Będzie Nadleśnictwo Radoszyce

Od nowego roku powstanie Nadleśnictwo Radoszyce. Zarządzenie w tej sprawie podpisał 25 sierpnia 2020 r. Dyrektor Generalny Lasów Państwowych – Andrzej Konieczny. Nie znaczy to jednak, że tworzy się nowa jednostka do nadzorowania lasów. Jak czytamy w paragrafie 1. tego postanowienia, jedynie „zmienia się nazwę Nadleśnictwo Ruda Maleniecka na Nadleśnictwo Radoszyce”. Jakie przesłanki zdecydowały o takim stanie rzeczy? Zdaniem wnioskodawcy – Nadleśniczego Mateusza Garbacza - za zmianą nazewnictwa przemawiały zarówno względy historyczne, jak i praktyczne związane z lokalizacją siedziby, która znajduje się właśnie w Radoszycach.

Otóż „ w 2014 roku przeniesiono siedzibę jedno obrębowego już Nadleśnictwa Ruda Maleniecka z miejscowości Ruda Maleniecka do miejscowości Radoszyce. Obecnie nazwa Nadleśnictwa nie jest skorelowana z jego siedzibą, co jest mylące i dezorientuje interesantów Nadleśnictwa. Wprowadzenie nazwy Nadleśnictwo Radoszyce ułatwi kontakt z siedzibą Nadleśnictwa, ponadto znajduje uzasadnienie w nawiązaniu do lokalnie funkcjonujących i mających historyczne źródła korzeni Nadleśnictwa Radoszyce. Jest to uzasadnione tym bardziej, że większość terenu Nadleśnictwa leży w obrębie Miasta i Gminy Radoszyce – czytamy we wspomnianym wniosku.

Istotną rolę w powrocie do dawnej nazwy odegrał aspekt historyczny. Trzeba nam wiedzieć, iż lasy wokół Radoszyc już od czasów Kazimierza Wielkiego należały do dóbr państwowych, jako królewszczyzna w ramach Starostwa Niegrodowego, wydzierżawianego za zasługi przez ówczesnych dygnitarzy. Ostatnim dożywotnim posesorem tej majętności był Jacek Małachowski (kanclerz wielki koronny – 1786-1793), zmarły w 1821 r. Po tym czasie te dobra państwowe zostały przemienione w Ekonomię Radoszyce, jako własność rządowa. Lasy, które ciągnęły się od Lipy po Małachów, od Jacentowa po Zaborowice, stanowiły w połowie XIX wieku aż 66 % ogółu powierzchni wymienionych dóbr, zajmując 15 892 morgi tj. ok. 8 900 hektarów.

W czasie I wojny światowej w Radoszycach, a później w Końskich miał siedzibę Powiatowy Urząd Leśny. Po I wojnie światowej, od 1921 roku lasy te tworzyły Nadleśnictwo Państwowe Radoszyce (od końca 1918 roku nazwa tego urzędu brzmiała: Nadleśnictwo Końskie z siedzibą w Radoszycach). Mimo wielu zmian, to areał leśny był podobny do tego z XIX wieku. Według rejestru z 1928 roku obszar tej państwowej włości zajmował powierzchnię 9250,4 ha. Praktycznie taki stan rzeczy trwał do 1973 r., kiedy to Nadleśnictwo Radoszyce zostało zlikwidowane i funkcjonowało prawie w całości jako obręb Radoszyce w Nadleśnictwie Barycz. Przy kolejnej reorganizacji, przeprowadzonej pięć lat później, z dotychczasowego Nadleśnictwa Barycz wyłączono w całości obręb Radoszyce, przyłączając go do Nadleśnictwa Ruda Maleniecka.

I tu przypomnienie. Lasy okalające Rudę Maleniecką stanowiły do roku 1945 własność prywatnych majątków ziemskich (min. Bocheńskich, Jankowskich, na koniec Froelichów). W roku 1946 z upaństwowionych, na mocy dekretu PKWN z 1944 r. lasów, należących do tych majątków, utworzono nową jednostkę organizacyjną – Nadleśnictwo Ruda Maleniecka.

Do 2014 roku siedziba Nadleśnictwa Ruda Maleniecka znajdowała się w dworku byłej własności ziemskiej Dóbr Ruda Maleniecka. W 2014 roku przeniesiono siedzibę owego Nadleśnictwa do Radoszyc.

Jak wynika z powyższego, Nadleśnictwo Radoszyce istniało od 1921 do 1973 roku, a później funkcjonowało jako obręb, do dziś będący jedynym obrębem obecnego jeszcze nadleśnictwa. Jak widać Nadleśnictwo o nazwie Ruda Maleniecka zostało utworzone tuż po II wojnie światowej i jest, wobec przedstawionych informacji, niewątpliwym sukcesorem – głównym spadkobiercą wiekowego Nadleśnictwa Radoszyce.

Opracował: Marian Wikiera na podstawie materiałów źródłowych Nadleśnictwa Ruda Maleniecka