Upały a dobrostan zwierząt - jak chronić zwierzęta przed wysokimi temperaturami
2026-06-30

Najważniejsze zasady

Niezależnie od gatunku zwierzęcia należy:

zapewnić stały dostęp do świeżej i czystej wody;

umożliwić schronienie przed bezpośrednim nasłonecznieniem;

zadbać o skuteczną wentylację pomieszczeń, w których przebywają zwierzęta;

ograniczać stres oraz wykonywanie zabiegów i czynności związanych z przemieszczaniem zwierząt w najgorętszych godzinach dnia;

zachować szczególną ostrożność podczas transportu;

częściej ich doglądać, aby szybko zauważyć pierwsze objawy przegrzania lub odwodnienia.

Zwierzęta domowe

W czasie upałów właściciele zwierząt domowych powinni pamiętać o kilku podstawowych zasadach:

nigdy nie zostawiaj zwierzęcia w samochodzie – nawet krótki postój może doprowadzić do gwałtownego wzrostu temperatury wewnątrz pojazdu i stanowić śmiertelne zagrożenie dla zwierzęcia;

spacery o odpowiednich porach – psy najlepiej wyprowadzać wcześnie rano oraz wieczorem. Należy unikać spacerów między godziną 11:00 a 17:00, gdy temperatura jest najwyższa;

chroń łapy zwierzęcia przed gorącą nawierzchnią – rozgrzany asfalt czy beton mogą powodować bolesne oparzenia opuszek łap. Jeśli nawierzchnia jest zbyt gorąca dla dłoni człowieka, będzie również niebezpieczna dla psa;

woda i cień – zwierzę powinno mieć przez cały czas dostęp do świeżej wody oraz miejsca, w którym może schronić się przed słońcem;

psy utrzymywane czasowo na uwięzi powinny mieć możliwość przebywania w cieniu oraz stały dostęp do świeżej i czystej wody.

Zwierzęta gospodarskie

Wysokie temperatury wpływają na zdrowie, dobrostan i produkcyjność zwierząt gospodarskich. W okresie upałów należy zwrócić szczególną uwagę na:

stały dostęp do wody - w upalne dni zwierzęta piją znacznie więcej niż zwykle. Poidła powinny być regularnie kontrolowane, czyszczone i uzupełniane.

dostęp do zacienionych miejsc – na pastwiskach i wybiegach zwierzęta powinny mieć możliwość schronienia się w cieniu, np. pod wiatami, drzewami lub w budynkach.

skuteczną wentylację budynków – w budynkach inwentarskich należy zapewnić odpowiednią wymianę powietrza. W razie potrzeby warto stosować wentylatory lub systemy zraszające, które pomagają obniżyć temperaturę.

ograniczenie aktywności zwierząt w najcieplejszym momencie dnia – wypas oraz inne czynności związane z obsługą zwierząt warto planować rano lub wieczorem, gdy temperatury są niższe.

przesunięcie zabiegów na chłodniejszą porę dnia – szczepienia, zabiegi weterynaryjne oraz inne działania mogące powodować stres powinny być wykonywane w godzinach porannych lub wieczornych.

objawy przegrzania – do niepokojących symptomów należą m.in. przyspieszone oddychanie, ślinotok, apatia, osowiałość czy odmowa pobierania paszy. W przypadku ich wystąpienia należy niezwłocznie skontaktować się z lekarzem weterynarii;

ochronę przed owadami – w okresie wysokich temperatur warto stosować odpowiednie repelenty, szczególnie w przypadku zwierząt przebywających na pastwiskach i wybiegach.

Bezpieczny transport zwierząt podczas upałów

Szczególnej uwagi wymaga transport zwierząt w okresie wysokich temperatur. Przewóz należy planować z uwzględnieniem aktualnych prognoz pogody, a załadunek zwierząt – w miarę możliwości – przeprowadzać w godzinach wieczornych lub nocnych. Zwierzęta muszą mieć zapewniony stały dostęp do wody, sprawny system pojenia oraz odpowiednią wentylację środka transportu.

Warto również rozważyć zmniejszenie obsady zwierząt w pojeździe, aby zapewnić swobodny przepływ powietrza i ograniczyć wzrost temperatury wewnątrz środka transportu. Trasy powinny być możliwie krótkie, a plany awaryjne aktualne i dostosowane do sytuacji kryzysowych.

Należy pamiętać, że transportowane mogą być wyłącznie zwierzęta zdrowe, bez objawów choroby, odwodnienia ani przegrzania.

Wspólna odpowiedzialność za dobrostan zwierząt

Zapewnienie odpowiednich warunków zwierzętom podczas upałów jest obowiązkiem każdego właściciela, opiekuna i przewoźnika. Odpowiednia profilaktyka, dostęp do wody, cienia i właściwa organizacja pracy pozwalają skutecznie ograniczyć ryzyko wystąpienia stresu cieplnego oraz chronić zdrowie i życie zwierząt.

Źródło: Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi