται να τηρούν τον εμπιστευτικό χαρακτήρα κάθε πληροφορίας που λαμβάνουν εμπιστευτικά κατά τη διάρκεια των ακροάσεων του διαιτητικού δικαστηρίου.

Άρθρο 9

Εκτός κι αν το διαιτητικό δικαστήριο αποφασίσει διαφορετικά λόγω των ιδιαίτερων συνθηκών της υπόθεσης, τα δικαστικά έξοδα αναλαμβάνονται ισομερώς από τα διαφωνούντα μέρη. Το δικαστήριο τηρεί κατάσταση όλων των εξόδων του διαβιβάζοντας την τελική κατάσταση στα διαφωνούντα μέρη.

Άρθρο 10

Κάθε συμβαλλόμενο μέρος το οποίο έχει, όσον αφορά το αντικείμενο της διαφοράς έννομα συμφέροντα, που μπορεί να θιγούν από την απόφαση, μπορεί να παρέμβει στη διαδικασία με την άδεια του δικαστηρίου.

Άρθρο 11

Το δικαστήριο μπορεί να κάνει δεκτές και να αποφασίσει για ανταγωγές που έχουν άμεση σύνδεση με το αντικείμενο της διαφοράς.

Άρθρο 12

Οι αποφάσεις του διαιτητικού δικαστηρίου, τόσον επί της διαδικασίας όσο και επί της ουσίας, λαμβάνονται με πλειοψηφία.

Άρθρο 13

Εάν κάποιο από τα διαφωνούντα μέρη δεν εμφανισθεί ενώπιον του διαιτητικού δικαστηρίου ή δεν υπερασπιστεί την υπόθεσή του, το άλλο μέρος μπορεί να ζητήσει από το δικαστήριο να συνεχιστεί η διαδικασία και να εκδώσει την απόφασή του. Το γεγονός ότι ένα από τα διαφωνούντα μέρη δεν εμφανίσθηκε ή δεν έκαμε χρήση των δικαιωμάτων του δεν αποτελεί εμπόδιο στη διαδικασία. Πριν την έκδοση της οριστικής του απόφασης, το διαιτητικό δικαστήριο πρέπει να βεβαιώνεται ότι η αγωγή είναι νόμω και ουσία βάσιμος.

Άρθρο 14

Το δικαστήριο εκδίδει την οριστική του απόφαση το αργότερο πέντε μήνες από την ημερομηνία σύστασής του, εκτός κι αν κρίνει αναγκαίο να παρατείνει την προθεσμία αυτή έως πέντε μήνες.

Άρθρο 15

Η οριστική απόφαση του διαιτητικού δικαστηρίου περιορίζεται στο αντικείμενο της διαφοράς και είναι αιτιολογημένη. Περιλαμβάνει τα ονόματα των μελών που συμμετείχαν στη συζήτηση και την ημερομηνία κατά την οποία εκδόθηκε. Κάθε μέλος του δικαστηρίου μπορεί να επισυνάψει σε αυτή τυχόν διαφορετική ή αποκλίνουσα γνώμη του.

Άρθρο 16

Η απόφαση είναι υποχρεωτική για τα διαφωνούντα μέρη. Δεν εφεσιβάλλεται, εκτός κι αν τα μέρη έχουν συνεννοηθεί εκ των προτέρων σχετικά με διαδικασία έφεσης.

Άρθρο 17

Κάθε διαφορά που μπορεί να αναφυεί μεταξύ των διαφωνούντων μερών όσον αφορά την ερμηνεία ή την εκτέλεση της απόφασης μπορεί να υποβληθεί από ένα από τα διαφωνούντα μέρη στο διαιτητικό δικαστήριο που την εξέδωσε.

ΜΕΡΟΣ 2

ΣΥΝΔΙΑΛΛΑΓΗ

Άρθρο 1

Με αίτηση ενός από τα διαφωνούντα μέρη, συστήνεται επιτροπή συνδιαλλαγής. Εκτός κι αν τα διαφωνούντα μέρη συμφωνήσουν διαφορετικά, η επιτροπή αποτελείται από πέντε μέλη, από τα οποία κάθε ενδιαφερόμενο μέρος ορίζει δύο ενώ ο πρόεδρος επιλέγεται με κοινή συμφωνία των ούτως οριζομένων μελών.

Άρθρο 2

Σε περίπτωση διαφωνίας μεταξύ περισσοτέρων των δύο συμβαλλόμενων μερών, τα διαφωνούντα μέρη με τα ίδια συμφέροντα ορίζουν μέλη τους στην επιτροπή με κοινή συμφωνία. Όταν δύο διαφωνούντα μέρη τουλάχιστον έχουν ανεξάρτητα συμφέροντα ή όταν διαφωνούν ως προς το εάν τα συμφέροντά τους συμπίπτουν, ορίζουν τα μέλη τους ξεχωριστά.

Άρθρο 3

Εάν, σε διάστημα δύο μηνών από την αίτηση σύστασης επιτροπής συνδιαλλαγής, δεν έχει οριστεί κανένα μέλος της επιτροπής από τα διαφωνούντα μέρη, ο Γενικός Διευθυντής του FAO προβαίνει, έπειτα από αίτημα του διαφωνούντος μέρους που έκανε την αίτηση, στους αναγκαίους ορισμούς μέσα σε νέο διάστημα δύο μηνών.

Άρθρο 4

Εάν, μέσα σε διάστημα δύο μηνών από τον τελευταίο ορισμό μέλους της επιτροπής, αυτή δεν έχει επιλέξει τον πρόεδρό της, ο Γενικός Διευθυντής του FAO προβαίνει, κατόπιν αιτήσεως ενός εκ των διαφωνούντων μερών, στον ορισμό προέδρου μέσα σε νέο διάστημα δύο μηνών.

Άρθρο 5

Η επιτροπή συνδιαλλαγής λαμβάνει τις αποφάσεις της με πλειοψηφία. Η επιτροπή ορίζει τον εσωτερικό κανονισμό της, εκτός αν τα διαφωνούντα μέρη συμφωνήσουν διαφορετικά. Εκδίδει πρόταση ρύθμισης της διαφοράς που τα μέρη εξετάζουν με καλή πίστη.

Άρθρο 6

Σε περίπτωση διαφωνίας στο θέμα της αρμοδιότητας της επιτροπής συνδιαλλαγής, αυτή αποφασίζει αν είναι ή όχι αρμόδια.

--------------------------------------------------

Διεθνής συνθήκη

σχετικά με τους φυτογενετικούς πόρους για τη διατροφή και τη γεωργία

ΠΡΟΟΙΜΙΟ

ΤΑ ΣΥΜΒΑΛΛΟΜΕΝΑ ΜΕΡΗ,

ΠΕΠΕΙΣΜΕΝΑ για την ειδική φύση των φυτογενετικών πόρων για τη διατροφή και τη γεωργία και για τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά και προβλήματά τους που απαιτούν ιδιαίτερες λύσεις·

ΑΝΗΣΥΧΩΝΤΑΣ για τη συνεχή διάβρωση των πόρων αυτών·

ΕΧΟΝΤΑΣ ΣΥΝΕΙΔΗΣΗ του γεγονότος ότι οι φυτογενετικοί πόροι για τη διατροφή και τη γεωργία συνιστούν σημείο κοινού ενδιαφέροντος όλων των χωρών αφού όλες εξαρτώνται σε πολύ μεγάλο βαθμό από φυτογενετικούς πόρους για τη διατροφή και τη γεωργία που προέρχονται από αλλού·

ΑΝΑΓΝΩΡΙΖΟΝΤΑΣ ότι η διατήρηση, η ανεύρεση, η συλλογή, ο χαρακτηρισμός, η αξιολόγηση και η τεκμηρίωση των φυτογενετικών πόρων για τη διατροφή και τη γεωργία παίζουν ουσιαστικό ρόλο στην πραγμάτωση των στόχων της διακήρυξης της Ρώμης για την παγκόσμια επισιτιστική ασφάλεια και του σχεδίου δράσης της διεθνούς συνάντησης κορυφής για τη διατροφή, καθώς και στην αειφόρο αγροτική ανάπτυξη για την παρούσα και τις μελλοντικές γενεές, και ότι πρέπει να ενισχυθεί επειγόντως η επάρκεια των αναπτυσσόμενων χωρών και των χωρών με μεταβατική οικονομία στο θέμα αυτό·

ΛΑΜΒΑΝΟΝΤΑΣ ΥΠΟΨΗ ότι το παγκόσμιο σχέδιο δράσης για τη διατήρηση και την αειφόρο χρήση των φυτογενετικών πόρων για τη διατροφή και τη γεωργία αποτελεί ένα αποδεκτό πλαίσιο αναφοράς σε διεθνές επίπεδο για τις δραστηριότητες αυτές·

ΑΝΑΓΝΩΡΙΖΟΝΤΑΣ ΕΠΙΠΛΕΟΝ ότι οι φυτογενετικοί πόροι για τη διατροφή και τη γεωργία αποτελούν απαραίτητη πρώτη ύλη για τη γενετική βελτίωση των καλλιεργούμενων φυτών, είτε αυτό γίνεται με την επιλογή των γεωργών, είτε με κλασσικές μεθόδους βελτίωσης των φυτών, είτε με σύγχρονες βιοτεχνολογικές μεθόδους, και ότι παίζουν ουσιαστικό ρόλο στην προσαρμογή στις απρόβλεπτες περιβαλλοντικές μεταβολές και στις εξελίξεις των ανθρώπινων αναγκών·

ΕΠΙΒΕΒΑΙΩΝΟΝΤΑΣ ότι οι παρελθούσες, παρούσες και μελλοντικές συνεισφορές των γεωργών όλων των περιοχών του κόσμου, κυρίως όσων ζουν στα κέντρα καταγωγής και ποικιλότητας, στη διατήρηση, βελτίωση και διάθεση των πόρων αυτών, αποτελούν τη βάση των δικαιωμάτων των γεωργών·

ΕΠΙΒΕΒΑΙΩΝΟΝΤΑΣ ΕΠΙΣΗΣ ότι τα δικαιώματα που αναγνωρίζονται από την παρούσα συνθήκη για διατήρηση, χρήση, ανταλλαγή και πώληση σπόρων αγροκτήματος και άλλου πολλαπλασιαστικού υλικού και συμμετοχή στη λήψη αποφάσεων σχετικά με τη χρησιμοποίηση των φυτογενετικών πόρων για τη διατροφή και τη γεωργία, καθώς και σωστή και δίκαιη διανομή των προκυπτόντων ωφελημάτων, αποτελούν θεμελιώδες στοιχείο της υλοποίησης των δικαιωμάτων των γεωργών καθώς και της προώθησης των δικαιωμάτων των γεωργών σε εθνικό και διεθνές επίπεδο·

ΑΝΑΓΝΩΡΙΖΟΝΤΑΣ ότι η παρούσα συνθήκη και άλλες σχετικές διεθνείς συμφωνίες θα πρέπει να είναι συμπληρωματικές για να διασφαλιστεί η βιωσιμότητα της γεωργίας και η επισιτιστική ασφάλεια·

ΕΠΙΒΕΒΑΙΩΝΟΝΤΑΣ ότι κανένα σημείο της παρούσας συνθήκης δεν πρέπει να ερμηνευτεί ότι επιφέρει, με οποιοδήποτε τρόπο, τροποποίηση των δικαιωμάτων και υποχρεώσεων των συμβαλλόμενων μερών δυνάμει άλλων διεθνών συμφωνιών·

ΕΚΤΙΜΩΝΤΑΣ ότι τα ανωτέρω αναφερόμενα δεν έχουν ως στόχο την καθιέρωση κάποιας ιεραρχίας μεταξύ αυτής της συνθήκης και άλλων διεθνών συμφωνιών·

ΕΧΟΝΤΑΣ ΣΥΝΕΙΔΗΣΗ του γεγονότος ότι τα σχετικά με τη διαχείριση των φυτογενετικών πόρων για τη διατροφή και τη γεωργία θέματα βρίσκονται στο σημείο συνάντησης της γεωργίας, του περιβάλλοντος και του εμπορίου και πεπεισμένα ότι πρέπει να υπάρξει συνέργεια μεταξύ των τομέων αυτών·

ΕΧΟΝΤΑΣ ΣΥΝΕΙΔΗΣΗ των ευθυνών τους απέναντι στην παρούσα και τις μελλοντικές γενεές για διατήρηση της παγκόσμιας ποικιλότητας των φυτογενετικών πόρων για τη διατροφή και τη γεωργία·

ΑΝΑΓΝΩΡΙΖΟΝΤΑΣ ότι κατά την άσκηση των κυριαρχικών τους δικαιωμάτων στους φυτογενετικούς τους πόρους για τη διατροφή και τη γεωργία, τα κράτη μπορούν να επωφεληθούν αμοιβαίως από τη δημιουργία ενός αποδοτικού πολυμερούς συστήματος που θα διευκολύνει την πρόσβαση σε ένα διαπραγματεύσιμο μέρος των πόρων αυτών και τη σωστή και δίκαιη διανομή των ωφελημάτων που απορρέουν από τη χρησιμοποίησή τους, και

ΕΠΙΘΥΜΩΝΤΑΣ να συναφθεί μια διεθνής συμφωνία στο πλαίσιο του οργανισμού των Ηνωμένων Εθνών για τη διατροφή και τη γεωργία, εφεξής καλούμενου FAO, δυνάμει του άρθρου XIV της ιδρυτικής του πράξεως,

ΣΥΝΟΜΟΛΟΓΟΥΝ ΤΑ ΕΞΗΣ:

ΜΕΡΟΣ I

ΕΙΣΑΓΩΓΗ

Άρθρο 1

Στόχοι

1.1. Στόχοι της παρούσας συνθήκης είναι η διατήρηση και η αειφόρος χρήση των φυτογενετικών πόρων για τη διατροφή και τη γεωργία και η σωστή και δίκαιη διανομή των ωφελημάτων που προκύπτουν από τη χρήση τους εν αρμονία με τη σύμβαση για τη βιολογική ποικιλότητα, την αειφόρο γεωργία και την επισιτιστική ασφάλεια.

1.2. Οι στόχοι αυτοί επιτυγχάνονται με τη δημιουργία στενών δεσμών μεταξύ της παρούσας συνθήκης και του οργανισμού των Ηνωμένων Εθνών για τη διατροφή και τη γεωργία, καθώς και της σύμβασης για τη βιολογική ποικιλότητα.

Άρθρο 2

Χρήση όρων

Για τους σκοπούς της παρούσας συνθήκης, οι όροι που αναφέρονται παρακάτω έχουν τη σημασία που τους αποδίδεται στο παρόν άρθρο. Οι ορισμοί δεν καλύπτουν το διεθνές εμπόριο των προϊόντων.

"Επί τόπου διατήρηση" είναι η διατήρηση των οικοσυστημάτων και φυσικών ενδιαιτημάτων καθώς και η συντήρηση και αποκατάσταση βιώσιμων πληθυσμών ειδών στο φυσικό τους περιβάλλον και, στην περίπτωση καλλιεργούμενων φυτικών ειδών, στο περιβάλλον όπου έχουν αναπτυχθεί οι διακριτικοί τους χαρακτήρες.

"Διατήρηση εκτός τόπου" είναι η διατήρηση φυτογενετικών πόρων για τη διατροφή και τη γεωργία εκτός του φυσικού τους περιβάλλοντος.

"Φυτογενετικοί πόροι για τη διατροφή και τη γεωργία" είναι το γενετικό υλικό φυτικής προέλευσης που έχει πραγματική ή δυνητική αξία για τη διατροφή και τη γεωργία.

"Γενετικό υλικό" είναι το υλικό φυτικής προέλευσης, συμπεριλαμβανομένου του υλικού αναπαραγωγής και βλαστικού πολλαπλασιασμού, που περιέχει λειτουργικές μονάδες κληρονομικότητας.

"Ποικιλία" είναι φυτικό σύνολο, εντός μιας βοτανικής κατηγορίας της χαμηλότερης γνωστής ταξινομικής ιεράρχησης, που ορίζεται από την αναπαραγώγιμη έκφραση των διακριτικών της και άλλων γενετικών της χαρακτήρων.

"Συλλογή εκτός τόπου" είναι συλλογή φυτογενετικών πόρων για τη διατροφή και τη γεωργία, που διατηρούνται εκτός του φυσικού τους περιβάλλοντος.

"Κέντρο καταγωγής" είναι γεωγραφική ζώνη όπου φυτικό είδος, καλλιεργούμενο ή άγριο, ανέπτυξε για πρώτη φορά τους διακριτικούς του χαρακτήρες.

"Κέντρο ποικιλότητας καλλιεργούμενων ειδών" είναι γεωγραφική ζώνη με υψηλό επίπεδο γενετικής ποικιλότητας για τα είδη που καλλιεργούνται υπό επιτόπιες συνθήκες.

Άρθρο 3

Πεδίο εφαρμογής

Η παρούσα συνθήκη αφορά τους φυτογενετικούς πόρους για τη διατροφή και τη γεωργία.

ΜΕΡΟΣ II

ΓΕΝΙΚΕΣ ΔΙΑΤΑΞΕΙΣ

Άρθρο 4

Γενικές υποχρεώσεις

Κάθε συμβαλλόμενο μέρος μεριμνά για την εναρμόνιση των νόμων, κανονισμών και διαδικασιών του με τις υποχρεώσεις που αναλαμβάνει δυνάμει της παρούσας συνθήκης.

Άρθρο 5

Διατήρηση, εξερεύνηση, συλλογή, χαρακτηρισμός, αξιολόγηση και τεκμηρίωση των φυτογενετικών πόρων για τη διατροφή και τη γεωργία

5.1. Κάθε συμβαλλόμενο μέρος, υπό την επιφύλαξη της εθνικής του νομοθεσίας, και σε συνεργασία με άλλα συμβαλλόμενα μέρη, όπου απαιτείται, προωθεί μια ολοκληρωμένη προσέγγιση για την ανεύρεση, διατήρηση και αειφόρο χρήση των φυτογενετικών πόρων για τη διατροφή και τη γεωργία και αναλαμβάνει ιδιαίτερα, όπου απαιτείται:

α) να διερευνήσει και καταγράψει σε ευρετήρια τους φυτογενετικούς πόρους για τη διατροφή και τη γεωργία, λαμβάνοντας υπόψη την κατάσταση και το βαθμό ποικιλομορφίας στα πλαίσια των υφιστάμενων πληθυσμών, συμπεριλαμβανομένων και των πόρων δυνητικής χρησιμοποίησης και, εφόσον είναι δυνατόν, να αξιολογήσει τους κινδύνους που διατρέχουν·

β) να προωθήσει τη συλλογή των φυτογενετικών πόρων για τη διατροφή και τη γεωργία και πληροφοριών σχετικών με φυτογενετικούς πόρους που βρίσκονται σε κίνδυνο ή μπορούν να χρησιμοποιηθούν δυνητικά·

γ) να ενθαρρύνει ή να υποστηρίξει, ανάλογα με την περίπτωση, τις προσπάθειες των γεωργών και των τοπικών κοινοτήτων για διαχείριση και διατήρηση στον αγρό των φυτογενετικών τους πόρων για τη διατροφή και τη γεωργία·

δ) να προωθήσει την επιτόπια διατήρηση των αγρίων ειδών που συγγενεύουν με καλλιεργούμενα φυτά και των αγρίων ειδών για διατροφική παραγωγή, συμπεριλαμβανομένων και εκείνων στις προστατευόμενες ζώνες, υποστηρίζοντας, μεταξύ άλλων, τις προσπάθειες των τοπικών και αυτοχθόνων κοινοτήτων·

ε) να αναπτύξει συνεργασίες κατά τρόπο που να προωθηθεί η εγκαθίδρυση ενός αποτελεσματικού και βιώσιμου συστήματος διατήρησης εκτός τόπου, δίνοντας κάθε δυνατή προσοχή στην ανάγκη επαρκούς τεκμηρίωσης, χαρακτηρισμού, αναπαραγωγής και αξιολόγησης και να προωθήσει την ανάπτυξη και μεταφορά των κατάλληλων για το σκοπό αυτό τεχνολογιών για βελτίωση της αειφόρου χρήσεως των φυτογενετικών πόρων για τη διατροφή και τη γεωργία·

στ) να παρακολουθεί τη διατήρηση της βιωσιμότητας, το βαθμό ποικιλομορφίας και τη γενετική ακεραιότητα των συλλογών φυτογενετικών πόρων για τη διατροφή και τη γεωργία.

5.2. Τα συμβαλλόμενα μέρη λαμβάνουν, όπου είναι αναγκαίο, μέτρα περιορισμού ή, εφόσον είναι δυνατόν, εξάλειψης των κινδύνων που απειλούν τους φυτογενετικούς πόρους για τη διατροφή και τη γεωργία.

Άρθρο 6

Αειφόρος χρήση των φυτογενετικών πόρων

6.1. Τα συμβαλλόμενα μέρη επεξεργάζονται και διατηρούν πολιτικές και νομικές διατάξεις κατάλληλες για την προώθηση της αειφόρου χρήσεως των φυτογενετικών πόρων για τη διατροφή και τη γεωργία.

6.2. Η αειφόρος χρήση των φυτογενετικών πόρων για τη διατροφή και τη γεωργία μπορεί να περιλαμβάνει κυρίως τα ακόλουθα μέτρα:

α) επεξεργασία πρόσφορων γεωργικών πολιτικών που ενθαρρύνουν, κατά τα δέοντα, την εφαρμογή και διατήρηση διαφοροποιημένων γεωργικών συστημάτων που ευνοούν την αειφόρο χρήση της γεωργικής βιολογικής ποικιλότητας και των άλλων φυσικών πόρων·

β) διεξαγωγή μεγαλύτερου αριθμού ερευνών που ενισχύουν και διατηρούν τη βιολογική ποικιλότητα μεγιστοποιώντας την εντός και μεταξύ ειδών ποικιλομορφία, προς όφελος των γεωργών, κυρίως εκείνων που δημιουργούν και χρησιμοποιούν δικές τους ποικιλίες και εφαρμόζουν οικολογικές αρχές συντήρησης της γονιμότητας των εδαφών και καταπολέμησης των ασθενειών, των ζιζανίων και των επιβλαβών οργανισμών·

γ) προώθηση, με κατάλληλο τρόπο, με τη συμμετοχή των γεωργών, κυρίως στις αναπτυσσόμενες χώρες, των προσπαθειών γενετικής βελτίωσης των καλλιεργειών που ενισχύουν την ικανότητα δημιουργίας ποικιλιών ειδικά προσαρμοσμένων στις διάφορες κοινωνικές, οικονομικές και οικολογικές συνθήκες, συμπεριλαμβανομένων και εκείνων στις οριακές περιοχές·

δ) διεύρυνση της γενετικής βάσης των καλλιεργούμενων φυτών και αύξηση της ποικιλότητας του γενετικού υλικού που τίθεται στη διάθεση των γεωργών·

ε) προώθηση, με κατάλληλο τρόπο, αυξημένης χρήσης των τοπικών και τοπικά προσαρμοσμένων καλλιεργειών, ποικιλιών και υποχρησιμοποιούμενων ειδών·

στ) ενθάρρυνση, με κατάλληλο τρόπο, μεγαλύτερης χρήσης της ποικιλότητας των ποικιλιών και ειδών στη διαχείριση, διατήρηση και αειφόρο χρήση των καλλιεργούμενων στον αγρό φυτών και δημιουργία στενών δεσμών μεταξύ της βελτίωσης των φυτών και της γεωργικής ανάπτυξης για μείωση της ευπάθειας των καλλιεργούμενων φυτών και της γενετικής διάβρωσης και προώθηση προς την κατεύθυνση επίτευξης αυξημένης παγκόσμιας διατροφικής παραγωγής συμβατής με αειφόρο ανάπτυξη,

και

ζ) επανεξέταση και, όπου απαιτείται, προσαρμογή των στρατηγικών γενετικής βελτίωσης και των κανονισμών που διέπουν την πώληση των ποικιλιών και τη διανομή των σπόρων.

Άρθρο 7

Εθνικές δεσμεύσεις και διεθνής συνεργασία

7.1. Κάθε συμβαλλόμενο μέρος εντάσσει, όπου απαιτείται, στις γεωργικές του, καθώς και τις σχετικές με την αγροτική ανάπτυξη, πολιτικές και προγράμματά του τις δραστηριότητες που προβλέπονται στα άρθρα 5 και 6 και συνεργάζεται με τα υπόλοιπα συμβαλλόμενα μέρη, απευθείας ή μέσω του FAO και άλλων αρμόδιων διεθνών οργανισμών, στους τομείς της διατήρησης και αειφόρου χρήσεως των φυτογενετικών πόρων για τη διατροφή και τη γεωργία.

7.2. Η διεθνής συνεργασία έχει ιδιαίτερα ως αντικείμενο:

α) τη δημιουργία ή ενίσχυση της ικανότητας των αναπτυσσόμενων χωρών και των χωρών με μεταβατική οικονομία στη διατήρηση και αειφόρο χρήση των φυτογενετικών πόρων για τη διατροφή και τη γεωργία·

β) την ενίσχυση των διεθνών δραστηριοτήτων που αποβλέπουν στην προώθηση της διατήρησης, αξιολόγησης, τεκμηρίωσης, γενετικής διεύρυνσης, βελτίωσης φυτών, πολλαπλασιασμού των σπόρων καθώς και, σύμφωνα με το μέρος IV, κατανομής, πρόσβασης σε και ανταλλαγής φυτογενετικών πόρων για τη διατροφή και της γεωργία και κατάλληλων πληροφοριών και τεχνολογιών·

γ) τη διατήρηση και ενίσχυση των θεσμικών ρυθμίσεων που προβλέπονται στο μέρος V,

και

δ) την εφαρμογή της στρατηγικής χρηματοδότησης του άρθρου 18.

Άρθρο 8

Τεχνική βοήθεια

Τα συμβαλλόμενα μέρη συμφωνούν να προωθήσουν την παροχή τεχνικής βοήθειας στα συμβαλλόμενα μέρη, κυρίως σε εκείνα που είναι αναπτυσσόμενες χώρες ή χώρες με μεταβατική οικονομία μέσω της διμερούς βοήθειας ή των κατάλληλων διεθνών οργανώσεων, για προώθηση της εφαρμογής της παρούσας συνθήκης.

ΜΕΡΟΣ III

ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΑ ΤΩΝ ΓΕΩΡΓΩΝ

Άρθρο 9

Δικαιώματα των γεωργών

9.1. Τα συμβαλλόμενα μέρη αναγνωρίζουν την τεράστια συνεισφορά, παρελθούσα και μελλοντική, των τοπικών και αυτοχθόνων κοινοτήτων καθώς και των γεωργών όλων των περιοχών του κόσμου, και ειδικά των περιοχών των κέντρων καταγωγής και ποικιλότητας των καλλιεργούμενων φυτών, στη διατήρηση και αξιοποίηση των φυτογενετικών πόρων που συνιστούν τη βάση της διατροφικής και γεωργικής παραγωγής σε όλο τον κόσμο.

9.2. Τα συμβαλλόμενα μέρη συμφωνούν ότι η ευθύνη πραγμάτωσης των δικαιωμάτων των γεωργών, όσον αφορά τους φυτογενετικούς πόρους για τη διατροφή και τη γεωργία, ανάγεται στις κυβερνήσεις. Ανάλογα με τις ανάγκες και προτεραιότητές του, κάθε συμβαλλόμενο μέρος θα πρέπει, ανάλογα με το τι αρμόζει και υπό την επιφύλαξη της εθνικής του νομοθεσίας, να λαμβάνει μέτρα για την προστασία και προαγωγή των δικαιωμάτων των γεωργών, στα οποία συμπεριλαμβάνονται:

α) η προστασία των παραδοσιακών γνώσεων που σχετίζονται με τους φυτογενετικούς πόρους για τη διατροφή και τη γεωργία·

β) το δικαίωμα ισότιμης συμμετοχής στην διανομή των ωφελημάτων που απορρέουν από τη χρήση των φυτογενετικών πόρων για τη διατροφή και τη γεωργία·

γ) το δικαίωμα συμμετοχής στη διαδικασία λήψης αποφάσεων, σε εθνικό επίπεδο, για θέματα σχετικά με τη διατήρηση και αειφόρο χρήση των φυτογενετικών πόρων για τη διατροφή και τη γεωργία.

9.3. Κανένα σημείο του παρόντος άρθρου δεν θα πρέπει να ερμηνεύεται ως περιοριστικό των δικαιωμάτων που μπορεί να έχουν οι καλλιεργητές στη διατήρηση, χρήση, ανταλλαγή και πώληση σπόρων αγρού ή πολλαπλασιαστικού υλικού, υπό την επιφύλαξη της εθνικής νομοθεσίας και αναλόγως των αναγκών.

ΜΕΡΟΣ IV

ΠΟΛΥΜΕΡΕΣ ΣΥΣΤΗΜΑ ΠΡΟΣΒΑΣΗΣ ΚΑΙ ΔΙΑΝΟΜΗΣ ΤΗΣ ΩΦΕΛΕΙΑΣ

Άρθρο 10

Πολυμερές σύστημα πρόσβασης και διανομής της ωφέλειας

10.1. Στις σχέσεις τους με τα υπόλοιπα κράτη, τα συμβαλλόμενα μέρη αναγνωρίζουν τα κυριαρχικά δικαιώματα κάθε κράτους στους δικούς του φυτογενετικούς πόρους για τη διατροφή και τη γεωργία, συμπεριλαμβανομένου και του ότι η εξουσία καθορισμού της πρόσβασης στους πόρους αυτούς ανήκει στις κυβερνήσεις και ανάγεται στην εθνική νομοθεσία.

10.2. Στην άσκηση των κυριαρχικών τους δικαιωμάτων, τα συμβαλλόμενα μέρη συμφωνούν να εγκαθιδρύσουν ένα πολυμερές σύστημα που να είναι αποδοτικό, αποτελεσματικό και διαφανές, τόσο για την διευκόλυνση της πρόσβασης στους φυτογενετικούς πόρους για τη διατροφή και τη γεωργία όσο και για την κατανομή, κατά τρόπο σωστό και δίκαιο, των ωφελημάτων που απορρέουν από τη χρήση των πόρων αυτών, σε μια προοπτική συμπληρωματικότητας και αμοιβαίας ενίσχυσης.

Άρθρο 11

Πεδίο εφαρμογής του πολυμερούς συστήματος

11.1. Για την επίτευξη των στόχων της διατήρησης και αειφόρου χρήσεως των φυτογενετικών πόρων για τη διατροφή και τη γεωργία, και της σωστής και δίκαιης κατανομής των ωφελημάτων που απορρέουν από τη χρήση τους, όπως αναφέρεται στο άρθρο 1, το πολυμερές σύστημα εφαρμόζεται στους φυτογενετικούς πόρους για τη διατροφή και τη γεωργία που παρατίθενται στο παράρτημα Ι επί τη βάσει των κριτηρίων επισιτιστικής ασφάλειας και αλληλεξάρτησης.

11.2. Το πολυμερές σύστημα, όπως αναφέρεται στην παράγραφο 11.1, περικλείει όλους τους φυτογενετικούς πόρους για τη διατροφή και τη γεωργία που παρατίθενται στο παράρτημα Ι, τους οποίους διαχειρίζονται και διοικούν τα συμβαλλόμενα μέρη και οι οποίοι ανάγονται στην ευθύνη του δημόσιου τομέα. Για την πληρέστερη δυνατή κάλυψη, τα συμβαλλόμενα μέρη καλούν τους υπόλοιπους κατόχους φυτογενετικών πόρων για τη διατροφή και τη γεωργία που αναφέρονται στο παράρτημα Ι, να εντάξουν τους φυτογενετικούς αυτούς πόρους για τη διατροφή και τη γεωργία στο πολυμερές σύστημα.

11.3. Τα συμβαλλόμενα μέρη συμφωνούν επίσης να λάβουν τα κατάλληλα μέτρα για να ενθαρρύνουν τα φυσικά και νομικά πρόσωπα που υπάγονται στη δικαιοδοσία τους και κατέχουν φυτογενετικούς πόρους για τη διατροφή και τη γεωργία που περιλαμβάνονται στο παράρτημα Ι, να εντάξουν τους φυτογενετικούς αυτούς πόρους για τη διατροφή και τη γεωργία στο πολυμερές σύστημα.

11.4. Μέσα στα επόμενα δύο χρόνια από τη θέση σε ισχύ της συνθήκης, το Διευθύνον Όργανο αξιολογεί τις πραγματοποιηθείσες προόδους όσον αφορά την ένταξη στο πολυμερές σύστημα των φυτογενετικών πόρων για τη διατροφή και τη γεωργία που αναφέρονται στην παράγραφο 11.3. Μετά την αξιολόγηση αυτή, το Διευθύνον Όργανο αποφασίζει εάν πρέπει να συνεχιστεί να διευκολύνεται η πρόσβαση στα φυσικά και νομικά πρόσωπα που αναφέρονται στην παράγραφο 11.3 που δεν έχουν εντάξει τους εν λόγω φυτογενετικούς πόρους για τη διατροφή και τη γεωργία στο πολυμερές σύστημα ή αν πρέπει να λάβει κάποια άλλα μέτρα που κρίνει πρόσφορα.

11.5. Το πολυμερές σύστημα περικλείει επίσης τους φυτογενετικούς πόρους για τη διατροφή και τη γεωργία που παρατίθενται στο παράρτημα I και συντηρούνται στις συλλογές εκτός τόπου των διεθνών κέντρων γεωργικής έρευνας της συμβουλευτικής ομάδας για τη διεθνή γεωργική έρευνα (ΣΟΔΓΕ), όπως προβλέπεται στην παράγραφο 15.1 στοιχείο α), και σε άλλα διεθνή ιδρύματα, σύμφωνα με την παράγραφο 15.5.

Άρθρο 12

Διευκόλυνση πρόσβασης στους φυτογενετικούς πόρους για τη διατροφή και τη γεωργία στα πλαίσια του πολυμερούς συστήματος

12.1. Τα συμβαλλόμενα μέρη συμφωνούν ότι η με διευκόλυνση πρόσβαση στους φυτογενετικούς πόρους για τη διατροφή και τη γεωργία στο πλαίσιο του πολυμερούς συστήματος, όπως αυτό ορίζεται στο άρθρο 11, πραγματοποιείται σύμφωνα με τις διατάξεις της παρούσας συνθήκης.

12.2. Τα συμβαλλόμενα μέρη συμφωνούν να λάβουν αναγκαία νομικά ή άλλα κατάλληλα μέτρα για παροχή της πρόσβασης αυτής στα υπόλοιπα συμβαλλόμενα μέρη μέσω του πολυμερούς συστήματος. Για το σκοπό αυτό, η πρόσβαση προσφέρεται επίσης και στα φυσικά και νομικά πρόσωπα που υπάγονται στη δικαιοδοσία κάθε συμβαλλόμενου μέρους, υπό την επιφύλαξη των διατάξεων της παραγράφου 11.4.

12.3. Η πρόσβαση αυτή παρέχεται σύμφωνα με τους ακόλουθους όρους:

α) η πρόσβαση παρέχεται όταν αποκλειστικός σκοπός είναι η διατήρηση και χρήση για έρευνα, γενετική βελτίωση και επιμόρφωση για τη διατροφή και τη γεωργία, υπό την προϋπόθεση να μην προορίζεται για χημικές ή φαρμακευτικές χρήσεις, ούτε για άλλες μη διατροφικές και μη ζωοτροφικές βιομηχανικές χρήσεις. Στην περίπτωση των φυτών που καλλιεργούνται για πολλαπλές χρήσεις (διατροφικές και μη), η ένταξή τους στο πολυμερές σύστημα και η δυνατότητα εφαρμογής του καθεστώτος διευκόλυνσης της πρόσβασης εξαρτάται από τη σπουδαιότητά τους για την επισιτιστική ασφάλεια·

β) η πρόσβαση παρέχεται ταχέως, χωρίς να είναι αναγκαίο να παρακολουθείται μεμονωμένα κάθε δείγμα, και δωρεάν ή, όταν απαιτείται κάποια πληρωμή για κάλυψη εξόδων, αυτή δεν πρέπει να υπερβαίνει το ελάχιστο επαγόμενο κόστος·

γ) μαζί με τους προσφερόμενους φυτογενετικούς πόρους για τη διατροφή και τη γεωργία, διατίθενται και όλα τα διαθέσιμα δεδομένα διαβατηρίου και, υπό την επιφύλαξη της ισχύουσας νομοθεσίας, και κάθε άλλη σχετική διαθέσιμη και μη εμπιστευτική πληροφορία περιγραφής τους·

δ) οι δικαιούχοι δεν μπορούν να διεκδικήσουν κανένα δικαίωμα πνευματικής ιδιοκτησίας ή άλλο δικαίωμα που περιορίζει την με διευκόλυνση πρόσβαση στους φυτογενετικούς πόρους για τη διατροφή και τη γεωργία ή στα γενετικά μέρη ή συστατικά τους, υπό την μορφή που τα παρέλαβαν από το πολυμερές σύστημα·

ε) η πρόσβαση στους φυτογενετικούς πόρους για τη διατροφή και τη γεωργία που είναι σε πορεία τελειοποίησης, συμπεριλαμβανομένου του υλικού που είναι σε πορεία τελειοποίησης από τους γεωργούς, παραμένει στη διακριτική ευχέρεια των κατόχων, κατά την περίοδο της τελειοποίησής τους·

στ) η πρόσβαση στους φυτογενετικούς πόρους για τη διατροφή και τη γεωργία που προστατεύονται από δικαιώματα πνευματικής ιδιοκτησίας και άλλα ιδιοκτησιακά δικαιώματα παρέχεται σύμφωνα με τις σχετικές διεθνείς συμφωνίες και εθνικούς νόμους·

ζ) οι δικαιούχοι των φυτογενετικών πόρων για τη διατροφή και τη γεωργία, στους οποίους πόρους παρέχεται πρόσβαση στο πλαίσιο του πολυμερούς συστήματος και διατηρούνται, τους τηρούν στη διάθεση του πολυμερούς συστήματος, σύμφωνα με τις διατάξεις της παρούσας συνθήκης·

η) υπό την επιφύλαξη των υπόλοιπων διατάξεων του παρόντος άρθρου, τα συμβαλλόμενα μέρη συμφωνούν ότι η πρόσβαση στους φυτογενετικούς πόρους για τη διατροφή και τη γεωργία που βρίσκονται σε συνθήκες επί τόπου διατήρησης παρέχεται σύμφωνα με την εθνική νομοθεσία ή, ελλείψει τέτοιας νομοθεσίας, σύμφωνα με τους κανόνες που μπορεί να θεσπίσει το Διευθύνον Όργανο.

12.4. Για το σκοπό αυτό, η διευκόλυνση πρόσβασης, σύμφωνα με τις παραγράφους 12.2 και 12.3 ανωτέρω, παρέχεται σύμφωνα με τυποποιημένη συμφωνία μεταφοράς υλικού (ΣΜΥ) που υιοθετείται από το Διευθύνον Όργανο και η οποία περιλαμβάνει τις διατάξεις της παραγράφου 12.3 στοιχεία α), δ) και ζ), καθώς και τις διατάξεις τις σχετικές με την διανομή της ωφέλειας της παραγράφου 13.2 στοιχείo δ) σημείο ii) και τις υπόλοιπες σχετικές διατάξεις της παρούσας συνθήκης, καθώς και τη διάταξη που αναφέρει ότι ο αποδέκτης των φυτογενετικών πόρων για τη διατροφή και τη γεωργία πρέπει να ζητεί την εφαρμογή των όρων της ΣΜΥ στη μεταφορά των φυτογενετικών πόρων για τη διατροφή και τη γεωργία σε κάποιο άλλο πρόσωπο ή οντότητα, καθώς και σε κάθε μεταγενέστερη μεταφορά των φυτογενετικών αυτών πόρων για τη διατροφή και τη γεωργία.

12.5. Τα συμβαλλόμενα μέρη μεριμνούν για την παροχή δυνατότητας προσφυγής στο δικαστικό τους σύστημα, σύμφωνα με τις ισχύουσες δικαιοδοτικές διατάξεις, σε περίπτωση συμβατικών διαφορών που προκύπτουν από τις ΣΜΥ αυτές, αναγνωρίζοντας ότι οι υποχρεώσεις που απορρέουν από τις ΣΜΥ αυτές βαρύνουν αποκλειστικά τα συμβαλλόμενα στις ΣΜΥ αυτές μέρη.

12.6. Σε καταστάσεις επείγουσας ανάγκης λόγω καταστροφών, τα συμβαλλόμενα μέρη συμφωνούν να παρέχουν διευκόλυνση πρόσβασης στους κατάλληλους φυτογενετικούς πόρους για τη διατροφή και τη γεωργία στο πλαίσιο του πολυμερούς συστήματος για να συμβάλλουν στην αποκατάσταση των γεωργικών συστημάτων, σε συνεργασία με τους συντονιστές βοηθείας.

Άρθρο 13

Διανομή της ωφέλειας μέσα στο πολυμερές σύστημα

13.1. Τα συμβαλλόμενα μέρη αναγνωρίζουν ότι η διευκόλυνση πρόσβασης στους φυτογενετικούς πόρους για τη διατροφή και τη γεωργία που περιλαμβάνονται στο πολυμερές σύστημα συνιστά αφ’ εαυτής μείζονα ωφέλεια του πολυμερούς συστήματος και συμφωνούν η κατανομή των προκυπτόντων ωφελημάτων να γίνεται με σωστό και δίκαιο τρόπο, σύμφωνα με τις διατάξεις του παρόντος άρθρου.

13.2. Τα συμβαλλόμενα μέρη συμφωνούν τα πλεονεκτήματα που απορρέουν από τη χρησιμοποίηση, συμπεριλαμβανομένης της εμπορικής, των φυτογενετικών πόρων για τη διατροφή και τη γεωργία στο πλαίσιο του πολυμερούς συστήματος να κατανέμονται με σωστό και δίκαιο τρόπο μέσω των ακόλουθων μηχανισμών: ανταλλαγή πληροφοριών, πρόσβαση στις τεχνολογίες και μεταφορά αυτών, ενίσχυση των δυνατοτήτων, κατανομή των πλεονεκτημάτων που απορρέουν από την εμπορευματοποίηση, λαμβανομένων υπόψη των πεδίων δραστηριοτήτων προτεραιότητας του υπό συνεχή εξέλιξη παγκόσμιου σχεδίου δράσεως και σύμφωνα με τις κατευθύνσεις του Διευθύνοντος Οργάνου:

α) Ανταλλαγή πληροφοριών

Τα συμβαλλόμενα μέρη συμφωνούν να προσφέρουν τις πληροφορίες που περιλαμβάνουν, μεταξύ άλλων, τους καταλόγους και ευρετήρια, ενημέρωση για τις τεχνολογίες και τα αποτελέσματα της τεχνικής, επιστημονικής και κοινωνικοοικονομικής έρευνας, συμπεριλαμβανομένου του χαρακτηρισμού, της αξιολόγησης και της χρησιμοποίησης, σχετικά με τους φυτογενετικούς πόρους για τη διατροφή και τη γεωργία που περιλαμβάνονται στο πολυμερές σύστημα. Οι πληροφορίες αυτές καθίστανται διαθέσιμες, εφόσον δεν είναι εμπιστευτικές, υπό την επιφύλαξη του εφαρμοστέου δικαίου και σύμφωνα με τις εθνικές δυνατότητες. Οι πληροφορίες αυτές τίθενται στη διάθεση όλων των συμβαλλομένων μερών στην παρούσα συνθήκη μέσω του συστήματος πληροφόρησης, όπως προβλέπεται στο άρθρο 17.

β) Πρόσβαση στις τεχνολογίες και μεταφορά τεχνολογιών

i) Τα συμβαλλόμενα μέρη δεσμεύονται να παρέχουν ή/και να διευκολύνουν την πρόσβαση στις τεχνολογίες που στοχεύουν στη διατήρηση, χαρακτηρισμό, αξιολόγηση και χρησιμοποίηση των φυτογενετικών πόρων για τη διατροφή και τη γεωργία που περιλαμβάνονται στο πολυμερές σύστημα. Αναγνωρίζοντας ότι ορισμένες τεχνολογίες δεν μπορούν να μεταφερθούν παρά μόνον μέσω του γενετικού υλικού, τα συμβαλλόμενα μέρη παρέχουν ή/και διευκολύνουν την πρόσβαση στις τεχνολογίες αυτές και στο γενετικό υλικό που περιλαμβάνονται στο πολυμερές σύστημα καθώς και στις βελτιωμένες ποικιλίες και στο γενετικό υλικό που δημιουργήθηκαν χάρη στη χρησιμοποίηση των φυτογενετικών πόρων για τη διατροφή και τη γεωργία που περιλαμβάνονται στο πολυμερές σύστημα, σύμφωνα με τις διατάξεις του άρθρου 12. Η πρόσβαση στις τεχνολογίες αυτές, στις βελτιωμένες ποικιλίες και στο γενετικό υλικό παρέχεται ή/και διευκολύνεται με τήρηση των ιδιοκτησιακών δικαιωμάτων και των νόμων που ισχύουν σχετικά με την πρόσβαση και σύμφωνα με τις εθνικές δυνατότητες.

ii) Η πρόσβαση στις τεχνολογίες και η μεταφορά τους στις χώρες, ιδιαίτερα στις αναπτυσσόμενες και τις χώρες με μεταβατική οικονομία, διασφαλίζονται διά σειράς μέτρων όπως η δημιουργία και η λειτουργία θεματικών ομάδων κατά καλλιέργεια για τη χρήση των φυτογενετικών πόρων για τη διατροφή και τη γεωργία και η συμμετοχή στις ομάδες αυτές, όπου όλες οι εταιρικές σχέσεις, ασχέτως τύπου, έχουν στόχο την έρευνα-ανάπτυξη και κοινές σχετικές με το λαμβανόμενο υλικό επιχειρήσεις, την ανάπτυξη των ανθρώπινων πόρων και την αποτελεσματική πρόσβαση στις εγκαταστάσεις έρευνας.

iii) Η πρόσβαση στις τεχνολογίες, συμπεριλαμβανομένων των τεχνολογιών που προστατεύονται από δικαιώματα πνευματικής ιδιοκτησίας, και η μεταφορά τους, όπως προβλέπεται στα σημεία i) και ii) ανωτέρω, στις αναπτυσσόμενες χώρες που είναι συμβαλλόμενα μέρη, ιδιαίτερα στις λιγότερο προηγμένες χώρες και τις χώρες με μεταβατική οικονομία, διασφαλίζονται ή/και διευκολύνονται βάσει ενός πλαισίου δίκαιων και όσο το δυνατόν ευνοϊκότερων όρων, ιδιαίτερα στην περίπτωση των τεχνολογιών που χρησιμοποιούνται για λόγους διατήρησης, καθώς και των τεχνολογιών που προορίζονται για τους αγρότες των αναπτυσσόμενων χωρών και, ειδικότερα, των λιγότερο προηγμένων χωρών και των χωρών σε μεταβατική πορεία, συμπεριλαμβανομένων και όρων χαριστικών και προτιμησιακών, εφόσον υπάρχει τέτοια αμοιβαία συμφωνία, μεταξύ άλλων, μέσω εταιρικών σχέσεων έρευνας-ανάπτυξης στο πλαίσιο του πολυμερούς συστήματος. Η πρόσβαση και μεταφορά διασφαλίζονται υπό συνθήκες που εγγυώνται την πρόσφορη και αποτελεσματική προστασία των δικαιωμάτων πνευματικής ιδιοκτησίας και είναι σύμφωνες με αυτά.

γ) Ενίσχυση των δυνατοτήτων

Λαμβάνοντας υπόψη τις ανάγκες των αναπτυσσόμενων χωρών και των χωρών με μεταβατική οικονομία, όπως αυτές αντικατοπτρίζονται από την προτεραιότητα που παρέχουν στην ενίσχυση των δυνατοτήτων στο θέμα των φυτογενετικών πόρων για τη διατροφή και τη γεωργία στα σχέδια και προγράμματά τους, εφόσον υφίστανται, με αντικείμενο τους φυτογενετικούς πόρους για τη διατροφή και τη γεωργία που καλύπτονται από το πολυμερές σύστημα, τα συμβαλλόμενα μέρη συμφωνούν να παρέχουν προτεραιότητα: i) στην κατάρτιση ή/και ενίσχυση επιστημονικών και τεχνικών προγραμμάτων εκπαίδευσης και κατάρτισης στο θέμα της διατήρησης και αειφόρου χρήσεως των φυτογενετικών πόρων για τη διατροφή και τη γεωργία· ii) στην δημιουργία και ενίσχυση εγκαταστάσεων προοριζόμενων για τη διατήρηση και αειφόρο χρήση των φυτογενετικών πόρων για τη διατροφή και τη γεωργία, ιδιαίτερα στις αναπτυσσόμενες χώρες και στις χώρες με μεταβατική οικονομία, και iii) στην επιστημονική έρευνα που διεξάγεται κατά προτίμηση και, ει δυνατόν, στις αναπτυσσόμενες χώρες και στις χώρες με μεταβατική οικονομία, σε συνεργασία με τα ιδρύματα των χωρών αυτών, καθώς και στην ενδυνάμωση της ικανότητας διεξαγωγής τέτοιων ερευνών στους τομείς όπου είναι αναγκαίο.

δ) Κατανομή των οικονομικών και άλλων ωφελημάτων που απορρέουν από την εμπορευματοποίηση

i) Τα συμβαλλόμενα μέρη συμφωνούν, στο πλαίσιο του πολυμερούς συστήματος, να λάβουν μέτρα για διασφάλιση της κατανομής των εμπορικών ωφελημάτων που απορρέουν από τη συμμετοχή του ιδιωτικού και δημόσιου τομέα στις δραστηριότητες που προσδιορίζονται στο παρόν άρθρο, μέσω εταιρικών σχέσεων και συνεργασιών, κυρίως με τον ιδιωτικό τομέα των αναπτυσσόμενων χωρών και των χωρών σε μεταβατική πορεία, στην έρευνα και τελειοποίηση τεχνολογιών·

ii) Τα συμβαλλόμενα μέρη συμφωνούν ότι η τυποποιημένη συμφωνία μεταφοράς υλικού (ΣΜΥ) που προβλέπεται στην παράγραφο 12.4 πρέπει να περιέχει διάταξη δυνάμει της οποίας δικαιούχος που εμπορευματοποιεί προϊόν που είναι φυτογενετικός πόρος για τη διατροφή και τη γεωργία και που εμπεριέχει υλικό στο οποίο ο εν λόγω δικαιούχος απέκτησε πρόσβαση χάρη στο πολυμερές σύστημα απαιτείται να καταβάλει στο μηχανισμό που προβλέπεται στην παράγραφο 19.3 στοιχείο στ) ένα δίκαιο μέρος των ωφελημάτων που απορρέουν από την εμπορευματοποίηση του εν λόγω προϊόντος, εκτός εάν το προϊόν αυτό είναι διαθέσιμο χωρίς περιορισμούς στους υπόλοιπους δικαιούχους για σκοπούς έρευνας και γενετικής βελτίωσης οπότε, στην περίπτωση αυτή, ο δικαιούχος που εμπορευματοποιεί το προϊόν προτρέπεται να προβεί σε αυτή την πληρωμή.

Στην πρώτη του συνεδρίαση, το Διευθύνον Όργανο αποφασίζει για το ποσό, τη μορφή και τον τρόπο της πληρωμής, σύμφωνα με τις εμπορικές πρακτικές. Το Διευθύνον Όργανο μπορεί να αποφασίσει να καθορίσει διάφορα ποσά πληρωμής για τις διάφορες κατηγορίες αποδεκτών που εμπορευματοποιούν τέτοια προϊόντα·μπορεί επίσης να αποφασίσει, εφόσον κρίνει αναγκαίο, την απαλλαγή από τις πληρωμές αυτές των μικροκαλλιεργητών των αναπτυσσόμενων χωρών και των χωρών με μεταβατική οικονομία. Το Διευθύνον Όργανο μπορεί, από καιρού σε καιρό, να εξετάζει τα ποσά των πληρωμών για να επιτυγχάνει τη σωστή και δίκαιη κατανομή των πλεονεκτημάτων ενώ μπορεί επίσης να αξιολογεί, κατά τη διάρκεια των πέντε ετών από τη θέση σε ισχύ της παρούσας συνθήκης, εάν η διάταξη της ΣΜΥ που προβλέπει την υποχρεωτική πληρωμή εφαρμόζεται και στις περιπτώσεις στις οποίες τα εμπορευματοποιούμενα αυτά προϊόντα είναι, χωρίς περιορισμούς, στη διάθεση άλλων δικαιούχων για σκοπούς έρευνας και επιλογής.

13.3. Τα συμβαλλόμενα μέρη συμφωνούν ότι τα ωφελήματα που απορρέουν από τη χρήση των φυτογενετικών πόρων για τη διατροφή και τη γεωργία και κατανέμονται στο πλαίσιο του πολυμερούς συστήματος πρέπει να κατευθύνονται κατά πρώτο λόγο, άμεσα ή έμμεσα, προς τους καλλιεργητές όλων των χωρών, ιδιαίτερα των αναπτυσσόμενων χωρών και των χωρών με μεταβατική οικονομία, που διατηρούν και χρησιμοποιούν με αειφόρο τρόπο τους φυτογενετικούς πόρους για τη διατροφή και τη γεωργία.

13.4. Στην πρώτη το