Podsumowujemy rok 2023

Wykonanie budżetu na koniec grudnia 2023 roku po stronie dochodów wyniosło 90,4 mln zł, zaś po stronie wydatków 94,8 mln zł. W porównaniu do budżetu z 2022 r., dochody powiatu wzrosły o 5,6 mln zł, zaś wydatki - o 7,9 mln zł. Wzrost po stronie dochodów i wydatków to efekt podejmowania kolejnych działań prorozwojowych i związane z tym intensywne pozyskiwanie kolejnych funduszy – krajowych i unijnych. Powiat Hajnowski intensywnie się rozwija zwiększając nakłady na oświatę, pomoc społeczną, infrastrukturę drogową i gospodarkę przestrzenną. Powiat inwestycyjnie

49 projektów (w tym wieloletnie) o całkowitej wartości blisko 124,7 mln zł (!), a jednocześnie realizacja ustawowych zadań samorządu, przy zachowaniu reżimu budżetowego - tak w skrócie prezentuje się 2023 rok. Pozyskane środki pozwoliły na realizację wielu przedsięwzięć – inwestycyjnych, społecznych, edukacyjnych. Dzięki pozyskanym funduszom:

samorząd zrealizował szereg przedsięwzięć i inwestycji na drogach powiatowych - w naszym powiecie trwa komunikacyjna rewolucja!;

Modernizowana jest oferta edukacyjna hajnowskich szkół średnich – poprzez nowe inwestycje, nowe kierunki i innowacyjny formy współpracy z ośrodkami akademickimi,

funkcjonują produkty turystyczne – szlaki nordic walking, rowerowe, questowe, gry terenowe,

osoby z niepełnosprawnością korzystają z finansowego wsparcia,

uczniowie hajnowskich szkół średnich poznają świat, zarabiają pierwsze pieniądze, poznają rynek pracy

osoby bezrobotne otrzymują finansową pomoc – w tym środki na założenie działalności gospodarczej, a przedsiębiorcy – wsparcie w organizacji szkoleń i miejsc pracy,

w powiecie funkcjonuje i jest wspierany system pieczy zastępczej oraz opieki społecznej,

w ramach projektów scaleniowych zapewniona zostanie poprawa efektywności gospodarowania, zmniejszenie kosztów transportu oraz ułatwienie mechanizacji upraw polowych, a jednocześnie modernizacja dróg dojazdowych.

Wyznacznikiem jakości naszych działań niech będzie fakt, że w rankingu Związku Powiatów Polski, podsumowującym aktywność samorządów w 2023 r., plasujemy się na 2 miejscu z tytułem SUPER POWIAT 2023! Powiat Hajnowski nie tylko znalazł się w gronie najlepszych powiatów w Polsce, a nawet krok dalej - wyznacza standardy działania. Projekty scaleniowe



Prym wśród realizowanych projektów wiodą projekty scaleniowe, których samorząd powiatu realizuje aż 5 (!), o całkowitej wartości 58,7 mln zł. Projekty scaleniowe realizowane są przez Powiat Hajnowski w gminach Narewka (obiekty „Tarnopol”, „Eliaszuki i inne”), Dubicze Cerkiewne (obiekt „Dubicze – Istok”) i Narew (obiekty „Kotłówka” i „Usnarszczyzna”). Suma powierzchni realizowanych 5. projektów to 6566,9969 ha! Proces scaleń gruntów podzielony na dwa etapy. Pierwszy z nich obejmuje prace geodezyjne, drugi zaś to prace związane z zagospodarowaniem poscaleniowym (czyli m.in. modernizacja dróg dojazdowych do pól). Rolnicy i mieszkańcy korzystają już z pierwszych dróg poscaleniowych, w planach są kolejne.

Scalenia to szczególne projekty, nie tylko ze względu na ich wielomilionowy budżet, ale również specyfikę i duży stopień trudności. Tymczasem w Województwie Podlaskim żaden samorząd nie realizuje aktualnie tylu scaleń jednocześnie, co Powiat Hajnowski. W 2023 r. na projekty scaleniowe wydatkowano łącznie ponad 4,3 mln zł, w tym znajdują się środki na drogi w ramach prac poscaleniowych. A skoro o drogach mowa… Inwestycje w infrastrukturę drogową w 2023 r.



Rozumiejąc, że modernizacja istniejącej infrastruktury drogowej to ważny bodziec rozwoju regionu, samorząd powiatu hajnowskiego w 2023 r. przy współpracy z samorządem Województwa Podlaskiego i samorządami gminnymi, podjął wysiłek finansowy na rzecz poprawy infrastruktury drogowej. Z imponującym skutkiem - VI kadencja Rady Powiatu Hajnowskiego jest rekordowa pod względem ilości (z)realizowanych projektów drogowych, a 2023 r. jest tego częścią. 10 (z)realizowanych inwestycji drogowych o łącznej wartości 31,8 mln zł w 2023 r. – tak w wielkim skrócie przedstawia się finansowa statystyka drogowa. Suma tylko się powiększy, gdyby wziąć po uwagę dodatkowe 100 mln zł (!) pozyskane w 2023 r. przez powiat i gminy na remonty dróg powiatowych, zniszczonych w wyniku działań związanych z ochroną granic państwa. Prace w terenie trwają w 2024 r.

Za sprawą pozyskiwania funduszy i aktywności inwestycyjnej samorządów powiatowego i gminnych, wschodnia ściana Polski staje się dostępna komunikacyjnie. Marka najstarszego lasu Europy jest wzmacniana poprzez inwestycje Wspieramy rozwój OZE

W ramach projektu „Hajnówka OdNowa – Zielona Transformacja”, realizowanego z Funduszy Norweskich i budżetu państwa, kontynuowaliśmy działanie Centrum Energii Odnawialnej, które wspiera mieszkańców w procesie korzystania z dofinansowania z programów krajowych. „Mój prąd”, „moje ciepło”, „czyste powietrze” przestają być niewiele mówiącymi sloganami, a mieszkańcy regionu korzystają z pomocy doradcy w kwestii doboru odpowiedniej instalacji a także złożenia i rozliczenia wniosku o dofinansowanie. Możesz dołączyć do grona 411 osób, którzy w 2023 r. skorzystali z bezpłatnego wsparcia naszego specjalisty - mieszkańcy mogą umówić się na wizytę w powiatowym Centrum Energii Odnawialnej - ul. 3 Maja 25A w Hajnówce, budynek Zespołu Szkół Zawodowych, w każdą środę (9.00-12.00) i piątek (9.00-11.00).

Z kolei w ramach projektu „Oddychaj NATURAlnie – bez smogu”, w sezonie jesienno – zimowym 2023 r. w każdej gminie zrealizowaliśmy warsztaty „niskoemisyjne źródła energii". W trakcie zainteresowani mieszkańcy poznali praktyczne informacje nt. rodzajów i funkcjonowania pomp ciepła oraz kotłów, jakie są wady i zalety danej instalacji. onadto nasz ekspert przedstawił przykładową symulację kosztów, odpowiadał na pytania, wyjaśniał wątpliwości.

W temacie promocji OZE wybiegamy w przyszłość! W 2023 r. kontynuowaliśmy polsko -niemiecką współpracę w zakresie budowy innowacyjnego rozwiązania produkcji ciepła przy wykorzystaniu zielonych technologii, współpracujących z istniejącą siecią c.o. miasta Hajnówka. „Power – to – heat” to hit w skali kraju! Koncepcja, opracowana w ramach polsko – niemieckiej współpracy optuje za stworzeniem sieci stacji wielkoskalowych pomp ciepła oraz wskazuje źródła energii elektrycznej niezbędnej do produkcji energii do zasilania pomp ciepła - ścieki, wody podziemne oraz instalacje wiatrowe i fotowoltaiczne. Szczegółowe założenia koncepcji zostały przekazane miastu Hajnówka i społeczności lokalnej. Edukacja – kolejny, duży kawałek z budżetowego tortu



Wydatki na oświatę stanowiły, po drogach, największą część budżetu, pochłonęły ponad 26,4 mln zł, co stanowi 30% ogółu wydatków. Środki zostały przeznaczone przede wszystkim na pokrycie kosztów bieżącej działalności edukacyjnej oraz projekty dla uczniów i nauczycieli. A tych w 2023 r. hajnowskie szkoły średnie realizowały łącznie 13.

II LO wdrażało projekty wspierające rozwój umiejętności interpersonalnych oraz promocję dziedzictwa kulturowego regionu wśród młodzieży. Uczniowie ZSZ dzięki funduszom unijnym mogli wziąć udział w dodatkowych kursach kwalifikacyjnych, płatnych praktykach w kraju i zagranicą. Z kolei w I LO zrealizowano inicjatywy dot. eksperymentów społecznych.

2023 r. to przede wszystkim czas rewolucyjnych zmian w oświacie. Za sprawą funduszy norweskich hajnowskie szkoły średnie nawiązały współpracę z regionalnym ośrodkiem akademickim – Politechniką Białostocką, dzięki czemu w II LO z DNJB i ZSZ w Hajnówce wdrożyliśmy innowacyjne programy nauczania. W ZSZ uczniowie technikum budownictwa poznają tajniki systemów zielonej energii w specjalistycznych pracowniach, zaś w II LO z powodzeniem wdrożono zajęcia z robotyki, grafiki komputerowej i zaawansowanego programowania. Edukacja kadr objęła także nauczycieli. Z kolei dzięki funduszom z Polskiego Ładu kontynuowaliśmy modernizację budynku I LO im. Marii Skłodowskiej – Curie i jego otoczenia Pomoc społeczna i rynek pracy



Silny samorząd to przede wszystkim kapitał ludzki – powiat hajnowski organizował i wspierał system pieczy zastępczej, osoby z niepełnosprawnością intelektualną mogą się kształcić w placówkach dziennego pobytu, zaś wszystkie osoby ze szczególnymi potrzebami – korzystać z bezpośredniego, finansowego wsparcia. W 2023 r. na ten cel przeznaczono 1 mln zł środków PFRON i dodatkowo 211 405,70 zł z programu Aktywny Samorząd.

Za sprawą Powiatowego Urzędu Pracy realizowano programy przeciwdziałające bezrobociu. Na realizację zadań w tym zakresie wydatkowano łącznie 7,3 mln zł. Osoby poszukujące zatrudnienia mogły i mogą korzystać z wielu instrumentów wsparcia w tym z bonu na zasiedlenie, kursów, środków na podjęcie działalności gospodarczej. Zdrowie



Jako że silny kapitał ludzki, to „zdrowy kapitał”, nie sposób zapomnieć o inwestycjach mających podnieść jakość powiatowej służby zdrowia. SP ZOZ w Hajnówce ciągle się rozwija, systematycznie poszerzając koszyk świadczeń. Dzięki temu placówka zakwalifikowała się do sieci szpitali, uzyskując kwalifikację szpitala II stopnia. Miejsce w sieci zapewnia szpitalowi ciągłość i stabilność finansowania dzięki umowie z Narodowym Funduszem Zdrowia. Tym samym pacjenci mają zagwarantowany dostęp do specjalistycznej opieki i dużego wyboru usług medycznych. Obok programów profilaktycznych, Zakład oferuje szeroką diagnostykę, która w 2023 powiększyła się pracownię rezonansu! Ponadto dokonano zakupu robota diagnostyczno-terapeutycznego do rehabilitacji kończyn górnych, a mieszkańcy wybranych zawodów – rybacy, rolnicy i myśliwi mogli skorzystać z bezpłatnych szczepień przeciwko kleszczowemu zapaleniu mózgu (KZM).



Dyskusja nad „Raportem o stanie samorządu powiatu” była doskonałą okazją do podkreślenia roli samorządu, zdolnego do określenia i realizacji potrzeb wspólnoty, z drugiej zaś urzeczywistniającego wartości determinujące rozwój Rzeczypospolitej: więzi lokalne, poczucie wspólnoty, społeczeństwo obywatelskie. „Polska powiatowa” to nie tylko potoczne sformułowanie określające administracyjny podział kraju – to suma procesów rozwoju, kapitału społecznego i swoistej pracy u podstaw. Powiat Hajnowski wykorzystał finansowe furtki, jakimi są fundusze unijne i krajowe, inicjując w 2023 r. szereg działań wspierających rozwój turystyki, kapitału ludzkiego, zdrowia, infrastruktury drogowej, transformacji energetycznej i gospodarki przestrzennej – podkreśla Starosta Hajnowski Andrzej Skiepko. - Koncentracja tak dużych środków inwestycyjnych sprzyja rozwojowi regionu, buduje jego potencjał gospodarczy, społeczny i promocyjny na lata. Projekty, które zainicjowaliśmy dziś i których ponosimy koszty, będą służyć społeczności lokalnej w przyszłości. Samorządy robią dużo, pomimo braku systemowych rozwiązań w aspekcie finansowania powiatów. Tymczasem za wspólny wysiłek i pracę w 2023 r. chciałbym podziękować Radzie Powiatu, Członkom Zarządu, Kierownikom powiatowych jednostek organizacyjnych, wszystkim pracownikom Starostwa Powiatowego. Dziękuję Panu Wojewodzie, Panu Marszałkowi, wójtom, burmistrzom oraz wszystkim naszym partnerom za współpracę i wspólną pracę na rzecz społeczności lokalnej.

Katarzyna Miszczuk