Szpitale powiatowe w głębokim kryzysie. Związek Powiatów Polskich apeluje o pilne działania rządu
2026-04-17

Szpitale powiatowe, które stanowią podstawę zabezpieczenia zdrowotnego mieszkańców mniejszych miejscowości, działają dziś w warunkach silnej presji finansowej. W 2025 roku ich koszty przekroczyły 30,8 mld zł, przy jednoczesnym braku pokrycia w przychodach. Łączna strata netto analizowanych placówek wyniosła ponad 1,26 mld zł, a aż 91% szpitali zakończyło rok ze stratą na działalności podstawowej.

Problem ma charakter powszechny i systemowy. Aż 125 z 207 szpitali posiada zobowiązania wymagalne, co oznacza realne trudności z regulowaniem bieżących płatności, a większość placówek utraciła bezpieczną płynność finansową. Jednocześnie niemal 94% przychodów szpitali pochodzi z Narodowego Funduszu Zdrowia, co uzależnia ich funkcjonowanie od decyzji centralnych i ogranicza możliwości reagowania na rosnące koszty.

Związek Powiatów Polskich od dłuższego czasu monitoruje sytuację w systemie ochrony zdrowia i pozostaje w stałym dialogu z Ministerstwem Zdrowia oraz NFZ. Organizacja konsekwentnie wskazuje na narastające problemy i zagrożenia dla funkcjonowania szpitali, podkreślając, że samorządy nie mogą ponosić odpowiedzialności za skutki decyzji systemowych podejmowanych na poziomie centralnym.

W odpowiedzi na pogłębiający się kryzys ZPP podjął szereg działań – przyjął stanowiska w sprawie sytuacji w ochronie zdrowia i konieczności pilnych reform, aktywnie włączył się w ogólnopolski protest szpitali powiatowych, apelował do Minister Zdrowia o wprowadzenie zmian systemowych, a także opiniował projekty regulacji NFZ, ostrzegając przed ograniczeniem dostępu do diagnostyki. Równolegle prowadzone są akcje informacyjne i opiniotwórcze oraz aktywny udział w pracach parlamentarnych i Komisji Wspólnej Rządu i Samorządu Terytorialnego. W działania te aktywnie zaangażowany był również starosta bielski Sławomir Jerzy Snarski, pełniący funkcję wiceprezesa Związku Powiatów Polskich.

Związek podkreśla, że kluczowe jest właściwe nazwanie problemu: obecna sytuacja nie wynika z błędów zarządzania na poziomie lokalnym, lecz z konstrukcji systemu finansowania ochrony zdrowia. Decyzje dotyczące wyceny świadczeń, zasad kontraktowania czy regulacji płacowych przekładają się bezpośrednio na pogarszającą się kondycję finansową szpitali, a ich skutki odczuwają przede wszystkim pacjenci – poprzez ograniczony dostęp do świadczeń i wydłużające się kolejki.

W związku z brakiem wystarczającej reakcji rządu, ZPP apeluje o zmasowane działania całego środowiska samorządowego oraz włączenie się w ogólnopolską akcję protestacyjną „Czarny tydzień”. Celem jest nagłośnienie problemu i wywarcie realnej presji na podjęcie systemowych reform.

Opracowana przez ZPP analiza nie pozostawia złudzeń – szpitale powiatowe funkcjonują dziś w modelu finansowo niewydolnym. Rosnące koszty, niedoszacowane finansowanie i narastające zadłużenie prowadzą do trwałego kryzysu. Bez zdecydowanej interwencji na poziomie rządowym zagrożone jest nie tylko funkcjonowanie placówek, ale przede wszystkim bezpieczeństwo zdrowotne mieszkańców.

W załączniku poniżej udostępniamy opracowanie ZPP pt. „Szpitale powiatowe w kryzysie – analiza sytuacji finansowej w 2025 roku” autorstwa Bernadety Skóbel i Eweliny Kocemby.