Żywa lekcja historii

W dniach 2–3 czerwca 2025 r. Związek Piłsudczyków TPJP Okręg Nadbużański w Wyszkowie oraz Oddział Związku Piłsudczyków w Ostrowi Mazowieckiej, w ramach krajowych obchodów 162. rocznicy wybuchu powstania styczniowego, oddali hołd bohaterom tej heroicznej walki o niepodległość Polski.

W poniedziałek, 2 czerwca, piłsudczycy zorganizowali wyjątkowe wydarzenie edukacyjne pod hasłem „Śladami bitew i potyczek powstania styczniowego w Puszczy Białej”. Była to żywa lekcja historii, której celem było przybliżenie młodemu pokoleniu dramatycznych wydarzeń z 1863 roku oraz uhonorowanie pamięci uczestników zrywu niepodległościowego.

Uczestnicy patriotycznego szlaku, uczniowie m.in. z Zespołu Placówek Oświatowych w Porębie Średniej oraz z Zespołu Placówek Oświatowych w Brańszczyku, na czele z pocztami sztandarowymi, rozpoczęli wędrówkę przy Sanktuarium św. Idziego w Wyszkowie, gdzie znajduje się tablica pamiątkowa poświęcona Kapelanom Puszczy Białej oraz Aleja Pamięci z symboliczną kapliczką powstańczą. W kolejnych miejscowościach – m.in. w Ochudnie, Przetyczy Włościańskiej, Porębie i Brańszczyku – odwiedzali miejsca pamięci, składali kwiaty, zapalali znicze oraz prowadzili spotkania z uczniami lokalnych szkół, przekazując wiedzę o bohaterach powstania. Szczególne wrażenie zrobił dąb rosnący przy drodze Porządzie–Sieczychy, zwany „Wieszatielem”, na którym carscy żołdacy dokonywali egzekucji powstańców. W Ochudnie, przy Linii Powstańczej, na uczestników czekał Sławomir Pierzynowski z Urzędu Gminy w Rząśniku, który – ubrany w strój szlachecki – opowiadał o lokalnej historii.

Na ziemi ostrowskiej oddano hołd bohaterom bitwy pod Stokiem. W Mauzoleum im. Piotra Wysockiego znajdują się tablice z nazwiskami poległych i pomordowanych absolwentów Szkoły Podchorążych Piechoty, a na terenie koszar pomnik Marszałka J. Piłsudskiego z 1932 r. W Ostrowi Mazowieckiej znajdował się Polowy Szpital Powstańczy, gdzie obecnie umieszczono obelisk. To tu w drewnianej świątyni padły po raz pierwszy słowa: „Polska mowa, polska wiara przetrwa niejednego cara”.

Szczególną uwagę zwrócono na udział młodzieży szkolnej w wydarzeniach. Uczniowie, nie tylko poznawali historię, ale również prezentowali wiersze patriotyczne i aktywnie uczestniczyli w spotkaniu. W Przetyczy Włościańskiej opowiedziano o zwycięskiej potyczce powstańców pod dowództwem Władysława Cichorskiego ps. „Zameczek”, a w Porębie – o działalności płk. Karola Frycze, którego grobowiec w formie kaplicy do dziś znajduje się w tej miejscowości.

W Brańszczyku, na terenie Domu Pomocy Społecznej, znajduje się tablica upamiętniająca dawny szpital powstańczy oraz kapliczka poświęcona uczestnikom powstania z parafii Brańszczyk. Spotkanie z władzami gminy i uczniami miejscowej szkoły stanowiło ważny punkt programu.

3 czerwca uroczystości przeniosły się do Nagoszewa, miejsca największego starcia zbrojnego powstania styczniowego na ziemi ostrowskiej. Przy Pomniku Powstańców odbyła się polowa Msza Święta, w której uczestniczyli licznie zgromadzeni piłsudczycy oraz przedstawiciele władz samorządowych. To właśnie tutaj, w czerwcu 1863 roku, zginęło 110 powstańców, których pochowano we wspólnej mogile. W 1917 roku wzniesiono w tym miejscu pomnik, upamiętniający ich ofiarę. Uczestnicy obchodów złożyli kwiaty i zapalili znicze, oddając hołd bohaterom tamtych wydarzeń. W podziękowaniu za krzewienie idei i czynów Marszałka Józefa Piłsudskiego Zarząd Piłsudczyków RP nadał odznaki honorowe Złotego Krzyża Związku Piłsudczyków oraz ryngrafy 160. rocznicy Powstania Styczniowego. Odznaczony został, m.in. Wójt Gminy Brańszczyk- Wiesław Przybylski.

Obchody zakończyła Msza Święta za bohaterów powstania styczniowego, odprawiona w Sanktuarium św. Idziego w Wyszkowie. Po niej uczestnicy zapalili znicze w Alei Pamięci, oddając ostatni tego dnia hołd poległym.

Dzięki tego typu inicjatywom pamięć o powstaniu styczniowym pozostaje wciąż żywa. Piłsudczycy nie ustają w staraniach, by kolejne pokolenia znały i szanowały historię tych, którzy walczyli o wolną Polskę. Bo – jak głosił cytowany podczas wydarzeń fragment – „Póki Polska żyje w nas, póty nie zginie…”.





Info: Teresa Przygoda

Foto: GCKSiT w Brańszczyku, Gmina Ostrów Mazowiecka