„Czarny tydzień” szpitali powiatowych. Samorządy alarmują: to kryzys systemu, nie lokalnych placówek
2026-04-20

Przedstawiciele środowiska samorządowego nie mają wątpliwości – obecna sytuacja jest wyjątkowo trudna. Jak podkreśla Związek Powiatów Polskich, skala wyzwań finansowych, organizacyjnych i kadrowych wymaga pilnych działań na poziomie rządowym. Samorządy zwracają uwagę, że nie są w stanie samodzielnie dźwigać skutków decyzji systemowych, na które nie mają wpływu, a które bezpośrednio przekładają się na bezpieczeństwo pacjentów i dostępność świadczeń.

Akcja „Czarny tydzień” ma zwrócić uwagę opinii publicznej i decydentów na narastający kryzys w ochronie zdrowia. Szpitale w całym kraju podkreślają, że problem nie dotyczy pojedynczych jednostek, lecz całego systemu finansowania. Wskazywane są m.in. rosnące koszty funkcjonowania, niedoszacowanie świadczeń, zaległości w rozliczeniach oraz brak stabilności finansowej placówek.

Do ogólnopolskiej akcji dołączył także Szpital Specjalistyczny im. Henryka Klimontowicza w Gorlicach, który wprost wskazuje na coraz trudniejszą sytuację finansową placówki. Jak podkreśla dyrekcja szpitala, jednym z kluczowych problemów są niewypłacone nadwykonania, które znacząco obciążają bieżącą płynność finansową jednostki i utrudniają jej codzienne funkcjonowanie. Narastające zadłużenie wobec Narodowego Funduszu Zdrowia oraz brak terminowych rozliczeń stawiają szpital w coraz trudniejszej sytuacji organizacyjnej i finansowej, co może w przyszłości wpływać na zakres i dostępność świadczeń dla pacjentów.

Samorządowcy i zarządzający szpitalami podkreślają, że obecny kryzys nie wynika z błędów pojedynczych placówek, lecz z konstrukcji systemu ochrony zdrowia. Decyzje dotyczące finansowania świadczeń, ich wyceny, zasad kontraktowania oraz polityki płacowej – podejmowane centralnie – nie nadążają za realnymi kosztami funkcjonowania szpitali. W efekcie to samorządy stają się „buforem systemowym”, który przejmuje skutki niedoszacowania i niewydolności finansowej systemu.

Najbardziej niepokojące są jednak konsekwencje odczuwalne przez pacjentów. Wydłużające się kolejki, ograniczenia dostępności do specjalistów, problemy kadrowe oraz ryzyko ograniczania działalności oddziałów to bezpośrednie skutki narastającego kryzysu. Dlatego środowisko samorządowe apeluje o zmianę narracji – z obwiniania szpitali i samorządów na rzetelną ocenę przyczyn systemowych.

Zarówno Związek Powiatów Polskich, jak i środowisko szpitali powiatowych, podkreślają, że konieczne są natychmiastowe i systemowe reformy. Bez nich sytuacja będzie się pogarszać, a ryzyko destabilizacji lokalnych systemów ochrony zdrowia będzie rosło. „Czarny tydzień” ma być więc nie tylko formą protestu, ale przede wszystkim sygnałem ostrzegawczym – że system ochrony zdrowia w obecnym kształcie wymaga pilnej i zdecydowanej interwencji.