Apel w sprawie pilnej potrzeby podjęcia działań naprawczych w systemie ochrony zdrowia

Stanowisko Konwentu Powiatów Województwa Małopolskiego z dnia 13 marca 2026r. w sprawie pilnej potrzeby podjęcia działań naprawczych w systemie ochrony zdrowia

Konwent Powiatów Województwa Małopolskiego wyraża głębokie zaniepokojenie drastycznie pogarszającą się sytuacją finansową szpitali powiatowych oraz brakiem systemowych działań naprawczych ze strony administracji rządowej. Dodatkowo z wielkim niepokojem przyjmujemy proponowane rozwiązania o charakterze oszczędnościowym, uderzające przede wszystkim w funkcjonowanie szpitali powiatowych, takie jak:

proponowanie przez NFZ kontraktów ryczałtowych na rok 2026 na poziomie istotnie niższym niż rzeczywiste wykonanie świadczeń w roku 2025;

wycofanie finansowania programu „Dobry posiłek w szpitalu” przy jednoczesnym pozostawieniu po stronie szpitali kosztów zapewnienia podwyższonego standardu żywienia pacjentów;

wielomiesięczne opóźnienia w rozliczaniu i wypłacie środków za świadczenia

nielimitowane;

zapowiedź likwidacji współczynników korygujących wyceny świadczeń dla najmniejszych placówek.

Skala i kierunek tych działań rodzą uzasadnione obawy, że mogą one prowadzić do wymuszonej restrukturyzacji lub likwidacji części szpitali powiatowych. Tego rodzaju polityka oznacza podejmowanie decyzji o fundamentalnym znaczeniu dla bezpieczeństwa zdrowotnego mieszkańców bez uprzedniego rozwiązania przyczyn kryzysu. Jest to działanie doraźne, które nie dotyka źródeł problemu.

Konwent podkreśla, że obecna sytuacja finansowa szpitali powiatowych nie wynika z braku kompetencji zarządczych, lecz z systemowych dysfunkcji, w szczególności takich jak przeciążenie szpitali wynikające z niewydolności podstawowej opieki zdrowotnej oraz nadmiernego kierowania pacjentów do SOR i nocnej pomocy lekarskiej; konstrukcji sieci szpitali podporządkowanej mechanizmom finansowym, a nie realnym potrzebom pacjentów; ustawowy wzrost wynagrodzeń w ochronie zdrowia bez jednoczesnego zapewnienia adekwatnych źródeł finansowania czy też nieadekwatna i opóźniona wycena świadczeń przez Agencję Oceny Technologii Medycznych i Taryfikacji.

W ocenie Konwentu jednym z kluczowych elementów wymagających pilnej korekty jest model finansowania podstawowej opieki zdrowotnej. Obowiązujący mechanizm finansowania POZ w formule „per capita” (ryczałt od liczby zadeklarowanych pacjentów) nie stwarza wystarczających bodźców do aktywnego udzielania świadczeń i nie sprzyja odciążaniu ambulatoryjnej opieki specjalistycznej oraz szpitalnych oddziałów ratunkowych. Konwent postuluje rozważenie stopniowego przejścia na model finansowania POZ oparty w większym stopniu na zasadzie „fee for service”, czyli wynagradzania za faktycznie wykonane świadczenia, przy jednoczesnym zachowaniu mechanizmów jakościowych i koordynacyjnych. Zmiana ta mogłaby przyczynić się do poprawy dostępności świadczeń na poziomie podstawowym i realnego odciążenia szpitali powiatowych.

J ednocześnie Konwent jednoznacznie wskazuje, że ustawowe podwyżki wynagrodzeń w ochronie zdrowia powinny być w pełni finansowane ze środków publicznych przez administrację rządową, w szczególności przez Ministra Zdrowia, a nie pośrednio przerzucane na podmioty lecznicze poprzez niedoszacowane wyceny świadczeń. Brak pełnego pokrycia kosztów wzrostu wynagrodzeń prowadzi do systemowego generowania strat po stronie szpitali. Jeżeli państwa nie stać na pełne sfinansowanie podwyżek to należy zmienić ustawę podwyżkową.

Konwent przypomina, że środowisko samorządowe wielokrotnie negatywnie opiniowało rozwiązania przenoszące kolejne koszty z budżetu państwa na Narodowy Fundusz Zdrowia oraz działania obniżające efektywność składki zdrowotnej jako podstawowego źródła finansowania systemu.

W naszej ocenie realizacja ustawowego obowiązku udzielania świadczeń zdrowotnych w obecnych uwarunkowaniach prawnych i finansowych nieuchronnie prowadzi do narastania zadłużenia szpitali w skali, której nie będą w stanie udźwignąć ani powiaty, ani same podmioty lecznicze. Programy naprawcze wdrażane bez równoległej korekty systemowych niedoskonałości nie zapewnią trwałej stabilizacji. Apelujemy o przyspieszenie prac nad mechanizmami oddłużeniowymi dla Szpitali, które spowodowałyby ogromne oszczędności w systemie ochrony zdrowia i zredukowały zyski banków i firm pożyczkowych czerpane ze Szpitali.

Konwent Powiatów Województwa Małopolskiego apeluje o podjęcie realnych, kompleksowych działań naprawczych w systemie ochrony zdrowia, a także o odstąpienie od rozwiązań pogłębiających destabilizację finansową szpitali powiatowych. Jednocześnie deklaruje gotowość do partnerskiej współpracy przy wypracowywaniu rozwiązań systemowych, w tym koncepcji opartych na integracji i racjonalnym wykorzystaniu zasobów ochrony zdrowia na poziomie lokalnym.

Bezpieczeństwo zdrowotne mieszkańców nie może być przedmiotem doraźnych decyzji finansowych ani działań pozorowanych. Konwent Powiatów Województwa Małopolskiego oczekuje od administracji rządowej odwagi w podejmowaniu trudnych, lecz koniecznych reform systemowych, które zapewnią stabilność finansową oraz równy dostęp do świadczeń zdrowotnych.

Stanowisko Konwentu Powiatów Województwa Małopolskiego z dnia 13 marca 2026r. w sprawie pilnej potrzeby podjęcia działań naprawczych w systemie ochrony zdrowia zostało przesłane do Donalda Tuska Prezesa Rady Ministrów, Minister Zdrowia Jolanty Sobierańskiej-Grenda, Wojewody Małopolskiego Krzysztofa Jana Klęczara oraz do Związku Powiatów Polskich.

opublikowano: 18.03.2026

źródło: Biuro Konwentu Powiatów Województwa Małopolskiego