Gmina Kalwaria Zebrzydowska z dofinansowaniem w ramach konkursu „Małopolska Pamięta”
2026-04-28

Realizacja zadania ma na celu przywrócenie właściwego stanu technicznego oraz walorów estetycznych i historycznych obiektu. Zakres planowanych prac obejmuje w szczególności oczyszczenie powierzchni kamienia, zabezpieczenie oraz wzmocnienie struktury piaskowca, a także naprawę uszkodzonych elementów. Działania te pozwolą wyeliminować czynniki powodujące dalszą degradację nagrobka i zabezpieczyć go na kolejne lata.

Nagrobek Heleny Chilewskiej, zmarłej 25 sierpnia 1873 roku, stanowi istotny element lokalnego dziedzictwa historycznego. Usytuowany jest w bezpośrednim sąsiedztwie mogiły jej męża, Stanisława Chilewskiego – uczestnika Powstania Styczniowego. Historia rodziny Chilewskich jest ściśle związana z walką o niepodległość Polski. Ich syn Władysław, również powstaniec styczniowy, zmarł w 1863 roku w wieku 21 lat w wyniku odniesionych ran. Drugi z synów, Alojzy, odegrał istotną rolę w rozwoju lokalnej społeczności jako budowniczy pierwszej szkoły w Leńczach, powstałej w 1889 roku.

Sam nagrobek wykonany jest z piaskowca i składa się z postumentu, prostokątnego filara zwieńczonego kamiennym daszkiem oraz krzyżem. Obecnie jego stan zachowania jest niezadowalający, co wynika z wieloletniego oddziaływania czynników atmosferycznych oraz naturalnych procesów starzenia się materiału. Warto podkreślić, że tablica inskrypcyjna została odnowiona w ostatnim czasie i nie wymaga dodatkowych prac konserwatorskich.

Miejsce pochówku Heleny Chilewskiej stanowi ważne świadectwo historii regionu oraz losów rodzin zaangażowanych w działania narodowowyzwoleńcze. Jest także elementem materialnej pamięci o mieszkańcach Leńcz, którzy swoją postawą wpisali się w historię walki o niepodległość Polski oraz rozwój lokalnej społeczności.

Warto przypomnieć, że w 2024 roku, dzięki wsparciu finansowemu Województwa Małopolskiego w wysokości 10 000 zł, przeprowadzono renowację nagrobka Stanisława Chilewskiego, znajdującego się bezpośrednio obok. Kontynuacja prac przy nagrobku jego żony pozwoli na stworzenie spójnej i godnie utrzymanej przestrzeni pamięci historycznej.

Dziękujemy Zarządowi Województwa Małopolskiego, na czele z Marszałkiem Łukaszem Smółką, za przyznane wsparcie oraz konsekwentne działania na rzecz ochrony dziedzictwa kulturowego regionu.