W rocznicę powstańczego zrywu

Trasa wiodła od willi Halinówka w Czarnieckiej Górze, obiektu wpisanego do rejestru zabytków nieruchomych województwa świętokrzyskiego, w której w latach 1940 – 1945 mieszkał m.in. profesor Mieczysław Radwan – polski metalurg i historyk, krajoznawca, działacz krajoznawczy, historyk techniki, pionier badań nad starożytnym hutnictwem świętokrzyskim, nauczyciel akademicki. W 1940 roku w willi Halinówka zaczęła się praca konspiracyjna syna Mieczysława, Macieja Radwana w Czarnieckiej Górze i Stąporkowie, w której brała udział również cała zamieszkała w tej willi młodzież. Oprócz Macieja ps. "Rymwid" i jego siostry Krystyny ps. "Zofia" byli to młodzi Bachowie: Ina, Waldemar, Sola (dzieci Alfreda Bacha), Tadeusz Radwan (stryjeczny brat Macieja), Andrzej Rudolf, kuzyni Macieja i Krystyny - "bracia Janeccy" z dworu w Baszowicach, rozstrzelani przez Niemców za dostarczanie koni i żywności żołnierzom AK i inni. Drukowano gazetki i organizowano szkolenia sanitariuszek, szkolenia strzeleckie i obchodzenia się z bronią, transportowano broń i amunicję, organizowano żywność i konie dla partyzantów.

Kolejnym przystankiem spaceru był budynek dzisiejszego Świętokrzyskiego Centrum Rehabilitacji w Czarnieckiej Górze, natomiast w czasie II wojny światowej siedziba m.in. niemieckiego posterunku radiolokacji, na który w wigilijny wieczór 1942 roku uderzył pięcioosobowy pluton oddziału dywersji bojowej obwodu AK Końskie, zasilony żołnierzami z Placówki Niekłań, którzy mieli na celu zdobyć broń i rozbić niemiecki posterunek. W skład plutonu wchodzili: dowódca Zygmunt Wyrwicz,,Cumulus”, Mieczysław Zasada,,Wrzos”, Lucjan Kotulski,,Ikar”, Kazimierz Chojniarz,,Wacek” oraz Tadeusz Jencz,,Allan”.

Następnym punktem spaceru były miejsca związane z biwakowaniem i potyczką w Czarnej oddziału powstańczego dowodzonego przez pułkownika, naczelnika wojennego województwa sandomierskiego w powstaniu styczniowym Dionizego Czachowskiego. Wydarzenia te w swym pamiętniku opisał Antoni Drążkiewicz, powstaniec z 1863 roku i pamiętnikarz, autor,,Wspomnień czachowczyka z 1863 roku”, uznawanych za jedno z najlepszych źródeł kampanii Czachowskiego w województwie sandomierskim w czasie powstania styczniowego.

W kolejnym etapie odbyła się część oficjalna wydarzenia na cmentarzu parafialnym w Czarnej, a dokładniej przy grobie podporucznika weterana 1863 roku Antoniego Bucelskiego. Złożono wieńce, zapalono znicze, wspominano postać tego bohatera. Konecka Grupa Powstańcza 1863 roku uczciła salwą honorową, z replik historycznej broni i armaty, pamięć o wszystkich poległych i zmarłych powstańców styczniowych i tych wszystkich, którzy dziedziczyli ich tradycje. W tej samej intencji w Sanktuarium Matki Bożej Wychowawczyni w Czarnej odprawiona została msza święta. Po mszy świętej w leśnej „Dolinie Muminków” już po zmroku w zimowej, leśnej scenerii uczestnicy obchodów spotkali się przy,,powstańczym ognisku”.

Jakub Dajczer

fot. Jakub Dajczer, arch. Starostwo Powiatowe w Końskich