Gminy w Powiecie

Burmistrz Miasta Zambrów – Kazimierz Dąbrowski

Urząd Miasta Zambrów ul. Fabryczna 3, 18-300 Zambrów Telefon: 86 271 22 10 Telefaks: 86 271 21 17 E-mail: um@zambrow.pl Strona WWW: www.zambrow.pl

Powierzchnia: 19,1 km2 Liczba mieszkańców: 21 166 tys. (wg stanu na dzień 18.11.2020 r.)

Historia miasta

Zambrów jest położony nad rzeką Jabłonką, na pograniczu Mazowsza i Podlasia. Leży w południowo - zachodniej części województwa podlaskiego, na skrzyżowaniu ważnych tras komunikacyjnych: Warszawa-Białystok-Sankt-Petersburg (planowana Via Baltica) i Olsztyn - Łomża - Lublin, na terenie Zielonych Płuc Polski.

Jednak najazd szwedzki w XVII wieku i wojny na początku XVIII przyniosły znaczne zniszczenia. W połowie XIX wieku, dzięki budowie przez Zambrów drogi Warszawa-Białystok, a następnie Łomża- Czyżew, nastąpiło ożywienie i rozwój miasta. Podczas powstania listopadowego i styczniowego w okolicy miały miejsce walki z wojskami rosyjskimi. W wyniku represji władz carskich w 1870 roku Zambrów utracił prawa miejskie. W latach 1885-1894 Rosjanie wybudowali na terenie miasta kompleks koszar, w których stacjonowały dwa Pułki Piechoty. W tym czasie powstało też kilka zakładów przemysłowych.

Podczas I wojny światowej na terenie północnego Mazowsza miały miejsce działania wojenne, które spowodowały spore zniszczenia. W 1917 roku w zambrowskich koszarach stacjonował 1 Pułk Piechoty Legionów, pod dowództwem płk. Edwarda Rydza Śmigłego. Odzyskanie niepodległości przyniosło stabilizację i rozwój tak całego regionu, jak i Zambrowa. W 1919 roku Zambrów odzyskał prawa miejskie. W latach międzywojennych życie miasta nadal było związane z wojskiem- stacjonował tu 71 Pułk Piechoty i istniała znana szkoła podchorążych rezerwy.

W 1939 roku miasto było zamieszkiwane przez 7500 osób, z czego około połowę stanowiła ludność żydowska. W dniach 10-13 września 1939 roku w rejonie Zambrowa 18 Dywizja Piechoty, dowodzona przez płk. Stefana Kosseckiego toczyła walki z XIX Korpusem Pancernym gen. Guderiana. Przytłaczająca przewaga wroga przyczyniła się do kapitulacji dywizji, wymordowano dwustu wziętych do niewoli polskich żołnierzy. Na mocy traktatu Ribbentrop-Mołotow Zambrów znalazł się pod okupacją radziecką, we włączonym do Białorusi obwodzie białostockim. Nastąpiły masowe deportacje Polaków w głąb Rosji. W latach 1941-1944 Zambrów był pod okupacją niemiecką. Na terenie miasta istniało getto dla Żydów oraz obozy dla jeńców wojennych i robotników przymusowych. Zambrów został wyzwolony przez oddziały radzieckie II Frontu Białoruskiego.

W 1946 roku Zambrów liczył 4130 mieszkańców, a zniszczenia wojenne szacowano na około 43 %. Szybko jednak zaczęto odbudowę miasta. W 1954 roku uruchomiono zakłady przemysłu bawełnianego, zatrudniające przeszło 3000 osób. Fakt ten stanowił jedną z większych inwestycji na terenie słabo uprzemysłowionej Białostoczyzny.

W 1955 roku Zambrów ponownie został siedzibą powiatu i był nim do 1975 r. W tym okresie nastąpił szybki rozwój miasta. Powstało wiele zakładów przemysłowych, rozwinęło się przetwórstwo rolno-spożywcze i baza usługowa. Rok 1991 przyniósł podział miasta i gminy na dwie odrębne jednostki administracyjne: miasto Zambrów i gminę Zambrów. Miasto spełnia rolę centrum administracyjnego, handlowego, gospodarczego i usługowego dla okolicznych gmin. Od 1 stycznia 1999 roku Zambrów po raz kolejny stał się siedzibą powiatu.

W 1946 roku Zambrów liczył 4130 mieszkańców, a zniszczenia wojenne szacowano na około 43 %. Szybko jednak zaczęto odbudowę miasta. W 1954 roku uruchomiono zakłady przemysłu bawełnianego, zatrudniające przeszło 3000 osób. Fakt ten stanowił jedną z większych inwestycji na terenie słabo uprzemysłowionej Białostoczyzny.

W 1955 roku Zambrów ponownie został siedzibą powiatu i był nim do 1975 r. W tym okresie nastąpił szybki rozwój miasta. Powstało wiele zakładów przemysłowych, rozwinęło się przetwórstwo rolno-spożywcze i baza usługowa. Rok 1991 przyniósł podział miasta i gminy na dwie odrębne jednostki administracyjne: miasto Zambrów i gminę Zambrów. Miasto spełnia rolę centrum administracyjnego, handlowego, gospodarczego i usługowego dla okolicznych gmin. Od 1 stycznia 1999 roku Zambrów po raz kolejny stał się siedzibą powiatu.

Obecna sytuacja gospodarcza miasta

Na terenie miasta funkcjonuje obecnie ponad 2133 podmioty gospodarcze, z czego większość stanowią zakłady drobnej przedsiębiorczości.

Branże przemysłu funkcjonujące na terenie miasto to: przetwórstwo rolno-spożywcze (Okręgowa Spółdzielnia Mleczarska, Zakłady Mięsne Netter, Przetwórnia Owoców i Warzyw "Provitius"), mechanika precyzyjna ("Elmeks", "Telzam", "Laser"), przemysł budowlany ("Pref-Bud", "Rem-Bud", "Plast-Mar"). Działalność dużych zakładów przemysłowych ma ogromne znaczenie społeczno-ekonomiczne dla miasta. Dzięki rozwojowi różnych gałęzi przemysłu Zambrów posiada cechy nowoczesnego miasta.

Atuty Zambrowa

Bardzo dobrze rozwinięta infrastruktura techniczna miasta: rozwinięta sieć telefoniczna, wodociągowa, kanalizacyjna, istniejąca oczyszczalnia ścieków

Istnienie terenów przygotowanych pod budownictwo mieszkaniowe

Nowoczesne wysypisko śmieci

Duża niewykorzystana baza lokalowa

Korzystne położenie przy drogach tranzytowych

Wysoko specjalistyczna produkcja mleczarska

Rozwój lokalnego przetwórstwa żywności oraz powstanie produktów lokalnych

Podaż taniej siły roboczej

Otwartość i życzliwość mieszkańców

Funkcjonowanie w mieście nowoczesnej krytej pływalni

Misja Rozwoju Miasta

Zambrów prężnym ośrodkiem ponadlokalnym o korzystnym położeniu geograficznym, wyposażonym w dobrą infrastrukturę techniczną, rozwijającym się gospodarczo w harmonii ze środowiskiem naturalnym, atrakcyjnym dla inwestorów, bezpiecznym i przyjaznym dla mieszkańców, dbającym o rosnącą jakość życia społeczności lokalnej. Warto odwiedzić

Kościół Trójcy Przenajświętszej w Zambrowie.

Miejski Ośrodek Kultury w Zambrowie z nowoczesnym kinem 2d/3d, galerią sztuki „Labirynt”, kawiarnią „Cafe Muza”.

Pływalnia Miejska „Delfin” z basenami, saunami, słoneczną łąką i tężnią solną.

Regionalna Izba Historyczna w Zambrowie.

Tereny rekreacyjne nad zalewem miejskim: plaża miejska, pomost z wypożyczalnią kajaków i rowerków wodnych, molo, siłownia na świeżym powietrzu, plac zabaw.

Wójt Gminy Zambrów – Jarosław Kos

Urząd Gminy Zambrów ul. Fabryczna 3, 18-300 Zambrów Telefon: 86 271 46 16, 86 271 28 88 Telefaks: 86 271 20 69 E-mail: ugz@ugzambrow.pl Strona WWW: www.ugzambrow.pl

Powierzchnia: 298,98 km2 Liczba wsi, osad, kolonii: 72 Powierzchnia lasów: 10 568 ha Liczba mieszkańców (wg stanu na grudzień 2019 r.): 8 831

Gmina Zambrów ma charakter rolniczy. W rolnictwie zatrudnionych jest około 74% czynnych zawodowo mieszkańców. Według ostatnich danych liczba zarejestrowanych bezrobotnych wynosi około 400 osób. Gmina Zambrów jest stosunkowo młodą jednostką administracyjną, utworzoną w 1991 roku po rozdziale miasta i gminy Zambrów. Rada Gminy liczy 20 radnych. Ponad dwadzieścia lat samodzielnego funkcjonowania władz gminy to przede wszystkim czas nadrabiania zaniedbań w rozwoju infrastruktury.

Infrastruktura

W chwili podziału miasta i gminy zaledwie dziewięć wsi było podłączonych do wodociągów (265 przyłączy). W czasie samodzielnej działalności gminy do wodociągów podłączono kolejnych 61 wsi (1630 przyłączy). Aktualnie z wodociągów korzysta ponad 2000 gospodarstw w 70 wsiach. Gmina posiada dobrze rozwiniętą sieć dróg, a ich stan z roku na rok ulega znaczącej poprawie. W ostatnich latach budowa dróg, w tym zwłaszcza dróg o nawierzchni bitumicznej, była zadaniem priorytetowym. Od 1991 roku udało się wybudować około 150 km dróg asfaltowych i wyremontować około 100 km pozostałych. Gmina posiada opracowaną koncepcję gazyfikacji i kanalizacji. W 1997 roku wybudowano kanalizację w miejscowości Nagórki (koszt inwestycji około 1 mln PLN). Dało to początek procesowi rozwiązywania problemu ścieków w gminnych wsiach. W tej chwili do kanalizacji w wsiach podłączonych jest wiele gospodarstw, a kolejne mają taką możliwość. Na potrzeby gminy opracowano wdrażany obecnie program ekologiczny. W 13 budynkach szkolnych samorząd sfinansował wymianę instalacji centralnego ogrzewania z konwencjonalnej (węglowej) na proekologiczną (olejową).

Wszystkie miejscowości posiadają oświetlenie uliczne. W 1999 r. na terenie gminy rozwiązano problem wywozu nieczystości stałych z gospodarstw. Gospodarstwa te zostały zaopatrzone w pojemniki do składowania odpadów, a ich właściciele podpisali stosowne umowy na wywóz tych odpadów z przedsiębiorstwem komunalnym.

Gospodarka

Aktualnie w gminie zarejestrowanych podmioty gospodarcze to między innymi: zakłady usługowe, placówki handlowe, zakłady gastronomiczne, zakłady produkcyjne.

Podstawą gospodarki w Gminie Zambrów jest jednak rolnictwo. Użytkowanie gruntów (według siedziby użytkownika) w gospodarstwach indywidualnych przedstawia się następująco: grunty orne ok. 63,5%, sady ok. 0,6%, łąki ok. 8,6%, pastwiska ok. 9,0 %, lasy ok. 15,3%, pozostałe grunty i nieużytki ok. 3,0%. Przeważają grunty IV klasy bonitacyjnej (ok. 56,9%) oraz III klasy (ok. 20,2%).

W hodowli zdecydowanie dominuje chów bydła mlecznego, choć wciąż dużą popularnością wśród hodowców cieszy się trzoda chlewna. Zambrowscy rolnicy są głównymi dostawcami mleka w regionie.

Szkolnictwo, Kultura, Zdrowie

Na terenie gminy znajdują się placówki szkolne, w których zlokalizowano także oddziały przedszkolne. Z powodu niżu demograficznego, władze gminne zdecydowały się na reorganizację sieci szkolnej. Gimnazjum gminne zlokalizowano w Zambrowie, weszło ono wspólnie z Liceum Ogólnokształcącym w skład Zespołu Szkół Ogólnokształcących. Na mocy zawartego porozumienia organem prowadzącym Zespół jest Powiat Zambrów. Na terenie gminy działają biblioteki publiczno-szkolne, w których szczególnie młodzież wypożycza książki, a dorośli korzystają z aktualnej prasy. Kulturalną wizytówkę gminy stanowi, działający od 1985 roku, zespół ludowy "Laskowianki", który z powodzeniem kultywuje miejscowe tradycje.

Oferta inwestycyjna

Rada i Zarząd Gminy w Zambrowie oferują inwestorom indywidualnym, a także osobom prawnym, sprzedaż atrakcyjnych działek budowlano-usługowych, położonych w bliskiej odległości od miasta Zambrowa: szereg działek przeznaczonych pod budownictwo jednorodzinne, jak i do użytkowania rolniczego. Z racji swego położenia wokół głównych szlaków komunikacyjnych Polski północno-wschodniej - trasy Warszawa-Białystok, Łomża-Siedlce - oferta gminy Zambrów jest bardzo atrakcyjna. Warto odwiedzić

Kościół parafialny pod wezwaniem MB Częstochowskiej, drewniany, z 1776 roku w Tabędzu.

Dwór w Łosiach-Dołęgach.

Wójt Gminy Rutki - Dariusz Sławomir Modzelewski

Urząd Gminy Rutki ul. 11 Listopada 7, 18-312 Rutki Telefon: 86 276 31 61 Telefaks: 86 276 31 60 e-mail: sekretariat@gminarutki.pl Strona WWW: www.gminarutki.pl

Powierzchnia: 200 km2 Liczba mieszkańców (wg stanu na dzień 15.12.2020 r.): 5 544 Powierzchnia lasów: 3 579 ha Liczba wsi, osad, kolonii: 46

Historia

Do najciekawszych śladów przeszłości na terenie gminy zaliczyć należy stanowisko archeologiczne położone w okolicach miejscowości Grądy Woniecko. Otoczona zakolem Narwi i rozległymi bagnami piaszczysta wydma już w neolicie stała się dogodnym miejscem na okresowe siedziby prehistorycznych łowców.

Bardzo liczne odłupki, wióry i krzemienne rdzenie świadczą o istniejącej tu pracowni narzędzi z krzemienia. We wczesnym średniowieczu (X-XIII w.) przez tereny dzisiejszej gminy przebiegał ważny szlak handlowy, łączący Mazowsze z plemionami bałtyjskimi na północy i księstwami ruskimi na wschodzie. Po wyniszczeniu pierwotnego osadnictwa w wyniku licznych najazdów Jaćwingów, Prusów i Litwinów, ponowna kolonizacja nastąpiła w wieku XV. Na ten też okres datować należy lokalizację miejscowości Rutki-Kossaki.

Rutki-Kossaki - wieś, która pierwotnie nosiła nazwę Kurowstok a następnie Rutki - Kurowstok. Nazwa Rutki została przeniesiona przez założycieli wsi Świętosława i Bronisza z Rutkowa, którzy w 1418 r. otrzymali nadanie 20 włók ziemi nad rzeką Kurowstokiem od Janusza I. Do XVI w. W Rutkach mieszkali Rutkowscy, drobna szlachta. Potem Rutki zostały wykupione przez Mężyńskich. Następnymi właścicielami Rutek stali się Opaccy. Stanisław Opacki był chorążym wiskim. W 1760 r. uzyskał on dla Rutek od Augusta III-go prawa miejskie

Gospodarka, infrastruktura, inwestycje

Mieszkańcy gminy utrzymują się w głównej mierze z rolnictwa. Podstawą gospodarki rolnej, podobnie jak w całym regionie, jest produkcja mleka, hodowla bydła i trzody oraz uprawa ziemniaka. Rozwija się tu drobny handel i usługi, dobrze prosperującymi przedsiębiorstwami. Niska dochodowość produkcji rolniczej, bezrobocie oraz brak środków na pomoc społeczną to główne problemy samorządowców. Na terenie gminy występuje najwyższe w powiecie zambrowskim bezrobocie - na początku 2000 r. dotyczyło 522 osób, wśród których połowę stanowiły kobiety. Ta sytuacja jest następstwem upadku Kombinatu Rolnego "Grądy Woniecko" (tam ok. 70% mieszkańców jest bezrobotnych). Mieszkańcy po części sami rozwiązują problem, szukając pracy w większych miejscowościach niedaleko gminy.

Nadzieję na poprawę gospodarczej koniunktury stwarza trasa Białystok-Warszawa. Samorządowcy liczą, że wraz z powstaniem drogi ekspresowej wywoła rozwój przedsiębiorczości, nastawionej na obsługę ruchu drogowego: stacje benzynowe, zajazdy, hurtownie oraz zakłady produkcyjne. Stan dróg gminy Rutki jest zadowalający. Gmina Rutki jest przygotowana do kanalizacji, istnieją tu dwie biologiczno-mechaniczne oczyszczalnie ścieków zlokalizowane w Grądach Woniecko oraz Mężeninie.

Gmina Rutki jest otwarta na szeroką współpracę ze wszystkimi inwestorami, którzy zechcą podjąć działalność w tym rejonie.

Dogodne położenie komunikacyjne, droga międzynarodowa nr 8 Warszawa-Białystok, a także możliwości przekazania inwestorom zasobów gruntów przeznaczonych pod skoncentrowaną działalność usługowo-produkcyjną i handlową oraz budownictwo jednorodzinne są dodatkowymi atutami. Na obszarze gminy występują również pokłady kruszywa budowlanego dobrej jakości.

Rada i Zarząd Gminy wyraża gotowość nawiązania kontaktów i wymiany doświadczeń z partnerami krajowymi i zagranicznymi w przekonaniu że taka działalność będzie korzystna dla obu stron, pozwoli także na lepsze poznanie nowych osiągnięć i problemów, skorzystania z rad i doświadczeń.

Przyroda

Czyste powietrze, piękne rozlewiska Narwi oraz dwa torfowiskowe rezerwaty przyrody: Bagno Wizna I o ogólnej powierzchni 30 ha i Bagno Wizna II zajmujące powierzchnię 76 ha, są głównymi turystycznymi atutami gminy. Warto odwiedzić

Zabytkowy kościół murowany z 2 połowy XVI w. (przebudowany). W ołtarzu głównym jest obraz Matki Bożej z Dzieciątkiem z XVII w. Przy kościele dość oryginalna zabytkowa dzwonnica - brama.

Zabytkowy cmentarz parafialny w Rutkach-Kossakach.

W Mężeninie pomnik powstańców z 1863 r.

W Mężeninie mogiła mieszkańców wsi Rutki, Dębniki i Ożary zamordowanych przez Niemców.

W Kalinówce-Basie mogiła poległego żołnierza polskiego.

Wydmy nad Narwią w Grądach-Woniecko.

Wójt Gminy Szumowo - Andrzej Pskiet

Urząd Gminy Szumowo ul. 1 Maja 50 18-305 Szumowo Telefon: 86 476 80 11 Telefaks: 86 476 80 12 E-mail: sekretariat@szumowo.pl Strona WWW: www.szumowo.pl

Powierzchnia: 141 km2 Liczba mieszkańców (wg stanu na dzień 15.12.2020 r.): 4 874 Liczba wsi, osad, kolonii: 20 Powierzchnia lasów: 3 429 ha

Historia

Szumowo, wieś o pierwotnej nazwie Somowa Góra, Somowo. Położona na południowych krańcach Czerwonego Boru. Wzmiankowana w annałach już w 1239 r. Następna wzmianka pochodzi po ponownym osadzeniu w 1417 r., kiedy wieś kupił Wincenty z Głębocza, uzyskując w 1432 r. nadanie prawa niemieckiego na 30 włók. Szumowo stało się siedzibą jego potomków, Szumskich herbu Lubicz. Następnie przeszło w posiadanie innych właścicieli. Układ wsi, to wielodrożnicowa rozwinięta z ulicówki i czytelnego założenia prostokątnego rynku.

Kościół został zbudowany w latach 1866 - 67 a następnie rozbudowany w 1980 r. Jednonawowy, orientowany, neobarokowy z boczną barokową wieżą i prostym, kwadratowym portykiem. We wsi znajduje się kilka zabytkowych, drewnianych domów, niektóre są ustawione szczytem do drogi.

Gospodarka, infrastruktura, inwestycje

Gmina typowo rolnicza - ok. 90% ludności czynnej zawodowo pracuje w rolnictwie. W rodzinnych gospodarstwach rolnych dominuje uprawa zbóż i buraka cukrowego oraz hodowla trzody chlewnej i bydła mleczno-opasowego. Funkcję uzupełniającą stanowią usługi i leśnictwo wykorzystujące zasoby kompleksu Czerwony Bór.

W gminie nie ma dużych zakładów przemysłowych, jednak ostatnio, dzięki rozbudowie bazy przemysłu drzewnego i mineralnego, zwiększa się rola przemysłu w gminnej gospodarce. Pracują tu trzy tartaki, duży zakład wyrobu trumien, a na bazie udokumentowanych złóż piaskowo-żwirowych obok wsi Radwany, Zaręby Jartuzy i Szumowo powstały dwie firmy wydobywcze i przetwórcze. Wyrobiska poeksploatacyjne są w planach przeznaczone pod zbiornik wodny i budowę bazy turystyczno-wypoczynkowej.

Inwestycjom zarówno w rolnictwie jak i gospodarce sprzyja położenie gminy, przez którą przebiega droga krajowa miedzy regionalna nr 18: Warszawa - Białystok - granica Polski. Sieć dróg uzupełniają drogi powiatowe o łącznej długości ok. 80 km i gminne - ok. 75 km.

W oparciu o magistralę gazowniczą Białystok-Warszawa planuje się gazyfikację terenu gminy. Sieć kanalizacyjna w gminie Szumowo nie istnieje. Ścieki wywożone są do oczyszczalni ścieków w Zambrowie, a odpady stałe na nowoczesne wysypisko na terenie Gminy Zambrów.

Zarząd i Rada Gminy wyrażają przekonanie że położenie i charakter gminy sprzyja dalszemu rozwojowi przemysłu rolno-spożywczego, drzewnego mineralnego oraz inwestowaniu w bazę turystyczno-wypoczynkową.

Szkolnictwo

Na terenie gminy znajduje się szkoły podstawowe i jedno gimnazjum. W ostatnim czasie podjęto działania racjonalizujące sieć szkolną i poprawiające warunki nauki m.m. budowę sali gimnastycznej przy szkole podstawowej i gimnazjum w Szumowie.

Turystyka

Malownicze obszary leśne i nieskażone przemysłem środowisko stwarzają znakomite warunki dla rozwoju turystyki i rekreacji. Warto odwiedzić

kościół klasycystyczny w Szumowie pw. Nawiedzenia NMP,

drewniana synagoga pochodząca z około 1933r.,

dwa pomniki przy drewnianej synagodze,

tereny rekreacyjne,,mini skansen’’,

cmentarz parafialny w Szumowie, na którym znajduje się pomnik żołnierzy, którzy polegli w 1920 i 1939 roku,

Miejsce Pamięci Narodowej w Głęboczu Wielkim – pomnik poświęcony pamięci zbiorowego mordu dokonanego przez hitlerowców na ludności żydowskiej,

w Łętownicy pomnik upamiętniający żołnierzy, którzy zginęli w walce z niemieckim okupantem w 1939 roku,

w Srebrnej pomnik poświęcony tym, którzy polegli w walce o wyzwolenie społeczne i narodowe.

w Paproci Dużej mogiła żołnierzy ochotników 201-go Pułku Piechoty, w której są pochowani polscy żołnierze polegli w wojnie polsko-bolszewickiej z 1920 r.

rzymskokatolicki kościół pw. Miłosierdzia Bożego w Paproci Dużej,

Izba Pamięci Marszałka Józefa Piłsudskiego w Paproci Dużej.

Wójt Gminy Kołaki Kościelne – Sylwester Jaworowski

Urząd Gminy Kołaki Kościelne ul. Kościelna 11, 18-315 Kołaki Kościelne Telefon: 86 270 30 26 Telefaks: 86 270 30 26 E-mail: gminakolaki@op.pl Strona WWW: www.kolaki.pl

Powierzchnia: 73 km2 Liczba, mieszkańców (wg stanu na dzień 15.12.2020 r.): 2 360 Powierzchnia lasów: 1 936 ha Liczba wsi, osad, kolonii: 24 Gmina położona jest na wschodnim krańcu Mazowsza, przy ruchliwej trasie nr 8, w części zachodniej województwa Podlaskiego na południe od Narwi i wschód od Czerwonego Boru.

Historia

Kołaki Kościelne - wieś powstała w XV w. Około 1416 r. książę Janusz I nadał Wojciechowi herb Kościesza pochodzącemu z Kołak - Jaćwieżynykolo Przasnysza trzydzieści włók ziemi w lesie Łętowo nad rzeczką Mały Dąbek. Na nadaniu tym powstały z czasem wsie: Kołaki Stare i Nowe, które po połączeniu przyjęły nazwę Kołaki Czachy i Kołaki Gunie- Ostrów. Kołaki zostały zasiedlone przez Kołakowskich herbu Kościesza, potomków założycieli wsi. Układ zabudowy wsi to wielodrożnicówka. Kościół znajdujący się w Kołakach zbudowany w latach 1934-36 staraniem księdza Józefa Kuleszy. Neoklasyczny, murowany z polnego kamienia. Fasadę i wieżę ukończono w 1871 r. W 1980-82 r. kościół rozbudowano, od północy, o część prezbiterialną oraz zakrystię. Obok kościoła znajduje się dzwonnica murowana z cegły, nietynkowana z 1925r.

Na cmentarzu grzebalnym znajduje się kaplica grobowa z portykiem kolumnowym i tympanonem oraz wysoką wieżyczką zakończoną krzyżem rodziny Jałbrzykowskich z 1882r. Znajduje się tu także zbiorowa mogiła z napisem: "Tu spoczywają trzej marynarze II batalionu pułku morskiego, którzy zginęli śmiercią bohaterską w obronie Ojczyzny w lipcu 1920 r. Cześć Wam Koledzy".

W murze kościoła wmurowane są dwie tablice epitafijne. Jedna dotyczy Stanisława Detynieckiego, dziedzica wsi Kiełczewo, zmarłego 18 stycznia 1861 r. w wieku 45 lat. Druga natomiast dotyczy Jana Piwońskiego urodzonego 18 października 1774r., zmarłego 13 sierpnia 1842r. W pobliskich lasach w czasie II wojny światowej znajdowała się jedna z siedzib dowództwa Okręgu AK Białystok. W Kołakach Kościelnych urodził się Jerzy Wiśniewski (1928-1983) niestrudzony historyk osadnictwa, w tym, Ziemi Łomżyńskiej. Właścicielem majątku Kołaki do czasu drugiej wojny światowej był Józef Włodek.

Gospodarka, infrastruktura

Gmina typowo rolnicza, gleby IV i V klasy, głównie rozwija się tu rolnictwo. Przeważają gospodarstwa rolne, ukierunkowane na produkcję mleka, którego zbyt zapewnia Okręgowa Spółdzielnia Mleczarska w Zambrowie. Niewielki procent gospodarstw zajmuje się hodowlą trzody. Wszystkie wsie są połączone siecią dróg, mają wodociągi i sieć telefoniczną. Kilka firm prywatnych prowadzi działalność usługową i handlową: m.in. prężnie rozwijający się tartak, zakład produkujący parkiet. Przy drodze nr 8 powstała baza usługowa dla podróżnych oraz stacja paliw. Rada i Zarząd Gminy oferują inwestorom atrakcyjne działki pod usługi i budownictwo jednorodzinne. Warto odwiedzić

Kościół parafialny pw. Wniebowzięcia NMP w Kołakach Kościelnych z 1834 roku.

Mogiła marynarzy z 1920 r. na cmentarzu parafialnym w Kołakach Kościelnych.

Pomnik pacyfikacji mieszkańców w miejscowości Czarnowo-Undy z 1944 roku.

Mogiła poległych marynarzy z II Batalionu Pułku Morskiego we Wróblach-Arciszewo z 1920 roku.

Mogiła zbiorowa ludności żydowskiej z 1941 roku w Gosiach Małych.

Mogiła zbiorowa żołnierzy poległych 3.VIII.1920 r. w walce z Bolszewikami w miejscowości Sanie Dąb.

Kołaki Kościelne - Izba Pamięci Przemysława Gosiewskiego Wiceprezesa Rady Ministrów.