Prace konserwatorskie na Cmentarzu Wojennym nr 365 w Tymbarku – podsumowanie I etapu

W komisji udział wzięli przedstawiciele Wojewódzkiego Urzędu Ochrony Zabytków w Krakowie – Delegatury w Nowym Sączu, autor programu i prac konserwatorskich, konsultanci merytoryczni, przedstawiciele wykonawców robót oraz reprezentanci Urzędu Gminy Tymbark. Partnerem merytorycznym całego przedsięwzięcia było Polskie Towarzystwo Historyczne, wspierające realizację zadania w zakresie badań historycznych oraz interpretacji źródeł archiwalnych. Spotkanie miało na celu ocenę zakresu i jakości wykonanych działań oraz określenie dalszych kierunków prac w kolejnym etapie realizacji zadania.

Przypomnijmy, że na początku 2025 roku Wójt Gminy Tymbark, dr Paweł Ptaszek, podpisał umowę na realizację pierwszego etapu prac konserwatorsko-restauratorskich Cmentarza Wojennego nr 365. Wykonawcą zadania jest konsorcjum dwóch wyspecjalizowanych firm: Midas Konserwacja Dzieł Sztuki Marcin Książek z Nawojowej oraz Konserwacja Zabytków Jan Chodorowicz z Krakowa.

Celem prowadzonych prac było zarówno zabezpieczenie substancji zabytkowej, jak i przywrócenie pierwotnego, historycznego charakteru nekropolii. Zakres robót obejmuje m.in. konserwację i rekonstrukcję krzyży nagrobnych, prace przy elementach kamiennych i drewnianych, uporządkowanie terenu oraz odtworzenie historycznego układu cmentarza zgodnie z oryginalnymi planami austro-węgierskimi odnalezionymi w archiwach krajowych i zagranicznych. Szczególną uwagę poświęcono działaniom ratunkowym, wynikającym ze złego stanu technicznego najcenniejszych elementów, w tym oryginalnego drewnianego krzyża głównego.

Całkowity koszt realizacji projektu wynosi 148 000 zł, z czego ponad 94% stanowią środki zewnętrzne:

80 000 zł – dotacja z Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego,

60 000 zł – dotacja celowa od Wojewody Małopolskiego,

niespełna 8 000 zł – środki własne Gminy Tymbark.

Warto również podkreślić, że w III kwartale 2025 roku Urząd Gminy Tymbark uzyskał dodatkową dotację od Wojewody Małopolskiego w wysokości blisko 29 tys. zł, która pozwoliła na przeprowadzenie gruntownego remontu i konserwacji schodów na terenie tej zabytkowej nekropolii. Prace te znacząco poprawiły bezpieczeństwo oraz estetykę cmentarza, a jednocześnie przyczyniły się do lepszego zachowania jego historycznego charakteru.

Cmentarz Wojenny nr 365 jest jednym z kilkudziesięciu nekropolii powstałych na terenie ówczesnej Galicji obecnie Małopolski i Podkarpacia i stanowi materialne świadectwo tragicznych wydarzeń I wojny światowej. Spoczywają tu żołnierze różnych narodowości, w tym również Polacy służący w armiach zaborczych. Dzięki prowadzonym pracom nekropolia stopniowo odzyskuje swój pierwotny wygląd i należny jej wymiar symboliczny, stając się miejscem godnej pamięci i refleksji.

– Realizacja tego projektu to nie tylko wyraz szacunku dla przeszłości, ale także dowód na to, że lokalne samorządy mogą skutecznie działać na rzecz ochrony dziedzictwa kulturowego. Gmina Tymbark konsekwentnie podejmuje działania mające na celu zachowanie miejsc o szczególnym znaczeniu dla tożsamości regionu – podkreślił Wójt Gminy Tymbark, dr Paweł Ptaszek.

Zakończenie I etapu prac oraz pozytywna ocena komisji konserwatorskiej stanowią ważny krok w kierunku pełnej restauracji tej wyjątkowej nekropolii. Kolejny etap zadania pozwoli na dalsze przywracanie historycznego ładu i trwałe zabezpieczenie cmentarza dla przyszłych pokoleń.