Zakończyliśmy realizację projektu badawczego MARA

Był to pierwszy projekt badawczy o charakterze międzynarodowym, zrealizowany przez samorząd z programu Interreg Baltic Sea Region. W przedsięwzięciu uczestniczyło 12 partnerów z 9 krajów, a liderem był Ministerstwo Energetyki, Digitalizacji i Infrastruktury z Niemiec (Mecklenburg-Vorpommern). Całkowita wartość projektu: ponad 2,3 mln euro, w tym budżet powiatu hajnowskiego jako partnera to 77.660,00 euro.

Tematem wiodącym był zrównoważony transport i ruch turystyczny na obszarach peryferyjnych państw basenu Morza Bałtyckiego. Powiat Hajnowski w porozumieniu z partnerem wiodącym – Politechniką Białostocką, zrealizował szereg przedsięwzięć mających na celu zbadanie możliwości wdrożenia systemu e-bike w naszym regionie.

Realizację przedsięwzięcia rozpoczęliśmy od dużego wyzwania organizacyjnego – we wrześniu 2019 r. powiat hajnowski był gospodarzem spotkania partnerów. Jako że uczestnicy warsztatów – pochodzący m.in. z Niemiec, Rosji, Finlandii, Litwy, Norwegii pierwszy raz gościli w Polsce i w regionie Puszczy Białowieskiej, poza opracowaniem formuły współpracy w ramach projektu, międzynarodowe spotkanie stało się okazją do promocji walorów turystycznych i promocji regionu w ujęciu ponadnarodowym.

W kolejnych krokach wspólnie z zespołem MARA z Politechniki Białostockiej pod kierunkiem prof. Elżbiety Szymańskiej przystąpiliśmy do budowy koncepcji wypożyczani rowerów elektrycznych. Przeprowadziliśmy badania ankietowe wśród turystów i mieszkańców, zorganizowaliśmy spotkania adresowane do przedstawicieli samorządów, branży turystycznej i transportowej oraz mieszkańców, podczas których rozmawialiśmy o kierunkach rozwoju mobilności w regionie.

Na zlecenie samorządu Powiatu Hajnowskiego opracowana została gotowa koncepcja uruchomienia systemu stacji ładowania rowerów elektrycznych oraz wypożyczalni rowerów w trzech punktach na terenie regionu wraz z określeniem form i ram współpracy samorządu z podmiotami zewnętrznymi - badania ruchu turystycznego, przeprowadzone przez Zespół MARA – Powiat Hajnowski wskazały, że punkty stacji ładowania powinny znaleźć się mieście Hajnówka, gminie Narewka oraz Centrum Turystyki i Promocji Kraina Żubra (Parking Zwierzyniec). Kompleksowa analiza wskazuje najkorzystniejszy model współpracy oraz parametry techniczne stacji oraz rowerów, co pozwoli wdrożyć innowację w przyszłości, przy relatywnie niskich kosztach nakładu. Innowacja zostanie włączona do aktualnie przygotowywanych dokumentów strategicznych, będących podstawą poszukiwania źródeł zewnętrznych.

09.12.2021 podczas XXII Podlaskiego Forum Ekonomistów wspólnie z naszymi partnerami - Zespołem MARA z ramienia Politechniki, Liderem projektu MARA - Carstenem Bayer (Niemcy), który uczestniczył on-line, dokonaliśmy podsumowania prac. Z ramienia samorządu powiatu, nasze region reprezentowali: Starosta Hajnowski Andrzej Skiepko oraz członkinie Zespołu MARA – Barbara Budnik i Katarzyna Miszczuk. Podczas debaty Starosta wygłosił wykład nt. „Problem mobilności w planowaniu regionalnym”. Starosta Andrzej Skiepko akcentuje rolę współpracy jako czynnika prorozwojowego:



Choć ustawodawca zwolnił z procedowania Strategii Elektrombilności samorządy ze wskaźnikiem poniżej 50 tys. mieszkańców, w odpowiedzi na potrzebę zrównoważonego rozwoju, rozumianego także przez pryzmat polityki klimatyczno-transportowej, samorząd Powiatu Hajnowskiego podejmuje działania zmierzające do rozwoju mobilności. Podstawą podejmowania decyzji inwestycyjnych przez samorząd terytorialny jest opracowana dokumentacja strategiczna pozwalająca skutecznie ubiegać się o fundusze zewnętrzne. W mojej ocenie, kształtowanie polityki rozwoju i planowania jest tym skuteczniejsze, gdy w dokumentach tych, na wszystkich szczeblach zarządzania, silny akcent położony zostanie na integrację i spójność celów. W przypadku rozwoju mobilności jest to element kluczowy. E-rowery to kierunek, który warto rozwijać, zwłaszcza, że potencjał regionu w tym zakresie jest systematycznie rozbudowywany - podkreśla Starosta.

Baza wyjściowa czyli rowerowy potencjał regionu

Pod opieką samorządu powiatu hajnowskiego znajduje się 20 tras rowerowych o łącznej długości ok. 650 km. Trasy mają przebieg pętlicowy, jedna, o długości 58 km, poprowadzona jest w Polsce i na Białorusi korzystając z przejścia granicznego dla pieszych i rowerzystów w Białowieży – to Białowieski Szlak Transgraniczny – produkt utworzony przez powiat hajnowski w 2008 r. A w 2020 r. w wyniku realizacji przez samorząd powiatu projektu z udziałem funduszy unijnych, na kanwie wyżej wspomnianego Białowieskiego Szlaku Transgranicznego uruchomiono Szlak Bioróżnorodności Puszczy Białowieskiej o długości ok.26 km.

Na tym nie koniec – trwa realizacja utworzenia tematycznego Szlaku Bioróżnorodności Regionu Puszczy Białowieskiej i Doliny Narwi. Trasa, opracowana na bazie istniejących szlaków rowerowych, będzie biegła przez stare, puszczańskie wsie i osady a także dolinę górnej Narwi, zostanie także uzupełniona o małą infrastrukturę rowerową. Na realizację tego zadania Samorząd Powiatu Hajnowskiego otrzymał dofinansowanie z Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Podlaskiego 2014-2020. Z kolei w ramach transgranicznego projektu „Transgraniczne dziedzictwo Puszczy Białowieskiej” w 2022 r. zaplanowaliśmy odnowienie tras nordic walking ok. 100 km i zielonego szlaku rowerowego - 42km.

Potencjał turystyki rowerowej zwiększy przebudowa drogi wojewódzkiej nr 685 łączącej Hajnówkę – stolicę Powiatu Hajnowskiego z Białymstokiem– w ramach inwestycji równolegle w stosunku do pasa drogowego wybudowano ścieżkę rowerową. We współpracy z Urzędem Miasta Hajnówka realizowana jest koncepcja rozwoju systemu tras zgodnie z opracowanym w 2016 r. „Studium tras rowerowych w Hajnówce” Wśród dotychczasowych osiągnięć należy wymienić:

budowę ścieżki przyrodniczo-edukacyjna „Judzianka”, utworzoną w 2018 r.,

budowę ścieżek rowerowych wzdłuż ulic:

Celna –wzdłuż której prowadzi Białowieski Szlak Transgraniczny do granicy państwa,

Reja – biegnącej w kierunku drogi wojewódzkiej 689 prowadzącej do Białowieży.

A w 2022 r. na rowerowej mapie miasta pojawi się kolejna, blisko półtorakilometrowa ścieżka rowerowa. W ramach Rządowego Funduszu Rozwoju Dróg wystartowała przebudowa odcinków dróg powiatowych 1623B i 2329B ul. Targowej i Poddolnej w Hajnówce – inwestorem jest Powiat Hajnowski, miasto Hajnówka współfinansuje przedsięwzięcie.

Powiat Hajnowski jest członkiem – założycielem Lokalnej Organizacji Turystycznej Region Puszczy Białowieskiej w Hajnówce. Latem 2021 r. Stowarzyszanie odnowiło dwa szlaki rowerowe tzw. Narewkowskie: niebieski o długości 24 km i dziewięciokilometrowy czarny szlak. Realizacja zadania możliwa była dzięki wsparciu z dotacji Województwa Podlaskiego.



Zaangażowanie w realizację projektu MARA, owocna współpraca z Politechniką Białostocką umożliwiły zbudowanie koncepcji wdrożenia innowacji w regionie Puszczy Białowieskiej, angażując sektor publiczny i prywatny jeszcze na etapie realizacji projektu. Celem skutecznej realizacji rozwoju regionu w nowej perspektywie finansowej, pod egidą Urzędu Marszałkowskiego powstało Partnerstwo Południowo-Wschodniego Podlasia, którego członkiem a jednocześnie współinicjatorem jest Powiat Hajnowski. Badania zrealizowane w ramach projektu MARA oraz opracowana, gotowa koncepcja wdrożenia rowerów elektrycznych w regionie, którą dysponujemy, zostaną przedyskutowane na poziomie ponad regionalnym i finalnie znajdą się w przygotowywanej Strategii, angażując szerszą grupę interesariuszy – mówi Starosta Andrzej Skiepko. Starosta Hajnowski składa podziękowania Zespołowi Politechniki Białostockiej – prof. Elżbiecie Szymańskiej, prof. Zofii Kołoszko – Chomentowskiej, dr Eugenii Panfiluk, dr Ewie Rollnik – Sadowskiej, dr Halinie Kiryluk, dr Urszuli Ryciuk oraz dr Ewie Glińskiej za owocną współpracę i wsparcie!

Katarzyna Miszczuk