Cierpiąca Warszawa

Szkice przedstawiają dramatyczną drogę ludności cywilnej – od ogarniętego walkami miasta, przez wysiedlenie, aż po pobyt w obozie Dulag 121. Jest to jedyny znany nam zbiór dzieł, który tak dużą uwagę poświęca obozowi przejściowemu w Pruszkowie.

Autor cyklu, przedwojenny grafik i plakacista Ludwik Heller, ukrywający się podczas II wojny światowej pod nazwiskiem Ludwik Cieślik, sam przeszedł drogę przedstawioną na rysunkach. Jako osoba pochodzenia żydowskiego w latach 1941-1944 ukrywał się w Warszawie, a pod koniec Powstania Warszawskiego został wypędzony do Dulagu 121, skąd trafił do Nasiechowic na Kielecczyźnie. Przebywał tam aż do przełamania frontu przez Armię Czerwoną w 1945 roku. Dzięki znajomości jego losów prezentowane prace nabierają szczególnego znaczenia – stają się nie tylko zapisem historycznych wydarzeń, lecz także osobistym świadectwem wojennych doświadczeń artysty.

Powstałe bezpośrednio po zakończeniu wojny szkice cechuje wyjątkowa autentyczność i siła wyrazu. Artysta dokumentuje to, co widział i przeżył: tłumy oczekujące na selekcję w obozie Dulag 121, wydawanie posiłków, przepełnione hale obozowe. Uchwycił także emocje towarzyszące wypędzonym Warszawiakom - poczucie bezsilności, strachu i psychicznego wycieńczenia.

Serdecznie zapraszamy do zapoznania się z pracami Ludwika Cieślika, które przypominają o losach setek tysięcy osób, które przeżyły piekło powstania i trafiły do obozu przejściowego w Pruszkowie.