Ciekawe dzieje miejscowości Powiatu Koneckiego

Z pewnością do bardzo udanych należy zaliczyć debiut na tym rynku pracy autorstwa Konrada Muchy „Z dziejów dawnego Fałkowa. Od średniowiecza do 1945 roku”. To obszerne opracowanie przygotowane zostało z niezwykłą starannością w oparciu o bogaty materiał źródłowy. Wcześniej historię tej miejscowości przedstawił czytelnikom Euzebiusz Barański, regionalista i twórca muzeum etnograficzno-historycznego w Fałkowie („Fałków- czasy i ludzie”, 2008r.).

Najwięcej opracowań, jak łatwo przewidzieć, dotyczy przeszłości, zabytków i najbliższych okolic Końskich. Podstawową pozycją, od której można rozpocząć poznawanie naszego regionu jest z pewnością „Monografia dekanatu koneckiego”, autorstwa ks. Jana Wiśniewskiego. Wszyscy z detektywistycznym zacięciem, pragnący zgłębić najstarsze ślady osadnictwa na tym terenie powinni sięgnąć po opracowania dotyczące wykopalisk archeologicznych prowadzonych na tzw. „Budowie” w 1925 roku (Jerzy Gąssowski „ Osadnictwo pradziejowe i wczesnośredniowieczne na Ziemi Koneckiej”; Henryk Seweryn Zawadzki „Wykopaliska archeologiczne w Końskich w 1925”). W domowej biblioteczce nie powinno też zabraknąć miejsca na pracę zbiorową po red. Mariana Wikiery „Końskie. Zarys dziejów”, obejmującą zgodnie z tytułem, szerokie ramy czasowe z przeszłości miasta i okolic. Z panoramą koneckiego rynku nierozłącznie związana jest dominująca nad innymi budynkami charakterystyczna bryła kolegiaty. Historię tego kościoła wspaniale przedstawił długoletni proboszcz, inicjator wielu działań przywołujących pamięć o żołnierzach Armii Krajowej ks. Józef Barański („Jubileusz 500-lecia rozpoczęcia budowy kościoła św. Mikołaja w Końskich”, ART GRAF, 1993 i „Kolegiata pod wezwaniem świętego Mikołaja w Końskich: przewodnik po sacrum”, rok 2009). Temat ten pojawia się również w późniejszych opracowaniach np. dr Darii Rutkowskiej, związanej zawodowo z Uniwersytetem Łódzkim („Kolegiata pod wezwaniem św. Mikołaja w Końskich. Przemiany strukturalne bryły i wnętrza na przestrzeni wieków.”, rok 2014). Wielu, szczególnie starszych mieszkańców pamięta postać Andrzeja Fajkosza, mocno związanego z Końskimi regionalisty i działacza PTTK- autora wielu opracowań i treści przewodników. W wielu wydawnictwach poświęconych Ziemi Koneckiej często można podziwiać grafiki autorstwa Mariana Chochowskiego, który spisał również swoje wspomnienia mocno osadzone w realiach koneckich.

Okazale na półce bibliotecznej prezentują się dwa tomy „Dziejów Radoszyc”. Na kolejnych stronach, Stanisław Kazimierz Staciwa - autor tego obszernego opracowania, odsłania przed czytelnikiem długą i bogatą historię miasta.

Stąporków, choć prawa miejskie uzyskał stosunkowo niedawno, może się za to poszczycić bogatą historią jako ośrodek przemysłowy. Często pojawia się na mapach prezentujących lokalizację miejsc, związanych z produkcją i przetwarzaniem żelaza. W opracowaniach dotyczących tej tematyki i dziejów Zagłębia Staropolskiego odnaleźć można się również inne, mniejsze miejscowości z naszego powiatu, które czasy świetności przeżywały od XVII do początków XX wieku.

Ciekawie informacje o Odrowążu, szczególnie w dwudziestoleciu międzywojennym przedstawia Piotr Solarz („Dzieje Odrowąża” cz. I-III, wyd. 2002-2018 r.). Interesujących opracowań doczekały się również Czermno, Bedlno, Lipa i Ruda Maleniecka (autor - Marian Adamczyk), Kornica (oprac. Marek Piwowarczyk), Adamów (oprac. Jan Wiaderny), Kozów (autor - Tadeusz Pałgan), a nawet obóz ćwiczeń na Baryczy, o przeszłości którego pisał Tadeusz Banaszek. Ogromną i trudną do przecenienia rolę w upowszechnianiu wiedzy historycznej odgrywają prezentując różnorodne opracowania dotyczące regionu i mieszkańców - portal „Końskie.org” prowadzony przez Krzysztofa Woźniaka i wydawnictwo koneckiej biblioteki „ARSLIBRIS”.

Wszystkim zainteresowanym, pragnącym uzupełnić swoją „domową biblioteczkę regionalną” przedstawiamy poniżej szersze zestawienie pozycji książkowych, artykułów i przewodników turystycznych, przygotowane przy wydatnej pomocy Biblioteki Publicznej Miasta i Gminy Końskie.

Adam Kubka