Pamięć, empatia i odwaga – udział w akcji „Żonkile”

W kwietniu uczniowie klas IV, V i VIIb naszej szkoły wzięli udział w ogólnopolskiej akcji społeczno-edukacyjnej „Żonkile”, organizowanej przez Muzeum Historii Żydów Polskich POLIN. To wydarzenie co roku przypomina o powstaniu w getcie warszawskim, które wybuchło 19 kwietnia 1943 roku, ale nie zatrzymuje się wyłącznie na samej historii. Akcja zachęca także do rozmowy o tym, co ważne dzisiaj: o pamięci, empatii, odpowiedzialności i odwadze reagowania wtedy, gdy ktoś potrzebuje wsparcia.

Hasło „Łączy nas pamięć” stało się punktem wyjścia do zajęć, podczas których uczniowie poznawali ludzkie historie ukryte za wydarzeniami historycznymi. Rozmawiali o tym, że pamięć nie polega jedynie na zapamiętywaniu dat, nazwisk i faktów. To także próba zrozumienia drugiego człowieka, jego doświadczeń, strachu, wyborów i nadziei.

Uczniowie klas IV i V pracowali z materiałami przygotowanymi dla młodszych odbiorców. Wśród nich znalazło się opowiadanie „Prezent” Grzegorza Uzdańskiego, które w przystępny sposób pomagało rozmawiać o historii, relacjach rodzinnych i znaczeniu drobnych gestów. Ważnym elementem zajęć był także film animowany „Było-nie ma-jest”, oparty na opowiadaniu Katarzyny Jackowskiej-Enemuo. Materiał ten porusza temat straty, pamięci oraz tego, jak przeszłość wpływa na nasze poczucie tożsamości.

Klasa VIIb korzystała z materiałów przeznaczonych dla starszych uczniów. Szczególne znaczenie miała wystawa plakatowa „Dodajemy odwagi”, poświęcona biografiom osób związanych z historią getta warszawskiego, m.in. Marka Edelmana, Mary Berg, Emanuela Ringelbluma, Izraela Milejkowskiego, Marysi Ajzensztadt i Nachuma Grzywacza. Ich losy stały się okazją do rozmowy o różnych wymiarach odwagi - nie tylko tej bohaterskiej i wielkiej, lecz także codziennej: potrzebnej do mówienia prawdy, pomagania innym, sprzeciwiania się złu i niepozostawania obojętnym.

Podczas zajęć uczniowie przekonali się, że historia powstania w getcie warszawskim nie jest odległym, zamkniętym rozdziałem z podręcznika. To opowieść o ludziach, którzy znaleźli się w sytuacji granicznej, ale mimo lęku i cierpienia próbowali zachować godność, więzi z innymi i wiarę w sens działania.

Żółty żonkil, symbol akcji, przypomina o pamięci, ale także o nadziei. Jest znakiem tego, że nawet trudne tematy można podejmować w sposób mądry, uważny i potrzebny. Udział w akcji „Żonkile” był więc dla uczniów nie tylko lekcją historii, lecz także lekcją wrażliwości.

Bo pamięć ma znaczenie wtedy, gdy czegoś nas uczy. Gdy pomaga dostrzec drugiego człowieka. Gdy przypomina, że obojętność nigdy nie jest neutralna. I gdy pokazuje, że odwaga często zaczyna się od prostego gestu - od zauważenia, wysłuchania i zareagowania.



Anna Andrzejczuk i Agata Borkowska