Narodowy Dzień Pamięci Polaków ratujących Żydów pod okupacją niemiecką

Ofiarami niemieckiego nazizmu zostali: Franciszek Mędala – lat 51, jego żona Teresa – lat 40 i dwóch synów: Stanisław – lat 13 i Józef – lat 8 oraz Wiktoria Wężowicz (matka Teresy Mędali) - lat 72 i Władysław Starzec – lat 30. W celu upamiętnienia ofiar tej tragedii 5 lipca 2005 r. na skraju lasu Beleryt, odsłonięto i poświęcono pamiątkowy obelisk.

Narodowy Dzień Pamięci Polaków ratujących Żydów pod okupacją niemiecką ustanowiono, jak zapisano w treści ustawy,,,w hołdzie Obywatelom Polskim- bohaterom, którzy w akcie heroicznej odwagi, niebywałego męstwa, współczucia i solidarności międzyludzkiej, wierni najwyższym wartościom etycznym, nakazom chrześcijańskiego miłosierdzia oraz etosowi suwerennej Rzeczypospolitej Polskiej, ratowali swoich żydowskich bliźnich od Zagłady zaplanowanej i realizowanej przez niemieckich okupantów’’.

Wybór daty nawiązuje do dnia, w którym Niemcy zamordowali w Markowej rodzinę Ulmów. 24 marca 1944 roku życie stracili Józef Ulma, jego ciężarna żona Wiktoria, ich szóstka małoletnich dzieci, a także a także ośmioro ukrywanych przez polską rodzinę Żydów z rodzin Didnerów, Grünfeldów i Goldmanów.

Polacy, ale także przedstawiciele innych krajów, którzy w czasie okupacji niemieckiej ratowali Żydów, otrzymują odznaczenie honorowe przyznawane od 1963 r. przez izraelski Instytut Yad Vashem (hebr. „Miejsce i imię”) – Instytut Pamięci Męczenników i Bohaterów. Sprawiedliwymi wśród Narodów Świata są osoby nieżydowskiego pochodzenia, które podczas II wojny okazały Żydom bezinteresowną pomoc.

opublikowano: 24.03.2026

źródło: https://ipn.gov.pl/pl/aktualnosci/161668,Narodowy-Dzien-Pamieci-Polakow-ratujacych-Zydow-pod-okupacja-niemiecka-inicjatyw.html?fbclid=IwY2xjawQvDlhleHRuA2FlbQIxMABicmlkETB1R3ZSc3BFbThJTjgyTVJkc3J0YwZhcHBfaWQQMjIyMDM5MTc4ODIwMDg5MgABHrGyeAlnLgyQkVrLLpY2wraW64grnk4Wq5D9Xo-57Tk2FDci18SdqUKkyVIj_aem_Tg1lsNZ2ZqOvA1gYKXpAFw

oprac. M.Skrzyniarz