„Przywrócić pamięć” – projekcja filmu na stulecie tragicznej śmierci podlaskich policjantów
2022-05-04

Areną tego wydarzenia 2 maja br. był Bielski Dom Kultury. Na premierę filmu przybyli mieszkańcy Bielska Podlaskiego i wielu gości. Obecni byli przede wszystkim przedstawiciele władz powiatu bielskiego: starosta Sławomir Jerzy Snarski, wicestarosta Piotr Bożko oraz sekretarz powiatu Marek Martyniuk, jak również dyrektor bielskiego szpitala Mirosław Reczko, komendant powiatowy Policji inspektor Wojciech Macutkiewicz, prezes Barbara Babulewicz i członkowie Fundacji Ochrony Dziedzictwa Ziemi Bielskiej. W uroczystości wzięła udział Iwonna Gołdyn, wnuczka zmarłego na służbie w 1937 r. posterunkowego Józefa Wasilewskiego.

Pokaz filmu poprzedziły prelekcje historyczne. Znany bielski historyk i regionalista Janusz Porycki przedstawił tło historyczne związane z tragicznymi wydarzeniami z okresu II Rzeczypospolitej, w których życie oddali funkcjonariusze Policji Państwowej spoczywający w bielskiej kwaterze policyjnej. Bardzo emocjonalne było wystąpienie siostry zakonnej Krystyny Karbowskiej, wnuczki zamordowanego w nocy z 31 grudnia 1922 r. na 1 stycznia 2023 r. komendanta posterunku Policji Państwowej w Bielsku Podlaskim starszego posterunkowego Stanisława Karbowskiego. W jej opowieści przewijały się wątki rodzinne, przekazane jej przez starszych krewnych oraz własne wspomnienia. Dotyczyły one również okresu powojennego, kiedy rodzina Karbowskich, podobnie jak rodziny innych przedwojennych policjantów, poddana została szykanom i prześladowaniu ze strony władz komunistycznych. To właśnie siostra Karbowska zainicjowała działania, które doprowadziły do uczczenia setnej rocznicy śmierci funkcjonariuszy Policji i założenia cmentarnej kwatery policyjnej.

Na scenie zagościli również członkowie Grupy Rekonstrukcji Historycznej „Policja Państwowa ‘39” z Białegostoku. Anna i Cezary Wonsewiczowie oraz Leszek Skrodzki zaprezentowali się w replikach mundurów policyjnych z okresu 20-lecia międzywojennego. Mundur ten można było dokładnie obejrzeć również na manekinie wystawionym w holu BDK.

Lidia Trojanowska, reżyser i autorka scenariusza filmu, przybyła na to wydarzenie wraz z mężem Tadeuszem oraz towarzyszącym im Czesławem Jakubowiczem, podzieliła się z widzami swoimi doświadczeniami z przebiegu prac nad powstaniem swojego dzieła, zwłaszcza źródłem inspiracji i trudnościami, które towarzyszyły zbieraniu materiałów i kręceniu zdjęć. Ciekawostką jest np. fakt, iż podczas prac nad powstaniem sceny śmierci Stanisława Karbowskiego wystąpiły gwałtowne opady deszczu, które pozwoliły jedynie na grę aktorów w drzwiach wejściowych budynku. Dodać należy, iż aktorami w tej scenie byli właśnie członkowie wspomnianej wyżej grupy rekonstrukcyjnej.

Wszystko to było wprowadzeniem do prezentacji filmu „Przywrócić pamięć”. Jego fabuła skupiła się na wydarzeniach sylwestrowej nocy z 1922 na 1923 rok. Wówczas to w napadzie sowieckiej bandy dywersyjnej na bielskie więzienie, przeprowadzonym w celu uwolnienia uwięzionych tam kilku jej członków, zginęło dwóch policjantów – wspomniany wyżej starszy posterunkowy Stanisław Karbowski oraz posterunkowy Michał Klimaszewski. W filmie wystąpili również siostra Krystyna Karbowska, Janusz Porycki, Marek Gajewski oraz Aniela Łuczaj. Wspaniałą muzykę napisali Weronika, Stanisław i Tadeusz Trojanowscy, a zdjęcia nakręcił Piotr Gromko. Weronika wykonała również przejmujący utwór „Pauza” przewijający się wielokrotnie w trakcie filmu.

Piękną oprawę muzyczną tego wieczoru zapewnił Chór Polskiej Pieśni Narodowej pod batutą Elżbiety Bilmin. Wykonana wiązanka tradycyjnych pieśni patriotycznych i narodowych podkreśliła nastrój wydarzenia i stała się bezpośrednim wstępem do filmu. W holu BDK można było również obejrzeć wystawę poświęconą policjantom, historii powstania i losów cmentarnej kwatery policyjnej oraz manekiny prezentujące mundur przedwojennego policjanta i marszałka Józefa Piłsudskiego.

Serdecznie zapraszamy do obejrzenia filmu „Przywrócić pamięć” dostępnego na platformie youtube pod adresem: https://www.youtube.com/watch?v=VFXXtG2CVEY



pd