Europejski Tydzień Szczepień 2024
2024-04-24

Tegoroczny Europejski Tydzień Szczepień ma szczególne znaczenie, gdyż zbiega się z 50. rocznicą Rozszerzonego Programu Szczepień (EPI). To okazja, aby podkreślić potrzebę osiągnięcia wysokiego i równomiernego poziomu wyszczepienia w każdej społeczności w celu organiczania występowania chorób zakaźnych obecnie i w przyszłości

Szczepienia

Szczepienia ochronne to najskuteczniejszy i najbardziej efektywny sposób zapobiegania wielu chorobom zakaźnym. Zapewniając odporność, chronią nas przed ich groźnymi skutkami. Szczepiąc siebie i swoich bliskich, chronimy przed ciężkimi zachorowaniami także te osoby, których nie można zaszczepić z przyczyn medycznych.

Szczepienia dorosłych są tak samo ważne jak szczepienia dzieci. W przypadku wielu chorób zakaźnych nieuodpornieni dorośli są narażeni na zachorowania i powikłania w większym stopniu niż dzieci. Dodatkowo w przypadku osób starszych zmiany związane ze starzeniem się układu odpornościowego wraz z upływem czasu powodują, że organizm jest coraz bardziej podatny na choroby, np. zakażenia pneumokokowe, grypę czy półpasiec.

Program Szczepień Ochronnych

Główny Inspektorat Sanitarny opracowuje każdego roku Program Szczepień Ochronnych ↗, potocznie nazywany Kalendarzem Szczepień. Zawiera on wykaz obowiązkowych i zalecanych szczepień oraz terminy ich przeprowadzenia.

Szczepienia obowiązkowe są bezpłatne, finansowane z budżetu państwa. Należą do nich szczepienia przeciw:

gruźlicy,

wirusowemu zapaleniu wątroby typu B (wzw B),

rotawirusom,

błonicy, tężcowi i krztuścowi,

ostremu nagminnemu porażeniu dziecięcemu (poliomyelitis),

inwazyjnemu zakażeniu Haemophilus influenzae typu B (Hib),

odrze, śwince, różyczce,

pneumokokom.

Szczepienia obowiązkowe są realizowane do 19 roku życia.

Szczepienia zalecane uzupełniają szczepienia obowiązkowe. Umożliwiają szerszą ochronę przed zachorowaniami:

na ospę wietrzną,

na grypę,

wywołanymi zakażeniem meningokokowym,

na wirusowemu zapalenie wątroby typu A,

na kleszczowe zapalenie mózgu.

Do szczepień zalecanych należą również: szczepienie przeciw HPV dziewcząt i chłopców w wieku 12-13 lat, szczepienie przeciw COVID-19.

Rozszerzony Program Szczepień

Rozszerzony Program Szczepień (EPI) to inicjatywa zapoczątkowana przez Światową Organizację Zdrowia w 1974 r. Ma na celu zapewnienie każdemu dziecku równego dostępu do szczepionek ratujących życie, niezależnie od położenia geograficznego i statusu społeczno-ekonomicznego.

Działalność EPI, rozpoczęta 40 lat temu, początkowo skupiała się na ochronie przed sześcioma chorobami wieku dziecięcego, którym można zapobiegać poprzez szczepienia (gruźlica, błonica, krztusiec, tężec, polio i odra). Od tego czasu wprowadzono do stosowania szereg nowych szczepionek, co znacznie rozszerzyło liczbę chorób zakaźnych, którym można zapobiegać w drodze szczepień, zarówno wśród dzieci i młodzieży, jak i dorosłych..

Obecnie WHO w ramach programu EPI zaleca 13 szczepionek przeciw chorobom takim jak:

gruźlica,

błonica,

krztusiec,

tężec,

Haemophilus influenzae typu B (Hib),

wirusowe zapalenie wątroby typu B (HepB),

polio,

odra,

różyczka,

inwazyjna choroba pneumokokowa (PNC),

rotawirusy (Rota),

wirus brodawczaka ludzkiego (HPV)

COVID-19.

Istnieją również szczepionki zalecane w określonych sytuacjach, w tym na żółtą febrę, zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych, japońskie zapalenie mózgu, cholerę.

Ta wszechstronna gama szczepionek podkreśla zaangażowanie EPI w ochronę ludzi od wieku niemowlęcego aż do dorosłości, odzwierciedlając holistyczne podejście do zdrowia i dobrego samopoczucia.

50. rocznica Rozszerzonego Programu Szczepień (EPI)

50-lecie EPI to okazja zarówno do uhonorowania osiągnięć programu, jak i wyznaczenia nowych celów na przyszłość. Sukces w zapobieganiu licznym chorobom, poprawie zdrowia dzieci i matek oraz zwiększaniu równego dostępu do opieki zdrowotnej. Ponieważ świat stoi w obliczu zmieniających się wyzwań, takich jak zmiany klimatyczne, pandemie i postęp technologiczny, EPI będzie dostosowywać swoje strategie, tak aby pozostać kluczową siłą w kształtowaniu wyników zdrowotnych przez następne półwiecze. Dzięki wspólnym wysiłkom partnerów takich jak WHO, UNICEF, Gavi i innych, EPI może jeszcze bardziej wzmocnić swój wpływ, zapewniając, że niezbędne szczepienia pozostaną globalnym priorytetem i będą nadal skuteczne w zapobieganiu chorobom zakaźnym przez następne pokolenia.

Obecnie każdy kraj posiada program szczepień, a szczepionki są powszechnie uznawane za jedną z najbezpieczniejszych, najbardziej opłacalnych i skutecznych metod profilaktyki chorób zakaźnych w zakresie zdrowia publicznego w celu utrzymania stabilnej sytuacji epidemiologicznej w kraju.